Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0157/01/10
Վիճակագրական տողի համար :
6.11
Պատասխանող
Աշոտ Բաբայան
Աշոտ Բաբայան
Աշոտ Բաբայան Սիմոնի
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Սեվակ Համբարձումյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արթուր Մկրտչյան
Արմեն Խաչատրյան
Վճռաբեկ
Դավիթ Ավետիսյան
Սամվել Օհանյան
Հոդվածներ
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Հոդված 185-րդ Մաս 1-ին
Վճռաբեկ
Հոդված 403-406, 419, 422-424
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Սեվակ Համբարձումյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արթուր Մկրտչյան
Արմեն Խաչատրյան
Վճռաբեկ
Դավիթ Ավետիսյան
Սամվել Օհանյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2012-02-09 | 14:00 | 5 | |||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2011-09-22 | 12:00 | 5 | |||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2011-10-24 | 12:00 | 5 | |||
| Վճռաբեկ | 2011-07-13 | 11:00 | 2 |
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԵԱՔԴ/0157/01/10
Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն
վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության
դատարանի դատավճիռը
կայացրած դատարանի կազմը
նախագահող դատավոր` Ա.Մկրտչյան
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
09 փետրվարի 2012թ. ք.Երևան
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ`
Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով`
նախագահող դատավոր` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
դատավորներ` Ա.Հովհաննիսյան
Մ.Պետրոսյան
քարտուղարությամբ` Ռ.Դավոյանի
Ս.Ավետիսյանի
մասնակցությամբ`
դատախազ` Է.Պետրոսյանի
պաշտպան` Ա.Սաղաթելյանի ամբաստանյալ` Ա.Բաբայանի
դռնբաց դատական նիստում ամբաստանյալ Ա.Բաբայանի պաշտպան Ա.Սաղաթելյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերանայելով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. հոկտեմբերի 24-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. Թիվ 14124810 քրեական գործը հարուցվել է 12.08.2010թ. Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Ն.Եղիկյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով:
2. Նախաքննության մարմնի 29.09.2010թ. որոշմամբ Ա.Բաբայանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
3. Նախաքննության մարմնի 2010թ. հոկտեմբերի 06-ի որոշմամբ Ա.Բաբայանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
4. 13.10.2010թ. Ա.Բաբայանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
5. Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Ա.Խաչատրյանի 2011թ. հունվարի 11-ի որոշմամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով ընդունվել է վարույթ, իսկ 20.01.2011թ. որոշմամբ քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության:
6. Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. փետրվարի 11-ի որոշմամբ Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործի վարույթը կարճվել է և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` ամբաստանյալի հետ տուժողի հաշտվելու պատճառաբանությամբ:
7. Ընդհանուր իրավասության դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ փոստին հանձնելու միջոցով 11.03.2011թ. վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Ա.Բաբայանի պաշտպան Ա.Սաղաթելյանը:
8. ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 2011թ. ապրիլի 26-ի որոշմամբ պաշտպան Ա.Սաղաթելյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է մասնակիորեն: Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. փետրվարի 11-ի որոշումը` Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործի վարույթը կարճելու և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին, ամբողջությամբ բեկանվել է և գործն ուղարկվել է նույն դատարան` նոր քննության:
9. ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 26.04.2011թ. որոշման դեմ 26.05.2011թ. վճռաբեկ բողոք է բերել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Է.Պետրոսյանը, որով խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի` Ա.Բաբայանի վերաբերյալ 26.04.2011թ. կայացրած որոշումը և ուժի մեջ թողնել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 11.02.2011թ. կայացրած որոշումը:
10. ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2011թ. հունիսի 07-ի որոշմամբ վճռաբեկ բողոքը մերժվել է։ Ամբաստանյալ Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2011թ. ապրիլի 26-ի որոշումը թողնվել է օրինական ուժի մեջ` հիմք ընդունելով Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները։
11. Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Ա.Մկրտչյանի 2011թ. սեպտեմբերի 02-ի որոշմամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով ընդունվել է վարույթ, իսկ 13.09.2011թ. որոշմամբ քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության:
12. Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. հոկտեմբերի 24-ի դատավճռով ամբաստանյալ Ա.Բաբայանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով ճանաչվել է անպարտ և արդարացվել` նրա արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառով:
Ա.Բաբայանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, վերացվել է:
13. Ընդհանուր իրավասության դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ փոստին հանձնելու միջոցով 23.11.2011թ. վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Ա.Բաբայանի պաշտպան Ա.Սաղաթելյանը:
14. Պաշտպան Ա.Սաղաթելյանի վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ պատասխան առարկություններ է ներկայացրել տուժող Ա.Գասպարյանը:
Գործի փաստական հանգամանքները.
15. Նախաքննության մարմինը Աշոտ Սիմոնի Բաբայանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա 2010թ. հուլիսի 11-ին, ժամը 11:00-ի սահմաններում դիտավորությամբ քանդել ու վնասել է Երևանի Այգեկցի 30 տուն հասցեում գտնվող, Երևանի Ա. Խաչատրյան փողոցի 13 շենքի 35 բնակարանի բնակիչ Անմար Անուշավանի Գասպարյանին սեփականության իրավունքով պատկանող ավտոտնակի կողային քարե պատի հատվածը, որով Ա.Գասպարյանին պատճառել է 27.000 ՀՀ դրամի նյութական վնաս:
Վերաքննիչ բողոքի համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.
16. Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ա.Բաբայանի նկատմամբ արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառով արդարացման դատավճիռ է կայացրել` հետևյալ պատճառաբանություններով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է սահմանում ուրիշի գույքը դիտավորությամբ ոչնչացնելու կամ վնասելու համար, որը զգալի չափերի վնաս է պատճառել:
15.07.2011թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքում կատարված լրացումների և փոփոխությունների համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 4-րդ մասը, փոփոխվել և սեփականության դեմ ուղված հանցագործությունների գլխում <<...զգալի չափ է համարվում հանցագործության պահին ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեսնապատիկից հինգհարյուրապատիկը չգերազանցող գումարը (արժեքը)...>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն <<արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն` տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց վրա.....>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական պատասխանատվության հիմքը այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն` <<քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե արարքի մեջ հանցակազմ չկա>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` <<դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ>>:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
17. Ամբաստանյալ Ա.Բաբայանի պաշտպան Ա.Սաղաթելյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում նշում է, որ ընդհանուր իրավասության դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ` քրեական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ, որի արդյունքում չի հարթվել իր պաշտպանյալի նկատմամբ թույլ տրված դատական սխալը։ Խախտումներն ազդել են գործի ելքի վրա։ Թույլ տրված խախտումների պատճառով վերոնշյալ դատական ակտը մասնակիորեն ենթակա է բեկանման և փոփոխման։
Նշված պնդումը պատճառաբանվում է հետևյալ փաստարկներով.
1. Իր պաշտպանյալ Աշոտ Բաբայանը առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել, որ ինքը երբեք նպատակ չի ունեցել և Ա.Գասպարյանի ավտոտնակը որևէ կերպ երբևէ չի վնասել և տուժող Ա.Գասպարյանի հետ չի հաշտվել՝ խնդրելով կարճել թիվ ԵԱՔԴ/0157/01/10 քրեական գործի վարույթը հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ՝ իրեն մեղսագրված հանցավոր արարքն իր կողմից կատարված չլինելու հիմքով։
2. Բացի Աշոտ Բաբայանի ցուցմունքից, նրա անմեղությունը հաստատող ցուցմունքներ են տվել վկաներ Արման Ղարիբյանը, Սլավիկ Գրրգորյանը, Մելանյա Մկրտչյանը, Վարդիշաղ Ալահվերդյանը, Անուշ Դեմիրճյանը, Նվեր Կարապետյանը և դատարանին հայտնել այն մասին, որ ավտոտնակի պատը վնասվել է ոչ Աշոտ Բաբայանի կողմից, այլ ինքնափլուզվել է և դեռևս 2010թ. մայիս-հունիս ամիսներին։ Այս ցուցմունքները հերքող որևէ ապացույց նախաքննական մարմինը ձեռք չի բերել։ Այդպիսիք ձեռք չեն բերվել նաև դատարանում։
3.Համաձայն գործում առկա անշարժ գույքի իրավունքի վկայականի պատճենի, Անմար Անուշավանի Գասպարյանի սեփականության իրավունքի գրանցումը կատարվել է 2010թ. սեպտեմբերի 10-ին։
Մինչդեռ, նախաքննական մարմինը Ա.Բաբայանին մեղադրանք է առաջադրել Անմար Գասպարյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքը 2010թ. հուլիսի 11-ին դիտավորությամբ վնասելու համար։
Համաձայն ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի՝ անշարժ գույքի նկատմամբ սեփականության իրավունքը... ենթակա է պետական գրանցման։ Համաձայն ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 173-րդ հոդվածի՝ նոր ստեղծված անշարժ գույքի սեփականության իրավունքը ծագում է դրա պետական գրանցման պահից։
Ասվածից հետևում է, որ մեղադրական եզրակացությամբ Ա.Բաբայանին մեղսագրված հանցանքի կատարման ժամանակ ավտոտնակը կամ դրա տակի հողը Ա.Գասպարյանի սեփականությունը չի եղել։
Բացի այդ, քրեական գործում առկա է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 29.12.2009թ. թիվ ԵԱՔԴ1343/02/0 վճիռը՝ համաձայն որի՝ ձեռքբերման վաղեմության ուժով ճանաչվել է Անմար Անուշավանի Գասպարյանի սեփականության իրավունքը Վ.Այգեկցու փողոցի թիվ 30 հասցեում նրա կողմից օգտագործվող ավտոտնակով ծանրաբեռնված 28.3 քմ հողամասի նկատմամբ։ Վերոնշյալ փաստաթղթի մեկնաբանությունից ակնհայտ է, որ դատարանը, ավտոտնակի նկատմամբ Անմար Գասպարյանի սեփականության իրավունքը չի ճանաչել։ Իսկ գործում առկա է Երևան քաղաքի 26 Կոմիսարների անվան շրջսովետի գործկոմի 1973թ. նիստի 5/10 արձանագրության քաղվածքը, համաձայն որի՝ Երևան քաղաքի 26 Կոմիսարների անվան շրջսովետի գործկոմի կողմից կայացվել է որոշում, որ վիճելի ավտոտնակի քանդման դեպքում նոր տեղ չի հատկացվելու և փոխհատուցման ենթակա չէ/ գ.թ.50 /: Այսինքն՝ եթե նույնիսկ Ա.Բաբայանը կատարած լիներ իրեն մեղսագրվող արարքը, դարձյալ այն հանցավոր դիտվել չէր կարող՝ վերը նշված հանգամանքների ուժով։
Նախաքննության ընթացքում Ա.Բաբայանն իրեն առաջադրված մեղադրանքի շուրջ որպես մեղադրյալ հարցաքննվելիս, հստակ արտահայտել է իր դիտավորությունը, այն է՝ ինքը դիտավորություն չի ունեցել և չի էլ վնասել ուրիշի գույքը։ Նախաքննական մարմինը որևէ ապացույցով չի հերքել Ա.Բաբայանի ցուցմունքների արժանահավատությունը։ Այսինքն՝ բացակայում է հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը, իսկ նախաքննակւսն մարմնի կողմից մեղադրական եզրակացությամբ Ա.Բաբայանի դիտավորության, այսինքն՝ հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի մասին արված եզրակացությունն ընդամենը երևակայության արդյունք է և այն իր ուզած ձևով որպես իրողություն ներկայացնելու միտում է։
Դատարանը կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածը, որը չպետք է կիրառեր։
Դատարանն Աշոտ Բաբայանի նկատմամբ 24.10.2011թ. հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ արդարացման դատավճիռ է կայացրել նկատի ունենալով, որ 15.07.2011թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքում ամբաստանյալի վիճակը բարելավող փոփոխություններ են կատարվել և հիմք ընդունելով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն <<արաքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն՝ տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց վրա...>>։
Քրեական օրենքի փոփոխություններով պայմանավորված Ա.Բաբայանի նկատմամբ արդարացման դատավճիռ կայացնելով, դատարանը քողարկված ձևով հաստատված է համարում մեղսագրվող արարքը նրա կողմից կատարված լինելու հանգամանքը այն դեպքում, երբ իր պաշտպանյալի կողմից նման արարք կատարած լինելու վերաբերյալ դատարանը որևէ ապացույցով չի հաստատել։
18. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածով նախատեսված խափանման միջոց կիրառելու հիմքերը սպառիչ են և ենթակա չեն տարածական մեկնաբանման։
Սույն գործով 15.02.2011թ. նախաքննական մարմինը Աշոտ Բաբայանի նկատմամբ անհիմն, օրենքի խախտմամբ կայացրել է խափանման միջոց ընտրելու մասին որոշում և կիրառել խափանման միջոց՝ ստորագրություն չհեռանալու մասին։ Ընդ որում, նախաքննական մարմինն ինքը, որոշմամբ ամրագրել է, որ Ա.Բաբայանն ունի մշտական բնակության վայր, ազատության մեջ մնալով չի թաքնվի քննությունից, չի խոչընդոտի քրեական գործի քննությանը մինչդատական և դատական վարույթում, այսինքն՝ նախաքննական մարմինն ընդունել է, որ բացակայում են խափանման միջոց ընտրելու հիմքերը, սակայն, այնուամենայնիվ, կայացրել է նման որոշում, անհիմն սահմանափակելով Ա.Բաբայանի՝ սահմանադրորեն երաշխավորված ազատությունները։
Մինչդեռ, համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի՝ <<ոչ ոք անօրինական կամ առանց անհրաժեշտության չպետք է ենթարկվի դատավարական հարկադրանքի միջոցների, պատժի, իրավունքների և ազատությունների այլ սահմանափակման>>։
Ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը, անտեսելով պաշտպանության կողմի միջնորդությունը, չի ճանաչել նախաքննության մարմնի կողմից Ա.Բաբայանի նկատմամբ թույլ տրված խախտումը և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360.1-րդ հոդվածի սահմանած կարգով լրացուցիչ որոշում չի կայացրել կամ 184-րդ հոդվածի 1-ի մասի կարգով քրեական գործ հարուցելու միջնորդությամբ դատախազին չի դիմել։
Մինչդեռ, համաձայն ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1064-րդ հոդվածի՝
<<1. ապօրինի դատապարտելու, քրեական պատասխանատվության ենթարկելու, որպես խափանման միջոց կալանք կամ չբացակայելու մասին ստորագրություն կիրառելու... հետևանքով պատճառված վնասը, օրենքով սահմաված կարգով, լրիվ ծավալով հատուցում է Հայաստանի Հանրապետությունը՝ անկախ հետաքննության, նախաքննության, դատախազության և դատարանի պաշտոնատար անձանց մեղքից։
2. Քաղաքացուն /.../ հետաքննության, նախաքննության, դատախազության մարմինների ապօրինի գործունեությամբ պատճառված վնասը, որը չի հանգեցրել սույն հոդվածի 1-ին կետում նախատեսված հետևանքներին, հատուցվում է սույն օրենսգրքի 1063-րդ հոդվածում նախատեսված հիմքերով և կարգով>>։
Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ հոդվածի՝ <<յուրաքանչյուր ոք ունի իր խախտված իրավունքների ու ազատությունների վերականգնման իրավունք...>>։
19. Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 73-րդ, 376-րդ, 376.1-րդ հոդվածներով, բողոք բերած անձը միջնորդում է բեկանել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 24.10.2011թ. դատավճիռը, փոփոխել այն և Ա.Բաբայանին արդարացնել հանցադեպի բացակայության հիմքով կամ հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ՝ հիմքում դնելով մեղսագրվող արարքը նրա կողմից կատարած չլինելու հանգամանքը։ Ճանաչել Ա.Բաբայանի իրավունքների և ազատությունների խախտման փաստը՝ առանց իրավական հիմքի նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց՝ ստորագրություն չհեռանալու մասին, կիրառելու մասով։ Նշված խախտման փաստով կայացնել լրացուցիչ որոշում՝ այն ուղարկելով իրավասու մարմիններին և արձանագրելով, որ Ա.Բաբայանն ունի իր նկատմամբ քրեական դատավարական կարգի խախտմամբ խափանման միջոցի կիրառման համար քաղաքացիական դատավարության կարգով հատուցում ստանալու իրավունք կամ 184-րդ հոդվածի 1-ի մասի կարգով քրեական գործ հարուցելու միջնորդությամբ դիմել դատախազություն։
Տուժողի պատասխանը վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ.
