Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0011/01/18
Վիճակագրական տողի համար :
15.10
Պատասխանող
Ռաշիդ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդի
Կուրդկո Ռաշիդի
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մնացական Մարտիրոսյան
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մնացական Մարտիրոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2018-03-23 | 16:00 | 4 | Կայացել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2018-02-06 | 14:30 | 4 | Կայացել է |
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ԵԿԴ/0011/01/18
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը,
նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի,
քարտուղարությամբ` Թ. Խաչատրյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող, Հայաստանի Հանրապետության
/այսուհետ նաև ՀՀ/ գլխավոր դատախազության
ՀՀ ազգային անվտագության
մարմիններում քննվող, թմրամիջոցների
ապօրինի շրջանառության հետ կապված
և կիբերհանցագործությունների գործերով
վարչության դատախազ Ա. Մանուկյանի,
հանրային պաշտպան Ա. Հակոբյանի,
թարգմանիչներ Ա. Հովհաննիսյանի,
Վ. Ստեփանյանի,
2018թ. մարտի 23-ին Երևանում,
դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդի (Kurdko Ridha Rashid)
/ծնված 1988թ. սեպտեմբերի 8-ին Իրաքի Հանրապետության Սուլեյմանիա քաղաքում, ազգությամբ` քուրդ, Իրաքի Հանրապետության քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուրի, նախկինում ՀՀ-ում չդատված, չի աշխատում, հաշվառված է և բնակվել է Իրաքի Հանրապետության Սուլեյմանիա քաղաքի Քուրդադ թաղամասի Ռոժսիթի շրջանի թիվ 1 շենքի թիվ 1 բնակարանում, կալանքի տակ է 2017թ. դեկտեմբերի 10-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում/։
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2017թ. դեկտեմբերի 10-ին, ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայության /այսուհետ նաև ԿԱ ԱԱԾ/ քննչական վարչությունում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 58218917 քրեական գործը և նախաքննության մարմնի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ ընդունվել է վարույթ։
Նախաքննության մարմնի 2017թ. դեկտեմբերի 13-ի որոշմամբ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ արարքի համար, որ նա` «2017 թվականի դեկտեմբերի 10-ին ԱՄԷ Դուբայ քաղաքից ժամանելով Երևան` «Զվարթնոց» օդանավակայանով Երևան-Վարշավա-Վիեննա թիվ 728 չվերթով Ավստրիա մեկնելու նպատակով, «Զվարթնոց Հենդլինգ» ՓԲ ընկերության ուղևորների հաշվառման ծառայությանը ներկայացրել է իր` Իրաքի քաղաքացու A 5679784 սերիա-համարի անձնագիրը և դեռևս չպարզված հանգամանքներում կեղծված` Դանիայի Թագավորության քաղաքացու թիվ DK0919341 կացության քարտն` որպես վերոհիշյալ չվերթի ուղևոր հաշվառվելու հիմք։ Այնուհետև, ՀՀ-ից ելք կատարելու համար ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ «Զվարթնոց» սահմանային վերահսկողության աշխատակցին է ներկայացրել նշված անձնագիրն ու կացության քարտը, սակայն ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակցի կողմից բացահայտվել է` Ռաշիդ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդի կենսորոշիչ տվյալներով Դանիայի Թագավորության քաղաքացու թիվ DK0919341 կացության քարտի կեղծ լինելու հանգամանքը։»։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի նույն օրվա որոշմամբ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով՝ կալանավորման սկիզբը հաշվելով 2017թ. դեկտեմբերի 10-ից։
2018թ. հունվարի 26-ին թիվ 58218917 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարան, 2018թ. հունվարի 29-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ, 2018թ. փետրվարի 6-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի դատական քննությունը 2018թ. փետրվարի 16-ին նշանակելու մասին։
Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունը սկսելն ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով։ Ամբաստանյալը հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, ինքը համաձայն է մեղադրանքի հետ։
Մեղադրողը հայտնեց, որ դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ չի առարկում։
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները` որոշում կայացրեց արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` գտնում է, որ ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդը ՀՀ-ում նախկինում դատված չի եղել, առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում։
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Առաջադրված մեղադրանքն ամբաստանյալի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու պայմաններում` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդի կողմից, նրա մեղավորությամբ, իրավունք վերապահող ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդի կողմից կատարված, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար պատիժ նշանակելու հարցը քննելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն`
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Տիգրանի Հարությունյանի վերաբերյալ ՎԲ-201/07 քրեական գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները` 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«4. (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից։ Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ (…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան անյլընտրանքային է` պատիժ է նախատեսում տուգանքի և ազատազրկման ձևով։
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի վերաբերյալ ԵՇԴ/0029/01/08 քրեական գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի որոշման մեջ, որտեղ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«13. (…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
14. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։
15. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը։ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։ (…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։ (…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։ (…)»։
Ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ իրավական ակտերում և նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդի անձը, կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության կատարման եղանակը` Հայաստանի Հանրապետությունը որպես տարանցիկ երկիր օգտագործելով` ակնհայտ կեղծ փաստաթղթի օգտագործմամբ Եվրոպական երկրներ մեկնելու փորձ կատարելը։ Դատարանը հաշվի է առնում նաև հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը։
Ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող որևէ հանգամանք դատարանը չի արձանագրում։
Հաշվի առնելով վերոգրյալը, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերությունների սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանքների հետ` դատարանը գտնում է, որ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով, քանի որ այդ պատիժն է անհրաժեշտ և բավարար Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար, այդ պատժի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։
Դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու կամ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել, գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշում չի կայացվել։
Քննելով իրեղեն ապացույցների հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, նախաքննության մարմնի 2018թ. հունվարի 18-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, «Սամսունգ ՍՄ-Ն900» մակնիշի բջջային հեռախոսը պետք է վերադարձնել ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդին, իսկ Դանիայի թագավորության քաղաքացու թիվ DK0919341 սերիա-համարի մշտական կացության կեղծ քարտը պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին։
Քննելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդի նկատմամբ խափանման միջոց կալանավորումը ընտրված է ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ նրա` ազատության մեջ գտնվելու դեպքում, պատիժը կրելուց խուսափելու հավանականությունը բարձրանում է` ազատազրկման ձևով պատժի դատապարտվելու պատճառաբանությամբ։
Քննելով դատական ծախսերի հարցը դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Դատական ծախսերը բաղկացած են` (…)
3) մասնագետի, փորձագետի, թարգմանչի վարձատրության գումարներից.
(…)»։
Նույն օրենսգրքի 3753 հոդվածի համաձայն`
«1. Արագացված կարգով դատական քննությունն անցկացվում է սույն օրենսգրքի 41, 42, 44 և 45 գլուխներով նախատեսված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածի պահանջները։
(…)
8. Սույն օրենսգրքի 168 հոդվածի առաջին մասի 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման։»։
Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում ՀՀ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» պետական ոչ առևտրային կազմակերպությունում կատարվել է փաստաթղթաբանական փորձաքննություն, որի արժեքը կազմել է 33.600 /երեսուներեք հազար վեց հարյուր/ ՀՀ դրամ գումար, սակայն հաշվի առնելով, որ արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեպքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի վերոհիշյալ փորձաքննության արժեք հանդիսացող 33.600 /երեսուներեք հազար վեց հարյուր/ ՀՀ դրամ գումարը որպես դատական ծախս բռնագանձվել չի կարող։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-րդ, 360-րդ, 364-րդ, 365-րդ, 369-րդ, 373-րդ, 3751-րդ-3754-րդ հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդին (Kurdko Ridha Rashid) մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման` 4 /չորս/ ամիս ժամկետով։
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2017թ. դեկտեմբերի 10-ից։
Խափանման միջոց կալանավորումը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճռի` օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, նախաքննության մարմնի 2018թ. հունվարի 18-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, «Սամսունգ ՍՄ-Ն900» մակնիշի բջջային հեռախոսը վերադարձնել ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդին, իսկ Դանիայի թագավորության քաղաքացու թիվ DK0919341 սերիա-համարի մշտական կացության քարտը պահել քրեական գործի հետ միասին։
Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
Դատավճիռը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով չի կարող բողոքարկվել։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ԵԿԴ/0011/01/18
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը,
նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի,
քարտուղարությամբ` Թ. Խաչատրյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող, Հայաստանի Հանրապետության
/այսուհետ նաև ՀՀ/ գլխավոր դատախազության
ՀՀ ազգային անվտագության
մարմիններում քննվող, թմրամիջոցների
ապօրինի շրջանառության հետ կապված
և կիբերհանցագործությունների գործերով
վարչության դատախազ Ա. Մանուկյանի,
հանրային պաշտպան Ա. Հակոբյանի,
թարգմանիչներ Ա. Հովհաննիսյանի,
Վ. Ստեփանյանի,
2018թ. մարտի 23-ին Երևանում,
դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդի (Kurdko Ridha Rashid)
/ծնված 1988թ. սեպտեմբերի 8-ին Իրաքի Հանրապետության Սուլեյմանիա քաղաքում, ազգությամբ` քուրդ, Իրաքի Հանրապետության քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուրի, նախկինում ՀՀ-ում չդատված, չի աշխատում, հաշվառված է և բնակվել է Իրաքի Հանրապետության Սուլեյմանիա քաղաքի Քուրդադ թաղամասի Ռոժսիթի շրջանի թիվ 1 շենքի թիվ 1 բնակարանում, կալանքի տակ է 2017թ. դեկտեմբերի 10-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում/։
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2017թ. դեկտեմբերի 10-ին, ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայության /այսուհետ նաև ԿԱ ԱԱԾ/ քննչական վարչությունում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 58218917 քրեական գործը և նախաքննության մարմնի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ ընդունվել է վարույթ։
