ԵԱՔԴ/0003/01/10







ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆ

ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

«15» ապրիլի 2010թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը (այսուհետ` Դատարան)

Նախագահող դատավոր Մ.Պապոյան
դատական նիստերի քարտուղար Ռ.Ավետյան
մեղադրողներ Ն.Թոփուզյան
Ա.Աղայան
պաշտպան Գ.Հակոբյան

դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Արա Սերգեյի Խաչիկօղլյանի` ծնված 1980 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չամուսնացած նախկինում չդատապարտված, աշխատում է ՀՀ մշակույթի նախարարության «Հայաստանի ազգային պատկերասրահ» ՊՈԱԿ-ի հրատարակչական բաժնում որպես ավագ գիտաշխատող և խմբագիր, հաշվառված է Երևան քաղաքի Կիևյան փողոցի 14ա շենքի 14-րդ բնակարանում, բնակվում է Երևան քաղաքի Խանջան փողոցի 49-րդ շենքի 16-րդ բնակարանում: Մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 263-րդ հոդվածի 1-ին, խափանման միջոց ընտրվել է ստորագրություն չհեռանալու մասին:
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2009 թվականի հոկտեմբերի 2-ին ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Դ.Մխիթարյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 263-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 14131709 քրեական գործը:
2009 թվականի նոյեմբերի 18-ին ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Դ.Մխիթարյանի որոշմամբ թիվ 14131709 քրեական գործով Արա Սերգեյի Խաչիկօղլյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 263-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2010 թվականի հունվարի 11-ին Արա Սերգեյի Խաչիկօղլյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան:
Արա Սերգեյի Խաչիկօղլյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 263-րդ հոդվածի 1-ին մասով` այն արարքի համար, որ նա 2008 թվականից «http://www.love.mail.ru» ինտերնետային կայքում ներկայացրել էր իր անձնական էջը «Roberto27» անունով, որտեղ տեղադրել է պոռնկագրական բնույթի 31 հատ պատկերներ և 1 տեսաֆիլմ` նշված սայթի այցելուներին տարածելով պոռնկագրական նյութեր:
2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատական քննության ընթացքում Արա Խաչիկօղլյանը առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չճանաչեց և օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից` հրաժարվեց ցուցմունք տալ: Սակայն իրեն առաջադրված հարցերին պատասխանեց, որ 2008 թվականին Փարիզում գտվելու ընթացքում, այնտեղ բնակվող իր ընկերուհի Վիկան առաջարկել միմյանց նկարել մերկ վիճակում և դրանք տեղադրել ինտերնետային կայքում: Ինքն ընդունել է Վիկայի առաջարկը և նկարելով միմյանց, դրանց մի մասը Փարիզի ինտերնետային ակումբներից մեկում տեղադրել է ինտերնետային կայքի իր էջում: Հայաստան վերադառնալուց հետո Վիկան իրեն խնդրել է այլ նկարներ ևս տեղադրել: Այդ նպատակով ինքը նկարել է իրեն և Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում գտնվող իր բնակարանում, ինչպես նաև իր տատի տանը, որը գտնվում է «Նորքի