Հիմնական

Գործի համար: ԵԿԴ/0352/01/17
Վիճակագրական տողի համար : 11.3

Պատասխանող

Արայիկ Սարգսյան
Արայիկ Սարգսյան Գևորգի
Արայիկ Սարգսյան

Դատավոր

Քրեական վերաքննիչ

Նարինե Հովակիմյան

Ալեքսանդր Ազարյան

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ

Արշակ Վարդանյան

Դատավոր

Քրեական վերաքննիչ

Նարինե Հովակիմյան

Ալեքսանդր Ազարյան

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ

Արշակ Վարդանյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Արայիկ Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա իրտան բակում աճեցնելով կանեփի թուփ, այնուհետև քաղելով, այն չորացնելով և մանրացնելով, առանց իրացնելու նպատակի` իր գործածման համար, ապօրինի պատրաստել և պահել է զգալի չափի 0.163 գրամ քաշով <<տետրահիդրոկաննաբինոլ>> և խոշոր չափի` ընդհանուր 10.66 գրամ քաշով <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցներմ որոնցից 0.163 գրամ քաշով <<տետրահիդրոկաննաբինոլ>> և 1.43 գրամ քաշով <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցները հայտնաբերվել են նրա տաբատի ետևի աջ գրպանում:
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Քրեական վերաքննիչ 2018-10-26 17:00 1 Կայացվել է
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2018-01-23 17:30 7 Կայացել է
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2018-01-22 09:30 7 Կայացել է
ԵԿԴ/0352/01/17

Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ն.ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԱԶԱՐՅԱՆ
Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ

26.10.2018թ. ք.Երևան

դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 22.02.2018թ. թիվ ԵԿԴ/0352/01/17 դատավճիռը նոր հանգամանքով վերանայելու մասին դատապարտյալ Արայիկ Գևորգի Սարգսյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը

Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 22.02.2018թ. թիվ ԵԿԴ/0352/01/17 դատավճռով Արայիկ Գևորգի Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և դատապարտվել ազատազրկման 1 տարի ժամկետով:ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան 2 տարի ժամկետով` վարքագծի վերահսկողությունը հանձնելով ՀՀ ԱՆ ՊՊԾ համապատասխան ստորաբաժանմանը:
Վերը նշված դատավճիռը չի բողոքարկվել և մտել է օրինական ուժի մեջ:
30.08.2018թ. Վերաքննիչ դատարան է ստացվել վերը նշված դատավճիռը նոր հանգամանքով վերանայելու մասին դատապարտյալ Արայիկ Գևորգի Սարգսյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը:
Թիվ ԵԿԴ/0352/01/17 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 19.09.2018թ:

2.Գործի համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.

Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 22.02.2018թ. թիվ ԵԿԴ/0352/01/17 դատավճռով Արայիկ Գևորգի Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, այն բանի համար, որ առանց իրացնելու նպատակի, իր գործածման համար ապօրինի պատրաստել և պահել է զգալի չափի` 0,163 գրամ քաշով ՙտետրահիդրոկաննաբինոլ՚ և խոշոր չափի` 10,66 գրամ քաշով ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոց:
Մինչև 28.06.2018թ. գործող խնբագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածի համաձայն /կետ 86/ ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցի 10,66 գրամը հանդիսացել է խոշոր չափի, քանի որ ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցի խոշոր չափ է սահմանված եղել 5,0 գրամից առավելը մինչև 500,0 գրամը ներառյալ: Նույն հավելվածի համաձայն /կետ 142/ ՙտետրահիդրոկաննաբինոլ՚ տեսակի թմրամիջոցի 0,163 գրամը հանդիսացել է զգալի չափի, քանի որ զգալի չափ է սահմանված եղել 0,005 գրամից առավելը մինչև 0,5 գրամը ներառյալ:
06.12.2017թ. ընդունված (ուժի մեջ է մտել պաշտոնական հրապարակումից վեց ամիս հետո) ՙՀայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին՚ թիվ ՀՕ-241-Ն օրենքի 4-րդ հոդվածի համաձայն` ուժը կորցրած է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1-5 հավելվածները, իսկ նույն օրենքի 1-ին հոդվածի 5.3 մասի համաձայն` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանում է ՀՀ կառավարությունը:
ՀՀ կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածի համաձայն /կետ 78/ ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցի խոշոր չափ է սահմանվել 12,5 գրամից առավելը մինչև 62,5 գրամը ներառյալ:
Նույն հավելվածի համաձայն /կետ 152/ կրկին ՙտետրահիդրոկաննաբինոլ՚ տեսակի թմրամիջոցի զգալի չափ է սահմանված 0,005 գրամից առավելը մինչև 0,5 գրամը ներառյալ:

3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.

Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններումª ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Դատապարտյալ Գագիկ Սարգսյանը դիմելով Վերաքննիչ դատարան հայտնել է, որ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 22.02.2018թ. թիվ ԵԿԴ/0352/01/17 մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և դատապարտվել ազատազրկման 1 տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և իր նկատմամբ սահմանվել է փորձաշրջան 2 տարի ժամկետով` վարքագծի վերահսկողությունը հանձնելով ՀՀ ԱՆ ՊՊԾ համապատասխան ստորաբաժանմանը:
06.12.2017թ. ընդունված (ուժի մեջ է մտել 27.06.2018թ.) ՙՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին՚ թիվ ՀՕ-241-Ն օրենքի 4-րդ հոդվածի համաձայն ուժը կորցրած են ճանաչվել 2003թ. ապրիլի 18-ի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 1-5 հավելվածները:
ՀՀ կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշմամբ (ուժի մեջ է մտել 27.06.2018թ.) սահմանվել են թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը:
Հղում կատարելով ՀՀ Սահմանադրության 73 հոդվածի 1-ին մասին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13 հոդվածի 1-ին մասին, դատապարտյալը խնդրել է իր վերաբերյալ վերը նշված դատավճիռը վերանայել ՙՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին՚ թիվ ՀՕ-241-Ն օրենքի կիրառմամբ, քանի որ ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցի խոշոր չափերի փոփոխություն է կատարվել:

4.Վերաքննիչ դատարանի իրավական վերլուծությունները.