Նախաքննության մարմնի 2017թ. դեկտեմբերի 13-ի որոշմամբ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ արարքի համար, որ նա` «2017 թվականի դեկտեմբերի 10-ին ԱՄԷ Դուբայ քաղաքից ժամանելով Երևան` «Զվարթնոց» օդանավակայանով Երևան-Վարշավա-Վիեննա թիվ 728 չվերթով Ավստրիա մեկնելու նպատակով, «Զվարթնոց Հենդլինգ» ՓԲ ընկերության ուղևորների հաշվառման ծառայությանը ներկայացրել է իր` Իրաքի քաղաքացու A 5679784 սերիա-համարի անձնագիրը և դեռևս չպարզված հանգամանքներում կեղծված` Դանիայի Թագավորության քաղաքացու թիվ DK0919341 կացության քարտն` որպես վերոհիշյալ չվերթի ուղևոր հաշվառվելու հիմք։ Այնուհետև, ՀՀ-ից ելք կատարելու համար ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ «Զվարթնոց» սահմանային վերահսկողության աշխատակցին է ներկայացրել նշված անձնագիրն ու կացության քարտը, սակայն ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակցի կողմից բացահայտվել է` Ռաշիդ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդի կենսորոշիչ տվյալներով Դանիայի Թագավորության քաղաքացու թիվ DK0919341 կացության քարտի կեղծ լինելու հանգամանքը։»։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի նույն օրվա որոշմամբ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով՝ կալանավորման սկիզբը հաշվելով 2017թ. դեկտեմբերի 10-ից։
2018թ. հունվարի 26-ին թիվ 58218917 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարան, 2018թ. հունվարի 29-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ, 2018թ. փետրվարի 6-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի դատական քննությունը 2018թ. փետրվարի 16-ին նշանակելու մասին։
Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունը սկսելն ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով։ Ամբաստանյալը հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, ինքը համաձայն է մեղադրանքի հետ։
Մեղադրողը հայտնեց, որ դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ չի առարկում։
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները` որոշում կայացրեց արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` գտնում է, որ ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդը ՀՀ-ում նախկինում դատված չի եղել, առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում։
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Առաջադրված մեղադրանքն ամբաստանյալի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու պայմաններում` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդի կողմից, նրա մեղավորությամբ, իրավունք վերապահող ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդի կողմից կատարված, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար պատիժ նշանակելու հարցը քննելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն`
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Տիգրանի Հարությունյանի վերաբերյալ ՎԲ-201/07 քրեական գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները` 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«4. (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից։ Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ (…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան անյլընտրանքային է` պատիժ է նախատեսում տուգանքի և ազատազրկման ձևով։
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի վերաբերյալ ԵՇԴ/0029/01/08 քրեական գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի որոշման մեջ, որտեղ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«13. (…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
14. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։
15. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը։ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։ (…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։ (…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։ (…)»։
Ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ իրավական ակտերում և նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդի անձը, կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության կատարման եղանակը` Հայաստանի Հանրապետությունը որպես տարանցիկ երկիր օգտագործելով` ակնհայտ կեղծ փաստաթղթի օգտագործմամբ Եվրոպական երկրներ մեկնելու փորձ կատարելը։ Դատարանը հաշվի է առնում նաև հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը։
Ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող որևէ հանգամանք դատարանը չի արձանագրում։
Հաշվի առնելով վերոգրյալը, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերությունների սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանքների հետ` դատարանը գտնում է, որ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով, քանի որ այդ պատիժն է անհրաժեշտ և բավարար Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար, այդ պատժի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։
Դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու կամ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել, գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշում չի կայացվել։
Քննելով իրեղեն ապացույցների հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, նախաքննության մարմնի 2018թ. հունվարի 18-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, «Սամսունգ ՍՄ-Ն900» մակնիշի բջջային հեռախոսը պետք է վերադարձնել ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդին, իսկ Դանիայի թագավորության քաղաքացու թիվ DK0919341 սերիա-համարի մշտական կացության կեղծ քարտը պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին։
Քննելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդի նկատմամբ խափանման միջոց կալանավորումը ընտրված է ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ նրա` ազատության մեջ գտնվելու դեպքում, պատիժը կրելուց խուսափելու հավանականությունը բարձրանում է` ազատազրկման ձևով պատժի դատապարտվելու պատճառաբանությամբ։
Քննելով դատական ծախսերի հարցը դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Դատական ծախսերը բաղկացած են` (…)
3) մասնագետի, փորձագետի, թարգմանչի վարձատրության գումարներից.
