Գործ հ. ԵԱՔԴ/0115/01/09

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
Հ Ա Ն Ո Ւ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ո Ւ Թ Յ Ա Ն

24-ը նոյեմբերի 2009թ. ք.Երևան

Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարանը
/այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ
Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ԱՐՏԵՄՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Հ.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Վ.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկ վարույթի կանոններով պաշտպան` Վ.Գևորգյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առավ Վարդան Աշոտի Հովհաննիսյանի ՀՀ քր. օր.-ի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով` Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանի 07.10.2009թ. դատավճռի դեմ

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2009 թվականի հունվարի 06-ին ՀՀ ոստիկանության Մաշտոցի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Սմբատյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 10100409 քրեական գործը:
2009 թվականի հունվարի 07-ին ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Վ.Պողոսյանի որոշմամբ թիվ 10100409 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
2009 թվականի հունվարի 07-ին ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Վ.Պողոսյանի որոշմամբ 2009 թվականի հունվարի 07-ին Վարդան Աշոտի Հովհաննիսյանը ձերբակալվել է:
2009 թվականի հունվարի 10-ին ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Վ.Պողոսյանի որոշմամբ Վարդան Աշոտի Հովհաննիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2009 թվականի փետրվարի 10-ին ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Վ.Պողոսյանի որոշմամբ Վիլյամ Ռոբերտի Ղուկասյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով:
2009 թվականի ապրիլի 20-ին ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Վ.Պողոսյանի որոշմամբ թիվ 10100409 քրեական գործն ուղարկվել է ՀՀ ՊՆ քննչական վարչություն:
2009 թվականի ապրիլի 23-ին ՀՀ ՊՆ քննչական վարչության ՀԿԳ քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Ա.Խաչատրյանի որոշմամբ թիվ 10100409 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
2009 թվականի օգոստոսի 14-ին ՀՀ ՊՆ քննչական ծառայության ՀԿԳ քննչական բաժնի ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Խաչատրյանի որոշմամբ թիվ 10100409 քրեական գործի վարույթի մասն ըստ մեղադրանքի Վիլյամ Ռոբերտի Ղուկասյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով կարճվել և քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` Մկրտիչ և Հովհաննես Զատիկյան եղբայրների հետ հաշտվելու հիմքով: Նույն որոշմամբ մեղադրյալ Վ.Ղուկասյանի և Ե.Հովհաննիսյանի կողմից միմյանց նկատմամբ բռնության գործադրմամբ խուլիգանություն կատարելու փաստով քրեական գործի նյութերով նոր քրեական գործի հարուցումը մերժվել է և քրեական հետապնդում չի իրականացվել ՙՀամաներում հայտարարելու մասին` ՀՀ Ազգային ժողովի 2009 թվականի հունիսի 19-ի որոշման 5-րդ կետի 1-ին ենթակետի հիմքով:
2009 թվականի օգոստոսի 14-ին ՀՀ ՊՆ քննչական ծառայության ՀԿԳ քննչական բաժնի ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Խաչատրյանի որոշմամբ Վարդան Աշոտի Հովհաննիսյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացվել է և նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2009 թվականի օգոստոսի 15-ին ՀՀ Զինվորական դատախազի կողմից քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Վարդան Աշոտի Հովհաննիսյանի ՀՀ քր. օր.-ի 112հդ.-ի 1-ին մասով ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննության առնելու համար:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանը, կիրառելով դատաքննության արագացված կարգ, 07.10.2009 թվականի դատավճռով ամբաստանյալ Վարդան Աշոտի Հովհաննիսյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել ազատազրկման` 3(երեք) տարի ժամկետով, պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2009 թվականի հունվարի 07-ից:
Վարդան Աշոտի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վճռվել է նաև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 2009 թվականի օգոստոսի 10-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված տուժող Սերգեյ Ռոմիկի Խաչատրյանին պատկանող սև գույնի սվիտրը, սև գույնի անջրանցիկ բաճկոնը և ուսաժապավեններով մայկան վերադարձնել նրան, իսկ նույն որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված ծալովի դանակը ոչնչացնել:
Դատական ծախսերի հարցը համարվել է լուծված:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Վ. Հովհաննիսյանի պաշտպան Վ.Գևորգյանը:
Դատավարության մյուս մասնակիցների կողմից այլ վերաքննիչ բողոքներ, ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ գրավոր պատասխաններ չեն ներկայացվել:
Պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը Վերաքննիչ քրեական դատարանի 18.11.2009թ. որոշմամբ ընդունվել է Վերաքննիչ քրեական դատարանի վարույթ:
Քրեական գործը Վերաքննիչ քրեական դատարան է մուտք եղել 2009թ. նոյեմբերի 05-ին:

2. Գործի փաստական հանգամանքները.