այգիներ» կոչվող վայրում, դրանք տեղադրել է ինտերնետային կայքի իր էջում: Կոնկրետ չի կարող ասել, թե քանի նկար է տեղադրել Փարիզում և քանիսը` Հայաստանում, սակայն նկարների մեծ մասը տեղադրել է Փարիզում: Այն ինտերնետային կայքը, որտեղ ինքը նկարներ է տեղադրել, հնարավորություն է տալիս անձնական էջում ունենալ հիմնական նկարների բլոկ և ալբոմ: Հիմնական բլոկի նկարները մոդեռացիա են անցնում և նմանատիպ նկարներ տեղադրվելու դեպքում դրանք անմիջապես ջնջվում են, իսկ ալբոմում այդպիսի նկարաներ տեղադրելը թույլատրելի է, սակայն ինտերնետային կայքը հնարավորություն է տալիս փակել և բացել ալբոմը: Այդ նկարներն ինքը տեղադրել է իր էջի ալբոմում, որը եղել է փակ: Այսինքն պոռնկագրական բնույթի իր 31 նկարները հասանելի չեն եղել: Այդ նկարներն ինքը թույլատրել է դիտել միայն Վիկային: Հետաքննության մարմնի աշխատակիցների պահանջով ինքը բացել է իր ալբոմը, որտեղից նրանք տպել են այդ նկարները: Նշված ինտերնետային կայքի միջոցով ինքը շփվել է մոտ 200 անձի հետ, սակայն այդ շփումները եղել են կարճատև և դրանց ընթացքում զրույցներ չեն ծավալվել: Ինտերնետային իր էջում ինքն իր բնակության վայր է նշել Իտալիայի Նեապոլ քաղաքը, որպեսզի իր ծանոթներից ոչ ոք այդ կայքում չգտնի իրեն և չտեսնի այդ նկարները: Բացի Վիկայից որևէ այլ անձ, այդ նկարները չի դիտել: Ինտերնետային կայքում իր էջը բացելու նպատակը եղել է աղջիկների հետ ծանոթանալը: Վիկայի խնդրանքով ինքը մի քանի րոպե տևողությամբ բացել է ալբոմը, որպեսզի Վիկան կարողանա դիտել ալբոմում տեղադրված նկարները: Ալբոմը բացելու դեպքում դրանում տեղադրված նկարների դիտումը հասանելի է դառնում յուրաքանչյուրին, սակայն այդ ժամանակ որոնման համակարգով իր էջը հնարավոր չէ գտնել, բայց էջում իր հետ նամակագրական կապի մեջ գտնվող անձինք այդ պահին կարող էին դիտել դրանք: Ինքը չի կարող ասել` այդ ընթացքում այլ անձինք դիտել են ալբոմում տեղադրված իր նկարները, թե ոչ: Բացի այդ, Վիկան ունեցել է իր էջի գաղտնաբառը և ցանկացած ժամանակ նա կարող էր դիտել իր էջում տեղադրված նկարները:
Նախնական քննության ընթացքում Արա Խաչիկօղլյանը առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ մոտ 4-5 տարի առաջ գրանցվել է «Знакомства.mail.ru» ծանոթությունների կայքում, որտեղ ստեղծել է իր անձնական էջը «Roberto» անունով և այդտեղ մուտք է գործել «Karen7» գաղտնագրով ու «Roberto07» լոգինով: Այդ էջը ինքը բացել է աղջիկնների հետ ծանոթանալու ու շփվելու նպատակով և շփվել է շատ անձանց հետ: Վերջին մեկ տարվա ընթացքում տվյալ կայքով նամակագրական կապ է ունեցել շուրջ 200 անձանց հետ, որոնց տվյալները չի կարող հիշել: Անձնական էջի մեջ տեղադրել է 31 նկար և 1 տեսֆիլմ, որոնք, ըստ փորձագետի եզրակացության, էրոտիկ և պոռնկագրական բնույթի են: Այդ նկարներում պատկերված են սեռական օրգաններ` գռգռված վիճակում և սեռական հարաբերություններ, իսկ տեսֆիլմում պատկերված է ձեռանաշարժության տեսարան` սերմնահեղուկի ժայթքումով: Անձնական էջում որպես բնակության վայր նշել է Իտալիայի Նեապոլ քաղաքը: 2008 թվականի մարտի 21-ից մինչև 2008 թվականի հուլիսի 4-ը գտնվել է