(…)»։
Նույն օրենսգրքի 3753 հոդվածի համաձայն`
«1. Արագացված կարգով դատական քննությունն անցկացվում է սույն օրենսգրքի 41, 42, 44 և 45 գլուխներով նախատեսված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածի պահանջները։
(…)
8. Սույն օրենսգրքի 168 հոդվածի առաջին մասի 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման։»։
Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում ՀՀ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» պետական ոչ առևտրային կազմակերպությունում կատարվել է փաստաթղթաբանական փորձաքննություն, որի արժեքը կազմել է 33.600 /երեսուներեք հազար վեց հարյուր/ ՀՀ դրամ գումար, սակայն հաշվի առնելով, որ արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեպքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի վերոհիշյալ փորձաքննության արժեք հանդիսացող 33.600 /երեսուներեք հազար վեց հարյուր/ ՀՀ դրամ գումարը որպես դատական ծախս բռնագանձվել չի կարող։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-րդ, 360-րդ, 364-րդ, 365-րդ, 369-րդ, 373-րդ, 3751-րդ-3754-րդ հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդին (Kurdko Ridha Rashid) մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման` 4 /չորս/ ամիս ժամկետով։
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2017թ. դեկտեմբերի 10-ից։
Խափանման միջոց կալանավորումը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճռի` օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, նախաքննության մարմնի 2018թ. հունվարի 18-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, «Սամսունգ ՍՄ-Ն900» մակնիշի բջջային հեռախոսը վերադարձնել ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդին, իսկ Դանիայի թագավորության քաղաքացու թիվ DK0919341 սերիա-համարի մշտական կացության քարտը պահել քրեական գործի հետ միասին։
Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
Դատավճիռը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով չի կարող բողոքարկվել։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0011/01/18
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 26-01-2018 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | ՀՀ Գլխավոր դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 58218917 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Ռաշիդ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդիին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2017թ. դեկտեմբերի 10-ին ԱՄԷ Դուբայ քաղաքից ժամանելով Երևան` <<Զվարթնոց>> օդանավակայանով Երևան-Վարշավա-Վիեննա թիվ 728 չվերթով Ավստրիա մեկնելու նպատակով, <<Զվարթնոց Հենդլինգ>> ՓԲԸ ուղևորների հաշվառման ծառայությանը ներկայացրել է իր` Իրաքի քաղաքացու անձնագիրը և դեռևս չպարզված հանգամանքներում կեղծած` Դանիայի Թագավորության քաղաքացու քարտը` որպես վերոհիշյալ չվերթի ուղևոր հաշվառվելու հիմք: Այնուհետև, ՀՀ-ից ելք կատարելու համար ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ <<Զվարթնոց>> սահմանային վերահսկողության աշխատակցին է ներկայացրել նշված անձնագիրն ու կացության քարտը, սակայն ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակցի կողմից բացահայտվել է` Ռաշիդ Կուրդկո Ռիդհա կենսորոշիչ տվյալներով Դանիայի Թագավորության քաղաքացու կացության քարտի կեղծ լինելու հանգամանքը: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Ռաշիդ Կուրդկո |
| Ազգանուն | Ռիդհա |
| Հայրանուն | Ռաշիդի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 15.10 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 26-01-2018 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մնացական |
| Ազգանուն | Մարտիրոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 29-01-2018 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 06-02-2018 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ա. |
| Ազգանուն | Մանուկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ռաշիդ Կուրդկո |
| Ազգանուն | Ռիդհա |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Անժելիկա |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 23-03-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 23-03-2018 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Կուրդկո |