20. Տուժող Ա.Գասպարյանը վերաքննիչ բողոքի պատասխանում նշում է, որ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 24.10.2011թ. որոշման դեմ Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի պաշտպան Անահիտ Սաղաթելյանի բերած վերաքննիչ բողոքն անհիմն է և ենթակա է ամբողջությամբ մերժման` հետևյալ պատճառաբանությամբ։
Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի ԵԱՔԴ-1343/02/09 օրինական ուժի մեջ մտած վճռով իր սեփականությանն է անցել Երևան քաղաքի Վ.Այգեկցու փողոցի 30 հասցեում գտնվող ավտոտնակը, որը կառուցել է 1973 թվականին, ինչպես նաև սահմանվել է հարկադիր սերվիտուտ՝ դեպի ավտոտնակը տանող ճանապարհի նկատմամբ։ Նշված ավտոտնակի կողային քարե պատի հատվածը քանդելու ու վնասելու համար Աշոտ Բաբայանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդված 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել։
Բողոքաբերը <<Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը>> անվանումով բաժնում նշում է, որ դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, սակայն նույն բաժնի 1-ին կետում չի նշում, թե ինչ սխալի մասին է խոսքը, այլ միայն նշում է, որ խնդրել է կարճել քրեական գործի վարույթը <<հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ՝ իրեն մեղսագրված հանցավոր արարքն իր կողմից կատարված չլինելու հիմքով>>, որը մասամբ է իրականությանը համապատասխանում, քանի որ նա խնդրել է կարճել քրեական գործի վարույթը միայն հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ, որը և տեղի է ունեցել։
Նույն բաժնի 2-րդ կետում բողոքաբերը նշում է վկաների անուններ, որոնք իբր հայտնել են, որ <<ավտոտնակի պատը վնասվել է ոչ Աշոտ Բաբայանի կողմից, այլ ինքնափլուզվել է և դեռևս 2010թ. մայիս-հունիս ամիսներին>>։ Այս դեպքում հարց է առաջանում` որքանո՞վ են արժանահավատ այդ վկաների ցուցմունքները, եթե դրանց մեծ մասը Աշոտ Բաբայանի հարազատներն են, բացի դրանից այդ ցուցմունքները որևէ արժեք չեն ներկայացնում նույնիսկ բողոքաբերի համար։ Համաձայն համապատասխան փորձաքննության եզրակացության` ավտոտնակի պատը և հենասյունը քանդվել է ոչ թե ինքն իրեն, այլ մարդկային գործունեության ազդեցության տակ, բացի դրանից առկա է վկայի ցուցմունք, որր քանդման պահին տեսել է Աշոտ Բաբայանին։
Ինչ վերաբերվում է նույն բաժնի 3-րդ կետում նշվածին, ապա բողոքաբերը փաստացի վիճարկում է իր` Անմար Գասպարյանի անվամբ գրանցում ստացած սեփականության իրավունքը, որը թուլատրելի չէ, քանի որ դա բացառապես ՀՀ վարչական դատարանին ընդդատյա գործ է։
Ինչ վերաբերվում է խափանման միջոցին, ապա Աշոտ Բաբայանը եթե գտնում էր, որ տվյալ խափանման միջոցը չպետք է կիրառվեր նրա նկատմամբ, ապա ինչու չի բողոքարկել և որևիցե կերպ չի արտահայտել իր անհամաձայնությունը այդ որոշման նկատմամբ, նա դրա համար ունեցել է բավարար ժամանակ և հնարավորություն։
Այսպիսով տուժողը գտնում է, որ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը հաշվի առնելով 15.07.2011թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքում կատարված լրացումները և փոփոխությունները, որով 27.000 ՀՀ դրամը այլևս զգալի չափ չի համարվում, դատարանը ճիշտ որոշում է կայացրել:
Ելնելով վերոգրյալից տուժող Ա.Գասպարյանը դատարանին խնդրել է վերաքննիչ բողոքն ամբողջությամբ մերժել։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, հանգում է այն հետևության, որ այն բավարարելու, իսկ դատավճիռը բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքեր չկան` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
21. I. Ա.Բաբայանին արդարացնելը հանցադեպի բացակայության հիմքով կամ հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ` հիմքում դնելով մեղսագրվող արարքը նրա կողմից կատարած չլինելու հանգամանքը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` <<Քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն՝ այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվություն է նախատեսվում ուրիշի գույքը դիտավորությամբ ոչնչացնելու կամ վնասելու համար, որը զգալի չափերի վնաս է պատճառել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` <<սույն գլխում զգալի չափ է համարվում հանցագործության պահին ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեսունապատիկից հինգհարյուրապատիկը չգերազանցող գումարը/արժեքը/….>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը` այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2. Դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35 հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ:
3. Եթե արդարացման դատավճիռ կայացնելիս անհայտ է մնում այդ հանցանքը կատարած անձը, դատարանը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, գործն ուղարկում է դատախազին` լուծելու նոր անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու հարցը:
4. Դատարանում մեղադրանքը պաշտպանող դատախազը մեղադրանքից հրաժարվելու դեպքում դատարանը մեղադրանքի այդ մասով կայացնում է արդարացնող դատավճիռ>>:
Զգալի չափերի վնաս պատճառելը համարվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի օբյեկտիվ հատկանիշներից: Եթե հանցագործությամբ պատճառված վնասը մինչև 30.000 դրամի է, ապա ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի տարրերից մեկը բացակայում է, հետևաբար առկա չէ նաև հանցակազմն ամբողջությամբ:
Առաջին ատյանի դատարանը, դատաքննության ընթացքում հայտնաբերելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով նախատեսված հիմքը` արարքի մեջ հանցակազմ չկա, ղեկավարվելով նույն օրենսգրքի 366-րդ հոդվածով` օրինական և հիմնավորված կերպով հանգել է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ա.Բաբայանի նկատմամբ տվյալ դատական նիստում պետք է կայացնել արդարացման դատավճիռ, որով ճանաչվել և հռչակվել է վերջինիս անմեղությունը այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
Ինչ վերաբերվում է հանցադեպի բացակայության պատճառաբանությամբ ամբաստանյալ Ա.Բաբայանին արդարացնելու վերաբերյալ պաշտպանի միջնորդությանը, ապա Վերաքննիչ դատարանը այդ հարցին չի կարող անդրադառնալ, քանի որ այն քննարկման առարկա չի դարձվել առաջին ատյանի դատարանում:
Հիմնավորված չէ նաև վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունն այն մասին, թե <<համաձայն գործում առկա անշարժ գույքի իրավունքի վկայականի պատճենի, Անմար Անուշավանի Գասպարյանի սեփականության իրավունքի գրանցումը կատարվել է 2010թ. սեպտեմբերի 10-ին, իսկ նախաքննական մարմինը Ա.Բաբայանին մեղադրանք է առաջադրել Անմար Գասպարյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքը 2010թ. հուլիսի 11-ին դիտավորությամբ վնասելու համար, մինչդեռ, համաձայն ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի՝ անշարժ գույքի նկատմամբ սեփականության իրավունքը... ենթակա է պետական գրանցման, նույն օրենսգրքի 173-րդ հոդվածի համաձայն ՝ նոր ստեղծված անշարժ գույքի սեփականության իրավունքը ծագում է դրա պետական գրանցման պահից>>։
Քրեական գործում առկա նյութերից երևում է, որ Երևանի Վ.Այգեկցու փողոցի թիվ 30 հասցեում գտնվող ավտոտնակն օգտագործվել է տուժող Ա.Գասպարյանի կողմից, իսկ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 29.12.2009թ. թիվ ԵԱՔԴ/1343/02/09 վճռով այդ ավտոտնակով ծանրաբեռնված 28.3քմ հողամասի նկատմամբ` ձեռք բերման վաղեմության ուժով ճանաչվել է Ա.Գասպարյանի սեփականության իրավունքը և այստեղ խոսք չի կարող լինել ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 173-րդ հոդվածում ամրագրված դրույթների կիրառման մասին, որը վերաբերվում է նոր ստեղծված անշարժ գույքի նկատմամբ սեփականության իրավունքի ծագման պահին:
II. Ա.Բաբայանի նկատմամբ ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը կիրառելու մասով.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Խափանման միջոցները հարկադրանքի միջոցներ են, որոնք կիրառվում են կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ` քրեական գործով վարույթի ընթացքում նրանց ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու և դատավճռի կատարումն ապահովելու նպատակով>>:
Կասկածյալ Ա.Բաբայանի նկատմամբ քրեական գործով վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Ն.Եղիկյանի կողմից կայացված 29.09.2010թ. որոշմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրությունը չհեռանալու մասին, որը Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 24.10.2011թ. դատավճռով վերացվել է` ամբաստանյալի նկատմամբ արդարացման դատավճիռ կայացնելու կապակցությամբ:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նախաքննության մարմնի կողմից քրեական գործի քննության տվյալ պահին կասկածյալ Ա.Բաբայանի նկատմամբ ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցի կիրառումը բխել է քրեադատավարական օրենսդրության պահանջներից, դրանով Ա.Բաբայանի իրավունքների և ազատությունների խախտում թույլ չի տրվել, ուստի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքն այդ մասով նույնպես ենթակա է մերժման:
Ինչ վերաբերվում է վերաքննիչ բողոքում մատնանշված` <<Ա.Բաբայանի իրավունքների և ազատությունների վերոնշյալ խախտման փաստով լրացուցիչ որոշում կայացնելուն>>, ապա Վերաքննիչ դատարանը, չարձանագրելով այդպիսի խախտում, բացառում է այդպիսի որոշում կայացնելու հնարավորությունը` համապատասխան հիմքերի բացակայության պատճառով:
Միևնույն ժամանակ, Վերաքննիչ դատարանը բողոք բերած անձին պարզաբանում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի համաձայն` արդարացվածը ունի քաղաքացիական դատավարության կարգով վնասի հատուցում ստանալու իրավունք:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը պաշտպան Ա.Սաղաթելյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում հանգում է այն հետևության, որ բերված վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, իսկ առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան, նկատի ունենալով, որ դատարանը դատավճիռ կայացնելիս թույլ չի տվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին հանգեցնել դատական սխալի:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ և 394-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Ամբաստանյալ Ա.Բաբայանի պաշտպան Ա.Սաղաթելյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել, իսկ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. հոկտեմբերի 24-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով` թողնել օրինական ուժի մեջ:
2. Սույն որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այն հրապարակելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին:
Իսկականի հետ ճիշտ է՝
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԵԱՔԴ/0157/01/10
Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն
վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության
դատարանի դատավճիռը
կայացրած դատարանի կազմը
նախագահող դատավոր` Ա.Մկրտչյան
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
09 փետրվարի 2012թ. ք.Երևան
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ`
Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով`
նախագահող դատավոր` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
դատավորներ` Ա.Հովհաննիսյան
Մ.Պետրոսյան
քարտուղարությամբ` Ռ.Դավոյանի
Ս.Ավետիսյանի
մասնակցությամբ`
դատախազ` Է.Պետրոսյանի
պաշտպան` Ա.Սաղաթելյանի ամբաստանյալ` Ա.Բաբայանի
դռնբաց դատական նիստում ամբաստանյալ Ա.Բաբայանի պաշտպան Ա.Սաղաթելյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերանայելով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. հոկտեմբերի 24-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. Թիվ 14124810 քրեական գործը հարուցվել է 12.08.2010թ. Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Ն.Եղիկյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով:
2. Նախաքննության մարմնի 29.09.2010թ. որոշմամբ Ա.Բաբայանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
3. Նախաքննության մարմնի 2010թ. հոկտեմբերի 06-ի որոշմամբ Ա.Բաբայանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
4. 13.10.2010թ. Ա.Բաբայանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
5. Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Ա.Խաչատրյանի 2011թ. հունվարի 11-ի որոշմամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով ընդունվել է վարույթ, իսկ 20.01.2011թ. որոշմամբ քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության:
6. Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. փետրվարի 11-ի որոշմամբ Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործի վարույթը կարճվել է և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` ամբաստանյալի հետ տուժողի հաշտվելու պատճառաբանությամբ:
7. Ընդհանուր իրավասության դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ փոստին հանձնելու միջոցով 11.03.2011թ. վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Ա.Բաբայանի պաշտպան Ա.Սաղաթելյանը:
8. ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 2011թ. ապրիլի 26-ի որոշմամբ պաշտպան Ա.Սաղաթելյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է մասնակիորեն: Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. փետրվարի 11-ի որոշումը` Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործի վարույթը կարճելու և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին, ամբողջությամբ բեկանվել է և գործն ուղարկվել է նույն դատարան` նոր քննության:
9. ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 26.04.2011թ. որոշման դեմ 26.05.2011թ. վճռաբեկ բողոք է բերել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Է.Պետրոսյանը, որով խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի` Ա.Բաբայանի վերաբերյալ 26.04.2011թ. կայացրած որոշումը և ուժի մեջ թողնել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 11.02.2011թ. կայացրած որոշումը:
10. ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2011թ. հունիսի 07-ի որոշմամբ վճռաբեկ բողոքը մերժվել է։ Ամբաստանյալ Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2011թ. ապրիլի 26-ի որոշումը թողնվել է օրինական ուժի մեջ` հիմք ընդունելով Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները։
11. Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Ա.Մկրտչյանի 2011թ. սեպտեմբերի 02-ի որոշմամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով ընդունվել է վարույթ, իսկ 13.09.2011թ. որոշմամբ քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության:
12. Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. հոկտեմբերի 24-ի դատավճռով ամբաստանյալ Ա.Բաբայանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով ճանաչվել է անպարտ և արդարացվել` նրա արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառով:
Ա.Բաբայանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, վերացվել է:
13. Ընդհանուր իրավասության դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ փոստին հանձնելու միջոցով 23.11.2011թ. վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Ա.Բաբայանի պաշտպան Ա.Սաղաթելյանը:
14. Պաշտպան Ա.Սաղաթելյանի վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ պատասխան առարկություններ է ներկայացրել տուժող Ա.Գասպարյանը:
Գործի փաստական հանգամանքները.
15. Նախաքննության մարմինը Աշոտ Սիմոնի Բաբայանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա 2010թ. հուլիսի 11-ին, ժամը 11:00-ի սահմաններում դիտավորությամբ քանդել ու վնասել է Երևանի Այգեկցի 30 տուն հասցեում գտնվող, Երևանի Ա. Խաչատրյան փողոցի 13 շենքի 35 բնակարանի բնակիչ Անմար Անուշավանի Գասպարյանին սեփականության իրավունքով պատկանող ավտոտնակի կողային քարե պատի հատվածը, որով Ա.Գասպարյանին պատճառել է 27.000 ՀՀ դրամի նյութական վնաս:
Վերաքննիչ բողոքի համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.
16. Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ա.Բաբայանի նկատմամբ արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառով արդարացման դատավճիռ է կայացրել` հետևյալ պատճառաբանություններով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է սահմանում ուրիշի գույքը դիտավորությամբ ոչնչացնելու կամ վնասելու համար, որը զգալի չափերի վնաս է պատճառել:
15.07.2011թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքում կատարված լրացումների և փոփոխությունների համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 4-րդ մասը, փոփոխվել և սեփականության դեմ ուղված հանցագործությունների գլխում <<...զգալի չափ է համարվում հանցագործության պահին ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեսնապատիկից հինգհարյուրապատիկը չգերազանցող գումարը (արժեքը)...>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն <<արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն` տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց վրա.....>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական պատասխանատվության հիմքը այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն` <<քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե արարքի մեջ հանցակազմ չկա>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` <<դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ>>:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
17. Ամբաստանյալ Ա.Բաբայանի պաշտպան Ա.Սաղաթելյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում նշում է, որ ընդհանուր իրավասության դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ` քրեական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ, որի արդյունքում չի հարթվել իր պաշտպանյալի նկատմամբ թույլ տրված դատական սխալը։ Խախտումներն ազդել են գործի ելքի վրա։ Թույլ տրված խախտումների պատճառով վերոնշյալ դատական ակտը մասնակիորեն ենթակա է բեկանման և փոփոխման։
Նշված պնդումը պատճառաբանվում է հետևյալ փաստարկներով.
1. Իր պաշտպանյալ Աշոտ Բաբայանը առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել, որ ինքը երբեք նպատակ չի ունեցել և Ա.Գասպարյանի ավտոտնակը որևէ կերպ երբևէ չի վնասել և տուժող Ա.Գասպարյանի հետ չի հաշտվել՝ խնդրելով կարճել թիվ ԵԱՔԴ/0157/01/10 քրեական գործի վարույթը հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ՝ իրեն մեղսագրված հանցավոր արարքն իր կողմից կատարված չլինելու հիմքով։
2. Բացի Աշոտ Բաբայանի ցուցմունքից, նրա անմեղությունը հաստատող ցուցմունքներ են տվել վկաներ Արման Ղարիբյանը, Սլավիկ Գրրգորյանը, Մելանյա Մկրտչյանը, Վարդիշաղ Ալահվերդյանը, Անուշ Դեմիրճյանը, Նվեր Կարապետյանը և դատարանին հայտնել այն մասին, որ ավտոտնակի պատը վնասվել է ոչ Աշոտ Բաբայանի կողմից, այլ ինքնափլուզվել է և դեռևս 2010թ. մայիս-հունիս ամիսներին։ Այս ցուցմունքները հերքող որևէ ապացույց նախաքննական մարմինը ձեռք չի բերել։ Այդպիսիք ձեռք չեն բերվել նաև դատարանում։
3.Համաձայն գործում առկա անշարժ գույքի իրավունքի վկայականի պատճենի, Անմար Անուշավանի Գասպարյանի սեփականության իրավունքի գրանցումը կատարվել է 2010թ. սեպտեմբերի 10-ին։
Մինչդեռ, նախաքննական մարմինը Ա.Բաբայանին մեղադրանք է առաջադրել Անմար Գասպարյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքը 2010թ. հուլիսի 11-ին դիտավորությամբ վնասելու համար։
Համաձայն ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի՝ անշարժ գույքի նկատմամբ սեփականության իրավունքը... ենթակա է պետական գրանցման։ Համաձայն ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 173-րդ հոդվածի՝ նոր ստեղծված անշարժ գույքի սեփականության իրավունքը ծագում է դրա պետական գրանցման պահից։
Ասվածից հետևում է, որ մեղադրական եզրակացությամբ Ա.Բաբայանին մեղսագրված հանցանքի կատարման ժամանակ ավտոտնակը կամ դրա տակի հողը Ա.Գասպարյանի սեփականությունը չի եղել։
Բացի այդ, քրեական գործում առկա է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 29.12.2009թ. թիվ ԵԱՔԴ1343/02/0 վճիռը՝ համաձայն որի՝ ձեռքբերման վաղեմության ուժով ճանաչվել է Անմար Անուշավանի Գասպարյանի սեփականության իրավունքը Վ.Այգեկցու փողոցի թիվ 30 հասցեում նրա կողմից օգտագործվող ավտոտնակով ծանրաբեռնված 28.3 քմ հողամասի նկատմամբ։ Վերոնշյալ փաստաթղթի մեկնաբանությունից ակնհայտ է, որ դատարանը, ավտոտնակի նկատմամբ Անմար Գասպարյանի սեփականության իրավունքը չի ճանաչել։ Իսկ գործում առկա է Երևան քաղաքի 26 Կոմիսարների անվան շրջսովետի գործկոմի 1973թ. նիստի 5/10 արձանագրության քաղվածքը, համաձայն որի՝ Երևան քաղաքի 26 Կոմիսարների անվան շրջսովետի գործկոմի կողմից կայացվել է որոշում, որ վիճելի ավտոտնակի քանդման դեպքում նոր տեղ չի հատկացվելու և փոխհատուցման ենթակա չէ/ գ.թ.50 /: Այսինքն՝ եթե նույնիսկ Ա.Բաբայանը կատարած լիներ իրեն մեղսագրվող արարքը, դարձյալ այն հանցավոր դիտվել չէր կարող՝ վերը նշված հանգամանքների ուժով։
Նախաքննության ընթացքում Ա.Բաբայանն իրեն առաջադրված մեղադրանքի շուրջ որպես մեղադրյալ հարցաքննվելիս, հստակ արտահայտել է իր դիտավորությունը, այն է՝ ինքը դիտավորություն չի ունեցել և չի էլ վնասել ուրիշի գույքը։ Նախաքննական մարմինը որևէ ապացույցով չի հերքել Ա.Բաբայանի ցուցմունքների արժանահավատությունը։ Այսինքն՝ բացակայում է հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը, իսկ նախաքննակւսն մարմնի կողմից մեղադրական եզրակացությամբ Ա.Բաբայանի դիտավորության, այսինքն՝ հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի մասին արված եզրակացությունն ընդամենը երևակայության արդյունք է և այն իր ուզած ձևով որպես իրողություն ներկայացնելու միտում է։
Դատարանը կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածը, որը չպետք է կիրառեր։
Դատարանն Աշոտ Բաբայանի նկատմամբ 24.10.2011թ. հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ արդարացման դատավճիռ է կայացրել նկատի ունենալով, որ 15.07.2011թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքում ամբաստանյալի վիճակը բարելավող փոփոխություններ են կատարվել և հիմք ընդունելով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն <<արաքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն՝ տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց վրա...>>։
Քրեական օրենքի փոփոխություններով պայմանավորված Ա.Բաբայանի նկատմամբ արդարացման դատավճիռ կայացնելով, դատարանը քողարկված ձևով հաստատված է համարում մեղսագրվող արարքը նրա կողմից կատարված լինելու հանգամանքը այն դեպքում, երբ իր պաշտպանյալի կողմից նման արարք կատարած լինելու վերաբերյալ դատարանը որևէ ապացույցով չի հաստատել։
18. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածով նախատեսված խափանման միջոց կիրառելու հիմքերը սպառիչ են և ենթակա չեն տարածական մեկնաբանման։
Սույն գործով 15.02.2011թ. նախաքննական մարմինը Աշոտ Բաբայանի նկատմամբ անհիմն, օրենքի խախտմամբ կայացրել է խափանման միջոց ընտրելու մասին որոշում և կիրառել խափանման միջոց՝ ստորագրություն չհեռանալու մասին։ Ընդ որում, նախաքննական մարմինն ինքը, որոշմամբ ամրագրել է, որ Ա.Բաբայանն ունի մշտական բնակության վայր, ազատության մեջ մնալով չի թաքնվի քննությունից, չի խոչընդոտի քրեական գործի քննությանը մինչդատական և դատական վարույթում, այսինքն՝ նախաքննական մարմինն ընդունել է, որ բացակայում են խափանման միջոց ընտրելու հիմքերը, սակայն, այնուամենայնիվ, կայացրել է նման որոշում, անհիմն սահմանափակելով Ա.Բաբայանի՝ սահմանադրորեն երաշխավորված ազատությունները։
Մինչդեռ, համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի՝ <<ոչ ոք անօրինական կամ առանց անհրաժեշտության չպետք է ենթարկվի դատավարական հարկադրանքի միջոցների, պատժի, իրավունքների և ազատությունների այլ սահմանափակման>>։
Ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը, անտեսելով պաշտպանության կողմի միջնորդությունը, չի ճանաչել նախաքննության մարմնի կողմից Ա.Բաբայանի նկատմամբ թույլ տրված խախտումը և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360.1-րդ հոդվածի սահմանած կարգով լրացուցիչ որոշում չի կայացրել կամ 184-րդ հոդվածի 1-ի մասի կարգով քրեական գործ հարուցելու միջնորդությամբ դատախազին չի դիմել։
Մինչդեռ, համաձայն ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1064-րդ հոդվածի՝
<<1. ապօրինի դատապարտելու, քրեական պատասխանատվության ենթարկելու, որպես խափանման միջոց կալանք կամ չբացակայելու մասին ստորագրություն կիրառելու... հետևանքով պատճառված վնասը, օրենքով սահմաված կարգով, լրիվ ծավալով հատուցում է Հայաստանի Հանրապետությունը՝ անկախ հետաքննության, նախաքննության, դատախազության և դատարանի պաշտոնատար անձանց մեղքից։
2. Քաղաքացուն /.../ հետաքննության, նախաքննության, դատախազության մարմինների ապօրինի գործունեությամբ պատճառված վնասը, որը չի հանգեցրել սույն հոդվածի 1-ին կետում նախատեսված հետևանքներին, հատուցվում է սույն օրենսգրքի 1063-րդ հոդվածում նախատեսված հիմքերով և կարգով>>։
Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ հոդվածի՝ <<յուրաքանչյուր ոք ունի իր խախտված իրավունքների ու ազատությունների վերականգնման իրավունք...>>։
19. Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 73-րդ, 376-րդ, 376.1-րդ հոդվածներով, բողոք բերած անձը միջնորդում է բեկանել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 24.10.2011թ. դատավճիռը, փոփոխել այն և Ա.Բաբայանին արդարացնել հանցադեպի բացակայության հիմքով կամ հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ՝ հիմքում դնելով մեղսագրվող արարքը նրա կողմից կատարած չլինելու հանգամանքը։ Ճանաչել Ա.Բաբայանի իրավունքների և ազատությունների խախտման փաստը՝ առանց իրավական հիմքի նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց՝ ստորագրություն չհեռանալու մասին, կիրառելու մասով։ Նշված խախտման փաստով կայացնել լրացուցիչ որոշում՝ այն ուղարկելով իրավասու մարմիններին և արձանագրելով, որ Ա.Բաբայանն ունի իր նկատմամբ քրեական դատավարական կարգի խախտմամբ խափանման միջոցի կիրառման համար քաղաքացիական դատավարության կարգով հատուցում ստանալու իրավունք կամ 184-րդ հոդվածի 1-ի մասի կարգով քրեական գործ հարուցելու միջնորդությամբ դիմել դատախազություն։
Տուժողի պատասխանը վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ.
