Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0015/01/11
Վիճակագրական տողի համար :
8.28
Պատասխանող
Արթուր Հովհաննիսյան
Արթուր Հովհաննիսյան Կառլենի
Արթուր Հովհաննիսյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Սերգեյ Չիչոյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արմեն Խաչատրյան
Վճռաբեկ
Դավիթ Ավետիսյան
Հովհաննես Ղուկասյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Սերգեյ Չիչոյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արմեն Խաչատրյան
Վճռաբեկ
Դավիթ Ավետիսյան
Հովհաննես Ղուկասյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2011-06-22 | 14:00 | 2 | |||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2011-03-09 | 12:00 | 1 | |||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2011-04-21 | 15:00 | 1 |
Գործ ԵԱՔԴ/0015/01/11
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
22 հունիսի 2011թ. ք. Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ
Ա. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ Տ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ
ՄԵՂԱԴՐՈՂ Ա. ՆԱԴՈՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ Հ. ԱԼԵԶՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂԻ ԻՐԱՎԱՀԱՋՈՐԴԻ
ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉ Ռ. ԲԱԼԱԲԱՆՅԱՆԻ
Դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկ վարույթի կանոններով, քննության առնելով ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի պաշտպան Հրաչ Ալեզյանի և տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ Ռուբեն Բալաբանյանի վերաքննիչ բողոքները` Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 244-րդ հոդվածով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի ապրիլի 21-ի դատավճռի դեմ
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2010 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 244-րդ հոդվածով հարուցվել է թիվ 60134310 քրեական գործը` Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանի կողմից հետիոտն Կարինե Իվանի Գասպարյանին վրաերթի ենթարկելու, անզգուշությամբ նրան մահ պատճառելու, այնուհետև ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը թողնելու փաստի առթիվ:
2010 թվականի դեկտեմբերի 29-ին Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանը ձերբակալվել է:
2010 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 244-րդ հոդվածով:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2010 թվականի դեկտեմբերի 30-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորում` 2/երկու/ ամիս ժամկետով:
2011 թվականի փետրվարի 18-ին ՀՀ գլխավոր դատախազի կողմից քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 244-րդ հոդվածով մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննության առնելու համար:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի ապրիլի 21-ի դատավճռով ամբաստանյալ Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքներ կատարելու մեջ:
Արթուր Հովհաննիսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման 6/վեց/ տարի ժամկետով` տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից զրկելով 3/երեք/ տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244-րդ հոդվածով` ազատազրկման 6/վեց/ ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Արթուր Հովհաննիսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 6/վեց/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով` տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից զրկելով 3/երեք/ տարի ժամկետով:
Արթուր Հովհաննիսյանի ազատազրկման ձևով նշանակված պատժի սկիզբը հաշվվել է 2010 թվականի դեկտեմբերի 29-ից, որը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Արթուր Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցչի հայցն ընդդեմ Արթուր Հովհաննիսյանի բավարարվել է` Արթուր Հովհաննիսյանից հօգուտ Մարինե Գասպարյանի բռնագանձվել է 4.300.000 /չորս միլիոն երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ:
ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ քննիչ Ա.Մինասյանի 11.02.2011թ. որոշմամբ Արթուր Հովհաննիսյանի անվամբ գրացված Արագածոտնի մարզի, Ոսկեվազ համայնքում գտնվող 121-008 ծածկագրով վարելահողի վրա դրված կալանքը թողնվել է անփոփոխ:
Վճռվել է նաև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց հանդիսացող ՀՀ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության Երևան քաղաքի տուգանային հրապարակում պահվող ՎԱԶ 2106 մակնիշի ավտոմեքենան վերադարձնել Արթուր Հովհաննիսյանի մորը` Թամարա Աթանեսյանին, տուժողներ Անահիտ և Կարինե Գասպարյանների հագուստները վերադարձնել տուժողների իրավահաջորդ Մարինե Գասպարյանին, իսկ ՎԱԶ 2106 մակնիշի ավտոմեքենայի կոտրված դետալների բեկորները, ներկածածկույթի միկրոմասնիկները, ավտոմեքենայի զննությամբ հայտնաբերված մազերը` ոչնչացնել:
Դատավճռի դեմ 2011 թվականի մայիսի 20-ին և մայիսի 27-ին վերաքննիչ բողոքներ են բերել ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի պաշտպան Հրաչ Ալեզյանը և տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ Ռուբեն Բալաբանյանը:
Քրեական գործը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան մուտք է եղել 2011 թվականի մայիսի 27-ին:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2011 թվականի մայիսի 30-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և քրեական գործը նշանակվել քննության վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:
Ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի պաշտպան Հրաչ Ալեզյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ գրավոր պատասխան է ստացվել տուժողի իրավահաջորդ Մարինե Գասպարյանի ներկայացուցիչ Ռուբեն Բալաբանյանից:
2. Գործի փաստական հանգամանքները.
Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանը դատապարտվել է այն բանի համար, որ նա չունենալով վարորդական իրավունքի վկայական, գտնվելով ալկոհոլային երկրորդ աստիճանի հարբածության վիճակում, 2010 թվականի դեկտեմբերի դեկտեմբերի 22-ի` լույս 23-ի գիշերը, ժամը 2400-ի սահմաններում իր վարած ՎԱԶ 2106 մակնիշի ավտոմեքենայով, որի վրա փակցված է եղել E 109 PH 26 պետհամարանիշը, վարել է Երևանի Կոմիտասի պողոտայով, թույլ է տվել ճանապարհային երթևեկության կանոնների 2-րդ, 65-րդ կետերի պահանջներին հակասող գործողություններ, այն է` Փափազյան-Վաղարշյան փողոցների հատվածում ավտոմեքենան դուրս բերելով հանդիպակաց ուղղության երթևեկելի ուղեմաս, նաև ավտոմեքենայի արագությունն ավելացնելով բնակավայրերում սահմանված թույլատրելի սահմանից` առավելագույն 60կմ/ժ, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն ու վրաերթի ենթարկել փողոցը հատող հետիոտներ Կարինե և Անահիտ Գասպարյաններին: Կարինե Գասպարյանը ստացած մարմնական վնասվածքներից տեղում մահացել է, իսկ Անահիտ Գասպարյանը մահացել է հիվանդանոցում: Այնուհետև, Արթուր Հովհաննիսյանը թողել է ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը և հեռացել` խախտելով ՀՀ <<Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին>> ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի պահանջները:
Այնուհետև, Կոմիտաս-Վաղարշյան փողոցների խաչմերուկում բախվել է լուսաֆորի տակ կանգնած ՎԱԶ 2107 մակնիշի, 22 ՏՍ 785 պետհամարանիշի ավտոմեքենային:
3. Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի պաշտպան Հրաչ Ալեզյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ իր պաշտպանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը խիստ է, խախատվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 61-րդ, 62-րդ հոդվածների պահանջները:
Դատական ակտը ենթակա է մասնակիորեն փոփոխման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Արթուր Հովհաննիսյանը բնութագրվում է դրական, նախկինում արաատավորված չի եղել, զղջացել է կատարածի համար, խնամքին են գտնվում մինչև 14 տարեկան երեխան, կինը և մայրը, ընտանիքի միակ կերակրողն է, աջակցել է հանցագործության բացահայտմանը, կամովին հատուցել է քաղաքացիական հայցվորի` ՎԱԶ-2107 ավտոմեքենային պատճառված գույքային վնասը: Տուժողի իրավահաջորդին առաջարկել է կատարել հուղարկավորության հետ կապված բոլոր ծախսերը, սակայն մերժում է ստացել:
Ինչ վերաբերում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքին, ապա իր պաշտպանյալը դեպքից ամնիջապես հետո գտնվել է հոգեկան լարված վիճակում և հաշիվ չի տվել իր գործողություններին:
Ներկայացված քաղաքացիական հայցը` 4.300.000 ՀՀ դրամի չափով, ոչ ողջամիտ է, ոչ էլ հիմնավորված հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Երկու դագաղներն իրենց բոլոր աքսեսուարներով կարող են մեկ միլիոն ՀՀ դրամ արժենալ կամ ավելին, սակայն այդ գումարը ողջամիտ չի կարելի համարել, քանի որ յուրաքանչյուրը 100.000 ՀՀ դրամով կամ մի քիչ ավել գնով նույնպես կարելի էր պատշաճ դագաղներ գնել։ Գումարը պահանաջում են ոչ թե առավել կամ առավելին մոտ գնի սահմաններում, այլ ողջամիտ գնի սահմաններում։ Նույնպիսին է վերաբերմունքը հագուստներին։
Ինչ վերաբերում է դիահահերձարանում, տեղափոխող ավտոմեքենաներին տրված 200.000-ական ՀՀ դրամ տրված գումարներին, ապա դրանք նույնպես ողջամիտ չեն։ Նման ծախսերը կազմում են ընդհանուր 130-150 հազար դրամ։ Ողջամիտ չեն նաև հոգեհացի, էգնահողի և 7 օրյա ծիսակատարությունների ծախսերը, իսկ այդ ծախսերը հիմնավորող փաստաթղթեր չեն ներկայացվել, ինչպես նաև չեն ներկայացվել մնացած ծախսերը հիմնավորող փաստաթղթերը։
Իր պաշտպանյալը ողջամիտ է համարում և պատրաստ է վճարել հուղարկավորության հետ կապված անհրաժեշտ և գերեզմանոցի համար կատարվող ծախսերն ընդհանուր գումարով 2.300.000 ՀՀ դրամի չափով, որից 1.700.000 ՀՀ դրամը հուղարկավարության հետ կապված անհրաժեշտ ծախսերը, իսկ 600.000 ՀՀ. դրամը գերեզմանոցի համար։
Համաձայն <<Մարդու իրավունքների ընդհանուր հռչակագրի>> 10-րդ հոդվածի` յուրաքանչյուր ոք, իր իրվունքների և պարտականությունների սահմանման և իրեն ներկայացրած ցանկացած քրեական մեղադրանքի դեպքում, ունի լիակատար հավասարության պայմաններում անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից արադարացի ու հրապարակային դատաքննության իրավունք։
Դատարանը չի կիրառել նաև արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը, ըստ որի` կիրառվող պատիժը պետք է լինի արդարացի` համապատասխանի հանցանքի ծանրությանը։
Հիմք ընդունելով վերը շարադրվածը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 3761-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 380-րդ, 381-րդ, 385-րդ, 394-րդ հոդվածներով` պաշտպան Հրաչ Ալեզյանը խնդրել է մասնակիորեն բեկանել և փոփոխել դատավճիռը` պակասեցնել պատժի չափը, ինչպես նաև մասնակիորեն բեկանել քաղաքացիական հայցի մասով։
Տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ Ռուբեն Բալաբանյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ դատարանն ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է միջինից ցածր պատիժ` անտեսելով այն հանգամանքները, որ ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանը եղել է ոստիկանության համակարգի աշխատող, ավտոմեքենան վարել է երրորդ աստիճանի հարբած վիճակում, վարորդական իրավունք չի ունեցել, վրաերթի ենթարկելուց հետո չի կանգնել, տուժողներին առաջին օգնություն ցույց չի տվել, դիմել է փախուստի և ճանապարհային ոստիկանների կողմից բերման է ենթարկվել։
Դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ, 12-րդ և 14-րդ կետերը և դրանք որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առել, արդյունքում ամբաստանյալ Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանին մեղմ պատիժ է նշանակել։
Ըստ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի` պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ են, եթե հանցագործությամբ ծանր հետևանքներ են պատճառվել, տվյալ պարագայում երրորդ աստիճանի հարբած վիճակում ավտոմեքենան բարձր արագությամբ Կոմիտաս փողոցում հանդիպակաց ուղեմաս դուրս եկած և մոր ու աղջկան վրաերթի ենթարկելով և նրանց մահ պատճառելով` վերացել է մի ընտանիք, որը հնարավոր չէր չդիտել ոչ այլ կերպ, քան որպես ծանր հետևանք պատճառել։
Ավտոմեքենան որպես առավել վտանգի աղբյուրի, հարբած վիճակում փողոցի բանուկ մասի հանդիպակաց ուղեմաս դուրս բերելը, կրկին չէր կարոդ չդիտվել հանրության համար վտանգավոր եղանակով կատարել: Որպես ոստիկանության աշխատող` նա այնպիսի հանցավոր ինքնավստահություն է ցուցաբերել, որ անտեսել է ինչպես ՃԵԿ-ի, այնպես էլ անվտանգության կանոնների պահպանման անհրաժեշտությունը, որի արդյունքում երկու անձանց պատճառել է մահ։
Դատարանը դատավճիռ կայացնելիս խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 5-րդ կետի պահանջները, անտեսել է դատաքննությամբ ապացուցված պատասխանատվությունը ծանրացնող մի շարք հանգամանքերի առկայությունը և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայի պայմաններում միջինից ցածր պատիժ է նշանակել, ինչպես նաև ցածր պատիժ է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244-րդ հոդվածով, ինչի արդյունքում համակցությամբ նշանակված պատիժը ցածր է:
Ելնելով վերոգրյալից և հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-380-րդ հոդվածները` տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ Ռուբեն Բալաբանյանը խնդրել է դատավճիռը բեկանել և փոփոխել` ամբաստանյալ Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակել ավելի խիստ պատիժ։
4. Վերաքննիչ բողոքների դեմ բերված պատասխանները.
Մեղադրող, ՀՀ գլխավոր դատախազության ավագ դատախազ Ա.Նադոյանը ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի պաշտպան Հրաչ Ալեզյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ առարկեց` նշելով, որ Արթուր Հովհաննիսյանին մեղսագրված արարքները լիովին հիմնավորված, հաստատաված և ապացուցված են: Պաշտպան Հրաչ Ալեզյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու` դատավճռով նշանակված պատժաչափը պակասեցնելու կամ քաղաքացիական հայցի գումարը նվազեցնելու, օբյեկտիվ հիմքերը բացակայում են, ուստի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման:
Ինչ վերաբերում է տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ Ռուբեն Բալաբանյանի վերաքննիչ բողոքին, ապա միանում է բողոքին, գտնում է, որ այն ենթակա է բավարարման:
Տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ Ռուբեն Բալաբանյանը ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի պաշտպան Հրաչ Ալեզյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ ներակայցված գրավոր պատասխանում նշել է, որ վերաքննիչ բողոքն անհիմն է, այն ենթակա է մերժման հետևյալ նկատառումներով.
Ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանը հանցանքը չի կատարել հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ, նա գիտեր իր կարգավիճակը, որ ինքը ոստիկանության աշխատող է և հարբած վիճակում ավտոմեքենայի ղեկին նստելու իրավունք չունի։
Անհիմն է ամբաստանյալի պաշտպանի այն հետևությունը, թե նշանակված պատիժը արդարացի չէ, խիստ է, իսկ դատարանը չափից ավելի մարդասիրական մոտեցում է ցուցաբերել, որպիսին չպետք է արվեր հարբած վիճակում ավտոմեքենան վարած ոստիկանության հանդուգն աշխատողի նկատմամբ։
Ամբաստանյալի նկատմամբ չի նշանակվել առավել խիստ պատիժ, այլ նշանակվել է միջինից ցածր պատիժ, կոնկրետ դեպքում նրա նկատմամբ պետք է կիրառվեր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածով նախատեսված պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող երեք հանգամանք` հանցագործությամբ ծանր հետևանքեր պատճառելը, այն կատարվել է հանրության համար վտանգավոր եղանակով, հանցանքը կատարվել է հարբած վիճակում:
Նման հանգամանքների առկայության պայմաններում, դատարանը նշանակել է մեղմ պատիժ և բողոքաբերի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ կետի հղումն անտեղի է։
Դատարանը տեղին է նշել, որ ներկայացրած թաղման և ծիսակատարությունների ծախսերը փաստացի են և ողջամիտ։ Իր վստահորդները շատ ավելի այլ ծախսեր են արել, սակայն դրանք չեն ներկայացրել, այլ բավարարվել են ներկայացվածով, որը փաստացի և ողջամիտ գումար է:
Քաղաքացիական հայցի մասով նույնպես վերաքննիչ բողոքն անհիմն է և ենթակա է մերժման։
Ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանը և պաշտպան Հրաչ Ալեզյանը տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ Ռուբեն Բալաբանյանի վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ հայտնեցին, որ այն հիմնավոր չէ և ենթակա է մերժման: Ինչ վերաբերում է քաղաքացիական հայցին, ապա ողջամիտ են համարում և ընդունում են 2.500.000 ՀՀ դրամի սահմաններում գումարը:
5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով պաշտպանության և տուժող կողմերի վերաքննիչ բողոքների հիմնավորումները, պատասխանները դրանց կապակցությամբ, ինչպես նաև վերլուծելով գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, ներքին համոզմամբ, հանգում է այն հետևության, որ տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցչի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` բավարարել մասնակիորեն հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք և վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն ակնհայտ սխալ է թույլ տվել:
Ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի պաշտպան Հրաչ Ալեզյանը վերաքննիչ բողոքով խնդրել է դատավճիռը բեկանել պատժի և քաղաքացիական հայցի մասով։
Տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ Ռուբեն Բալաբանյանը խնդրել է Արթուր Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակել ավելի խիստ պատիժ:
Ընդհանուր իրավասության դատարանում ամբաստանյալ Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 244-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և հրաժարվել ցուցմունք տալուց:
Ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 244-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը դատավարության որևէ մասնակցի կողմից չի վիճարկվում, չի վիճարկվում նաև Արթուր Հովհաննիսյանին մեղսագրված արարքի փաստական հանգամանքների մասով դատավճռով հաստատված ճանաչված որևէ փաստական հանգամանք, այդ իսկ պատճառով ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 244-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը վերաքննիչ դատարանը քննության առարկա չի դարձնում, այլ քննության առարկա է դարձնում նշանակված պատժի և քաղաքացիական հայցի հիմնավորվածությունը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը` ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար, ինչ պատիժ պետք է նշանակվի նրա նկատմամբ, ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
Նշված հարցերի լուծման ընթացքում դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը /Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշում/:
Վճռաբեկ դատարանը Արամ Սահակյանի վերաբերյալ 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի ԳԴ1/0003/01/10 որոշման մեջ դիրքորոշում հայտնել այն մասին, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի վերաբերյալ գործերով պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս դատարանները պետք է հաշվի առնեն հանցագործության կատարման եղանակը և հանգամանքները, հանցագործության կատարման մեջ ամբաստանյալի մեղավորության աստիճանը, հանցանքը կատարելուն նպաստող պայմանները, ինչպես նաև հանցանքի կատարումից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը:
Վերոնշյալ գործերով դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն տրանսպորտային միջոցը վարողի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթին, որի արդյունքում տեղի է ունեցել հանցագործությունը: Բացի այդ, տրասնպորտային միջոցը վարողի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը կարևոր նշանակություն ունի նաև հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար:
Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանն իրեն մեղսագրվող հանցագործությունները կատարել է՝ գտնվելով ալկոհոլային երկրորդ աստիճանի հարբածության վիճակում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման տեսանկյունից կարևոր է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության կատարումից հետո անձի դրսևորած վարքագծի գնահատումը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը պետք է գնահատի այն հանգամանքը, թե հանցագործության կատարումից անմիջապես հետո ամբաստանյալն արդյոք անհրաժեշտ օգնություն է ցուցաբերել տուժողին, թե, թողնելով դեպքի վայրը, դիմել է փախուստի: Հետագա վարքագծի գնահատման համար դատարանը պետք է ուշադրության արժանացնի նաև այն, թե քրեական գործի քննության ընթացքում ամբաստանյալն արդյոք ինքնակամ ներկայացել է վարույթն իրականացնող մարմնին, դեպքի վերաբերյալ տվել ճշմարտացի, ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, արդյոք որոշակի քայլեր է ձեռնարկել տուժողի կամ նրա հարազատների հետ հաշտվելու ուղղությամբ կամ ինքնակամ հատուցել է հանցագործության արդյունքում տուժողի բուժման կամ հուղարկավորության ծախսերը:
Գործի նյութերով հիմնավորվել է, որ ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանը, վրաերթի ենթարկելով Կարինե և Անահիտ Գասպարյաններին, դեպքի վայրից դիմել է փախուստի՝ որևէ օգնություն չցուցաբերելով տուժողներին: Վրաերթից հետո շարունակելով երթևեկել Կոմիտասի պողոտայով` բախվել է Կոմիտաս-Վաղարշյան փողոցների խաչմերուկում կանգնած ՎԱԶ 2107 մակնիշի, 22 ՏՍ 785 պետհամարանիշի ավտոմեքենային:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից հաշվի առնված՝ Արթուր Հովհաննիսյանի անձը բնութագրող և նրա պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքերը չեն նվազեցնում ամբաստանյալի կատարած արարքների` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և Արթուր Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնելու օբյեկտիվ հիմք չեն:
Նման պայմաններում Արթուր Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանկված պատժի տեսակը և պատժաչափը արդարացի է, հետևաբար հիմքեր չկան նաև նշանակված պատիժը խստացնելու մասին որոշում կայացնելու համար, ուստի տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցչի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել:
Քննության առնելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունները ` դատավճիռը քաղաքացիական հայցի մասով բեկանելու վերաբերյալ, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանն ամբողջությամբ բավարարելով տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցչի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը` 4.300.000 ՀՀ դրամի չափով` լիարժեք չի պահպանել <<Հուղարկավորությունների կազմակերպման և գերեզմանատների ու դիակիզարանների շահագործման մասին>> ՀՀ օրենքով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով, ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքով ամրագրված գույքային հարցերը կանոնակարգող իրավադրույթները` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի համաձայն՝ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով: Քաղաքացիական դատավարության օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն սույն օրենսգրքով: Քաղաքացիական հայցով որոշումն ընդունվում է քաղաքացիական օրենսդրության նորմերին համապատասխան:
ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1058-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ քաղաքացու անձին կամ գույքին, ինչպես նաև իրավաբանական անձի գույքին պատճառված վնասը լրիվ ծավալով ենթակա է հատուցման այն պատճառած անձի կողմից: Վնասի հատուցման պարտականությունն օրենքով կարող է դրվել վնաս չպատճառած անձի վրա:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 58-րդ հոդվածի համաձայն՝ տուժող է ճանաչվում այն անձը, ում քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով անմիջականորեն պատճառվել է բարոյական, ֆիզիկական կամ գույքային վնաս:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 60-րդ հոդվածը սահմանում է, որ քաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական գործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ նրան քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով պատճառվել է քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնաս: Ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ քաղաքացիական հայցը հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար:
ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1087-րդ հոդվածը սահմանում է, որ տուժողի մահվան հետ կապված վնասի համար պատասխանատու անձինք պարտավոր են հատուցել հուղարկավորության հետ կապված անհրաժեշտ ծախսերն այն անձին, ով այդ ծախսերը կատարել է: Հուղարկավորության ծախսերի հատուցումը պետք է լինի այն չափով, ինչ չափով ապացուցված է, որ այդ ծախսերն արվել են փաստացի և անհրաժեշտաբար ու ողջամիտ են իրենց ծավալով:
<<Հուղարկավորությունների կազմակերպման և գերեզմանատների ու դիակիզարանների շահագործման մասին>> ՀՀ օրենքի 16-րդ հոդվածը, ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1087-րդ հոդվածում նշված հուղարկավորության հետ կապված անհրաժեշտ ծախսերի շարքն է դասում անհրաժեշտ փաստաթղթերի ձևակերպումը, դիահերձումը, դագաղի հատկացումը, մահացածի մարմնի /աճյունի/ տեղափոխումը գերեզմանատուն, հուղարկավորումը, մետաղե ցուցատախտակի տեղադրումը: Հուղարկավորության հետ կապված ծախսերը պետք է լինեն ողջամիտ ըստ արժեքի և անհրաժեշտ ըստ նպատակահարմարության. դագաղի արժեքը, դիահերձարանի ծառայությունները, դագաղը գերեզման հասցնելը, գերեզման փորելը, թաղման ծիսակարգի ծախսերը /հուղարկավորման կարգը, արարողությունը եկեղեցում, հոգեհացը/:
Ինչպես երևում է հայցադիմումից հուղարկավորության և մյուս սգո արարողությունների համար կատարվել են 4.300.000 ՀՀ դրամի ծախսեր: Հայցադիմումին կից ծախսերը հիմնավորող փաստաթղթեր չեն ներկայացվել, հաշվարկվել են վերոնշյալ նորմերի պահանջներին ոչ համապատասխան, ողջամիտ չեն իրենց ծավալով:
Ըստ քաղաքացիական հայցի` կատարված ծախսերը հաշվարկվել են հետևյալ կերպ` երկու դագաղների գումարները` 1.000.000 ՀՀ դրամ, դիահերձարանում տրված գումարները` 200.000 ՀՀ դրամ, հագուստների գումարները` 300.000 ՀՀ դրամ, տեղափոխոխ ավտոմեքենաների գումարները` 200.000 ՀՀ դրամ, գերեզմանի տեղի, փորելու հետ կապված ծախսերը` 100.000 ՀՀ դրամ, հոգեհացի, էգնահողի և 7-րդ օրվա, 40-րդ օրվա ծիսակատարությունների ծախսերը` 1.700.000 ՀՀ դրամ` ընդամենը` 4.300.000 ՀՀ դրամ: Սակայն նշված գումարները գումարելիս ընդհանուր ծախսերը կազմում են 3.500.000 ՀՀ դրամ, այլ ոչ թե 4.300.000 ՀՀ դրամ:
Բացի այդ, համաձայն բնակչության հատուկ սպասարկում համայնքային ոչ առևտրային կազմակերպության կողմից տրված գրության` կազմակերպության կողմից մատուցվում են հետևյալ ծառայությունները` գերեզմանափոս` 26900 ՀՀ դրամ, դիատար` 20000 և 33000 ՀՀ դրամ, մատուցվող ծառայությունների գները սահմանվում են Երևան քաղաքի քաղաքապետի որոշմամբ:
Ինչ վերաբերում է յոթերորդ, քառասուներորդ օրվա արարողությունների հետ կապված ծախսերին, ապա դրանք հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնաս չեն, դուրս են 2006 թվականի փետրվարի 27-ի <<Հուղարկավորությունների կազմակերպման և գերեզմանատների ու դիակիզարանների շահագործման մասին>> ՀՀ օրենքով, ինչպես նաև ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1087-րդ հոդվածով սահմանված հուղարկավորության հետ կապված անհրաժեշտ ծախսերից: Այդպիսի հայցերը ներկայացվում, ապահովվում, ապացուցվում, քննվում և լուծվում են ընդհանուր հիմունքներով՝ քաղաքացիական դատավարության կարգով:
Վերաքննիչ դատարանը հուղարկավորության և հոգեհացի արարողության համար կատարված անհրաժեշտ ծախսերն իրենց ծավալով ողջամիտ է համարում 3.000.000 ՀՀ դրամի չափով:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից 4.300.000 ՀՀ դրամի չափով քաղաքացիական հայցի բավարարումը հիմնավորված և պատճառաբանված չէ, ուստի դատավճիռը` քաղաքացիական հայցի մասով, պետք է բեկանել և փոփոխել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ, 395-րդ, 402-րդ, 418-րդ հոդվածներով` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ Ռուբեն Բալաբանյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել, իսկ ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի պաշտպան Հրաչ Ալեզյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակիորեն:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի ապրիլի 21-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 244-րդ հոդվածով պատժի մասով թողնել անփոփոխ, իսկ քաղաքացիական հայցի մասով բեկանել և փոփոխել.