Վարդան Աշոտի Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, 2009 թվականի հունվարի 06-ին, ժամը 19:00-ի սահմաններում, ծալովի դանակը ձեռքին, գտնվելով Երևանի Հ.Քոչար փողոցի թիվ 18 և 20 շենքերի միջնամասում, և նկատելով, որ նույն փողոցի թիվ 16 հասցեում գտնվող նախկին ՙՊարտեզ՚ խանութի մոտակայքում, իրեն անծանոթ Վիլյամ Ղուկասյանը վիճաբանության և կռվի մեջ է մտել իրենց թաղամասի բնակիչ Եղիշե Հովհաննիսյանի հետ, ու չիմանալով, որ Սերգեյ Խաչատրյանը և այլ անձինք բաժանելու նպատակով են միջամտել կռվին, մոտեցել է նրանց և փորձել բաժանել: Ասֆալտի սառած լինելու պատճառով սայթաքել և վայր է ընկել, և վախենալով ու կարծելով, որ հնարավոր է քաշքշվող անձինք ծեծի ենթարկեն նաև իրեն, ստեղծված իրավիճակից դուս գալու համար, նշված դանակով, ցավ պատճառելու նպատակով, դիտավորությամբ 5/հինգ/ անգամ հարվածել է նրան քաշքշող և ձախից իրանի հատվածով դեպի իր կողմը կիսակքված Սերգեյ Խաչատրյանի` ըստ իր կարծիքով հետույքային հատվածին, սակայն դանակի հարվածները թափանցել են վերջինի կրծքավանդակի ձախ հատվածը և պատճառել նրա առողջությանը ծանր վնաս:



3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Սույն վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմավորումներով.
Ըստ վերաքննիչ բողոք բերած անձի` Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը դատավճռով թույլ է տվել ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 397-րդ, 398-րդ հոդվածներով նախատեսված նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ, որոնք ազդել են գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա:
Դատարանը, մասնավորապես, չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը:
Դատարանը թեև դատական ակտում նշել է, որ հաշվի է առնում Վարդան Հովհաննիսյանի կատարած արարքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը, նրան դրականորեն բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, սակայն, եթե դատարանը իրականում հաշվի առներ վերը նշված հանգամանքները, մասնավորապես, դատարանում իրեն մեղավոր ճաանչելով ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալը, կատարած արարքի համար անկեղծորեն զղջալը, ինքնական մեղայականով ներկայանալը, հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելը, գործով օբյեկտիվ ճշմարտության բացահայտմանը օգնելը, քրեորեն պատժելի մեկ արարք կատարած լինելը, նախկինում դատապարտված չլինելը, հանցավոր կապեր չունենալը, դրական բնութագրվելը, ֆիզիկապես վատառողջ լինելը և այլ հանգամանքներ, որոնք ապացուցում են ամբաստանյալի ուղղված և վերադաստիարակված լինելը, ապա նրա նկատմամբ, պատժի անհատականացմամբ, կնշանակեր արդարացի, ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ, որը կհամապատասխաներ նրա կատարած հանցանքի ծանրությանը, նրա անձին, հանցանքը կատարելու հանգամանքներին:
Հղումներ կատարելով ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 358հդ.-ի 4-րդ մասի, ՀՀ քր. օր.-ի 61հդ.-ի 1-ին, 2-րդ մասերի վրա, վերաքննիչ բողոքի հեղինակը նշել է, որ ազատազրկման դատապարտելու դեպքում դատարանը դատական ակտում պետք է պատճառաաբնի, թե ինչից ելնելով է Վարդան Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակում ազատազրկման ձևով պատիժ, դատարանը հաշվի չի առել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
Գործող քրեական օրենսգիրքը դատարանին հնարավորություն է տալիս, անհրաժեշտ հիմքերի առկայության պայմաններում, մարդասիրական վերաբերմունք դրսևորել հանցանք կատարած անձի նկատմամբ, ազատել քրեական պատասխանատվությունից, նշանակել օրենքով նախատեսված պատժից ավելի մեղմ պատիժ, պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` ամբաստանյալի վրա դնելով որոշակի պարտականություններ:
Վերաքննիչ բողոքի հեղինակը նաև նշել է, որ դատավճռում չի նշվել և քրեական գործում էլ չկա Վարդան Հովհաննիսյանի քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանք, իսկ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները բազմաթիվ են, որոնք հաշվի չեն առնվել դատարանի կողմից:
Վերաքննիչ բողոքում պաշտպանը, մասնավորապես, առանձնացրել է հետևյալ հանգամանքները.