20. Տուժող Ա.Գասպարյանը վերաքննիչ բողոքի պատասխանում նշում է, որ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 24.10.2011թ. որոշման դեմ Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի պաշտպան Անահիտ Սաղաթելյանի բերած վերաքննիչ բողոքն անհիմն է և ենթակա է ամբողջությամբ մերժման` հետևյալ պատճառաբանությամբ։
Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի ԵԱՔԴ-1343/02/09 օրինական ուժի մեջ մտած վճռով իր սեփականությանն է անցել Երևան քաղաքի Վ.Այգեկցու փողոցի 30 հասցեում գտնվող ավտոտնակը, որը կառուցել է 1973 թվականին, ինչպես նաև սահմանվել է հարկադիր սերվիտուտ՝ դեպի ավտոտնակը տանող ճանապարհի նկատմամբ։ Նշված ավտոտնակի կողային քարե պատի հատվածը քանդելու ու վնասելու համար Աշոտ Բաբայանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդված 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել։
Բողոքաբերը <<Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը>> անվանումով բաժնում նշում է, որ դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, սակայն նույն բաժնի 1-ին կետում չի նշում, թե ինչ սխալի մասին է խոսքը, այլ միայն նշում է, որ խնդրել է կարճել քրեական գործի վարույթը <<հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ՝ իրեն մեղսագրված հանցավոր արարքն իր կողմից կատարված չլինելու հիմքով>>, որը մասամբ է իրականությանը համապատասխանում, քանի որ նա խնդրել է կարճել քրեական գործի վարույթը միայն հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ, որը և տեղի է ունեցել։
Նույն բաժնի 2-րդ կետում բողոքաբերը նշում է վկաների անուններ, որոնք իբր հայտնել են, որ <<ավտոտնակի պատը վնասվել է ոչ Աշոտ Բաբայանի կողմից, այլ ինքնափլուզվել է և դեռևս 2010թ. մայիս-հունիս ամիսներին>>։ Այս դեպքում հարց է առաջանում` որքանո՞վ են արժանահավատ այդ վկաների ցուցմունքները, եթե դրանց մեծ մասը Աշոտ Բաբայանի հարազատներն են, բացի դրանից այդ ցուցմունքները որևէ արժեք չեն ներկայացնում նույնիսկ բողոքաբերի համար։ Համաձայն համապատասխան փորձաքննության եզրակացության` ավտոտնակի պատը և հենասյունը քանդվել է ոչ թե ինքն իրեն, այլ մարդկային գործունեության ազդեցության տակ, բացի դրանից առկա է վկայի ցուցմունք, որր քանդման պահին տեսել է Աշոտ Բաբայանին։
Ինչ վերաբերվում է նույն բաժնի 3-րդ կետում նշվածին, ապա բողոքաբերը փաստացի վիճարկում է իր` Անմար Գասպարյանի անվամբ գրանցում ստացած սեփականության իրավունքը, որը թուլատրելի չէ, քանի որ դա բացառապես ՀՀ վարչական դատարանին ընդդատյա գործ է։
Ինչ վերաբերվում է խափանման միջոցին, ապա Աշոտ Բաբայանը եթե գտնում էր, որ տվյալ խափանման միջոցը չպետք է կիրառվեր նրա նկատմամբ, ապա ինչու չի բողոքարկել և որևիցե կերպ չի արտահայտել իր անհամաձայնությունը այդ որոշման նկատմամբ, նա դրա համար ունեցել է բավարար ժամանակ և հնարավորություն։
Այսպիսով տուժողը գտնում է, որ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը հաշվի առնելով 15.07.2011թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքում կատարված լրացումները և փոփոխությունները, որով 27.000 ՀՀ դրամը այլևս զգալի չափ չի համարվում, դատարանը ճիշտ որոշում է կայացրել:
Ելնելով վերոգրյալից տուժող Ա.Գասպարյանը դատարանին խնդրել է վերաքննիչ բողոքն ամբողջությամբ մերժել։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, հանգում է այն հետևության, որ այն բավարարելու, իսկ դատավճիռը բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքեր չկան` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
21. I. Ա.Բաբայանին արդարացնելը հանցադեպի բացակայության հիմքով կամ հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ` հիմքում դնելով մեղսագրվող արարքը նրա կողմից կատարած չլինելու հանգամանքը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` <<Քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն՝ այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվություն է նախատեսվում ուրիշի գույքը դիտավորությամբ ոչնչացնելու կամ վնասելու համար, որը զգալի չափերի վնաս է պատճառել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` <<սույն գլխում զգալի չափ է համարվում հանցագործության պահին ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեսունապատիկից հինգհարյուրապատիկը չգերազանցող գումարը/արժեքը/….>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը` այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2. Դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35 հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ:
3. Եթե արդարացման դատավճիռ կայացնելիս անհայտ է մնում այդ հանցանքը կատարած անձը, դատարանը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, գործն ուղարկում է դատախազին` լուծելու նոր անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու հարցը:
4. Դատարանում մեղադրանքը պաշտպանող դատախազը մեղադրանքից հրաժարվելու դեպքում դատարանը մեղադրանքի այդ մասով կայացնում է արդարացնող դատավճիռ>>:
Զգալի չափերի վնաս պատճառելը համարվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի օբյեկտիվ հատկանիշներից: Եթե հանցագործությամբ պատճառված վնասը մինչև 30.000 դրամի է, ապա ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի տարրերից մեկը բացակայում է, հետևաբար առկա չէ նաև հանցակազմն ամբողջությամբ:
Առաջին ատյանի դատարանը, դատաքննության ընթացքում հայտնաբերելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով նախատեսված հիմքը` արարքի մեջ հանցակազմ չկա, ղեկավարվելով նույն օրենսգրքի 366-րդ հոդվածով` օրինական և հիմնավորված կերպով հանգել է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ա.Բաբայանի նկատմամբ տվյալ դատական նիստում պետք է կայացնել արդարացման դատավճիռ, որով ճանաչվել և հռչակվել է վերջինիս անմեղությունը այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
Ինչ վերաբերվում է հանցադեպի բացակայության պատճառաբանությամբ ամբաստանյալ Ա.Բաբայանին արդարացնելու վերաբերյալ պաշտպանի միջնորդությանը, ապա Վերաքննիչ դատարանը այդ հարցին չի կարող անդրադառնալ, քանի որ այն քննարկման առարկա չի դարձվել առաջին ատյանի դատարանում:
Հիմնավորված չէ նաև վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունն այն մասին, թե <<համաձայն գործում առկա անշարժ գույքի իրավունքի վկայականի պատճենի, Անմար Անուշավանի Գասպարյանի սեփականության իրավունքի գրանցումը կատարվել է 2010թ. սեպտեմբերի 10-ին, իսկ նախաքննական մարմինը Ա.Բաբայանին մեղադրանք է առաջադրել Անմար Գասպարյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքը 2010թ. հուլիսի 11-ին դիտավորությամբ վնասելու համար, մինչդեռ, համաձայն ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի՝ անշարժ գույքի նկատմամբ սեփականության իրավունքը... ենթակա է պետական գրանցման, նույն օրենսգրքի 173-րդ հոդվածի համաձայն ՝ նոր ստեղծված անշարժ գույքի սեփականության իրավունքը ծագում է դրա պետական գրանցման պահից>>։
Քրեական գործում առկա նյութերից երևում է, որ Երևանի Վ.Այգեկցու փողոցի թիվ 30 հասցեում գտնվող ավտոտնակն օգտագործվել է տուժող Ա.Գասպարյանի կողմից, իսկ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 29.12.2009թ. թիվ ԵԱՔԴ/1343/02/09 վճռով այդ ավտոտնակով ծանրաբեռնված 28.3քմ հողամասի նկատմամբ` ձեռք բերման վաղեմության ուժով ճանաչվել է Ա.Գասպարյանի սեփականության իրավունքը և այստեղ խոսք չի կարող լինել ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 173-րդ հոդվածում ամրագրված դրույթների կիրառման մասին, որը վերաբերվում է նոր ստեղծված անշարժ գույքի նկատմամբ սեփականության իրավունքի ծագման պահին:
II. Ա.Բաբայանի նկատմամբ ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը կիրառելու մասով.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Խափանման միջոցները հարկադրանքի միջոցներ են, որոնք կիրառվում են կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ` քրեական գործով վարույթի ընթացքում նրանց ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու և դատավճռի կատարումն ապահովելու նպատակով>>:
Կասկածյալ Ա.Բաբայանի նկատմամբ քրեական գործով վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Ն.Եղիկյանի կողմից կայացված 29.09.2010թ. որոշմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրությունը չհեռանալու մասին, որը Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 24.10.2011թ. դատավճռով վերացվել է` ամբաստանյալի նկատմամբ արդարացման դատավճիռ կայացնելու կապակցությամբ:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նախաքննության մարմնի կողմից քրեական գործի քննության տվյալ պահին կասկածյալ Ա.Բաբայանի նկատմամբ ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցի կիրառումը բխել է քրեադատավարական օրենսդրության պահանջներից, դրանով Ա.Բաբայանի իրավունքների և ազատությունների խախտում թույլ չի տրվել, ուստի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքն այդ մասով նույնպես ենթակա է մերժման:
Ինչ վերաբերվում է վերաքննիչ բողոքում մատնանշված` <<Ա.Բաբայանի իրավունքների և ազատությունների վերոնշյալ խախտման փաստով լրացուցիչ որոշում կայացնելուն>>, ապա Վերաքննիչ դատարանը, չարձանագրելով այդպիսի խախտում, բացառում է այդպիսի որոշում կայացնելու հնարավորությունը` համապատասխան հիմքերի բացակայության պատճառով:
Միևնույն ժամանակ, Վերաքննիչ դատարանը բողոք բերած անձին պարզաբանում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի համաձայն` արդարացվածը ունի քաղաքացիական դատավարության կարգով վնասի հատուցում ստանալու իրավունք:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը պաշտպան Ա.Սաղաթելյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում հանգում է այն հետևության, որ բերված վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, իսկ առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան, նկատի ունենալով, որ դատարանը դատավճիռ կայացնելիս թույլ չի տվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին հանգեցնել դատական սխալի:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ և 394-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Ամբաստանյալ Ա.Բաբայանի պաշտպան Ա.Սաղաթելյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել, իսկ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. հոկտեմբերի 24-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով` թողնել օրինական ուժի մեջ:
2. Սույն որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այն հրապարակելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին:
Իսկականի հետ ճիշտ է՝
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
գործ N ԵԱՔԴ /0157/01/10
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
24.10.2011թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը`
նախագահությամբ` դատավոր Ա.Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` O.Կիրակոսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Է. Պետրոսյանի
ամբաստանյալ Ա.Բաբայանի
պաշտպան Ա. Սաղաթելյան
Դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի (ծնված 16.01.1954թ. ք.Երևան ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, ամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատված, բնակվում է ք.Երևան, Վ. Այգեկցու փող. 30 տուն):
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Աշոտ Բաբայանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Աշոտ Բաբայանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի համար, որ ՙնա 2010թ հուլիսի 11-ին, ժամը 11:00-ի սահմաններում դիտավորությամբ քանդել ու վնասել է Երևանի Այգեկցի 30 տուն հասցեում գտնվող , Երևանի Ա. Խաչատրյան փողոցի 13 շենքի 35 բնակարանի բնակիչ Անմար Անուշավանի Գասպարյանին սեփականության իրավունքով պատկանող ավտոտնակի կողային քարե պատի հատվածը, որով Ա. Գասպարյանին պատճառել է 27.000 ՀՀ դրամի նյութական վնաս՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է սահմանում ուրիշի գույքը դիտավորությամբ ոչնչացնելու կամ վնասելու համար, որը զգալի չափերի վնաս է պատճառել:
15.07.2011թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքում կատարված լրացումների և փոփոխությունների համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 4-րդ մասը, փոփոխվել և սեփականության դեմ ուղված հանցագործությունների գլխում ՙ...զգալի չափ է համարվում հանցագործության պահին ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեսնապատիկից հինգհարյուրապատիկը չգերազանցող գումարը (արժեքը)...՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն ՙարարքի հանցավորությունը վերացնող , պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն` տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց վրա.....՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական պատասխանատվության հիմքը այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն` քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե արարքի մեջ հանցակազմ չկա:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ:
Այսպիսով Աշոտ Բաբայանի արարքում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմը, ուստի պետք է ճանաչել և հռչակել Աշոտ Բաբայանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ:
Դատարանը միաժամանակ գտնում է, որ Աշոտ Բաբայանի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտությունը վերացել է և ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, պետք է վերացնել:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ,151-րդ, 357-360-րդ, 366-րդ հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Աշոտ Սիմոնի Բաբայանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով ճանաչել անպարտ և արդարացնել` նրա արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառով:
Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, վերացնել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
24.10.2011թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը`
նախագահությամբ` դատավոր Ա.Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` O.Կիրակոսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Է. Պետրոսյանի
ամբաստանյալ Ա.Բաբայանի
պաշտպան Ա. Սաղաթելյան
Դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի (ծնված 16.01.1954թ. ք.Երևան ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, ամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատված, բնակվում է ք.Երևան, Վ. Այգեկցու փող. 30 տուն):
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Աշոտ Բաբայանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Աշոտ Բաբայանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի համար, որ ՙնա 2010թ հուլիսի 11-ին, ժամը 11:00-ի սահմաններում դիտավորությամբ քանդել ու վնասել է Երևանի Այգեկցի 30 տուն հասցեում գտնվող , Երևանի Ա. Խաչատրյան փողոցի 13 շենքի 35 բնակարանի բնակիչ Անմար Անուշավանի Գասպարյանին սեփականության իրավունքով պատկանող ավտոտնակի կողային քարե պատի հատվածը, որով Ա. Գասպարյանին պատճառել է 27.000 ՀՀ դրամի նյութական վնաս՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է սահմանում ուրիշի գույքը դիտավորությամբ ոչնչացնելու կամ վնասելու համար, որը զգալի չափերի վնաս է պատճառել:
15.07.2011թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքում կատարված լրացումների և փոփոխությունների համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 4-րդ մասը, փոփոխվել և սեփականության դեմ ուղված հանցագործությունների գլխում ՙ...զգալի չափ է համարվում հանցագործության պահին ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեսնապատիկից հինգհարյուրապատիկը չգերազանցող գումարը (արժեքը)...՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն ՙարարքի հանցավորությունը վերացնող , պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն` տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց վրա.....՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական պատասխանատվության հիմքը այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն` քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե արարքի մեջ հանցակազմ չկա:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ:
Այսպիսով Աշոտ Բաբայանի արարքում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմը, ուստի պետք է ճանաչել և հռչակել Աշոտ Բաբայանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ:
Դատարանը միաժամանակ գտնում է, որ Աշոտ Բաբայանի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտությունը վերացել է և ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, պետք է վերացնել:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ,151-րդ, 357-360-րդ, 366-րդ հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Աշոտ Սիմոնի Բաբայանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով ճանաչել անպարտ և արդարացնել` նրա արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառով:
Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, վերացնել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ԵԱՔԴ/0157/01/10
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Հայաստանի Հանրապետության
վերաքննիչ քրեական դատարանի
ԵԱՔԴ/0157/01/10 որոշում
Նախագահող դատավոր՝ Հ.Տեր-Ադամյան
Դատավորներ` Ռ.Ազարյան
Ա.Պետրոսյան
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան)
նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատավորներ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
Հ.ՂՈՒԿԱՍՅԱՆԻ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ Կ.ԱԲՐԱՀԱՄՅԱՆԻ
մասնակցությամբ
մեղադրող Է.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ
2011 թվականի հուլիսի 13-ին ք. Երևանում
դռնբաց դատական նիստում, քննելով Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) 2011 թվականի ապրիլի 26-ի որոշման դեմ մեղադրող Է.Պետրոսյանի վճռաբեկ բողոքը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. Քրեական գործը հարուցվել է 2010 թվականի օգոստոսի 12-ին։ Նախաքննության մարմնի 2010 թվականի օգոստոսի 12-ի որոշմամբ Անմար Անուշավանի Գասպարյանը ճանաչվել է տուժող։
Նախաքննության մարմնի 2010 թվականի հոկտեմբերի 6-ի որոշմամբ Աշոտ Սիմոնի Բաբայանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2010 թվականի հոկտեմբերի 13-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան)։
2. Առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 11-ի որոշմամբ Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործի վարույթը կարճվել է, և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` ամբաստանյալի հետ տուժողի հաշտվելու պատճառաբանությամբ։
Վերոհիշյալ որոշման դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ամբաստանյալի պաշտպան Ա.Սաղաթելյանը։
3. Վերաքննիչ դատարանի 2011 թվականի ապրիլի 26-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է մասնակիորեն։ Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 11-ի որոշումն ամբողջությամբ բեկանվել է և գործն ուղարկվել է նույն դատարան` նոր քննության։
4. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ, գործով մեղադրող Է.Պետրոսյանը Վերաքննիչ դատարանի 2011 թվականի ապրիլի 26-ի որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել, որը Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հունիսի 7-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ։
Դատավարության մասնակիցների կողմից վճռաբեկ բողոքի պատասխաններ չեն ներկայացվել։
Բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.
5. Նախաքննության մարմնի 2010 թվականի հոկտեմբերի 6-ի որոշմամբ Աշոտ Սիմոնի Բաբայանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2010 թվականի հուլիսի 11-ին դիտավորությամբ քանդել ու վնասել է Երևանի Այգեկցի 30 տուն հասցեում գտնվող, Երևանի Ա.Խաչատրյան փողոցի 13 շենքի 35 բնակարանի բնակիչ Անմար Անուշավանի Գասպարյանին պատկանող ավտոտնակի կողային քարե պատի հատվածը, որով Ա.Գասպարյանին պատճառել է 27.000 ՀՀ դրամի նյութական վնաս (տե՛ս Քրեական գործ, հատոր 1, էջ 119)։
6. Գործի նյութերից երևում է, որ Ա.Բաբայանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել` նշելով, որ ինքն Անմար Գասպարյանի ավտոտնակը որևէ կերպ երբևէ չի վնասել։
7. Տուժող ճանաչելու վերաբերյալ որոշմամբ Անմար Գասպարյանին պարզաբանվել են նրա իրավունքները, մասնավորապես՝ պատճառված վնասի փոխհատուցում ստանալու վերաբերյալ (տե՛ս Քրեական գործ, հատոր 1, էջեր 84-85)։
Որպես տուժող հարցաքննվելիս Ա.Գասպարյանը հայտնել է, որ համաձայն դատաապրանքագիտական փորձաքննության եզրակացության իրեն պատճառվել է 27.000 ՀՀ դրամի վնաս, սակայն նա այդ գումարը չի պահանջում, քանի որ համարում է, որ իր արդարացի բողոքը նյութականի հետ կախված չէ (տե՛ս Քրեական գործ, հատոր 1, էջեր 86-88)։
Տուժող Ա.Գասպարյանը դիմել է Առաջին ատյանի դատարան՝ հայտնելով, որ իր ցուցմունքում հրաժարվել է 27.000 ՀՀ դրամից։ Դատարանին խնդրում է, որ դատական ակտում նախատեսվի, որ իր միջոցներով ավտոտնակի վերականգնման աշխատանքները կատարելու ընթացքում Բաբայանները չխոչընդոտեն իրեն (տե՛ս Քրեական գործ, հատոր 2, էջ 20)։
8. Առաջին ատյանի դատարանը Աշոտ Բաբայանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործի վարույթը կարճելու և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին 2011 թվականի փետրվարի 11-ի որոշման մեջ արձանագրել է հետևյալը. «Դատական քննության ընթացքում տուժող Անմար Գասպարյանը և ամբաստանյալ Աշոտ Բաբայանը հայտնեցին, որ հաշտվել են միմյանց հետ, որևէ բողոք կամ պահանջ չունեն միմյանց նկատմամբ և խնդրեցին քրեական գործի վարույթը կարճել։ Մեղադրողը և պաշտպանը չառարկեցին միջնորդության դեմ։ (…)»։
Առաջին ատյանի դատարանը, հիմնվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի, 36-րդ հոդվածի, 183-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 313-րդ հոդվածի վրա, որոշել է. «Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործի վարույթը կարճել և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել` ամբաստանյալի հետ տուժողի հաշտվելու պատճառաբանությամբ» (տե՛ս Քրեական գործ, հատոր 2, էջ 125)։
9. Առաջին ատյանի դատարանի դատական նիստի ձայնային արձանագրության ունկնդրմամբ պարզ է դառնում հետևյալը. ա) դատական նիստում տուժող Ա.Գասպարյանը հայտարարում է, որ հաշտվում է և խնդրում է գործը կարճել։ բ) տուժողի հայտարարության կապակցությամբ մեղադրողը հայտնում է, որ չի առարկում, քանի որ դա տուժողի իրավունքն է։ գ) պաշտպան Անահիտ Սաղաթելյանը հայտարարում է, որ պաշտպանական կողմը հակված է նրան, որ դատաքննությունն ընթանա բնական հունով։ Այնուհետև ավելացնում է, որ եթե միայն տուժողի հաշտությունը բավարար է, ապա` «մեռնեմ օրենքին»։
դ) Առաջին ատյանի դատարանը հայտարարում է, որ հեռանում է խորհրդակցական սենյակ` տուժողի ներկայացրած միջնորդությունը քննարկելու համար։ Դրան արձագանքում է պաշտպանը` հուշելով, որ դատարանը չի պարզել ամբաստանյալի դիրքորոշումը տուժողի հայտարարության վերաբերյալ։ Ապա հետևում են դատավորի հետևյալ հարցադրումները` «ամբաստանայալն ա՞յլ կարծիք ունի», «համամի՞տ չէիք Ձեր պաշտպանի հետ», «ո՞ւմ հետ էիք համամիտ` տուժողի՞, թե՞ պաշտպանի»։ Ամբաստանյալը պատասխանում է` «պաշտպանի»։ Դատավորը հարցնում է` «տուժողի հետ հեչ կապ չունի՞», իսկ ամբաստանյալը պատասխանում է` «չէ, բացառված է»։
ե) Առաջին ատյանի դատարանը հեռանում է խորհրդակցական սենյակ և երբ վերադառնում է, հրապարակում է որոշում` ամբաստանյալի հետ տուժողի հաշտվելու հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին (տե՛ս դատական նիստի ձայնային արձանագրության լազերային կրիչը, Քրեական գործ, հատոր 2, էջ 124)։
10. Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով Ա.Բաբայանի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը, 2011 թվականի ապրիլի 26-ին կայացրած դատական ակտի պատճառաբանական մասում նշել է հետևյալը. «Գործի նյութերի ուսումնասիրությունից, մասնավորապես` դատական նիստի ձայնային արձանագրությունից երևում է, որ դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալը և պաշտպանը հստակ հայտնել են իրենց դիրքորոշումը տուժողի հետ չհաշտվելու վերաբերյալ և խնդրել դատական քննությունն անցկացնել ընդհանուր կարգով։ (…) առաջին ատյանի դատարանի նշված որոշումը կայացվել է` ելնելով ձևական նկատառումներից և դրա արդյունքում թույլ է տրվել քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, քանի որ տուժողի հետ ամբաստանյալի հաշտության բացակայության պայմաններում դադարեցվել է քրեական հետապնդումը և կարճվել է քրեական գործի վարույթը»։
Արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը որոշել է. «Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 11-ի որոշումը` Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործի վարույթը կարճելու և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին, ամբողջությամբ բեկանել և գործն ուղարկել նույն դատարան` նոր քննության» (տե՛ս Քրեական գործ, հատոր 3, էջեր 29-36)։
Վճռաբեկ բողոքի հիմքը, հիմնավորումները և պահանջը.