Արթուր Հովհաննիսյանից հօգուտ տուժողի իրավահաջորդ Մարինե Գասպարյանի բռնագանձել 3.000.000/երեք միլիոն/ ՀՀ դրամ` որպես հուղարկավորության հետ կապված անհրաժեշտ ծախսերի հատուցում:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
22 հունիսի 2011թ. ք. Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ
Ա. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ Տ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ
ՄԵՂԱԴՐՈՂ Ա. ՆԱԴՈՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ Հ. ԱԼԵԶՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂԻ ԻՐԱՎԱՀԱՋՈՐԴԻ
ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉ Ռ. ԲԱԼԱԲԱՆՅԱՆԻ
Դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկ վարույթի կանոններով, քննության առնելով ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի պաշտպան Հրաչ Ալեզյանի և տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ Ռուբեն Բալաբանյանի վերաքննիչ բողոքները` Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 244-րդ հոդվածով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի ապրիլի 21-ի դատավճռի դեմ
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2010 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 244-րդ հոդվածով հարուցվել է թիվ 60134310 քրեական գործը` Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանի կողմից հետիոտն Կարինե Իվանի Գասպարյանին վրաերթի ենթարկելու, անզգուշությամբ նրան մահ պատճառելու, այնուհետև ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը թողնելու փաստի առթիվ:
2010 թվականի դեկտեմբերի 29-ին Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանը ձերբակալվել է:
2010 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 244-րդ հոդվածով:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2010 թվականի դեկտեմբերի 30-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորում` 2/երկու/ ամիս ժամկետով:
2011 թվականի փետրվարի 18-ին ՀՀ գլխավոր դատախազի կողմից քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 244-րդ հոդվածով մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննության առնելու համար:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի ապրիլի 21-ի դատավճռով ամբաստանյալ Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքներ կատարելու մեջ:
Արթուր Հովհաննիսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման 6/վեց/ տարի ժամկետով` տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից զրկելով 3/երեք/ տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244-րդ հոդվածով` ազատազրկման 6/վեց/ ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Արթուր Հովհաննիսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 6/վեց/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով` տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից զրկելով 3/երեք/ տարի ժամկետով:
Արթուր Հովհաննիսյանի ազատազրկման ձևով նշանակված պատժի սկիզբը հաշվվել է 2010 թվականի դեկտեմբերի 29-ից, որը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Արթուր Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցչի հայցն ընդդեմ Արթուր Հովհաննիսյանի բավարարվել է` Արթուր Հովհաննիսյանից հօգուտ Մարինե Գասպարյանի բռնագանձվել է 4.300.000 /չորս միլիոն երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ:
ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ քննիչ Ա.Մինասյանի 11.02.2011թ. որոշմամբ Արթուր Հովհաննիսյանի անվամբ գրացված Արագածոտնի մարզի, Ոսկեվազ համայնքում գտնվող 121-008 ծածկագրով վարելահողի վրա դրված կալանքը թողնվել է անփոփոխ:
Վճռվել է նաև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց հանդիսացող ՀՀ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության Երևան քաղաքի տուգանային հրապարակում պահվող ՎԱԶ 2106 մակնիշի ավտոմեքենան վերադարձնել Արթուր Հովհաննիսյանի մորը` Թամարա Աթանեսյանին, տուժողներ Անահիտ և Կարինե Գասպարյանների հագուստները վերադարձնել տուժողների իրավահաջորդ Մարինե Գասպարյանին, իսկ ՎԱԶ 2106 մակնիշի ավտոմեքենայի կոտրված դետալների բեկորները, ներկածածկույթի միկրոմասնիկները, ավտոմեքենայի զննությամբ հայտնաբերված մազերը` ոչնչացնել:
Դատավճռի դեմ 2011 թվականի մայիսի 20-ին և մայիսի 27-ին վերաքննիչ բողոքներ են բերել ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի պաշտպան Հրաչ Ալեզյանը և տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ Ռուբեն Բալաբանյանը:
Քրեական գործը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան մուտք է եղել 2011 թվականի մայիսի 27-ին:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2011 թվականի մայիսի 30-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և քրեական գործը նշանակվել քննության վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:
Ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի պաշտպան Հրաչ Ալեզյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ գրավոր պատասխան է ստացվել տուժողի իրավահաջորդ Մարինե Գասպարյանի ներկայացուցիչ Ռուբեն Բալաբանյանից:
2. Գործի փաստական հանգամանքները.
Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանը դատապարտվել է այն բանի համար, որ նա չունենալով վարորդական իրավունքի վկայական, գտնվելով ալկոհոլային երկրորդ աստիճանի հարբածության վիճակում, 2010 թվականի դեկտեմբերի դեկտեմբերի 22-ի` լույս 23-ի գիշերը, ժամը 2400-ի սահմաններում իր վարած ՎԱԶ 2106 մակնիշի ավտոմեքենայով, որի վրա փակցված է եղել E 109 PH 26 պետհամարանիշը, վարել է Երևանի Կոմիտասի պողոտայով, թույլ է տվել ճանապարհային երթևեկության կանոնների 2-րդ, 65-րդ կետերի պահանջներին հակասող գործողություններ, այն է` Փափազյան-Վաղարշյան փողոցների հատվածում ավտոմեքենան դուրս բերելով հանդիպակաց ուղղության երթևեկելի ուղեմաս, նաև ավտոմեքենայի արագությունն ավելացնելով բնակավայրերում սահմանված թույլատրելի սահմանից` առավելագույն 60կմ/ժ, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն ու վրաերթի ենթարկել փողոցը հատող հետիոտներ Կարինե և Անահիտ Գասպարյաններին: Կարինե Գասպարյանը ստացած մարմնական վնասվածքներից տեղում մահացել է, իսկ Անահիտ Գասպարյանը մահացել է հիվանդանոցում: Այնուհետև, Արթուր Հովհաննիսյանը թողել է ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը և հեռացել` խախտելով ՀՀ <<Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին>> ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի պահանջները:
Այնուհետև, Կոմիտաս-Վաղարշյան փողոցների խաչմերուկում բախվել է լուսաֆորի տակ կանգնած ՎԱԶ 2107 մակնիշի, 22 ՏՍ 785 պետհամարանիշի ավտոմեքենային:
3. Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի պաշտպան Հրաչ Ալեզյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ իր պաշտպանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը խիստ է, խախատվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 61-րդ, 62-րդ հոդվածների պահանջները:
Դատական ակտը ենթակա է մասնակիորեն փոփոխման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Արթուր Հովհաննիսյանը բնութագրվում է դրական, նախկինում արաատավորված չի եղել, զղջացել է կատարածի համար, խնամքին են գտնվում մինչև 14 տարեկան երեխան, կինը և մայրը, ընտանիքի միակ կերակրողն է, աջակցել է հանցագործության բացահայտմանը, կամովին հատուցել է քաղաքացիական հայցվորի` ՎԱԶ-2107 ավտոմեքենային պատճառված գույքային վնասը: Տուժողի իրավահաջորդին առաջարկել է կատարել հուղարկավորության հետ կապված բոլոր ծախսերը, սակայն մերժում է ստացել:
Ինչ վերաբերում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքին, ապա իր պաշտպանյալը դեպքից ամնիջապես հետո գտնվել է հոգեկան լարված վիճակում և հաշիվ չի տվել իր գործողություններին:
Ներկայացված քաղաքացիական հայցը` 4.300.000 ՀՀ դրամի չափով, ոչ ողջամիտ է, ոչ էլ հիմնավորված հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Երկու դագաղներն իրենց բոլոր աքսեսուարներով կարող են մեկ միլիոն ՀՀ դրամ արժենալ կամ ավելին, սակայն այդ գումարը ողջամիտ չի կարելի համարել, քանի որ յուրաքանչյուրը 100.000 ՀՀ դրամով կամ մի քիչ ավել գնով նույնպես կարելի էր պատշաճ դագաղներ գնել։ Գումարը պահանաջում են ոչ թե առավել կամ առավելին մոտ գնի սահմաններում, այլ ողջամիտ գնի սահմաններում։ Նույնպիսին է վերաբերմունքը հագուստներին։
Ինչ վերաբերում է դիահահերձարանում, տեղափոխող ավտոմեքենաներին տրված 200.000-ական ՀՀ դրամ տրված գումարներին, ապա դրանք նույնպես ողջամիտ չեն։ Նման ծախսերը կազմում են ընդհանուր 130-150 հազար դրամ։ Ողջամիտ չեն նաև հոգեհացի, էգնահողի և 7 օրյա ծիսակատարությունների ծախսերը, իսկ այդ ծախսերը հիմնավորող փաստաթղթեր չեն ներկայացվել, ինչպես նաև չեն ներկայացվել մնացած ծախսերը հիմնավորող փաստաթղթերը։
Իր պաշտպանյալը ողջամիտ է համարում և պատրաստ է վճարել հուղարկավորության հետ կապված անհրաժեշտ և գերեզմանոցի համար կատարվող ծախսերն ընդհանուր գումարով 2.300.000 ՀՀ դրամի չափով, որից 1.700.000 ՀՀ դրամը հուղարկավարության հետ կապված անհրաժեշտ ծախսերը, իսկ 600.000 ՀՀ. դրամը գերեզմանոցի համար։
Համաձայն <<Մարդու իրավունքների ընդհանուր հռչակագրի>> 10-րդ հոդվածի` յուրաքանչյուր ոք, իր իրվունքների և պարտականությունների սահմանման և իրեն ներկայացրած ցանկացած քրեական մեղադրանքի դեպքում, ունի լիակատար հավասարության պայմաններում անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից արադարացի ու հրապարակային դատաքննության իրավունք։
Դատարանը չի կիրառել նաև արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը, ըստ որի` կիրառվող պատիժը պետք է լինի արդարացի` համապատասխանի հանցանքի ծանրությանը։
Հիմք ընդունելով վերը շարադրվածը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 3761-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 380-րդ, 381-րդ, 385-րդ, 394-րդ հոդվածներով` պաշտպան Հրաչ Ալեզյանը խնդրել է մասնակիորեն բեկանել և փոփոխել դատավճիռը` պակասեցնել պատժի չափը, ինչպես նաև մասնակիորեն բեկանել քաղաքացիական հայցի մասով։
Տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ Ռուբեն Բալաբանյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ դատարանն ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է միջինից ցածր պատիժ` անտեսելով այն հանգամանքները, որ ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանը եղել է ոստիկանության համակարգի աշխատող, ավտոմեքենան վարել է երրորդ աստիճանի հարբած վիճակում, վարորդական իրավունք չի ունեցել, վրաերթի ենթարկելուց հետո չի կանգնել, տուժողներին առաջին օգնություն ցույց չի տվել, դիմել է փախուստի և ճանապարհային ոստիկանների կողմից բերման է ենթարկվել։
Դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ, 12-րդ և 14-րդ կետերը և դրանք որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առել, արդյունքում ամբաստանյալ Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանին մեղմ պատիժ է նշանակել։
Ըստ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի` պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ են, եթե հանցագործությամբ ծանր հետևանքներ են պատճառվել, տվյալ պարագայում երրորդ աստիճանի հարբած վիճակում ավտոմեքենան բարձր արագությամբ Կոմիտաս փողոցում հանդիպակաց ուղեմաս դուրս եկած և մոր ու աղջկան վրաերթի ենթարկելով և նրանց մահ պատճառելով` վերացել է մի ընտանիք, որը հնարավոր չէր չդիտել ոչ այլ կերպ, քան որպես ծանր հետևանք պատճառել։
Ավտոմեքենան որպես առավել վտանգի աղբյուրի, հարբած վիճակում փողոցի բանուկ մասի հանդիպակաց ուղեմաս դուրս բերելը, կրկին չէր կարոդ չդիտվել հանրության համար վտանգավոր եղանակով կատարել: Որպես ոստիկանության աշխատող` նա այնպիսի հանցավոր ինքնավստահություն է ցուցաբերել, որ անտեսել է ինչպես ՃԵԿ-ի, այնպես էլ անվտանգության կանոնների պահպանման անհրաժեշտությունը, որի արդյունքում երկու անձանց պատճառել է մահ։
Դատարանը դատավճիռ կայացնելիս խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 5-րդ կետի պահանջները, անտեսել է դատաքննությամբ ապացուցված պատասխանատվությունը ծանրացնող մի շարք հանգամանքերի առկայությունը և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայի պայմաններում միջինից ցածր պատիժ է նշանակել, ինչպես նաև ցածր պատիժ է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244-րդ հոդվածով, ինչի արդյունքում համակցությամբ նշանակված պատիժը ցածր է:
Ելնելով վերոգրյալից և հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-380-րդ հոդվածները` տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ Ռուբեն Բալաբանյանը խնդրել է դատավճիռը բեկանել և փոփոխել` ամբաստանյալ Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակել ավելի խիստ պատիժ։
4. Վերաքննիչ բողոքների դեմ բերված պատասխանները.
Մեղադրող, ՀՀ գլխավոր դատախազության ավագ դատախազ Ա.Նադոյանը ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի պաշտպան Հրաչ Ալեզյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ առարկեց` նշելով, որ Արթուր Հովհաննիսյանին մեղսագրված արարքները լիովին հիմնավորված, հաստատաված և ապացուցված են: Պաշտպան Հրաչ Ալեզյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու` դատավճռով նշանակված պատժաչափը պակասեցնելու կամ քաղաքացիական հայցի գումարը նվազեցնելու, օբյեկտիվ հիմքերը բացակայում են, ուստի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման:
Ինչ վերաբերում է տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ Ռուբեն Բալաբանյանի վերաքննիչ բողոքին, ապա միանում է բողոքին, գտնում է, որ այն ենթակա է բավարարման:
Տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ Ռուբեն Բալաբանյանը ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի պաշտպան Հրաչ Ալեզյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ ներակայցված գրավոր պատասխանում նշել է, որ վերաքննիչ բողոքն անհիմն է, այն ենթակա է մերժման հետևյալ նկատառումներով.
Ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանը հանցանքը չի կատարել հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ, նա գիտեր իր կարգավիճակը, որ ինքը ոստիկանության աշխատող է և հարբած վիճակում ավտոմեքենայի ղեկին նստելու իրավունք չունի։
Անհիմն է ամբաստանյալի պաշտպանի այն հետևությունը, թե նշանակված պատիժը արդարացի չէ, խիստ է, իսկ դատարանը չափից ավելի մարդասիրական մոտեցում է ցուցաբերել, որպիսին չպետք է արվեր հարբած վիճակում ավտոմեքենան վարած ոստիկանության հանդուգն աշխատողի նկատմամբ։
Ամբաստանյալի նկատմամբ չի նշանակվել առավել խիստ պատիժ, այլ նշանակվել է միջինից ցածր պատիժ, կոնկրետ դեպքում նրա նկատմամբ պետք է կիրառվեր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածով նախատեսված պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող երեք հանգամանք` հանցագործությամբ ծանր հետևանքեր պատճառելը, այն կատարվել է հանրության համար վտանգավոր եղանակով, հանցանքը կատարվել է հարբած վիճակում:
Նման հանգամանքների առկայության պայմաններում, դատարանը նշանակել է մեղմ պատիժ և բողոքաբերի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ կետի հղումն անտեղի է։
Դատարանը տեղին է նշել, որ ներկայացրած թաղման և ծիսակատարությունների ծախսերը փաստացի են և ողջամիտ։ Իր վստահորդները շատ ավելի այլ ծախսեր են արել, սակայն դրանք չեն ներկայացրել, այլ բավարարվել են ներկայացվածով, որը փաստացի և ողջամիտ գումար է:
Քաղաքացիական հայցի մասով նույնպես վերաքննիչ բողոքն անհիմն է և ենթակա է մերժման։
Ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանը և պաշտպան Հրաչ Ալեզյանը տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ Ռուբեն Բալաբանյանի վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ հայտնեցին, որ այն հիմնավոր չէ և ենթակա է մերժման: Ինչ վերաբերում է քաղաքացիական հայցին, ապա ողջամիտ են համարում և ընդունում են 2.500.000 ՀՀ դրամի սահմաններում գումարը:
5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով պաշտպանության և տուժող կողմերի վերաքննիչ բողոքների հիմնավորումները, պատասխանները դրանց կապակցությամբ, ինչպես նաև վերլուծելով գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, ներքին համոզմամբ, հանգում է այն հետևության, որ տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցչի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` բավարարել մասնակիորեն հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք և վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն ակնհայտ սխալ է թույլ տվել:
Ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի պաշտպան Հրաչ Ալեզյանը վերաքննիչ բողոքով խնդրել է դատավճիռը բեկանել պատժի և քաղաքացիական հայցի մասով։
Տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ Ռուբեն Բալաբանյանը խնդրել է Արթուր Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակել ավելի խիստ պատիժ:
Ընդհանուր իրավասության դատարանում ամբաստանյալ Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 244-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և հրաժարվել ցուցմունք տալուց:
Ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 244-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը դատավարության որևէ մասնակցի կողմից չի վիճարկվում, չի վիճարկվում նաև Արթուր Հովհաննիսյանին մեղսագրված արարքի փաստական հանգամանքների մասով դատավճռով հաստատված ճանաչված որևէ փաստական հանգամանք, այդ իսկ պատճառով ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 244-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը վերաքննիչ դատարանը քննության առարկա չի դարձնում, այլ քննության առարկա է դարձնում նշանակված պատժի և քաղաքացիական հայցի հիմնավորվածությունը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը` ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար, ինչ պատիժ պետք է նշանակվի նրա նկատմամբ, ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
Նշված հարցերի լուծման ընթացքում դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը /Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշում/:
Վճռաբեկ դատարանը Արամ Սահակյանի վերաբերյալ 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի ԳԴ1/0003/01/10 որոշման մեջ դիրքորոշում հայտնել այն մասին, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի վերաբերյալ գործերով պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս դատարանները պետք է հաշվի առնեն հանցագործության կատարման եղանակը և հանգամանքները, հանցագործության կատարման մեջ ամբաստանյալի մեղավորության աստիճանը, հանցանքը կատարելուն նպաստող պայմանները, ինչպես նաև հանցանքի կատարումից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը:
Վերոնշյալ գործերով դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն տրանսպորտային միջոցը վարողի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթին, որի արդյունքում տեղի է ունեցել հանցագործությունը: Բացի այդ, տրասնպորտային միջոցը վարողի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը կարևոր նշանակություն ունի նաև հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար:
Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանն իրեն մեղսագրվող հանցագործությունները կատարել է՝ գտնվելով ալկոհոլային երկրորդ աստիճանի հարբածության վիճակում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման տեսանկյունից կարևոր է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության կատարումից հետո անձի դրսևորած վարքագծի գնահատումը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը պետք է գնահատի այն հանգամանքը, թե հանցագործության կատարումից անմիջապես հետո ամբաստանյալն արդյոք անհրաժեշտ օգնություն է ցուցաբերել տուժողին, թե, թողնելով դեպքի վայրը, դիմել է փախուստի: Հետագա վարքագծի գնահատման համար դատարանը պետք է ուշադրության արժանացնի նաև այն, թե քրեական գործի քննության ընթացքում ամբաստանյալն արդյոք ինքնակամ ներկայացել է վարույթն իրականացնող մարմնին, դեպքի վերաբերյալ տվել ճշմարտացի, ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, արդյոք որոշակի քայլեր է ձեռնարկել տուժողի կամ նրա հարազատների հետ հաշտվելու ուղղությամբ կամ ինքնակամ հատուցել է հանցագործության արդյունքում տուժողի բուժման կամ հուղարկավորության ծախսերը:
Գործի նյութերով հիմնավորվել է, որ ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանը, վրաերթի ենթարկելով Կարինե և Անահիտ Գասպարյաններին, դեպքի վայրից դիմել է փախուստի՝ որևէ օգնություն չցուցաբերելով տուժողներին: Վրաերթից հետո շարունակելով երթևեկել Կոմիտասի պողոտայով` բախվել է Կոմիտաս-Վաղարշյան փողոցների խաչմերուկում կանգնած ՎԱԶ 2107 մակնիշի, 22 ՏՍ 785 պետհամարանիշի ավտոմեքենային:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից հաշվի առնված՝ Արթուր Հովհաննիսյանի անձը բնութագրող և նրա պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքերը չեն նվազեցնում ամբաստանյալի կատարած արարքների` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և Արթուր Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնելու օբյեկտիվ հիմք չեն:
Նման պայմաններում Արթուր Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանկված պատժի տեսակը և պատժաչափը արդարացի է, հետևաբար հիմքեր չկան նաև նշանակված պատիժը խստացնելու մասին որոշում կայացնելու համար, ուստի տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցչի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել:
Քննության առնելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունները ` դատավճիռը քաղաքացիական հայցի մասով բեկանելու վերաբերյալ, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանն ամբողջությամբ բավարարելով տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցչի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը` 4.300.000 ՀՀ դրամի չափով` լիարժեք չի պահպանել <<Հուղարկավորությունների կազմակերպման և գերեզմանատների ու դիակիզարանների շահագործման մասին>> ՀՀ օրենքով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով, ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքով ամրագրված գույքային հարցերը կանոնակարգող իրավադրույթները` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի համաձայն՝ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով: Քաղաքացիական դատավարության օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն սույն օրենսգրքով: Քաղաքացիական հայցով որոշումն ընդունվում է քաղաքացիական օրենսդրության նորմերին համապատասխան:
ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1058-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ քաղաքացու անձին կամ գույքին, ինչպես նաև իրավաբանական անձի գույքին պատճառված վնասը լրիվ ծավալով ենթակա է հատուցման այն պատճառած անձի կողմից: Վնասի հատուցման պարտականությունն օրենքով կարող է դրվել վնաս չպատճառած անձի վրա:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 58-րդ հոդվածի համաձայն՝ տուժող է ճանաչվում այն անձը, ում քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով անմիջականորեն պատճառվել է բարոյական, ֆիզիկական կամ գույքային վնաս:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 60-րդ հոդվածը սահմանում է, որ քաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական գործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ նրան քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով պատճառվել է քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնաս: Ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ քաղաքացիական հայցը հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար:
ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1087-րդ հոդվածը սահմանում է, որ տուժողի մահվան հետ կապված վնասի համար պատասխանատու անձինք պարտավոր են հատուցել հուղարկավորության հետ կապված անհրաժեշտ ծախսերն այն անձին, ով այդ ծախսերը կատարել է: Հուղարկավորության ծախսերի հատուցումը պետք է լինի այն չափով, ինչ չափով ապացուցված է, որ այդ ծախսերն արվել են փաստացի և անհրաժեշտաբար ու ողջամիտ են իրենց ծավալով:
<<Հուղարկավորությունների կազմակերպման և գերեզմանատների ու դիակիզարանների շահագործման մասին>> ՀՀ օրենքի 16-րդ հոդվածը, ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1087-րդ հոդվածում նշված հուղարկավորության հետ կապված անհրաժեշտ ծախսերի շարքն է դասում անհրաժեշտ փաստաթղթերի ձևակերպումը, դիահերձումը, դագաղի հատկացումը, մահացածի մարմնի /աճյունի/ տեղափոխումը գերեզմանատուն, հուղարկավորումը, մետաղե ցուցատախտակի տեղադրումը: Հուղարկավորության հետ կապված ծախսերը պետք է լինեն ողջամիտ ըստ արժեքի և անհրաժեշտ ըստ նպատակահարմարության. դագաղի արժեքը, դիահերձարանի ծառայությունները, դագաղը գերեզման հասցնելը, գերեզման փորելը, թաղման ծիսակարգի ծախսերը /հուղարկավորման կարգը, արարողությունը եկեղեցում, հոգեհացը/:
Ինչպես երևում է հայցադիմումից հուղարկավորության և մյուս սգո արարողությունների համար կատարվել են 4.300.000 ՀՀ դրամի ծախսեր: Հայցադիմումին կից ծախսերը հիմնավորող փաստաթղթեր չեն ներկայացվել, հաշվարկվել են վերոնշյալ նորմերի պահանջներին ոչ համապատասխան, ողջամիտ չեն իրենց ծավալով:
Ըստ քաղաքացիական հայցի` կատարված ծախսերը հաշվարկվել են հետևյալ կերպ` երկու դագաղների գումարները` 1.000.000 ՀՀ դրամ, դիահերձարանում տրված գումարները` 200.000 ՀՀ դրամ, հագուստների գումարները` 300.000 ՀՀ դրամ, տեղափոխոխ ավտոմեքենաների գումարները` 200.000 ՀՀ դրամ, գերեզմանի տեղի, փորելու հետ կապված ծախսերը` 100.000 ՀՀ դրամ, հոգեհացի, էգնահողի և 7-րդ օրվա, 40-րդ օրվա ծիսակատարությունների ծախսերը` 1.700.000 ՀՀ դրամ` ընդամենը` 4.300.000 ՀՀ դրամ: Սակայն նշված գումարները գումարելիս ընդհանուր ծախսերը կազմում են 3.500.000 ՀՀ դրամ, այլ ոչ թե 4.300.000 ՀՀ դրամ:
Բացի այդ, համաձայն բնակչության հատուկ սպասարկում համայնքային ոչ առևտրային կազմակերպության կողմից տրված գրության` կազմակերպության կողմից մատուցվում են հետևյալ ծառայությունները` գերեզմանափոս` 26900 ՀՀ դրամ, դիատար` 20000 և 33000 ՀՀ դրամ, մատուցվող ծառայությունների գները սահմանվում են Երևան քաղաքի քաղաքապետի որոշմամբ:
Ինչ վերաբերում է յոթերորդ, քառասուներորդ օրվա արարողությունների հետ կապված ծախսերին, ապա դրանք հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնաս չեն, դուրս են 2006 թվականի փետրվարի 27-ի <<Հուղարկավորությունների կազմակերպման և գերեզմանատների ու դիակիզարանների շահագործման մասին>> ՀՀ օրենքով, ինչպես նաև ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1087-րդ հոդվածով սահմանված հուղարկավորության հետ կապված անհրաժեշտ ծախսերից: Այդպիսի հայցերը ներկայացվում, ապահովվում, ապացուցվում, քննվում և լուծվում են ընդհանուր հիմունքներով՝ քաղաքացիական դատավարության կարգով:
Վերաքննիչ դատարանը հուղարկավորության և հոգեհացի արարողության համար կատարված անհրաժեշտ ծախսերն իրենց ծավալով ողջամիտ է համարում 3.000.000 ՀՀ դրամի չափով:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից 4.300.000 ՀՀ դրամի չափով քաղաքացիական հայցի բավարարումը հիմնավորված և պատճառաբանված չէ, ուստի դատավճիռը` քաղաքացիական հայցի մասով, պետք է բեկանել և փոփոխել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ, 395-րդ, 402-րդ, 418-րդ հոդվածներով` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ Ռուբեն Բալաբանյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել, իսկ ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի պաշտպան Հրաչ Ալեզյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակիորեն:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի ապրիլի 21-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 244-րդ հոդվածով պատժի մասով թողնել անփոփոխ, իսկ քաղաքացիական հայցի մասով բեկանել և փոփոխել.
Արթուր Հովհաննիսյանից հօգուտ տուժողի իրավահաջորդ Մարինե Գասպարյանի բռնագանձել 3.000.000/երեք միլիոն/ ՀՀ դրամ` որպես հուղարկավորության հետ կապված անհրաժեշտ ծախսերի հատուցում:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ
ԵԱՔԴ 0015/01/11
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
21.04.2011թ. ք. Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության դատարանըª
նախա•ահությամբ դատավոր` Արմեն Խաչատրյանի
քարտուղարությամբ` Փառանձեմ Բաբայանի
մասնակցությամբ մեղադրող` Աշոտ Նադոյանի
պաշտպան` Հրաչ Ալեզյանի
տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ` Ռուբեն Բալաբանյանի
քաղաքացիական հայցվոր` Նորայր Մխիթարյանի
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի
Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանի` ծնված 20.05.1978թ.-ին Աշտարակի շրջանի Ոսկեվազ •յուղում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակար•-մասնա•իտական կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին մինչև 14 տարեկան 1 երեխա, աշխատել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Մալաթիա բաժնին կից ՊՊՎ պահպանության բաժնում որպես ոստիկան, հաշվառված և բնակվում է Արա•ածոտնի մարզի Ոսկեվազ Գյուղում, մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 244-րդ հոդվածով, կալանքի տակ է 2010թ-ի դեկտեմբերի 29-ից:
2010 թվականի դեկտեմբերի 23-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենս•րքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և 244-րդ հոդվածի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 60134310 քրեական •ործը: 2010թ. դեկտեմբերի 30-ին Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանը որպես մեղադրյալ է ներ•րավվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 244-րդ հոդվածով այն արարքների կատարման համար, որ նա ՙաշխատելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Մալաթիա բաժնին կից ՊՊՎ պահպանության բաժնում որպես ոստիկան, չունենալով վարորդական իրավունքի վկայական, 2010 թվականի դեկտեմբերի 22-ի` լույս 23-ի •իշերը, ժամը 24-ի սահմաններում, •տնվելով հարբած վիճակում, իր վարած ՎԱԶ 2106 մակնիշի ավտոմեքենայով, որի վրա փակցված է եղել E 109 PH 26 պետհամարանիշը, երթևեկելով Երևանի Կոմիտասի պողոտայով, թույլ է տվել ճանապարհային երթևեկության կանոնների 2-րդ, 65-րդ կետերի ու ՙՃանապարհային երթևեկության անվտան•ության ապահովման մասին՚ ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի պահանջներին հակասող •ործողություններ, այն է Փափազյան-Վաղարշյան փողոցների հատվածում, ավտոմեքենան դուրս բերելով հանդիպակաց ուղղության երթևեկելի ուղեմաս, նաև ավտոմեքենայի արա•ությունն ավելացնելով բնակավայրերում սահմանված թույլատրելի սահմանից` առավելա•ույն 60կմ/ժ-ից, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն ու վրաերթի է ենթարկել փողոցը հատող հետիոտներ Կարինե և Անահիտ Գասպարյաններին, այնուհետև, թողնելով ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը և շարունակելով երթևեկել Կոմիտասի պողոտայով, բախվել է Կոմիտաս-Վաղարշյան փողոցների խաչմերուկում կան•նած ՎԱԶ 2107 մակնիշի, 22 ՏՍ 785 պետհամարանիշի ավտոմեքենային: Վրաերթի հետևանքով ստացված մարմնական վնասվածքներից Կարինե Գասպարյանը տեղում մահացել է, իսկ Անահիտ Գասպարյանը մահացել է հիվանդանոցում՚: 2011 թվականի փետրվարի 18-ին թիվ 60134310 քրեական •ործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան` ըստ էության քննելու համար:
Դատաքննությամբ և •ործով ձեռք բերված ապացույցներով դատարանը հաստատված համարեց հետևյալը.
Արթուր Հովհաննիսյանը, չունենալով վարորդական իրավունքի վկայական, •տնվելով ալկոհոլային երկրորդ աստիճանի հարբածության վիճակում, 2010 թվականի դեկտեմբերի դեկտեմբերի 22-ի` լույս 23-ի •իշերը, ժամը 24:00-ի սահմաններում իր վարած ՎԱԶ 2106 մակնիշի ավտոմեքենայով, որի վրա փակցված է եղել E 109 PH 26 պետհամարանիշը, վարել է Երևանի Կոմիտասի պողոտայով, թույլ է տվել ճանապարհային երթևեկության կանոնների 2-րդ, 65-րդ կետերի պահանջներին հակասող •ործողություններ, այն է` Փափազյան-Վաղարշյան փողոցների հատվածում ավտոմեքենան դուրս բերելով հանդիպակաց ուղղության երթևեկելի ուղեմաս, նաև ավտոմեքենայի արա•ությունն ավելացնելով բնակավայրերում սահմանված թույլատրելի սահմանից` առավելա•ույն 60կմ/ժ-ից, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն ու վրաերթի ենթարկել փողոցը հատող հետիոտներ Կարինե և Անահիտ Գասպարյաններին: Կարինե Գասպարյանը ստացած մարմնական վնասվածքներից տեղում մահացել է, իսկ Անահիտ Գասպարյանը մահացել է հիվանդանոցում: Այնուհետև, Ա. Հովհաննիսյանը թողնել է ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը և հեռացել` խախտելով ՀՀ ՙՃանապարհային երթևեկության անվտան•ության ապահովման մասին՚ ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի պահանջները: Այնուհետև Կոմիտաս-Վաղարշյան փողոցների խաչմերուկում բախվել է լուսաֆորի տակ կան•նած ՎԱԶ 2107 մակնիշի, 22 ՏՍ 785 պետհամարանիշի ավտոմեքենային:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 244-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքներում ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանն իրեն մեղավոր ճանաչեց և հրաժարվեց ցուցմունք տալուց, իսկ նախաքննության ժամանակ տված ցուցմունքներով հայտնել է, որ 2010 թվականի դեկտեմբերի 22-ին հրավիրված է եղել Կոտայքի մարզում •տնվող ՙՕջախ՚ ռեստորան, որտեղ իր նախկին •ործընկերների հետ էներ•ետիկի օրն է նշել: Այդ օրը եղել է իր մորը պատկանող ՎԱԶ 2106 մակնիշի ավտոմեքենայով, որի վրա ռուսական համարանիշներ են եղել: Ռեստորանում •տնվելու ժամանակ ո•ելից խմիչք է օ•տա•ործել: Այնտեղից դուրս է եկել մոտ 23:30-ի սահմաններում և ուղևորվել դեպի Մալաթիայի բաժին` ծառայության: Ինքն ընդունում է, որ դեպքի օրը խմած է եղել և մեքենան վարել է առանց վարորդական իրավունքի: Հայտնել է, որ ինքը Կոմիտաս-Փափազյան խաչմերուկ մուտք է •ործել լուսացույցի կանաչ ազդանշանի տակ, իսկ այն կանայք, որոնց ինքը վրաերթի է ենթարկել, փողոցը հետիոտնային անցումից 50 մետր ներքև են անցնելիս եղել, ինքը չի ենթադրել, որ նրանք կշարունակեն քայլելը և կկպնեն իր վարած մեքենային: Ինքը չի փախել դեպքի վայրից, ուղղակի շփոթված է եղել և ան•իտակցաբար, իներցիայով շարունակել է ընթացքը նույն արա•ությամբ:
Ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի կողմից տրված ցուցմունքները մասամբ հերքվել, իսկ նրան մեղսա•րված հանցանքները հիմնավորվել են հետևյալ ապացույցներով.
Վկա Արեն Սահակյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2010թ-ի դեկտեմբերի 22-ին իր կնոջ մայրը` Կարինե Գասպարյանը և քույրը` Անահիտ Գասպարյանը դեպքի օրը եղել են իրենց Փափազյան 17 շենքի 32 բնակարանում և Կոմիտասի 7 հասցեում •տնվող իրենց տուն •նալու նպատակով ժամը 24:00-ի սահմաններում դուրս են եկել իրենց տանից: Նրանց դուրս •ալուց 10-15 րոպե հետո իր կինը զան•ահարել է մորը` Կարինե Գասպարյանին, սակայն վերջինս չի պատասխանել հեռախոսազան•երին: Որոշ ժամանակ անց ինքն է փորձել զան•ահարել Կարինե Գասպարյանին, զան•ին պատասխանել է մի տղամարդ, որը որպես ոստիկան է ներկայացել և հայտնել է իրեն, որ դեպք է պատահել: Ինքը •նացել է այնտեղ և արդեն տեղում իրեն հայտնել են, որ Կարինե Գասպարյանն արդեն մահացել է: Նրա դիակը •տնվում էր Կեմիտասի պողոտայի 30 շենքի դիմաց` մայթից մի քանի մետր հեռավորության վրա` դեպի Փափազյան փողոց տանող հատվածում, իսկ Անահիտ Գասպարյանը տեղափոխվել է հիվանդանոց, հետո •նացել է հիվանդանոց, որտեղ էլ ժամեր անց մահացել է նաև Անահիտ Գասպարյանը:
Վկա Նորայր Մխիթարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ դեկտեմբերի 22-ի լույս 23-ի •իշերը, ժամը 24:00-ի սահմաններում ինքը կան•նած է եղել Կոմիտաս-Վաղարշյան խաչմերուկի վրա, երբ ետևի կողմից հարված է զ•ացել: Մի քանի վայրկյան անց իջել է իր ՎԱԶ 2107 մեքենայից և օ•նել է ՎԱԶ 2106 մակնիշի, ռուսական պետհամարանիշներով մեքենայի վարորդին, որն իր կարծիքով վատ զ•ացողության պատճառով չի ցանկացել իջնել մեքենայից: Իջնելուց հետո Ա. Հովհաննիսյանն առաջարկել է հեռանալ դեպքի վայրից և հետո հանդիպել ու վերանորո•ելու վերաբերյալ պայմանավորվել: Իրենք մի քանի րոպե են զրուցել, որի ընթացքում շարժումներից և խոսակցություններից հասկացել է, որ Արթուրը ալկոհոլ օ•տա•ործած է: 2-3 րոպե անց նրանց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցներ, նրանցից էլ տեղեկացել է, որ մի խաչմերուկ վերև երկու կնոջ վրաերթի են ենթարկել: Ոստիկանները Արթուրի մեքենայի դիմացի մասում մազեր են հայտնաբերել, որոնք ինքն էլ է նկատել: Սակայն երբ ոստիկանները Արթուրին ասել են, որ կանանց վրաերթի ենթարկողը ինքն է, վերջինս հերքել է դա:
Վկա Կարեն Պետրոսյանի ցուցմունքով այն մասին, որ ինքը երթուղային տաքսու մեջ է եղել, Կոմիտաս փողոցի վրա տեսել է, որ փողոցում իրարից ոչ այնքան հեռու երկու կնոջ մարմիններ են ընկած և անմիջապես զան•ահարել է շտապօ•նություն: Քիչ անց շապօ•նության մեքենա է եկել, և քանի որ բժիշկներին ուղեկցել են միայն մի կնոջ մարմնի մոտ, ենթադրել է, որ նրանցից միայն մեկն է ողջ մնացել:
