ԵԱՔԴ/0116/01/09






ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՀԱՄԱՅՆՔՆԵՐԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

«5» հոկտեմբերի 2009թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ` Դատարան)

Նախագահող դատավոր Մ.Պապոյան
դատական նիստերի քարտուղար Ռ.Ավետյան
մեղադրող Ա.Աղայան
պաշտպան Ռ.Խաչատրյան

դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Վարդան Հրանտի Վարդանյանի` ծնված 1991 թվականի փետրվարի 7-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատապարտված, բնակվում է Երևան քաղաքի Սևքարեցի Սաքոյի փողոցի 2-րդ տանը: Մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 327-րդ հոդվածի 1-ին մասով. խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2009 թվականի հուլիսի 23-ին ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի քննչական բաժնի ՀԿԳ ավագ քննիչ Կ.Հակոբյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 327-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 14121809 քրեական գործը:
2009 թվականի օգոստոսի 3-ին ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի քննչական բաժնի ՀԿԳ ավագ քննիչ Կ.Հակոբյանի որոշմամբ Վարդան Հրանտի Վարդանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 327-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2009 թվականի օգոստոսի 31-ին Վարդան Հրանտի Վարդանյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան:
Վարդան Հրանտի Վարդանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 327-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն արարքի համար, որ նա, 2007 թվականի հունվարի 22-ին, անցնելով Արաբկիրի զինկոմիսարիատի կցագրման հանձնաժողովի բժշկական ստուգումները, ճանաչվել է պիտանի զինվորական ծառայության համար: Բացի այդ, 2009 թվականի գարնանը զինկոմիսարիատի ուղեգրով հետազոտվելով ճանաչվել է պիտանի զինվորական ծառայության համար, սակայն Վարդան Վարդանյանը, «Եհովայի վկաներ» աղանդավորական կազմակերպությանն անդամակցելու, իր կրոնական համոզմունքներին հակառակ չգործելու պատճառաբանությամբ, հրաժարվել է ժամկետային զինվորական կամ այլընտրանքային ծառայության հերթական` 2009 թվականի գարնանային զորակոչից` չունենալով այդ ծառայությունից ազատվելու ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված հիմքեր:
2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Ամբաստանյալ Վարդան Վարդանյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չճանաչեց և ցուցմունք տվեց այն մասին, որ մեղավոր չճանաչելու հանգամանքը պայմանավորված է նրանով, որ ՀՀ Սահմանադրության 26-րդ և 46-րդ հոդվածների միջև առկա է հակասություն: ՀՀ Սահմանադրության 26-րդ հոդվածը հնարավորություն է տալիս ազատորեն գործել սեփական խղճի համաձայն, ինչպես նաև դավանել ցանկացած կրոն և գործել այդ կրոնի սկզբունքներին համաձայն, իսկ ՀՀ Սահմանադրության 46-րդ հոդվածը պարտավորեցնում է մասնակցել զինվորական ծառայությանը, իսկ զինվորական ծառայության մեկնելու դեպքում ինքը չի կարողանա մասնակցել ժողովքային