11. Ըստ վճռաբեկ բողոք բերած անձի` Վերաքննիչ դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ` նյութական կամ դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտում, որն ազդել է գործի ելքի վրա։
Ի հիմնավորումն իր վերոգրյալ փաստարկի՝ բողոքի հեղինակը նշել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 35-րդ, 36-րդ, 183-րդ հոդվածների բովանդակությունից և իրավական վերլուծությունից բխում է, որ ամբաստանյալի հետ տուժողի հաշտվելու պատճառաբանությամբ քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու համար ամբաստանյալի դիրքորոշումը կամ առարկությունները հաշվի չեն առնվում, մինչդեռ Վերաքննիչ դատարանն իր որոշումը հիմնավորելու համար վկայակոչել է Ա.Բաբայանի դիրքորոշումը` տուժողի հետ չհաշտվելու վերաբերյալ։ Այս կապակցությամբ բողոք բերած անձը նշել է նաև, որ Առաջին ատյանի դատարանում դատական քննության ժամանակ թե՛ ամբաստանյալը, թե՛ վերջինիս պաշտպանը չեն առարկել տուժողի միջնորդության դեմ։
Արդյունքում բողոքաբերը հետևություն է արել այն մասին, որ Առաջին ատյանի դատարանը ճիշտ է մեկնաբանել հաշտության վերաբերյալ քրեադատավարական նորմը և կայացրել է օրենքից բխող որոշում, իսկ Վերաքննիչ դատարանը կայացրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 36-րդ և 37-րդ հոդվածներին հակասող դատական ակտ։
12. Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոք բերած անձը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Վերաքննիչ դատարանի 2011 թվականի ապրիլի 26-ի որոշումը և օրինական ուժի մեջ թողնել Առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 11-ի որոշումը։
Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
13. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բողոքարկված դատական ակտը վճռաբեկ վերանայման ենթարկելու նպատակը օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման սահմանադրական գործառույթի, ինչպես նաև ՀՀ դատական օրենսգրքով սահմանված` իրավունքի զարգացման գործառույթի իրացումն է։ Այս առումով Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ տուժողի հետ հանցանք կատարած անձի հաշտվելու հիմքով վերջինիս քրեական պատասխանատվությունից ազատելու կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման խնդիր։ Ուստի, անհրաժեշտ է համարում սույն գործով արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նման գործերով դատական պրակտիկայի ճիշտ ձևավորման համար։
14. Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. հիմնավորվա՞ծ է արդյոք հաշտության հիմքով ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը Վերաքննիչ դատարանի կողմից բեկանելը։
15. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի համաձայն՝ «Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե (…) տուժողը հաշտվել է կասկածյալի կամ մեղադրյալի հետ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի համաձայն` «Ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած անձը կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե նա հաշտվել է տուժողի հետ և հատուցել կամ այլ կերպ հարթել է նրան պատճառած վնասը»։
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը թույլ է տալիս եզրակացնել, որ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության վերաբերյալ դրանցում առկա ձևակերպումները տարբեր են։ Այսպես` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետը` որպես հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու նախապայման, նշում է հանցանք կատարած անձի հետ տուժողի հաշտվելը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածն ընդհակառակը՝ տուժողի հետ հանցանք կատարած անձի հաշտվելը։ Այլ կերպ՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի իմաստով հաշտության փաստի հաստատման համար բավարար է արձանագրել, որ հաշտվել է տուժողը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի իմաստով՝ հանցանք կատարած անձը։
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ վերոշարադրյալ իրավական կարգավորումները հստակ չեն, և դրանցից յուրաքանչյուրը հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հարցին միակողմանի մոտեցում է դրսևորում։
16. Սույն որոշման նախորդ կետում նշված իրավական անհստակությունը հարթելու նպատակով Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելը վարույթն իրականացնող մարմնի հայեցողական լիազորությունն է, որի իրացումը ենթադրում է որոշակի նախապայմանների առկայություն։ Դրանք են՝
1) անձի կողմից ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած լինելը,
2) տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտությունը,
3) պատճառված վնասը հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելը։
Միևնույն ժամանակ, վարույթն իրականացնող մարմինը կարող է հրաժարվել իր լիազորությունն իրացնելուց այն դեպքում, երբ բացակայում է նշված երեք նախապայմաններից (իրավաչափության պայմաններից) մեկը կամ մի քանիսը։
17. Անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելուց վարույթն իրականացնող մարմնի հրաժարման իրավաչափության առաջին պայմանն անձի կողմից ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած լինելն է։ Ոչ մեծ ծանրության հանցանքի հասկացությունը տրված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասում, որի համաձայն՝ «Ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երեք տարի ժամկետով ազատազրկումը»։
18. Սույն որոշման 16-րդ կետում նշված իրավաչափության պայմաններից երկրորդը տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտությունն է։ Հանցանք կատարած անձի համար հաշտությունը հանցանքի կատարման մեջ իրեն մեղավոր ճանաչելն է, այդ արարքի համար զղջալը, ափսոսանք հայտնելը, իսկ տուժողի համար՝ հանցանք կատարած անձին ներելը։ Բացի այդ, հաշտությունը ենթադրում է տուժողի և ենթադրյալ հանցագործի կամավոր և փոխադարձ համաձայնություն միմյանց հետ հաշտվելու վերաբերյալ։ Այսինքն` հաշտությունը պետք է լինի ինչպես գործողություն, այնպես էլ փոխադարձ գործողությունների արդյունք։
Հաշտության կամավոր բնույթը ենթադրում է հաշտվելու վերաբերյալ կողմերի ինքնուրույն և ազատ կամահայտնություն։
Հաշտության փոխադարձ բնույթը նշանակում է, որ կողմերից երկուսն էլ պետք է հայտարարեն հաշտության մասին։
Հաշտության կամավոր և փոխադարձ բնույթի բացակայության դեպքում վարույթն իրականացնող մարմինը չի կարող որոշում կայացնել հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ։ Այլ կերպ՝ հաշտությունը երկու կողմերի փոխադարձ կամահայտնությունն է, այն երբեք չի կարող կրել միակողմանի բնույթ, և եթե տուժողը ցանկություն է հայտնում հաշտվելու, իսկ հանցանք կատարած անձը դրա դեմ առարկում է, կամ հակառակը, ապա հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու իրավական հիմքը բացակայում է։ Նույն կերպ, հաշտությունը կամավոր և փոխադարձ չի կարող համարվել, հետևաբար՝ այդ հիմքով քրեական գործի վարույթը չի կարող դադարեցվել, եթե հաշտությունը հետևանք է տուժողի նկատմամբ հանցանք կատարած անձի գործադրած ոչ իրավաչափ ներգործության։
19. Անդրադառնալով սույն որոշման 16-րդ կետում նշված երրորդ իրավաչափության պայմանին` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ այն մեկնաբանելու համար անհրաժեշտ է պարզել, թե ինչ է նշանակում «պատճառված վնաս»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 58-րդ հոդվածի իմաստով տուժող է այն անձը, ում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառվել է ֆիզիկական, բարոյական կամ գույքային վնաս։ Այս իրավական սահմանման լույսի ներքո մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածը՝ Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու իրավաչափության այս պայմանի իմաստով պատճառված վնասը հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված ֆիզիկական, գույքային և բարոյական վնասն է։
Հետևաբար հանցանք կատարած անձը չի կարող ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե նա չի հատուցել կամ այլ կերպ չի հարթել տուժողին հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված ֆիզիկական, գույքային և բարոյական վնասը։
Դրա հետ մեկտեղ, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ եթե տուժողն իրեն պատճառված վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացնում, կամ տուժողն ու հանցանք կատարած անձը համաձայնության են գալիս վնասն ապագայում հատուցելու մասին, կամ տուժողը զիջում է պարտքը, կամ պարզապես չի ցանկանում ստանալ իրեն պատճառված վնասի փոխհատուցում, ապա այդ հանգամանքը չի կարող խոչընդոտել հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվությունից հաշտության հիմքով ազատելուն։
20. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում, որ.
ա) Ամբաստանյալ Ա.Բաբայանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել (տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը)։
բ) Առաջին ատյանի դատարանի դատական նիստի ձայնային արձանագրության վերծանման համաձայն` ո՛չ ամբաստանյալ Ա.Բաբայանը, ո՛չ նրա պաշտպանը չեն հայտարարել տուժողի հետ հաշտվելու մասին (տե՛ս սույն որոշման 9-րդ կետը)։
գ) Առաջին ատյանի դատարանն իր որոշման մեջ հաստատված է համարել, որ տուժողն ու ամբաստանյալը հաշտվել են, որևէ բողոք կամ պահանջ չունեն միմյանց նկատմամբ և խնդրել են քրեական գործի վարույթը կարճել (տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը)։
դ) Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը, գտել է, որ հաշտության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը կայացվել է ձևական նկատառումներից ելնելով, և դրա արդյունքում թույլ է տրվել քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, քանի որ տուժողի հետ ամբաստանյալի հաշտության բացակայության պայմաններում դադարեցվել է քրեական հետապնդումը և կարճվել է քրեական գործի վարույթը (տե՛ս սույն որոշման 10-րդ կետը)։
Մեջբերված փաստական հանգամանքների վերլուծությունից երևում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը կարճել է քրեական գործի վարույթը և դադարեցրել քրեական հետապնդումն ամբաստանյալի հետ տուժողի հաշտվելու պատճառաբանությամբ, մինչդեռ իրականում հաշտություն տեղի չի ունեցել։ Վերաքննիչ դատարանը, դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի վերոհիշյալ որոշումը, իրավացիորեն գտել է, որ դատական ակտն օրինական չէ, ըստ այդմ որոշել է այն ամբողջությամբ բեկանել և գործն ուղարկել նույն դատարան` նոր քննության։
21. Սույն որոշման 15-19-րդ կետերում շարադրված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով սույն որոշման 20-րդ կետում մեջբերված և վերլուծված փաստական հանգամանքները՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ հաշտության հիմքով ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի որոշման՝ Վերաքննիչ դատարանի կողմից բեկանելը հիմնավորված է, քանի որ իրականում ամբաստանյալի և տուժողի միջև կամավոր և փոխադարձ հաշտություն չի եղել։
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ հիմնավորված չէ բողոքի հեղինակի փաստարկն այն մասին, որ ամբաստանյալի հետ տուժողի հաշտվելու պատճառաբանությամբ քրեական գործի վարույթը կարճելիս և քրեական հետապնդումը դադարեցնելիս ամբաստանյալի դիրքորոշումը կամ առարկությունները հաշվի չեն առնվում։
Հետևաբար, սույն գործի քննության ընթացքում Վերաքննիչ դատարանը նյութական կամ դատավարական իրավունքի խախտում թույլ չի տվել, այդ առումով Վերաքննիչ դատարանի որոշումն օրինական է, հիմնավորված ու պատճառաբանված, ուստի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 419-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիման վրա վճռաբեկ բողոքը պետք է մերժել` դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 92-րդ հոդվածով, Հայաստանի Հանրապետութ¬յան քրեական դատավարության օրենսգրքի 403-406-րդ, 419-րդ, 422-424-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Վճռաբեկ բողոքը մերժել։ Ամբաստանյալ Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2011 թվականի ապրիլի 26-ի որոշումը թողնել օրինական ուժի մեջ` հիմք ընդունելով Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները։ 2. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։
Նախագահող՝ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Դատավորներ` Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Հ.ՂՈՒԿԱՍՅԱՆ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Հայաստանի Հանրապետության
վերաքննիչ քրեական դատարանի
ԵԱՔԴ/0157/01/10 որոշում
Նախագահող դատավոր՝ Հ.Տեր-Ադամյան
Դատավորներ` Ռ.Ազարյան
Ա.Պետրոսյան
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան)
նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատավորներ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
Հ.ՂՈՒԿԱՍՅԱՆԻ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ Կ.ԱԲՐԱՀԱՄՅԱՆԻ
մասնակցությամբ
մեղադրող Է.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ
2011 թվականի հուլիսի 13-ին ք. Երևանում
դռնբաց դատական նիստում, քննելով Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) 2011 թվականի ապրիլի 26-ի որոշման դեմ մեղադրող Է.Պետրոսյանի վճռաբեկ բողոքը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. Քրեական գործը հարուցվել է 2010 թվականի օգոստոսի 12-ին։ Նախաքննության մարմնի 2010 թվականի օգոստոսի 12-ի որոշմամբ Անմար Անուշավանի Գասպարյանը ճանաչվել է տուժող։
Նախաքննության մարմնի 2010 թվականի հոկտեմբերի 6-ի որոշմամբ Աշոտ Սիմոնի Բաբայանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2010 թվականի հոկտեմբերի 13-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան)։
2. Առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 11-ի որոշմամբ Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործի վարույթը կարճվել է, և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` ամբաստանյալի հետ տուժողի հաշտվելու պատճառաբանությամբ։
Վերոհիշյալ որոշման դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ամբաստանյալի պաշտպան Ա.Սաղաթելյանը։
3. Վերաքննիչ դատարանի 2011 թվականի ապրիլի 26-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է մասնակիորեն։ Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 11-ի որոշումն ամբողջությամբ բեկանվել է և գործն ուղարկվել է նույն դատարան` նոր քննության։
4. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ, գործով մեղադրող Է.Պետրոսյանը Վերաքննիչ դատարանի 2011 թվականի ապրիլի 26-ի որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել, որը Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հունիսի 7-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ։
Դատավարության մասնակիցների կողմից վճռաբեկ բողոքի պատասխաններ չեն ներկայացվել։
Բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.
5. Նախաքննության մարմնի 2010 թվականի հոկտեմբերի 6-ի որոշմամբ Աշոտ Սիմոնի Բաբայանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2010 թվականի հուլիսի 11-ին դիտավորությամբ քանդել ու վնասել է Երևանի Այգեկցի 30 տուն հասցեում գտնվող, Երևանի Ա.Խաչատրյան փողոցի 13 շենքի 35 բնակարանի բնակիչ Անմար Անուշավանի Գասպարյանին պատկանող ավտոտնակի կողային քարե պատի հատվածը, որով Ա.Գասպարյանին պատճառել է 27.000 ՀՀ դրամի նյութական վնաս (տե՛ս Քրեական գործ, հատոր 1, էջ 119)։
6. Գործի նյութերից երևում է, որ Ա.Բաբայանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել` նշելով, որ ինքն Անմար Գասպարյանի ավտոտնակը որևէ կերպ երբևէ չի վնասել։
7. Տուժող ճանաչելու վերաբերյալ որոշմամբ Անմար Գասպարյանին պարզաբանվել են նրա իրավունքները, մասնավորապես՝ պատճառված վնասի փոխհատուցում ստանալու վերաբերյալ (տե՛ս Քրեական գործ, հատոր 1, էջեր 84-85)։
Որպես տուժող հարցաքննվելիս Ա.Գասպարյանը հայտնել է, որ համաձայն դատաապրանքագիտական փորձաքննության եզրակացության իրեն պատճառվել է 27.000 ՀՀ դրամի վնաս, սակայն նա այդ գումարը չի պահանջում, քանի որ համարում է, որ իր արդարացի բողոքը նյութականի հետ կախված չէ (տե՛ս Քրեական գործ, հատոր 1, էջեր 86-88)։
Տուժող Ա.Գասպարյանը դիմել է Առաջին ատյանի դատարան՝ հայտնելով, որ իր ցուցմունքում հրաժարվել է 27.000 ՀՀ դրամից։ Դատարանին խնդրում է, որ դատական ակտում նախատեսվի, որ իր միջոցներով ավտոտնակի վերականգնման աշխատանքները կատարելու ընթացքում Բաբայանները չխոչընդոտեն իրեն (տե՛ս Քրեական գործ, հատոր 2, էջ 20)։
8. Առաջին ատյանի դատարանը Աշոտ Բաբայանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործի վարույթը կարճելու և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին 2011 թվականի փետրվարի 11-ի որոշման մեջ արձանագրել է հետևյալը. «Դատական քննության ընթացքում տուժող Անմար Գասպարյանը և ամբաստանյալ Աշոտ Բաբայանը հայտնեցին, որ հաշտվել են միմյանց հետ, որևէ բողոք կամ պահանջ չունեն միմյանց նկատմամբ և խնդրեցին քրեական գործի վարույթը կարճել։ Մեղադրողը և պաշտպանը չառարկեցին միջնորդության դեմ։ (…)»։
Առաջին ատյանի դատարանը, հիմնվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի, 36-րդ հոդվածի, 183-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 313-րդ հոդվածի վրա, որոշել է. «Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործի վարույթը կարճել և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել` ամբաստանյալի հետ տուժողի հաշտվելու պատճառաբանությամբ» (տե՛ս Քրեական գործ, հատոր 2, էջ 125)։
9. Առաջին ատյանի դատարանի դատական նիստի ձայնային արձանագրության ունկնդրմամբ պարզ է դառնում հետևյալը. ա) դատական նիստում տուժող Ա.Գասպարյանը հայտարարում է, որ հաշտվում է և խնդրում է գործը կարճել։ բ) տուժողի հայտարարության կապակցությամբ մեղադրողը հայտնում է, որ չի առարկում, քանի որ դա տուժողի իրավունքն է։ գ) պաշտպան Անահիտ Սաղաթելյանը հայտարարում է, որ պաշտպանական կողմը հակված է նրան, որ դատաքննությունն ընթանա բնական հունով։ Այնուհետև ավելացնում է, որ եթե միայն տուժողի հաշտությունը բավարար է, ապա` «մեռնեմ օրենքին»։
դ) Առաջին ատյանի դատարանը հայտարարում է, որ հեռանում է խորհրդակցական սենյակ` տուժողի ներկայացրած միջնորդությունը քննարկելու համար։ Դրան արձագանքում է պաշտպանը` հուշելով, որ դատարանը չի պարզել ամբաստանյալի դիրքորոշումը տուժողի հայտարարության վերաբերյալ։ Ապա հետևում են դատավորի հետևյալ հարցադրումները` «ամբաստանայալն ա՞յլ կարծիք ունի», «համամի՞տ չէիք Ձեր պաշտպանի հետ», «ո՞ւմ հետ էիք համամիտ` տուժողի՞, թե՞ պաշտպանի»։ Ամբաստանյալը պատասխանում է` «պաշտպանի»։ Դատավորը հարցնում է` «տուժողի հետ հեչ կապ չունի՞», իսկ ամբաստանյալը պատասխանում է` «չէ, բացառված է»։
ե) Առաջին ատյանի դատարանը հեռանում է խորհրդակցական սենյակ և երբ վերադառնում է, հրապարակում է որոշում` ամբաստանյալի հետ տուժողի հաշտվելու հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին (տե՛ս դատական նիստի ձայնային արձանագրության լազերային կրիչը, Քրեական գործ, հատոր 2, էջ 124)։
10. Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով Ա.Բաբայանի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը, 2011 թվականի ապրիլի 26-ին կայացրած դատական ակտի պատճառաբանական մասում նշել է հետևյալը. «Գործի նյութերի ուսումնասիրությունից, մասնավորապես` դատական նիստի ձայնային արձանագրությունից երևում է, որ դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալը և պաշտպանը հստակ հայտնել են իրենց դիրքորոշումը տուժողի հետ չհաշտվելու վերաբերյալ և խնդրել դատական քննությունն անցկացնել ընդհանուր կարգով։ (…) առաջին ատյանի դատարանի նշված որոշումը կայացվել է` ելնելով ձևական նկատառումներից և դրա արդյունքում թույլ է տրվել քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, քանի որ տուժողի հետ ամբաստանյալի հաշտության բացակայության պայմաններում դադարեցվել է քրեական հետապնդումը և կարճվել է քրեական գործի վարույթը»։
Արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը որոշել է. «Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 11-ի որոշումը` Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործի վարույթը կարճելու և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին, ամբողջությամբ բեկանել և գործն ուղարկել նույն դատարան` նոր քննության» (տե՛ս Քրեական գործ, հատոր 3, էջեր 29-36)։
Վճռաբեկ բողոքի հիմքը, հիմնավորումները և պահանջը.