-ամբաստանյալը ինքնակամ ներկայացել է մեղայականով, օ•նել և օժանդակել է հանցանքի բացահայտմանը.
-կատարած արարքի համար անկեղծորեն զղջացել է, տվել է խոստովանական և ճիշտ ցուցմունքներ.
-հանցագործությամբ տուժողին պատճառված վնասը` բուժման ծախսերը, կամովին հատուցվել և վերականգնվել է.
-տուժողի վարքագծի հակաօրինականությունը, որով պայմանավորվել է հանցագործությունը.
-նախկինում դատապարտված չի եղել, չունի հանցավոր կապեր, որևէ հակաօրինական արարք թույլ չի տվել.
-նախաքննության ընթացքում դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, չի խոչընդոտել մինչդատական վարույթում և դատարանուևմ գործի քննությանը, չի խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից.
-ունի մշտական բնակության վայր.
-երիտասարդ է, մինչև դեպքը սովորել է Երևանի ՊՏՀ-ի 3-րդ կուրսում.
-բնութագրվում է դրական.
-ֆիզիկապես վատառողջ է, տառապում է ՙՀիպերկերատոզ, մազային որքի տարածված ձև՚ հիվանդությամբ, ներկայումս համապատասխան բժշկի անմիջական հսկողության տակ գտնվելու և անհրաժեշտ բուժումները շարունակելու կարիք ունի.
-կատարել է քրեորեն պատժելի մեկ արարք:
Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է հաշվի առներ նաև ՀՀ քր. օր.-ի 62-րդ, 63-րդ հոդվածներով նախատեսված` քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Դատարանը պատիժ նշանակելիս չի կիրառել կիրառման ենթակա ՀՀ քր. օր.-ի 70հդ.-ի 1-ին, 2-րդ մասերի պահանջները, նշված հոդվածի իրավադրույթները չի գնահատել ՀՀ քր. օր.-ի 48հդ.-ի 2-րդ մասով սահմանված` պատժի նպատակների համատեքստում:
Հղումներ կատարելով ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 360հդ.-ի 1-ին մասի 6-րդ, 7-րդ, 8-րդ կետերի վրա` վերաքննիչ բողոքի հեղինակը նշել է, որ վերը նշված դրույթները հաշվի առնելու դեպքում դատարանը կհամոզվեր, որ Վարդան Հովհաննիսյանը ուղղվել է, հանցանքը կատարելուց հետո նրա վարքագծի հետ կապված հանգամանքները էականորեն նվազեցնում են նրա անձի և նրա կատարած հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, նշված պայմաններում Վարդան Հովհաննիսյանին հասարակությունից մեկուսացնելու կարիքը չկար, նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելով` դատարանը պետք է նրա նկատմամբ ՀՀ քր. օր.-ի 70-րդ հոդվածը կիրառեր և ազատեր նրան պատժի կրումից` սահմանելով փորձաշրջան, որը դատաարնը չի արել:
Ըստ պաշտպանի` ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից թույլ տրված նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումները ազդել են Վարդան Հովհաննիսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցում ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, ամբաստանյալ Վ. Հովհաննիսյանի նկատմամբ կարող են առաջացնել և առաջացրել են ծանր հետևանքներ, նա փաստորեն դատապարտվել է անհամաչափ խիստ պատժի, նշանակված պատիժը հակասում է ՙՄարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին՚ Եվրոպական Կոնվենցիայի 3-րդ, 6-րդ, 7-րդ հոդվածների պահանջներին:
Հղումներ կատարելով ՀՀ Սահմանադրության 18-րդ, 19-րդ, 20-րդ հոդվածների, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395հդ.-ի 4-րդ, 399հդ.-ի 1-ին մասերի, 397-րդ, 398-րդ հոդվածների վրա, խնդրել է վերաքննիչ բողոքն ընդունել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի վարույթ, բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 07.10.2009թ. թիվ ԵԱՔԴ/0115/01/09 դատական ակտը` Վարդան Աշոտի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քր. օր.-ի 112հդ.-ի 1-ին մասով նշանակված պատիժը` 3/երեք/ տարի ժամկետով ազատազրկումը ՀՀ քր. օր.-ի 70հդ.-ի կիրառմամբ` պայմանականորեն չկիարռել` սահմանելով փորձաշրջան:


4. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Չնայած վերաքննիչ բողոքի եզրափակիչ մասում պաշտպանը խնդրել է Վարդան Աշոտի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քր. օր.-ի 112հդ.-ի 1-ին մասով նշանակված պատիժը` 3/երեք/ տարի ժամկետով ազատազրկումը ՀՀ քր. օր.-ի 70հդ.-ի կիրառմամբ` պայմանականորեն չկիարռել` սահմանելով փորձաշրջան, սակայն բողոքի նկարագրական մասում անդրադարձել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառման հարցին, նշելով. ՙԳործող քրեական օրենսգիրքը դատարանին հնարավորություն է տալիս, անհրաժեշտ հիմքերի առկայության պայմաններում, մարդասիրական վերաբերմունք դրսևորել հանցանք կատարած անձի նկատմամբ, ազատել քրեական պատասխանատվությունից, նշանակել օրենքով նախատեսված պատժից ավելի մեղմ պատիժ...՚:
Վերաքննիչ քրեական դատարանում բողոքի քննության ժամանակ պաշտպանը, պնդելով իր վերաքննիչ բողոքի փաստարկները, խնդրել է ամբաստանյալ Վարդան Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը ՀՀ քր. օր.-ի 70հդ.-ի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան, իսկ եթե, այնուամենայնիվ, դատարանը գտնի, որ ՀՀ քր. օր.-ի 70հդ.-ի կիրառման հիմքեր չկան, մեղմացնի ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատժաչափը` ՀՀ քր. օր.-ի 64հդ.-ի կիրառմամբ նրա նկատմամբ նշանակելով օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ/ես դատական նիստին ներկա չեմ եղել, Ձեր ասածի, Վերաքննիչ բողոքի բովանդակության և Ձեր փաստացի կայացրած որոշումը համադրելով` այդպես է ստացվում, բայց եթե ինչ-որ բան ես ճիշտ չեմ հասկացել, Դուք կարող եք փոխել/:
Վերաքննիչ քրեական դատարանում, հայտնելով իր դիրքորոշումը պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, դատախազը հայտնեց, որ չի առարկում պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի հիմքերին և պահանջին, համաձայն է ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քր. օր.-ի 64-հդ.-ի կիրառմամբ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելուն/ես չգիտեմ, թե դատախազը դա դատական քննության որ փուլում է ասել, եթե դատաքննության սկզբում է հայտնել, ուրեմն նշված տեղում էլ պետք է գրել, եթե դատական վիճաբանությունների փուլում է ասել, ուրեմն այս միտքը պետք է հետ տանել, բայց քանի որ գործը քննվել է վճռաբեկության կարգով, ուրեմն դատական վիճաբանությունների փուլ չի եղել, հետևաբար պետք է այստեղ էլ մնա/:
Վերաքննիչ բողոքներում նշված հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, լսելով պաշտպանի կողմից իր վերաքննիչ բողոքի հիմնավորումները, ամբաստանյալի պատճառաբանությունները, դատավճիռը չբողոքարկած հակառակ կողմի` դատախազի դիրքորոշումը, Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել մասնակիորեն` ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քր. օր.-ի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ օրենքով նախատեսված պատժից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու մասով` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 385հդ.-ի 1-ին մասի համաձայն` Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` Վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք, և Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն ակնհայտ սխալ է թույլ տվել:
Վարդան Աշոտի Հովհաննիսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112հդ.-ի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը դատավարության որևէ մասնակցի կողմից չի վիճարկվում:
Չի վիճարկվում նաև առաջին ատյանի դատարանի կողմից դատավճռով հաստատված ճանաչված որևէ փաստական հանգամանք:
Այդ իսկ պատճառով, ինչպես նաև նկատի առնելով, որ առաջին ատյանի դատարանում կիրառվել է դատական քննության արագացված կարգ` արա•ացված դատաքննության վերաբերյալ օրենքի բոլոր պահանջների պահպանմամբ, ամբաստանյալ Վ. Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112հդ.-ի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը Վերաքննիչ դատարանը քննության առարկա չի դարձնում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը` ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար, ինչ պատիժ պետք է նշանակվի նրա նկատմամբ, ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
Նշված հարցերի լուծման ընթացքում դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք հոդվածներով:
Մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
ՀՀ Քրեական օրենսդրության` պատժի նշանակումը կանոնակարգող իրավադրույթների պահանջների համատեքստում քննության առնելով ամբաստանյալ Վ. Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը, Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով` հնարավոր չէ հասնել ՀՀ քր. օր.-ի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակներին` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ մասերի համաձայն` եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է այն հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Օրենքի նշված դրույթից հետևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը օրենսդիրը կախման մեջ չի դնում ոչ կատարված հանցանքի բնույթից և հասարակական վտանգավորության աստիճանից, ոչ այն կատարող անձից, կարևորը այն է, որ իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր կոնկրետ դեպքում, բազմակողմանի գնահատելով հանցանքի կատարման հանգամանքները, վերլուծելով այն կատարող անձին բնութագրող տվյալները, հանգի այն հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու:
Ընդ որում, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված որևէ հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել:
Այսինքն` օրենսդիրը պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու:
Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ դատարանը հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու:
Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ առաջին ատյանի դատարանը դատավճռով, որպես ամբաստանյալ Ա. Մխիթարյանի անձը բնութագրող հանգամանքներ է դիտել այն, որ նա բնութագրվում է դրական, երիտասարդ է, ունի ընտանիք, չունի դատվածություն, իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, տվել է խոստովանական ցուցմունքներ:
Քրեական գործի նյութերի և ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռի ուսումնասիրությունից երևում է, որ ընդհանուր իրավասության դատարանը դատավճիռ կայացնելիս պատշաճ ստուգման և իրավական գնահատականի է արժանացրել ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 360հդ.-ի 1-ին մասի 6-րդ, 7-րդ, 8-րդ կետերի պահանջները առ այն, թե ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած արարքների համար, ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ, ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, և հղումներ կատարելով ՀՀ քր. օր.-ի 70հդ.-ի 1-ին մասի, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 12.06.2007թ. թիվ ՎԲ-124/07, 01.02.2008թ. թիվ ՎԲ-01/08 որոշումների վրա, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Վ. Հովհաննիսյանի կատարած արարքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, անձը բնութագրող հանգամանքները, իրավացիորեն գտել է, որ ՀՀ քր. օր.-ի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ հնարավոր չէ հասնել ՀՀ քր. օր.-ի 48հդ.-ի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակներին` այն է` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը, հանցագործությունների կանխմանը, և հիմնավորված կերպով մերժել է ՀՀ քր. օր.-ի 70-րդ հոդվածի կարգով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը, այս առումով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանի 07.10.2009թ. դատավճիռը օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված է:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով, կամ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը:
Նշված հոդվածի բովանդակային վերլուծությունը թույլ է տալիս եզրահանգելու, որ օրենսդիրը ՀՀ քր. օր.-ի 64-րդ հոդվածի կիրառման համար անհրաժեշտ է համարում հետևյալ երկու պայմաններից գոնե մեկի առկայությունը.
1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքներ, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը.
2. Խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելը:
ՀՀ Քրեական օրենսդրության վերը նշված պահանջների համատեքստում, նաև նկատի առնելով, որ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանում կիրառվել է դատական քննության արագացված կարգ, քննության առնելով ամբաստանյալի կատարած արարքի բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, Վերաքննիչ քրեական դատարանը հանգում է այն հետևության, որ վերը նշված հանգամանքները բացառիկ են իրենց համակցության մեջ` հետևյալ պատճառաբանությամբ: Քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներով հիմնավորված է, որ Վիլյամ Ղուկասյանի և Եղիշե Հովհաննիսյանի միջև առաջացած վիճաբանության և կռվի պատճառների հետ ամբաստանյալ Վարդան Հովհաննիսյանը որևէ առնչություն չի ունեցել, ավելին, ըստ առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի` նա կռվողներին է մոտեցել նրանց բաժանելու նպատակով, սակայն ասֆալտի սառած լինելու պատճառով սայթաքել և վայր է ընկել, և մտավախություն ունենալով, որ հնարավոր է քաշքշվող անձինք ծեծի ենթարկեն նաև իրեն, ստեղծված իրավիճակից դուրս գալու համար, իր ձեռքին գտնվող ծալովի դանակով դիտավորությամբ 5/հինգ/ անգամ հարվածել է նրան քաշքշող և իրանի ձախ հատվածով դեպի իր կողմը կիսակքված Սերգեյ Խաչատրյանին` ըստ իր կարծիքի` հետույքային հատվածին, սակայն դանակի հարվածները թափանցել են վերջինիս կրծքավանդակի ձախ հատվածը և պատճառել նրա առողջությանը ծանր վնաս:
Որպես ամբաստանյալ Վարդան Հովհաննիսյանի քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, Վերաքննիչ քրեական դատարանը դիտում է այն, որ նա ներկայացել է մեղայականով, աջակցել է հանցագործության բացահայտմանը, հատուցել է հանցագործությամբ տուժողին պատճառված վնասը, ինչի կապակցությամբ տուժողը առաջին ատյանի դատարանում գործի քննության ժամանակ դատարանին խնդրել է ամբաստանյալի նկատմամբ մեղմ վերաբերվել, տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, զղջում է կատարածի համար:
Վերաքննիչ քրեական դատարանը որպես ամբաստանյալ Վարդան Հովհաննիսյանի անձը բնութագրող հանգամանքներ է դիտում այն, որ նա երիտասարդ է, նախկինում դատապարտված չի եղել, չունի հանցավոր կապեր, բնութագրվում է դրական, ֆիզիկապես վատառողջ է, ըստ քրեական գործում գտնվող Առողջական վիճակի հետազոտման թիվ 1987 ակտի/շտամտը լավ չի երևում, չկարողացա կարդալ առողջապահական հիմնարկի անվանումը/տառապում է ՙՄազային որքին, ունքերի և վերին վերջույթների մազերի նոսրացում՚ հիվանդությամբ, ուսանող է, սովորում է բարձրագույն ուսումնական հաստատությունում:
Վերաքննիչ քրեական դատարանը ամբաստանյալ Վարդան Հովհաննիսյանի քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրում:
Մինչև առաջին ատյանի դատարանում դատաքննությունը սկսելը ամբաստանյալ Վ. Հովհաննիսյանը միջնորդել է դատաքննությունն անցկացնել արագացված կարգով` հայտնելով, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, գիտակցում են դրա դատավարական հետևանքները, խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ:
ՀՀ քրեական օրենսդրության վերը նշված իրավադրույթների պահանջների տեսանկյունից ևս մեկ անգամ քննության առնելով վերը նշված բոլոր հանգամանքները իրենց համակցության մեջ, Վերաքննիչ քրեական դատարանը գտնում է, որ դրանք բացառիկ են իրենց համակցության մեջ, էականորեն իջեցնում են ամբաստանյալի անձի և նրա կատարած արարքի հասարակական վտանգավորության աստիճանը, և ամբաստանյալ Վարդան Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քր. օր.-ի 64հդ.-ի կիրառմամբ հնարավոր է հասնել ՀՀ քր. օր.-ի 48հդ.-ի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակներին` այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, կանխել հանցագործությունները:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-1-րդ, 385-րդ, 386-րդ, 390-րդ, 391-րդ, 393-րդ, 394-րդ, 402-րդ հոդվածներով,
Վերաքննիչ քրեական դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակիորեն.
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների/մի սխալ միշտ անում ենք, հիմա համայնքներ չեն գրում, ՙԵրևանի մասին՚ ՀՀ օրենքով համայնքները դարձել են վարչական շրջաններ, Դուք գիտեք, ուզում եք, փոխեք/ ընդհանուր իրավասության դատարանի 2009թ. հոկտեմբերի 07-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Վարդան Աշոտի Հովհաննիսյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով` նշանակված պատժի մասով փոփոխել.
Վարդան Աշոտի Հովհաննիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ դատապարտել ազատազրկման 1/մեկ/ տարի ժամկետով:
Ամբաստանյալ Վարդան Աշոտի Հովհաննիսյանը պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Ամբաստանյալ Վարդան Հովհաննիսյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2009թ. հունվարի 07-ից:
Ամբաստանյալ Վարդան Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