հանդիպումներին: Բացի այդ, 2001 թվականի հունվարի 25-ին Հայաստանի Հանրապետությունը Եվրոպայի Խորհրդին անդամագրվելու ժամանակ իր վրա պարտավորություն է վերցրել ազատ արձակել այն բոլոր կալանավորներին, ովքեր դատապարտվել են իրենց ընտրած խղճի և կրոնի պատճառով: Ինքը 2007 թվականի գարնանն Արաբկիրի զինկոմիսարիատում անցել է բժշկական հետազոտում և ճանաչվել է պիտանի զինվորական ծառայության համար: Այնուհետև` 2009 թվականի գարնանը, զինկոմիսարիատի ուղեգրով անցել է լրացուցիչ բժշկական հետազոտում և նույնպես ճանաչվել է պիտանի: Դրանից հետո դիմումներ է ուղարկել Արաբկիրի զինկոմիսարիատ և դատախազություն, որոնցում նշել է, որ հանդիսանում է Եհովայի վկա, հետևապես հրաժարվում է ինչպես ժամկետային զինվորական, այնպես էլ այլընտրանքային ծառայություններից: Այնուհետև իրեն կանչել են ոստիկանություն և իր դեմ հարուցել քրեական գործ: Ինքն ունի կրծքավանդակի դեֆորմացիա, ծնկահոդերում հոդացավեր և չգիտի, որն է պատճառը, որ համարվել է պիտանի զինվորական ծառայության համար, հավանաբար այն, որ հանդիսանում է Եհովայի վկա: Ինքը չի ցանկանում մեկնել ինչպես ժամկետային, այնպես էլ այլընտրանքային զինվորական ծառայության, քանի որ հանդիսանալով Եհովայի վկա, երկար տարիներ ուսումնասիրելով աստվածաշունչը` հասկացել է, որ Աստծո ժողովուրդը չպետք է վարժվի պատերազմի, թեպետև իրենք ապրում են մարմնում, սակայն իրենց պատերազմի զենքերը մարմնական չեն: Նա արդեն ունի իր տերը, դա Հիսուս Քրիստոսն է և Եհովա աստվածը: Ինքն արդեն իր կյանքը նվիրել է նրանց և գտնում է, որ յուրաքանչյուր անհատ պետք է մեկ տիրոջ ծառայի: Ծառայության չմեկնելու վերաբերյալ որոշումը կայացրել է ինքնուրույն: Ինչպես նշել է իր դիմումներում, ինքը կցանկանա մասնակցել այլընտրանքային ծառայությանը միայն այն դեպքում, երբ այդ ծառայությունը կհամապատասխանի եվրոպական չափանիշներին: Հայաստանի Հանրապետությունը 2001 թվականին Եվրոպայի Խորհրդին անդամագրվելու ժամանակ իր վրա պարտավորություն է վերցրել Հայաստանի Հանրապետությունում երեք տարվա ընթացքում կիրառելի դարձնել այլընտրանքային քաղաքացիական ծառայության մասին օրենքը, որով այն չպետք է հոգևոր գործունեությանը խանգարի, չպետք է լինի զինվորական վերահսկողության ներքո, իր մեջ նվաստացուցիչ աշխատանք չպետք է պարունակի և պետք է համապատասխանի զինվորական ծառայության ժամկետին, այսինքն` երեք տարի վեց ամսվա փոխարեն լինի երկու տարի: Չի ցանկանում մեկնել ինչպես ժամկետային, այնպես էլ այլընտրանքային ծառայության նաև այն պատճառով, որ այլընտրանքային ծառայությունը գտնվում է պաշտպանության նախարարության հսկողության ներքո, ուստի պատերազմի դեպքում առանց իր կարծիքը հաշվի առնելու և իր սկզբունքներին դեմ գնալով` իրեն կտանեն պատերազմի դաշտ և կստիպեն զենք վերցնել: Ավելին` այլընտրանքային ծառայության մեկնելով իր կատարած աշխատանքով կնպաստի բանակի գործունեությանը: Բացի այդ, փաստերը ցույց են տվել, որ այլընտրանքային ծառայության ժամանակ կատարվող աշխատանքները նվաստացուցիչ են: Եթե այլընտրանքային աշխատանքային ծառայությունը համապատասխանի իր կողմից նշված եվրոպական չափանիշներին, ապա ինքը կմասնակցի այդ ծառայությանը:
Վկա Արսեն Գևորգյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ճանաչում է ամբաստանյալ Վարդան Վարդանյանին որպես զինակոչիկ: Վարդան Վարդանյանն Արաբկիրի զինկոմիսարիատին կցագրվել է 2007 թվականի հունվարի 22-ին, որից հետո զինկոմիսարիատ է ներկայացել 2009 թվականի մարտի 4-ին: Անցնելով համապատասխան բժշկական հետազոտություն` նա զինակոչային բժշկական հանձնաժողովի կողմից ճանաչվել է պիտանի զինծառայության համար: Սակայն չունենալով ոչ մի օրինական տարկետման իրավունք` Վարդան Վարդանյանը հրաժարվել է պարտադիր զինծառայությունից` պատճառաբանելով, որ Եհովայի վկա է, ինչի մասին նա նաև դիմում է ներկայացրել զինկոմիսարիատ: Նրան առաջարկել են այլընտրանքային զինծառայության մասնակցել, սակայն նա դրանից նույնպես հրաժարվել է: Ինչ վերաբերում է Եհովայի վկաների առանձին հաշվառմանը, ապա զինկոմիսարիատում նման հաշվառում չի իրականացվում:
Անձնագիր տալու մասին դիմումի պատճենի համաձայն` Վարդան Հրանտի Վարդանյանը ծնվել է 1991 թվականի փետրվարի 7-ին և հանդիսանում է ՀՀ քաղաքացի:
Զորակոչիկի քարտի պատճենի համաձայն` Վարդան Հրանտի Վարդանյանը ճանաչվել է պիտանի զինվորական ծառայության համար:
2009 թվականի մարտի 20-ի առողջական վիճակի հետազոտման ակտի պատճենի համաձայն` Վարդան Վարդանյանի ախտորոշումն է. «Կրծքավանդակի առաջնային պատի կողմից ոսկրահոդային պաթոլոգիա չի հայտնաբերվել: Պատանեկան կիֆոզ առանց ֆունկցիայի խանգարման»:
2009 թվականի ապրիլի 10-ի առողջական վիճակի հետազոտման ակտի պատճենի համաձայն` Վարդան Վարդանյանի ախտորոշումն է. «Ներկայումս նեյրոցիրկուլյատոր դիստոնիա չի հայտնաբերվել: Ախտանունը` օպտիմալ զարկերակային ճնշում (ԱՀԿ-յան դասակարգման, 1999թ.)»:
ՀՀ գլխավոր դատախազին ուղղված 2009 թվականի ապրիլի 16-ի, ինչպես նաև Արաբկիրի զինվորական կոմիսարին ուղղված 2009 թվականի ապրիլի 16-ի և հունիսի 24-ի դիմումների համաձայն` Վարդան Վարդանյանը հայտնել է, որ իր կրոնական համոզմունքներից ելնելով` հրաժարվում է զինվորական և այլընտրանքային ծառայությունից:
Զորակոչից խուսափող զինակոչիկների ծնողների և հարազատների հետ տարվող բացատրական աշխատանքների վերաբերյալ մատյանից տրված քաղվածքի համաձայն` 2009 թվականի մայիսի 8-ին Վարդան Վարդանյանին բացատրվել է, որ կարող է անցնել այլընտրանքային ծառայություն և զգուշացվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 327-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին:
2009 թվականի օգոստոսի 10-ի «Զորակոչիկի անձնական գործն ապացույց ճանաչելու և քրեական գործին կցելու մասին» որոշման համաձայն` թիվ 14121809 քրեական գործով զորակոչիկ Վարդան Վարդանյանի անձնական գործի պատճենները ճանաչվել են ապացույց և կցվել քրեական գործին:
ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի պահանջագրի համաձայն` Վարդան Հրանտի Վարդանյանը նախկինում դատապարտված չի եղել:
Բնութագրի համաձայն` Վարդան Հրանտի Վարդանյանը բնութագրվում է դրականորեն:
Վերը նշված ապացույցների հիման վրա Դատարանը հաստատված է համարում հետևյալ փաստական հանգամանքները.