Վերաքննիչ դատարանը բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը, ուսումնասիրելով ԵԿԴ/0352/01/17 քրեական գործի նյութերը, հանգում է հետևության այն մասին, որ դատապարտյալ Արայիկ Սարգսյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
06.12.2017թ. ընդունված (ուժի մեջ է մտել 27.06.2018թ.) ՙՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին՚ թիվ ՀՕ-241-Ն օրենքի 4-րդ հոդվածի համաձայն ուժը կորցրած են ճանաչվել 2003թ. ապրիլի 18-ի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 1-5 հավելվածները:
ՀՀ կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշմամբ (ուժի մեջ է մտել 27.06.2018թ.) սահմանվել են թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 4264 հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն`
ՙ1.Նոր հանգամանքների հետևանքով դատական ակտերը վերանայվում են հետևյալ դեպքերում.
1) Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանը տվյալ քրեական գործով դատարանի կիրառած օրենքի դրույթը ճանաչել է Սահմանադրությանը հակասող և անվավեր կամ այն ճանաչել է Սահմանադրությանը համապատասխանող, սակայն որոշման եզրափակիչ մասում բացահայտելով դրա սահմանադրաիրավական բովանդակությունը` գտել է, որ այդ դրույթը կիրառվել է այլ մեկնաբանությամբ՚:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
ՙ3.Նոր հանգամանքներով դատական ակտը վերանայելու համար բողոք կարող է բերվել 3 ամսվա ընթացքում այն պահից, երբ բողոք բերող անձն իմացել է կամ կարող էր իմանալ դրանց ի հայտ գալու մասին՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.9 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
ՙՆոր երևան եկած կամ նոր հանգամանքների հիմքով հարուցված վարույթով դատարանը գործի քննության արդյունքում կայացնում է դատական ակտ` սույն օրենսգրքով նախատեսված ընդհանուր կարգով՚:
ՀՀ Սահմանադրական դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 14-ի թիվ ՍԴՈ-1348 որոշման համաձայն` ՙ(...) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.2 հոդվածը և դրա հետ համակարգային առումով փոխկապակցվածության մեջ գտնվող` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.4 հոդվածի 1-ին մասը համապատասխանում են ՀՀ Սահմանադրությանն այնպիսի սահմանադրաիրավական բովանդակությամբ, համաձայն որի` ելնելով ՀՀ Սահմանադրության 72 հոդվածի անմիջական գործողությունից` արարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքն ուժի մեջ մտնելն իրավակիրառ պրակտիկայի շրջանակներում պետք է ընկալվի որպես նոր հանգամանք, և օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտը նոր հանգամանքի հիմքով ենթակա է վերանայման ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված կարգով...՚:
ՀՀ Սահմանադրության 72 հոդվածի համաձայն`
ՙՈչ ոք չի կարող դատապարտվել այնպիսի գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին հանցագործություն չի հանդիսացել: Չի կարող նշանակվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որը ենթակա էր կիրառման հանցանք կատարելու պահին: Արարքի պատժելիությունը վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենքն ունի հետադարձ ուժ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12 հոդվածի համաձայն`
ՙ1.Արարքի հանցավորությունը և պատժելիությունը որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով:
2.Հանցանքը կատարելու ժամանակ է համարվում հանրության համար վտանգավոր գործողությունը (անգործությունը) իրականացնելու ժամանակը՝ անկախ հետևանքները վրա հասնելու պահից՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13 հոդվածի համաձայն`
ՙ1.Արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն՝ տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում՝ այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն…՚:
Քրեական օրենքի հետադարձ ուժին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արսեն Արծրունու վերաբերյալ գործով 2013 թվականի փետրվարի 15-ին կայացրած որոշմամբ` ՙ33. Քրեական օրենքի հետադարձ ուժի հարցը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել Գ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՙ(...) չկա հանցագործություն և պատիժ, եթե այն սահմանված չէ օրենքով՚ (nullum crimen, nulla poena sine lege) կանոնը համընդհանուր ճանաչում ստացած հիմնարար սկզբունք է և իրավունքի գերակայության կարևորագույն տարր: Այն բացառիկ նշանակություն ունի մարդու իրավունքների պաշտպանության համակարգում, հետևաբար նշված սկզբունքից շեղումը բացարձակապես անթույլատրելի է: Սա նշանակում է, որ անձը չի կարող քրեական պատասխանատվության ենթարկվել, եթե արարքը կատարելու ժամանակ գործող օրենքով այն հանցագործություն չի համարվել, ինչպես նաև հանցանք կատարած անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն այն օրենքով, որը գործել է նրա կողմից արարքը կատարելու ժամանակ: Nullum crimen, nulla poena sine lege սկզբունքի բաղադրամասերից է նաև այն դրույթը, համաձայն որի` չի կարող կիրառվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որն օրենքով կիրառելի է եղել հանցագործության կատարման պահին:
(...) ժամանակի ընթացքում քրեական օրենքի գործողության ընդհանուր կանոնն ունի նաև բացառություն: Քրեական օրենքը հետադարձ ուժ է ստանում, այսինքն` դրա գործողությունը տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց վրա հետևյալ դեպքերում.
1. նոր օրենքը վերացնում է արարքի հանցավորությունը (ապաքրեականացում),
2. նոր օրենքը մեղմացնում է պատիժը,
3. նոր օրենքն այլ կերպ բարելավում է հանցանք կատարած անձի վիճակը:
Վերոգրյալից հետևում է, որ քրեական օրենքին հետադարձ ուժ տալու պայմանները սպառիչ են և ունեն իմպերատիվ բնույթ, այսինքն` եթե նոր ընդունված օրենքը պարունակում է վերը նշված պայմաններից առնվազն մեկը, ապա իրավակիրառող մարմինը պարտավոր է դրա գործողությունը տարածել մինչև օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում` այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են այն, սակայն ունեն դատվածություն:
Այն դեպքերում, երբ նոր ընդունված օրենքը միաժամանակ բովանդակում է պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և պատասխանատվությունը մասնակիորեն խստացնող դրույթներ, ապա օրենքը հետադարձ ուժ է ստանում միայն մեղմացման առումով (տե՛ս Գասպար Պողոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի որոշման 16-17-րդ կետերը):
34. Վերահաստատելով և զարգացնելով սույն որոշման նախորդ կետում և համապատասխանաբար նաև Գ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ նոր քրեական օրենքը համարվում է արարքի հանցավորությունը բացառող, եթե՝
ա) այդ օրենքով հանցագործություն չի համարվում այն արարքը, որը նախկին օրենքով հանցագործություն էր (լրիվ ապաքրեականացում),
բ) արարքը չի դադարում հանցագործություն լինելուց, սակայն հանցակազմն այնպիսի փոփոխությունների է ենթարկվում, որ հանցավոր համարվող արարքների շրջանակը նեղանում է (մասնակի ապաքրեականացում): Մասնակի ապաքրեականացման դեպքերը կարող են վերաբերել հանցակազմի առանձին տարրերին կամ հատկանիշներին, ծանրացնող հանգամանքներին և այլն՚:
Թիվ ԵԿԴ/0352/01/17 գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Արայիկ Գևորգի Սարգսյանը Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 22.02.2018թ. թիվ ԵԿԴ/0352/01/17 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ այն բանի համար, որ առանց իրացնելու նպատակի, իր գործածման համար ապօրինի պատրաստել և պահել է զգալի չափի` 0,163 գրամ քաշով ՙտետրահիդրոկաննաբինոլ՚ և խոշոր չափի` 10,66 գրամ քաշով ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոց:
Մինչև 28.06.2018թ. գործող խնբագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածի համաձայն /կետ 86/ ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցի 10,66 գրամը հանդիսացել է խոշոր չափի, քանի որ ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցի խոշոր չափ է սահմանված եղել 5,0 գրամից առավելը մինչև 500,0 գրամը ներառյալ: Նույն հավելվածի համաձայն /կետ 142/ ՙտետրահիդրոկաննաբինոլ՚ տեսակի թմրամիջոցի 0,163 գրամը հանդիսացել է զգալի չափի, քանի որ զգալի չափ է սահմանված եղել 0,005 գրամից առավելը մինչև 0,5 գրամը ներառյալ:
06.12.2017թ. ընդունված (ուժի մեջ է մտել պաշտոնական հրապարակումից վեց ամիս հետո) ՙՀայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին՚ թիվ ՀՕ-241-Ն օրենքի 4-րդ հոդվածի համաձայն` ուժը կորցրած է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1-5 հավելվածները, իսկ նույն օրենքի 1-ին հոդվածի 5.3 մասի համաձայն` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանում է ՀՀ կառավարությունը:
ՀՀ կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածի համաձայն /կետ 78/ ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցի խոշոր չափ է սահմանվել 12,5 գրամից առավելը մինչև 62,5 գրամը ներառյալ:
Նույն հավելվածի համաձայն /կետ 152/ կրկին ՙտետրահիդրոկաննաբինոլ՚ տեսակի թմրամիջոցի զգալի չափ է սահմանվել 0,005 գրամից առավելը մինչև 0,5 գրամը ներառյալ: Այսինքն ՙտետրահիդրոկաննաբինոլ՚ տեսակի թմրամիջոցի զգալի չափի փոփոխություն տեղի չի ունեցել, սակայն 10,66 գրամ ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցը այժմ հանդիսանում է զգալի չափի:
Քանի որ կատարված օրենսդրական փոփոխությունների արդյունքում դատապարտյալ Արայիկ Սարգսյանի իրավական վիճակը բարելավվել է, արարքի քրեաիրավական գնահատականը փոխվել է, նրա կատարած արարքը այժմ համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 1-ին մասին, հետևաբար Արայիկ Սարգսյանի բողոքը պետք է բավարարել` վերանայելով Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 22.02.2018թ. թիվ ԵԿԴ/0352/01/17 դատավճիռը` հիմք ընդունելով ՙՀայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին՚ թիվ ՀՕ-241-Ն օրենքը և ՀՀ կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշումը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393, 394-395 հոդվածներով և 491 գլխի կանոններով, Վերաքննիչ դատարանը.