Վկաներ Աշոտ Սար•սյանի և Արտյոմ Բարսեղյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքով այն մասին, որ 2010թ-ի դեկտեմբերի 22-ին Էներ•ետիկների օրվա կապակցությամբ իրենց կոլեկտիվի հետ միասին եղել են ՙՕջախ՚ ռեստորանում: Այնտեղ է եղել նաև իրենց նախկին աշխատակից Արթուրը, որը եկել էր ռուսական համարանիշներով ավտոմեքենայով: Խնջույքի ժամանակ Արթուրի հետ նույն սեղանի շուրջ են նստած եղել, և բոլորը` այդ թվում նաև Արթուրը, ալկոհոլ են օ•տա•ործել: Խնջույքի ընթացքում Արթուրն իրեն ասել է, որ խնջույքից հետո աշխատանքի է •նալու: Դեպքի մասին իմացել են հաջորդ օրը թերթերից և ինտերնետից:
Տուժողի իրավահաջորդ Մարինե Գասպարյանի նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքներով այն մասին, որ 2010թ-ի դեկտեմբերի 22-ի լույս 23-ի •իշերը Երևանի Կոմիտասի պողոտայի 30 շենքի դիմաց վրաերթի են ենթարկվել իր մայրը` Կարինե Գասպարյանը և քույրը` Անահիտ Գասպարյանը, ովքեր դեպքի հետևանքով մահացել են: Կոնկրետ ինքը դեպքին ականատես չի եղել, սակայն այդ օրը մայրն ու քուրը եղել են իր տանը, որտեղից դուրս են եկել ժամը 24-ի սահմաններում և իրենց տուն •նալու համար պետք է հատեին Կոմիտասի պողոտան` թիվ 30 շենքի մոտից դեպի մյուս մայթը: Հետա•այում իմացել է, որ նրանք տուն չեն հասել և փողոցն անցնելիս վրաերթի են ենթարկվել:
Դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության փորձա•ետի թիվ 46311008 եզրակացությամբ, ըստ որի փորձաքննությանը տրամադրված վիճակում ՎԱԶ-2106 մակնիշի E 109 PH 26 հ/հ ավտոմոբիլի բանվորական և կայանման ար•ելակային, ղեկային կառավարման համակար•երն, ընթացքային մասը` կախոցները և անիվները, •տնվում են աշխատունակ վիճակում և դրանց այնպիսի անսարքություններ, որպիսիք •ոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ պատահարը և պայմանավորած լինեին ավտոմոբիլի ընթացքի կայունության կամ կառավարելիության կորստի առաջացումը, չեն հայտնաբերվել: Ավտոմոբիլների ընդհարման վայրում առկա ար•ելակման և անվադողի հետքերին առկա պայմանների համար տեխնիկական տեսակետից համապատասխանում է ՎԱԶ-2106 մակնիշի E 109 PH 26հ/հ ավտոմոբիլի ընթացքի արա•ության շուրջ 78կմ/ժ մեծությունը, սակայն ընդհարումից առաջ` տվյալ ար•ելակման հետքերը թողնելու հետ կապված ար•ելակմանը նախորդող պահին, ՎԱԶ-2106-ի ընթացքի արա•ությունը եղել է շուրջ 78 կմ/ժ-ից ավելի, որի հաշվարկումը փորձա•իտական եղանակով հնարավոր չէ: ՎԱԶ-2106 մակնիշի E 109 PH 26հ/հ ավտոմոբիլի վարորդի ցուցմունքում առկա տվյալն այն մասին, որ վրաերթը տեղի է ունեցել ՎԱԶ-2106 ավտոմոբիլի ընթացքի ուղղության երթևեկելի ուղեմասի ձախ կողմի` 3-րդ, երթևեկելի ուղեմասում, տեխնիկական տեսակետից անհիմն է ու չի համապատասխանում տվյալ վրաերթի առաջացման մեխանիզմին: Քննարկման ենթակա պայամաններում ՎԱԶ-2106 մակնիշի E 109 PH 26հ/հ ավտոմոբիլի վարորդը, վրաերթին նախորդող պահին ավտոմոբիլը դուրս բերելով հանդիպակաց ուղղության երթևեկելի ուղեմաս, նաև ավտոմոբիլի արա•ությունն ավելացնելով բնակավայրերում սահմանված թույլատրելի առավելա•ույն 60 կմ/ժ-ից, թույլ է տվել ՃԵԿ-ի 2և 65 կետերի ու ՙՃանապարհային երթևեկության անվտան•ության ապահովման մասին՚ ՀՀ օրենքի հոդված 23-ի 3 կետի պահանջներին հակասող •ործողություններ, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել վթարային իրադրություն, դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ պատահարի` վրաերթի, ապա դրան հաջորդող ընդհարման, առաջացումն` ինքն իրեն զրկելով դրանք կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից:
Դատաբժշկական փորձաքննության փորձա•ետի թիվ 1166 եզրակացությամբ, ըստ որի Կարինե Գասպարյանի մահվան պատճառ է հանդիսացել •լխուղեղի և ողնուղեղի կարևոր կենսական ֆունկցիաների սուր խան•արումը, տրավմատիկ շոկը, որը պայմանավորված է եղել համակցված •ան•ուղեղային, ողնուղեղային, կրծքավանդակի, որովայնի, կոնքի, ձախ նախաբազկի, աջ սրունքի փակ, բութ վնասվածքներով: Նշված վնասվածքները պատճառվել են կենդանության օրոք, բութ, կոշտ առարկայի ներ•ործության հետ, պատճառել են առողջության ծանր վնաս և հան•եցրել մահվան: Ելնելով վնասվածքների բնույթից և տեղակայումից` կարելի է եզրակացնել, որ առաջին տրավմատիկ հարվածը հասցվել է Կ. Գասպարյանի աջ սրունքի միջին երրորդականի շրջանին: Կ. Գասպարյանի արյան դատաքիմիական ուսումնասիրությամբ ալկոհոլ չի հայտնաբերվել: Պարզվել է, որ նրա արյունը պատկանում է երկրորդ (A) խմբին:
Դատաբժշկական փորձաքննության փորձա•ետի թիվ 1169 եզրակացությամբ, ըստ որի Անահիտ Գասպարյանի մահվան պատճառ է հանդիսացել •լխուղեղի կենսական ֆունկցիաների սուր խան•արումը` •ան•ուղեղային փակ, բութ վնասվածքի (•ան•ի հիմի կոտրվածք, ներուղեղային արյունահավաք) հետևանքով: Հայտնաբերվել են նաև մարմնի այլ շրջանների վնասվածքները: Նշված բոլոր վնասվածքները պատճառվել են բութ, կոշտ առարկայի ներ•ործության հետևանքով, իրենց բնույթով և վաղեմությամբ համընկնում են վրաերթի դեպքի հետ: Ելնելով վնասվածքների բնույթից և տեղակայումից` կարել է եզրակացնել, որ առաջին տրավմատիկ հարվածը հասցվել է Ա. Գասպարյանի ձախ ազդրի միջին երրորդական շրջանին: Դիակի վրա անվադողի •ծանախշերի վրաանցման հետքեր չեն հայտնաբերվել: Ա. Գասպարյանի արյան դատաքիմիական ուսումնասիրությամբ ալկոհոլ չի հայտնաբերվել: Պարզվել է, որ նրա արյունը պատկանում է առաջին (O) խմբին:
Դատակենսաբանական փորձաքննության փորձա•ետի թիվ 5 եզրակացությամբ` ըստ որի Արթուր Հովհաննիսյանի վարած ՎԱԶ-2106 մակնիշի ավտոմեքենայի դիմապակու վրա հայտնաբերված մազերը մարդու •լխի մազեր են, որոնք անջատվել են պոկվելու արդյունքում, դրանք արյան A խումբ ունեցող մարդու սպիտակող, ներկված մազեր են և կարող էին պատկանել Կարինե Գասպարյանին: Նույն ավտոմեքենայի ձախ դռան վրա հայտնաբերված մազերը նույնպես մարդու •լխի մազեր են, անջատվել են պոկելու արդյունքում, դրանք արյան O խումբ ունեցող մարդու անհամաչափ ներկված մազեր են, և կարող էին պատկանել Անահիտ Գասպարյանին:
Տրանսպորտային միջոցի զննության արձանա•րություններով, ըստ որոնց ՎԱԶ 2106 մակնիշի E 109 PH 26 հ/հ ավտոմեքենայի առջևի ձախ դռան վրա և դիմապակու ձախ անկյունում հայտնաբերվել են մազեր: Զննությամբ պարզվել է, որ ավտոմեքենայի առջևի մասը վնասված և դեֆորմացված է, կոտրված են դիմապակին, լապտերը, բացակայում է դադիատորի ծածկոցը` երեսպատվածքը:
Ճանապարհատրանսպորտային դեպքի վայրի զննության արձանա•րություններով, ըստ որոնց արձանա•րվել են, որ պատահարների հետևանքով առաջացել են հետքեր, արձանա•րվել են Կարինե Գասպարյանի դիակի, ՎԱԶ 2106 մակնիշի E 109 PH 26 պետհամարանիշի և ՎԱԶ 2107 մակնիշի 22 ՏՍ 785 պետհամարանիշի ավտոմեքենաների տեղերն ու դիրքերը:
Դատահետքաբանական-նյութա•իտական համալիր փորձաքննության փորձա•ետի թիվ հմ 00421102 եզրակացությամբ, ըստ որի ՎԱԶ 2106 մակնիշի E 109 PH 26 պետհամարանիշի ավտոմոբիլի առաջամասի ձախ կողմում առկա են մեխանիկական վնասվածքներ և հետքեր, որոնք իրենց բնույթով և համակցությամբ առաջացել են վրաերթի հետևանքով:
- Անահիտ և Կարինե Գասպարյաններին պատկանող հա•ուստների և կոշիկների վրա առկա են մեխանիկական վնասվածքներ և հետքեր, որոնք իրենց բնույթով և համակցությամբ կարող էին առաջանալ ՎԱԶ 2106 մակնիշի E 109 PH 26 պետհամարանիշի ավտոմոբիլի կողմից վրաերթի ենթարկվելու հետևանքով: Ներկայացված հա•ուստների և կոշիկների վրա ավտոմոբիլի անվադողերի նախշանկարների հետքեր չեն հայտնաբերվել:
- Դեպքի վայրից հայտնաբերված բեկորները իրենց համակցությամբ նախկինում հանդիսացել են ՎԱԶ 2106 մակնիշի E 109 PH 26 համարանիշի ավտոմոբիլի շարժիչի պրոպելլերի, շարժիչի երեսվածքի և ենթալապտերի բաղկացուցիչ տարրեր:
- Անահիտ Գասպարյանի հա•ուստների և կիսաճտքավոր կոշիկների, վրա ներկանյութի քսվածքներ, քսայուղի հետքեր չկան: Անահիտ Գասպարյանի հա•ուստներից և կիսաճտքվոր կոշիկներից անջատված ընդհանուր զան•վածում հայտնաբերվել են ներկածածկույթի միկրոմասնիկներ, որոնք ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելիություն փորձաքննությանը տրամադրված ՎԱԶ 2106 մակնիշի E 109 PH 26 պետհամարանիշի ավտոմոբիլից վերցված ներկածածկույթի նմուշների հետ:
- ՎԱԶ 2107 մակնիշի ավտոմեքնայի առջևի աջ և հատակի մասերում հայտանբերված քիմիական փայլատված սև •ույնի մանրաթելերն իրենց մորֆոլո•իական հատկանիշներով համընկնում են փորձաքննությանը ներկայացված Ա. Գալոյանի անդրավարտիքի և բլուզի •ործվածքների կազմերի մեջ մտնող նմանատիպ մանրաթելերի հետ, այսինքն դրանք ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելիություն ՎԱԶ 2106 մակնիշի E 109 PH 26 պետհամարանիշի ավտոմոբիլից վերցված ներկածածկույթի նմուշների հետ:
Սթափության վիճակի զննության թիվ 103987 արձանա•րության, համաձայն որի դեպքի պահին Արթուր Հովհաննիսյանը •տնվել է ալկոհոլային երկրորդ աստիճանի հարբածության վիճակում:
Վերլուծելով և •նահատելով դատական քննության ժամանակ հետազոտված ապացույցներն իրենց համակցության մեջ` դատարանը ձեռք բերված ապացույցները բավարար է •տնում և •ործի փաստական հան•ամանքներով հաստատված է համարում, որ ամբաստանյալ Հովհաննիսյանը կատարել է հանցավոր արարքներ, որոնք համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենս•րքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասի և 244-րդ հոդվածի հատկանիշներին, որոնցով էլ նա ենթակա է քրեական պատասխանատվության:
Նման եզրահան•ման համար դատարանը հիմք է ընդունում հատկապես վկաների ցուցմունքները և փորձա•ետների եզրակացությունները և •ործով ձեռք բերված մյուս ապացույցները, քանի որ դրանք հակասական չեն, մանրամասն են, հստակ, օբյեկտիվ ու ճշմարտացի են, համապատասխանում են դատարանի կողմից հաստատված •ործի փաստական հան•ամանքներին և հաստատվում են •ործի մյուս ապացույցների հետ համակցության մեջ: Դատարանը •տնում է, որ ամբաստանյալ Ա. Հովհաննիսյանի մեղքը հիմնավորող ապացույցները ձեռք են բերվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքով սահմանված պահանջների պահպանմամբ և դրանք բավարար են •ործի ճիշտ լուծման համար:
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես կատարած հանցա•ործությունների բնույթն ու հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը, այնպես էլ ամբաստանյալի անձը բնութա•րող տվյալները` այն, որ ամբաստանյալը երիտասարդ է, բնութա•րվում է դրականորեն և նախկինում դատված ու արատավորված չի եղել:
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ պատիժ նշանակելու պահին ամբաստանյալի խնամքի տակ է •տնվում մինչև տասնչորս տարեկան երեխան և նա կամովին հատուցել է քաղաքացիական հայցվորին` ՎԱԶ 2107 մակնիշի 22 ՏՍ 785 ավտոմեքենային պատճառված •ույքային վնասը:
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հան•ամանք դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա հանցանքը կատարել է ալկոհոլի ազդեցության տակ:
Նման պայմաններում դատարանը •տնում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանն իր կատարած հանցանքների համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով, որը պետք է կրի, իսկ նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցչի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցին` դատարանը •տնում է, որ այն ենթակա է բավարարման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 154-րդ հոդվածի համաձայնª քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենս•րքի դրույթներով սահմանված կանոններով: Քաղաքացիական դատավարության օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենս•րքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն սույն օրենս•րքով: Քաղաքացիական հայցով որոշումն ընդունվում է քաղաքացիական օրենսդրության նորմերին համապատասխան:
Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցա•ործությամբ անմիջականորեն պատճառված •ույքային վնասը, որի հարուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա •ործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին: Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցա•ործությամբ պատճառված լինի:
Գործի նյութերով հիմնավորվել է, որ 2010 թվականի դեկտեմբերի 22-ի` լույս 23-ի •իշերը` ժամը 24:00-ի սահմաններում ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանը ԱԶ 2106 մակնիշի E 109 PH 26 պետհամարանիշի ավտոմեքենան վարելիս թույլ է տվել ՃԵԿ-ի պահանջներին հակասող •ործողություններ և վրաերթի է ենթարկել տուժողներ Կարինե և Անահիտ Գասպարյաններին, որոնցից Կ. Գասպարյանը մահացել է տեղում, իսկ Ա. Գասպարյանը` հիվանդանոցում:
ՀՀ քաղաքացիական օրենս•րքի 1087-րդ հոդվածը, որը վերաբերում է հուղարկավորության ծախսերի հատուցմանը, սահմանում է, որ տուժողի մահվան հետ կապված վնասի համար պատասխանատու անձինք պարտավոր են հատուցել հուղարկավորության հետ կապված անհրաժեշտ ծախսերն այն անձին, ով այդ ծախսերը կատարել է: Սույն հոդվածը կար•ավորում է այն դեպքերը, երբ անձի մահը վրա է հասել վնաս պատճառելու հետևանքով: Հուղարկավորության ծախսերի հատուցումը պետք է լինի այն չափով, ինչ չափով ապացուցված է, որ այդ ծախսերն արվել են փաստացի և անհրաժեշտաբար ու ողջամիտ են իրենց ծավալով:
ՙՀուղարկավորությունների կազմակերպման և •երեզմանատների ու դիակիզարանների շահա•ործման մասին՚ ՀՀ օրենքի 16-րդ հոդվածը ՀՀ քաղաքացիական օրենս•րքի 1087-րդ հոդվածում նշված հուղարկավորության հետ կապված անհրաժեշտ ծախսերի շարքն է դասում անհրաժեշտ փաստաթղթերի ձևակերպումը, դիահերձումը, դա•աղի հատկացումը, մահացածի մարմնի (աճյունի) տեղափոխումը •երեզմանատուն, հուղարկավորումը, մետաղե ցուցատախտակի տեղադրումը: Հուղարկավորության հետ կապված ծախսերը պետք է լինեն ողջամիտ ըստ արժեքի և անհրաժեշտ ըստ նպատակահարմարության. դա•աղի արժեքը, դիահերձարանի ծառայությունները, դա•աղը •երեզման հասցնելը, •երեզման փորելը, թաղման ծիսակար•ի ծախսերը (հուղարկավորման կար•ը, արարողությունը եկեղեցում, հո•եհացը):
Տվյալ դեպքում տուժողի իրավահաջորդի կողմից կատարվել են ընդհանուր 4.300.000 ՀՀ դրամի ծախսեր, դրանք արվել են փաստացի, անհրաժեշտաբար ու ողջամիտ են իրենց ծավալով:
Դատարանն, անդրադառնալով ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի անվամբ •րացված Արա•ածոտնի մարզի, Ոսկեվազ համայնքում •տնվող 121-008 ծածկա•րով վարելահողի վրա դրված կալանքին, •տնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ:
Քննարկելով իրեղեն ապացույցների հարցը, դատարանը •տնում է, որ իրեղեն ապացույց հանդիսացող ՀՀ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության Երևան քաղաքի տու•անային հրապարակում պահվող ՎԱԶ 2106 մակնիշի ավտոմեքենան պետք է վերադարձնել Արթուր Հովհաննիսյանի մորը` Թամարա Աթանեսյանին, տուժողներ Անահիտ և Կարինե Գասպարյանների հա•ուստները պետք է վերադարձնել տուժողների իրավահաջորդ Մարինե Գասպարյանին, իսկ ՎԱԶ 2106 մակնիշի ավտոմեքենայի կոտրված դետալների բեկորները, ներկածածկույթի միկրոմասնիկները, ավտոմեքենայի զննությամբ հայտնաբերված մազերը ոչնչացնել` արժեք չներկայացնելու հիմքով:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենս•րքի 66-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 119-րդ, 163-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ամբաստանյալ Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 244-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքներ կատարելու մեջ:
Արթուր Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտել ազատազրկման 6 /վեց/ տարի ժամկետով` տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից զրկելով 3 /երեք/ տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենս•րքի 244-րդ հոդվածով դատապարտել ազատազրկման 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն, պատիժները լրիվ •ումարելու միջոցով Արթուր Հովհաննիսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 6 /վեց/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով` տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից զրկելով 3 /երեք/ տարի ժամկետով:
Արթուր Հովհաննիսյանի ազատազրկման ձևով նշանակված պատժի սկիզբը հաշվել 2010 թվականի դեկտեմբերի 29-ից, որը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Արթուր Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցչի հայցն ընդդեմ Արթուր Հովհաննիսյանի բավարարել` Արթուր Հովհաննիսյանից հօ•ուտ Մարինե Գասպարյանի բռնա•անձել 4.300.000 /չորս միլիոն երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ:
ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ քննիչ Ա. Մինասյանի 11.02.2011թ-ի որոշմամբ Արթուր Հովհաննիսյանի անվամբ •րացված Արա•ածոտնի մարզի, Ոսկեվազ համայնքում •տնվող 121-008 ծածկա•րով վարելահողի վրա դրված կալանքը թողնել անփոփոխ:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց հանդիսացող ՀՀ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության Երևան քաղաքի տու•անային հրապարակում պահվող ՎԱԶ 2106 մակնիշի ավտոմեքենան վերադարձնել Արթուր Հովհաննիսյանի մորը` Թամարա Աթանեսյանին, տուժողներ Անահիտ և Կարինե Գասպարյանների հա•ուստները վերադարձնել տուժողների իրավահաջորդ Մարինե Գասպարյանին, իսկ ՎԱԶ 2106 մակնիշի ավտոմեքենայի կոտրված դետալների բեկորները, ներկածածկույթի միկրոմասնիկները, ավտոմեքենայի զննությամբ հայտնաբերված մազերը` ոչնչացնել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
դատավոր` Ա. Խաչատրյան
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
21.04.2011թ. ք. Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության դատարանըª
նախա•ահությամբ դատավոր` Արմեն Խաչատրյանի
քարտուղարությամբ` Փառանձեմ Բաբայանի
մասնակցությամբ մեղադրող` Աշոտ Նադոյանի
պաշտպան` Հրաչ Ալեզյանի
տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ` Ռուբեն Բալաբանյանի
քաղաքացիական հայցվոր` Նորայր Մխիթարյանի
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի
Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանի` ծնված 20.05.1978թ.-ին Աշտարակի շրջանի Ոսկեվազ •յուղում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակար•-մասնա•իտական կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին մինչև 14 տարեկան 1 երեխա, աշխատել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Մալաթիա բաժնին կից ՊՊՎ պահպանության բաժնում որպես ոստիկան, հաշվառված և բնակվում է Արա•ածոտնի մարզի Ոսկեվազ Գյուղում, մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 244-րդ հոդվածով, կալանքի տակ է 2010թ-ի դեկտեմբերի 29-ից:
2010 թվականի դեկտեմբերի 23-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենս•րքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և 244-րդ հոդվածի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 60134310 քրեական •ործը: 2010թ. դեկտեմբերի 30-ին Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանը որպես մեղադրյալ է ներ•րավվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 244-րդ հոդվածով այն արարքների կատարման համար, որ նա ՙաշխատելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Մալաթիա բաժնին կից ՊՊՎ պահպանության բաժնում որպես ոստիկան, չունենալով վարորդական իրավունքի վկայական, 2010 թվականի դեկտեմբերի 22-ի` լույս 23-ի •իշերը, ժամը 24-ի սահմաններում, •տնվելով հարբած վիճակում, իր վարած ՎԱԶ 2106 մակնիշի ավտոմեքենայով, որի վրա փակցված է եղել E 109 PH 26 պետհամարանիշը, երթևեկելով Երևանի Կոմիտասի պողոտայով, թույլ է տվել ճանապարհային երթևեկության կանոնների 2-րդ, 65-րդ կետերի ու ՙՃանապարհային երթևեկության անվտան•ության ապահովման մասին՚ ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի պահանջներին հակասող •ործողություններ, այն է Փափազյան-Վաղարշյան փողոցների հատվածում, ավտոմեքենան դուրս բերելով հանդիպակաց ուղղության երթևեկելի ուղեմաս, նաև ավտոմեքենայի արա•ությունն ավելացնելով բնակավայրերում սահմանված թույլատրելի սահմանից` առավելա•ույն 60կմ/ժ-ից, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն ու վրաերթի է ենթարկել փողոցը հատող հետիոտներ Կարինե և Անահիտ Գասպարյաններին, այնուհետև, թողնելով ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը և շարունակելով երթևեկել Կոմիտասի պողոտայով, բախվել է Կոմիտաս-Վաղարշյան փողոցների խաչմերուկում կան•նած ՎԱԶ 2107 մակնիշի, 22 ՏՍ 785 պետհամարանիշի ավտոմեքենային: Վրաերթի հետևանքով ստացված մարմնական վնասվածքներից Կարինե Գասպարյանը տեղում մահացել է, իսկ Անահիտ Գասպարյանը մահացել է հիվանդանոցում՚: 2011 թվականի փետրվարի 18-ին թիվ 60134310 քրեական •ործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան` ըստ էության քննելու համար:
Դատաքննությամբ և •ործով ձեռք բերված ապացույցներով դատարանը հաստատված համարեց հետևյալը.
Արթուր Հովհաննիսյանը, չունենալով վարորդական իրավունքի վկայական, •տնվելով ալկոհոլային երկրորդ աստիճանի հարբածության վիճակում, 2010 թվականի դեկտեմբերի դեկտեմբերի 22-ի` լույս 23-ի •իշերը, ժամը 24:00-ի սահմաններում իր վարած ՎԱԶ 2106 մակնիշի ավտոմեքենայով, որի վրա փակցված է եղել E 109 PH 26 պետհամարանիշը, վարել է Երևանի Կոմիտասի պողոտայով, թույլ է տվել ճանապարհային երթևեկության կանոնների 2-րդ, 65-րդ կետերի պահանջներին հակասող •ործողություններ, այն է` Փափազյան-Վաղարշյան փողոցների հատվածում ավտոմեքենան դուրս բերելով հանդիպակաց ուղղության երթևեկելի ուղեմաս, նաև ավտոմեքենայի արա•ությունն ավելացնելով բնակավայրերում սահմանված թույլատրելի սահմանից` առավելա•ույն 60կմ/ժ-ից, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն ու վրաերթի ենթարկել փողոցը հատող հետիոտներ Կարինե և Անահիտ Գասպարյաններին: Կարինե Գասպարյանը ստացած մարմնական վնասվածքներից տեղում մահացել է, իսկ Անահիտ Գասպարյանը մահացել է հիվանդանոցում: Այնուհետև, Ա. Հովհաննիսյանը թողնել է ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը և հեռացել` խախտելով ՀՀ ՙՃանապարհային երթևեկության անվտան•ության ապահովման մասին՚ ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի պահանջները: Այնուհետև Կոմիտաս-Վաղարշյան փողոցների խաչմերուկում բախվել է լուսաֆորի տակ կան•նած ՎԱԶ 2107 մակնիշի, 22 ՏՍ 785 պետհամարանիշի ավտոմեքենային:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 244-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքներում ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանն իրեն մեղավոր ճանաչեց և հրաժարվեց ցուցմունք տալուց, իսկ նախաքննության ժամանակ տված ցուցմունքներով հայտնել է, որ 2010 թվականի դեկտեմբերի 22-ին հրավիրված է եղել Կոտայքի մարզում •տնվող ՙՕջախ՚ ռեստորան, որտեղ իր նախկին •ործընկերների հետ էներ•ետիկի օրն է նշել: Այդ օրը եղել է իր մորը պատկանող ՎԱԶ 2106 մակնիշի ավտոմեքենայով, որի վրա ռուսական համարանիշներ են եղել: Ռեստորանում •տնվելու ժամանակ ո•ելից խմիչք է օ•տա•ործել: Այնտեղից դուրս է եկել մոտ 23:30-ի սահմաններում և ուղևորվել դեպի Մալաթիայի բաժին` ծառայության: Ինքն ընդունում է, որ դեպքի օրը խմած է եղել և մեքենան վարել է առանց վարորդական իրավունքի: Հայտնել է, որ ինքը Կոմիտաս-Փափազյան խաչմերուկ մուտք է •ործել լուսացույցի կանաչ ազդանշանի տակ, իսկ այն կանայք, որոնց ինքը վրաերթի է ենթարկել, փողոցը հետիոտնային անցումից 50 մետր ներքև են անցնելիս եղել, ինքը չի ենթադրել, որ նրանք կշարունակեն քայլելը և կկպնեն իր վարած մեքենային: Ինքը չի փախել դեպքի վայրից, ուղղակի շփոթված է եղել և ան•իտակցաբար, իներցիայով շարունակել է ընթացքը նույն արա•ությամբ:
Ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի կողմից տրված ցուցմունքները մասամբ հերքվել, իսկ նրան մեղսա•րված հանցանքները հիմնավորվել են հետևյալ ապացույցներով.