11. Ըստ վճռաբեկ բողոք բերած անձի` Վերաքննիչ դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ` նյութական կամ դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտում, որն ազդել է գործի ելքի վրա։
Ի հիմնավորումն իր վերոգրյալ փաստարկի՝ բողոքի հեղինակը նշել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 35-րդ, 36-րդ, 183-րդ հոդվածների բովանդակությունից և իրավական վերլուծությունից բխում է, որ ամբաստանյալի հետ տուժողի հաշտվելու պատճառաբանությամբ քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու համար ամբաստանյալի դիրքորոշումը կամ առարկությունները հաշվի չեն առնվում, մինչդեռ Վերաքննիչ դատարանն իր որոշումը հիմնավորելու համար վկայակոչել է Ա.Բաբայանի դիրքորոշումը` տուժողի հետ չհաշտվելու վերաբերյալ։ Այս կապակցությամբ բողոք բերած անձը նշել է նաև, որ Առաջին ատյանի դատարանում դատական քննության ժամանակ թե՛ ամբաստանյալը, թե՛ վերջինիս պաշտպանը չեն առարկել տուժողի միջնորդության դեմ։
Արդյունքում բողոքաբերը հետևություն է արել այն մասին, որ Առաջին ատյանի դատարանը ճիշտ է մեկնաբանել հաշտության վերաբերյալ քրեադատավարական նորմը և կայացրել է օրենքից բխող որոշում, իսկ Վերաքննիչ դատարանը կայացրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 36-րդ և 37-րդ հոդվածներին հակասող դատական ակտ։
12. Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոք բերած անձը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Վերաքննիչ դատարանի 2011 թվականի ապրիլի 26-ի որոշումը և օրինական ուժի մեջ թողնել Առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 11-ի որոշումը։
Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
13. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բողոքարկված դատական ակտը վճռաբեկ վերանայման ենթարկելու նպատակը օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման սահմանադրական գործառույթի, ինչպես նաև ՀՀ դատական օրենսգրքով սահմանված` իրավունքի զարգացման գործառույթի իրացումն է։ Այս առումով Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ տուժողի հետ հանցանք կատարած անձի հաշտվելու հիմքով վերջինիս քրեական պատասխանատվությունից ազատելու կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման խնդիր։ Ուստի, անհրաժեշտ է համարում սույն գործով արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նման գործերով դատական պրակտիկայի ճիշտ ձևավորման համար։
14. Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. հիմնավորվա՞ծ է արդյոք հաշտության հիմքով ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը Վերաքննիչ դատարանի կողմից բեկանելը։
15. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի համաձայն՝ «Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե (…) տուժողը հաշտվել է կասկածյալի կամ մեղադրյալի հետ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի համաձայն` «Ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած անձը կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե նա հաշտվել է տուժողի հետ և հատուցել կամ այլ կերպ հարթել է նրան պատճառած վնասը»։
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը թույլ է տալիս եզրակացնել, որ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության վերաբերյալ դրանցում առկա ձևակերպումները տարբեր են։ Այսպես` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետը` որպես հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու նախապայման, նշում է հանցանք կատարած անձի հետ տուժողի հաշտվելը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածն ընդհակառակը՝ տուժողի հետ հանցանք կատարած անձի հաշտվելը։ Այլ կերպ՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի իմաստով հաշտության փաստի հաստատման համար բավարար է արձանագրել, որ հաշտվել է տուժողը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի իմաստով՝ հանցանք կատարած անձը։
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ վերոշարադրյալ իրավական կարգավորումները հստակ չեն, և դրանցից յուրաքանչյուրը հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հարցին միակողմանի մոտեցում է դրսևորում։
16. Սույն որոշման նախորդ կետում նշված իրավական անհստակությունը հարթելու նպատակով Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելը վարույթն իրականացնող մարմնի հայեցողական լիազորությունն է, որի իրացումը ենթադրում է որոշակի նախապայմանների առկայություն։ Դրանք են՝
1) անձի կողմից ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած լինելը,
2) տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտությունը,
3) պատճառված վնասը հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելը։
Միևնույն ժամանակ, վարույթն իրականացնող մարմինը կարող է հրաժարվել իր լիազորությունն իրացնելուց այն դեպքում, երբ բացակայում է նշված երեք նախապայմաններից (իրավաչափության պայմաններից) մեկը կամ մի քանիսը։
17. Անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելուց վարույթն իրականացնող մարմնի հրաժարման իրավաչափության առաջին պայմանն անձի կողմից ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած լինելն է։ Ոչ մեծ ծանրության հանցանքի հասկացությունը տրված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասում, որի համաձայն՝ «Ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երեք տարի ժամկետով ազատազրկումը»։
18. Սույն որոշման 16-րդ կետում նշված իրավաչափության պայմաններից երկրորդը տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտությունն է։ Հանցանք կատարած անձի համար հաշտությունը հանցանքի կատարման մեջ իրեն մեղավոր ճանաչելն է, այդ արարքի համար զղջալը, ափսոսանք հայտնելը, իսկ տուժողի համար՝ հանցանք կատարած անձին ներելը։ Բացի այդ, հաշտությունը ենթադրում է տուժողի և ենթադրյալ հանցագործի կամավոր և փոխադարձ համաձայնություն միմյանց հետ հաշտվելու վերաբերյալ։ Այսինքն` հաշտությունը պետք է լինի ինչպես գործողություն, այնպես էլ փոխադարձ գործողությունների արդյունք։
Հաշտության կամավոր բնույթը ենթադրում է հաշտվելու վերաբերյալ կողմերի ինքնուրույն և ազատ կամահայտնություն։
Հաշտության փոխադարձ բնույթը նշանակում է, որ կողմերից երկուսն էլ պետք է հայտարարեն հաշտության մասին։
Հաշտության կամավոր և փոխադարձ բնույթի բացակայության դեպքում վարույթն իրականացնող մարմինը չի կարող որոշում կայացնել հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ։ Այլ կերպ՝ հաշտությունը երկու կողմերի փոխադարձ կամահայտնությունն է, այն երբեք չի կարող կրել միակողմանի բնույթ, և եթե տուժողը ցանկություն է հայտնում հաշտվելու, իսկ հանցանք կատարած անձը դրա դեմ առարկում է, կամ հակառակը, ապա հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու իրավական հիմքը բացակայում է։ Նույն կերպ, հաշտությունը կամավոր և փոխադարձ չի կարող համարվել, հետևաբար՝ այդ հիմքով քրեական գործի վարույթը չի կարող դադարեցվել, եթե հաշտությունը հետևանք է տուժողի նկատմամբ հանցանք կատարած անձի գործադրած ոչ իրավաչափ ներգործության։
19. Անդրադառնալով սույն որոշման 16-րդ կետում նշված երրորդ իրավաչափության պայմանին` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ այն մեկնաբանելու համար անհրաժեշտ է պարզել, թե ինչ է նշանակում «պատճառված վնաս»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 58-րդ հոդվածի իմաստով տուժող է այն անձը, ում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառվել է ֆիզիկական, բարոյական կամ գույքային վնաս։ Այս իրավական սահմանման լույսի ներքո մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածը՝ Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու իրավաչափության այս պայմանի իմաստով պատճառված վնասը հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված ֆիզիկական, գույքային և բարոյական վնասն է։
Հետևաբար հանցանք կատարած անձը չի կարող ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե նա չի հատուցել կամ այլ կերպ չի հարթել տուժողին հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված ֆիզիկական, գույքային և բարոյական վնասը։
Դրա հետ մեկտեղ, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ եթե տուժողն իրեն պատճառված վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացնում, կամ տուժողն ու հանցանք կատարած անձը համաձայնության են գալիս վնասն ապագայում հատուցելու մասին, կամ տուժողը զիջում է պարտքը, կամ պարզապես չի ցանկանում ստանալ իրեն պատճառված վնասի փոխհատուցում, ապա այդ հանգամանքը չի կարող խոչընդոտել հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվությունից հաշտության հիմքով ազատելուն։
20. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում, որ.
ա) Ամբաստանյալ Ա.Բաբայանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել (տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը)։
բ) Առաջին ատյանի դատարանի դատական նիստի ձայնային արձանագրության վերծանման համաձայն` ո՛չ ամբաստանյալ Ա.Բաբայանը, ո՛չ նրա պաշտպանը չեն հայտարարել տուժողի հետ հաշտվելու մասին (տե՛ս սույն որոշման 9-րդ կետը)։
գ) Առաջին ատյանի դատարանն իր որոշման մեջ հաստատված է համարել, որ տուժողն ու ամբաստանյալը հաշտվել են, որևէ բողոք կամ պահանջ չունեն միմյանց նկատմամբ և խնդրել են քրեական գործի վարույթը կարճել (տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը)։
դ) Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը, գտել է, որ հաշտության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը կայացվել է ձևական նկատառումներից ելնելով, և դրա արդյունքում թույլ է տրվել քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, քանի որ տուժողի հետ ամբաստանյալի հաշտության բացակայության պայմաններում դադարեցվել է քրեական հետապնդումը և կարճվել է քրեական գործի վարույթը (տե՛ս սույն որոշման 10-րդ կետը)։
Մեջբերված փաստական հանգամանքների վերլուծությունից երևում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը կարճել է քրեական գործի վարույթը և դադարեցրել քրեական հետապնդումն ամբաստանյալի հետ տուժողի հաշտվելու պատճառաբանությամբ, մինչդեռ իրականում հաշտություն տեղի չի ունեցել։ Վերաքննիչ դատարանը, դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի վերոհիշյալ որոշումը, իրավացիորեն գտել է, որ դատական ակտն օրինական չէ, ըստ այդմ որոշել է այն ամբողջությամբ բեկանել և գործն ուղարկել նույն դատարան` նոր քննության։
21. Սույն որոշման 15-19-րդ կետերում շարադրված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով սույն որոշման 20-րդ կետում մեջբերված և վերլուծված փաստական հանգամանքները՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ հաշտության հիմքով ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի որոշման՝ Վերաքննիչ դատարանի կողմից բեկանելը հիմնավորված է, քանի որ իրականում ամբաստանյալի և տուժողի միջև կամավոր և փոխադարձ հաշտություն չի եղել։
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ հիմնավորված չէ բողոքի հեղինակի փաստարկն այն մասին, որ ամբաստանյալի հետ տուժողի հաշտվելու պատճառաբանությամբ քրեական գործի վարույթը կարճելիս և քրեական հետապնդումը դադարեցնելիս ամբաստանյալի դիրքորոշումը կամ առարկությունները հաշվի չեն առնվում։
Հետևաբար, սույն գործի քննության ընթացքում Վերաքննիչ դատարանը նյութական կամ դատավարական իրավունքի խախտում թույլ չի տվել, այդ առումով Վերաքննիչ դատարանի որոշումն օրինական է, հիմնավորված ու պատճառաբանված, ուստի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 419-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիման վրա վճռաբեկ բողոքը պետք է մերժել` դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 92-րդ հոդվածով, Հայաստանի Հանրապետութ¬յան քրեական դատավարության օրենսգրքի 403-406-րդ, 419-րդ, 422-424-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Վճռաբեկ բողոքը մերժել։ Ամբաստանյալ Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2011 թվականի ապրիլի 26-ի որոշումը թողնել օրինական ուժի մեջ` հիմք ընդունելով Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները։ 2. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։
Նախագահող՝ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Դատավորներ` Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Հ.ՂՈՒԿԱՍՅԱՆ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0157/01/10
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 20-10-2010 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0157/01 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 14124810 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | մեղադրվում է նրանում, որ 2010թ. հուլիսի 11-ին ժամը 11:00-ի սահմաններում դիտավորությամբ քանդել ու վնասել է Երեւանի Այգեկցու 30 տուն հասցեում գտնվող , Երեւանի Ա.Խաչատրյան փող.13շ., 35 բնբնակիչ Անմար Անուշավանի Գասպարյանին սեփականության իրավունքով պատկանող ավտոտնակի կողային քարե պատի հատվածը որով Ա.Գասպարյանին պատճառել է 27.000 ՀՀ դրամի նյութական վնաս |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Աշոտ |
| Ազգանուն | Բաբայան |
| Հայրանուն | Սիմոնի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | ՀՀ քաղաքացի , չի աշխատում , ամուսնացած, |
| Վիճակագրական տողի համարը | 6.11 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 20-10-2010 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Պապոյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 20-10-2010 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 20-10-2010 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 20-10-2010 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 11-11-2010 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Է |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Աշոտ |
| Ազգանուն | Բաբայան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Անմար |
| Ազգանուն | Գասպարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Աննա |
| Ազգանուն | Ջովանովա |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 19-11-2010 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 26-11-2010 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 26-11-2010 |
|---|---|
| Ժամ | 13:20 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 03-12-2010 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-12-2010 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-12-2010 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-12-2010 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Կազմի փոփոխություն
| Ամսաթիվ | 10-01-2011 |
|---|---|
| Դատավոր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
| Փոփոխության հիմքը | Այլ դատարանի դատավորի նշանակում |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 11-01-2011 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 13-01-2011 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 13-01-2011 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 31-01-2011 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Աշոտ |
| Ազգանուն | Բաբայան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Անահիտ |
| Ազգանուն | Սաղաթելյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Անմար |
| Ազգանուն | Գասպարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 02-03-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-02-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Քրեական գործի վարույթը կարճվել է ամբողջությամբ
| Կարճման ամսաթիվը | 11-02-2011 |
|---|---|
| Քրեական դատավարության օրենսգրքի հոդված | |
| Քրեական դատավարության օրենսգրքի հոդված | |
| Կարճման հիմքը | Սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում տուժողը հաշտվել է կասկածյալի կամ մեղադրյալի հետ |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԱՔԴ 0157/01/10 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ քրեական •ործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին 11.02.2011թ ք. Երևան Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանըª նախա•ահությամբ դատավոր` Արմեն Խաչատրյանի, քարտուղարությամբ` Փառանձեմ Բաբայանի, մասնակցությամբ մեղադրող` Էդ•ար Պետրոսյանի, տուժող` Անմար Գասպարյանի, պաշտպան` Անահիտ Սաղաթելյանի դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, քննարկելով քրեական •ործի նյութերն ըստ մեղադրանքի Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի` ծնված 16.01.1954թ.-ին Երևան քաղաքում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, ամուսնացած, չի աշխատում, խնամքին` ոչ-ոք, նախկինում չդատված, բնակվում է ք. Երևան, Վ. Այ•եկցու փողոց, 30 տուն հասցեում, մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորա•րությունը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2010 թվականի օ•ոստոսի 12-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենս•րքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14124810 քրեական •ործը: 2010 թվականի հոկտեմբերի 6-ին Աշոտ Սիմոնի Բաբայանը որպես մեղադրյալ է ներ•րավվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն արարքը կատարելու համար, որ ՙնա 2010 թվականի հուլիսի 11-ին դիտավորությամբ քանդել ու վնասել է Երևանի Այ•եկցի 30 տուն հասցեում •տնվող, Երևանի Ա. Խաչատրյան փողոցի 13 շենքի 35 բնակարանի բնակիչ Անմար Անուշավանի Գասպարյանին պատկանող ավտոտնակի կողային քարե պատի հատվածը, որով Ա. Գասպարյանին պատճառել է 27.000 ՀՀ դրամի նյութական վնաս՚: 2010 թվականի հոկտեմբերի 13-ին թիվ 14124810 քրեական •ործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան` ըստ էության քննելու համար: Դատական քննության ընթացքում տուժող Անմար Գասպարյանը և ամբաստանյալ Աշոտ Բաբայանը հայտնեցին, որ հաշտվել են միմյանց հետ, որևէ բողոք կամ պահանջ չունեն միմյանց նկատմամբ և խնդրեցին քրեական •ործի վարույթը կարճել: Մեղադրողը և պաշտպանը չառարկեցին միջնորդության դեմ: Նման պայմաններում դատարանը •տնում է, որ Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական •ործը պետք է կարճել, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 183-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն ՀՀ քրեական օրենս•րքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված քրեական •ործը ենթակա է կարճման ամբաստանյալի հետ տուժողի հաշտվելու դեպքում, իսկ հաշտությունը թույլատրվում է մինչև դատավճիռ կայացնելու համար դատարանի խորհրդակցական սենյակ հեռանալը: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետով, 36-րդ հոդվածով, 183-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 313-րդ հոդվածով, դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական •ործի վարույթը կարճել և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել` ամբաստանյալի հետ տուժողի հաշտվելու պատճառաբանությամբ: Աշոտ Բաբայանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնել: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում: դատավոր` Ա. Խաչատրյան |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 11-02-2011 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 15-03-2011 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 150, 138 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 15-03-2011 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 150,138 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 15-03-2011 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 150,138 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-2707/11 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 07-04-2011 |
|---|
Գործը ստացվել է բեկանումից հետո նոր քննության համար
| Ամսաթիվ | 31-08-2011 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Գործը ստացվել է բեկանումից հետո նոր քննության համար |
| Այլ նշումներ | Մ-8476/11 |
Մակագրել
| Երբ | 01-09-2011 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 02-09-2011 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 02-09-2011 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 02-09-2011 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 22-09-2011 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Աշոտ |
| Ազգանուն | Բաբայան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Անահիտ |
| Ազգանուն | Սաղաթելյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Անմար |
| Ազգանուն | Գասպարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 04-10-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-10-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-10-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 24-10-2011 |
|---|
Արդարացման
| Ամսաթիվ | 26-10-2011 |
|---|---|
| Հոդված |
Արդարացման
| Ամսաթիվ | 24-10-2011 |
|---|---|
| Հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | գործ N ԵԱՔԴ /0157/01/10 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն 24.10.2011թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը` նախագահությամբ` դատավոր Ա.Մկրտչյանի քարտուղարությամբ` O.Կիրակոսյանի մասնակցությամբ` մեղադրող Է. Պետրոսյանի ամբաստանյալ Ա.Բաբայանի պաշտպան Ա. Սաղաթելյան Դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի (ծնված 16.01.1954թ. ք.Երևան ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, ամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատված, բնակվում է ք.Երևան, Վ. Այգեկցու փող. 30 տուն): Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Աշոտ Բաբայանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին: Պ Ա Ր Զ Ե Ց Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Աշոտ Բաբայանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի համար, որ ՙնա 2010թ հուլիսի 11-ին, ժամը 11:00-ի սահմաններում դիտավորությամբ քանդել ու վնասել է Երևանի Այգեկցի 30 տուն հասցեում գտնվող , Երևանի Ա. Խաչատրյան փողոցի 13 շենքի 35 բնակարանի բնակիչ Անմար Անուշավանի Գասպարյանին սեփականության իրավունքով պատկանող ավտոտնակի կողային քարե պատի հատվածը, որով Ա. Գասպարյանին պատճառել է 27.000 ՀՀ դրամի նյութական վնաս՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է սահմանում ուրիշի գույքը դիտավորությամբ ոչնչացնելու կամ վնասելու համար, որը զգալի չափերի վնաս է պատճառել: 15.07.2011թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքում կատարված լրացումների և փոփոխությունների համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 4-րդ մասը, փոփոխվել և սեփականության դեմ ուղված հանցագործությունների գլխում ՙ...զգալի չափ է համարվում հանցագործության պահին ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեսնապատիկից հինգհարյուրապատիկը չգերազանցող գումարը (արժեքը)...՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն ՙարարքի հանցավորությունը վերացնող , պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն` տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց վրա.....՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական պատասխանատվության հիմքը այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն` քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե արարքի մեջ հանցակազմ չկա: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ: Այսպիսով Աշոտ Բաբայանի արարքում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմը, ուստի պետք է ճանաչել և հռչակել Աշոտ Բաբայանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ: Դատարանը միաժամանակ գտնում է, որ Աշոտ Բաբայանի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտությունը վերացել է և ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, պետք է վերացնել: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ,151-րդ, 357-360-րդ, 366-րդ հոդվածներով, դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Աշոտ Սիմոնի Բաբայանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով ճանաչել անպարտ և արդարացնել` նրա արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառով: Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, վերացնել: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 24-10-2011 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 29-11-2011 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 150, 138, 106, 59 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 29-11-2011 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 150, 138, 106, 59 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 29-11-2011 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 150, 138, 106, 59 |
| ՈՒր(դատարան) | Քաղաքացիական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-14474/11 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 01-12-2011 |
|---|
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 20-03-2012 |