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Դատապարտյալ Արայիկ Գևորգի Սարգսյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել:
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 22.02.2018թ. թիվ ԵԿԴ/0352/01/17 դատավճիռը մասնակիրեն բեկանել:
Արայիկ Գևորգի Սարգսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղսագրված արարքը վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 1-ին մասով և այդ հոդվածով նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 6/վեց/ ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1/մեկ/ տարի ժամկետով` վարքագծի վերահսկողությունը հանձնելով ՀՀ ԱՆ ՊՊԾ համապատասխան ստորաբաժանմանը` ըստ բնակության վայրի:
Թիվ ԵԿԴ/0352/01/17 դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:


ԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ

Իսկականի հետ ճիշտ է:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ն. ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ
Գործ ԵԿԴ/0352/01/17



ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան) հետևյալ կազմով`

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,
քարտուղարությամբ` Հասմիկ Ջանազյանի,

մասնակցությամբ`
մեղադրող` Հայկ Խաչատրյանի,

նույն դատարանում` դռնբաց դատական նիստերի կարգով քննեց և 2018թ. փետրվարի 22-ին ավար¬տեց քրեա¬կան գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Արայիկ Գևորգի Սարգսյանի` (ծնված 1988թ. հուլիսի 20-ին, Երևան քաղաքում, ազ¬գութ¬յամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ մասնագիտական կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին մինչև 14 տա¬րեկան երկու երեխաները, նախկի¬նում չդատապարտված, ընդգրկված է «Փարոս» ծրագրում, փաս¬¬¬տացի բնակվում է Երևան քաղաքի Օդանավակայան փողոցի 50-րդ տանը, սույն գոր¬ծով մեղ¬սագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախա¬տես¬ված հան¬¬ցավոր արարքի կա¬տարում, որպես խա¬փանման միջոց է ընտրվել չհեռանա¬լու մասին ստո¬րագրութ¬յուն)։

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 15867617 քրեական գործը հարուցվել է 2017թ. նոյեմբերի 15-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկա¬նիշ¬նե¬րով ՀՀ ոս¬տի¬¬կանութ¬յան Կենտրոնական բաժնում` գործով ամբաստանյալ Արայիկ Սարգսյանի մոտ թմրամիջոց հայտ¬նաբերելու փաստի առթիվ։
2017թ. նոյեմբերի 14-ին Արայիկ Սարգսյանը բերման է ենթարկվել ՀՀ ոս¬տի¬¬կանության Կենտ¬րոնական բաժնի Մարաշի բաժանմունք։
2017թ. նոյեմբերի 15-ից քրեական գործի նախաքննությունը կատարվել և ավարտվել է քննչա¬կան կո¬միտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վար¬չական շրջան¬ների քննչա¬կան բաժնում։
2017թ. նոյեմբերի 15-ին Արայիկ Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառ¬վել չհեռա¬նա¬լու մասին ստորագրություն։
2017թ. նոյեմբերի 18-ին Արայիկ Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով։
2017թ. դեկտեմբերի 19-ին որոշում է կայացվել Արայիկ Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին՝ թմրա¬միջոցը կամովին հանձնելու հիմքով։
2017թ. դեկտեմբերի 21-ին ավագ դատախազ Հ.Խաչատրյանի կողմից որոշում է կայացվել Արայիկ Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին որոշումը վերացնելու մասին։
2017թ. դեկտեմբերի 26-ին որոշում է կայացվել Արայիկ Սարգսյանին առաջադրված մե¬ղադ¬րան¬քը փոփոխելու մասին և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։
2017թ. դեկտեմբերի 26-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վար¬չա¬կան շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Վ.Ալեյանի կողմից որոշում է կայացվել Արայիկ Սարգսյա¬նի անվամբ սեփականության իրավունքով գրանցված շարժական և անշարժ գույքերի վրա կալանք դնելու մասին։
2017թ. դեկտեմբերի 28-ին քրեական գործը Արայիկ Գևորգի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հաստատված մեղադրական եզրա¬կացութ¬յամբ ու¬ղարկ¬¬վել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության դատա¬րան (սույն դատական ակտի կայացման պահին` Երևան քաղաքի ընդհանուր իրա¬վասության դատա¬րան), նախագահող դա¬տավորին փաստացի հանձնվել է 2017թ. դեկտեմբերի 29-ին, նուն օրն ընդունվել է վա¬րույթ, ապա նշա¬նակվել դատական քննության։

Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դատարանը հաս¬տատված համարեց հետևյալը.
Արայիկ Սարգսյանը, իր տան բակում աճեցնելով կանեփ թուփ« այնուհետև քաղելով« չո¬րաց¬նելով և մանրացնելով այն« առանց իրացնելու նպատակի՝ իր գործածման համար ապօրինի պատ¬րաս¬տել և պահել է զգալի չափի՝ 0«163 գրամ քաշով «տետրահիդրոկաննաբինոլ» և խոշոր չափի՝ ընդ¬հա¬նուր 10«66 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցներ« որոն¬ցից 0«163 գրամ քաշով «տետրահիդրոկաննաբինոլ» և 1«43 գրամ հաստատուն քաշով «մարի¬խուանա» տե¬սա¬կի թմրամիջոցները հայտնաբերվել են նրա տաբատի գրպանում՝ 2017թ. նոյեմբերի 14-ին Երևան քաղաքի Չարենցի փողոցի 153 հասցեի մոտից ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վար¬չութ¬յան Կենտրոնական բաժնի Մարաշի բաժանմունք բերման ենթարկվելուց հետո կատարված անձ¬նական խուզարկության արդյունքներով« իսկ 9«23 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրա¬միջոցը՝ նրա բնակության վայրում 2017թ. նոյեմբերի 15-ին կատարված առգրավման ժա¬մանակ, այսինքն` Արայիկ Սարգսյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը նախա¬տեսված է ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 268-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։
Ամբաստանյալ Արայիկ Սարգսյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղա¬վոր ճա¬նաչեց և զղջաց։ Դատարանում հար¬ցաքննվելիս հայտնեց, որ 2017 թվականի նոյեմբերի 14-ին Երևանի Չարենցի փողոցում իրեն մոտեցել են ոստիկանները և ասել, որ պետք է տանեն ոստի¬կա¬նութ¬յուն, քանի որ կասկածում են թմրանյութ պահելու մեջ։ Ոստիկանության Մարաշի բաժանմուն¬քում իր անձնա¬կան խուզարկությամբ տաբատի ետևի աջ գրպանից ոստիկանները հայտնաբերել են կանեփի չորացրած զանգ¬ված, հարցրել են, թե բացի այդ հայտնաբերվածից, այլ թմրամիջոց էլ ունի, որին պատասխանել է, որ տանը ևս ունի։ Դրանից հետո ոստիկանների ուղեկցությամբ գնացել է իրենց տուն, որտեղ և ոստի¬կաններին է ներկայացրել օրորոցի տակ ապակյա տարայի մեջ գտնվող թմրամիջոցի մնացած քանակությունը։
Ամբաստանյալ Արայիկ Սարգսյանին առաջադրված մեղադրանքում նրա մեղավորությունը, բացի վերջինիս խոստովանական ցուցմունքներից, հիմնավորվել է նաև պատշաճ իրա¬վական ընթա¬ցա¬կարգերի շրջանակներում դա¬տաքննութ¬յամբ հետա¬զոտված հետևյալ ապացույցների հա¬մադրման և գնահատ¬ման արդյունքներով.
Անձնական խուզարկության արձանագրությամբ« համաձայն որի` 2017թ. նոյեմբերի 14-ին իրականացված այդ քննչական գործողության ընթացքում և արդյունքներով Ա.Սարգսյանի տա¬բատի ետևի աջ գրպանից հայտնաբերվել են՝ սպիտակ փաթեթ« որի մեջ գործով ամբաստանյալ առկա էր 1«6 գրամ կանաչավուն չորացված մանրացված զանգված« ինչպես նաև կանաչ փաթեթ« որի մեջ առկա էր 4 գրամ դեղնականաչավուն չորացված ման¬րացված զանգված։
Դատաքիմիական փորձաքննության 2017թ. նոյեմբերի 14-ի թիվ 677Ք-17 եզրակացությամբ« հա¬մա¬ձայն որի` գործով ամբաստանյալ Ա.Սարգսյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբեր¬ված և փորձաքննությանը տրամադրված 1,43 գրամ հաստատուն քաշով բուսական մանրացված զանգվածը հանդիսանում է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց« իսկ 3,98 գրամ քաշով զանգվածը հանդիսանում է կանեփի բուսական մանրացված և ծխախոտի մասնիկների խառնուրդ« որն իր մեջ պարու¬նակում է 0,163 գրամ քաշով «տետրահիդրոկաննաբինոլ» տեսակի թմրամիջոց։ Փոր¬ձաքննութ¬յան կատարման ընթացքում բուսական զանգվածներից ծախսվել են 0,1-ական գրամը։
Առգրավում կատարելու մասին արձանագրությամբ« համաձայն որի` գործով ամբաստանյալ Ա.Սարգսյանը 2017թ. նոյեմբերի 15-ին իր բնակարանի մանկական մահճակալի տակից ներկա¬յացրել է ապակյա տարա« որի մեջ առկա էր մանրացված կանաչավուն զանգված։
Դատանյութագիտական փորձաքննության 2017թ. նոյեմբերի 17-ի թիվ 679Ք-17 եզրա¬կա¬ցությամբ« համաձայն որի` գործով ամբաստանյալ Ա.Սարգսյանի բնակարանում կատարված առգրավման ժամանակ վերցված և փորձաքննությանը տրամադրված 9«23 գրամ հաստատուն քա¬շով կանեփի բուսական մանրացված զանգվածը հանդիսանում է «մարիխուանա» տեսակի թմրա¬միջոց։ Փորձաքննության կատարման ընթացքում բուսական այդ զանգվածից ծախսվել է 0,1 գրամը։
Տեղանքի զննության 2017թ. նոյեմբերի 18-ի արձանագրությամբ, համաձայն որի` գործով ամբաստանյալ Ա.Սարգսյանն իր տնից մոտ 200 մետր հեռավորության վրա գտնվող ամայի դաշ¬տում մատնացույց է արել միմյանցից մոտ 50 սմ հեռավորությամբ հողի մեջ գտնվող երկու շիվեր և հայ¬տարարել է« որ դրանք իր ցանած կանեփի թփերի մնացորդներն են« որոնցից քաղել և պատ¬րաստել է թմրամիջոցը։
Դատանյութագիտական փորձաքննության 2017թ. նոյեմբերի 28-ի թիվ 690Ք-17 եզրակա¬ցությամբ, համաձայն որի` գործով ամբաստանյալ Ա.Սարգսյանի բնակության վայրի շրջակա տարածքում հայտ¬նաբերված և փորձաքննությանը ներկայացված թվով երկու ցողունները հան¬դիսանում են կանեփի բույսի կենտրոնական ցողուններ, որոնք թմրամիջոց չեն հանդիսանում։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված, մեղադրյալ Ա.Սարգսյանի անձնական խու¬զարկությամբ հայտնաբերված 1«43 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի, ինչպես նաև 0«163 գրամ «տետրահիդրոկաննաբինոլ» տեսակի, նրա բնակարանում հայտնաբերված 9«23 գրամ հաս¬տա¬տուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցների` դատաքիմիական փոր¬ձաքննութ¬յունից հետո մնացած մասի և նրա բնակության վայրի մոտ հայտնաբերված կանեփի բույսի կենտրոնական երկու ցողուններ առկայությամբ, Դատարա¬նում դրանք զննելու արդյունք¬ներով (ար¬ձա¬նագրութ¬յամբ)։

Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը.
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատա¬¬րա¬նը հաս¬տատ¬ված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Արայիկ Սարգսյանն առանց իրացնելու նպատակի ապօրի¬նաբար պատրաստել և պահել է զգալի չափի «տետրահիդրոկաննաբինոլ» և խոշոր չափի «մարիխուանա» տեսակների թմրամիջոցներ, այսինքն` կատարել է հան¬ցա¬վոր արարք« որը համա¬պա¬տաս¬¬խանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախա¬տես¬ված հան¬ցա¬գործության հատ¬կանիշ¬ներին, հետևա¬բար` նա քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬¬¬վության և պատժի ենթա¬¬կա է այդ հոդ¬վածի վերոնշյալ մա¬սով։
Դատարանը փաստում է նաև, որ գործով ամբաստանյալ Ա.Սարգսյանն իր տանը պահած թմրամիջոցի առկայության մասին իրավապահներին հայտնել է ապօրինաբար թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու կասկածանքով ՀՀ ոստիկանության բաժին բերման ենթարկվելու և այդ կաս¬կածանքի շուրջ բացատ¬րություն տալու պայմաններում՝ գիտակցելով տանը պահած թմրամիջոցը ևս հայտնաբերվելու հեռանկարը, որի պարագայում թմրամիջոցի մնացած քանակի առկայության և այն տանը պահելու մասին իրավապահներին հայտնելն այդ թմրամիջոցը կամովին հանձնելու մասին վկայող հիմնավոր և բավարար փաստարկ չէ, այլ կերպ՝ քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք չէ։ Դատարանը գործով ամբաստանյալ Ա.Սարգսյանի այդ վարքագիծը գնահատում է որպես նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք և հաշվի առնում նրա նկատմամբ նշանակվող պատիժն անհատականացնելիս։