-Վարդան Հրանտի Վարդանյանը ծնվել է 1991 թվականի փետրվարի 7-ին և հանդիսանում է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի,
-Վարդան Հրանտի Վարդանյանը կցագրվել է Արաբկիրի զինկոմիսարիատում,
-Վարդան Հրանտի Վարդանյանը պիտանի է ինչպես ժամկետային, այնպես էլ այլընտրանքային ծառայության համար,
-Վարդան Հրանտի Վարդանյանը հրաժարվում է ինչպես ժամկետային զինծառայության, այնպես էլ այլընտրանքային ծառայության մեկնելուց,
-Վարդան Հրանտի Վարդանյանը խուսափել է 2009 թվականի գարնանային զորակոչից,
-ժամկետային զինվորական կամ այլընտրանքային ծառայությունից ազատվելու վերաբերյալ Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հիմքերը Վարդան Հրանտի Վարդանյանի նկատմամբ առկա չեն,
-Վարդան Հրանտի Վարդանյանը նախկինում դատապարտված չի եղել և բնութագրվում է դրականորեն:
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Վերոնշյալ փաստերի հիման վրա Դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի` 1991 թվականի փետրվարի 7-ին ծնված Վարդան Հրանտի Վարդանյանը խուսափել է ժամկետային զինվորական և այլընտրանքային ծառայության 2009 թվականի գարնանային զորակոչից` այդ ծառայությունից ազատվելու` Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հիմքերի բացակայության դեպքում: Այսինքն` Վարդան Հրանտի Վարդանյանը կատարել է արարք, որը համապատասխանում է Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 327-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին:
Ապացուցված է Վարդան Հրանտի Վարդանյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 327-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքը կատարելու մեջ:
Վարդան Վարդանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են` նախկինում արատավորված` դատապարտված չլինելը և դրականորեն բնութագրվելը (նման իրավական դիրքորոշում է արտահայտել ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշմամբ):
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Վարդան Վարդանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Կատարած արարքի համար ամբաստանյալ Վարդան Վարդանյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Դատարանը, հաշվի առնելով Վարդան Վարդանյանի կատարած արարքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը, նրան դրականորեն բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև այն, որ Վարդան Վարդանյանի կողմից կատարած արարքի համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված է նաև պատիժ ազատազրկման ձևով, գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին հասնելու համար նրա նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով, որը նա պետք է կրի:
Դատարանը, քննարկելով ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու և փոփոխելու հարցը, գտնում է, որ Վարդան Վարդանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու կամ փոփոխելու հիմքերը բացակայում են, քանի որ գտնվելով ազատության մեջ` նա չի խոչընդոտել վարույթն իրականացնող մարմինների աշխատանքին, ինչպես նաև չի խուսափել քննությունից և դատից:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածով, գտնում է, որ նախնական քննության մարմնի կողմից ապացույց ճանաչված` Վարդան Վարդանյանի անձնական գործի պատճենները պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մաuի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսն ամբաստանյալ Վարդան Վարդանյանից ենթակա չէ բռնագանձման, քանի որ նման ծախս սույն քրեական գործով առկա չէ: Ինչ վերաբերում է նույն մասի 2-6-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերին, ապա դրանք նույնպես ենթակա չեն բռնագանձման, քանի որ 3-րդ, 4-րդ և 5-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսեր ընդհանրապես չկան, իսկ 2-րդ և 6-րդ կետերով նախատեսված ծախսերի վերաբերյալ տվյալները բացակայում են, ավելին` նման պահանջ Դատարան չի ներկայացվել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ, 168-րդ, 309-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 369-372-րդ հոդվածներով` Դատարանը
ՎՃՌԵՑ

Վարդան Հրանտի Վարդանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 327-րդ հոդվածի 1-ին մասով և պատիժ նշանակել ազատազրկում` 2 (երկու) տարի ժամկետով:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել արգելանքի վերցնելու պահից:
Վարդան Հրանտի Վարդանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ապացույց ճանաչված Վարդան Վարդանյանի անձնական գործի պատճենները պահել քրեական գործի հետ միասին:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության քրեական վերաքննիչ դատարան` հրապարակելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