եվրոպական մի քանի երկրներում, մասնավորապես` Փարիզում: Երևանում կայքի միջոցով ծանոթացել է Փարիզում բնակվող ազգությամբ ռուս Վիկա անունով մի աղջկա հետ: Փարիզում գտնվելու ընթացքում ինքը հանդիպել է Վիկային և նրա հետ ունեցել ինտիմ հարաբերություններ: Իր էջում տեղադրված նկարների մի մասը նկարվել է Փարիզում` Վիկայի տանը: Վիկան իրեն առաջարկել է միմյանց մերկ վիճակում նկարել, ինչին ինքը համաձայնել է: Փարիզում գտնվելու ընթացքում Վիկայի նկարած նկարների մի մասը ինքը տեղադրել է ինտերնետային իր էջում: Հայաստան վերադառնալուց հետո իր և Վիկայի կապը խզվել է, քանի որ նա տվյալ կայքից ջնջել է անձնական էջը: Ինչ վերաբերվում է մյուս նկարներին, ապա դրանք նկարվել են Հայաստանում` իր կողմից, և դրանցում պատկերված է ինքը: Դանցից մի մասը նկարվել են Խանջյան 49-րդ հասցեում գտնվող իր բնակարանում, իսկ մնացած նկարները թվային տեսախցիկով նկարվել է իր տատի` Լիդիա Մանուկյանի` Նորքի այգիներ 288-րդ հասցեում գտնվող տանը: Հետագայում ինքը շարունակել է մտնել այդ էջը և շփվել տարբեր աղջիկների հետ, սակայն նրանցից ոչ ոքի հետ չի հանդիպել և շփվել է միայն ինտերնետի միջոցով: Ինքը չի գիտակցել, որ իր արարքի համար նախատեսված է քրեական պատասխանատվություն:
Բացատրություն վերցնելու մասին 2009 թվականի հուլիսի 27-ի արձանագրության համաձայն` Արա Խաչիկօղլյանը հայտնել է, որ մոտ 4-5 տարի առաջ գրանցվել է «Знакомства.mail.ru» ծանոթությունների կայքում, որտեղ ստեղծել է իր անձնական էջը «Roberto» անվամբ: Նշված էջ մուտք է գործել «Karen7» լոգինով և «Roberto07» գաղտնագրով: Իր անկետայում ունի 31 հատ պոռնոգրաֆիկ և էրոտիկ բնույթի նկարներ, որտեղ պատկերված են սեռական օրգաններ` գրգռված վիճակում, ձեռնաշարժության պրոցեսում և սեռական հարաբերություններ: Տեղադրված է նաև մեկ տեսահոլովակ ձեռնաշարժության տեսարանով և սերմնահեղուկի ժայթքումով: Նկարները տեղադրել է ծանոթությունների ժամանակ կանանց և աղջիկներին գայթկղելու համար: Էջի ստեղծման օրվանից շփվել է մոտ 200 անձանց հետ, իսկ ներկա պահին ակտիվ շփվում է 15-20 անձանց հետ: Ծանոթությունների միջոցով հանդիպել է 2 անձանց հետ:
Վեբ կայքի զննություն կատարելու վերաբերյալ 2009 թվականի հուլիսի 27-ի արձանագրության համաձայն` ԿՀԴՊ ԳՎ հրավիրված Արա Խաչիկօղլյանը իրենց պահանջով ԿՀԴՊ ԳՎ 1-ին վարչությունում տեղակայված համակարգչի «Internet Explorer» ծրագրում «love.mail.ru» կայքում բացել է իր անձնական էջը (անկետան` Roberto, Италия, Napoli Возраст: 27 лет, знак Зодиака: Лев): Արա Խաչիկօղլյանը «Войти» բաժնի «Логин:» և «Пароль:» դաշտերում մուտքագրել է իր անձնական գաղտնանունը և ծածկագիրը, որից հետո բացել է «Roberto, Италия, Napoli Возраст: 27 лет, знак Зодиака: Лев» անկետան, այնուհետև բացել է «Мои сообщения» բաժինը, որտեղ ներկայացված են եղել իր հետ կապ հաստատած այլ անձանց տվյալները` թվով 508 և 5499 հաղորդագրություն: Այնուհետև բացել է «Моя страница» բաժինը, որտեղից բացել է «Альбомы» ենթաբաժինը, որտեղ առկա են եղել թվով 31 նկար և 1 տեսաֆիլմ, որոնցում պարտկերվել են տղամարդու սեռական օրգաններ` գրգռված