|---|---|
| Այլ նշումներ | 4 հատոր |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 20-03-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 4 հատոր` 149, 138, 106, 129 թերթից |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 20-03-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 4 հատոր` 149, 138, 106, 129 թերթից |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 20-03-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 4 հատոր` 149, 138, 106, 129 թերթից |
| ՈՒր(դատարան) | Վճռաբեկ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-3881/12 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 15-03-2012 |
|---|
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 31-05-2012 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 04-06-2012 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 07-06-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 150, 138, 106, 148 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 12-06-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 150, 138, 106, 148 |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0157/01/10
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 14-03-2011 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 14-03-2011 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Անահիտ |
| Ազգանուն | Սաղաթելյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Աշոտ Բաբայան Բեկանել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի /ՀՀ քր. օր-ի 185 հոդ. 1-ին մասով քրեական գործի վարույթը կարճվել է և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` ամբաստանյալի հետ տուժողի հաշտվելու պատճառաբանությամբ / վերաբերյալ 11.02.2011թ. որոշումը , կարճել քրեական գործի վարույթը և Աշոտ Բաբայանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել` հանցակազմի բացակայության հիմքով կամ քրեական գործն ուղարկել ընդհանուր իրավասության դատարան` նոր քննության : Բողոքը մակագրվել է դատավոր Հ.Տեր-Ադամյանին |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 18-03-2011 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Հենրիկ |
| Ազգանուն | Տեր-Ադամյան |
Քրեական գործի մուտքագրում
| Ամսաթիվ | 17-03-2011 |
|---|---|
| Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց | Չկա |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 22-03-2011 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 11-04-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 26-04-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է մասնակի
| Ամսաթիվ | 26-04-2011 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 26-04-2011 |
| Ստորադաս դատարանի ակտը բեկանվել է մասնակի | Մասնակի բեկանվել է ստորադաս դատարանի դատական ակտը եվ գործն ուղարկվել է ստորադաս դատարան բեկանված մասով նոր քննության |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Աշոտ |
| Ազգանուն | Բաբայան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի որոշում գործ թիվ ԵԱՔԴ/0157/01/10 նախագահող դատավոր Ա.Խաչատրյան Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 26 ապրիլի 2011 թվական ք.Երևան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /ԱՅՍՈՒՀԵՏ` ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԴԱՏԱՐԱՆ/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` նախագահող դատավոր` Հ.ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ դատավորներ` Ռ.ԱԶԱՐՅԱՆ Ա.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ քարտուղարությամբ` Պ.ԲՈՇՆԱՂՅԱՆԻ մասնակցությամբ` մեղադրող` Է.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ տուժող` Ա.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆԻ ամբաստանյալ` Ա.ԲԱԲԱՅԱՆԻ պաշտպան` Ա.ՍԱՂԱԹԵԼՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննության առնելով պաշտպան Անահիտ Սաղաթելյանի վերաքննիչ բողոքը, քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 11-ի` քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին, որոշման դեմ, Պ Ա Ր Զ Ե Ց ԳՈՐԾԻ ԴԱՏԱՎԱՐԱԿԱՆ ՆԱԽԱՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ 1. ՀՀ Ոստիկանության Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Ն.Եղիկյանի 2010 թվականի օգոստոսի 12-ի որոշմամբ Անմար Գասպարյանին պատկանող ավտոտնակի կողային պատը դիտավորությամբ քանդելու փաստի առթիվ հարուցվել է թիվ 14124810 քրեական գործը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով: 2. Նախաքննական մարմնի 2010 թվականի օգոստոսի 12-ի որոշմամբ Անմար Անուշավանի Գասպարյանը ճանաչվել է տուժող: 3. Նախաքննական մարմնի 2010 թվականի սեպտեմբերի 29-ի որոշմամբ Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին: 4. Նախաքննական մարմնի 2010 թվականի հոկտեմբերի 06-ի որոշմամբ Աշոտ Սիմոնի Բաբայանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով: 5. 2010 թվականի հոկտեմբերի 13-ին թիվ 14124810 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան /այսուհետ` առաջին ատյանի դատարան/: 6. Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Մ.Պապոյանն իր 2010 թվականի հոկտեմբերի 20-ի որոշմամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ընդունել է վարույթ, իսկ 2010 թվականի նոյեմբերի 02-ի որոշմամբ վերոնշյալ քրեական գործը նշանակել է դատական քննության 2010 թվականի նոյեմբերի 11-ին, ժամը 10.00-ին: 7. Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Մ.Պապոյանի զեկուցագրի հիման վրա` քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով, վերամակագրվել է դատավոր Ա.Խաչատրյանին: 8. Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Ա.Խաչատրյանն իր 2011 թվականի հունվարի 11-ի որոշմամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ընդունել է վարույթ, իսկ 2011 թվականի հունվարի 20-ի որոշմամբ վերոնշյալ քրեական գործը նշանակել է դատական քննության 2011 թվականի հունվարի 31-ին, ժամը 10.30-ին: 9. Առաջին ատյանի դատարանի 11.02.2011թ. որոշմամբ Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործի վարույթը կարճվել և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` ամբաստանյալի հետ տուժողի հաշտվելու պատճառաբանությամբ: Աշոտ Բաբայանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, վերացվել է: 10. Առաջին ատյանի դատարանի 11.02.2011թ. որոշման դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի պաշտպան Անահիտ Սաղաթելյանը: 11. Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ գրավոր պատասխաններ չեն ներկայացվել: 12. Վերաքննիչ դատարանն իր 2011 թվականի մարտի 22-ի որոշմամբ պաշտպան Անահիտ Սաղաթելյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունել է վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով, նշանակել է վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննության 2011 թվականի ապրիլի 11-ին ժամը 1200-ին, Երևան քաղաքում: ԳՈՐԾԻ ՓԱՍՏԱԿԱՆ ՀԱՆԳԱՄԱՆՔՆԵՐԸ 13. Նախաքննական մարմնի 2010 թվականի հոկտեմբերի 06-ի որոշմամբ Աշոտ Սիմոնի Բաբայանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2010 թվականի հուլիսի 11-ին դիտավորությամբ քանդել ու վնասել է Երևանի Այգեկցի 30 տուն հասցեում գտնվող, Երևանի Ա.Խաչատրյանի փողոցի 31 շենքի 35 բնակարանի բնակիչ Անմար Անուշավանի Գասպարյանին պատկանող ավտոտնակի կողային քարե պատի հատվածը, որով Ա.Գասպարյանին պատճառել է 27.000 ՀՀ դրամի նյութական վնաս: ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԲՈՂՈՔԻ ՀԻՄՔԵՐԸ, ՀԻՄՆԱՎՈՐՈՒՄՆԵՐԸ, ՊԱՀԱՆՋԸ Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով. 14. Ամբաստանյալի պաշտպան Անահիտ Սաղաթելյանն իր վերաքննիչ բողոքում պատճառաբանելով, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ` նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա, խնդրել է բեկանել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 11.02.2011թ. որոշումը, կարճել թիվ ԵԱՔԴ/0157/01/10 քրեական գործի վարույթը և Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել հանցակազմի բացակայության հիմքով կամ քրեական գործն ուղարկել ստորադաս դատարան` նոր քննության: 15. Ի հիմնավորումն իր վերաքննիչ բողոքի` պաշտպանը վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշել է. <<Իմ պաշտպանյալ Աշոտ Բաբայանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել` հայտարարելով, որ ինքը Գասպարյանի ավտոտնակը որևէ կերպ երբևէ չի վնասել և տուժող Գասպարյանի հետ չի հաշտվել` խնդրելով կարճել թիվ ԵԱՔԴ/0157/01/10 քրեական գործի վարույթը հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ, հակառակ դեպքում` շարունակել գործի դատաքննությունը սովորական կարգով: Բացի Աշոտ Բաբայանի ցուցմունքից, նրա անմեղությունը հաստատված է նաև վկաներ Արման Բարիբյանի, Սլավիկ Գրիգորյանի, Մելանյա Մկրտչյանի, Վարդիշաղ Ալահվերդյանի, Անուշ Դեմիրճյանի, Նվեր Կարապետյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ ավտոտնակի պատը վնասվել է ոչ Աշոտ Բաբայանի կողմից, այլ ինքնափլուզման հետևանքով` դեռևս 2010 թվականի մայիս-հունիս ամիսների ընթացքում, անշարժ գույքի իրավունքի վկայականի պատճենով, որից հետևում է, որ մեղադրական եզրակացությամբ Բաբայանին մեղսագրված հանցանքի կատարման ժամանակ ավտոտնակը կամ դրա տակի հողը Ա.Գասպարյանի սեփականությունը չի եղել: Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի` քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` 1/ բացակայում է հանցագործության դեպքը, 2/ արարքի մեջ հանցակազմ չկա: Համաձայն նույն հոդվածի 5-րդ կետի` դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը: Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ իմ պաշտպանյալի արարքի մեջ հանցակազմ չկա, ինչպես նաև սպառված են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները, պաշտպանության կողմը միջնորդել է դատարանին` կարճել թիվ ԵԱՔԴ/0157/01/10 քրեական գործի վարույթը և Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել հանցակազմի բացակայության հիմքով` հստակ հայտարարելով, որ Աշոտ Բաբայանը հանցանք չի կատարել` հետևաբար դեմ է հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթի կարճմանը: Ընդհանուր իրավասության դատարանը որոշման մեջ անհիմն ամրագրել է, որ <<դատական քննության ընթացքում տուժող Անմար Գասպարյանը և ամբաստանյալ Աշոտ Բաբայանը հայտնեցին, որ հաշտվել են միմյանց հետո, որևէ բողոք կամ պահանջ չունեն միմյանց նկատմամբ և խնդրեցին քրեական գործի վարույթը կարճել: Մեղադրողը և պաշտպանը չառարկեցին միջնորդության դեմ:>>: Ընդհանուր իրավասության դատարանը հրապարակային դատաքննություն չիրականացնելով և գործի վարույթը, հակառակ ամբաստանյալի դիրքորոշման, հաշտության հիմքով կարճելով, խախտել է Մարդու Իրավունքների Եվրոպական Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասով երաշխավորված արդար դատաքննության իրավունքը և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները: Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասն ազդարարում է` <<Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ և անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում ադարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք:…>>: Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի` դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-3-րդ կետերով և 2-րդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ: Վերը նշված հանգամանքներում, նկատի ունենալով, որ պաշտպանյալիս մեղքը նրան մեղսագրվող արարքում չի հիմնավորվել, դատարանը պետք է ղեկավարվեր ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով և կայացներ արդարացման դատավճիռ կամ կարճեր քրեական գործի վարութը և Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցներ հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ:>>: ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ՊԱՏՃԱՌԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՆ ՈՒ ԵԶՐԱՀԱՆԳՈՒՄԸ: 16. Վերաքննիչ դատարանում դատական քննության ընթացքում պաշտպան Ա.Սաղաթելյանը ներկայացնելով իր փաստարկները հրաժարվեց հանցակազմի բացակայության հիմքով Աշոտ Բաբայանի նկատմամբ քրեական գործի վարույթը կարճելու և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու պահանջից, միևնույն ժամանակ խնդրեց Աշոտ Բաբայանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործի վարույթը կարճելու և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 11-ի որոշումն ամբողջությամբ բեկանել և գործն ուղարկել նույն դատարան` նոր քննության: 17. Մեղադրանքի կողմը, պատճառաբանելով, որ գործի դատաքննության ընթացքում տուժողը հստակ հայտնել է իր դիրքորոշումը ամբաստանյալի հետ հաշտվելու վերաբերյալ, որպիսի հանգամանքը մասնավոր հետպնդման գործերով բավարար է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետով քրեական գործի վարույթը կարճելու և Աշոտ Բաբայանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին, խնդրեց պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը մերժել` օրինական ուժի մեջ թողնելով առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 11-ի որոշումը: 18. Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին պաշտպանի և ամբաստանյալի ելույթը, դատական ակտը չբողոքարկած հակառակ կողմի` դատախազի և տուժողի պատասխանը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով, վերլուծելով գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել մասնակիորեն, այն է` Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործի վարույթը կարճելու և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 11-ի որոշումն ամբողջությամբ բեկանել և գործն ուղարկել նույն դատարան` նոր քննության, հետևյալ պատճառաբանությամբ. 19. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6–րդ հոդվածի 17–րդ կետի համաձայն՝ քրեական հետապնդումն այն բոլոր դատավարական գործողություններն են, որոնք իրականացնում են քրեական հետապնդման մարմինները, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում տուժողը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքը կատարած անձին, վերջինիս մեղավորությունը հանցանքի կատարման մեջ, ինչպես նաև ապահովել այդպիսի անձի նկատմամբ պատժի և հարկադրանքի այլ միջոցներ կիրառելը: 20. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33–րդ հոդվածի 1–ին մասի համաձայն՝ <<Կատարված հանցագործության ծանրությունից և բնույթից ելնելով՝ քրեական դատավարությունում հետապնդումն իրականացվում է հանրային և մասնավոր կարգով>>: Նույն հոդվածի 2–րդ մասի համաձայն՝ <<Մասնավոր հետապնդման գործեր են համարվում սույն օրենսգրքի 183–րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերը>>: 21. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 183–րդ հոդվածը սահմանում է մասնավոր հետապնդման, այսինքն՝ տուժողի բողոքի հիման վրա հարուցվող քրեական գործերի սպառիչ ցանկը, որոնց մեջ մատնանշված է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185–րդ հոդվածի 1–ին մասը: 22. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի համաձայն` քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում տուժողը հաշտվել է կասկածյալի կամ մեղադրյալի հետ: 23. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 36-րդ հոդվածի համաձայն` նույն օրենսգրքի 33-րդ հոդվածի երկրորդ մասում նշված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով վարույթը կարճվում է և փաստվում է քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարում, երբ տուժողը հաշտվում է մեղադրյալի հետ: 24. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 37-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Դատարանը, դատախազը, ինչպես նաև դատախազի համաձայնությամբ՝ քննիչը կարող են հարուցված քրեական գործի վարույթը կարճել և քրեական հետապնդումը դադարեցնել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 72-րդ, 73-րդ և 74-րդ հոդվածներով նախատեսված դեպքերում։ 2. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դեպքերում դատախազը, ինչպես նաև դատախազի համաձայնությամբ՝ քննիչը կարող են քրեական գործ չհարուցել և քրեական հետապնդում չիրականացնել։ 3. Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 72-րդ և 74-րդ հոդվածներով նախատեսված դեպքերում գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է այն անձը, ում նկատմամբ իրականացվում է քրեական հետապնդումը։ 25. Ելնելով վերոնշյալ հոդվածների իրավական վերլուծությունից, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանն իրավասու չէր ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի հիմքով Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի նկատմամբ դադարեցնել քրեական հետապնդումը և կարճել քրեական գործի վարույթը, քանի որ դատաքննության ընթացքում Աշոտ Սիմոնի Բաբայանը հայտնել է իր դիրքորոշումը տուժողի հետ չհաշտվելու վերաբերյալ: 26. Այսպես. Նախաքննական մարմինը Աշոտ Սիմոնի Բաբայանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա 2010 թվականի հուլիսի 11-ին ժամը 11.00-ի սահմաններում դիտավորությամբ քանդել ու վնասել է Երևանի Այգեկցի 30 տուն հասցեում գտնվող, Երևանի Ա.Խաչատրյանի փողոցի 31 շենքի 35 բնակարանի բնակիչ Անմար Անուշավանի Գասպարյանին սեփականության իրավունքով պատկանող ավտոտնակի կողային քարե պատի հատվածը, որով Ա.Գասպարյանին պատճառել է 27.000 ՀՀ դրամի նյութական վնաս: 27. Գործի նյութերի ուսումնասիրությունից պարզվեց, որ Աշոտ Սիմոնի Բաբայանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել` նշելով, որ ինքն Անմար Գասպարյանի ավտոտնակը որևէ կերպ երբևէ չի վնասել: 28. Առաջին ատյանի դատարանը որոշման մեջ նշել է հետևյալը. <<Դատական քննության ընթացքում տուժող Անմար Գասպարյանը և ամբաստանյալ Աշոտ Բաբայանը հայտնեցին, որ հաշտվել են միմյանց հետ, որևէ բողոք կամ պահանջ չունեն միմյանց նկատմամբ և խնդրեցին քրեական գործի վարույթը կարճել: Մեղադրողը և պաշտպանը չառարկեցին միջնորդության դեմ:>>: 29. Մինչդեռ, գործի նյութերի ուսումնասիրությունից, մասնավորապես` դատական նիստի ձայնային արձանագրությունից երևում է, որ դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալը և պաշտպանը հստակ հայտնել են իրենց դիրքորոշումը տուժողի հետ չհաշտվելու վերաբերյալ և խնդրել դատական քննությունն անցկացնել ընդհանուր կարգով: 30. Հետևաբար, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանի նշված որոշումը կայացվել է` ելնելով ձևական նկատառումներից և դրա արդյունքում թույլ է տրվել քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, քանի որ տուժողի հետ ամբաստանյալի հաշտության բացակայության պայմաններում դադարեցվել է քրեական հետապնդումը և կարճվել է քրեական գործի վարույթը: 31. Վերոգրյալի հիման վրա վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է բեկանել Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործի վարույթը կարճելու և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 11-ի որոշումը և գործն ուղարկել նույն դատարան` նոր քննության: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ, 4-րդ, 13-րդ մասերով, 394-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 402-րդ հոդվածով, վերաքննիչ քրեական դատարանը à ð à Þ º ò 1. Պաշտպան Ա.Սաղաթելյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակիորեն: 2. Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 11-ի որոշումը` Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործի վարույթը կարճելու և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին, ամբողջությամբ բեկանել և գործն ուղարկել նույն դատարան` նոր քննության: 3. Սույն որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից` մեկամսյա ժամկետում: 4. Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան հրապարակման պահից` մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ ստորագրություն ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ ստորագրություններ Իսկականի հետ ճիշտ է` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Հ.ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 26-04-2011 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 27-05-2011 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 3 /երեք/ հատոր, 1-ին հատորը` 150 թերթ, 2-րդ հատորը` 138 թերթ, 3-րդ հատորը` 45 թերթ |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 27-05-2011 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 150, 138, 45 թերթից: |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | Ե-7585/11 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 30-05-2011 |
|---|
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 25-11-2011 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 23-11-2011 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Անահիտ |
| Ազգանուն | Սաղաթելյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Աշոտ Բաբայան Բեկանել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի /ՀՀ քր. օր-ի 185 հոդ. 1-ին մասով ճանաչվել է անպարտ և արդարացվել` նրա արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով / վերաբերյալ 24.10.2011թ. որոշումը , փոփոխել այն և Աշոտ Բաբայանի արդարացնել` հանցադեպի բացակայության հիմքով կամ հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ` հիմք դնելով մեղսագրվող արարքը նրա կողմից կատարած լինելու հանգամանքը : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 30-11-2011 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Սեվակ |
| Ազգանուն | Համբարձումյան |
Քրեական գործի մուտքագրում
| Ամսաթիվ | 01-12-2011 |
|---|---|
| Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց | 4 հատոր, համապատասխանաբար` 149, 138, 106, 59 թերթ |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 09-12-2011 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 21-12-2011 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 10-01-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 26-01-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 09-02-2012 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 09-02-2012 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Աշոտ |
