ԵԱՔԴ /0139/01/09






ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

«24» նոյեմբերի 2009թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ` Դատարան)

Նախագահող դատավոր Մ.Պապոյան
դատական նիստերի քարտուղար Ռ.Ավետյան
մեղադրող Ա.Աղայան
պաշտպան Ա.Ջուվանովա

դռնբաց դատական նիստում` արագացված դատական քննության կարգով, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Մարիամ Վաչիկի Ղարիբյանի` ծնված 1990 թվականի մայիսի 5-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված է Երևան քաղաքի Մ.Ավետիսյան 2-րդ փողոցի 15ա շենքի 36-րդ բնակարանում: Մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ 2-րդ մասի 1-ին կետով, խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2009 թվականի օգոստոսի 22-ին ՀՀ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Վանյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցված թիվ 09109409 քրեական գործի վարույթը կարճվել է հանցագործության դեպքի բացակայության հիմքով և թիվ 09109409 քրեական գործի նյութերով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել նոր` թիվ 09115409 քրեական գործը:
2009 թվականի սեպտեմբերի 2-ին ՀՀ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Վանյանի որոշմամբ Մարիամ Վաչիկի Ղարիբյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ 2-րդ մասի 1-ին կետով:
2009 թվականի սեպտեմբերի 18-ին ՀՀ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի քննչական բաժնի քննիչ Կ.Պապոյանի որոշմամբ թիվ 09115409 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
2009 թվականի հոկտեմբերի 5-ին Մարիամ Վաչիկի Ղարիբյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան:
Մարիամ Վաչիկի Ղարիբյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով` այն արարքի համար, որ նա, նախազգուշացված լինելով ակնհայտ սուտ մատնություն կատարելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածով նախատեսված պատասխանատվության մասին, գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է, 2009 թվականի հունիսի 8-ին ՀՀ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում հաղորդում տալով կատարել է սուտ մատնություն` Արթուր Վարդանյանին և Նահապետ Մեհրաբյանին մեղադրելով ծանր հանցագործության` իրեն 2009 թվականի հունիսի 8-ին առևանգելու մեջ:
2. Արագացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Մարիամ Վաչիկի Ղարիբյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտնեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, գտնում է, որ ամբաստանյալ Մարիամ Վաչիկի Ղարիբյանը կատարել է արարք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ 2-րդ մասի 1-ին կետով:
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Դատարանը, ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, մասնավորապես` ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի պահանջագիրը, բնութագրերը, եկավ հետևյալ եզրահանգման.
Մարիամ Ղարիբյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքներ են քոլեջում սովորելը և կատարածի համար զղջալը:
Մարիամ Ղարիբյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են նախկինում արատավորված` դատապարտված չլինելը և դրականորեն բնութագրվելը (նման իրավական դիրքորոշում է արտահայտել ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ- 124/07 որոշմամբ):
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ գործում ամբաստանյալ Մարիամ Ղարիբյանը պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Կատարած արարքի համար ամբաստանյալ Մարիամ Ղարիբյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Դատարանը, հաշվի առնելով Մարիամ Ղարիբյանի կատարած արարքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը, նրան դրականորեն բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև այն, որ Մարիամ Ղարիբյանի կողմից կատարած արարքի համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ ազատազրկման ձևով, գտնում է, որ նրա նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով:
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը մի շարք այլ հարցերի հետ միասին պետք է լուծի նաև այն հարցը, թե ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, թե` ոչ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն` եթե դատարանը, ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է. «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` 2008 թվականի փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես` տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով Վճռաբեկ դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում` օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով գործի քննության ժամանակ, բացառությամբ այն դեպքի, երբ վերջինս ծանրակշիռ փաստարկների մատնանշմամբ հիմնավորում է, որ դրանք կիրառելի չեն տվյալ փաստական հանգամանքների նկատմամբ:
Դատարանը, անդրադառնալով տուժողին պատճառած վնասը վերականգնելու մասով վկայակոչված որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշմանը, հարկ է համարում նշել, որ սույն գործն ունի իր առանձնահատկությունը, այն է` ամբաստանյալ Մարիամ Ղարիբյանի կողմից անմիջականորեն չի պատճառվել ֆիզիկական կամ գույքային (նյութական) վնաս, ավելին` սույն գործով չկա նաև տուժող: Նշված հանգամանքներն օբյեկտիվորեն անհնար են դարձնում տուժողին պատճառած վնասի հարթումը կամ դրան ուղղված միջոցների ձեռնարկումը: Ինչ վերաբերում է հանցագործությունից հետո ամբաստանյալ Մարիամ Ղարիբյանի դրսևորած վարքագծին, ապա նա տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, զերծ է մնացել այլ հանացավոր արարքներ կատարելուց և չլինելով կալանավորված` չի խուսափել քննությունից և դատից:
Վերոգրյալը հաշվի առնելով` Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Մարիամ Ղարիբյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու:
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներին կարելի է հասնել առանց ամբաստանյալի կողմից ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու, այսինքն` կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը:
Դատարանը գտնում է, որ Մարիամ Ղարիբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածով, գտնում է, որ նախնական քննության մարմնի կողմից ապացույց ճանաչված` հաղորդում տալու մասին թիվ 006163 արձանագրությունը պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին:
Դատարանը գտնում է, որ դատական ծախսերն ամբաստանյալ Մարիամ Ղարիբյանից ենթակա չեն բռնագանձման, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախս սույն քրեական գործով չկա, իսկ 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 8-րդ մասի, ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ, 168-րդ, 309-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 369-372-րդ, 3751-րդ և 3753-րդ հոդվածներով` Դատարանը
ՎՃՌԵՑ

Մարիամ Վաչիկի Ղարիբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և պատիժ նշանակել ազատազրկում` 2 (երկու) տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան` 2 (երկու) տարի ժամկետով:
Մարիամ Ղարիբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Ապացույց ճանաչված հաղորդում տալու մասին թիվ 006163 արձանագրությունը պահել քրեական գործի հետ միասին:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության քրեական վերաքննիչ դատարան` հրապարակելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով):


ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