վիճակում, ձեռնաշարժություն և սեռական հարաբերություններ: Բոլոր էջերը տպվել են HP LaserJet 2300 PCL տպիչով: Այնուհետև ամեն նկարի վրա սեղմելուց բացվել է նույն նկարի ավելի մեծ տարբերակը, որոնք տպվել են նույն տպիչով և բոլոր տպված նկարները փաթեթավորվել են ծրարի մեջ, կնքվել «ԿՀԴՊ ԳՎ ծրարների համար» կնիքով և կցվել արձանագրությանը: Արա Խաչիկօղլյանը հայտարարել է, որ «Roberto, Италия, Napoli Возраст: 27 лет, знак Зодиака: Лев» անկետան պատկանում է իրեն և ստեղծվել է իր կողմից մոտ երեք ամիս առաջ (օրը կոնկրետ չի հիշում), «Логин:»-ը «roberto07», իսկ «Пароль:»-ը «karen7»: Սեռական օրգաններ պատկերող 31 նկարները և տեսաֆիլմն իրենն են, ինքը ստեղծել և տեղադրել այլ անձանց հետ ինտիմ ծանոթություններ հաստատելու նպատակով:
Խուզարկություն (առգրավում) կատարելու մասին 2009 թվականի հոկտեմբերի 13-ի արձանագրության համաձայն` Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի 49-րդ շենքի 16-րդ բնակարանի խուզարկությամբ ճաշասենյակից առգրավվել է պահարանի տակ գտնվող «Pentium4» համակարգիչը` առանց մոնիտորի, ստեղնաշարի և մկնիկի. առգրավվել է միայն պրոցեսորը:
Խուզարկություն (առգրավում) կատարելու մասին 2009 թվականի հոկտեմբերի 13-ի արձանագրության համաձայն` Երևան քաղաքի Նորքի այգիների 288-րդ տան խուզարկությամբ ոչինչ չի առգրավվել: Հայտնաբերվել է գորգը, որի դիմաց նա նկարահանվել է: Այն գտնվում է տան սենյակում: Գորգը նկարահանվել է ֆոտոխցիկով:
Փորձագետի թիվ 01283 եզրակացության համաձայն` փորձաքննության ներկայացված ինտերնետ կայքի նյութերից` թվով 326 (երեք հարյուր քսանվեց) լուսանկարներից 234 (երկու հարյուր երեսունչորսը) պոռնկագրական բնույթի են, 43 (քառասուներեքը)` էրոտիկ բնույթի, 17 (տասնյոթը)` տարբեր բնույթի, 32-ի (երեսուներկուսի) մասին հնարավոր չէ եզրակացություն կազմել` անորոշ պատկերի պատճառով: Փորձագետի նույն եզրակացության` առանձին լուսանկարների հետազոտման մասի ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում, որ փորձաքննությանը ներկայացված խոշոր պլանով տպագրված լուսանկարներից 26-ը պոռնկագրական բնույթի են, իսկ 5-ը` էրոտիկ: Ներկայացված տեսաֆիլմից արված 4 լուսանկարները ևս պոռնկագրական բնույթի են:
Փորձագետի 2009 թվականի դեկտեմբերի 21-ի թիվ 09-2268 եզրակացության համաձայն` փորձաքննությանը ներկայացված համակարգչի կոշտ սկավառակում հայտնաբերվել և վերականգնվել են ինտերնետային համացանցում նամակագրական շփման մասին վկայող «htm» ձևատեսակի 91 ֆայլ: Փորձաքննությանը ներկայացված համակարգչի կոշտ սկավառակում հայտնաբերվել և վերականգնվել են «vika» արտահայտություն պարունակող «htm» ձևատեսակի թվով 4 ֆայլ:
«Կոռնետ-ԱՄ» ՓԲ ընկերության գլխավոր տնօրենի 2010 թվականի մարտի 11-ի թիվ 024-03/2010 գրության համաձայն` «http://love.mail.ru» ինտերնետային կայքում ներկայացված անձնական էջում էջը կառավարող անձը տեխնիկական առումով դրանում պարունակող «ալբոմում» տեղադրված նկարները ընդհանուր հասանելիությունից սահմանափակելու հնարավորություն ունի, եթե «http://love.mail.ru» ինտերնետային կայքը տրամադրում է նման ծառայություն կայքից օգտվողների համար: Բացի այդ, կայքը կառավարող կազմակերպությունը (Մոդեռատորը), անձի հիմնական էջում (ոչ ալբոմում) հայտնաբերելով տվյալ անձի կողմից տեղադրված պոռնկագրական բնույթի նկարներ, ըստ կայքի կանոնակարգի, ոչնչացնում կամ սահմանափակում է դրա ընդհանուր հասանելիությունը:
ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի պահանջագրի համաձայն` Արա Սերգեյի Խաչիկօղլյանը նախկինում դատապարտված չի եղել:
ՀՀ մշակույթի նախարարության «Հայաստանի ազգային պատկերասրահ» ՊՈԱԿ-ի տնօրենի, «Սարգիս Խաչենց» հրատարակչության նախագահի և Երիտասարդական մշակութային կազմակերպության նախագահի կողմից տրված բնութագրերի համաձայն Արա Խաչիկօղլյանը բնութագրվում է դրականորեն:
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Վերոգրյալ ապացույցների հիման վրա Դատարանը արձանագրում է, որ Արա Սերգեյի Խաչիկօղլյանը 2008 թվականից «http://www.love.mail.ru» ինտերնետային կայքի իր անձնական էջում տեղադրել է պոռնկագրական բնույթի 26 պատկեր և 1 տեսաֆիլմ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը լուծում է այն հարցը, թե արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին: Այսինքն, տվյալ դեպքում Դատարանը պետք է իրավական գնահատական տա այն հարցին, թե Արա Խաչիկօղլյանի արարքն արդյոք համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 263-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին, թե ոչ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները:
Այսինքն արարքը հանցավոր է ճանաչվում միայն այն դեպքում, երբ առկա են քրեական օրենքով նախատեված բոլոր հատկանիշները: Հանցագործությունն իրենից ներկայացնում է չորս պարտադիր տարրերի միասնություն, այն է` օբյեկտ, օբյեկտիվ կողմ, սուբյեկտ, սուբյեկտիվ կողմ: Նշվածներից թեկուզ մեկի բացակայությունն անձի արարքում վկայում է հանցակազմի բացակայության մասին (նման իրավական դիրքորոշում է արտահայտել ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ՎԲ-107/07 որոշմամբ):
Նման պայմաններում Դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 263-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության առանձնահատկություններին: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 263-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է սահմանում պոռնկագրական նյութեր կամ առարկաներ, այդ թվում` տպագիր հրատարակություններ, կինոյի և տեսաֆիլմերի նյութեր, պատկերներ կամ պոռնկագրական բնույթի այլ առարկաներ ապօրինի տարածելու, գովազդելու, իրացնելու, ինչպես նաև այդ նպատակով պատրաստելու համար:
Նշվածից հետևում է, որ հանցագործության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է պոռնկագրական նյութեր կամ առարկաներ ապօրինի տարածելու, գովազդելու, իրացնելու, ինչպես նաև այդ նպատակով պատրաստելու մեջ: Այսինքն, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 263-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության օբյեկտիվ կողմի առկայության համար անհրաժեշտ է հետևյալ պայմանների միաժամանակյա առկայությունը.
