ԵԱԴԴ/0041/01/09
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

11 դեկտեմբերի 2009թ. ք.Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
Մ.ՌԵՀԱՆՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ. ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`

ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Հ.ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ

ՏՈՒԺՈՂ` Լ.ՍՏԵՓԱՆՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա.ԱՐԱԲԱՋՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով տուժողի և վերջինիս ներկայացուցչի վերաքննիչ բողոքը` Սամվել Բադալի Ստեփանյանի նկատմամբ ՀՀ քր. օր-ի 178 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին կետով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների առաջին ատյանի դատարանի 05.08.2009թ. դատավճռի դեմ.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը

15.12.2008թ. հարուցված թիվ 58212008 քրեական գործի նախաքննության ընթացքում.
08.04.2009թ. որոշում է կայացվել Սամվել Բադալի Ստեփանյանին ՀՀ քր.օր-ի 178 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին կետով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին:
17.04.2009թ. Սամվել Բադալի Ստեփանյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների առաջին ատյանի դատարան:
Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների առաջին ատյանի դատարանի 05.08.2009թ. դատավճռով.
Ամբաստանյալ Սամվել Բադալի Ստեփանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քր.օր-ի 178 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել է ազատազրկման 4 (չորս) տարի ժամկետով, առանց գույքի բռնագրավման:
Կիրառվել է ՀՀ քր.օր-ի 70 հոդվածը և նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել` նշանակվելով փորձաշրջան 2 (երկու) տարի ժամկետով:
Սամվել Ստեփանյանի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը դրվել է նրա բնակության վայրի այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժնի վրա:
Վճռվել է նաև.
Սամվել Ստեփանյանից հօգուտ Լիլիա Ստեփանյանի բռնագանձել քր.գործով մեղադրանքի ծավալով որոշված գույքի արժեքի 1/2-ը:
Սույն գործով արգելադրված գույքի նկատմամբ դրված արգելանքը պահպանել մինչև Ս.Ստեփանյանի կողմից պարտավորության կատարումը:
Սամվել Ստեփանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների առաջին ատյանի դատարանի 05.08.2009թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք են բերել տուժողը և տուժողի ներկայացուցիչը:


Գործի փաստական հանգամանքները.

Ամբաստանյալ Սամվել Ստեփանյանը 2005թ. օգոստոսի 24-ին օգտագործելով անվավեր լիազորագիր, առանց կնոջ` Լիլիա Ստեփանյանի գիտության, վաճառել է իր և Լիլիա Ստեփանյանի անվամբ գրանցված համատեղ սեփականություն հանդիսացող ՀՀ Կոտայքի մարզի Ջրվեժ գյուղի ՚Բՙ թաղամասի թիվ 30 բնակելի տունը իր հողամասով, խաբեությամբ տիրանալով Լ.Ստեփանյանի բաժնեմասին:
Այսպես, Լիլիա Էդիկի Ստեփանյանը 2004թ. մարտի 27-ին Երևանի ՚Նոր Նորքՙ նոտարական գրասենյակում ձևակերպել է թիվ 1598 լիազորագիրը ամուսնու` Սամվել Ստեփանյանի անվամբ, որում լիազորել է վերջինիս` վաճառել ՀՀ Կոտայքի մարզի Ջրվեժ գյուղում գտնվող տնամերձ հողամասի իրեն պատկանող բաժինը, իսկ 2005թ. հուլիսի 20-ին նույն նոտարական գրասենյակում ձևակերպել է հայտարարություն լիազորագիրը վերացնելու մասին, սակայն Սամվել Ստեփանյանը արդեն 2005թ. օգոստոսի 24-ին օգտագործելով այդ անվավեր լիազորագիրը, առանց Լիլիա Ստեփանյանի գիտության, Տիգրան Մուշեղի Ենոքյանին 32.000 ԱՄՆ դոլլար գումարով վաճառել է իր և Լիլիա Ստեփանյանի անվամբ գրանցված համատեղ սեփականություն հանդիսացող, 15.050.000 դրամ արժողությամբ ՀՀ Կոտայքի մարզի Ջրվեժ գյուղի ՚Բՙ թաղամասի թիվ 30 բնակելի տունը` նշված հողամասով, խաբեությամբ տիրանալով Լ.Ստեփանյանի բաժնեմասին:

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.

