ԵԱՔԴ/0194/01/09




ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆ

ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

«31» մայիսի 2010թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը (այսուհետ` Դատարան)

Նախագահող դատավոր Մ.Պապոյան
դատական նիստերի քարտուղար Ռ.Ավետյան
մեղադրող Ա.Չիչոյան
պաշտպան Ի.Պետրոսյան

դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Արմեն Գուրգենի Պողոսյանի` ծնված 1969 թվականի փետրվարի 10-ին Գորիս քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, «Պոգաշին» ՍՊ ընկերության տնօրեն, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված է եղել Երևան քաղաքի Բաբայան փողոցի 14-րդ շենքի 26-րդ բնակարնում, բնակվել է Մեղրի քաղաքի Փարամազի փողոցի 14-րդ տանը: Մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, արգելանքի տակ է 2009 թվականի հունիսի 22-ից:
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2008 թվականի հունիսի 2-ին ՀՀ կառավարությանն առընթեր հարկային պետական ծառայության հետաքննության բաժնի պետ Վ.Նիկողոսյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել և ըստ քննչական ենթակայության է ուղարկվել թիվ 83156008 քրեական գործը:
2008 թվականի հունիսի 4-ին ՀՀ կառավարությանն առընթեր հարկային պետական ծառայության քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Ա.Վարդանյանի որոշմամբ թիվ 83156008 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
2008 թվականի հուլիսի 29-ին ՀՀ կառավարությանն առընթեր հարկային պետական ծառայության քննչական վարչության ավագ քննիչ Լ.Սարգսայնի որոշմամբ թիվ 83156008 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
2008 թվականի սեպտեմբերի 23-ին ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի քննչական վարչության ավագ քննիչ Լ.Սարգսյանի որոշմամբ Արմեն Գուրգենի Պողոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2008 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի քննչական վարչության ավագ քննիչ Լ.Սարգսյանի որոշմամբ թիվ 83156008 քրեական գործով վարույթը կասեցվել է:
2009 թվականի հունիսի 26-ին ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի քննչական վարչության ավագ քննիչ Լ.Սարգսյանի որոշմամբ թիվ 83156008 քրեական գործով վարույթը վերսկսվել է:
2009 թվականի նոյեմբերի 12-ին ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի քննչական վարչության ավագ քննիչ Լ.Սարգսյանի որոշմամբ թիվ 83156008 քրեական գործով Արմեն Գուրգենի Պողոսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Արմեն Գուրգենի Պողոսյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան:
Արմեն Գուրգենի Պողոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` այն արարքի համար, որ նա ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելու նպատակով 2006 թվականի մայիսի 5-ին հիմնադրել է «Պոգաշին» ՍՊ ընկերությունը, այն հաշվառել Արաբկիր հարկային տեսչությունում և միաժամանակ հանդիսանալով ընկերության տնօրենը, 2006-2007 թվականերին ընկերության միջոցով իրականացրել է առևտրային գործունեություն, որն արտահայտվել է նրանում, որ նա ՀՀ տարածքում գործող շուկաներից կանխիկ վճարումներով, առանց ծախսերը հիմնավորող փաստաթղթերի, ձեռք է բերել տարբեր տեսակի ապրանքանյութական արժեքներ և այն համապատասխան փաստաթղթերի ձևակերպմամբ մատակրարել է մի շարք կազմակերպությունների, որի դիմաց ստացել է 283.516.300 ՀՀ դրամ գումարի չափով հասույթ, ինչպես նաև ԱԱՀ-ն` 56.703.300 դրամ գումարի չափով: «Հաշվապահական հաշվառման մասին» ՀՀ օրենքի 5-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն` Արմեն Պողոսյանը անմիջական պատասխանատվություն է կրել հաշվապահական հաշվառումը կարգավորող իրավական ակտերի պահանջներին համապատասխան ընկերությունում հաշվապահական հաշվառում կազմակերպելու համար, իսկ «Հարկերի մասին» ՀՀ օրենքի 22-րդ հոդվածի համաձայն` կրել է ընկերության գործունեությունից առաջացած հարկերը ճիշտ հաշվարկելու, ժամանակին վճարելու և հարկային օրենսդրության մյուս պահանջները պահպանելու պատասխանատվությունը: Սակայն Արմեն Պողոսյանը, հարկային պատավորությունների կատարումից խուսափելու դիտավորությամբ, «Պոգաշին» ՍՊ ընկերության միջոցով առևտրային գործունեություն իրականացնելու ընթացքում, շրջանառության ծավալները թաքցնելու և հարկերը չվճարելու նպատակով, խախտելով վերը նշված օրենսդրական նորմերի պահանջները, իրականացրած գործունեության վերաբերյալ պատշաճ հաշվապահական հաշվառում չի տարել, ապրանքանյութական արժեքների ձեռքբերումների հիմնավորվածության վերաբերյալ օրենքով պահանջվող փաստաթղթերը չի կազմել և խախտելով նաև «Շահութահարկի մասին» ՀՀ օրենքի 46-րդ հոդվածի 1-ին կետի, «ԱԱՀ-ի մասին» ՀՀ օրենքի 33-րդ հոդվածի, «Եկամտահարկի մասին» ՀՀ օրենքի 37-րդ հոդվածի 3-րդ կետի, «Պարտադիր սոցիալական ապահովագրության վճարների մասին» ՀՀ օրենքի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի պահանջները, ընկերության գործունեության վերաբերյալ հարկային մարմիններին հաշվետվություններ և հաշվարկներ չի ներկայացրել և այդ եղանակով չարամտորեն խուսափել է ընկերության գործունեությունից առաջացած առանձնապես խոշոր չափի` 67.667.300 ՀՀ դրամի չափով հարկեր վճարելուց, այդ թվում շահութահարկ` 2.598.100 ՀՀ դրամ, ԱԱՀ` 56.703.300 ՀՀ դրամ, եկամտահարկ` 8.100.500 ՀՀ դրամ, պարտադիր սոցիալական ապահովագրության վճար` 264.400 ՀՀ դրամ:
2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատական քննության ընթացքում ամբաստանյալ Արմեն Պողոսյանը առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչեց մասնակի և օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից` հրաժարվեց ցուցմունք տալ: Սակայն իրեն առաջադրված հարցերին ամբաստանյալը պատասխանեց, որ «Պոգաշին» ՍՊ ընկերությունն ինքը հիմանդրել է 2006 թվականի մայիսի 5-ին: Ընկերությունը հաշվառվել է Արաբկիրի հարկային տեսչությունում: Դրանից հետո` 2006 թվականի հունիսից մինչև 2007 թվականը, ինքը տարբեր տեսակի ապրանքներ, մասնավորապես` բենզին, շինանյութ և սարքավորումներ է մատակարարել տարբեր կազմակերպությունների: Դատական քննության ընթացքում հետազոտված վկաների ցուցմունքները համապատասխանում են իրականությանը, ինքը այդ անձանց հետ կատարել է գործարքներ, սակայն տեղյակ չի եղել, որ գործարքների համար պետք է պետությանը 20 տոկոս հարկ վճարի, որի պատճռով ինքը գնել է ապրանքներ ու դրանց գնի վրա ավելացնելով 4-5 տոկոս վաճառել է: Իր կատարած գործարքների արդյունքում իր շահույթը կազմել է 4.000.000-5.000.000 ՀՀ դրամ և գտնում է, որ այդ գումարից է պարտավոր հարկ վճարել: Ինչ վերաբերում է հաշվետվություն չներկայացնելուն, ապա ինքը ցանկացել է նամակով այն ուղարկել հարկային տեսչություն, սակայն դրանց բնօրինակը, իր անձնագիրը և բոլոր փաստաթղթերը միասին կորել են, իսկ դրանից հետո եղել է վատառողջ: Ինքը վարորդական իրավունք չի ունեցել և ապրանքնների մատակարարումների ժամանակ իր հետ եղել է վարորդ:
Ամբաստանյալ Արմեն Պողոսյանը նախնական քննության ընթացքում` 2008 թվականի հունիսի 26-ին, ցուցմունք է տվել այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչում: Ինքը 2006 թվականին մայիսի 5-ին հիմնադրել է «Պոգաշին» ՍՊ ընկերությունը և այն հաշվառել Արաբկիրի հարկային տեչությունում: Մինչ այդ ինքը ձեռնարկատիրական գործունեություն չի իրականացրել, որևէ իրավաբանական անձի մասնակից չի եղել և որևէ ընկերության տնօրեն չի աշխատել: Ինքը ծնողների հետ բնակվում է Մեղրի քաղաքում: Հաշվառված է եղել մահացած կնոջ բնակարանում` Երևան քաղաքի Բաբայան փողոցի 14 շենքի 26 հասցեում: 1991-1994 թվականներին Մեղրու ինքնապաշտպանական ջոկատի կազմում մասնակցել է տարածաշրջանի ինքնապաշտպանական մարտերին, անմիջական մասնակցություն է ունեցել Նյուվադի գյուղի ազատագրմանը, ինչպես նաև Ծիրանաձոր տեղամասի պաշտպանությանը և Խոշլիդաղ բարձունքի գրավմանը: Բացի այդ, շուրջ 30.000 ռուբլու օգնություն է ցույց տվել տարածաշրջանի պաշտպանական գործողությունների կազմակերպմանը: Առևտրային գործունեություն ծավալելու նպատակով 2006 թվականի գարնանը եկել է Երևան և հիմնադրել է «Պոգաշին» ՍՊ ընկերությունը: Ընկերության միակ հիմնադիրը եղել է ինքը և միաժամանակ հանդիսացել է ընկերության տնօրենը: 2006 թվականին մայիսի 5-ից մինչև 2007 թվականի օգոստոսը կամ սեպտեմբերը զբաղվել է ձեռնարկատիրական գործունեությամբ: Այդ ընթացքում ինքը մատակարարման գործունեություն է իրականացրել. տարբեր կազմակերպություներից շուկայից ձեռք է բերել ապրանքներ և վաճառել է այլ անձանց: 2007 թվականի սեպտեմբերի վերջին ինքը դադարեցրել է իր գործունեությունը, սակայն դրա վերաբերյալ հարկային մարմիներին հաշվետվություն չի ներկայացրել, քանի որ այդ բնագավառում եղել է անփորձ: Մինչև 2009 թվականի հունիսի 22-ը ինքը չի իմացել, որ իր բացակայության պայմաններում հարկային ծառայության քննչական վարչությունում քննվում է քրեական գործ և իրեն հայտնաբերելու համար հայտարարվել է հետախուզում: Այդ ընթացքում ինքը բնակվել է հայրական տանը և քննության ներկայանալու վերաբերյալ որևէ ծանուցագիր չի ստացել, այլապես կներկայնար քննությանը: 2009 թվականի հունիսի 22-ին` ժամը 09:00-ին, իրեն հրավիրել են ոստիկանության Մեղրիի բաժին: Ինքն ինքնակամ ներկայացել է այնտեղ և բաժնի քրեական հետախուզության աշխատակցից իմացել, որ իր նկատմամբ հայտարարված է հետախուզում: Դրանից հետո ոստիկանները մեքենայով իրեն բերել են Երևան` ոստիկանության Շենգավիթի բաժին: Շենգավիթի բաժնում կազմվել է արձանագրություն, որ իբր իրեն բերման են ենթարկել Գարեգին Նժդեհի հրապարակից` 7-րդ շենքի մոտից: Չնայած ինքը ստորագրել է այդ արձանագրությունը, սակայն այն իրականությանը չի համապատասխանում: Երբ ինքը ոստիկանության աշխատակիցներից հարցրել է, թե ինչու են նման բովանդակությամբ արձանագրություն կազմում, նրանք իրեն պատասխանել են, որ իր համար որևէ տարբերություն չկա, թե որտեղ է բռնվել: Ինքը «Պոգաշին» ՍՊ ընկերության միջոցով կատարել է միայն առևտրային գործարքներ, այսինքն շուկաներից ձեռք է բերել տարբեր տեսակի ապրանքներ և անձամբ դրանք մատակարել տարբեր ընկերություների: Գնորդները վճարումները կատարել են փոխանցման կարգով` իր բանկային հաշիվներին: Իր բանկային հաշիվներց մեկը գտնվել է «Խնայբանկի» կենտրոնական մասնաճյուղում, իսկ մյուսը` «Պրոմեթեյ» բանկում: Ինքը որևէ ընկերության կամ քաղաքացու առանց ապրանքներ մատակարարելու կամ ծառայություներ մատուցելու կեղծ փաստաթղթեր չի տրամադրել և դրա դիմաց որևէ վճարում չի ստացել: Ինքն իր գործունեության վերաբերյալ հարկային մարմիներին հաշվարկներ և հաշվետություներ չի ներկայացրել:
Ամբաստանյալ Արմեն Պողոսյանը նախնական քննության ընթացքում` 2009 թվականի դեկտեմբերի 7-ին, ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքն ապօրինի է գտնվում կալանքի տակ, որի պատճառով չի ցանկանում մասնակցել քննչական գործողություններին: Ինքը գործարքներից չնչին օգուտ է ստացել, այսինքն գնել է ապրանքներ և 5 տոկոս ավել արժեքով վաճառել: Իր եկամուտը կազմել է ընդամենը 5 տոկոս, ինչից պետք է հաշվվի իր հարկային պարտավորթյունը: Գործարքներից իր ամբողջ եկամուտը կազմել է մոտ 6.000.000 ՀՀ դրամ: Իրեն մեղավոր է ճանաչում մասնակի` միայն 6.000.000 ՀՀ դրամի համար վճարվելիք հարկային պարտավորությունների չափով:
Վկա Ռիմա Վարդազարյանը դատական քննության ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ամբաստանյալ Արմեն Պողոսյանն իր որդին է և իրենք ապրում են Մեղրի քաղաքում: 2009 թվականի հունիսի 22-ին զանգահարել են ոստիկանությունից և իր որդուն հարցրել: Այնուհետև ինքն այդ մասին ասել է որդուն, ով գնացել է ոստիկանության Մեղրիի բաժին: Մի քանի ժամ անցնելուց հետո ինքը գնացել է ոստիկանության բաժնի պետի մոտ և հարցրել իր որդու մասին, իսկ նա պատասխանել է, որ Արմենին պետք է տեղափոխեն Երևան, քանի որ նրա նկատմամբ հետախուզում է հայտարարված: Մինչ այդ իրենց տուն երբևէ ծանուցագիր չի ստացվել, իսկ Արմենը մշտապես եղել է իրենց տանը և հաճախ գնացել Երևան: Իր տղան եղել է երկրապահ ջոկատի կազմում և մասնակցել է հայրենիքի պաշտպանությանը: Բացի այդ, նա 30.000 ռուբլի, որպես օգնություն, տվել է զոհված ազատամարտիկների ընտանիքներին:
Վկա Վահագն Մինասյանը դատական քննության ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ամբաստանյալ Արմեն Պողոսյանին չի ճանաչում: Ինքը «Տերմին» ՍՊ ընկերության հիմնադիրն ու տնօրենն է: Ընկերությունը զբաղվում է շինարարական աշխատանքններով, ինչի պատճառով իրեն հաճախ անհարժեշտ է լինում գնել շինարարական ապրանքներ: 2006 կամ 2007 թվականին շինարարական աշխատանքներ կատարելու ժամանակ իրեն անհրաժեշտ է եղել ձեռք բերել մալուխ, որն ինքը ցանկացել է գնել շինանյութի շուկայից: Շինանյութի շուկայում իրեն անհրաժեշտ մալուխը փնտրելու ժամանակ իրեն մոտեցել է Արմեն անունով մի անձ և ասել, որ կարող է նման մալուխ մատակարարել: Արմենը եղել է «Պոգաշին» ՍՊ ընկերության տնօրենը: Հնարավոր է, որ այդ Արմենը հենց ամբաստանյալն է, սակայն բավականին երկար ժամանակ անցնելու պատճառով չի կարող հստակ ասել: Ինքը նրա հետ քննարկել է ապրանքի գինը և մատակարարման այլ մանրամասնություննեը, որից հետո նա մատակարարել է համապատասխան ապրանքը: Ապրանքի մատակարարման վերաբերյալ կազմվել է հաշիվ-ապրանքագիր, և ինքը բանկային փոխանցման միջոցով վճարել է ապրանքի գինը: Նախնական քննության ընթացքում տված իր ցուցմունքները համապատասխանում են իրականությանը:
Վկա Վահագն Մինասյանը նախնական քննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2005 թվականին հիմնադրել է «Տերմին» ՍՊ ընկերությունը և միաժամանակ հանդիսնում է ընկերության տնօրենը: Ընկերության հիմնական գործունեությունը շինարարական աշխատանքներ կատարելն է: 2006 թվականի ամռանը ընկերությունը «Ղ-Տելեկոմ» ՓԲ ընկերության պատվերով կատարել է շինվերականգնման աշխատանքներ և այն կատարելու համար անհրաժեշտ է եղել ձեռք բերել կախովի առաստաղ, այլումինե պրոֆիլներ և մետաղապլաստե դռներ: 2006 թվականի հունիսի սկզբին վերը նշված ապրանքնները ձեռք բերելու նպատակով ինքը գնացել է Գնունի փողոցում գտնվող շինանյութի շուկա և սկզբում հետքրքրվել է կախովի առաստաղներով: Այդ ժամանակ իրեն մոտեցել է մի երիտասարդ և հարցրել, թե ինչ է ինքը ցանկանում գնել: Ինքը նրան ասել է իրեն անհրաժեշտ ապրանքնների ցանկը, իսկ նա պատասխանել, որ կարող է մատակարարել դրանք: Նա ասել է նաև, որ անունը Արմեն է և հանդիսանում է «Պոգաշին» ՍՊ ընկերության տնօրենը: Ինքը նրան առաջարկել է իրեն ներկայացնել ապրանքների գնացուցակը և «Պոգաշին» ՍՊ ընկերության փաստաթղթերը: 2006 թվականի հունիսի 8-ին Արմենը եկել է իր գրասենյակ, և փոխադարձ համաձայնություն ձեռք բերելուց հետո ինքը նրա հետ կնքել է մատակարարման պայմանագիր: 2006 թվականի հուլիսի 3-ին և 7-ին Արմենը Պողոսյանը, մատակարարման պայմանագրի համաձայն, մատակարարել իր կողմից պատվիրված ապրանքները: Նշված օրերին կազմվել են հաշիվ-ապրանքագրեր, որոնք ստորագրվել և կնքվել են իր և Արմենի կողմից: Մատակարարումից հետո ինքը մեկ վճարման հանձնարարականով «Պոգաշին» ՍՊ ընկերության բանկային հաշվին փոխանցել է շինանյութերի ընդհանուր արժեքը` 2.618.400 ՀՀ դրամի չափով: Այդ գործարքները կատարելուց հետո ինքը Արմեն Պողոսյանին այլևս չի տեսել և նրա հետ ուրիշ գործարքներ չի կատարել:
Վկա Հրաչյա Նիկողոսյանը դատական քննության ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ամբաստանյալին չի ճանաչում և նրան երբևէ չի տեսել: Ինքը «Արեշ» համատիրության ղեկավարն է, իսկ իր ղեկավարած կազմակերպությունը սպասարկում 86 շենք: 2006-2007 թվականներին կազմակերպությանը անհրաժեշտ են եղել շինարարական ապրանքներ, որոնց ձեռքբերման կապակցությամբ կազմակերպության գլխավոր ինժեներ Գուրգեն Ավետիսյանն ասել է, որ «Պոգաշին» ՍՊ ընկերությունը կարող է մատակարարել այդ ապրաքները: Ապրանքնները մատակարարելուց հետո նրանք ներկայացրել են հաշիվ-ապրանքագրեր և դրանց գումարը վճարվել է առձեռն կամ փոխանցումով: «Պոգաշին» ՍՊ ընկերությունից գնած ապրանքնների ավելացված արժեքի հարկը պետք է վճարվեր այդ ընկերության կողմից:
Վկա Մանվել Ներսիսյանը դատական քննության ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ամբաստանյալին չի ճանաչում: Ինքը շինարարական կազմակերպությունում աշխատել է որպես գնորդ: Այդ շինարարկան կազմակերպությունը աշխատանքներ է կատարել Էջմիածին քաղաքում, որի ժամանակ անհրաժեշտ է եղել գնել եվրոպատուհաններ: «Գինդ» թերթում ինքը կարդացել է պատուհանների վաճառքի վերաբերյալ հայտարարություն և զանգահարել նշված համարով: Զանգահարելուց հետո իր հետ հանդիպել են երկու անձ, որոնցից մեկը ներկայացել է որպես կազմակերպության հաշվապահ: Այժմ չի կարող հիշել այդ անձանց անունները և նրանց կազմակերպության անունը, սակայն հստակ հիշում է, որ ինքը ամբաստանյալ Արմեն Պողոսյանի հետ չի հանդիպել: Ապրանքի գնի և այլ մանրամասնությունների շուրջ ձեռք է բերվել համաձայնություն, որից հետո կնքվել է պայմանագիր: Սկզբում տրվել է կանխավճար, իսկ պատուհանները տեղադրելուց հետո կատարվել է վերջնահաշվարկ: Այդ կազմակերպության կողմից իրենց մատակարարվել է մոտ 100քմ պատուհան և 1քմ համար վճարվել է 26.000 ՀՀ դրամ:
Վկա Գուրգեն Եղիազարյանը դատական քննության ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ամբաստանյալին չի ճանաչում: Ինքն ագրարային գիտահետազոտական դեպարտամենտի ղեկավարն է: Դեպարտամենը ագրարային ոլորտում իրականացնում է խորհրդատվական, ուսուցողական և դրամաշնորհային ծրագրեր: 2007 թվականին կազմակերպությունը Արմավիրի մարզի Ոսկեհատ գյուղում կառուցել է կաթիլային ոռոգման ցանց, որի տարածքը կազմել է 1.5 հա: Այդ տարածքը ցանկապատելու համար անհրաժեշտ է եղել ձեռք բերել 500-600 գծամետր մետաղացանց, իսկ ոռոգման համակարգը կառուցելու համար` 1500-2000 գծամետր պլաստմասե խողովակներ: Նշված ապրանքները գնելու համար գնացել է շուկա, որտեղ հանդիպել է մի անձի, ով խոստացել է մատակարարել դրանք: Ապրանքները ստանալուց հետո իրեն տրվել է հաշվեհամար, որին ինքը կատարել է համապատասխան փոխանցումը: Այդ մատակարար ընկերության անվանումը չի հիշում, իսկ նախական քննության ընթացքում այդ ընկերության անվանումը գրել է փաստաթղթերի հիման վրա:
Վկա Աշոտ Հակոբյանը դատական քննության ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ինքը «Էլեկտրոշին» ՍՊ ընկերության տնօրենն է: Ընկերությունը զբաղվում է էլեկտրամոնտաժային աշխատանքներով և 2007 թվականի ամռանը Բաղրամյանում գտնվող հրաձգարանում կատարել է աշխատանքններ: Այդ ժամանակ «Պոգաշին» ՍՊ ընկերությունից գնել են մեկ տրասֆորմատր և 500 մետր հաղորդալար: Նշված ապրանքները մատակարարելուց հետո ինքը բանկային փոխանցման միջոցով կատարել է վճարում:
Վկա Գիլբերտ Բաբախանլուն դատական քննության ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ամբաստանյալին չի ճանաչում: Ինքը հանդիսանում է «Ալլ Թերմ» ՍՊ ընկերության տնօրենը, իսկ ընկերությունը Երևան քաղաքի Բաղրամյան 64/2 հասցեում զբաղվել է ջեռուցման համակարգերի առևտրով: Իր աշխատանքի վայր են եկել երկու երիտասարդներ և նորմալ գնով առաջարկել ջեռուցման սարքավորումներ: Ինքը նրանցից գնել է ջեռուցման համար նախատեսված տարբեր ապրանքներ և բանկային փոխանցման միջոցով կատարել վճարում:
Վկա Արտաշես Անանյանը դատական քննության ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ամբաստանյալի հետ ունեցել է զուտ աշխատանքային հարաբերություններ: Ինքը «Էրեբունի շենքեր և շինության վերանորոգում» ՓԲ ընկերության տնօրենն է: 2006 թվականին Արմեն Պողոսյանը եկել է իր գրասենյակ և առաջարկել տարբեր տեսակի ապրանքները: Դրանից հետո Արմենը, որպես «Պոգաշին» ՍՊ ընկերության տնօրեն, մատակարարել է բենզին, ցեմենտ, ավազ և այլ տեսակի շինարարական ապրանքներ, որոնց դիմաց ինքը բանկային փոխանցման միջոցով կատարել է վճարում:
Վկա Արշակ Վառյանը նախնական քննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 1997 թվականին Մակիչ և Շահեն Վառյանների հետ միասին հիմնադրել է «Վառմաշ» ՍՊ ընկերությունը: Հիմնադրման օրվանից ընկերության տնօրենը հանդիսացել է ինքը: Ընկերության իրավաբանկան հասցեն է քաղաք Վանաձոր, Գործարանային 15: Ընկերության գործունեության հիմնական տեսակներն են ճանապարհաշինությունը և քաղաքացիական շինարարությունը: Ընկերության մասնաճյուղը գտնվում է Երևան քաղաքի Արինբերդի 5 հասցեում: Շինարարություն կատարելու համար իրենք ձեռք են բերում տարբեր շինանյութեր` մասնավորապես ցեմենտ: 2007 թվականի ընթացքում ընկերությունը ձեռք է բերել և շինարարության ընթացքում օգտագործել է 600-700 տոննա ցեմենտ: Մատակարար կազմակերպություները եղել են տարբեր, այդ թվում նաև «Պոգաշին» կազմակերպությունը: 2006 թվականի աշնանը ընկերության գրասենյակ` անձամբ իր մոտ են եկել անծանոթ երկու անձինք, ովքեր ներկայացել են Արմեն և Ռոբերտ անուներով: Արմենը ներկայացել է որպես «Պոգաշին» ՍՊ ընկերության տնօրեն, իսկ Ռոբերտը` առաքիչ: Արմենին նկարարգրել չի կարող, իսկ Ռոբերտը եղել է մոտ 50 տարեկան, սև մազերով, գեր ու միջին հասակի: Հետագայում իր շփումները եղել է միայն Ռոբերտի հետ և տեղեկացել է, որ նա բնակվում է Շենգավիթ համայնքնում: Նրանց հետ առաջին հանդիպումից հետո ինքը նրան չի վստահել և մերժել է համագործակցել, սակայն հետագայում Մոսկվա քաղաքից իրեն զանգահարել է իր ընկեր Լեռնիկը և խնդրել համագործակցել Ռոբերտի հետ: Իրենց ընկերության և «Պոգաշին» ՍՊ ընկերության միջև կնքվել է պայմանագիր, և 2007 թվականի հունվարից Ռոբերտը իրենց մատակարարել է 340 տոննա ցեմենտ: Պայմանագիրը ստորագրելու ժամանակ տեղեկացել է, որ «Պոգաշին» ՍՊ ընկերության տնօրենը Արմեն Պողոսյանն է: Իրենց կողմից 2007 թվականի հունվարի 22-ի և 29-ի վճարման հանձնարարագրերով «Պոգաշին» ՍՊ ընկերության հաշվին փոխանցվել է 12.000.000 ՀՀ դրամ:
Վկա Ռոբերտ Յազինչյանը նախնական քննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2004 թվականից աշխատում է «Կոտայքի ՃՇՇ» ՍՊ ընկերությունում` որպես փոխտնօրեն: Ընկերությունը հիմնականում զբաղվում է ճանապարհաշինարարությամբ: 2007 թվականի ձմռանը ընկերությունը շինարարական աշխատանքներ է կատարել Երևան քաղաքում, որի ընթացքում անհրաժեշտություն է առաջացել ձեռք բերել խողովակներ: Տնօրենի բացակայության պատճառով որոշ ժամանակ մատակարարման հարցերով զբաղվել է ինքը: Այդ ժամանակ իրեն զագահարել է մի քաղաքացի, ասել, որ տեղյակ է, որ իրենց անհրաժեշտ է խողովականեր, ինչը նա կարող է մատակարարել: Իրենք համաձայնել են և նրանից ձեռք են բերել 62 մետր խողովակ: Խողովակները ստանալուց հետո «Պոգաշին» ՍՊ ընկերության հաշվեհամարին իրենք փոխանցել են 4.464.000 ՀՀ դրամ: Խողովակներ մատակարարող անձի անունը և ազգանունը եղել է Արմեն Պողոսյան, ով եղել է 40-45 տարեկան, սև մազերով և կլոր դեմքով: Ապրանքը մատակրարելիս Արմենը իրենց տվել է կնիքված հաշիվ-ապրանքագիր:
Վկա Սիրազնիկ Մանուկյանը նախնական քննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է «Արփի Անի» ՍՊ ընկերությունում` որպես աշխղեկ: Ընկերությունն առանձին մատակարաման գծով հաստիք չունի և մատակարարման հարցերով զբաղվում է ինքը: Մատակարար կազմակերպություների հետ պայմանագիրը կնքում է տնօրենը, իսկ հաշիվ-ապրանքագրերը ստորագրում է ինքը: 2006 թվականի հունիսին իրենց ընկերության գրասենյակ է եկել մի անծանոթ անձ և ներկայացել Արմեն Պողոսյան: Նա ասել է, որ «Պոգաշին» ՍՊ ընկերության տնօրենն է և կարող է մատակարարել ասֆալտ-բետոն: Արմենը եղել մոտ 40 տարեկան, միջահասակ, իսկ ճակատային մասում մազերը եղել են թափված: Ինքը Արմենին ուղեկցել է ընկերության տնօրենի մոտ, որտեղ միասին քննարկել են մատակարարվող ապրանքի որակի, քանակի և արժեքի հետ կապված հարցերը: 2006 թվականին իրենց ընկերությունը «Պոգաշին» ՍՊ ընկերությունից ստացել է 7.397.136 ՀՀ դրամի ասֆալտ-բետոն, որոնց վճարումը կատարվել է փոխանցման կարգով:
Վկա Վահան Ղազարյանը նախնական քննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2002-2007 թվականներին աշխատել է «Արփա-Սևան» ԲԲ ընկերությունում` որպես նյութատեխնիկական մատակարարման բազայի պետ, իսկ մինչև 2008 թվականի ապրիլը` որպես նյութատեխնիկական մատակարարման և ավտոտրանսպորտային ծառայության պետի տեղակալ: Ընկերությունը զբաղվում է մեծ ծավալի շինարարական աշխատանքներով: Նյութատեխնիկական մատակարաման առաջադրանքները տրվել են ընկերության տնօրենի կողմից: 2007 թվականին ընկերությունը տարբեր կազմակերպություներից ձեռք է բերել բազմաբնույթ նյութական արժեքներ, որոնց հետ կնքվել են պայմանագրեր: 2006 թվականի վերջին կամ 2007 թվականի սկզբնին ընկերության գրասենյակ է եկել իրեն անծանոթ մի անձ, ով եղել է 40-45 տարեկան, սև-շագանակագույն մազերով, 170-175 սմ հասկով ու նիհար կազմվածքով: Նա ներկայացել է Արմեն անունով և ասել, որ «Պոգաշին» ՍՊ ընկերության տնօրենն է ու զբաղվում է շինարաության բնագավառում օգտագործվող մեխանիզմների պահեստամասերի, ինչպես նաև տարբեր շինանյութերի մատակարարմամբ: Այնուհետև նրա հետ միասին եկել են ընկերության գործադիր տնօրեն Ա.Դավթյանի մոտ և քննարկել մատակարարվելիք ապարքնների գինն ու այլ մանրամասններ: Դրանից հետո ընկերությունների մեջև կնքվել են երկու պայմանագրեր, առաջինը` 2007 թվականի հունվարի 10-ին, իսկ երկրորդը` 2007 թվականի փետրվարի 20-ին: Պայմանագրերը ստորագրելու ժամանակ ինքն իմացել է, որ Արմենի ազգանունը Պողոսյան է: Նշված պայմանագրերի համաձայն` 2007 թվականի մարտից «Պոգաշին» ՍՊ ընկերության կողմից իրենց ընկերությանը մատակարարվել է 260.000.000 ՀՀ դրամի ապրանքններ: Բոլոր հաշիվ-ապրանքագրերը իր ներկայությամբ Արմենը ստորագրել ու կնիքել է:
Վկա Արա Մկրտչյան նախնական քննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է «Մակոր» ՍՊ ընկերության տնօրենը: Ընկերությունը իրականացնում է էլեկտրական շարժիչների, գեներատորների, պոմպերի և այլ էլեկտրական սարքավորումների առուվաճառք և վերանորոգում: 2007 թվականի մարտին ընկերության գրասենյակ` անձամբ իր մոտ եկել է անծանոթ մի անձ և տարբեր տեսակի ապրանքներ առաջարկել: Նա ներկայացել է Գագիկ անունով: Այնուհետև Գագիկին իրեն ցույց է տվել երկու շարժիչների լուսանկարներ, որոնք ուսումնասիրելուց հետո ինքը համաձայնել է յուրաքանչյուրը 12.500.000 ՀՀ դրամով գնել: Նշված ապրանքնների հետ Գագիկը բերել է նաև պայմանագիր և հաշիվ-ապրանքագրերի օրինակներ: Նշված պայմանագրի տեքստին ծանոթանալուց հետո ինքն իմացել է, որ Գագիկը մատակարարումը կատարում է «Պոգաշին» ՍՊ ընկերության անվամբ, որի տնօրենը Ա.Պողոսյանն է: Նշված ապրանքներն ստանալուց հետո իրենց կողմից երեք վճարման հանձնարարագրերով «Պոգաշին» ՍՊ ընկերությանը փոխանցվել է 25.000.000 ՀՀ դրամ: Արմեն Պողոսյանին ինքը չի ճանաչում:
Լուսանկարով անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին 2008 թվականի սեպտեմբերի 9-ի արձանագրության համաձայն` վկա Վահան Ղազարյանը, զննելով իրեն ճանաչման ներկայացված և արձանագրությանը փակցված լուսանկարները, հայտարարել է, որ նկարներում պատկերված անձանցից ճանաչում է թիվ 3 լուսանկարում պատկերված անձին, նա «Պոգաշին» ՍՊ ընկերության տնօրեն Արմեն Պողոսյանն է, ով 2006-2007 թվականներին «Պոգաշին» ընկերության միջոցով «Արփա-Սևան» ԲԲ ընկերությանը մատակարարել է մեծ ծավալով շինանյութ և սարքավորում:
Իրավաբանական անձի պետական գրանցման թիվ 0718858 վկայականի պատճենի համաձայն` 2006 թվականի մայիսի 5-ին Պետական ռեգիստրի Արաբկիրի տարածքային բաժնում գրանցվել է «Պոգաշին» ՍՊ ընկերությունը:
Թիվ 019934 վկայագրի համաձայն` «Պոգաշին» ՍՊ ընկերությունը գտնվում է Երևան քաղաքի Բաբայան փողոցի 14-րդ շենքի 26-րդ բնակարանում: Ընկերության մասնակիցն է Արմեն Գուրգենի Պողոսյանը, ում պատկանում է ընկերության 100 տոկոս բաժնեմասը:
Առգրավում կատարելու մասին 2009 թվականի հուլիսի 27-ի արձանագրության համաձայն` «Պրոմեթեյ բանկ» ՍՊ ընկերությունից առգրավվել է «Պոգաշին» ՍՊ ընկերության փաստաթղթերը, թիվ 06002-06015 դրամարկղային չեկերը, դրամարկղային չեկերի քաղվածքները և էլեկտրոնային վճարման հանձնարարագրերը:
Առգրավում կատարելու մասին 2009 թվականի հուլիսի 17-ի արձանագրության համաձայն` «ՎՏԲ-Հայաստան Բանկ» ՓԲ ընկերությունից առգրավվել է «Պոգաշին» ՍՊ ընկերության փաստաթղթերը, հաշվարկային հաշվի մուտքային և ելքային գործարքների շարժի տեղեկանքը և հաշվարկային հաշվի մուտքային և ելքային շարժի մեմերիալ օրդերները:
2009 թվականի օգոստոսի 5-ի թիվ 1005387 ստուգման ակտի համաձայն` 2009 թվականի հուլիսի 21-ից մինչև 2009 թվականի օգոստոսի 5-ը ստուգում է կատարվել «Պոգաշին» ՍՊ ընկերությունում: Ստուգմամբ հայտնաբերված խախտումներով տնտեսվարողին առաջարկվել է բյուջե փոխանցել 302413,7 հազար ՀՀ դրամ, որից շահութահարկ` 140418,9 հազար դրամ, եկամտահարկ` 20129,1 հազար ՀՀ դրամ, ԱԱՀ` 141302,7 հազար ՀՀ դրամ, պարտադիր սոցիալական ապահովագրության վճար` 563,0 հազար ՀՀ դրամ:
Փորձագետի 2008 թվականի մայիսի 29-ի թիվ 08-0510 եզրակացության համաձայն.