Վկա Արեն Սահակյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2010թ-ի դեկտեմբերի 22-ին իր կնոջ մայրը` Կարինե Գասպարյանը և քույրը` Անահիտ Գասպարյանը դեպքի օրը եղել են իրենց Փափազյան 17 շենքի 32 բնակարանում և Կոմիտասի 7 հասցեում •տնվող իրենց տուն •նալու նպատակով ժամը 24:00-ի սահմաններում դուրս են եկել իրենց տանից: Նրանց դուրս •ալուց 10-15 րոպե հետո իր կինը զան•ահարել է մորը` Կարինե Գասպարյանին, սակայն վերջինս չի պատասխանել հեռախոսազան•երին: Որոշ ժամանակ անց ինքն է փորձել զան•ահարել Կարինե Գասպարյանին, զան•ին պատասխանել է մի տղամարդ, որը որպես ոստիկան է ներկայացել և հայտնել է իրեն, որ դեպք է պատահել: Ինքը •նացել է այնտեղ և արդեն տեղում իրեն հայտնել են, որ Կարինե Գասպարյանն արդեն մահացել է: Նրա դիակը •տնվում էր Կեմիտասի պողոտայի 30 շենքի դիմաց` մայթից մի քանի մետր հեռավորության վրա` դեպի Փափազյան փողոց տանող հատվածում, իսկ Անահիտ Գասպարյանը տեղափոխվել է հիվանդանոց, հետո •նացել է հիվանդանոց, որտեղ էլ ժամեր անց մահացել է նաև Անահիտ Գասպարյանը:
Վկա Նորայր Մխիթարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ դեկտեմբերի 22-ի լույս 23-ի •իշերը, ժամը 24:00-ի սահմաններում ինքը կան•նած է եղել Կոմիտաս-Վաղարշյան խաչմերուկի վրա, երբ ետևի կողմից հարված է զ•ացել: Մի քանի վայրկյան անց իջել է իր ՎԱԶ 2107 մեքենայից և օ•նել է ՎԱԶ 2106 մակնիշի, ռուսական պետհամարանիշներով մեքենայի վարորդին, որն իր կարծիքով վատ զ•ացողության պատճառով չի ցանկացել իջնել մեքենայից: Իջնելուց հետո Ա. Հովհաննիսյանն առաջարկել է հեռանալ դեպքի վայրից և հետո հանդիպել ու վերանորո•ելու վերաբերյալ պայմանավորվել: Իրենք մի քանի րոպե են զրուցել, որի ընթացքում շարժումներից և խոսակցություններից հասկացել է, որ Արթուրը ալկոհոլ օ•տա•ործած է: 2-3 րոպե անց նրանց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցներ, նրանցից էլ տեղեկացել է, որ մի խաչմերուկ վերև երկու կնոջ վրաերթի են ենթարկել: Ոստիկանները Արթուրի մեքենայի դիմացի մասում մազեր են հայտնաբերել, որոնք ինքն էլ է նկատել: Սակայն երբ ոստիկանները Արթուրին ասել են, որ կանանց վրաերթի ենթարկողը ինքն է, վերջինս հերքել է դա:
Վկա Կարեն Պետրոսյանի ցուցմունքով այն մասին, որ ինքը երթուղային տաքսու մեջ է եղել, Կոմիտաս փողոցի վրա տեսել է, որ փողոցում իրարից ոչ այնքան հեռու երկու կնոջ մարմիններ են ընկած և անմիջապես զան•ահարել է շտապօ•նություն: Քիչ անց շապօ•նության մեքենա է եկել, և քանի որ բժիշկներին ուղեկցել են միայն մի կնոջ մարմնի մոտ, ենթադրել է, որ նրանցից միայն մեկն է ողջ մնացել:
Վկաներ Աշոտ Սար•սյանի և Արտյոմ Բարսեղյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքով այն մասին, որ 2010թ-ի դեկտեմբերի 22-ին Էներ•ետիկների օրվա կապակցությամբ իրենց կոլեկտիվի հետ միասին եղել են ՙՕջախ՚ ռեստորանում: Այնտեղ է եղել նաև իրենց նախկին աշխատակից Արթուրը, որը եկել էր ռուսական համարանիշներով ավտոմեքենայով: Խնջույքի ժամանակ Արթուրի հետ նույն սեղանի շուրջ են նստած եղել, և բոլորը` այդ թվում նաև Արթուրը, ալկոհոլ են օ•տա•ործել: Խնջույքի ընթացքում Արթուրն իրեն ասել է, որ խնջույքից հետո աշխատանքի է •նալու: Դեպքի մասին իմացել են հաջորդ օրը թերթերից և ինտերնետից:
Տուժողի իրավահաջորդ Մարինե Գասպարյանի նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքներով այն մասին, որ 2010թ-ի դեկտեմբերի 22-ի լույս 23-ի •իշերը Երևանի Կոմիտասի պողոտայի 30 շենքի դիմաց վրաերթի են ենթարկվել իր մայրը` Կարինե Գասպարյանը և քույրը` Անահիտ Գասպարյանը, ովքեր դեպքի հետևանքով մահացել են: Կոնկրետ ինքը դեպքին ականատես չի եղել, սակայն այդ օրը մայրն ու քուրը եղել են իր տանը, որտեղից դուրս են եկել ժամը 24-ի սահմաններում և իրենց տուն •նալու համար պետք է հատեին Կոմիտասի պողոտան` թիվ 30 շենքի մոտից դեպի մյուս մայթը: Հետա•այում իմացել է, որ նրանք տուն չեն հասել և փողոցն անցնելիս վրաերթի են ենթարկվել:
Դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության փորձա•ետի թիվ 46311008 եզրակացությամբ, ըստ որի փորձաքննությանը տրամադրված վիճակում ՎԱԶ-2106 մակնիշի E 109 PH 26 հ/հ ավտոմոբիլի բանվորական և կայանման ար•ելակային, ղեկային կառավարման համակար•երն, ընթացքային մասը` կախոցները և անիվները, •տնվում են աշխատունակ վիճակում և դրանց այնպիսի անսարքություններ, որպիսիք •ոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ պատահարը և պայմանավորած լինեին ավտոմոբիլի ընթացքի կայունության կամ կառավարելիության կորստի առաջացումը, չեն հայտնաբերվել: Ավտոմոբիլների ընդհարման վայրում առկա ար•ելակման և անվադողի հետքերին առկա պայմանների համար տեխնիկական տեսակետից համապատասխանում է ՎԱԶ-2106 մակնիշի E 109 PH 26հ/հ ավտոմոբիլի ընթացքի արա•ության շուրջ 78կմ/ժ մեծությունը, սակայն ընդհարումից առաջ` տվյալ ար•ելակման հետքերը թողնելու հետ կապված ար•ելակմանը նախորդող պահին, ՎԱԶ-2106-ի ընթացքի արա•ությունը եղել է շուրջ 78 կմ/ժ-ից ավելի, որի հաշվարկումը փորձա•իտական եղանակով հնարավոր չէ: ՎԱԶ-2106 մակնիշի E 109 PH 26հ/հ ավտոմոբիլի վարորդի ցուցմունքում առկա տվյալն այն մասին, որ վրաերթը տեղի է ունեցել ՎԱԶ-2106 ավտոմոբիլի ընթացքի ուղղության երթևեկելի ուղեմասի ձախ կողմի` 3-րդ, երթևեկելի ուղեմասում, տեխնիկական տեսակետից անհիմն է ու չի համապատասխանում տվյալ վրաերթի առաջացման մեխանիզմին: Քննարկման ենթակա պայամաններում ՎԱԶ-2106 մակնիշի E 109 PH 26հ/հ ավտոմոբիլի վարորդը, վրաերթին նախորդող պահին ավտոմոբիլը դուրս բերելով հանդիպակաց ուղղության երթևեկելի ուղեմաս, նաև ավտոմոբիլի արա•ությունն ավելացնելով բնակավայրերում սահմանված թույլատրելի առավելա•ույն 60 կմ/ժ-ից, թույլ է տվել ՃԵԿ-ի 2և 65 կետերի ու ՙՃանապարհային երթևեկության անվտան•ության ապահովման մասին՚ ՀՀ օրենքի հոդված 23-ի 3 կետի պահանջներին հակասող •ործողություններ, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել վթարային իրադրություն, դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ պատահարի` վրաերթի, ապա դրան հաջորդող ընդհարման, առաջացումն` ինքն իրեն զրկելով դրանք կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից:
Դատաբժշկական փորձաքննության փորձա•ետի թիվ 1166 եզրակացությամբ, ըստ որի Կարինե Գասպարյանի մահվան պատճառ է հանդիսացել •լխուղեղի և ողնուղեղի կարևոր կենսական ֆունկցիաների սուր խան•արումը, տրավմատիկ շոկը, որը պայմանավորված է եղել համակցված •ան•ուղեղային, ողնուղեղային, կրծքավանդակի, որովայնի, կոնքի, ձախ նախաբազկի, աջ սրունքի փակ, բութ վնասվածքներով: Նշված վնասվածքները պատճառվել են կենդանության օրոք, բութ, կոշտ առարկայի ներ•ործության հետ, պատճառել են առողջության ծանր վնաս և հան•եցրել մահվան: Ելնելով վնասվածքների բնույթից և տեղակայումից` կարելի է եզրակացնել, որ առաջին տրավմատիկ հարվածը հասցվել է Կ. Գասպարյանի աջ սրունքի միջին երրորդականի շրջանին: Կ. Գասպարյանի արյան դատաքիմիական ուսումնասիրությամբ ալկոհոլ չի հայտնաբերվել: Պարզվել է, որ նրա արյունը պատկանում է երկրորդ (A) խմբին:
Դատաբժշկական փորձաքննության փորձա•ետի թիվ 1169 եզրակացությամբ, ըստ որի Անահիտ Գասպարյանի մահվան պատճառ է հանդիսացել •լխուղեղի կենսական ֆունկցիաների սուր խան•արումը` •ան•ուղեղային փակ, բութ վնասվածքի (•ան•ի հիմի կոտրվածք, ներուղեղային արյունահավաք) հետևանքով: Հայտնաբերվել են նաև մարմնի այլ շրջանների վնասվածքները: Նշված բոլոր վնասվածքները պատճառվել են բութ, կոշտ առարկայի ներ•ործության հետևանքով, իրենց բնույթով և վաղեմությամբ համընկնում են վրաերթի դեպքի հետ: Ելնելով վնասվածքների բնույթից և տեղակայումից` կարել է եզրակացնել, որ առաջին տրավմատիկ հարվածը հասցվել է Ա. Գասպարյանի ձախ ազդրի միջին երրորդական շրջանին: Դիակի վրա անվադողի •ծանախշերի վրաանցման հետքեր չեն հայտնաբերվել: Ա. Գասպարյանի արյան դատաքիմիական ուսումնասիրությամբ ալկոհոլ չի հայտնաբերվել: Պարզվել է, որ նրա արյունը պատկանում է առաջին (O) խմբին:
Դատակենսաբանական փորձաքննության փորձա•ետի թիվ 5 եզրակացությամբ` ըստ որի Արթուր Հովհաննիսյանի վարած ՎԱԶ-2106 մակնիշի ավտոմեքենայի դիմապակու վրա հայտնաբերված մազերը մարդու •լխի մազեր են, որոնք անջատվել են պոկվելու արդյունքում, դրանք արյան A խումբ ունեցող մարդու սպիտակող, ներկված մազեր են և կարող էին պատկանել Կարինե Գասպարյանին: Նույն ավտոմեքենայի ձախ դռան վրա հայտնաբերված մազերը նույնպես մարդու •լխի մազեր են, անջատվել են պոկելու արդյունքում, դրանք արյան O խումբ ունեցող մարդու անհամաչափ ներկված մազեր են, և կարող էին պատկանել Անահիտ Գասպարյանին:
Տրանսպորտային միջոցի զննության արձանա•րություններով, ըստ որոնց ՎԱԶ 2106 մակնիշի E 109 PH 26 հ/հ ավտոմեքենայի առջևի ձախ դռան վրա և դիմապակու ձախ անկյունում հայտնաբերվել են մազեր: Զննությամբ պարզվել է, որ ավտոմեքենայի առջևի մասը վնասված և դեֆորմացված է, կոտրված են դիմապակին, լապտերը, բացակայում է դադիատորի ծածկոցը` երեսպատվածքը:
Ճանապարհատրանսպորտային դեպքի վայրի զննության արձանա•րություններով, ըստ որոնց արձանա•րվել են, որ պատահարների հետևանքով առաջացել են հետքեր, արձանա•րվել են Կարինե Գասպարյանի դիակի, ՎԱԶ 2106 մակնիշի E 109 PH 26 պետհամարանիշի և ՎԱԶ 2107 մակնիշի 22 ՏՍ 785 պետհամարանիշի ավտոմեքենաների տեղերն ու դիրքերը:
Դատահետքաբանական-նյութա•իտական համալիր փորձաքննության փորձա•ետի թիվ հմ 00421102 եզրակացությամբ, ըստ որի ՎԱԶ 2106 մակնիշի E 109 PH 26 պետհամարանիշի ավտոմոբիլի առաջամասի ձախ կողմում առկա են մեխանիկական վնասվածքներ և հետքեր, որոնք իրենց բնույթով և համակցությամբ առաջացել են վրաերթի հետևանքով:
- Անահիտ և Կարինե Գասպարյաններին պատկանող հա•ուստների և կոշիկների վրա առկա են մեխանիկական վնասվածքներ և հետքեր, որոնք իրենց բնույթով և համակցությամբ կարող էին առաջանալ ՎԱԶ 2106 մակնիշի E 109 PH 26 պետհամարանիշի ավտոմոբիլի կողմից վրաերթի ենթարկվելու հետևանքով: Ներկայացված հա•ուստների և կոշիկների վրա ավտոմոբիլի անվադողերի նախշանկարների հետքեր չեն հայտնաբերվել:
- Դեպքի վայրից հայտնաբերված բեկորները իրենց համակցությամբ նախկինում հանդիսացել են ՎԱԶ 2106 մակնիշի E 109 PH 26 համարանիշի ավտոմոբիլի շարժիչի պրոպելլերի, շարժիչի երեսվածքի և ենթալապտերի բաղկացուցիչ տարրեր:
- Անահիտ Գասպարյանի հա•ուստների և կիսաճտքավոր կոշիկների, վրա ներկանյութի քսվածքներ, քսայուղի հետքեր չկան: Անահիտ Գասպարյանի հա•ուստներից և կիսաճտքվոր կոշիկներից անջատված ընդհանուր զան•վածում հայտնաբերվել են ներկածածկույթի միկրոմասնիկներ, որոնք ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելիություն փորձաքննությանը տրամադրված ՎԱԶ 2106 մակնիշի E 109 PH 26 պետհամարանիշի ավտոմոբիլից վերցված ներկածածկույթի նմուշների հետ:
- ՎԱԶ 2107 մակնիշի ավտոմեքնայի առջևի աջ և հատակի մասերում հայտանբերված քիմիական փայլատված սև •ույնի մանրաթելերն իրենց մորֆոլո•իական հատկանիշներով համընկնում են փորձաքննությանը ներկայացված Ա. Գալոյանի անդրավարտիքի և բլուզի •ործվածքների կազմերի մեջ մտնող նմանատիպ մանրաթելերի հետ, այսինքն դրանք ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելիություն ՎԱԶ 2106 մակնիշի E 109 PH 26 պետհամարանիշի ավտոմոբիլից վերցված ներկածածկույթի նմուշների հետ:
Սթափության վիճակի զննության թիվ 103987 արձանա•րության, համաձայն որի դեպքի պահին Արթուր Հովհաննիսյանը •տնվել է ալկոհոլային երկրորդ աստիճանի հարբածության վիճակում:
Վերլուծելով և •նահատելով դատական քննության ժամանակ հետազոտված ապացույցներն իրենց համակցության մեջ` դատարանը ձեռք բերված ապացույցները բավարար է •տնում և •ործի փաստական հան•ամանքներով հաստատված է համարում, որ ամբաստանյալ Հովհաննիսյանը կատարել է հանցավոր արարքներ, որոնք համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենս•րքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասի և 244-րդ հոդվածի հատկանիշներին, որոնցով էլ նա ենթակա է քրեական պատասխանատվության:
Նման եզրահան•ման համար դատարանը հիմք է ընդունում հատկապես վկաների ցուցմունքները և փորձա•ետների եզրակացությունները և •ործով ձեռք բերված մյուս ապացույցները, քանի որ դրանք հակասական չեն, մանրամասն են, հստակ, օբյեկտիվ ու ճշմարտացի են, համապատասխանում են դատարանի կողմից հաստատված •ործի փաստական հան•ամանքներին և հաստատվում են •ործի մյուս ապացույցների հետ համակցության մեջ: Դատարանը •տնում է, որ ամբաստանյալ Ա. Հովհաննիսյանի մեղքը հիմնավորող ապացույցները ձեռք են բերվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքով սահմանված պահանջների պահպանմամբ և դրանք բավարար են •ործի ճիշտ լուծման համար:
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես կատարած հանցա•ործությունների բնույթն ու հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը, այնպես էլ ամբաստանյալի անձը բնութա•րող տվյալները` այն, որ ամբաստանյալը երիտասարդ է, բնութա•րվում է դրականորեն և նախկինում դատված ու արատավորված չի եղել:
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ պատիժ նշանակելու պահին ամբաստանյալի խնամքի տակ է •տնվում մինչև տասնչորս տարեկան երեխան և նա կամովին հատուցել է քաղաքացիական հայցվորին` ՎԱԶ 2107 մակնիշի 22 ՏՍ 785 ավտոմեքենային պատճառված •ույքային վնասը:
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հան•ամանք դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա հանցանքը կատարել է ալկոհոլի ազդեցության տակ:
Նման պայմաններում դատարանը •տնում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանն իր կատարած հանցանքների համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով, որը պետք է կրի, իսկ նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցչի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցին` դատարանը •տնում է, որ այն ենթակա է բավարարման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 154-րդ հոդվածի համաձայնª քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենս•րքի դրույթներով սահմանված կանոններով: Քաղաքացիական դատավարության օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենս•րքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն սույն օրենս•րքով: Քաղաքացիական հայցով որոշումն ընդունվում է քաղաքացիական օրենսդրության նորմերին համապատասխան:
Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցա•ործությամբ անմիջականորեն պատճառված •ույքային վնասը, որի հարուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա •ործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին: Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցա•ործությամբ պատճառված լինի:
Գործի նյութերով հիմնավորվել է, որ 2010 թվականի դեկտեմբերի 22-ի` լույս 23-ի •իշերը` ժամը 24:00-ի սահմաններում ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանը ԱԶ 2106 մակնիշի E 109 PH 26 պետհամարանիշի ավտոմեքենան վարելիս թույլ է տվել ՃԵԿ-ի պահանջներին հակասող •ործողություններ և վրաերթի է ենթարկել տուժողներ Կարինե և Անահիտ Գասպարյաններին, որոնցից Կ. Գասպարյանը մահացել է տեղում, իսկ Ա. Գասպարյանը` հիվանդանոցում:
ՀՀ քաղաքացիական օրենս•րքի 1087-րդ հոդվածը, որը վերաբերում է հուղարկավորության ծախսերի հատուցմանը, սահմանում է, որ տուժողի մահվան հետ կապված վնասի համար պատասխանատու անձինք պարտավոր են հատուցել հուղարկավորության հետ կապված անհրաժեշտ ծախսերն այն անձին, ով այդ ծախսերը կատարել է: Սույն հոդվածը կար•ավորում է այն դեպքերը, երբ անձի մահը վրա է հասել վնաս պատճառելու հետևանքով: Հուղարկավորության ծախսերի հատուցումը պետք է լինի այն չափով, ինչ չափով ապացուցված է, որ այդ ծախսերն արվել են փաստացի և անհրաժեշտաբար ու ողջամիտ են իրենց ծավալով:
ՙՀուղարկավորությունների կազմակերպման և •երեզմանատների ու դիակիզարանների շահա•ործման մասին՚ ՀՀ օրենքի 16-րդ հոդվածը ՀՀ քաղաքացիական օրենս•րքի 1087-րդ հոդվածում նշված հուղարկավորության հետ կապված անհրաժեշտ ծախսերի շարքն է դասում անհրաժեշտ փաստաթղթերի ձևակերպումը, դիահերձումը, դա•աղի հատկացումը, մահացածի մարմնի (աճյունի) տեղափոխումը •երեզմանատուն, հուղարկավորումը, մետաղե ցուցատախտակի տեղադրումը: Հուղարկավորության հետ կապված ծախսերը պետք է լինեն ողջամիտ ըստ արժեքի և անհրաժեշտ ըստ նպատակահարմարության. դա•աղի արժեքը, դիահերձարանի ծառայությունները, դա•աղը •երեզման հասցնելը, •երեզման փորելը, թաղման ծիսակար•ի ծախսերը (հուղարկավորման կար•ը, արարողությունը եկեղեցում, հո•եհացը):
Տվյալ դեպքում տուժողի իրավահաջորդի կողմից կատարվել են ընդհանուր 4.300.000 ՀՀ դրամի ծախսեր, դրանք արվել են փաստացի, անհրաժեշտաբար ու ողջամիտ են իրենց ծավալով:
Դատարանն, անդրադառնալով ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի անվամբ •րացված Արա•ածոտնի մարզի, Ոսկեվազ համայնքում •տնվող 121-008 ծածկա•րով վարելահողի վրա դրված կալանքին, •տնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ:
Քննարկելով իրեղեն ապացույցների հարցը, դատարանը •տնում է, որ իրեղեն ապացույց հանդիսացող ՀՀ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության Երևան քաղաքի տու•անային հրապարակում պահվող ՎԱԶ 2106 մակնիշի ավտոմեքենան պետք է վերադարձնել Արթուր Հովհաննիսյանի մորը` Թամարա Աթանեսյանին, տուժողներ Անահիտ և Կարինե Գասպարյանների հա•ուստները պետք է վերադարձնել տուժողների իրավահաջորդ Մարինե Գասպարյանին, իսկ ՎԱԶ 2106 մակնիշի ավտոմեքենայի կոտրված դետալների բեկորները, ներկածածկույթի միկրոմասնիկները, ավտոմեքենայի զննությամբ հայտնաբերված մազերը ոչնչացնել` արժեք չներկայացնելու հիմքով:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենս•րքի 66-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 119-րդ, 163-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ամբաստանյալ Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 244-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքներ կատարելու մեջ:
Արթուր Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտել ազատազրկման 6 /վեց/ տարի ժամկետով` տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից զրկելով 3 /երեք/ տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենս•րքի 244-րդ հոդվածով դատապարտել ազատազրկման 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն, պատիժները լրիվ •ումարելու միջոցով Արթուր Հովհաննիսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 6 /վեց/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով` տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից զրկելով 3 /երեք/ տարի ժամկետով:
Արթուր Հովհաննիսյանի ազատազրկման ձևով նշանակված պատժի սկիզբը հաշվել 2010 թվականի դեկտեմբերի 29-ից, որը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Արթուր Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցչի հայցն ընդդեմ Արթուր Հովհաննիսյանի բավարարել` Արթուր Հովհաննիսյանից հօ•ուտ Մարինե Գասպարյանի բռնա•անձել 4.300.000 /չորս միլիոն երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ:
ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ քննիչ Ա. Մինասյանի 11.02.2011թ-ի որոշմամբ Արթուր Հովհաննիսյանի անվամբ •րացված Արա•ածոտնի մարզի, Ոսկեվազ համայնքում •տնվող 121-008 ծածկա•րով վարելահողի վրա դրված կալանքը թողնել անփոփոխ:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց հանդիսացող ՀՀ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության Երևան քաղաքի տու•անային հրապարակում պահվող ՎԱԶ 2106 մակնիշի ավտոմեքենան վերադարձնել Արթուր Հովհաննիսյանի մորը` Թամարա Աթանեսյանին, տուժողներ Անահիտ և Կարինե Գասպարյանների հա•ուստները վերադարձնել տուժողների իրավահաջորդ Մարինե Գասպարյանին, իսկ ՎԱԶ 2106 մակնիշի ավտոմեքենայի կոտրված դետալների բեկորները, ներկածածկույթի միկրոմասնիկները, ավտոմեքենայի զննությամբ հայտնաբերված մազերը` ոչնչացնել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
դատավոր` Ա. Խաչատրյան
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0015/01/11
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 21-02-2011 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0015/11 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | ՀՀ Գլխավոր դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 60134310 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Արթուր Հովհաննիսյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242 հոդվածի 3-րդ մասով և 244 հոդվածով։ |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
| Հայրանուն | Կառլենի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 8.28 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 21-02-2011 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 21-02-2011 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 22-02-2011 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 22-02-2011 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 09-03-2011 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Տուժողի իրավահաջորդ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Մարինե |
| Ազգանուն | Գասպարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-03-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-03-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 12-04-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-04-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 21-04-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 21-04-2011 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 21-04-2011 |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