1. անձը պետք է կատարի թվարկված գործողություններից առնվազն մեկը,
2. նշված գործողությունները անձը պետք է կատարի ապօրինի:
Դատարանը գտնում է, որ «ապօրինի» նշանակում է թվարկված գործողությունների կատարումը դիսպոզիցիայում նշված առակաների պատրաստումը և շրջանառությունը կարգավորող իրավական ակտի պահանջների խախտմամբ: Մինչդեռ պոռնկագրական առարկաների և նյութերի պատրաստումն ու շրջանառությունը կարգավորող իրավական ակտ Հայաստանի Հանրպետությունում առկա չէ, որով կորոշվեր նշված առարկաների կամ նյութերի պատրաստման ու շրջանառության օրինական կամ անօրինական լինելու սահմանագիծը:
ՀՀ Սահմանդրության 42-րդ հոդվածի համաձայն` «… Յուրաքանչյուր ոք ազատ է կատարելու այն, ինչն արգելված չէ օրենքով և չի խախտում այլոց իրավունքները և ազատությունները: Ոչ ոք չի կարող կրել պարտականություններ, որոնք սահմանված չեն օրենքով …»: Իսկ ՀՀ Սահմանադրության 83.5-րդ հոդվածը սահմանում է, որ «Բացառապես Հայաստանի Հանրապետության օրենքներով են սահմանվում`
1. ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց իրավունքների և ազատությունների սահմանափակումները, նրանց պարտականությունները, ինչպես նաև պատասխանատվության տեսակները, չափերը, պատասխանատվության ենթարկելու կարգը, հարկադրանքի միջոցներն ու դրանք կիրառելու կարգը, …
6. Քրեական … պատասխանատվության ենթարկելու դեպքերը, կարգը, պայմանները …»:
Այսպիսով Դատարանը գտնում է, որ պոռնկագրական առարկաների և նյութերի պատրաստումն ու շրջանառությունը կարգավորող իրավական ակտի բացակայության պայմաններում, եթե այդպիսի առարկաների կամ նյութերի պատրաստումն ու շրջանառությունը չի խախտում այլոց իրավունքները և ազատությունները, ապա այդպիսի առարկաներ կամ նյութեր տարածելու, գովազդելու, իրացնելու կամ պատրաստելու որևէ եղանակ ինքնին չի կարող համարվել ապօրինի, հետևաբար և չի կարող քրեական պատասխանատվության ենթարկելու հիմք հանդիսանալ:
Դատարանը գտնում է, որ Արա Խաչիկօղլյանի կողմից ինտերնետային կայքի իր անձնական էջում պոռնկագրական բնույթի 26 պատկերի և 1 տեսաֆիլմի տեղադրմամբ չի խախտվել այլոց իրավունքներն ու ազատությունները, քանի որ սույն գործով ձեռք բերված տվյալների համաձայն` էջում տեղադրված պոռնկագրական բնույթի 23 պատկերներում և 1 տեսաֆիլմում պատկերված է միայն Արա Խաչիկօղլյանը, իսկ պոռնկագրական բնույթի մյուս 3 պատկերները, որոցում Արա Խաչիկօղլյանից բացի պատկերված է նաև Վիկան, պատրաստվել և ինտերնետային կայքում տեղադրվել են Վիկայի առաջարկությամբ, այսինքն նրա իսկ համաձայնությամբ:
Հարկ է նկատել, որ նախկին օրենսդրությամբ, այն է` 1961 թվականի քրեական օրենսգրքով տվյալ հանցակազմի ձևակերպումը այլ էր: Այդ օրենսգրքի 228-րդ հոդվածը պատասխանատվություն է սահմանել պոռնկագրական երկեր, տպագրական հրատարակություններ, նկարներ կամ պոռնկագրական բնույթի այլ առարկաներ պատրաստելու, տարածելու կամ ռեկլամելու, այլև դրանց առևտրի, կամ վաճառելու կամ տարածելու նպատակով պահելու համար:
Դատարանը գտնում է, որ նախկին և գործող քրեական օրենսգրքերով տվյալ հանցագործությունը սահմանող նորմերի դիսպոզիցիաների ձևակերպումների միջև առկա է ոչ միայն խմբագրական, այլև նորմատիվային տարբերություն. նախկին քրեական օրենսգրքի 228-րդ հոդվածի տեքստից բացակայում է «ապօրինի» եզրույթը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 263-րդ հոդվածի 1-ին մասի դիսպոզիացիայում «ապօրինի» եզրույթի ներառումը պետք է գնահատել որպես խնդրո առարկայի վերաբերյալ օրենսդրի մոտեցման ակնհայտ փոփոխություն: Այսինքն օրենսդրի դիրքորոշման փոփոխության հիմքում ընկած է այն մոտեցումը, որ պոռնկագրական առարկաների կամ նյութերի ամեն մի պատրաստում կամ շրջանառություն չէ, որ պատասխանատվություն է առաջացնում:
Վերոգրյալից բացի, Դատարանը անհրաժեշտ է համարում անդրադառնալ Արա Խաչիկօղլյանին առաջադրված մեղադրանքի սահմաններին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` գործի քննությունը դատարանում կատարվում է միայն ամբաստանյալի նկատմամբ և միայն այն մեղադրանքի սահմաններում, որով նրան մեղադրանք է առաջադրվել: Այս հոդվածի կապացությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-46/07 որոշմամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ «թե´ առաջին ատյանի դատարանը, թե´ վերաքննիչ դատարանը և թե´ վճռաբեկ դատարանը ամբաստանյալի կամ դատապարտյալի նկատմամբ գործը քննելիս և լուծելիս չեն կարող դուրս գալ նրան առաջադրված մեղադրանքի սահմաններից: Հակառակ դեպքում կխախտվի Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 19-րդ հոդվածով նախատեսված սկզբունքը` «Կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքը և դրա ապահովումը»:
Սույն գործով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին քննիչի 2009 թվականի նոյեմբերի 18-ի որոշմամբ Արա Խաչիկօղլյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա «2008 թվականին «http://www.love.mail.ru» ինտերնետային կայքում ներկայացրել էր իր անձնական էջը «Roberto27» անունով, որտեղ տեղադրել է պոռնկագրական բնույթի 31 հատ պատկերներ և 1 տեսաֆիլմ` նշված սայթի այցելուներին տարածելով պոռնկագրական նյութեր»: Նույն ձևակերպումն առկա է նաև մեղադրական եզրակացության եզրափակիչ մասում: Այսինքն Արա Խաչիկօղլյանին մեղադրանք է առաջադրվել «պոռնկագրական նյութեր տարածելու» համար, ինչից չի կարելի հետևություն անել, որ պոռնկագրական նյութերը տարածվել են ապօրինի: Հետևապես, Դատարանը չի կարող դուրս գալ առաջադրված մեղադրանքի սահմաններից և հաստատված համարել, որ Արա Խաչիկօղլյանը պոռնկագրական նյութերը տարածել է ապօրինի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն` քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե արարքի մեջ հանցակազմ չկա:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ:
Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ Արա Խաչիկօղլյանի արարքում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 263-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանացագործության հանցակազմը, ուստի պետք է ճանաչել և հռչակել Արա Խաչիկօղլյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 263-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 13-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը լուծում է նաև այն հարցը, թե վերացվելու, փոխվելու կամ ընտրվելու է արդյոք խափանման միջոց և ինչպիսի միջոց:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 151-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` խափանման միջոցը վերացվում է, երբ վերանում է դրա անհրաժեշտությունը:
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ վերը նշված հիմնավորումներով պետք է ճանաչել և հռչակել Արա Խաչիկօղլյանի անմեղությունը, գտնում է, որ նրա նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտությունը վերացել է, ուստի ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, պետք է վերացնել:
Դատարանը գտնում է, որ դատական ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին, 2-րդ և 4-6-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսեր ընդհանրապես չկան, իսկ նույն մասի 3-րդ կետով նախատեսված դատական ծախսը Արա Խաչիկօղլյանից ենթակա չէ բռնագանձման, քանի որ վերոգրյալ հիմնավորումներով պետք է ճանաչել և հռչակել նրա անմեղությունը առաջադրված մեղադրանքում:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ, 151-րդ, 168-րդ, 309-րդ, 357-360-րդ, 366-րդ և 369-372-րդ հոդվածներով` Դատարանը
ՎՃՌԵՑ

Արա Սերգեյի Խաչիկօղլյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 263-րդ հոդվածի 1-ին մասով ճանաչել անպարտ և արդարացնել` հանցակազմի բացակայության հիմքով:
Արա Սերգեյի Խաչիկօղլյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, վերացնել:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության քրեական վերաքննիչ դատարան` հրապարակելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