| Ազգանուն | Բաբայան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ԵԱՔԴ/0157/01/10 Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճիռը կայացրած դատարանի կազմը նախագահող դատավոր` Ա.Մկրտչյան ՈՐՈՇՈՒՄ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 09 փետրվարի 2012թ. ք.Երևան ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով` նախագահող դատավոր` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ դատավորներ` Ա.Հովհաննիսյան Մ.Պետրոսյան քարտուղարությամբ` Ռ.Դավոյանի Ս.Ավետիսյանի մասնակցությամբ` դատախազ` Է.Պետրոսյանի պաշտպան` Ա.Սաղաթելյանի ամբաստանյալ` Ա.Բաբայանի դռնբաց դատական նիստում ամբաստանյալ Ա.Բաբայանի պաշտպան Ա.Սաղաթելյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերանայելով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. հոկտեմբերի 24-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1. Թիվ 14124810 քրեական գործը հարուցվել է 12.08.2010թ. Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Ն.Եղիկյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով: 2. Նախաքննության մարմնի 29.09.2010թ. որոշմամբ Ա.Բաբայանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն չհեռանալու մասին: 3. Նախաքննության մարմնի 2010թ. հոկտեմբերի 06-ի որոշմամբ Ա.Բաբայանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով: 4. 13.10.2010թ. Ա.Բաբայանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան: 5. Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Ա.Խաչատրյանի 2011թ. հունվարի 11-ի որոշմամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով ընդունվել է վարույթ, իսկ 20.01.2011թ. որոշմամբ քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության: 6. Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. փետրվարի 11-ի որոշմամբ Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործի վարույթը կարճվել է և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` ամբաստանյալի հետ տուժողի հաշտվելու պատճառաբանությամբ: 7. Ընդհանուր իրավասության դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ փոստին հանձնելու միջոցով 11.03.2011թ. վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Ա.Բաբայանի պաշտպան Ա.Սաղաթելյանը: 8. ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 2011թ. ապրիլի 26-ի որոշմամբ պաշտպան Ա.Սաղաթելյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է մասնակիորեն: Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. փետրվարի 11-ի որոշումը` Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործի վարույթը կարճելու և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին, ամբողջությամբ բեկանվել է և գործն ուղարկվել է նույն դատարան` նոր քննության: 9. ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 26.04.2011թ. որոշման դեմ 26.05.2011թ. վճռաբեկ բողոք է բերել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Է.Պետրոսյանը, որով խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի` Ա.Բաբայանի վերաբերյալ 26.04.2011թ. կայացրած որոշումը և ուժի մեջ թողնել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 11.02.2011թ. կայացրած որոշումը: 10. ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2011թ. հունիսի 07-ի որոշմամբ վճռաբեկ բողոքը մերժվել է։ Ամբաստանյալ Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2011թ. ապրիլի 26-ի որոշումը թողնվել է օրինական ուժի մեջ` հիմք ընդունելով Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները։ 11. Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Ա.Մկրտչյանի 2011թ. սեպտեմբերի 02-ի որոշմամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով ընդունվել է վարույթ, իսկ 13.09.2011թ. որոշմամբ քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության: 12. Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. հոկտեմբերի 24-ի դատավճռով ամբաստանյալ Ա.Բաբայանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով ճանաչվել է անպարտ և արդարացվել` նրա արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառով: Ա.Բաբայանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, վերացվել է: 13. Ընդհանուր իրավասության դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ փոստին հանձնելու միջոցով 23.11.2011թ. վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Ա.Բաբայանի պաշտպան Ա.Սաղաթելյանը: 14. Պաշտպան Ա.Սաղաթելյանի վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ պատասխան առարկություններ է ներկայացրել տուժող Ա.Գասպարյանը: Գործի փաստական հանգամանքները. 15. Նախաքննության մարմինը Աշոտ Սիմոնի Բաբայանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա 2010թ. հուլիսի 11-ին, ժամը 11:00-ի սահմաններում դիտավորությամբ քանդել ու վնասել է Երևանի Այգեկցի 30 տուն հասցեում գտնվող, Երևանի Ա. Խաչատրյան փողոցի 13 շենքի 35 բնակարանի բնակիչ Անմար Անուշավանի Գասպարյանին սեփականության իրավունքով պատկանող ավտոտնակի կողային քարե պատի հատվածը, որով Ա.Գասպարյանին պատճառել է 27.000 ՀՀ դրամի նյութական վնաս: Վերաքննիչ բողոքի համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները. 16. Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ա.Բաբայանի նկատմամբ արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառով արդարացման դատավճիռ է կայացրել` հետևյալ պատճառաբանություններով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է սահմանում ուրիշի գույքը դիտավորությամբ ոչնչացնելու կամ վնասելու համար, որը զգալի չափերի վնաս է պատճառել: 15.07.2011թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքում կատարված լրացումների և փոփոխությունների համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 4-րդ մասը, փոփոխվել և սեփականության դեմ ուղված հանցագործությունների գլխում <<...զգալի չափ է համարվում հանցագործության պահին ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեսնապատիկից հինգհարյուրապատիկը չգերազանցող գումարը (արժեքը)...>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն <<արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն` տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց վրա.....>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական պատասխանատվության հիմքը այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն` <<քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե արարքի մեջ հանցակազմ չկա>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` <<դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ>>: Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: 17. Ամբաստանյալ Ա.Բաբայանի պաշտպան Ա.Սաղաթելյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում նշում է, որ ընդհանուր իրավասության դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ` քրեական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ, որի արդյունքում չի հարթվել իր պաշտպանյալի նկատմամբ թույլ տրված դատական սխալը։ Խախտումներն ազդել են գործի ելքի վրա։ Թույլ տրված խախտումների պատճառով վերոնշյալ դատական ակտը մասնակիորեն ենթակա է բեկանման և փոփոխման։ Նշված պնդումը պատճառաբանվում է հետևյալ փաստարկներով. 1. Իր պաշտպանյալ Աշոտ Բաբայանը առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել, որ ինքը երբեք նպատակ չի ունեցել և Ա.Գասպարյանի ավտոտնակը որևէ կերպ երբևէ չի վնասել և տուժող Ա.Գասպարյանի հետ չի հաշտվել՝ խնդրելով կարճել թիվ ԵԱՔԴ/0157/01/10 քրեական գործի վարույթը հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ՝ իրեն մեղսագրված հանցավոր արարքն իր կողմից կատարված չլինելու հիմքով։ 2. Բացի Աշոտ Բաբայանի ցուցմունքից, նրա անմեղությունը հաստատող ցուցմունքներ են տվել վկաներ Արման Ղարիբյանը, Սլավիկ Գրրգորյանը, Մելանյա Մկրտչյանը, Վարդիշաղ Ալահվերդյանը, Անուշ Դեմիրճյանը, Նվեր Կարապետյանը և դատարանին հայտնել այն մասին, որ ավտոտնակի պատը վնասվել է ոչ Աշոտ Բաբայանի կողմից, այլ ինքնափլուզվել է և դեռևս 2010թ. մայիս-հունիս ամիսներին։ Այս ցուցմունքները հերքող որևէ ապացույց նախաքննական մարմինը ձեռք չի բերել։ Այդպիսիք ձեռք չեն բերվել նաև դատարանում։ 3.Համաձայն գործում առկա անշարժ գույքի իրավունքի վկայականի պատճենի, Անմար Անուշավանի Գասպարյանի սեփականության իրավունքի գրանցումը կատարվել է 2010թ. սեպտեմբերի 10-ին։ Մինչդեռ, նախաքննական մարմինը Ա.Բաբայանին մեղադրանք է առաջադրել Անմար Գասպարյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքը 2010թ. հուլիսի 11-ին դիտավորությամբ վնասելու համար։ Համաձայն ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի՝ անշարժ գույքի նկատմամբ սեփականության իրավունքը... ենթակա է պետական գրանցման։ Համաձայն ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 173-րդ հոդվածի՝ նոր ստեղծված անշարժ գույքի սեփականության իրավունքը ծագում է դրա պետական գրանցման պահից։ Ասվածից հետևում է, որ մեղադրական եզրակացությամբ Ա.Բաբայանին մեղսագրված հանցանքի կատարման ժամանակ ավտոտնակը կամ դրա տակի հողը Ա.Գասպարյանի սեփականությունը չի եղել։ Բացի այդ, քրեական գործում առկա է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 29.12.2009թ. թիվ ԵԱՔԴ1343/02/0 վճիռը՝ համաձայն որի՝ ձեռքբերման վաղեմության ուժով ճանաչվել է Անմար Անուշավանի Գասպարյանի սեփականության իրավունքը Վ.Այգեկցու փողոցի թիվ 30 հասցեում նրա կողմից օգտագործվող ավտոտնակով ծանրաբեռնված 28.3 քմ հողամասի նկատմամբ։ Վերոնշյալ փաստաթղթի մեկնաբանությունից ակնհայտ է, որ դատարանը, ավտոտնակի նկատմամբ Անմար Գասպարյանի սեփականության իրավունքը չի ճանաչել։ Իսկ գործում առկա է Երևան քաղաքի 26 Կոմիսարների անվան շրջսովետի գործկոմի 1973թ. նիստի 5/10 արձանագրության քաղվածքը, համաձայն որի՝ Երևան քաղաքի 26 Կոմիսարների անվան շրջսովետի գործկոմի կողմից կայացվել է որոշում, որ վիճելի ավտոտնակի քանդման դեպքում նոր տեղ չի հատկացվելու և փոխհատուցման ենթակա չէ/ գ.թ.50 /: Այսինքն՝ եթե նույնիսկ Ա.Բաբայանը կատարած լիներ իրեն մեղսագրվող արարքը, դարձյալ այն հանցավոր դիտվել չէր կարող՝ վերը նշված հանգամանքների ուժով։ Նախաքննության ընթացքում Ա.Բաբայանն իրեն առաջադրված մեղադրանքի շուրջ որպես մեղադրյալ հարցաքննվելիս, հստակ արտահայտել է իր դիտավորությունը, այն է՝ ինքը դիտավորություն չի ունեցել և չի էլ վնասել ուրիշի գույքը։ Նախաքննական մարմինը որևէ ապացույցով չի հերքել Ա.Բաբայանի ցուցմունքների արժանահավատությունը։ Այսինքն՝ բացակայում է հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը, իսկ նախաքննակւսն մարմնի կողմից մեղադրական եզրակացությամբ Ա.Բաբայանի դիտավորության, այսինքն՝ հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի մասին արված եզրակացությունն ընդամենը երևակայության արդյունք է և այն իր ուզած ձևով որպես իրողություն ներկայացնելու միտում է։ Դատարանը կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածը, որը չպետք է կիրառեր։ Դատարանն Աշոտ Բաբայանի նկատմամբ 24.10.2011թ. հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ արդարացման դատավճիռ է կայացրել նկատի ունենալով, որ 15.07.2011թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքում ամբաստանյալի վիճակը բարելավող փոփոխություններ են կատարվել և հիմք ընդունելով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն <<արաքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն՝ տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց վրա...>>։ Քրեական օրենքի փոփոխություններով պայմանավորված Ա.Բաբայանի նկատմամբ արդարացման դատավճիռ կայացնելով, դատարանը քողարկված ձևով հաստատված է համարում մեղսագրվող արարքը նրա կողմից կատարված լինելու հանգամանքը այն դեպքում, երբ իր պաշտպանյալի կողմից նման արարք կատարած լինելու վերաբերյալ դատարանը որևէ ապացույցով չի հաստատել։ 18. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածով նախատեսված խափանման միջոց կիրառելու հիմքերը սպառիչ են և ենթակա չեն տարածական մեկնաբանման։ Սույն գործով 15.02.2011թ. նախաքննական մարմինը Աշոտ Բաբայանի նկատմամբ անհիմն, օրենքի խախտմամբ կայացրել է խափանման միջոց ընտրելու մասին որոշում և կիրառել խափանման միջոց՝ ստորագրություն չհեռանալու մասին։ Ընդ որում, նախաքննական մարմինն ինքը, որոշմամբ ամրագրել է, որ Ա.Բաբայանն ունի մշտական բնակության վայր, ազատության մեջ մնալով չի թաքնվի քննությունից, չի խոչընդոտի քրեական գործի քննությանը մինչդատական և դատական վարույթում, այսինքն՝ նախաքննական մարմինն ընդունել է, որ բացակայում են խափանման միջոց ընտրելու հիմքերը, սակայն, այնուամենայնիվ, կայացրել է նման որոշում, անհիմն սահմանափակելով Ա.Բաբայանի՝ սահմանադրորեն երաշխավորված ազատությունները։ Մինչդեռ, համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի՝ <<ոչ ոք անօրինական կամ առանց անհրաժեշտության չպետք է ենթարկվի դատավարական հարկադրանքի միջոցների, պատժի, իրավունքների և ազատությունների այլ սահմանափակման>>։ Ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը, անտեսելով պաշտպանության կողմի միջնորդությունը, չի ճանաչել նախաքննության մարմնի կողմից Ա.Բաբայանի նկատմամբ թույլ տրված խախտումը և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360.1-րդ հոդվածի սահմանած կարգով լրացուցիչ որոշում չի կայացրել կամ 184-րդ հոդվածի 1-ի մասի կարգով քրեական գործ հարուցելու միջնորդությամբ դատախազին չի դիմել։ Մինչդեռ, համաձայն ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1064-րդ հոդվածի՝ <<1. ապօրինի դատապարտելու, քրեական պատասխանատվության ենթարկելու, որպես խափանման միջոց կալանք կամ չբացակայելու մասին ստորագրություն կիրառելու... հետևանքով պատճառված վնասը, օրենքով սահմաված կարգով, լրիվ ծավալով հատուցում է Հայաստանի Հանրապետությունը՝ անկախ հետաքննության, նախաքննության, դատախազության և դատարանի պաշտոնատար անձանց մեղքից։ 2. Քաղաքացուն /.../ հետաքննության, նախաքննության, դատախազության մարմինների ապօրինի գործունեությամբ պատճառված վնասը, որը չի հանգեցրել սույն հոդվածի 1-ին կետում նախատեսված հետևանքներին, հատուցվում է սույն օրենսգրքի 1063-րդ հոդվածում նախատեսված հիմքերով և կարգով>>։ Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ հոդվածի՝ <<յուրաքանչյուր ոք ունի իր խախտված իրավունքների ու ազատությունների վերականգնման իրավունք...>>։ 19. Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 73-րդ, 376-րդ, 376.1-րդ հոդվածներով, բողոք բերած անձը միջնորդում է բեկանել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 24.10.2011թ. դատավճիռը, փոփոխել այն և Ա.Բաբայանին արդարացնել հանցադեպի բացակայության հիմքով կամ հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ՝ հիմքում դնելով մեղսագրվող արարքը նրա կողմից կատարած չլինելու հանգամանքը։ Ճանաչել Ա.Բաբայանի իրավունքների և ազատությունների խախտման փաստը՝ առանց իրավական հիմքի նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց՝ ստորագրություն չհեռանալու մասին, կիրառելու մասով։ Նշված խախտման փաստով կայացնել լրացուցիչ որոշում՝ այն ուղարկելով իրավասու մարմիններին և արձանագրելով, որ Ա.Բաբայանն ունի իր նկատմամբ քրեական դատավարական կարգի խախտմամբ խափանման միջոցի կիրառման համար քաղաքացիական դատավարության կարգով հատուցում ստանալու իրավունք կամ 184-րդ հոդվածի 1-ի մասի կարգով քրեական գործ հարուցելու միջնորդությամբ դիմել դատախազություն։ Տուժողի պատասխանը վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ. 20. Տուժող Ա.Գասպարյանը վերաքննիչ բողոքի պատասխանում նշում է, որ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 24.10.2011թ. որոշման դեմ Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի պաշտպան Անահիտ Սաղաթելյանի բերած վերաքննիչ բողոքն անհիմն է և ենթակա է ամբողջությամբ մերժման` հետևյալ պատճառաբանությամբ։ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի ԵԱՔԴ-1343/02/09 օրինական ուժի մեջ մտած վճռով իր սեփականությանն է անցել Երևան քաղաքի Վ.Այգեկցու փողոցի 30 հասցեում գտնվող ավտոտնակը, որը կառուցել է 1973 թվականին, ինչպես նաև սահմանվել է հարկադիր սերվիտուտ՝ դեպի ավտոտնակը տանող ճանապարհի նկատմամբ։ Նշված ավտոտնակի կողային քարե պատի հատվածը քանդելու ու վնասելու համար Աշոտ Բաբայանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդված 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել։ Բողոքաբերը <<Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը>> անվանումով բաժնում նշում է, որ դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, սակայն նույն բաժնի 1-ին կետում չի նշում, թե ինչ սխալի մասին է խոսքը, այլ միայն նշում է, որ խնդրել է կարճել քրեական գործի վարույթը <<հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ՝ իրեն մեղսագրված հանցավոր արարքն իր կողմից կատարված չլինելու հիմքով>>, որը մասամբ է իրականությանը համապատասխանում, քանի որ նա խնդրել է կարճել քրեական գործի վարույթը միայն հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ, որը և տեղի է ունեցել։ Նույն բաժնի 2-րդ կետում բողոքաբերը նշում է վկաների անուններ, որոնք իբր հայտնել են, որ <<ավտոտնակի պատը վնասվել է ոչ Աշոտ Բաբայանի կողմից, այլ ինքնափլուզվել է և դեռևս 2010թ. մայիս-հունիս ամիսներին>>։ Այս դեպքում հարց է առաջանում` որքանո՞վ են արժանահավատ այդ վկաների ցուցմունքները, եթե դրանց մեծ մասը Աշոտ Բաբայանի հարազատներն են, բացի դրանից այդ ցուցմունքները որևէ արժեք չեն ներկայացնում նույնիսկ բողոքաբերի համար։ Համաձայն համապատասխան փորձաքննության եզրակացության` ավտոտնակի պատը և հենասյունը քանդվել է ոչ թե ինքն իրեն, այլ մարդկային գործունեության ազդեցության տակ, բացի դրանից առկա է վկայի ցուցմունք, որր քանդման պահին տեսել է Աշոտ Բաբայանին։ Ինչ վերաբերվում է նույն բաժնի 3-րդ կետում նշվածին, ապա բողոքաբերը փաստացի վիճարկում է իր` Անմար Գասպարյանի անվամբ գրանցում ստացած սեփականության իրավունքը, որը թուլատրելի չէ, քանի որ դա բացառապես ՀՀ վարչական դատարանին ընդդատյա գործ է։ Ինչ վերաբերվում է խափանման միջոցին, ապա Աշոտ Բաբայանը եթե գտնում էր, որ տվյալ խափանման միջոցը չպետք է կիրառվեր նրա նկատմամբ, ապա ինչու չի բողոքարկել և որևիցե կերպ չի արտահայտել իր անհամաձայնությունը այդ որոշման նկատմամբ, նա դրա համար ունեցել է բավարար ժամանակ և հնարավորություն։ Այսպիսով տուժողը գտնում է, որ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը հաշվի առնելով 15.07.2011թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքում կատարված լրացումները և փոփոխությունները, որով 27.000 ՀՀ դրամը այլևս զգալի չափ չի համարվում, դատարանը ճիշտ որոշում է կայացրել: Ելնելով վերոգրյալից տուժող Ա.Գասպարյանը դատարանին խնդրել է վերաքննիչ բողոքն ամբողջությամբ մերժել։ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, հանգում է այն հետևության, որ այն բավարարելու, իսկ դատավճիռը բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքեր չկան` հետևյալ պատճառաբանությամբ: 21. I. Ա.Բաբայանին արդարացնելը հանցադեպի բացակայության հիմքով կամ հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ` հիմքում դնելով մեղսագրվող արարքը նրա կողմից կատարած չլինելու հանգամանքը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` <<Քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն՝ այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվություն է նախատեսվում ուրիշի գույքը դիտավորությամբ ոչնչացնելու կամ վնասելու համար, որը զգալի չափերի վնաս է պատճառել: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` <<սույն գլխում զգալի չափ է համարվում հանցագործության պահին ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեսունապատիկից հինգհարյուրապատիկը չգերազանցող գումարը/արժեքը/….>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի համաձայն` <<1. Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը` այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ: 2. Դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35 հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ: 3. Եթե արդարացման դատավճիռ կայացնելիս անհայտ է մնում այդ հանցանքը կատարած անձը, դատարանը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, գործն ուղարկում է դատախազին` լուծելու նոր անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու հարցը: 4. Դատարանում մեղադրանքը պաշտպանող դատախազը մեղադրանքից հրաժարվելու դեպքում դատարանը մեղադրանքի այդ մասով կայացնում է արդարացնող դատավճիռ>>: Զգալի չափերի վնաս պատճառելը համարվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի օբյեկտիվ հատկանիշներից: Եթե հանցագործությամբ պատճառված վնասը մինչև 30.000 դրամի է, ապա ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի տարրերից մեկը բացակայում է, հետևաբար առկա չէ նաև հանցակազմն ամբողջությամբ: Առաջին ատյանի դատարանը, դատաքննության ընթացքում հայտնաբերելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով նախատեսված հիմքը` արարքի մեջ հանցակազմ չկա, ղեկավարվելով նույն օրենսգրքի 366-րդ հոդվածով` օրինական և հիմնավորված կերպով հանգել է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ա.Բաբայանի նկատմամբ տվյալ դատական նիստում պետք է կայացնել արդարացման դատավճիռ, որով ճանաչվել և հռչակվել է վերջինիս անմեղությունը այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ: Ինչ վերաբերվում է հանցադեպի բացակայության պատճառաբանությամբ ամբաստանյալ Ա.Բաբայանին արդարացնելու վերաբերյալ պաշտպանի միջնորդությանը, ապա Վերաքննիչ դատարանը այդ հարցին չի կարող անդրադառնալ, քանի որ այն քննարկման առարկա չի դարձվել առաջին ատյանի դատարանում: Հիմնավորված չէ նաև վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունն այն մասին, թե <<համաձայն գործում առկա անշարժ գույքի իրավունքի վկայականի պատճենի, Անմար Անուշավանի Գասպարյանի սեփականության իրավունքի գրանցումը կատարվել է 2010թ. սեպտեմբերի 10-ին, իսկ նախաքննական մարմինը Ա.Բաբայանին մեղադրանք է առաջադրել Անմար Գասպարյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքը 2010թ. հուլիսի 11-ին դիտավորությամբ վնասելու համար, մինչդեռ, համաձայն ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի՝ անշարժ գույքի նկատմամբ սեփականության իրավունքը... ենթակա է պետական գրանցման, նույն օրենսգրքի 173-րդ հոդվածի համաձայն ՝ նոր ստեղծված անշարժ գույքի սեփականության իրավունքը ծագում է դրա պետական գրանցման պահից>>։ Քրեական գործում առկա նյութերից երևում է, որ Երևանի Վ.Այգեկցու փողոցի թիվ 30 հասցեում գտնվող ավտոտնակն օգտագործվել է տուժող Ա.Գասպարյանի կողմից, իսկ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 29.12.2009թ. թիվ ԵԱՔԴ/1343/02/09 վճռով այդ ավտոտնակով ծանրաբեռնված 28.3քմ հողամասի նկատմամբ` ձեռք բերման վաղեմության ուժով ճանաչվել է Ա.Գասպարյանի սեփականության իրավունքը և այստեղ խոսք չի կարող լինել ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 173-րդ հոդվածում ամրագրված դրույթների կիրառման մասին, որը վերաբերվում է նոր ստեղծված անշարժ գույքի նկատմամբ սեփականության իրավունքի ծագման պահին: II. Ա.Բաբայանի նկատմամբ ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը կիրառելու մասով. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Խափանման միջոցները հարկադրանքի միջոցներ են, որոնք կիրառվում են կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ` քրեական գործով վարույթի ընթացքում նրանց ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու և դատավճռի կատարումն ապահովելու նպատակով>>: Կասկածյալ Ա.Բաբայանի նկատմամբ քրեական գործով վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Ն.Եղիկյանի կողմից կայացված 29.09.2010թ. որոշմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրությունը չհեռանալու մասին, որը Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 24.10.2011թ. դատավճռով վերացվել է` ամբաստանյալի նկատմամբ արդարացման դատավճիռ կայացնելու կապակցությամբ: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նախաքննության մարմնի կողմից քրեական գործի քննության տվյալ պահին կասկածյալ Ա.Բաբայանի նկատմամբ ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցի կիրառումը բխել է քրեադատավարական օրենսդրության պահանջներից, դրանով Ա.Բաբայանի իրավունքների և ազատությունների խախտում թույլ չի տրվել, ուստի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքն այդ մասով նույնպես ենթակա է մերժման: Ինչ վերաբերվում է վերաքննիչ բողոքում մատնանշված` <<Ա.Բաբայանի իրավունքների և ազատությունների վերոնշյալ խախտման փաստով լրացուցիչ որոշում կայացնելուն>>, ապա Վերաքննիչ դատարանը, չարձանագրելով այդպիսի խախտում, բացառում է այդպիսի որոշում կայացնելու հնարավորությունը` համապատասխան հիմքերի բացակայության պատճառով: Միևնույն ժամանակ, Վերաքննիչ դատարանը բողոք բերած անձին պարզաբանում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի համաձայն` արդարացվածը ունի քաղաքացիական դատավարության կարգով վնասի հատուցում ստանալու իրավունք: Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը պաշտպան Ա.Սաղաթելյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում հանգում է այն հետևության, որ բերված վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, իսկ առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան, նկատի ունենալով, որ դատարանը դատավճիռ կայացնելիս թույլ չի տվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին հանգեցնել դատական սխալի: Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ և 394-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ քրեական դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Ամբաստանյալ Ա.Բաբայանի պաշտպան Ա.Սաղաթելյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել, իսկ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2011թ. հոկտեմբերի 24-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով` թողնել օրինական ուժի մեջ: 2. Սույն որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այն հրապարակելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին: Իսկականի հետ ճիշտ է՝ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 09-02-2012 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 14-03-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 149, 138, 106, 129 թերթ: |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 14-03-2012 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 149, 138, 106, 129 թերթ: |
| Ուր | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
| Գրության համարը | Ե-3501/12 |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0157/01/10
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 26-05-2011 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Դատախազ |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Է |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | ամբաստանյալ՝ Աշոտ Սիմոնի Բաբայան |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է վճռաբեկ դատարան
| Գործի առաքման ամսաթիվը | 30-05-2011 |
|---|---|
| Գրության համարը | ե-7585/11 |
| Գործի ստացման ամսաթիվը | 30-05-2011 |
| Քրեական գործի հատորներ /փաստաթղթեր/ | 3 հատոր |
| Գործի համարը | ԵԱՔԴ/0157/01/10 |
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Պատասխանատվության ենթարկվածների թիվը | 1 |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 30-05-2011 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Ելիզավետա |
| Ազգանուն | Դանիելյան |
| Այլ նշումներ | 29.06.2011թ. գործը վերամակագրվել է դատավոր Սամվել Օհանյանին |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 07-06-2011 |
|---|---|