Տուժողը և վերջինիս ներկայացուցիչը վկայակոչելով բողոքում նշված պատճառաբանությունները ամբաստանյալի արարքը թերի որակված լինելու, նախաքննական մարմնի և առաջին ատյանի դատարանի կողմից գործի լուծման համար անհրաժեշտ գործողություններ չկատարելու, գործն լրացուցիչ նախաքննության ուղարկելու անհրաժեշտության, միակողմանի քննված գործի արդյունքում չափազանց մեղմ պատիժ նշանակելու և այլնի վերաբերյալ, խնդրել են բեկանել Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԵԱՔԴ0041/01/09 քր. գործով 05.08.2009թ. դատավճիռն ամբողջությամբ ըստ մեղադրանքի Սամվել Բադալի Ստեփանյանի /ՀՀ քր. օր-ի 178 հոդ. 3-րդն մասի 1-ին կետով/ և գործն ուղարկել լրացուցիչ նախաքննության, մեղադրանքը լրացնելու կամ, փոփոխելու, գործում եղած հակասությունները պարզելու, հանցակցությունը բացահայտելու, մեղավոր անձանց պատասխանատվության ենթարկելու և քաղաքացիական հայցը ճիշտ գնահատելու համար:

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.

Վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Գործի քննության ընթացքում Սամվել Ստեփանյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2000թ. ամուսնացել է Լիլիա Ստեփանյանի հետ և 2003թ. Ջրվեժ գյուղում ձեռք բերելով 800 քմ տարածքով հողամաս, օգոստոս ամսին այն գրանցել է անշարժ գույքի կադաստրում որպես իր և կնոջ համատեղ սեփականություն: 2004թ. որոշել են, որ կինը պետք է մեկնի հոր մոտ ԱՄՆ մշտական բնակության և 2004թ. մարտի 27-ին ՚Նոր Նորքՙ նոտարական տարածքի գրասենյակում ձևակերպել են թիվ 1598 լիազորագիրը, որում Լիլիա Ստեփանյանը լիազորել է իրեն` վաճառելու ՀՀ Կոտայքի մարզի Ջրվեժ գյուղում գտնվող տնամերձ հողամասի մասնաբաժինը, սակայն կնոջ մեկնումը չի ստավել և Լիլիա Ստեփանյանը 2005թ. հուլիսի 20-ին, նույն նոտարական գրասենյակում, ձևակերպել է հայտարարություն այդ լիազորագիրը վերացնելու մասին, որի մասին հայտնել է իրեն ու ինքն էլ ստորագրել է այդ հայտարարության մի օրինակում: Քանի որ հողամասի տարածքում կառուցել էին տուն, 2005թ. օգոստոս ամսվա սկզբներին ձևակերպել են այդ տան սեփականության վկայականը, որը նույնպես իր կնոջ համատեղ սեփականությունն էր հանդիսանում: Դրանից հետո կնոջ հետ որոշել են վաճառել այդ տունը հողամասի հետ միասին, որովհետև 7.000 ԱՄՆ դոլլար գումար էին պարտք իր սանիկին` Տիգրան Ենոքյանին ու վերջինս էլ համաձայնվել է գնել տունը` լրացուցիչ վճարելով ևս 25.000 ԱՄՆ դոլար գումար: Պայմանավորվածության համաձայն 2005թ. օգոստոսի 24-ին, ժամը 11-ի սահմաններում, Տիգրան Ենոքյանը եկել է իրենց տուն, տվել 25.000 ԱՄՆ դոլար գումարը, որը փոխանցել է կնոջը ու Լիլիա Ստեփանյանն էլ իրեն է տվել լիազորագրի մի օրինակը, որի մեջ ինքը չէր ստորագրել: Դրանից հետո Տ.Ենոքյանի հետ գնացել է ՚Արաբկիրՙ նոտարական գրասենյակ և ներկայացնելով այդ լիազորագիրը, ձևակերպել է առուվաճառքի պայմանագիրը: Մինչև 2008թ. մարտ ամիսը շարունակել են բնակվել այդ տանը, քանի որ Տ.Ենոքյանը չէր առարկում, իսկ դրանից հետո Լիլիա Ստեփանյանի հետ ամուսնալուծվել է: Ս.Ստեփանյանը հայտնել է նաև, որ տունը վաճառել են փոխադարձ համաձայնությամբ, ստացված գումարը ծախսել են համատեղ:
Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ` Սամվել Բադալի Ստեփանյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալում ՀՀ քր.օր-ի 178 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրված արարքը հիմնավորվում, իսկ վերջինիս վերը բերված պատճառաբանություններն իրենց մեղավոր չճանաչելու վերաբերյալ հերքվում են գործով ձեռք բերված հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող Լիլիա Ստեփանյանի գործի քննության ընթացքում տված ցուցմունքներով այն մասին, որ 2000թ. ամուսնացել է Սամվել Ստեփանյանի հետ, որի հետ 2003թ. Ջրվեժ գյուղում ձեռք են բերել մոտ 1.000 քմ տարածքով հողամաս ու օգոստոս ամսին այն գրանցել անշարժ գույքի կադաստրում որպես իր և ամուսնու համատեղ սեփականություն: 2004թ. որոշել են, որ ինքը պետք է մեկնի հոր մոտ ԱՄՆ` մշտական բնակության և 2004թ. մարտի 27-ին ՚Նոր Նորքիՙ նոտարական տարածքի գրասենյակում ձևակերպել են թիվ 1598 լիազորագիրը, որում լիազորել է ամուսնուն` վաճառելու ՀՀ Կոտայքի մարզի Ջրվեժ գյուղում գտնվող տնամերձ հողամասի իր մասնաբաժինը, սակայն մեկնումը չի ստացվել փաստաթղթերի անճշտության պատճառով և 2005թ. հուլիսի 20-ին, նույն նոտարական գրասենյակում, ձևակերպվել է հայտարարություն այդ լիազորագիրը վերացնելու մասին, որի մասին հայտնել է Սամվել Ստեփանյանին ու վերջինս էլ ստորագրել է այդ հայտարարության մի օրինակում: 2005թ. մայիս ամսից գժտվել է ամուսնու հետ և մինչև դեկտեմբեր ամիսը բնակվել է մոր տանը ու տեղեկություն չի ունեցել տան վաճառքի մասին: Դրանից հետո իրենք հաշտվել են և արդեն 2008թ. հունիս ամսին, տան իրերը դասավորելիս, հայտնաբերել է տան սեփականության իրավունքի վկայականը Տիգրան Ենոքյանի անվամբ: Իր հարցերին ամուսինը պատասխանել է, որ տան վաճառքի ձևական գործարք է կատարել 2005թ. գժտության ընթացքում, չցանկանալով, որպեսզի իրեն տանից և հողամասից մասնաբաժին հասնի տունը ձևակերպել է սանիկի անունով և խոստացել է տունը վերաձևակերպել իրենց անունով: Քանի որ իրենց միջև անըդհատ վեճեր էին լինում, 2008թ. ամռան վերջին դատարանի միջոցով ամուսնալուծվել են:
Վկա` տուժող Լիլիա Ստեփանյանի մոր` Անահիտ Մելքոնյանի գործի քննության ընթացքում տված ցուցմունքով այն մասին, որ դուստրը` Լ.Ստեփանյանը 2000թ. ամուսնացել է Սամվել Ստեփանյանի հետ և Ջրվեժի տունը գնելուց հետո բնակվել են այնտեղ: 2005թ. մայիս ամսից մինչև դեկտեմբեր ամիսը Լիլիա Ստեփանյանը մշտապես բնակվել է իր տանը, քանի որ հեռացել էր ամուսնուց, բացի այդ օգոստոսի 1-ից մինչև սեպտեմբերի 16-ն ընկած ժամանակահատվածում առավոտյան ժամը 9-ից եղել է աշխատավայրում, ոչ մի անգամ չի բացակայել աշխատանքից, քան որ այդ օրերին շատ մեծ ծանրաբեռնվածություն կար ու միասին էին աշխատում և չէր կարող այդ օրերին մասնակցել ամուսնու հետ համատեղ սեփականություն հանդիսացող Ջրվեժ գյուղի տան վաճառքի հետ կապված գործողություններին, ստանալ գումար, իսկ այդ տան վաճառքի մասին դուստրը և ինքը տեղեկացել են միայն 2008թ. ամռանը:
Վկաներ Սեյրան Զորօղլյանի և Ադրինե Մինասյանի գործի քննության ընթացքում տված նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ իրենք աշխատում են ՚Կարեն Դեմիրճյանիՙ անվան մարզահամերգային համալիրում, որտեղ որպես հաշվապահ էր աշխատում նաև Լիլիա Ստեփանյանը: 2005թ. օգոստոս ամսին 1-ից մինչև սեպտեմբերի 26-ն ընկած ժամանակահատվածում, կապված սեփականատիրոջ փոփոխման հետ, համալիրի բոլոր աշխատակիցները, այդ թվում նաև Լիլիա Ստեփանյանը աշխատել են առավոտյան ժամը 9-ից մեծ ծանրաբեռնվածությամբ և վերջինս այդ օրերին չի բացակայել աշխատավայրից:
Վկա Անահիտ Հակոբյանի գործի քննության ընթացքում տված ցուցմունքով այն մասին, որ իր հարևանուհու` Անահիտ Մելքոնյանի դուստրը` Լիլիա Ստեփանյանը 2005թ. մայիս ամսից մինչև տարվա վերջ բնակվել է մոր տանը և Լիլիայի Ջրվեժի տան վաճառքի մասին ինքը տեղեկացել է նրանցից միայն 2008թ-ին:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված Լիլիա Ստեփանյանի կողմից Սամվել Ստեփանյանին 27.03.2004թ. տրված լիազորագրով, որը անվավեր է ճանաչվել 2005թ. հուլիսի 20-ին, սակայն 2005թ. օգոստոսի 24-ին օգտագործվել է Սամվել Ստեփանյանի կողմից ՀՀ Կոտայքի մարզի Ջրվեժ գյուղի ՚Բՙ թաղամասի 30 բնակելի տունը իր հողամասով վաճառելու համար և Լիլիա Ստեփանյանի կողմից 2005թ. հուլիսի 20-ին նոտարական գրասենյակում ձևակերպված հայտարարության քսերոպատճենով, որով վերջինս վերացրել է Սամվել Ստեփանյանին 27.03.2004թ. տրված լիազորագիրը ու որում առկա է Ս.Ստեփանյանի ստորագրությունը:
Զննման արձանագրությամբ:
Վկա Տ.Ենոքյանը գործի քննության ընթացքում ցուցմունք է տվել, որ ինքը 32.000 ԱՄՆ դոլարով գնել է Ս.Ստեփանյանի տունը, որը գտնվում է Կոտայքի մարզի Ջրվեժ գյուղի ՚Բՙ թաղամասում և պահանջում է վերացնել այդ տան վրա դրված արգելանքը, պատճառաբանելով, որ տան համար տրված գումարը հանձնել է Սամվելին, նրա կին Լիլիան այդ մասին գիտեր, եղել է տանը և իմացել է առուծախի մասին, տվել է իր համաձայնությունը, սակայն հրաժարվել է նոտար գալ:
Այսպիսով, վերլուծելով գործի փաստական տվյալները, գնահատելով ինչպես յուրաքանչյուր ապացույց, այնպես էլ դրանք իրենց համակցությամբ վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Սամվել Բադալի Ստեփանյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալում ՀՀ քր. օր-ի 178 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրված արարքը հիմնավորվում է:
Բացի այդ, ՀՀ քր. դատ. օր-ի 309 հոդվածի համաձայն գործի քննությունը դատարանում կատարվում է միայն ամբաստանյալի նկատմամբ և միայն այն մեղադրանքի սահմաններում, որով նրան մեղադրանք է առաջադրվել:
Տվյալ դեպքում Սամվել Բադալի Ստեփանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քր.օր-ի 178 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին կետով և վերջինիս վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան:
Վերաքննիչ դատարանը պարզաբանում է, որ ՀՀ Սահմանադրական դատարանի 24.07.2007թ. որոշմամբ` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311 հոդվածի 2-րդ կետի դրույթները ճանաչվել են Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 19 հոդվածին /1-ին մաս/ հակասող և անվավեր:
՚Սահմանադրական դատարանի մասինՙ ՀՀ օրենքի 68 հոդվածի 9-րդ մասի հիմքերով ՀՀ Սահմանադրության 19 հոդվածին /1-ին մաս/ հակասող և անվավեր են ճանաչվել նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311 հոդվածի 1-ին կետի, ինչպես նաև 292 հոդվածի 5-րդ կետի, 297 հոդվածի, 363 հոդվածի 2-րդ մասի, 394 հոդվածի 5-րդ մասի, 398 հոդվածի 6-րդ մասի, 421 հոդվածի 3-րդ մասի դրույթները և 419 հոդվածի 2-րդ կետի լրացուցիչ նախաքննություն նախատեսող դրույթը:
ՀՀ Սահմանադրական դատարանը նշված որոշմամբ հանգել է նաև այն հետևության, որ դատարանի որոշմամբ քրեական գործը լրացուցիչ նախաքննության ուղարկելն անհամատեղելի է Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածով երաշխավորված արդար դատաքննության իրավունքի այնպիսի տարրերի հետ, ինչպիսիք են դատաքննությունն անկողմնակալ դատարանի կողմից և այն հավասարության ու մրցակցության սկզբունքների հիման վրա իրականացնելու պահանջները, ինչպես նաև այն, որ բոլոր դեպքերում, եթե գործն ընդունվել է դատարանի վարույթ, ապա այն պետք է հանգուցալուծվի դատական նիստում:
Վերաքննիչ դատարանը պարզաբանում է նաև, որ ՀՀ Սահմանադրական դատարանի 24.07.2007թ. որոշման /նշված որոշմամբ անվավեր են ճանաչվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով ամրագրված լրացուցիչ նախաքննություն նախատեսող դրույթները/ առկայությունը բացառում է քրեական գործը լրացուցիչ նախաքննության վերադարձնելու հնարավորությունը:
Ինչ վերաբերում է տուժողի և վերջինիս ներկայացուցչի վերաքննիչ բողոքում վկայակոչած պատճառաբանություններին մեղադրանքի ծավալի թերի լինելու, ոչ ճիշտ որակման, լրացուցիչ նախաքննության անհրաժեշտության և այլնի վերաբերյալ, ապա վերաքննիչ դատարանը վերստին պարզաբանում է, որ ՀՀ քր. դատ. օր-ի 309 հոդվածի համաձայն գործի քննությունը դատարանում կատարվում է միայն ամբաստանյալի նկատմամբ և միայն այն մեղադրանքի սահմաններում, որով մեղադրանք է նրան առաջադրվել, իսկ վերը վկայակոչված որոշման առկայությունը բացառում է քրեական գործը լրացուցիչ նախաքննության վերադարձնելու հնարավորությունը:
Վերաքննիչ դատարանը պարզաբանում է նաև, որ ՀՀ քր. դատ. օր-ի 385 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Նման պայմաններում, անդրադառնալով վերաքննիչ բողոքին, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ բողոքում վկայակոչած պատճառաբանություններն այն բավարարելու հիմք համարվել չեն կարող:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քր. դատ. օր-ի 393-394 հոդվածներով վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց



Սամվել Բադալի Ստեփանյանի նկատմամբ ՀՀ քր. օր-ի 178 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին կետով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների առաջին ատյանի դատարանի 05.08.2009թ. դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ բերված վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան հրապարակվելու պահից 1ամսյա ժամկետում:






ՆԱԽԱԳԱՀՈՂԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ

Իսկականի հետ ճիշտ է.


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