1.«Պոգաշին» ՍՊ ընկերության հարկային պարտավորությունների վերաբերյալ նախնական հաշվարկը կատարվել է փաստաթղթային ստուգման մեթոդով: Նշված մեթոդով նախնական հաշվարկի կատարումը համապատասխանում է նյութերում եղած փաստական տվյալներին և հետազոտվող ժամանակաշրջանում հարկային հաշվառման դաշտում գործող ու նախնական հաշվարկում արձանագրված դրվագներին վերաբերվող նորմատիվ ակտերի պահանջներին:
2.«Պոգաշին» ՍՊ ընկերության լրացուցիչ հարկային պարտավորությունները` առանձին հարկատեսակների գծով, տույժ և տուգանքներով, հանդերձ կազմում են 289.327.824 դրամ: Այդ թվում`
-ԱԱՀ -56.447.000 դրամ
-շահութահարկ -58.832.260 դրամ
Ընդամենը հարկեր -115.279.260 դրամ
-տույժեր -68.785.941 դրամ
-տուգանքներ -105.262.623 դրամ
Ընդամենը տույժեր
և տուգանքներ -174.048.564 դրամ
3.«Պոգաշին» ՍՊ ընկերության լրացուցիչ հարկային պարտավորությունները առաջացել են «Հարկերի մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ, 24-րդ, 25-րդ և «Շահութահարկի մասին» ՀՀ օրենքի 33-րդ, «ԱԱՀ-ի մասին» ՀՀ օրենքի 9-րդ հոդվածների պահանջների խախտման հետևանքով:
Փորձագետի 2009 թվականի հոկտեմբերի 23-ի թիվ 09-1598 եզրակացության համաձայն.
1.ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ ՕՀ վարչության 2009 թվականի օգոստոսի 5-ի թիվ 1005387 ակտով «Պոգաշին» ՍՊ ընկերությանն առաջադրված հարկային պարտավորությունները մասնակիորեն է հաշվարկվել ճիշտ մեթոդով, այդ իսկ պատճառով էլ նշված ստուգմամբ, տույժ և տուգանքներով հանդերձ «Պոգաշին» ՍՊ ընկերության հարկային պարտավորությունների առաջադրումը նույնպես մասնակիորեն է բխում ընկերության հաշվապահական հաշվառման փաստաթղթերից և քրեական գործի նյութերից, ինչպես նաև ստուգվող ժամանակահատվածում հաշվապահական և հարկային հաշվառման դաշտերում գործող ու ստուգման ակտում արձանագրված դրվագներին վերաբերվող օրենքների և նորմատիվ ակտերի պահանջներից:
2.«Պոգաշին» ՍՊ ընկերության գործնեության իրացումից ստացված հասույթում Ա/Ձ Տիգրան Ավագյանի անվամբ դուրս գրված 2007 թվականի օգոստոս-սեպտեմբեր ամիսների թվով 19 հաշիվ-ապրանքագրերով անցնող 11.215.200 դրամը և ստուգման ակտում նշված 2008 թվականի իրացման 1.316.600 դրամը չհաշվարկելու դեպքում, ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ-ի ՕՀ վարչության աշխատակիցների կողմից 2009 թվականի օգոստոսի 5-ին կազմված թիվ 1005387 ստուգման ակտում արձանագրված դրվագներով` սույն փորձաքննությամբ կատարված ճշգրտումներով «Պոգաշին» ՍՊ ընկերության հարկային պարտավորություններն ըստ առանձին հարկատեսակների և դրանց վրա հաշվարկած տույժ և տուգանքների կազմում է ընդամենը` 179146,1 հազար դրամ, այդ թվում.
-Շահութահարկ` 2598,1 հազար դրամ
-Եկամտահարկ` 8100,5 հազար դրամ
-ԱԱՀ` 56703,3 հազար դրամ
Պարտադիր սոցիալական վճար` 264,4 հազար դրամ
Ընդամենը հարկեր և սոցիալական վճարներ` 67666,3 հազար դրամ
Տուգանքներ` 74432,9 հազար դրամ
Տույժեր` 37046,9 հազար դրամ
Ընդամենը տուգանքներ և տույժեր` 111479,8 հազար դրամ
3.«Պոգաշին» ՍՊ ընկերության կողմից ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված կարգով հարկային մարմիններին հաշվարկներ, հաշվետվություններ, թե 2006 թվականի և թե 2007 թվականի հաշվետու տարիների համար ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ-ի Արաբկիրի հարկային տեսչությանը չի ներկայացրվել, որով և խախտվել է «Շահութահարկի մասին» ՀՀ օրենքի 46-րդ հոդվածի 1-ին կետի` «Շահութահարկ վճարողներն իրենց հաշվառման վայրի հարկային տեսչության մարմնին յուրաքանրյուր տարվա արդյունքներով ներկայացնում են շահութահարկի հաշվարկներ, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված ձևով հաշվապահական հաշվեկշիռ և ֆինանսական արդյունքների մասին հաշվետվություն մինչև հաշվետու տարվան հաջորդող տարվա ապրիլի 15-ը, «ԱԱՀ-ի մասին» ՀՀ օրենքի 33-րդ հոդվածի` «ԱԱՀ վճարողները սույն օրենքի 32-րդ հոդվածով սահմանված ժամկետներում իրենց գրանցման վայրի հարկային տեսչության մարմին են ներկայացնում պետական բյուջե ԱԱՀ-ի վճարման համար համապատասխան հաշվարկներ` Հայաստանի Հանրապետության հարկային տեսչության կողմից սահմանված ձևով: ԱԱՀ վճարողների կողմից ԱԱՀ-ի գծով սխալների ինքնուրյուն հայտնաբերման դեպքում սահմանված կարգով դրանց ճշգրտման արդյունքներով կարող են ներկայցվել ճշգրտված հաշվարկներ, բացառությամբ սույն օրենքի 29-րդ հոդվածով սահմանված կարգի», «Եկամտահարկի մասին» ՀՀ օրենքի 37-րդ հոդվածի 3-րդ կետի «Կազմակերպությունները և անհատ ձեռնարկատերը (այդ թվում գործատուն) պարտավոր է եռամսյակը մեկ հաջորդ եռամսյակի երկրորդ ամսի 1-ից ոչ ուշ իր գտնվելու հարկային մարմնին Հայաստանի Հանրապետության հարկային տեսչության կողմից սահմանված ձևով ներկայացնել հաշվարկ` անցած եռամսյակի յուրաքանչյուր ամսում ֆիզիկական անձանց վճարած եկամուտների, պահված և բյուջե փոխանցված եկամտահարկի գումարների մասին» և «Պարտադիր սոցիալական ապահովագրության վճարումների մասին» ՀՀ օրենքի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի` «Գործատուները յուրաքանչյուր ամիս հաշվարկում են սոցիալական վճարներ, դրանց հաշվին Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանած կարգով և չափերով վարձու աշխատողներին հաշվարկում ու վճարում են պարտադիր սոցիալական ապահաովագրության բյուջե մինչև հաջորդ ամսվա 20-ը (ներառյալ)` յուրաքանչյուր ամսում փաստացի վճարված ապահովագրական նպաստների գումարների չափով (բայց ոչ ավելի, քան տվյալ ամսվա համար հաշվարկված սոցիալական վճարների գումարը)` պակասեցումը կատարելով հաջորդ ամսվա 20-ին» պահանջները:
4.ՀՀ ԿԱ ՕՀ վարչության 2009 թվականի օգոստոսի 5-ի թիվ 1005387 ակտում արձանագրված դրվագներով` սույն փորձաքննությամբ ճշգրտված տվյալներով «Պոգաշին» ՍՊ ընկերությանը տույժ և տուգանքներով հանդերձ` 179146,1 հազար դրամ գումարի (հարկեր և պարտադիր սոցիալական ապահավության վճարներ` 67666,3 + տույժ և տուգանքներ` 111479,8) առաջադրված հարկային պարտավորություններն արդյունք են ոչ թե հարկման համար հիմք հանդիսացող փաստթղթերում, հաշվապահական գրքերում կամ այլ փաստաթղթերում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու, այլ արդյունք են հաշվետվություններ ու հաշվարկներ չներկայացնելու: Ինչ վերաբրեվում է այն հարցին, թե ովքեր են պատասխանտվություն կրում ընկերությանն առաջադրված հարկային պարտավորությունների կատարման համար, ապա պետք է նշել, որ «Հարկերի մասին» ՀՀ օրենքի 22-րդ հոդվածի 1-ին պարբերությունում ուղղակի նշված է` «Հարկերը ճիշտ հաշվարկելու, ժամանակին վճարելու և հարկային օրենսդրության մյուս պահանջները պահպանելու պատասխանատվությունը, հարկային օրենսդրությամբ այլ բան սահմանված չլինելու դեպքում, կրում են հարկ վճարողները և դրանց (ձեռնարկությունների, հիմնարկների և կազմակերպություների) Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված պաշտոնատար անձինք»:
Փորձագետի 2009 թվականի հոկտեմբերի 23-ի թիվ 09-1598 եզրակացությանը կից հաշիվ-ապրանքագիր հանդիսացող հանձնման-ընդունման արձանագրության համաձայն` փորձաքննության համար վճարման ենթակա գումարը կազմում է 164.880 ՀՀ դրամ:
Այլ փաստաթղթերն ապացույց ճանաչելու մասին 2009 թվականի դեկտեմբերի 4-ի որոշման համաձայն` Գուրգեն Եղիազարյանի, Վահագն Մինասյանի, Սիրազնիկ Մանուկյանի, Աշոտ Հակոբյանի, Արշակ Վառյանի, Հրաչյա Նիկողոսյանի, Ռոբերտ Յազիչյանի, Արտաշես Անանյանի, Վահան Ղազարյանի, Արա Մկրտչյանի և Գիլբերտ Բաբախանլուի բացատրությունները, 2009 թվականի օգոստոսի 5-ի թիվ 1005387 ստուգման ակտը, գնորդ կազմակերպությունների ներկայացուցիչների կողմից քննությանը ներկայացված հաշվապահական հաշվառման փաստաթղթերը, վճարման հանձնարարագրերը, պայմանագրերը, «Պոգաշին» ՍՊ ընկերության հարկային գործի փաստաթղթերի կրկնօրինակները և «ՎՏԲ-Հայաստան Բանկ» ՓԲ ընկերության «Սպանդարյան» մասնաճյուղից ու «Պրոմեթեյ Բանկ» ՍՊ ընկերությունից առգրավված «Պոգաշին» ՍՊ ընկերության հաշվարկային հաշվով կատարված բանկային գործառույթների հիմք հանդիսացող փաստաթղթերը, որպես այլ փաստաթղթեր, ճանչվել են ապացույց և կցվել քրեական գործին:
ՀՀ գլխավոր դատախազության կոռուպցիոն և կազմակերպված հանցագործությունների գործերով վարչության 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ի հայցադիմումի համաձայն` վարչության դատախազ Ա.Չիչոյանը խնդրել է «Պոգաշին» ՍՊ ընկերության տնօրեն Արմեն Գուրգենի Պողոսյանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել 67.667.300 ՀՀ դրամը:
ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի պահանջագրի համաձայն` Արմեն Գուրգենի Պողոսյանը նախկինում դատապարտված չի եղել:
Հետախուզում հայտարարելու մասին 2008 թվականի սեպտեմբերի 23-ի որոշման համաձայն` Արմեն Գուրգենի Պողոսյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2008 թվականի սեպտեմբերի 23-ի որոշման համաձայն` Արմեն Գուրգենի Պողոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է կալանավորումը և կալանավորման սկիզբը հաշվվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից:
Անձին ոստիկանության բաժին բերման ենթարկելու մասին 2009 թվականի հունիսի 22-ի արձանագրության համաձայն` Արմեն Գուրգենի Պողոսյանը հետախուզման մեջ գտնվելու համար 2009 թվականի հունիսի 22-ին Գ.Նժդեհի 1-ին շենքի մոտից բերման է ենթարկվել ոստիկանության Շենգավիթի բաժին:
ՀՀ երկրապահ կամավորների միության Մեղրիի տարածքային բաժանմունքի նախագահի 2009 թվականի հուլիսի 21-ի թիվ 23 գրության համաձայն` Արմեն Պողոսյանը 1991-1994 թվականներին մասնակցել է Մեղրիի տարածաշրջանի ինքնապաշտպանական գործողություններին: Նա իրեն դրսևորել է որպես հմուտ ազատամարտիկ:
Մեղրի քաղաքի քաղաքապետի և բնակիչների կողմից տրված բնութագրերի համաձայն` Արմեն Պողոսյանը բնութագրվում է դրականորեն: Նա 1991-1994 թվականներին ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Մեղրիի պաշտպանական խնդիրներին և այդ նպատակով մոտ 30.000 ռուբլու ֆինանսական աջակցություն ցուցաբերել: Նրա խնամքին են գտնվում կենսաթոշակառու մայրը, ավտովթարից մահացած եղբոր և վերջինի կնոջ երկու ծնողազուրկ երեխանները, երկրորդ խմբի հաշմանդամ եղբայրը:
Մեղրի քաղաքի քաղաքապետի կողմից տրված տեղեկանքի համաձայն` Արմեն Պողոսյանը բնակվում է Մեղրի քաղաքի Փարամազի փողոցի 14-րդ տանը և նրա խնամքին են գտնվում կենսաթոշակառու մայրը, հաշմանդամ եղբայրը, եղբոր որդին ու դուստրը:
Վերը նշված ապացույցների հիման վրա Դատարանը հաստատված է համարում գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող հետևյալ փաստական հանգամանքները.