| Ազգանուն | Ռաշիդի |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 23-03-2018 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԵԿԴ/0011/01/18 Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը, նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի, քարտուղարությամբ` Թ. Խաչատրյանի, մասնակցությամբ` մեղադրող, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ նաև ՀՀ/ գլխավոր դատախազության ՀՀ ազգային անվտագության մարմիններում քննվող, թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված և կիբերհանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Ա. Մանուկյանի, հանրային պաշտպան Ա. Հակոբյանի, թարգմանիչներ Ա. Հովհաննիսյանի, Վ. Ստեփանյանի, 2018թ. մարտի 23-ին Երևանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդի (Kurdko Ridha Rashid) /ծնված 1988թ. սեպտեմբերի 8-ին Իրաքի Հանրապետության Սուլեյմանիա քաղաքում, ազգությամբ` քուրդ, Իրաքի Հանրապետության քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուրի, նախկինում ՀՀ-ում չդատված, չի աշխատում, հաշվառված է և բնակվել է Իրաքի Հանրապետության Սուլեյմանիա քաղաքի Քուրդադ թաղամասի Ռոժսիթի շրջանի թիվ 1 շենքի թիվ 1 բնակարանում, կալանքի տակ է 2017թ. դեկտեմբերի 10-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում/։ Գործի դատավարական նախապատմությունը 2017թ. դեկտեմբերի 10-ին, ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայության /այսուհետ նաև ԿԱ ԱԱԾ/ քննչական վարչությունում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 58218917 քրեական գործը և նախաքննության մարմնի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ ընդունվել է վարույթ։ Նախաքննության մարմնի 2017թ. դեկտեմբերի 13-ի որոշմամբ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ արարքի համար, որ նա` «2017 թվականի դեկտեմբերի 10-ին ԱՄԷ Դուբայ քաղաքից ժամանելով Երևան` «Զվարթնոց» օդանավակայանով Երևան-Վարշավա-Վիեննա թիվ 728 չվերթով Ավստրիա մեկնելու նպատակով, «Զվարթնոց Հենդլինգ» ՓԲ ընկերության ուղևորների հաշվառման ծառայությանը ներկայացրել է իր` Իրաքի քաղաքացու A 5679784 սերիա-համարի անձնագիրը և դեռևս չպարզված հանգամանքներում կեղծված` Դանիայի Թագավորության քաղաքացու թիվ DK0919341 կացության քարտն` որպես վերոհիշյալ չվերթի ուղևոր հաշվառվելու հիմք։ Այնուհետև, ՀՀ-ից ելք կատարելու համար ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ «Զվարթնոց» սահմանային վերահսկողության աշխատակցին է ներկայացրել նշված անձնագիրն ու կացության քարտը, սակայն ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակցի կողմից բացահայտվել է` Ռաշիդ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդի կենսորոշիչ տվյալներով Դանիայի Թագավորության քաղաքացու թիվ DK0919341 կացության քարտի կեղծ լինելու հանգամանքը։»։ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի նույն օրվա որոշմամբ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով՝ կալանավորման սկիզբը հաշվելով 2017թ. դեկտեմբերի 10-ից։ 2018թ. հունվարի 26-ին թիվ 58218917 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարան, 2018թ. հունվարի 29-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ, 2018թ. փետրվարի 6-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի դատական քննությունը 2018թ. փետրվարի 16-ին նշանակելու մասին։ Արագացված դատական քննություն Մինչև դատաքննությունը սկսելն ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով։ Ամբաստանյալը հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, ինքը համաձայն է մեղադրանքի հետ։ Մեղադրողը հայտնեց, որ դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ չի առարկում։ Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները` որոշում կայացրեց արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։ Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` գտնում է, որ ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք։ Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդը ՀՀ-ում նախկինում դատված չի եղել, առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում։ Դատարանի իրավական վերլուծությունները Առաջադրված մեղադրանքն ամբաստանյալի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու պայմաններում` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդի կողմից, նրա մեղավորությամբ, իրավունք վերապահող ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։ Ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդի կողմից կատարված, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար պատիժ նշանակելու հարցը քննելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Տիգրանի Հարությունյանի վերաբերյալ ՎԲ-201/07 քրեական գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները` 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները. «4. (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից։ Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ (…)»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան անյլընտրանքային է` պատիժ է նախատեսում տուգանքի և ազատազրկման ձևով։ Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի վերաբերյալ ԵՇԴ/0029/01/08 քրեական գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի որոշման մեջ, որտեղ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները. «13. (…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։ 14. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։ Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։ 15. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը։ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։ (…)»։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)։ Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։ (…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։ (…)»։ Ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ իրավական ակտերում և նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդի անձը, կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության կատարման եղանակը` Հայաստանի Հանրապետությունը որպես տարանցիկ երկիր օգտագործելով` ակնհայտ կեղծ փաստաթղթի օգտագործմամբ Եվրոպական երկրներ մեկնելու փորձ կատարելը։ Դատարանը հաշվի է առնում նաև հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը։ Ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող որևէ հանգամանք դատարանը չի արձանագրում։ Հաշվի առնելով վերոգրյալը, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերությունների սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանքների հետ` դատարանը գտնում է, որ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով, քանի որ այդ պատիժն է անհրաժեշտ և բավարար Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար, այդ պատժի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։ Դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու կամ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել։ Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել, գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշում չի կայացվել։ Քննելով իրեղեն ապացույցների հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, նախաքննության մարմնի 2018թ. հունվարի 18-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, «Սամսունգ ՍՄ-Ն900» մակնիշի բջջային հեռախոսը պետք է վերադարձնել ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդին, իսկ Դանիայի թագավորության քաղաքացու թիվ DK0919341 սերիա-համարի մշտական կացության կեղծ քարտը պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին։ Քննելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդի նկատմամբ խափանման միջոց կալանավորումը ընտրված է ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ նրա` ազատության մեջ գտնվելու դեպքում, պատիժը կրելուց խուսափելու հավանականությունը բարձրանում է` ազատազրկման ձևով պատժի դատապարտվելու պատճառաբանությամբ։ Քննելով դատական ծախսերի հարցը դատարանը գտնում է հետևյալը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Դատական ծախսերը բաղկացած են` (…) 3) մասնագետի, փորձագետի, թարգմանչի վարձատրության գումարներից. (…)»։ Նույն օրենսգրքի 3753 հոդվածի համաձայն` «1. Արագացված կարգով դատական քննությունն անցկացվում է սույն օրենսգրքի 41, 42, 44 և 45 գլուխներով նախատեսված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածի պահանջները։ (…) 8. Սույն օրենսգրքի 168 հոդվածի առաջին մասի 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման։»։ Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում ՀՀ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» պետական ոչ առևտրային կազմակերպությունում կատարվել է փաստաթղթաբանական փորձաքննություն, որի արժեքը կազմել է 33.600 /երեսուներեք հազար վեց հարյուր/ ՀՀ դրամ գումար, սակայն հաշվի առնելով, որ արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեպքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի վերոհիշյալ փորձաքննության արժեք հանդիսացող 33.600 /երեսուներեք հազար վեց հարյուր/ ՀՀ դրամ գումարը որպես դատական ծախս բռնագանձվել չի կարող։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-րդ, 360-րդ, 364-րդ, 365-րդ, 369-րդ, 373-րդ, 3751-րդ-3754-րդ հոդվածներով` դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդին (Kurdko Ridha Rashid) մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման` 4 /չորս/ ամիս ժամկետով։ Պատիժը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2017թ. դեկտեմբերի 10-ից։ Խափանման միջոց կալանավորումը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատավճռի` օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, նախաքննության մարմնի 2018թ. հունվարի 18-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, «Սամսունգ ՍՄ-Ն900» մակնիշի բջջային հեռախոսը վերադարձնել ամբաստանյալ Կուրդկո Ռիդհա Ռաշիդին, իսկ Դանիայի թագավորության քաղաքացու թիվ DK0919341 սերիա-համարի մշտական կացության քարտը պահել քրեական գործի հետ միասին։ Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։ Դատավճիռը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով չի կարող բողոքարկվել։ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 23-03-2018 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 27-04-2018 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 25-05-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 159, 81 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 28-05-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 159, 81 |