| Լրացուցիչ պատիժ | Որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործողությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկել |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԱՔԴ 0015/01/11 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 21.04.2011թ. ք. Երևան Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանըª նախա•ահությամբ դատավոր` Արմեն Խաչատրյանի քարտուղարությամբ` Փառանձեմ Բաբայանի մասնակցությամբ մեղադրող` Աշոտ Նադոյանի պաշտպան` Հրաչ Ալեզյանի տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ` Ռուբեն Բալաբանյանի քաղաքացիական հայցվոր` Նորայր Մխիթարյանի դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանի` ծնված 20.05.1978թ.-ին Աշտարակի շրջանի Ոսկեվազ •յուղում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակար•-մասնա•իտական կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին մինչև 14 տարեկան 1 երեխա, աշխատել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Մալաթիա բաժնին կից ՊՊՎ պահպանության բաժնում որպես ոստիկան, հաշվառված և բնակվում է Արա•ածոտնի մարզի Ոսկեվազ Գյուղում, մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 244-րդ հոդվածով, կալանքի տակ է 2010թ-ի դեկտեմբերի 29-ից: 2010 թվականի դեկտեմբերի 23-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենս•րքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և 244-րդ հոդվածի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 60134310 քրեական •ործը: 2010թ. դեկտեմբերի 30-ին Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանը որպես մեղադրյալ է ներ•րավվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 244-րդ հոդվածով այն արարքների կատարման համար, որ նա ՙաշխատելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Մալաթիա բաժնին կից ՊՊՎ պահպանության բաժնում որպես ոստիկան, չունենալով վարորդական իրավունքի վկայական, 2010 թվականի դեկտեմբերի 22-ի` լույս 23-ի •իշերը, ժամը 24-ի սահմաններում, •տնվելով հարբած վիճակում, իր վարած ՎԱԶ 2106 մակնիշի ավտոմեքենայով, որի վրա փակցված է եղել E 109 PH 26 պետհամարանիշը, երթևեկելով Երևանի Կոմիտասի պողոտայով, թույլ է տվել ճանապարհային երթևեկության կանոնների 2-րդ, 65-րդ կետերի ու ՙՃանապարհային երթևեկության անվտան•ության ապահովման մասին՚ ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի պահանջներին հակասող •ործողություններ, այն է Փափազյան-Վաղարշյան փողոցների հատվածում, ավտոմեքենան դուրս բերելով հանդիպակաց ուղղության երթևեկելի ուղեմաս, նաև ավտոմեքենայի արա•ությունն ավելացնելով բնակավայրերում սահմանված թույլատրելի սահմանից` առավելա•ույն 60կմ/ժ-ից, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն ու վրաերթի է ենթարկել փողոցը հատող հետիոտներ Կարինե և Անահիտ Գասպարյաններին, այնուհետև, թողնելով ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը և շարունակելով երթևեկել Կոմիտասի պողոտայով, բախվել է Կոմիտաս-Վաղարշյան փողոցների խաչմերուկում կան•նած ՎԱԶ 2107 մակնիշի, 22 ՏՍ 785 պետհամարանիշի ավտոմեքենային: Վրաերթի հետևանքով ստացված մարմնական վնասվածքներից Կարինե Գասպարյանը տեղում մահացել է, իսկ Անահիտ Գասպարյանը մահացել է հիվանդանոցում՚: 2011 թվականի փետրվարի 18-ին թիվ 60134310 քրեական •ործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան` ըստ էության քննելու համար: Դատաքննությամբ և •ործով ձեռք բերված ապացույցներով դատարանը հաստատված համարեց հետևյալը. Արթուր Հովհաննիսյանը, չունենալով վարորդական իրավունքի վկայական, •տնվելով ալկոհոլային երկրորդ աստիճանի հարբածության վիճակում, 2010 թվականի դեկտեմբերի դեկտեմբերի 22-ի` լույս 23-ի •իշերը, ժամը 24:00-ի սահմաններում իր վարած ՎԱԶ 2106 մակնիշի ավտոմեքենայով, որի վրա փակցված է եղել E 109 PH 26 պետհամարանիշը, վարել է Երևանի Կոմիտասի պողոտայով, թույլ է տվել ճանապարհային երթևեկության կանոնների 2-րդ, 65-րդ կետերի պահանջներին հակասող •ործողություններ, այն է` Փափազյան-Վաղարշյան փողոցների հատվածում ավտոմեքենան դուրս բերելով հանդիպակաց ուղղության երթևեկելի ուղեմաս, նաև ավտոմեքենայի արա•ությունն ավելացնելով բնակավայրերում սահմանված թույլատրելի սահմանից` առավելա•ույն 60կմ/ժ-ից, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն ու վրաերթի ենթարկել փողոցը հատող հետիոտներ Կարինե և Անահիտ Գասպարյաններին: Կարինե Գասպարյանը ստացած մարմնական վնասվածքներից տեղում մահացել է, իսկ Անահիտ Գասպարյանը մահացել է հիվանդանոցում: Այնուհետև, Ա. Հովհաննիսյանը թողնել է ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը և հեռացել` խախտելով ՀՀ ՙՃանապարհային երթևեկության անվտան•ության ապահովման մասին՚ ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի պահանջները: Այնուհետև Կոմիտաս-Վաղարշյան փողոցների խաչմերուկում բախվել է լուսաֆորի տակ կան•նած ՎԱԶ 2107 մակնիշի, 22 ՏՍ 785 պետհամարանիշի ավտոմեքենային: ՀՀ քրեական օրենս•րքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 244-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքներում ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանն իրեն մեղավոր ճանաչեց և հրաժարվեց ցուցմունք տալուց, իսկ նախաքննության ժամանակ տված ցուցմունքներով հայտնել է, որ 2010 թվականի դեկտեմբերի 22-ին հրավիրված է եղել Կոտայքի մարզում •տնվող ՙՕջախ՚ ռեստորան, որտեղ իր նախկին •ործընկերների հետ էներ•ետիկի օրն է նշել: Այդ օրը եղել է իր մորը պատկանող ՎԱԶ 2106 մակնիշի ավտոմեքենայով, որի վրա ռուսական համարանիշներ են եղել: Ռեստորանում •տնվելու ժամանակ ո•ելից խմիչք է օ•տա•ործել: Այնտեղից դուրս է եկել մոտ 23:30-ի սահմաններում և ուղևորվել դեպի Մալաթիայի բաժին` ծառայության: Ինքն ընդունում է, որ դեպքի օրը խմած է եղել և մեքենան վարել է առանց վարորդական իրավունքի: Հայտնել է, որ ինքը Կոմիտաս-Փափազյան խաչմերուկ մուտք է •ործել լուսացույցի կանաչ ազդանշանի տակ, իսկ այն կանայք, որոնց ինքը վրաերթի է ենթարկել, փողոցը հետիոտնային անցումից 50 մետր ներքև են անցնելիս եղել, ինքը չի ենթադրել, որ նրանք կշարունակեն քայլելը և կկպնեն իր վարած մեքենային: Ինքը չի փախել դեպքի վայրից, ուղղակի շփոթված է եղել և ան•իտակցաբար, իներցիայով շարունակել է ընթացքը նույն արա•ությամբ: Ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի կողմից տրված ցուցմունքները մասամբ հերքվել, իսկ նրան մեղսա•րված հանցանքները հիմնավորվել են հետևյալ ապացույցներով. Վկա Արեն Սահակյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2010թ-ի դեկտեմբերի 22-ին իր կնոջ մայրը` Կարինե Գասպարյանը և քույրը` Անահիտ Գասպարյանը դեպքի օրը եղել են իրենց Փափազյան 17 շենքի 32 բնակարանում և Կոմիտասի 7 հասցեում •տնվող իրենց տուն •նալու նպատակով ժամը 24:00-ի սահմաններում դուրս են եկել իրենց տանից: Նրանց դուրս •ալուց 10-15 րոպե հետո իր կինը զան•ահարել է մորը` Կարինե Գասպարյանին, սակայն վերջինս չի պատասխանել հեռախոսազան•երին: Որոշ ժամանակ անց ինքն է փորձել զան•ահարել Կարինե Գասպարյանին, զան•ին պատասխանել է մի տղամարդ, որը որպես ոստիկան է ներկայացել և հայտնել է իրեն, որ դեպք է պատահել: Ինքը •նացել է այնտեղ և արդեն տեղում իրեն հայտնել են, որ Կարինե Գասպարյանն արդեն մահացել է: Նրա դիակը •տնվում էր Կեմիտասի պողոտայի 30 շենքի դիմաց` մայթից մի քանի մետր հեռավորության վրա` դեպի Փափազյան փողոց տանող հատվածում, իսկ Անահիտ Գասպարյանը տեղափոխվել է հիվանդանոց, հետո •նացել է հիվանդանոց, որտեղ էլ ժամեր անց մահացել է նաև Անահիտ Գասպարյանը: Վկա Նորայր Մխիթարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ դեկտեմբերի 22-ի լույս 23-ի •իշերը, ժամը 24:00-ի սահմաններում ինքը կան•նած է եղել Կոմիտաս-Վաղարշյան խաչմերուկի վրա, երբ ետևի կողմից հարված է զ•ացել: Մի քանի վայրկյան անց իջել է իր ՎԱԶ 2107 մեքենայից և օ•նել է ՎԱԶ 2106 մակնիշի, ռուսական պետհամարանիշներով մեքենայի վարորդին, որն իր կարծիքով վատ զ•ացողության պատճառով չի ցանկացել իջնել մեքենայից: Իջնելուց հետո Ա. Հովհաննիսյանն առաջարկել է հեռանալ դեպքի վայրից և հետո հանդիպել ու վերանորո•ելու վերաբերյալ պայմանավորվել: Իրենք մի քանի րոպե են զրուցել, որի ընթացքում շարժումներից և խոսակցություններից հասկացել է, որ Արթուրը ալկոհոլ օ•տա•ործած է: 2-3 րոպե անց նրանց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցներ, նրանցից էլ տեղեկացել է, որ մի խաչմերուկ վերև երկու կնոջ վրաերթի են ենթարկել: Ոստիկանները Արթուրի մեքենայի դիմացի մասում մազեր են հայտնաբերել, որոնք ինքն էլ է նկատել: Սակայն երբ ոստիկանները Արթուրին ասել են, որ կանանց վրաերթի ենթարկողը ինքն է, վերջինս հերքել է դա: Վկա Կարեն Պետրոսյանի ցուցմունքով այն մասին, որ ինքը երթուղային տաքսու մեջ է եղել, Կոմիտաս փողոցի վրա տեսել է, որ փողոցում իրարից ոչ այնքան հեռու երկու կնոջ մարմիններ են ընկած և անմիջապես զան•ահարել է շտապօ•նություն: Քիչ անց շապօ•նության մեքենա է եկել, և քանի որ բժիշկներին ուղեկցել են միայն մի կնոջ մարմնի մոտ, ենթադրել է, որ նրանցից միայն մեկն է ողջ մնացել: Վկաներ Աշոտ Սար•սյանի և Արտյոմ Բարսեղյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքով այն մասին, որ 2010թ-ի դեկտեմբերի 22-ին Էներ•ետիկների օրվա կապակցությամբ իրենց կոլեկտիվի հետ միասին եղել են ՙՕջախ՚ ռեստորանում: Այնտեղ է եղել նաև իրենց նախկին աշխատակից Արթուրը, որը եկել էր ռուսական համարանիշներով ավտոմեքենայով: Խնջույքի ժամանակ Արթուրի հետ նույն սեղանի շուրջ են նստած եղել, և բոլորը` այդ թվում նաև Արթուրը, ալկոհոլ են օ•տա•ործել: Խնջույքի ընթացքում Արթուրն իրեն ասել է, որ խնջույքից հետո աշխատանքի է •նալու: Դեպքի մասին իմացել են հաջորդ օրը թերթերից և ինտերնետից: Տուժողի իրավահաջորդ Մարինե Գասպարյանի նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքներով այն մասին, որ 2010թ-ի դեկտեմբերի 22-ի լույս 23-ի •իշերը Երևանի Կոմիտասի պողոտայի 30 շենքի դիմաց վրաերթի են ենթարկվել իր մայրը` Կարինե Գասպարյանը և քույրը` Անահիտ Գասպարյանը, ովքեր դեպքի հետևանքով մահացել են: Կոնկրետ ինքը դեպքին ականատես չի եղել, սակայն այդ օրը մայրն ու քուրը եղել են իր տանը, որտեղից դուրս են եկել ժամը 24-ի սահմաններում և իրենց տուն •նալու համար պետք է հատեին Կոմիտասի պողոտան` թիվ 30 շենքի մոտից դեպի մյուս մայթը: Հետա•այում իմացել է, որ նրանք տուն չեն հասել և փողոցն անցնելիս վրաերթի են ենթարկվել: Դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության փորձա•ետի թիվ 46311008 եզրակացությամբ, ըստ որի փորձաքննությանը տրամադրված վիճակում ՎԱԶ-2106 մակնիշի E 109 PH 26 հ/հ ավտոմոբիլի բանվորական և կայանման ար•ելակային, ղեկային կառավարման համակար•երն, ընթացքային մասը` կախոցները և անիվները, •տնվում են աշխատունակ վիճակում և դրանց այնպիսի անսարքություններ, որպիսիք •ոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ պատահարը և պայմանավորած լինեին ավտոմոբիլի ընթացքի կայունության կամ կառավարելիության կորստի առաջացումը, չեն հայտնաբերվել: Ավտոմոբիլների ընդհարման վայրում առկա ար•ելակման և անվադողի հետքերին առկա պայմանների համար տեխնիկական տեսակետից համապատասխանում է ՎԱԶ-2106 մակնիշի E 109 PH 26հ/հ ավտոմոբիլի ընթացքի արա•ության շուրջ 78կմ/ժ մեծությունը, սակայն ընդհարումից առաջ` տվյալ ար•ելակման հետքերը թողնելու հետ կապված ար•ելակմանը նախորդող պահին, ՎԱԶ-2106-ի ընթացքի արա•ությունը եղել է շուրջ 78 կմ/ժ-ից ավելի, որի հաշվարկումը փորձա•իտական եղանակով հնարավոր չէ: ՎԱԶ-2106 մակնիշի E 109 PH 26հ/հ ավտոմոբիլի վարորդի ցուցմունքում առկա տվյալն այն մասին, որ վրաերթը տեղի է ունեցել ՎԱԶ-2106 ավտոմոբիլի ընթացքի ուղղության երթևեկելի ուղեմասի ձախ կողմի` 3-րդ, երթևեկելի ուղեմասում, տեխնիկական տեսակետից անհիմն է ու չի համապատասխանում տվյալ վրաերթի առաջացման մեխանիզմին: Քննարկման ենթակա պայամաններում ՎԱԶ-2106 մակնիշի E 109 PH 26հ/հ ավտոմոբիլի վարորդը, վրաերթին նախորդող պահին ավտոմոբիլը դուրս բերելով հանդիպակաց ուղղության երթևեկելի ուղեմաս, նաև ավտոմոբիլի արա•ությունն ավելացնելով բնակավայրերում սահմանված թույլատրելի առավելա•ույն 60 կմ/ժ-ից, թույլ է տվել ՃԵԿ-ի 2և 65 կետերի ու ՙՃանապարհային երթևեկության անվտան•ության ապահովման մասին՚ ՀՀ օրենքի հոդված 23-ի 3 կետի պահանջներին հակասող •ործողություններ, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել վթարային իրադրություն, դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ պատահարի` վրաերթի, ապա դրան հաջորդող ընդհարման, առաջացումն` ինքն իրեն զրկելով դրանք կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից: Դատաբժշկական փորձաքննության փորձա•ետի թիվ 1166 եզրակացությամբ, ըստ որի Կարինե Գասպարյանի մահվան պատճառ է հանդիսացել •լխուղեղի և ողնուղեղի կարևոր կենսական ֆունկցիաների սուր խան•արումը, տրավմատիկ շոկը, որը պայմանավորված է եղել համակցված •ան•ուղեղային, ողնուղեղային, կրծքավանդակի, որովայնի, կոնքի, ձախ նախաբազկի, աջ սրունքի փակ, բութ վնասվածքներով: Նշված վնասվածքները պատճառվել են կենդանության օրոք, բութ, կոշտ առարկայի ներ•ործության հետ, պատճառել են առողջության ծանր վնաս և հան•եցրել մահվան: Ելնելով վնասվածքների բնույթից և տեղակայումից` կարելի է եզրակացնել, որ առաջին տրավմատիկ հարվածը հասցվել է Կ. Գասպարյանի աջ սրունքի միջին երրորդականի շրջանին: Կ. Գասպարյանի արյան դատաքիմիական ուսումնասիրությամբ ալկոհոլ չի հայտնաբերվել: Պարզվել է, որ նրա արյունը պատկանում է երկրորդ (A) խմբին: Դատաբժշկական փորձաքննության փորձա•ետի թիվ 1169 եզրակացությամբ, ըստ որի Անահիտ Գասպարյանի մահվան պատճառ է հանդիսացել •լխուղեղի կենսական ֆունկցիաների սուր խան•արումը` •ան•ուղեղային փակ, բութ վնասվածքի (•ան•ի հիմի կոտրվածք, ներուղեղային արյունահավաք) հետևանքով: Հայտնաբերվել են նաև մարմնի այլ շրջանների վնասվածքները: Նշված բոլոր վնասվածքները պատճառվել են բութ, կոշտ առարկայի ներ•ործության հետևանքով, իրենց բնույթով և վաղեմությամբ համընկնում են վրաերթի դեպքի հետ: Ելնելով վնասվածքների բնույթից և տեղակայումից` կարել է եզրակացնել, որ առաջին տրավմատիկ հարվածը հասցվել է Ա. Գասպարյանի ձախ ազդրի միջին երրորդական շրջանին: Դիակի վրա անվադողի •ծանախշերի վրաանցման հետքեր չեն հայտնաբերվել: Ա. Գասպարյանի արյան դատաքիմիական ուսումնասիրությամբ ալկոհոլ չի հայտնաբերվել: Պարզվել է, որ նրա արյունը պատկանում է առաջին (O) խմբին: Դատակենսաբանական փորձաքննության փորձա•ետի թիվ 5 եզրակացությամբ` ըստ որի Արթուր Հովհաննիսյանի վարած ՎԱԶ-2106 մակնիշի ավտոմեքենայի դիմապակու վրա հայտնաբերված մազերը մարդու •լխի մազեր են, որոնք անջատվել են պոկվելու արդյունքում, դրանք արյան A խումբ ունեցող մարդու սպիտակող, ներկված մազեր են և կարող էին պատկանել Կարինե Գասպարյանին: Նույն ավտոմեքենայի ձախ դռան վրա հայտնաբերված մազերը նույնպես մարդու •լխի մազեր են, անջատվել են պոկելու արդյունքում, դրանք արյան O խումբ ունեցող մարդու անհամաչափ ներկված մազեր են, և կարող էին պատկանել Անահիտ Գասպարյանին: Տրանսպորտային միջոցի զննության արձանա•րություններով, ըստ որոնց ՎԱԶ 2106 մակնիշի E 109 PH 26 հ/հ ավտոմեքենայի առջևի ձախ դռան վրա և դիմապակու ձախ անկյունում հայտնաբերվել են մազեր: Զննությամբ պարզվել է, որ ավտոմեքենայի առջևի մասը վնասված և դեֆորմացված է, կոտրված են դիմապակին, լապտերը, բացակայում է դադիատորի ծածկոցը` երեսպատվածքը: Ճանապարհատրանսպորտային դեպքի վայրի զննության արձանա•րություններով, ըստ որոնց արձանա•րվել են, որ պատահարների հետևանքով առաջացել են հետքեր, արձանա•րվել են Կարինե Գասպարյանի դիակի, ՎԱԶ 2106 մակնիշի E 109 PH 26 պետհամարանիշի և ՎԱԶ 2107 մակնիշի 22 ՏՍ 785 պետհամարանիշի ավտոմեքենաների տեղերն ու դիրքերը: Դատահետքաբանական-նյութա•իտական համալիր փորձաքննության փորձա•ետի թիվ հմ 00421102 եզրակացությամբ, ըստ որի ՎԱԶ 2106 մակնիշի E 109 PH 26 պետհամարանիշի ավտոմոբիլի առաջամասի ձախ կողմում առկա են մեխանիկական վնասվածքներ և հետքեր, որոնք իրենց բնույթով և համակցությամբ առաջացել են վրաերթի հետևանքով: - Անահիտ և Կարինե Գասպարյաններին պատկանող հա•ուստների և կոշիկների վրա առկա են մեխանիկական վնասվածքներ և հետքեր, որոնք իրենց բնույթով և համակցությամբ կարող էին առաջանալ ՎԱԶ 2106 մակնիշի E 109 PH 26 պետհամարանիշի ավտոմոբիլի կողմից վրաերթի ենթարկվելու հետևանքով: Ներկայացված հա•ուստների և կոշիկների վրա ավտոմոբիլի անվադողերի նախշանկարների հետքեր չեն հայտնաբերվել: - Դեպքի վայրից հայտնաբերված բեկորները իրենց համակցությամբ նախկինում հանդիսացել են ՎԱԶ 2106 մակնիշի E 109 PH 26 համարանիշի ավտոմոբիլի շարժիչի պրոպելլերի, շարժիչի երեսվածքի և ենթալապտերի բաղկացուցիչ տարրեր: - Անահիտ Գասպարյանի հա•ուստների և կիսաճտքավոր կոշիկների, վրա ներկանյութի քսվածքներ, քսայուղի հետքեր չկան: Անահիտ Գասպարյանի հա•ուստներից և կիսաճտքվոր կոշիկներից անջատված ընդհանուր զան•վածում հայտնաբերվել են ներկածածկույթի միկրոմասնիկներ, որոնք ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելիություն փորձաքննությանը տրամադրված ՎԱԶ 2106 մակնիշի E 109 PH 26 պետհամարանիշի ավտոմոբիլից վերցված ներկածածկույթի նմուշների հետ: - ՎԱԶ 2107 մակնիշի ավտոմեքնայի առջևի աջ և հատակի մասերում հայտանբերված քիմիական փայլատված սև •ույնի մանրաթելերն իրենց մորֆոլո•իական հատկանիշներով համընկնում են փորձաքննությանը ներկայացված Ա. Գալոյանի անդրավարտիքի և բլուզի •ործվածքների կազմերի մեջ մտնող նմանատիպ մանրաթելերի հետ, այսինքն դրանք ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելիություն ՎԱԶ 2106 մակնիշի E 109 PH 26 պետհամարանիշի ավտոմոբիլից վերցված ներկածածկույթի նմուշների հետ: Սթափության վիճակի զննության թիվ 103987 արձանա•րության, համաձայն որի դեպքի պահին Արթուր Հովհաննիսյանը •տնվել է ալկոհոլային երկրորդ աստիճանի հարբածության վիճակում: Վերլուծելով և •նահատելով դատական քննության ժամանակ հետազոտված ապացույցներն իրենց համակցության մեջ` դատարանը ձեռք բերված ապացույցները բավարար է •տնում և •ործի փաստական հան•ամանքներով հաստատված է համարում, որ ամբաստանյալ Հովհաննիսյանը կատարել է հանցավոր արարքներ, որոնք համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենս•րքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասի և 244-րդ հոդվածի հատկանիշներին, որոնցով էլ նա ենթակա է քրեական պատասխանատվության: Նման եզրահան•ման համար դատարանը հիմք է ընդունում հատկապես վկաների ցուցմունքները և փորձա•ետների եզրակացությունները և •ործով ձեռք բերված մյուս ապացույցները, քանի որ դրանք հակասական չեն, մանրամասն են, հստակ, օբյեկտիվ ու ճշմարտացի են, համապատասխանում են դատարանի կողմից հաստատված •ործի փաստական հան•ամանքներին և հաստատվում են •ործի մյուս ապացույցների հետ համակցության մեջ: Դատարանը •տնում է, որ ամբաստանյալ Ա. Հովհաննիսյանի մեղքը հիմնավորող ապացույցները ձեռք են բերվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքով սահմանված պահանջների պահպանմամբ և դրանք բավարար են •ործի ճիշտ լուծման համար: Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես կատարած հանցա•ործությունների բնույթն ու հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը, այնպես էլ ամբաստանյալի անձը բնութա•րող տվյալները` այն, որ ամբաստանյալը երիտասարդ է, բնութա•րվում է դրականորեն և նախկինում դատված ու արատավորված չի եղել: Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ պատիժ նշանակելու պահին ամբաստանյալի խնամքի տակ է •տնվում մինչև տասնչորս տարեկան երեխան և նա կամովին հատուցել է քաղաքացիական հայցվորին` ՎԱԶ 2107 մակնիշի 22 ՏՍ 785 ավտոմեքենային պատճառված •ույքային վնասը: Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հան•ամանք դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա հանցանքը կատարել է ալկոհոլի ազդեցության տակ: Նման պայմաններում դատարանը •տնում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանն իր կատարած հանցանքների համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով, որը պետք է կրի, իսկ նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Անդրադառնալով տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցչի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցին` դատարանը •տնում է, որ այն ենթակա է բավարարման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 154-րդ հոդվածի համաձայնª քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենս•րքի դրույթներով սահմանված կանոններով: Քաղաքացիական դատավարության օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենս•րքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն սույն օրենս•րքով: Քաղաքացիական հայցով որոշումն ընդունվում է քաղաքացիական օրենսդրության նորմերին համապատասխան: Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցա•ործությամբ անմիջականորեն պատճառված •ույքային վնասը, որի հարուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա •ործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին: Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցա•ործությամբ պատճառված լինի: Գործի նյութերով հիմնավորվել է, որ 2010 թվականի դեկտեմբերի 22-ի` լույս 23-ի •իշերը` ժամը 24:00-ի սահմաններում ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանը ԱԶ 2106 մակնիշի E 109 PH 26 պետհամարանիշի ավտոմեքենան վարելիս թույլ է տվել ՃԵԿ-ի պահանջներին հակասող •ործողություններ և վրաերթի է ենթարկել տուժողներ Կարինե և Անահիտ Գասպարյաններին, որոնցից Կ. Գասպարյանը մահացել է տեղում, իսկ Ա. Գասպարյանը` հիվանդանոցում: ՀՀ քաղաքացիական օրենս•րքի 1087-րդ հոդվածը, որը վերաբերում է հուղարկավորության ծախսերի հատուցմանը, սահմանում է, որ տուժողի մահվան հետ կապված վնասի համար պատասխանատու անձինք պարտավոր են հատուցել հուղարկավորության հետ կապված անհրաժեշտ ծախսերն այն անձին, ով այդ ծախսերը կատարել է: Սույն հոդվածը կար•ավորում է այն դեպքերը, երբ անձի մահը վրա է հասել վնաս պատճառելու հետևանքով: Հուղարկավորության ծախսերի հատուցումը պետք է լինի այն չափով, ինչ չափով ապացուցված է, որ այդ ծախսերն արվել են փաստացի և անհրաժեշտաբար ու ողջամիտ են իրենց ծավալով: ՙՀուղարկավորությունների կազմակերպման և •երեզմանատների ու դիակիզարանների շահա•ործման մասին՚ ՀՀ օրենքի 16-րդ հոդվածը ՀՀ քաղաքացիական օրենս•րքի 