-Արմեն Պողոսյանը «Պոգաշին» ՍՊ ընկերության հիմնադիրն ու տնօրենն է,
-«Պոգաշին» ՍՊ ընկրեությունը հաշվառված է Արաբկիրի տարածքային հարկային տեսչությունում,
-«Պոգաշին» ՍՊ ընկերության տնօրեն Արմեն Պողոսյանը 2006-2007 թվականներին տարբեր կազմակերպությունների մատակարարել է շինանյութ և այլ ապրանքններ,
-նշված ժամանակահատվածում իրականացրած գործունեության համար Արմեն Պողոսյանը Արաբկիրի տարածքային հարկային տեսչություն չի ներկայացրել համապատասխան հաշվետվություններ, հաշվարկներ կամ հարկման հիմք հանդիսացող այլ փաստաթղթեր,
-Արմեն Պողոսյանը չի ներկայացրել համապատասխան հաշվետվություններ, հաշվարկներ կամ հարկման հիմք հանդիսացող այլ փաստաթղթեր, որի արդյունքում նա չի վճարել 67.666.300 ՀՀ դրամ հարկ,
-67.666.300 ՀՀ դրամը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 3-րդ մասի իմաստով հանդիսանում է առանձնապես խոշոր չափերի հասնող գումար,
-Արմեն Պողոսյանը նախկինում դատապարտված չի եղել և բնութագրվում է դրականորեն,
-Արմեն Պողոսյանը մասնակցել է Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության համար մղված մարտական գործողություններին և նյութական աջակցություն ցուցաբերել զոհված ազատամարտիկների ընտանիքներին,
-Արմեն Պողոսյանը արգելանքի է վերցվել 2009 թվականի հունիսի 22-ին:
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Վերը նշված փաստերի հիման վրա Դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ «Պոգաշին» ՍՊ ընկերության տնօրեն Արմեն Գուրգենի Պողոսյանը, 2006-2007 թվականներին իրականացրած գործունեության համար հաշվետվություններ, հաշվարկներ կամ հարկման հիմք հանդիսացող այլ փաստաթղթեր չներկայացնելու միջոցով, չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերի` 67.666.300 ՀՀ դրամ հարկեր վճարելուց: Այսինքն` Արմեն Գուրգենի Պողոսյանը կատարել է արարք, ինչը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներին:
Ապացուցված է Արմեն Գուրգենի Պողոսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքը կատարելու մեջ:
Արմեն Պողոսյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանք է` խոստովանական ցուցմունքներ տալը:
Արմեն Պողոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են նախկինում արատավորված` դատապարտված չլինելը և դրականորեն բնութագրվելը (նման իրավական դիրքորոշում է արտահայտել ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշմամբ):
Արմեն Պողոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են` Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության համար մղված մարտական գործողություններին մասնակցելը և զոհված ազատամարտիկների ընտանիքներին ֆինանսական օգնություն ցուցաբերելը:
Դատարանը գտնում է, որ Արմեն Պողոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել նաև այն, որ նրա խնամքին են գտնվում կենսաթոշակառու մայրը, երկրորդ խմբի հաշմանդամ եղբայրը և մյուս եղբոր ծնողազուրկ երեխաները:
Դատարանը արձանագրում է, որ Արմեն Պողոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` արարքի հանցավորությունը և պատժելիությունը որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով: ՀՀ Սահմանադրության 22-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն` պատասխանատվություն սահմանող կամ պատասխանատվությունը խստացնող օրենքը հետադարձ ուժ չունի:
Պատիժ նշանակելիս Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ գործի դատական քննության պահին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի համար սահմանված է պատիժ` հինգից տասը տարի ժամկետով ազատազրկում` գույքի բռնագրավմամբ, իսկ Արմեն Պողոսյանի կողմից հանցանքի կատարման պահին` 2006-2007 թվականներին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված է եղել պատիժ` երեքից վեց տարի ժամկետով ազատազրկում` գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա: Հետևաբար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքը կատարելու համար Արմեն Պողոսյանի նկատմամբ պատիժ կարող է նշանակվել ազատազրկում` երեքից վեց տարի ժամկետով` գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա:
Դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալը, Արմեն Պողոսյանի կատարած արարքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը, նրան դրականորեն բնութագրող տվյալը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին հասնելու համար նրա նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով, որը նա պետք է կրի: Ընդ որում` կատարված արարքի համար չպետք է նշանակել 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված լրացուցիչ պատիժը` գույքի բռնագրավումը:
Դատարանը գտնում է, որ Արմեն Պողոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածով, գտնում է, որ նախնական քննության մարմնի կողմից ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը լուծում է այն հարցը, թե քաղաքացիական հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով։
Սույն քրեական գործով քաղաքացիական հայց է ներկայացրել ՀՀ գլխավոր դատախազության կոռուպցիոն և կազմակերպված հանցագործությունների գործերով վարչությունը` ամբաստանյալ Արմեն Պողոսյանից պահանջելով հանցագործությամբ Հայաստանի Հանրապետությանը պատճառված վնասը` 67.667.300 ՀՀ դրամը: Սակայն սույն գործով ձեռք բերված ապացույցներով հաստատվում է, որ Հայաստանի Հանրապետությանը հանցագործությամբ պատճառվել է ոչ թե 67.667.300 ՀՀ դրամի, այլ 67.666.300 ՀՀ դրամի վնաս, ուստի Դատարանը գտնում է, որ Արմեն Պողոսյանի դեմ ներկայացված քաղաքացիական հայցի պահանջը պետք է բավարարել մասնակի և Արմեն Պողոսյանից հօգուտ Հայաստանի Հանրապետության, որպես հանցագործությամբ պատճառված վնաս, պետք է բռնագանձել 67.666.300 ՀՀ դրամ:
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսերն ամբաստանյալ Արմեն Պողոսյանից ենթակա չեն բռնագանձման, քանի որ քաղաքացիական հայցը վերոնշյալ հիմնավորմամբ պետք է բավարարել: Բռնագանձման ենթակա չեն նաև վկայակոչված հոդվածի նույն մասի 2-րդ և 4-6-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերը, քանի որ 4-րդ կետով նախատեսված դատական ծախսեր ընդհանրապես չկան, իսկ 2-րդ, 5-րդ և 6-րդ կետերով նախատեսված ծախսերի վերաբերյալ տվյալները բացակայում են, ավելին` նման պահանջ Դատարան չի ներկայացվել: Ինչ վերաբերում է 3-րդ կետով նախատեսված դատական ծախսին, ապա Դատարանը գտնում է, որ Արմեն Պողոսյանից պետք է բռնագանձել դատահաշվապահական փորձաքննության համար վճարվելիք գումարը (հիմք` փորձագետի 2009 թվականի հոկտեմբերի 23-ի թիվ 09-1598 եզրակացությանը կից հաշիվ-ապրանքագիր հանդիսացող հանձնման-ընդունման արձանագրություն)` 164.880 ՀՀ դրամը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ, 168-րդ, 309-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 369-372-րդ հոդվածներով` Դատարանը
ՎՃՌԵՑ

Արմեն Գուրգենի Պողոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ նշանակել ազատազրկում` 4 (չորս) տարի ժամկետով` պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2009 թվականի հունիսի 22-ից:
Արմեն Գուրգենի Պողոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը պահել քրեական գործի հետ միասին:
Քաղաքացիական հայցը բավարարել մասնակի. Արմեն Գուրգենի Պողոսյանից հօգուտ Հայաստանի Հանրպետության, որպես հանցագործությամբ պատճառված վնաս, բռնագանձել 67.666.300 (վաթսունյոթ միլիոն վեց հարյուր վաթսունվեց հազար երեք հարյուր) ՀՀ դրամ:
Արմեն Գուրգենի Պողոսյանից հօգուտ Հայաստանի Հանրապետության, որպես դատական ծախս, բռնագանձել 164.880 ՀՀ դրամ:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության քրեական վերաքննիչ դատարան` հրապարակելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