| Որոշման առաքման ամսաթիվը | 08-06-2011 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 13-07-2011 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 08-07-2011 |
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Վճռաբեկ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 13-07-2011 |
| Հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԱՔԴ/0157/01/10 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարանի ԵԱՔԴ/0157/01/10 որոշում Նախագահող դատավոր՝ Հ.Տեր-Ադամյան Դատավորներ` Ռ.Ազարյան Ա.Պետրոսյան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան) նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Հ.ՂՈՒԿԱՍՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ Կ.ԱԲՐԱՀԱՄՅԱՆԻ մասնակցությամբ մեղադրող Է.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ 2011 թվականի հուլիսի 13-ին ք. Երևանում դռնբաց դատական նիստում, քննելով Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) 2011 թվականի ապրիլի 26-ի որոշման դեմ մեղադրող Է.Պետրոսյանի վճռաբեկ բողոքը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1. Քրեական գործը հարուցվել է 2010 թվականի օգոստոսի 12-ին։ Նախաքննության մարմնի 2010 թվականի օգոստոսի 12-ի որոշմամբ Անմար Անուշավանի Գասպարյանը ճանաչվել է տուժող։ Նախաքննության մարմնի 2010 թվականի հոկտեմբերի 6-ի որոշմամբ Աշոտ Սիմոնի Բաբայանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2010 թվականի հոկտեմբերի 13-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան)։ 2. Առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 11-ի որոշմամբ Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործի վարույթը կարճվել է, և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` ամբաստանյալի հետ տուժողի հաշտվելու պատճառաբանությամբ։ Վերոհիշյալ որոշման դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ամբաստանյալի պաշտպան Ա.Սաղաթելյանը։ 3. Վերաքննիչ դատարանի 2011 թվականի ապրիլի 26-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է մասնակիորեն։ Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 11-ի որոշումն ամբողջությամբ բեկանվել է և գործն ուղարկվել է նույն դատարան` նոր քննության։ 4. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ, գործով մեղադրող Է.Պետրոսյանը Վերաքննիչ դատարանի 2011 թվականի ապրիլի 26-ի որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել, որը Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հունիսի 7-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ։ Դատավարության մասնակիցների կողմից վճռաբեկ բողոքի պատասխաններ չեն ներկայացվել։ Բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները. 5. Նախաքննության մարմնի 2010 թվականի հոկտեմբերի 6-ի որոշմամբ Աշոտ Սիմոնի Բաբայանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2010 թվականի հուլիսի 11-ին դիտավորությամբ քանդել ու վնասել է Երևանի Այգեկցի 30 տուն հասցեում գտնվող, Երևանի Ա.Խաչատրյան փողոցի 13 շենքի 35 բնակարանի բնակիչ Անմար Անուշավանի Գասպարյանին պատկանող ավտոտնակի կողային քարե պատի հատվածը, որով Ա.Գասպարյանին պատճառել է 27.000 ՀՀ դրամի նյութական վնաս (տե՛ս Քրեական գործ, հատոր 1, էջ 119)։ 6. Գործի նյութերից երևում է, որ Ա.Բաբայանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել` նշելով, որ ինքն Անմար Գասպարյանի ավտոտնակը որևէ կերպ երբևէ չի վնասել։ 7. Տուժող ճանաչելու վերաբերյալ որոշմամբ Անմար Գասպարյանին պարզաբանվել են նրա իրավունքները, մասնավորապես՝ պատճառված վնասի փոխհատուցում ստանալու վերաբերյալ (տե՛ս Քրեական գործ, հատոր 1, էջեր 84-85)։ Որպես տուժող հարցաքննվելիս Ա.Գասպարյանը հայտնել է, որ համաձայն դատաապրանքագիտական փորձաքննության եզրակացության իրեն պատճառվել է 27.000 ՀՀ դրամի վնաս, սակայն նա այդ գումարը չի պահանջում, քանի որ համարում է, որ իր արդարացի բողոքը նյութականի հետ կախված չէ (տե՛ս Քրեական գործ, հատոր 1, էջեր 86-88)։ Տուժող Ա.Գասպարյանը դիմել է Առաջին ատյանի դատարան՝ հայտնելով, որ իր ցուցմունքում հրաժարվել է 27.000 ՀՀ դրամից։ Դատարանին խնդրում է, որ դատական ակտում նախատեսվի, որ իր միջոցներով ավտոտնակի վերականգնման աշխատանքները կատարելու ընթացքում Բաբայանները չխոչընդոտեն իրեն (տե՛ս Քրեական գործ, հատոր 2, էջ 20)։ 8. Առաջին ատյանի դատարանը Աշոտ Բաբայանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործի վարույթը կարճելու և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին 2011 թվականի փետրվարի 11-ի որոշման մեջ արձանագրել է հետևյալը. «Դատական քննության ընթացքում տուժող Անմար Գասպարյանը և ամբաստանյալ Աշոտ Բաբայանը հայտնեցին, որ հաշտվել են միմյանց հետ, որևէ բողոք կամ պահանջ չունեն միմյանց նկատմամբ և խնդրեցին քրեական գործի վարույթը կարճել։ Մեղադրողը և պաշտպանը չառարկեցին միջնորդության դեմ։ (…)»։ Առաջին ատյանի դատարանը, հիմնվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի, 36-րդ հոդվածի, 183-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 313-րդ հոդվածի վրա, որոշել է. «Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործի վարույթը կարճել և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել` ամբաստանյալի հետ տուժողի հաշտվելու պատճառաբանությամբ» (տե՛ս Քրեական գործ, հատոր 2, էջ 125)։ 9. Առաջին ատյանի դատարանի դատական նիստի ձայնային արձանագրության ունկնդրմամբ պարզ է դառնում հետևյալը. ա) դատական նիստում տուժող Ա.Գասպարյանը հայտարարում է, որ հաշտվում է և խնդրում է գործը կարճել։ բ) տուժողի հայտարարության կապակցությամբ մեղադրողը հայտնում է, որ չի առարկում, քանի որ դա տուժողի իրավունքն է։ գ) պաշտպան Անահիտ Սաղաթելյանը հայտարարում է, որ պաշտպանական կողմը հակված է նրան, որ դատաքննությունն ընթանա բնական հունով։ Այնուհետև ավելացնում է, որ եթե միայն տուժողի հաշտությունը բավարար է, ապա` «մեռնեմ օրենքին»։ դ) Առաջին ատյանի դատարանը հայտարարում է, որ հեռանում է խորհրդակցական սենյակ` տուժողի ներկայացրած միջնորդությունը քննարկելու համար։ Դրան արձագանքում է պաշտպանը` հուշելով, որ դատարանը չի պարզել ամբաստանյալի դիրքորոշումը տուժողի հայտարարության վերաբերյալ։ Ապա հետևում են դատավորի հետևյալ հարցադրումները` «ամբաստանայալն ա՞յլ կարծիք ունի», «համամի՞տ չէիք Ձեր պաշտպանի հետ», «ո՞ւմ հետ էիք համամիտ` տուժողի՞, թե՞ պաշտպանի»։ Ամբաստանյալը պատասխանում է` «պաշտպանի»։ Դատավորը հարցնում է` «տուժողի հետ հեչ կապ չունի՞», իսկ ամբաստանյալը պատասխանում է` «չէ, բացառված է»։ ե) Առաջին ատյանի դատարանը հեռանում է խորհրդակցական սենյակ և երբ վերադառնում է, հրապարակում է որոշում` ամբաստանյալի հետ տուժողի հաշտվելու հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին (տե՛ս դատական նիստի ձայնային արձանագրության լազերային կրիչը, Քրեական գործ, հատոր 2, էջ 124)։ 10. Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով Ա.Բաբայանի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը, 2011 թվականի ապրիլի 26-ին կայացրած դատական ակտի պատճառաբանական մասում նշել է հետևյալը. «Գործի նյութերի ուսումնասիրությունից, մասնավորապես` դատական նիստի ձայնային արձանագրությունից երևում է, որ դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալը և պաշտպանը հստակ հայտնել են իրենց դիրքորոշումը տուժողի հետ չհաշտվելու վերաբերյալ և խնդրել դատական քննությունն անցկացնել ընդհանուր կարգով։ (…) առաջին ատյանի դատարանի նշված որոշումը կայացվել է` ելնելով ձևական նկատառումներից և դրա արդյունքում թույլ է տրվել քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, քանի որ տուժողի հետ ամբաստանյալի հաշտության բացակայության պայմաններում դադարեցվել է քրեական հետապնդումը և կարճվել է քրեական գործի վարույթը»։ Արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը որոշել է. «Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 11-ի որոշումը` Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործի վարույթը կարճելու և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին, ամբողջությամբ բեկանել և գործն ուղարկել նույն դատարան` նոր քննության» (տե՛ս Քրեական գործ, հատոր 3, էջեր 29-36)։ Վճռաբեկ բողոքի հիմքը, հիմնավորումները և պահանջը. 11. Ըստ վճռաբեկ բողոք բերած անձի` Վերաքննիչ դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ` նյութական կամ դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտում, որն ազդել է գործի ելքի վրա։ Ի հիմնավորումն իր վերոգրյալ փաստարկի՝ բողոքի հեղինակը նշել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 35-րդ, 36-րդ, 183-րդ հոդվածների բովանդակությունից և իրավական վերլուծությունից բխում է, որ ամբաստանյալի հետ տուժողի հաշտվելու պատճառաբանությամբ քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու համար ամբաստանյալի դիրքորոշումը կամ առարկությունները հաշվի չեն առնվում, մինչդեռ Վերաքննիչ դատարանն իր որոշումը հիմնավորելու համար վկայակոչել է Ա.Բաբայանի դիրքորոշումը` տուժողի հետ չհաշտվելու վերաբերյալ։ Այս կապակցությամբ բողոք բերած անձը նշել է նաև, որ Առաջին ատյանի դատարանում դատական քննության ժամանակ թե՛ ամբաստանյալը, թե՛ վերջինիս պաշտպանը չեն առարկել տուժողի միջնորդության դեմ։ Արդյունքում բողոքաբերը հետևություն է արել այն մասին, որ Առաջին ատյանի դատարանը ճիշտ է մեկնաբանել հաշտության վերաբերյալ քրեադատավարական նորմը և կայացրել է օրենքից բխող որոշում, իսկ Վերաքննիչ դատարանը կայացրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 36-րդ և 37-րդ հոդվածներին հակասող դատական ակտ։ 12. Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոք բերած անձը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Վերաքննիչ դատարանի 2011 թվականի ապրիլի 26-ի որոշումը և օրինական ուժի մեջ թողնել Առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 11-ի որոշումը։ Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. 13. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բողոքարկված դատական ակտը վճռաբեկ վերանայման ենթարկելու նպատակը օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման սահմանադրական գործառույթի, ինչպես նաև ՀՀ դատական օրենսգրքով սահմանված` իրավունքի զարգացման գործառույթի իրացումն է։ Այս առումով Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ տուժողի հետ հանցանք կատարած անձի հաշտվելու հիմքով վերջինիս քրեական պատասխանատվությունից ազատելու կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման խնդիր։ Ուստի, անհրաժեշտ է համարում սույն գործով արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նման գործերով դատական պրակտիկայի ճիշտ ձևավորման համար։ 14. Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. հիմնավորվա՞ծ է արդյոք հաշտության հիմքով ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը Վերաքննիչ դատարանի կողմից բեկանելը։ 15. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի համաձայն՝ «Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե (…) տուժողը հաշտվել է կասկածյալի կամ մեղադրյալի հետ»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի համաձայն` «Ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած անձը կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե նա հաշտվել է տուժողի հետ և հատուցել կամ այլ կերպ հարթել է նրան պատճառած վնասը»։ Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը թույլ է տալիս եզրակացնել, որ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության վերաբերյալ դրանցում առկա ձևակերպումները տարբեր են։ Այսպես` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետը` որպես հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու նախապայման, նշում է հանցանք կատարած անձի հետ տուժողի հաշտվելը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածն ընդհակառակը՝ տուժողի հետ հանցանք կատարած անձի հաշտվելը։ Այլ կերպ՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի իմաստով հաշտության փաստի հաստատման համար բավարար է արձանագրել, որ հաշտվել է տուժողը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի իմաստով՝ հանցանք կատարած անձը։ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ վերոշարադրյալ իրավական կարգավորումները հստակ չեն, և դրանցից յուրաքանչյուրը հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հարցին միակողմանի մոտեցում է դրսևորում։ 16. Սույն որոշման նախորդ կետում նշված իրավական անհստակությունը հարթելու նպատակով Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելը վարույթն իրականացնող մարմնի հայեցողական լիազորությունն է, որի իրացումը ենթադրում է որոշակի նախապայմանների առկայություն։ Դրանք են՝ 1) անձի կողմից ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած լինելը, 2) տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտությունը, 3) պատճառված վնասը հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելը։ Միևնույն ժամանակ, վարույթն իրականացնող մարմինը կարող է հրաժարվել իր լիազորությունն իրացնելուց այն դեպքում, երբ բացակայում է նշված երեք նախապայմաններից (իրավաչափության պայմաններից) մեկը կամ մի քանիսը։ 17. Անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելուց վարույթն իրականացնող մարմնի հրաժարման իրավաչափության առաջին պայմանն անձի կողմից ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած լինելն է։ Ոչ մեծ ծանրության հանցանքի հասկացությունը տրված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասում, որի համաձայն՝ «Ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երեք տարի ժամկետով ազատազրկումը»։ 18. Սույն որոշման 16-րդ կետում նշված իրավաչափության պայմաններից երկրորդը տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտությունն է։ Հանցանք կատարած անձի համար հաշտությունը հանցանքի կատարման մեջ իրեն մեղավոր ճանաչելն է, այդ արարքի համար զղջալը, ափսոսանք հայտնելը, իսկ տուժողի համար՝ հանցանք կատարած անձին ներելը։ Բացի այդ, հաշտությունը ենթադրում է տուժողի և ենթադրյալ հանցագործի կամավոր և փոխադարձ համաձայնություն միմյանց հետ հաշտվելու վերաբերյալ։ Այսինքն` հաշտությունը պետք է լինի ինչպես գործողություն, այնպես էլ փոխադարձ գործողությունների արդյունք։ Հաշտության կամավոր բնույթը ենթադրում է հաշտվելու վերաբերյալ կողմերի ինքնուրույն և ազատ կամահայտնություն։ Հաշտության փոխադարձ բնույթը նշանակում է, որ կողմերից երկուսն էլ պետք է հայտարարեն հաշտության մասին։ Հաշտության կամավոր և փոխադարձ բնույթի բացակայության դեպքում վարույթն իրականացնող մարմինը չի կարող որոշում կայացնել հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ։ Այլ կերպ՝ հաշտությունը երկու կողմերի փոխադարձ կամահայտնությունն է, այն երբեք չի կարող կրել միակողմանի բնույթ, և եթե տուժողը ցանկություն է հայտնում հաշտվելու, իսկ հանցանք կատարած անձը դրա դեմ առարկում է, կամ հակառակը, ապա հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու իրավական հիմքը բացակայում է։ Նույն կերպ, հաշտությունը կամավոր և փոխադարձ չի կարող համարվել, հետևաբար՝ այդ հիմքով քրեական գործի վարույթը չի կարող դադարեցվել, եթե հաշտությունը հետևանք է տուժողի նկատմամբ հանցանք կատարած անձի գործադրած ոչ իրավաչափ ներգործության։ 19. Անդրադառնալով սույն որոշման 16-րդ կետում նշված երրորդ իրավաչափության պայմանին` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ այն մեկնաբանելու համար անհրաժեշտ է պարզել, թե ինչ է նշանակում «պատճառված վնաս»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 58-րդ հոդվածի իմաստով տուժող է այն անձը, ում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառվել է ֆիզիկական, բարոյական կամ գույքային վնաս։ Այս իրավական սահմանման լույսի ներքո մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածը՝ Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու իրավաչափության այս պայմանի իմաստով պատճառված վնասը հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված ֆիզիկական, գույքային և բարոյական վնասն է։ Հետևաբար հանցանք կատարած անձը չի կարող ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե նա չի հատուցել կամ այլ կերպ չի հարթել տուժողին հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված ֆիզիկական, գույքային և բարոյական վնասը։ Դրա հետ մեկտեղ, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ եթե տուժողն իրեն պատճառված վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացնում, կամ տուժողն ու հանցանք կատարած անձը համաձայնության են գալիս վնասն ապագայում հատուցելու մասին, կամ տուժողը զիջում է պարտքը, կամ պարզապես չի ցանկանում ստանալ իրեն պատճառված վնասի փոխհատուցում, ապա այդ հանգամանքը չի կարող խոչընդոտել հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվությունից հաշտության հիմքով ազատելուն։ 20. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում, որ. ա) Ամբաստանյալ Ա.Բաբայանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել (տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը)։ բ) Առաջին ատյանի դատարանի դատական նիստի ձայնային արձանագրության վերծանման համաձայն` ո՛չ ամբաստանյալ Ա.Բաբայանը, ո՛չ նրա պաշտպանը չեն հայտարարել տուժողի հետ հաշտվելու մասին (տե՛ս սույն որոշման 9-րդ կետը)։ գ) Առաջին ատյանի դատարանն իր որոշման մեջ հաստատված է համարել, որ տուժողն ու ամբաստանյալը հաշտվել են, որևէ բողոք կամ պահանջ չունեն միմյանց նկատմամբ և խնդրել են քրեական գործի վարույթը կարճել (տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը)։ դ) Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը, գտել է, որ հաշտության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը կայացվել է ձևական նկատառումներից ելնելով, և դրա արդյունքում թույլ է տրվել քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, քանի որ տուժողի հետ ամբաստանյալի հաշտության բացակայության պայմաններում դադարեցվել է քրեական հետապնդումը և կարճվել է քրեական գործի վարույթը (տե՛ս սույն որոշման 10-րդ կետը)։ Մեջբերված փաստական հանգամանքների վերլուծությունից երևում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը կարճել է քրեական գործի վարույթը և դադարեցրել քրեական հետապնդումն ամբաստանյալի հետ տուժողի հաշտվելու պատճառաբանությամբ, մինչդեռ իրականում հաշտություն տեղի չի ունեցել։ Վերաքննիչ դատարանը, դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի վերոհիշյալ որոշումը, իրավացիորեն գտել է, որ դատական ակտն օրինական չէ, ըստ այդմ որոշել է այն ամբողջությամբ բեկանել և գործն ուղարկել նույն դատարան` նոր քննության։ 21. Սույն որոշման 15-19-րդ կետերում շարադրված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով սույն որոշման 20-րդ կետում մեջբերված և վերլուծված փաստական հանգամանքները՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ հաշտության հիմքով ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի որոշման՝ Վերաքննիչ դատարանի կողմից բեկանելը հիմնավորված է, քանի որ իրականում ամբաստանյալի և տուժողի միջև կամավոր և փոխադարձ հաշտություն չի եղել։ Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ հիմնավորված չէ բողոքի հեղինակի փաստարկն այն մասին, որ ամբաստանյալի հետ տուժողի հաշտվելու պատճառաբանությամբ քրեական գործի վարույթը կարճելիս և քրեական հետապնդումը դադարեցնելիս ամբաստանյալի դիրքորոշումը կամ առարկությունները հաշվի չեն առնվում։ Հետևաբար, սույն գործի քննության ընթացքում Վերաքննիչ դատարանը նյութական կամ դատավարական իրավունքի խախտում թույլ չի տվել, այդ առումով Վերաքննիչ դատարանի որոշումն օրինական է, հիմնավորված ու պատճառաբանված, ուստի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 419-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիման վրա վճռաբեկ բողոքը պետք է մերժել` դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 92-րդ հոդվածով, Հայաստանի Հանրապետութ¬յան քրեական դատավարության օրենսգրքի 403-406-րդ, 419-րդ, 422-424-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Վճռաբեկ բողոքը մերժել։ Ամբաստանյալ Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2011 թվականի ապրիլի 26-ի որոշումը թողնել օրինական ուժի մեջ` հիմք ընդունելով Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները։ 2. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։ Նախագահող՝ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Հ.ՂՈՒԿԱՍՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 13-07-2011 |
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին
| Ամսաթիվ | 26-08-2011 |
|---|
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 30-08-2011 |
|---|---|
| Դատարան | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
| Այլ նշումներ | 3 հատոր՝ 150, 138, 97 թերթ: |
Բողոքը ստացվել է
| Ամսաթիվ | 15-03-2012 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձ | |
| Անուն | Անահիտ |
| Ազգանուն | Սաղաթելյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | ամբաստանյալ` Աշոտ Սիմոնի Բաբայան |
| Բողոքարկվող դատական ակտը | ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 09.02.2012թ. որոշման դեմ |
| Գործի համար | ԵԱՔԴ/0157/01/10 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Ամբաստանյալի պաշտպան |
Գործը ստացվել է վճռաբեկ դատարան
| Գործի առաքման ամսաթիվը | 20-03-2012 |
|---|---|
| Գրության համարը | Ե-3881 |
| Գործի ստացման ամսաթիվը | 22-03-2012 |
| Քրեական գործի հատորներ /փաստաթղթեր/ | 4 հատոր |
| Գործը ստացվել է | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
| Պատասխանատվության ենթարկվածների թիվը | 1 |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 22-03-2012 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Սամվել |
| Ազգանուն | Օհանյան |
Բողոքը վերադարձվել է որոշումով
| Ամսաթիվ | 20-04-2012 |
|---|---|
| Որոշման բովանդակությունը | ԵԱՔԴ/0157/01/10 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԵՐԱԴԱՐՁՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 20 ապրիլի 2012 թվական ք.Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Հ.ՂՈՒԿԱՍՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քննարկելով Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի փետրվարի 9-ի որոշման դեմ արդարացված Ա.Բաբայանի պաշտպան Ա.Սաղաթելյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 24-ի դատավճռով Աշոտ Սիմոնի Բաբայանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով ճանաչվել է անպարտ և արդարացվել` արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։ Հիշյալ դատավճռի դեմ արդարացված Ա.Բաբայանի պաշտպան Ա.Սաղաթելյանի վերաքննիչ բողոքը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի փետրվարի 9-ի որոշմամբ մերժվել է, իսկ բողոքարկված դատական ակտը` թողնվել օրինական ուժի մեջ։ Վճռաբեկ բողոք է բերել արդարացված Ա.Բաբայանի պաշտպան Ա.Սաղաթելյանը` խնդրելով իր բողոքն ընդունել վարույթ, բեկանել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 24-ի դատավճիռը և ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի փետրվարի 9-ի որոշումը, Ա.Բաբայանին արդարացնել հանցադեպի բացակայության հիմքով կամ հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ` հիմքում դնելով մեղսագրվող արարքը նրա կողմից կատարված չլինելու հանգամանքը, ճանաչել Ա.Բաբայանի իրավունքների և ազատությունների խախտման փաստը, քրեական գործ հարուցելու միջնորդությամբ դիմել դատախազություն։ Բողոքի հեղինակը նշել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով սահմանված հիմքը, այն է` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար։ Վերլուծելով բողոքը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բողոքաբերի փաստարկները բավարար չեն եզրահանգելու, որ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար։ Ուստի, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ներկայացված բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով սահմանված հիմքի առկայությունը հիմնավորված չէ։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վերադարձվում է, եթե այն չի համապատասխանում նույն օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի և 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջներին, ուստի ներկայացված բողոքը ենթակա է վերադարձման։ Հաշվի առնելով վերը շարադրված հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ Սահմանադրության 92-րդ հոդվածով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով՝ Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի փետրվարի 9-ի որոշման դեմ արդարացված Ա.Բաբայանի պաշտպան Ա.Սաղաթելյանի վճռաբեկ բողոքը վերադարձնել։ Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։ Նախագահող՝ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Հ.ՂՈՒԿԱՍՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին
| Ամսաթիվ | 22-05-2012 |
|---|
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 25-05-2012 |
|---|---|
| Դատարան | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
| Այլ նշումներ | 4 հատոր` 149, 138, 106, 129 թերթ: |