1087-րդ հոդվածում նշված հուղարկավորության հետ կապված անհրաժեշտ ծախսերի շարքն է դասում անհրաժեշտ փաստաթղթերի ձևակերպումը, դիահերձումը, դա•աղի հատկացումը, մահացածի մարմնի (աճյունի) տեղափոխումը •երեզմանատուն, հուղարկավորումը, մետաղե ցուցատախտակի տեղադրումը: Հուղարկավորության հետ կապված ծախսերը պետք է լինեն ողջամիտ ըստ արժեքի և անհրաժեշտ ըստ նպատակահարմարության. դա•աղի արժեքը, դիահերձարանի ծառայությունները, դա•աղը •երեզման հասցնելը, •երեզման փորելը, թաղման ծիսակար•ի ծախսերը (հուղարկավորման կար•ը, արարողությունը եկեղեցում, հո•եհացը): Տվյալ դեպքում տուժողի իրավահաջորդի կողմից կատարվել են ընդհանուր 4.300.000 ՀՀ դրամի ծախսեր, դրանք արվել են փաստացի, անհրաժեշտաբար ու ողջամիտ են իրենց ծավալով: Դատարանն, անդրադառնալով ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի անվամբ •րացված Արա•ածոտնի մարզի, Ոսկեվազ համայնքում •տնվող 121-008 ծածկա•րով վարելահողի վրա դրված կալանքին, •տնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ: Քննարկելով իրեղեն ապացույցների հարցը, դատարանը •տնում է, որ իրեղեն ապացույց հանդիսացող ՀՀ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության Երևան քաղաքի տու•անային հրապարակում պահվող ՎԱԶ 2106 մակնիշի ավտոմեքենան պետք է վերադարձնել Արթուր Հովհաննիսյանի մորը` Թամարա Աթանեսյանին, տուժողներ Անահիտ և Կարինե Գասպարյանների հա•ուստները պետք է վերադարձնել տուժողների իրավահաջորդ Մարինե Գասպարյանին, իսկ ՎԱԶ 2106 մակնիշի ավտոմեքենայի կոտրված դետալների բեկորները, ներկածածկույթի միկրոմասնիկները, ավտոմեքենայի զննությամբ հայտնաբերված մազերը ոչնչացնել` արժեք չներկայացնելու հիմքով: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենս•րքի 66-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 119-րդ, 163-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով` դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Ամբաստանյալ Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 244-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքներ կատարելու մեջ: Արթուր Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտել ազատազրկման 6 /վեց/ տարի ժամկետով` տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից զրկելով 3 /երեք/ տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենս•րքի 244-րդ հոդվածով դատապարտել ազատազրկման 6 /վեց/ ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենս•րքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն, պատիժները լրիվ •ումարելու միջոցով Արթուր Հովհաննիսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 6 /վեց/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով` տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից զրկելով 3 /երեք/ տարի ժամկետով: Արթուր Հովհաննիսյանի ազատազրկման ձևով նշանակված պատժի սկիզբը հաշվել 2010 թվականի դեկտեմբերի 29-ից, որը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում: Արթուր Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցչի հայցն ընդդեմ Արթուր Հովհաննիսյանի բավարարել` Արթուր Հովհաննիսյանից հօ•ուտ Մարինե Գասպարյանի բռնա•անձել 4.300.000 /չորս միլիոն երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ: ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ քննիչ Ա. Մինասյանի 11.02.2011թ-ի որոշմամբ Արթուր Հովհաննիսյանի անվամբ •րացված Արա•ածոտնի մարզի, Ոսկեվազ համայնքում •տնվող 121-008 ծածկա•րով վարելահողի վրա դրված կալանքը թողնել անփոփոխ: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց հանդիսացող ՀՀ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության Երևան քաղաքի տու•անային հրապարակում պահվող ՎԱԶ 2106 մակնիշի ավտոմեքենան վերադարձնել Արթուր Հովհաննիսյանի մորը` Թամարա Աթանեսյանին, տուժողներ Անահիտ և Կարինե Գասպարյանների հա•ուստները վերադարձնել տուժողների իրավահաջորդ Մարինե Գասպարյանին, իսկ ՎԱԶ 2106 մակնիշի ավտոմեքենայի կոտրված դետալների բեկորները, ներկածածկույթի միկրոմասնիկները, ավտոմեքենայի զննությամբ հայտնաբերված մազերը` ոչնչացնել: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում: դատավոր` Ա. Խաչատրյան |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 21-04-2011 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 24-05-2011 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 212, 123 |
| Գործին կից նյութերը | Իրեղեն ապացույցները` Կարինե և Անահիտ Գասպարյանների հագուստները, միկրոմասնիկները, մազերը, ՎԱԶ 2106 մակնիշի ավտոմեքենայի կոտրված դետալների բեկորները՝ փաթեթավորված և կնքված 7 փաթեթում։ |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 25-05-2011 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 212, 123 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 25-05-2011 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 335 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-5675/11 |
| Այլ նշումներ | 2 հատորից.1-ին հատոր`212 թերթ,2-րդ հատոր`123 թերթ |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 27-05-2011 |
|---|
Գործը ստացվել է բեկանումից հետո նոր քննության համար
| Ամսաթիվ | 29-08-2011 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Գործը ստացվել է բեկանվելուց և փոփոխվելուց հետո |
Մակագրել
| Երբ | 29-08-2011 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 01-09-2011 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 14-09-2011 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 212, 219 |
| Այլ նշումներ | Իրեղեն ապացույց հանդիսացող ՎԱԶ 2016 մակնիշի ավտոմեքենայի կոտրված դետալների բեկորները, ներկածածկույթի միկրոմասնիկները, ավտոմեքենայի զննությամբ հայտնաբերված մազերը ոչնչացվել են, իսկ տուժողներ Անահիտ և Կարինե Գասպարյանների հագուստները վերադարձվել են տուժողների իրավահաջորդ Մարինե Գասպարյանին: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 15-09-2011 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 212,219 |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0015/01/11
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 20-05-2011 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 20-05-2011 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Հրաչ |
| Ազգանուն | Ալեզյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Արթուր Հովհաննիսյան Մասնակիորեն բեկանել և փոփոխել Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանի /ՀՀ քր. օր-ի 242 հոդ. 2-րդ մասով և 244 հոդ., ՀՀ քր.օր. 66 հոդ. կարգով վերջնական պատիժ - ազատազրկում 6 տարի 6 ամիս ժամկետով` տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելով 3 տարի ժամկետով , Արթուր Հովհաննիսյանից հօգուտ տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ Մարինե Գասպարյանի բռնագանձվել է 4.300.000 ՀՀ դրամ / վերաբերյալ 21.04.2011թ. դատավճիռը , այն է` պակասեցնել պատժի չափը , ինչպես նաև մասնակիորեն բեկանել քաղաքացիական հայցի մասով : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 20-05-2011 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Սերգեյ |
| Ազգանուն | Չիչոյան |
Քրեական գործի մուտքագրում
| Ամսաթիվ | 27-05-2011 |
|---|---|
| Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց | չկա |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 30-05-2011 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 09-06-2011 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 30-05-2011 |
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 22-06-2011 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 09-06-2011 |
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը փոփոխվել է
| Փոփոխված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 22-06-2011 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | Գործ ԵԱՔԴ/0015/01/11 Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 22 հունիսի 2011թ. ք. Երևան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ե. ԴԱՐԲԻՆՅԱՆ Ա. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ Տ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ ՄԵՂԱԴՐՈՂ Ա. ՆԱԴՈՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆ Հ. ԱԼԵԶՅԱՆԻ ՏՈՒԺՈՂԻ ԻՐԱՎԱՀԱՋՈՐԴԻ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉ Ռ. ԲԱԼԱԲԱՆՅԱՆԻ Դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկ վարույթի կանոններով, քննության առնելով ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի պաշտպան Հրաչ Ալեզյանի և տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ Ռուբեն Բալաբանյանի վերաքննիչ բողոքները` Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 244-րդ հոդվածով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի ապրիլի 21-ի դատավճռի դեմ Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2010 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 244-րդ հոդվածով հարուցվել է թիվ 60134310 քրեական գործը` Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանի կողմից հետիոտն Կարինե Իվանի Գասպարյանին վրաերթի ենթարկելու, անզգուշությամբ նրան մահ պատճառելու, այնուհետև ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը թողնելու փաստի առթիվ: 2010 թվականի դեկտեմբերի 29-ին Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանը ձերբակալվել է: 2010 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 244-րդ հոդվածով: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2010 թվականի դեկտեմբերի 30-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորում` 2/երկու/ ամիս ժամկետով: 2011 թվականի փետրվարի 18-ին ՀՀ գլխավոր դատախազի կողմից քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 244-րդ հոդվածով մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննության առնելու համար: Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի ապրիլի 21-ի դատավճռով ամբաստանյալ Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքներ կատարելու մեջ: Արթուր Հովհաննիսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման 6/վեց/ տարի ժամկետով` տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից զրկելով 3/երեք/ տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244-րդ հոդվածով` ազատազրկման 6/վեց/ ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Արթուր Հովհաննիսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 6/վեց/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով` տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից զրկելով 3/երեք/ տարի ժամկետով: Արթուր Հովհաննիսյանի ազատազրկման ձևով նշանակված պատժի սկիզբը հաշվվել է 2010 թվականի դեկտեմբերի 29-ից, որը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում: Արթուր Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցչի հայցն ընդդեմ Արթուր Հովհաննիսյանի բավարարվել է` Արթուր Հովհաննիսյանից հօգուտ Մարինե Գասպարյանի բռնագանձվել է 4.300.000 /չորս միլիոն երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ: ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ քննիչ Ա.Մինասյանի 11.02.2011թ. որոշմամբ Արթուր Հովհաննիսյանի անվամբ գրացված Արագածոտնի մարզի, Ոսկեվազ համայնքում գտնվող 121-008 ծածկագրով վարելահողի վրա դրված կալանքը թողնվել է անփոփոխ: Վճռվել է նաև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց հանդիսացող ՀՀ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության Երևան քաղաքի տուգանային հրապարակում պահվող ՎԱԶ 2106 մակնիշի ավտոմեքենան վերադարձնել Արթուր Հովհաննիսյանի մորը` Թամարա Աթանեսյանին, տուժողներ Անահիտ և Կարինե Գասպարյանների հագուստները վերադարձնել տուժողների իրավահաջորդ Մարինե Գասպարյանին, իսկ ՎԱԶ 2106 մակնիշի ավտոմեքենայի կոտրված դետալների բեկորները, ներկածածկույթի միկրոմասնիկները, ավտոմեքենայի զննությամբ հայտնաբերված մազերը` ոչնչացնել: Դատավճռի դեմ 2011 թվականի մայիսի 20-ին և մայիսի 27-ին վերաքննիչ բողոքներ են բերել ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի պաշտպան Հրաչ Ալեզյանը և տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ Ռուբեն Բալաբանյանը: Քրեական գործը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան մուտք է եղել 2011 թվականի մայիսի 27-ին: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2011 թվականի մայիսի 30-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և քրեական գործը նշանակվել քննության վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով: Ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի պաշտպան Հրաչ Ալեզյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ գրավոր պատասխան է ստացվել տուժողի իրավահաջորդ Մարինե Գասպարյանի ներկայացուցիչ Ռուբեն Բալաբանյանից: 2. Գործի փաստական հանգամանքները. Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանը դատապարտվել է այն բանի համար, որ նա չունենալով վարորդական իրավունքի վկայական, գտնվելով ալկոհոլային երկրորդ աստիճանի հարբածության վիճակում, 2010 թվականի դեկտեմբերի դեկտեմբերի 22-ի` լույս 23-ի գիշերը, ժամը 2400-ի սահմաններում իր վարած ՎԱԶ 2106 մակնիշի ավտոմեքենայով, որի վրա փակցված է եղել E 109 PH 26 պետհամարանիշը, վարել է Երևանի Կոմիտասի պողոտայով, թույլ է տվել ճանապարհային երթևեկության կանոնների 2-րդ, 65-րդ կետերի պահանջներին հակասող գործողություններ, այն է` Փափազյան-Վաղարշյան փողոցների հատվածում ավտոմեքենան դուրս բերելով հանդիպակաց ուղղության երթևեկելի ուղեմաս, նաև ավտոմեքենայի արագությունն ավելացնելով բնակավայրերում սահմանված թույլատրելի սահմանից` առավելագույն 60կմ/ժ, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն ու վրաերթի ենթարկել փողոցը հատող հետիոտներ Կարինե և Անահիտ Գասպարյաններին: Կարինե Գասպարյանը ստացած մարմնական վնասվածքներից տեղում մահացել է, իսկ Անահիտ Գասպարյանը մահացել է հիվանդանոցում: Այնուհետև, Արթուր Հովհաննիսյանը թողել է ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը և հեռացել` խախտելով ՀՀ <<Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին>> ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի պահանջները: Այնուհետև, Կոմիտաս-Վաղարշյան փողոցների խաչմերուկում բախվել է լուսաֆորի տակ կանգնած ՎԱԶ 2107 մակնիշի, 22 ՏՍ 785 պետհամարանիշի ավտոմեքենային: 3. Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով: Ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի պաշտպան Հրաչ Ալեզյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ իր պաշտպանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը խիստ է, խախատվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 61-րդ, 62-րդ հոդվածների պահանջները: Դատական ակտը ենթակա է մասնակիորեն փոփոխման հետևյալ պատճառաբանությամբ. Արթուր Հովհաննիսյանը բնութագրվում է դրական, նախկինում արաատավորված չի եղել, զղջացել է կատարածի համար, խնամքին են գտնվում մինչև 14 տարեկան երեխան, կինը և մայրը, ընտանիքի միակ կերակրողն է, աջակցել է հանցագործության բացահայտմանը, կամովին հատուցել է քաղաքացիական հայցվորի` ՎԱԶ-2107 ավտոմեքենային պատճառված գույքային վնասը: Տուժողի իրավահաջորդին առաջարկել է կատարել հուղարկավորության հետ կապված բոլոր ծախսերը, սակայն մերժում է ստացել: Ինչ վերաբերում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքին, ապա իր պաշտպանյալը դեպքից ամնիջապես հետո գտնվել է հոգեկան լարված վիճակում և հաշիվ չի տվել իր գործողություններին: Ներկայացված քաղաքացիական հայցը` 4.300.000 ՀՀ դրամի չափով, ոչ ողջամիտ է, ոչ էլ հիմնավորված հետևյալ պատճառաբանությամբ. Երկու դագաղներն իրենց բոլոր աքսեսուարներով կարող են մեկ միլիոն ՀՀ դրամ արժենալ կամ ավելին, սակայն այդ գումարը ողջամիտ չի կարելի համարել, քանի որ յուրաքանչյուրը 100.000 ՀՀ դրամով կամ մի քիչ ավել գնով նույնպես կարելի էր պատշաճ դագաղներ գնել։ Գումարը պահանաջում են ոչ թե առավել կամ առավելին մոտ գնի սահմաններում, այլ ողջամիտ գնի սահմաններում։ Նույնպիսին է վերաբերմունքը հագուստներին։ Ինչ վերաբերում է դիահահերձարանում, տեղափոխող ավտոմեքենաներին տրված 200.000-ական ՀՀ դրամ տրված գումարներին, ապա դրանք նույնպես ողջամիտ չեն։ Նման ծախսերը կազմում են ընդհանուր 130-150 հազար դրամ։ Ողջամիտ չեն նաև հոգեհացի, էգնահողի և 7 օրյա ծիսակատարությունների ծախսերը, իսկ այդ ծախսերը հիմնավորող փաստաթղթեր չեն ներկայացվել, ինչպես նաև չեն ներկայացվել մնացած ծախսերը հիմնավորող փաստաթղթերը։ Իր պաշտպանյալը ողջամիտ է համարում և պատրաստ է վճարել հուղարկավորության հետ կապված անհրաժեշտ և գերեզմանոցի համար կատարվող ծախսերն ընդհանուր գումարով 2.300.000 ՀՀ դրամի չափով, որից 1.700.000 ՀՀ դրամը հուղարկավարության հետ կապված անհրաժեշտ ծախսերը, իսկ 600.000 ՀՀ. դրամը գերեզմանոցի համար։ Համաձայն <<Մարդու իրավունքների ընդհանուր հռչակագրի>> 10-րդ հոդվածի` յուրաքանչյուր ոք, իր իրվունքների և պարտականությունների սահմանման և իրեն ներկայացրած ցանկացած քրեական մեղադրանքի դեպքում, ունի լիակատար հավասարության պայմաններում անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից արադարացի ու հրապարակային դատաքննության իրավունք։ Դատարանը չի կիրառել նաև արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը, ըստ որի` կիրառվող պատիժը պետք է լինի արդարացի` համապատասխանի հանցանքի ծանրությանը։ Հիմք ընդունելով վերը շարադրվածը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 3761-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 380-րդ, 381-րդ, 385-րդ, 394-րդ հոդվածներով` պաշտպան Հրաչ Ալեզյանը խնդրել է մասնակիորեն բեկանել և փոփոխել դատավճիռը` պակասեցնել պատժի չափը, ինչպես նաև մասնակիորեն բեկանել քաղաքացիական հայցի մասով։ Տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ Ռուբեն Բալաբանյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ դատարանն ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է միջինից ցածր պատիժ` անտեսելով այն հանգամանքները, որ ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանը եղել է ոստիկանության համակարգի աշխատող, ավտոմեքենան վարել է երրորդ աստիճանի հարբած վիճակում, վարորդական իրավունք չի ունեցել, վրաերթի ենթարկելուց հետո չի կանգնել, տուժողներին առաջին օգնություն ցույց չի տվել, դիմել է փախուստի և ճանապարհային ոստիկանների կողմից բերման է ենթարկվել։ Դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ, 12-րդ և 14-րդ կետերը և դրանք որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առել, արդյունքում ամբաստանյալ Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանին մեղմ պատիժ է նշանակել։ Ըստ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի` պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ են, եթե հանցագործությամբ ծանր հետևանքներ են պատճառվել, տվյալ պարագայում երրորդ աստիճանի հարբած վիճակում ավտոմեքենան բարձր արագությամբ Կոմիտաս փողոցում հանդիպակաց ուղեմաս դուրս եկած և մոր ու աղջկան վրաերթի ենթարկելով և նրանց մահ պատճառելով` վերացել է մի ընտանիք, որը հնարավոր չէր չդիտել ոչ այլ կերպ, քան որպես ծանր հետևանք պատճառել։ Ավտոմեքենան որպես առավել վտանգի աղբյուրի, հարբած վիճակում փողոցի բանուկ մասի հանդիպակաց ուղեմաս դուրս բերելը, կրկին չէր կարոդ չդիտվել հանրության համար վտանգավոր եղանակով կատարել: Որպես ոստիկանության աշխատող` նա այնպիսի հանցավոր ինքնավստահություն է ցուցաբերել, որ անտեսել է ինչպես ՃԵԿ-ի, այնպես էլ անվտանգության կանոնների պահպանման անհրաժեշտությունը, որի արդյունքում երկու անձանց պատճառել է մահ։ Դատարանը դատավճիռ կայացնելիս խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 5-րդ կետի պահանջները, անտեսել է դատաքննությամբ ապացուցված պատասխանատվությունը ծանրացնող մի շարք հանգամանքերի առկայությունը և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայի պայմաններում միջինից ցածր պատիժ է նշանակել, ինչպես նաև ցածր պատիժ է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244-րդ հոդվածով, ինչի արդյունքում համակցությամբ նշանակված պատիժը ցածր է: Ելնելով վերոգրյալից և հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-380-րդ հոդվածները` տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ Ռուբեն Բալաբանյանը խնդրել է դատավճիռը բեկանել և փոփոխել` ամբաստանյալ Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակել ավելի խիստ պատիժ։ 4. Վերաքննիչ բողոքների դեմ բերված պատասխանները. Մեղադրող, ՀՀ գլխավոր դատախազության ավագ դատախազ Ա.Նադոյանը ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի պաշտպան Հրաչ Ալեզյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ առարկեց` նշելով, որ Արթուր Հովհաննիսյանին մեղսագրված արարքները լիովին հիմնավորված, հաստատաված և ապացուցված են: Պաշտպան Հրաչ Ալեզյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու` դատավճռով նշանակված պատժաչափը պակասեցնելու կամ քաղաքացիական հայցի գումարը նվազեցնելու, օբյեկտիվ հիմքերը բացակայում են, ուստի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման: Ինչ վերաբերում է տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ Ռուբեն Բալաբանյանի վերաքննիչ բողոքին, ապա միանում է բողոքին, գտնում է, որ այն ենթակա է բավարարման: Տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ Ռուբեն Բալաբանյանը ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի պաշտպան Հրաչ Ալեզյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ ներակայցված գրավոր պատասխանում նշել է, որ վերաքննիչ բողոքն անհիմն է, այն ենթակա է մերժման հետևյալ նկատառումներով. Ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանը հանցանքը չի կատարել հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ, նա գիտեր իր կարգավիճակը, որ ինքը ոստիկանության աշխատող է և հարբած վիճակում ավտոմեքենայի ղեկին նստելու իրավունք չունի։ Անհիմն է ամբաստանյալի պաշտպանի այն հետևությունը, թե նշանակված պատիժը արդարացի չէ, խիստ է, իսկ դատարանը չափից ավելի մարդասիրական մոտեցում է ցուցաբերել, որպիսին չպետք է արվեր հարբած վիճակում ավտոմեքենան վարած ոստիկանության հանդուգն աշխատողի նկատմամբ։ Ամբաստանյալի նկատմամբ չի նշանակվել առավել խիստ պատիժ, այլ նշանակվել է միջինից ցածր պատիժ, կոնկրետ դեպքում նրա նկատմամբ պետք է կիրառվեր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածով նախատեսված պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող երեք հանգամանք` հանցագործությամբ ծանր հետևանքեր պատճառելը, այն կատարվել է հանրության համար վտանգավոր եղանակով, հանցանքը կատարվել է հարբած վիճակում: Նման հանգամանքների առկայության պայմաններում, դատարանը նշանակել է մեղմ պատիժ և բողոքաբերի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ կետի հղումն անտեղի է։ Դատարանը տեղին է նշել, որ ներկայացրած թաղման և ծիսակատարությունների ծախսերը փաստացի են և ողջամիտ։ Իր վստահորդները շատ ավելի այլ ծախսեր են արել, սակայն դրանք չեն ներկայացրել, այլ բավարարվել են ներկայացվածով, որը փաստացի և ողջամիտ գումար է: Քաղաքացիական հայցի մասով նույնպես վերաքննիչ բողոքն անհիմն է և ենթակա է մերժման։ Ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանը և պաշտպան Հրաչ Ալեզյանը տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ Ռուբեն Բալաբանյանի վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ հայտնեցին, որ այն հիմնավոր չէ և ենթակա է մերժման: Ինչ վերաբերում է քաղաքացիական հայցին, ապա ողջամիտ են համարում և ընդունում են 2.500.000 ՀՀ դրամի սահմաններում գումարը: 5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով պաշտպանության և տուժող կողմերի վերաքննիչ բողոքների հիմնավորումները, պատասխանները դրանց կապակցությամբ, ինչպես նաև վերլուծելով գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, ներքին համոզմամբ, հանգում է այն հետևության, որ տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցչի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` բավարարել մասնակիորեն հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք և վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն ակնհայտ սխալ է թույլ տվել: Ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի պաշտպան Հրաչ Ալեզյանը վերաքննիչ բողոքով խնդրել է դատավճիռը բեկանել պատժի և քաղաքացիական հայցի մասով։ Տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ Ռուբեն Բալաբանյանը խնդրել է Արթուր Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակել ավելի խիստ պատիժ: Ընդհանուր իրավասության դատարանում ամբաստանյալ Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 244-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և հրաժարվել ցուցմունք տալուց: Ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 244-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը դատավարության որևէ մասնակցի կողմից չի վիճարկվում, չի վիճարկվում նաև Արթուր Հովհաննիսյանին մեղսագրված արարքի փաստական հանգամանքների մասով դատավճռով հաստատված ճանաչված որևէ փաստական հանգամանք, այդ իսկ պատճառով ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 244-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը վերաքննիչ դատարանը քննության առարկա չի դարձնում, այլ քննության առարկա է դարձնում նշանակված պատժի և քաղաքացիական հայցի հիմնավորվածությունը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը` ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար, ինչ պատիժ պետք է նշանակվի նրա նկատմամբ, ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը: Նշված հարցերի լուծման ընթացքում դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը /Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշում/: Վճռաբեկ դատարանը Արամ Սահակյանի վերաբերյալ 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի ԳԴ1/0003/01/10 որոշման մեջ դիրքորոշում հայտնել այն մասին, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի վերաբերյալ գործերով պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս դատարանները պետք է հաշվի առնեն հանցագործության կատարման եղանակը և հանգամանքները, հանցագործության կատարման մեջ ամբաստանյալի մեղավորության աստիճանը, հանցանքը կատարելուն նպաստող պայմանները, ինչպես նաև հանցանքի կատարումից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը: Վերոնշյալ գործերով դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն տրանսպորտային միջոցը վարողի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթին, որի արդյունքում տեղի է ունեցել հանցագործությունը: Բացի այդ, տրասնպորտային միջոցը վարողի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը կարևոր նշանակություն ունի նաև հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար: Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանն իրեն մեղսագրվող հանցագործությունները կատարել է՝ գտնվելով ալկոհոլային երկրորդ աստիճանի հարբածության վիճակում: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման տեսանկյունից կարևոր է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության կատարումից հետո անձի դրսևորած վարքագծի գնահատումը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը պետք է գնահատի այն հանգամանքը, թե հանցագործության կատարումից անմիջապես հետո ամբաստանյալն արդյոք անհրաժեշտ օգնություն է ցուցաբերել տուժողին, թե, թողնելով դեպքի վայրը, դիմել է փախուստի: Հետագա վարքագծի գնահատման համար դատարանը պետք է ուշադրության արժանացնի նաև այն, թե քրեական գործի քննության ընթացքում ամբաստանյալն արդյոք ինքնակամ ներկայացել է վարույթն իրականացնող մարմնին, դեպքի վերաբերյալ տվել ճշմարտացի, ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, արդյոք որոշակի քայլեր է ձեռնարկել տուժողի կամ նրա հարազատների հետ հաշտվելու ուղղությամբ կամ ինքնակամ հատուցել է հանցագործության արդյունքում տուժողի բուժման կամ հուղարկավորության ծախսերը: Գործի նյութերով հիմնավորվել է, որ ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանը, վրաերթի ենթարկելով Կարինե և Անահիտ Գասպարյաններին, դեպքի վայրից դիմել է փախուստի՝ որևէ օգնություն չցուցաբերելով տուժողներին: Վրաերթից հետո շարունակելով երթևեկել Կոմիտասի պողոտայով` բախվել է Կոմիտաս-Վաղարշյան փողոցների խաչմերուկում կանգնած ՎԱԶ 2107 մակնիշի, 22 ՏՍ 785 պետհամարանիշի ավտոմեքենային: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից հաշվի առնված՝ Արթուր Հովհաննիսյանի անձը բնութագրող և նրա պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքերը չեն նվազեցնում ամբաստանյալի կատարած արարքների` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և Արթուր Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնելու օբյեկտիվ հիմք չեն: Նման պայմաններում Արթուր Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանկված պատժի տեսակը և պատժաչափը արդարացի է, հետևաբար հիմքեր չկան նաև նշանակված պատիժը խստացնելու մասին որոշում կայացնելու համար, ուստի տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցչի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել: Քննության առնելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունները ` դատավճիռը քաղաքացիական հայցի մասով բեկանելու վերաբերյալ, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանն ամբողջությամբ բավարարելով տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցչի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը` 4.300.000 ՀՀ դրամի չափով` լիարժեք չի պահպանել <<Հուղարկավորությունների կազմակերպման և գերեզմանատների ու դիակիզարանների շահագործման մասին>> ՀՀ օրենքով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով, ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքով ամրագրված գույքային հարցերը կանոնակարգող իրավադրույթները` հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի համաձայն՝ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով: Քաղաքացիական դատավարության օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն սույն օրենսգրքով: Քաղաքացիական հայցով որոշումն ընդունվում է քաղաքացիական օրենսդրության նորմերին համապատասխան: ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1058-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ քաղաքացու անձին կամ գույքին, ինչպես նաև իրավաբանական անձի գույքին պատճառված վնասը լրիվ ծավալով ենթակա է հատուցման այն պատճառած անձի կողմից: Վնասի հատուցման պարտականությունն օրենքով կարող է դրվել վնաս չպատճառած անձի վրա: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 58-րդ հոդվածի համաձայն՝ տուժող է ճանաչվում այն անձը, ում քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով անմիջականորեն պատճառվել է բարոյական, ֆիզիկական կամ գույքային վնաս: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 60-րդ հոդվածը սահմանում է, որ քաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական գործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ նրան քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով պատճառվել է քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնաս: Ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ քաղաքացիական հայցը հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար: ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1087-րդ հոդվածը սահմանում է, որ տուժողի մահվան հետ կապված վնասի համար պատասխանատու անձինք պարտավոր են հատուցել հուղարկավորության հետ կապված անհրաժեշտ ծախսերն այն անձին, ով այդ ծախսերը կատարել է: Հուղարկավորության ծախսերի հատուցումը պետք է լինի այն չափով, ինչ չափով ապացուցված է, որ այդ ծախսերն արվել են փաստացի և անհրաժեշտաբար ու ողջամիտ են իրենց ծավալով: <<Հուղարկավորությունների կազմակերպման և գերեզմանատների ու դիակիզարանների շահագործման մասին>> ՀՀ օրենքի 16-րդ հոդվածը, ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1087-րդ հոդվածում նշված հուղարկավորության հետ կապված անհրաժեշտ ծախսերի շարքն է դասում անհրաժեշտ փաստաթղթերի ձևակերպումը, դիահերձումը, դագաղի հատկացումը, մահացածի մարմնի /աճյունի/ տեղափոխումը գերեզմանատուն, հուղարկավորումը, մետաղե ցուցատախտակի տեղադրումը: Հուղարկավորության հետ կապված ծախսերը պետք է լինեն ողջամիտ ըստ արժեքի և անհրաժեշտ ըստ նպատակահարմարության. դագաղի արժեքը, դիահերձարանի ծառայությունները, դագաղը գերեզման հասցնելը, գերեզման փորելը, թաղման ծիսակարգի ծախսերը /հուղարկավորման կարգը, արարողությունը եկեղեցում, հոգեհացը/: Ինչպես երևում է հայցադիմումից հուղարկավորության և մյուս սգո արարողությունների համար կատարվել են 4.300.000 ՀՀ դրամի ծախսեր: Հայցադիմումին կից ծախսերը հիմնավորող փաստաթղթեր չեն ներկայացվել, հաշվարկվել են վերոնշյալ նորմերի պահանջներին ոչ համապատասխան, ողջամիտ չեն իրենց ծավալով: Ըստ քաղաքացիական հայցի` կատարված ծախսերը հաշվարկվել են հետևյալ կերպ` երկու դագաղների գումարները` 1.000.000 ՀՀ դրամ, դիահերձարանում տրված գումարները` 200.000 ՀՀ դրամ, հագուստների գումարները` 300.000 ՀՀ դրամ, տեղափոխոխ ավտոմեքենաների գումարները` 200.000 ՀՀ դրամ, գերեզմանի տեղի, փորելու հետ կապված ծախսերը` 100.000 ՀՀ դրամ, հոգեհացի, էգնահողի և 7-րդ օրվա, 40-րդ օրվա ծիսակատարությունների ծախսերը` 1.700.000 ՀՀ դրամ` ընդամենը` 4.300.000 ՀՀ դրամ: Սակայն նշված գումարները գումարելիս ընդհանուր ծախսերը կազմում են 3.500.000 ՀՀ դրամ, այլ ոչ թե 4.300.000 ՀՀ դրամ: Բացի այդ, համաձայն բնակչության հատուկ սպասարկում համայնքային ոչ առևտրային կազմակերպության կողմից տրված գրության` կազմակերպության կողմից մատուցվում են հետևյալ ծառայությունները` գերեզմանափոս` 26900 ՀՀ դրամ, դիատար` 20000 և 33000 ՀՀ դրամ, մատուցվող ծառայությունների գները սահմանվում են Երևան քաղաքի քաղաքապետի որոշմամբ: Ինչ վերաբերում է յոթերորդ, քառասուներորդ օրվա արարողությունների հետ կապված ծախսերին, ապա դրանք հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնաս չեն, դուրս են 2006 թվականի փետրվարի 27-ի <<Հուղարկավորությունների կազմակերպման և գերեզմանատների ու դիակիզարանների շահագործման մասին>> ՀՀ օրենքով, ինչպես նաև ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1087-րդ հոդվածով սահմանված հուղարկավորության հետ կապված անհրաժեշտ ծախսերից: Այդպիսի հայցերը ներկայացվում, ապահովվում, ապացուցվում, քննվում և լուծվում են ընդհանուր հիմունքներով՝ քաղաքացիական դատավարության կարգով: Վերաքննիչ դատարանը հուղարկավորության և հոգեհացի արարողության համար կատարված անհրաժեշտ ծախսերն իրենց ծավալով ողջամիտ է համարում 3.000.000 ՀՀ դրամի չափով: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից 4.300.000 ՀՀ դրամի չափով քաղաքացիական հայցի բավարարումը հիմնավորված և պատճառաբանված չէ, ուստի դատավճիռը` քաղաքացիական հայցի մասով, պետք է բեկանել և փոփոխել: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ, 395-րդ, 402-րդ, 418-րդ հոդվածներով` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ Ռուբեն Բալաբանյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել, իսկ ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի պաշտպան Հրաչ Ալեզյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակիորեն: Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011 թվականի ապրիլի 21-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 244-րդ հոդվածով պատժի մասով թողնել անփոփոխ, իսկ քաղաքացիական հայցի մասով բեկանել և փոփոխել. Արթուր Հովհաննիսյանից հօգուտ տուժողի իրավահաջորդ Մարինե Գասպարյանի բռնագանձել 3.000.000/երեք միլիոն/ ՀՀ դրամ` որպես հուղարկավորության հետ կապված անհրաժեշտ ծախսերի հատուցում: Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում։ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ Իսկականի հետ ճիշտ է` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 22-06-2011 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 26-07-2011 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | հատոր 1-ին` 212 թերթից, հատոր 2-րդ` 180 թերթից |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 26-07-2011 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 212, 180 թերթից: |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | Ե-10905/11 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 28-07-2011 |
|---|
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0015/01/11
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 20-07-2011 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Տուժողի ներկայացուցիչ |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Ռուբեն |
| Ազգանուն | Բալաբանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | Ամբաստանյալ՝ Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյան |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է վճռաբեկ դատարան
| Գործի առաքման ամսաթիվը | 26-07-2011 |
|---|---|
| Գրության համարը | ե-10905/11 |
| Գործի ստացման ամսաթիվը | 28-07-2011 |
| Քրեական գործի հատորներ /փաստաթղթեր/ | 2 հատոր |
| Գործի համարը | ԵԱՔԴ/0015/01/11 |
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Պատասխանատվության ենթարկվածների թիվը | 1 |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 28-07-2011 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Հովհաննես |
| Ազգանուն | Ղուկասյան |
Բողոքը վերադարձվել է որոշումով
| Ամսաթիվ | 18-08-2011 |
|---|---|
| Որոշման բովանդակությունը | ԵԱՔԴ/0015//01/11 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԵՐԱԴԱՐՁՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 18 օգոստոսի 2011 թվական ք.Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Հ.ՂՈՒԿԱՍՅԱՆԻ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քննարկելով ամբաստանյալ Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 244-րդ հոդվածով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2011 թվականի հունիսի 22-ի որոշման դեմ տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցչի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի ապրիլի 21-ի դատավճռով Արթուր Հովհաննիսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 244-րդ հոդվածով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նա դատապարտվել է ազատազրկման 6 (վեց) տարի ժամկետով` տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից զրկվելով 3 (երեք) տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244-րդ հոդվածով` ազատազրկման 6 (վեց) ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Ա.Հովհաննիսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 6 (վեց) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով։ Նա զրկվել է տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից 3 (երեք) տարի ժամկետով։ Տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցչի հայցն ընդդեմ Ա.Հովհաննիսյանի բավարարվել է` Արթուր Հովհաննիսյանից հօգուտ Մարինե Գասպարյանի բռնագանձվել է 4.300.000 (չորս միլիոն երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամ։ Ամբաստանյալ Ա.Հովհաննիսյանի պաշտպանի և տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցչի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա քննության առնելով գործը՝ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը 2011 թվականի հունիսի 22-ի որոշմամբ մերժել է տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցչի վերաքննիչ բողոքը, իսկ ամբաստանյալ Ա.Հովհաննիսյանի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել է մասնակիորեն։ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի ապրիլի 21-ի դատավճիռը պատժի մասով թողնվել է անփոփոխ, իսկ քաղաքացիական հայցի մասով բեկանվել և փոփոխվել է` Ա.Հովհաննիսյանից հօգուտ տուժողի իրավահաջորդ Մարինե Գասպարյանի բռնագանձվել է 3.000.000 (երեք միլիոն) ՀՀ դրամ` որպես հուղարկավորության հետ կապված անհրաժեշտ ծախսերի հատուցում։ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի հիշյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչը` խնդրելով վճռաբեկ բողոքն ընդունել վարույթ, բեկանել և փոփոխել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2011 թվականի հունիսի 22-ի որոշումը, Ա.Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակել ավելի խիստ պատիժ, իսկ քաղաքացիական հայցի մասով օրինական ուժի մեջ թողնել առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը։ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցչի վճռաբեկ բողոքը չի համապատասխանում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի, 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջներին և պետք է վերադարձվի հետևյալ պատճառաբանությամբ։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ վճռաբեկ դատարանը բողոքն ընդունում է վարույթ, եթե՝ 1) բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար, կամ 2) վերանայվող դատական ակտն առերևույթ հակասում է վճռաբեկ դատարանի՝ նախկինում ընդունված որոշումներին, կամ 3) վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլ է տրված առերևույթ դատական սխալ, որը կարող է առաջացնել կամ առաջացրել է ծանր հետևանքներ, կամ 4) առկա է նոր երևան եկած կամ նոր հանգամանք։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 1-ին մասի 61-րդ կետի համաձայն՝ վճռաբեկ բողոքը պետք է բովանդակի նույն օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի առաջին մասի որևէ կետի հիմնավորումները։ Մինչդեռ, բողոքում բացակայում են վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հիմքերը և դրանց հիմնավորումները։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 21-րդ մասի համաձայն՝ բողոքին կցվում են բողոքի պատճենը գործը քննած դատարան և դատավարության մասնակիցներին (բացառությամբ քննիչի և հետաքննության մարմնի) ուղարկված լինելը հավաստող փաստաթղթերը։ Ինչպես երևում է գործի նյութերից, բողոքին կցված չեն բողոքի պատճենը գործը քննած դատարան ուղարկված լինելը հավաստող փաստաթղթերը։ Այսինքն՝ պահպանված չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 21-րդ մասի պահանջները։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վերադարձվում է, եթե այն չի համապատասխանում նույն օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի և 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջներին, ուստի ներկայացված բողոքը ենթակա է վերադարձման։ Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ Սահմանադրության 92-րդ հոդվածով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ամբաստանյալ Արթուր Կառլենի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 244-րդ հոդվածով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2011 թվականի հունիսի 22-ի որոշման դեմ տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցչի վճռաբեկ բողոքը վերադարձնել։ Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։ Նախագահող՝ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Հ.ՂՈՒԿԱՍՅԱՆ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին
| Ամսաթիվ | 18-08-2011 |
|---|
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 19-08-2011 |
|---|---|
| Դատարան | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
| Այլ նշումներ | 2 հատոր՝ 212, 191 թերթ: |