Նշանակվող պատժի և դատավճռով լուծման ենթակա այլ հարցեր.
Ամբաստանյալ Արայիկ Սարգսյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որո¬շելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬նել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցա¬¬¬գոր¬¬ծութ¬յունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լի¬նեն ար¬դարացի« համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հան¬գա¬մանք¬ներին« հան¬¬ցավորի անձ¬նա¬¬¬վորությանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է« որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մա¬սի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտան¬¬գա¬վո¬րության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խա¬¬¬նատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունեցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմ¬¬նա¬վո¬րումները« այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յուն¬ները« պարտադիր են դատարանի հա¬մար նույ¬¬¬¬նանման փաստական հանգամանք¬ներով գործի քննության ժամա¬նակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկ¬տեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով նա¬խա¬տեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղ¬մաց¬նող հան¬¬գամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դա¬տա¬րանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ« որոնք նույն հոդվածի առա¬ջին մասում նշված չեն։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Արայիկ Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալներ է գնա¬հատում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2017թ. նոյեմբերի 14-ին կատարված հարցման արդյունքների), երիտասարդ լինելը (հա¬մա¬ձայն թիվ 001225242 նույնականացման քարտի պատճեն¬ի՝ ծնվել է 1988թ.), վատառողջ լինելը (համաձայն «ԻՄՄԱ» բժշկական կենտրոնից և «Կարմիր բլուր» պոլիկլինիկայից տրված փաստաթղթերի), ըն¬տանիքի սոցիա¬լական անապահով վի¬ճակը (համաձայն Երևանի քաղաքապետարանի աշխատա¬կազ¬մի սոցիալական աջակցության Շենգավիթի տարած¬քային բաժնի պետի պաշտոնակատար Ս.Միքա¬յելյանի հաստա¬տած 2017թ. նոյեմբերի 22-ի թիվ 4698 տեղեկանքի՝ ընդգրկված են «Փա¬րոս» ծրագրում), իսկ որ¬պես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հան¬գամանքներ` դեռևս մինչդատական վա¬րույթից իրեն լիովին մեղավոր ճանա¬չելը, խոստովա¬նա¬կան ցուց¬մունքներ տալը, անկեղծորեն զղջալը և տանը պահած թմրամիջոցը հայտնաբերելուն և վերցնելուն ակտիվորեն ա¬ջակցելը, խնամքին մինչև 14 տարեկան երկու երեխաների` 2014թ. օգոստոսի 20-ին ծնված Գևորգ Արայիկի Սարգսյանի և 2016թ. հունիսի 16-ին ծնված Նելլի Արայիկի Սարգսյանի առկայութ¬յունը (համաձայն` ԱԲ սերիայի 371782 համարի և ԱԲ սերիայի 513313 համարի ծննդյան և հայ¬րության ճանաչման ԱԲ սերիայի 076157 համարի և ԱԲ սերիայի 085356 համարի վկայա¬կան¬ների պատճենների)։
Ամբաստանյալ Ա.Սարգսյանի անձը բնու¬թագրող վե¬րոնշյալ տվյալները և պատասխա¬նատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղմացնող հան¬գամանքները հաս¬տատված են գոր¬¬ծով ձեռք բերված և դա¬տաքննութ¬յամբ հետա¬զոտ¬ված, թույլատ¬րե¬¬լիութ¬յան ու վերաբերելիության չա¬փա¬¬¬նիշ¬ներին համա¬պա¬տաս¬խանող ապա¬ցույց¬¬ներով, ող¬ջամտո¬րեն նվազեցնում են նրա անձի հանրային վտան¬գավո¬րությունը։
Դատարանը ամբաստանյալ Արայիկ Սարգսյանի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծան¬¬րաց¬նող հանգամանքներ չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տան¬յալ¬ Արա¬յիկ Սարգսյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տե¬սակի ընտրությանը` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետը նախատեսում է պատիժ բացա¬ռապես ազա¬տազրկման ձևով, հետևաբար` սույն գործով քննարկ¬ման ենթակա են՝ նշանակվող պատ¬ժի չափի, տվյալ հոդվածով նախա¬տես¬ված պատժի նվազա¬գույն չափից ավելի մեղմ պատիժ կամ պատժատեսակ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի կիրառում), ազա¬տազրկման ձևով պատիժ նշանակելու պարագայում նշանակված այդ պատիժը կրելու կամ չկրելու հարցերը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում)։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արայիկ Սարգսյանի անձը, նրան վերագրվող հանցագոր¬ծութ¬յան բնույթն ու վտանգա¬վորության աստիճանը (միջին ծանրության դիտավորյալ հանցագործութ¬յուն է)` Դա¬տա¬րանը փաս¬տում է, որ նրա նկատմամբ տվյալ հոդվածով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատժաչափ կամ պատ¬ժատեսակ նշանակելու հիմքերը (ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի կիրառում) բա¬ցա¬¬կայում են։ Նրա նկատմամբ պատիժ կարող է նշա¬նակվել բացա¬ռապես ազատազրկման ձևով, որը կարող են նշանակվել տվյալ հոդ¬վածով նախա¬տեսված պատժաչափերի սահման¬ներում։ Դա¬տա¬րանն ամբաստանյալ Արայիկ Սարգսյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալները, պա¬տաս¬խա¬նատվութ¬յունը և պատիժը մեղ¬մացնող հանգա¬մանքները, պատասխա¬նատ¬վությունն ու պա¬տիժը ծանրացնող հանգա¬մանք¬ների բա¬ցակայությունը հաշվի է առնում նրա նկատմամբ պատժի չափը և այն ռեալ կրելու նպատա¬կահար¬մարութ¬յան հար¬ցը որոշելիս։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կա¬լանքի« ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշա¬նակելիս հան¬գում է հետևության« որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց պա¬տիժը կրելու« ապա կա¬րող է որո¬շում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համա¬ձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատա¬րանը հաշվի է առնում հան¬ցավորի անձը բնութագրող տվյալները« պատաս¬խա¬նատվութ¬յունը և պատիժը մեղմացնող և ծան¬րացնող հանգա¬մանք¬ները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է« որ պա¬տիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակ¬նե¬րի« հան¬ցա¬վոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի« այնպես էլ անձանց շրջա¬նակի հետ կապ¬ված որևէ հա¬տուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի նախատեսել« այսինքն` պատի¬ժը պայմանա¬կա¬նորեն չկի¬րա¬ռելու հիմք է համարվում դատարանի համոզ¬վածությունն առ այն« որ դատա¬պարտյալի ուղղվելն հնա¬րա¬վոր է առանց որոշակի պատժա¬տեսակները ռեալ կրե¬լու (նման մեկնաբանություն է արել նաև ՀՀ Վճռա¬բեկ դատա¬րանը Հասմիկ Պետրոսյանի վերա¬բերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով 2009թ. հունիսի 29-ին կայացրած որոշմամբ)։
Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պա¬տիժը մեղմացնող« ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնախատես¬ված« բայց Դատարանի համոզմամբ այդ¬պիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկ¬ված« պա¬տաս¬խանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնա¬հատման արդյունք¬նե¬րով։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արայիկ Սարգսյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալ¬¬ները և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, մասնավորապես` նախ¬¬կի¬նում դա¬տա¬¬պարտ¬ված չլինելը, խնամքին մինչև 14 տարեկան երկու երեխաների առկայութ¬յունը, ընտանիքի սոցիալապես անապահով վիճակը, անկեղծորեն զղջալն ու առա¬ջադրված մե¬ղադրանքում մե¬ղա¬վոր ճա¬նաչելը, թմրամիջոցի որոշակի մասը հայտնաբերելուն և վերցնելուն ակտիվորեն աջակցելը, կատարած հան¬ցա¬գոր¬ծութ¬յան բնույթն ու վտանգա¬վո¬րութ¬յան աստի¬ճանը (միջին ծան¬րության դիտավորյալ հան¬ցանք է), ինչպես նաև պատասխանատ¬վությունն ու պա¬տիժը ծանրաց¬նող հանգա¬մանք¬ների բացակայութ¬յունը` Դա¬տա¬¬րա¬նը հանգում է այն համոզվա¬ծութ¬յան« որ ամբաս¬տանյալ Արայիկ Սարգսյանի ուղղվե¬լը և նոր հան¬ցա¬գործությունների կանխումն հնա¬րավոր է նրա նկատ¬մամբ ազա¬տազրկում նշա¬նակելու« սա¬կայն այդ պատիժը պայմա¬նա¬կանորեն չկիրա¬ռելու և միաժամանակ ողջա¬միտ« տվյալ դեպքում՝ երկու տարի ժամ¬կետով փոր¬ձաշրջան սահմա¬նելու պայ¬ման¬ներում։ Դատարանը գտնում է, որ հատ¬կապես այդ պատիժն է արդա¬րացի ու միա¬ժա¬¬մանակ անհրաժեշտ սոցիալական ար¬դա¬րությունը վե¬րականգնելու« ամբաս¬տան¬յալին ուղղելու և համասեռ նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու հա¬մար։
Դատարանը գտնում է նաև, որ սույն դատավճիռը կայացնելու պահին ամբաստանյալ Արայիկ Սարգսյանի նկատմամբ որպես խա¬¬¬¬փան¬ման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստո¬րագրությունը փո¬փո¬խելու կամ վերաց¬նելու հիմքերը բացա¬կա¬յում են, այն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դա¬տավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների« դատա¬կան ծախ¬սե¬րի« գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի« քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին։ Դատարանն արձանագրում է« որ Արայիկ Սարգսյանի դեմ քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել։
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ որպես դատական ծախս` Արայիկ Գևորգի Սարգսյա¬նից հօգուտ ՀՀ ֆինանսների նախա¬րա¬րության (ՀՀ պետական բյուջեի) անհրաժեշտ է բռնագանձել 19.236 (տասնինը հազար երկու հարյուր երեսունվեց) ՀՀ դրամ գումար (2017թ. դեկ¬տեմբերի 13-ի տոքսիկոքիմիական փորձաքննություն)։ Հաշվի առնելով դատական ծախսի չափը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Ա.Սարգսյանի ընտանիքի սոցիալապես անա¬պահով լինելը դատական այդ ծախսը վճարելուն խոչընդոտող փաստարկ չէ։
Անդրադառնալով Արայիկ Սարգսյանի անվամբ հաշվառված շարժական և անշարժ գույքերի վրա ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչա¬կան բաժնի քննիչ Վ.Ալեյանի որոշմամբ դրված հնարավոր արգելանքներին` Դատարանը փաստում է, որ դրանք անհրաժեշտ է պահպանել մինչև վերոնշյալ դատա¬կան ծախսի լրիվ բռնա¬գանձումը։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման խնդրին՝ Դատարանը փաստում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և Դատարանում պահվող` 10.66 գրամ «մարիխուանա» տե¬սակի և 0.163 գրամ «տետրահիդրոկաննաբինոլ» տեսակի թմրամիջոցների դատաքիմիական փոր¬ձաքննությունից հետո մնացած մասը և կանեփի բույսի կենտրոնական երկու ցողուններն անհրաժեշտ է ոչնչացնել` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ղեկավար¬վե¬լով ՀՀ քրեական դատավա¬րա¬կան օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ և 430-րդ հոդված¬ներով, Դատա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝

Արայիկ Գևորգի Սարգսյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագոր¬ծության կա¬տար¬ման մեջ, նրա նկատ¬մամբ նշանա¬կել պատիժ՝ ազատազրկում՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` Արայիկ Սարգսյանի նկատ¬մամբ ազա¬տազրկման ձևով նշա¬նակված վերոնշյալ պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահ¬մանել փոր¬ձաշրջան 2 (երկու) տարի ժամ¬կետով` նրա վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը հանձ¬նարա¬րելով ՀՀ ԱՆ պրո¬բացիայի պետա¬կան ծառայության համապա¬տաս¬¬խան ստո¬րաբա¬ժան¬մանը։
Արայիկ Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու վերա¬բեր¬յալ ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և Դատարանում պահվող` 10.66 գրամ «մարիխուանա» տե¬սակի, 0.163 գրամ «տետրահիդրոկաննաբինոլ» տեսակի թմրամիջոցների դատաքիմիական փոր¬ձաքննությունից հետո մնացած մասը և կանեփի բույսի կենտրոնական երկու ցողունները ոչնչաց¬նել` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնե¬լուց հետո։
Որպես դատական ծախս` Արայիկ Գևորգի Սարգսյանից հօգուտ ՀՀ ֆինանսների նախարա¬րութ¬յան (ՀՀ պետական բյուջեի) բռնագանձել 19.236 (տասնինը հազար երկու հարյուր երեսունվեց) ՀՀ դրամ գումար։
Արայիկ Գևորգի Սարգսյանի անվամբ հաշվառված շարժական և անշարժ գույքերի վրա ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Վ.Ալեյանի որոշմամբ դրված հնարավոր արգելանքները պահպանել` մինչև վերոնշյալ դատա¬կան ծախսի լրիվ բռնագանձումը։
Դատավճիռը ստացման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում կարող է բողո¬քարկվել ՀՀ վե¬րաքննիչ քրեական դատարան։


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.Ժ.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0352/01/17
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 28-12-2017
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 15867617
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Արայիկ Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա իրտան բակում աճեցնելով կանեփի թուփ, այնուհետև քաղելով, այն չորացնելով և մանրացնելով, առանց իրացնելու նպատակի` իր գործածման համար, ապօրինի պատրաստել և պահել է զգալի չափի 0.163 գրամ քաշով <<տետրահիդրոկաննաբինոլ>> և խոշոր չափի` ընդհանուր 10.66 գրամ քաշով <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցներմ որոնցից 0.163 գրամ քաշով <<տետրահիդրոկաննաբինոլ>> և 1.43 գրամ քաշով <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցները հայտնաբերվել են նրա տաբատի ետևի աջ գրպանում:
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Արայիկ
Ազգանուն Սարգսյան
Հայրանուն Գևորգի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Հոդված 268 Մաս 2 Կետ 2
Վիճակագրական տողի համարը 11.3
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 28-12-2017
Նախագահող դատավոր
Անուն Արշակ
Ազգանուն Վարդանյան
Ընդունվել է վարույթ
Երբ 29-12-2017
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2018թ.
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 23-01-2018
Դատավարության կողմեր Մեղադրող
Դատավարության կողմեր
Անուն Հայկ
Ազգանուն Խաչատրյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ժամ 17:30
Նիստերի դահլիճի համարը 7
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 22-01-2018
Ժամ 09:30
Նիստերի դահլիճի համարը 7
Նիստը Կայացել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 22-02-2018
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Արայիկ
Ազգանուն Սարգսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ամսաթիվ 22-02-2018
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Օրենսգիրք Քրեական դատավարության օրենսգիրք
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով Դատապարտվել է
Հիմնական պատիժ Որոշակի ժամկետով ազատազրկում
Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 70 հոդ.)
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը Գործ ԵԿԴ/0352/01/17



ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան) հետևյալ կազմով`

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,
քարտուղարությամբ` Հասմիկ Ջանազյանի,

մասնակցությամբ`
մեղադրող` Հայկ Խաչատրյանի,

նույն դատարանում` դռնբաց դատական նիստերի կարգով քննեց և 2018թ. փետրվարի 22-ին ավար¬տեց քրեա¬կան գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Արայիկ Գևորգի Սարգսյանի` (ծնված 1988թ. հուլիսի 20-ին, Երևան քաղաքում, ազ¬գութ¬յամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ մասնագիտական կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին մինչև 14 տա¬րեկան երկու երեխաները, նախկի¬նում չդատապարտված, ընդգրկված է «Փարոս» ծրագրում, փաս¬¬¬տացի բնակվում է Երևան քաղաքի Օդանավակայան փողոցի 50-րդ տանը, սույն գոր¬ծով մեղ¬սագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախա¬տես¬ված հան¬¬ցավոր արարքի կա¬տարում, որպես խա¬փանման միջոց է ընտրվել չհեռանա¬լու մասին ստո¬րագրութ¬յուն)։

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 15867617 քրեական գործը հարուցվել է 2017թ. նոյեմբերի 15-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկա¬նիշ¬նե¬րով ՀՀ ոս¬տի¬¬կանութ¬յան Կենտրոնական բաժնում` գործով ամբաստանյալ Արայիկ Սարգսյանի մոտ թմրամիջոց հայտ¬նաբերելու փաստի առթիվ։
2017թ. նոյեմբերի 14-ին Արայիկ Սարգսյանը բերման է ենթարկվել ՀՀ ոս¬տի¬¬կանության Կենտ¬րոնական բաժնի Մարաշի բաժանմունք։
2017թ. նոյեմբերի 15-ից քրեական գործի նախաքննությունը կատարվել և ավարտվել է քննչա¬կան կո¬միտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վար¬չական շրջան¬ների քննչա¬կան բաժնում։
2017թ. նոյեմբերի 15-ին Արայիկ Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառ¬վել չհեռա¬նա¬լու մասին ստորագրություն։
2017թ. նոյեմբերի 18-ին Արայիկ Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով։
2017թ. դեկտեմբերի 19-ին որոշում է կայացվել Արայիկ Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին՝ թմրա¬միջոցը կամովին հանձնելու հիմքով։
2017թ. դեկտեմբերի 21-ին ավագ դատախազ Հ.Խաչատրյանի կողմից որոշում է կայացվել Արայիկ Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին որոշումը վերացնելու մասին։
2017թ. դեկտեմբերի 26-ին որոշում է կայացվել Արայիկ Սարգսյանին առաջադրված մե¬ղադ¬րան¬քը փոփոխելու մասին և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։
2017թ. դեկտեմբերի 26-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վար¬չա¬կան շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Վ.Ալեյանի կողմից որոշում է կայացվել Արայիկ Սարգսյա¬նի անվամբ սեփականության իրավունքով գրանցված շարժական և անշարժ գույքերի վրա կալանք դնելու մասին։
2017թ. դեկտեմբերի 28-ին քրեական գործը Արայիկ Գևորգի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հաստատված մեղադրական եզրա¬կացութ¬յամբ ու¬ղարկ¬¬վել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության դատա¬րան (սույն դատական ակտի կայացման պահին` Երևան քաղաքի ընդհանուր իրա¬վասության դատա¬րան), նախագահող դա¬տավորին փաստացի հանձնվել է 2017թ. դեկտեմբերի 29-ին, նուն օրն ընդունվել է վա¬րույթ, ապա նշա¬նակվել դատական քննության։

Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դատարանը հաս¬տատված համարեց հետևյալը.
Արայիկ Սարգսյանը, իր տան բակում աճեցնելով կանեփ թուփ« այնուհետև քաղելով« չո¬րաց¬նելով և մանրացնելով այն« առանց իրացնելու նպատակի՝ իր գործածման համար ապօրինի պատ¬րաս¬տել և պահել է զգալի չափի՝ 0«163 գրամ քաշով «տետրահիդրոկաննաբինոլ» և խոշոր չափի՝ ընդ¬հա¬նուր 10«66 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցներ« որոն¬ցից 0«163 գրամ քաշով «տետրահիդրոկաննաբինոլ» և 1«43 գրամ հաստատուն քաշով «մարի¬խուանա» տե¬սա¬կի թմրամիջոցները հայտնաբերվել են նրա տաբատի գրպանում՝ 2017թ. նոյեմբերի 14-ին Երևան քաղաքի Չարենցի փողոցի 153 հասցեի մոտից ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վար¬չութ¬յան Կենտրոնական բաժնի Մարաշի բաժանմունք բերման ենթարկվելուց հետո կատարված անձ¬նական խուզարկության արդյունքներով« իսկ 9«23 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրա¬միջոցը՝ նրա բնակության վայրում 2017թ. նոյեմբերի 15-ին կատարված առգրավման ժա¬մանակ, այսինքն` Արայիկ Սարգսյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը նախա¬տեսված է ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 268-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։
Ամբաստանյալ Արայիկ Սարգսյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղա¬վոր ճա¬նաչեց և զղջաց։ Դատարանում հար¬ցաքննվելիս հայտնեց, որ 2017 թվականի նոյեմբերի 14-ին Երևանի Չարենցի փողոցում իրեն մոտեցել են ոստիկանները և ասել, որ պետք է տանեն ոստի¬կա¬նութ¬յուն, քանի որ կասկածում են թմրանյութ պահելու մեջ։ Ոստիկանության Մարաշի բաժանմուն¬քում իր անձնա¬կան խուզարկությամբ տաբատի ետևի աջ գրպանից ոստիկանները հայտնաբերել են կանեփի չորացրած զանգ¬ված, հարցրել են, թե բացի այդ հայտնաբերվածից, այլ թմրամիջոց էլ ունի, որին պատասխանել է, որ տանը ևս ունի։ Դրանից հետո ոստիկանների ուղեկցությամբ գնացել է իրենց տուն, որտեղ և ոստի¬կաններին է ներկայացրել օրորոցի տակ ապակյա տարայի մեջ գտնվող թմրամիջոցի մնացած քանակությունը։
Ամբաստանյալ Արայիկ Սարգսյանին առաջադրված մեղադրանքում նրա մեղավորությունը, բացի վերջինիս խոստովանական ցուցմունքներից, հիմնավորվել է նաև պատշաճ իրա¬վական ընթա¬ցա¬կարգերի շրջանակներում դա¬տաքննութ¬յամբ հետա¬զոտված հետևյալ ապացույցների հա¬մադրման և գնահատ¬ման արդյունքներով.
Անձնական խուզարկության արձանագրությամբ« համաձայն որի` 2017թ. նոյեմբերի 14-ին իրականացված այդ քննչական գործողության ընթացքում և արդյունքներով Ա.Սարգսյանի տա¬բատի ետևի աջ գրպանից հայտնաբերվել են՝ սպիտակ փաթեթ« որի մեջ գործով ամբաստանյալ առկա էր 1«6 գրամ կանաչավուն չորացված մանրացված զանգված« ինչպես նաև կանաչ փաթեթ« որի մեջ առկա էր 4 գրամ դեղնականաչավուն չորացված ման¬րացված զանգված։
Դատաքիմիական փորձաքննության 2017թ. նոյեմբերի 14-ի թիվ 677Ք-17 եզրակացությամբ« հա¬մա¬ձայն որի` գործով ամբաստանյալ Ա.Սարգսյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբեր¬ված և փորձաքննությանը տրամադրված 1,43 գրամ հաստատուն քաշով բուսական մանրացված զանգվածը հանդիսանում է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց« իսկ 3,98 գրամ քաշով զանգվածը հանդիսանում է կանեփի բուսական մանրացված և ծխախոտի մասնիկների խառնուրդ« որն իր մեջ պարու¬նակում է 0,163 գրամ քաշով «տետրահիդրոկաննաբինոլ» տեսակի թմրամիջոց։ Փոր¬ձաքննութ¬յան կատարման ընթացքում բուսական զանգվածներից ծախսվել են 0,1-ական գրամը։
Առգրավում կատարելու մասին արձանագրությամբ« համաձայն որի` գործով ամբաստանյալ Ա.Սարգսյանը 2017թ. նոյեմբերի 15-ին իր բնակարանի մանկական մահճակալի տակից ներկա¬յացրել է ապակյա տարա« որի մեջ առկա էր մանրացված կանաչավուն զանգված։
Դատանյութագիտական փորձաքննության 2017թ. նոյեմբերի 17-ի թիվ 679Ք-17 եզրա¬կա¬ցությամբ« համաձայն որի` գործով ամբաստանյալ Ա.Սարգսյանի բնակարանում կատարված առգրավման ժամանակ վերցված և փորձաքննությանը տրամադրված 9«23 գրամ հաստատուն քա¬շով կանեփի բուսական մանրացված զանգվածը հանդիսանում է «մարիխուանա» տեսակի թմրա¬միջոց։ Փորձաքննության կատարման ընթացքում բուսական այդ զանգվածից ծախսվել է 0,1 գրամը։
Տեղանքի զննության 2017թ. նոյեմբերի 18-ի արձանագրությամբ, համաձայն որի` գործով ամբաստանյալ Ա.Սարգսյանն իր տնից մոտ 200 մետր հեռավորության վրա գտնվող ամայի դաշ¬տում մատնացույց է արել միմյանցից մոտ 50 սմ հեռավորությամբ հողի մեջ գտնվող երկու շիվեր և հայ¬տարարել է« որ դրանք իր ցանած կանեփի թփերի մնացորդներն են« որոնցից քաղել և պատ¬րաստել է թմրամիջոցը։
Դատանյութագիտական փորձաքննության 2017թ. նոյեմբերի 28-ի թիվ 690Ք-17 եզրակա¬ցությամբ, համաձայն որի` գործով ամբաստանյալ Ա.Սարգսյանի բնակության վայրի շրջակա տարածքում հայտ¬նաբերված և փորձաքննությանը ներկայացված թվով երկու ցողունները հան¬դիսանում են կանեփի բույսի կենտրոնական ցողուններ, որոնք թմրամիջոց չեն հանդիսանում։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված, մեղադրյալ Ա.Սարգսյանի անձնական խու¬զարկությամբ հայտնաբերված 1«43 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի, ինչպես նաև 0«163 գրամ «տետրահիդրոկաննաբինոլ» տեսակի, նրա բնակարանում հայտնաբերված 9«23 գրամ հաս¬տա¬տուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցների` դատաքիմիական փոր¬ձաքննութ¬յունից հետո մնացած մասի և նրա բնակության վայրի մոտ հայտնաբերված կանեփի բույսի կենտրոնական երկու ցողուններ առկայությամբ, Դատարա¬նում դրանք զննելու արդյունք¬ներով (ար¬ձա¬նագրութ¬յամբ)։

Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը.
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատա¬¬րա¬նը հաս¬տատ¬ված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Արայիկ Սարգսյանն առանց իրացնելու նպատակի ապօրի¬նաբար պատրաստել և պահել է զգալի չափի «տետրահիդրոկաննաբինոլ» և խոշոր չափի «մարիխուանա» տեսակների թմրամիջոցներ, այսինքն` կատարել է հան¬ցա¬վոր արարք« որը համա¬պա¬տաս¬¬խանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախա¬տես¬ված հան¬ցա¬գործության հատ¬կանիշ¬ներին, հետևա¬բար` նա քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬¬¬վության և պատժի ենթա¬¬կա է այդ հոդ¬վածի վերոնշյալ մա¬սով։
Դատարանը փաստում է նաև, որ գործով ամբաստանյալ Ա.Սարգսյանն իր տանը պահած թմրամիջոցի առկայության մասին իրավապահներին հայտնել է ապօրինաբար թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու կասկածանքով ՀՀ ոստիկանության բաժին բերման ենթարկվելու և այդ կաս¬կածանքի շուրջ բացատ¬րություն տալու պայմաններում՝ գիտակցելով տանը պահած թմրամիջոցը ևս հայտնաբերվելու հեռանկարը, որի պարագայում թմրամիջոցի մնացած քանակի առկայության և այն տանը պահելու մասին իրավապահներին հայտնելն այդ թմրամիջոցը կամովին հանձնելու մասին վկայող հիմնավոր և բավարար փաստարկ չէ, այլ կերպ՝ քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք չէ։ Դատարանը գործով ամբաստանյալ Ա.Սարգսյանի այդ վարքագիծը գնահատում է որպես նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք և հաշվի առնում նրա նկատմամբ նշանակվող պատիժն անհատականացնելիս։

Նշանակվող պատժի և դատավճռով լուծման ենթակա այլ հարցեր.
Ամբաստանյալ Արայիկ Սարգսյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որո¬շելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬նել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցա¬¬¬գոր¬¬ծութ¬յունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լի¬նեն ար¬դարացի« համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հան¬գա¬մանք¬ներին« հան¬¬ցավորի անձ¬նա¬¬¬վորությանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է« որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մա¬սի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտան¬¬գա¬վո¬րության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խա¬¬¬նատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունեցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմ¬¬նա¬վո¬րումները« այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յուն¬ները« պարտադիր են դատարանի հա¬մար նույ¬¬¬¬նանման փաստական հանգամանք¬ներով գործի քննության ժամա¬նակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկ¬տեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով նա¬խա¬տեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղ¬մաց¬նող հան¬¬գամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դա¬տա¬րանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ« որոնք նույն հոդվածի առա¬ջին մասում նշված չեն։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Արայիկ Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալներ է գնա¬հատում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2017թ. նոյեմբերի 14-ին կատարված հարցման արդյունքների), երիտասարդ լինելը (հա¬մա¬ձայն թիվ 001225242 նույնականացման քարտի պատճեն¬ի՝ ծնվել է 1988թ.), վատառողջ լինելը (համաձայն «ԻՄՄԱ» բժշկական կենտրոնից և «Կարմիր բլուր» պոլիկլինիկայից տրված փաստաթղթերի), ըն¬տանիքի սոցիա¬լական անապահով վի¬ճակը (համաձայն Երևանի քաղաքապետարանի աշխատա¬կազ¬մի սոցիալական աջակցության Շենգավիթի տարած¬քային բաժնի պետի պաշտոնակատար Ս.Միքա¬յելյանի հաստա¬տած 2017թ. նոյեմբերի 22-ի թիվ 4698 տեղեկանքի՝ ընդգրկված են «Փա¬րոս» ծրագրում), իսկ որ¬պես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հան¬գամանքներ` դեռևս մինչդատական վա¬րույթից իրեն լիովին մեղավոր ճանա¬չելը, խոստովա¬նա¬կան ցուց¬մունքներ տալը, անկեղծորեն զղջալը և տանը պահած թմրամիջոցը հայտնաբերելուն և վերցնելուն ակտիվորեն ա¬ջակցելը, խնամքին մինչև 14 տարեկան երկու երեխաների` 2014թ. օգոստոսի 20-ին ծնված Գևորգ Արայիկի Սարգսյանի և 2016թ. հունիսի 16-ին ծնված Նելլի Արայիկի Սարգսյանի առկայութ¬յունը (համաձայն` ԱԲ սերիայի 371782 համարի և ԱԲ սերիայի 513313 համարի ծննդյան և հայ¬րության ճանաչման ԱԲ սերիայի 076157 համարի և ԱԲ սերիայի 085356 համարի վկայա¬կան¬ների պատճենների)։
Ամբաստանյալ Ա.Սարգսյանի անձը բնու¬թագրող վե¬րոնշյալ տվյալները և պատասխա¬նատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղմացնող հան¬գամանքները հաս¬տատված են գոր¬¬ծով ձեռք բերված և դա¬տաքննութ¬յամբ հետա¬զոտ¬ված, թույլատ¬րե¬¬լիութ¬յան ու վերաբերելիության չա¬փա¬¬¬նիշ¬ներին համա¬պա¬տաս¬խանող ապա¬ցույց¬¬ներով, ող¬ջամտո¬րեն նվազեցնում են նրա անձի հանրային վտան¬գավո¬րությունը։
Դատարանը ամբաստանյալ Արայիկ Սարգսյանի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծան¬¬րաց¬նող հանգամանքներ չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տան¬յալ¬ Արա¬յիկ Սարգսյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տե¬սակի ընտրությանը` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետը նախատեսում է պատիժ բացա¬ռապես ազա¬տազրկման ձևով, հետևաբար` սույն գործով քննարկ¬ման ենթակա են՝ նշանակվող պատ¬ժի չափի, տվյալ հոդվածով նախա¬տես¬ված պատժի նվազա¬գույն չափից ավելի մեղմ պատիժ կամ պատժատեսակ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի կիրառում), ազա¬տազրկման ձևով պատիժ նշանակելու պարագայում նշանակված այդ պատիժը կրելու կամ չկրելու հարցերը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում)։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արայիկ Սարգսյանի անձը, նրան վերագրվող հանցագոր¬ծութ¬յան բնույթն ու վտանգա¬վորության աստիճանը (միջին ծանրության դիտավորյալ հանցագործութ¬յուն է)` Դա¬տա¬րանը փաս¬տում է, որ նրա նկատմամբ տվյալ հոդվածով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատժաչափ կամ պատ¬ժատեսակ նշանակելու հիմքերը (ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի կիրառում) բա¬ցա¬¬կայում են։ Նրա նկատմամբ պատիժ կարող է նշա¬նակվել բացա¬ռապես ազատազրկման ձևով, որը կարող են նշանակվել տվյալ հոդ¬վածով նախա¬տեսված պատժաչափերի սահման¬ներում։ Դա¬տա¬րանն ամբաստանյալ Արայիկ Սարգսյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալները, պա¬տաս¬խա¬նատվութ¬յունը և պատիժը մեղ¬մացնող հանգա¬մանքները, պատասխա¬նատ¬վությունն ու պա¬տիժը ծանրացնող հանգա¬մանք¬ների բա¬ցակայությունը հաշվի է առնում նրա նկատմամբ պատժի չափը և այն ռեալ կրելու նպատա¬կահար¬մարութ¬յան հար¬ցը որոշելիս։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կա¬լանքի« ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշա¬նակելիս հան¬գում է հետևության« որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց պա¬տիժը կրելու« ապա կա¬րող է որո¬շում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համա¬ձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատա¬րանը հաշվի է առնում հան¬ցավորի անձը բնութագրող տվյալները« պատաս¬խա¬նատվութ¬յունը և պատիժը մեղմացնող և ծան¬րացնող հանգա¬մանք¬ները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է« որ պա¬տիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակ¬նե¬րի« հան¬ցա¬վոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի« այնպես էլ անձանց շրջա¬նակի հետ կապ¬ված որևէ հա¬տուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի նախատեսել« այսինքն` պատի¬ժը պայմանա¬կա¬նորեն չկի¬րա¬ռելու հիմք է համարվում դատարանի համոզ¬վածությունն առ այն« որ դատա¬պարտյալի ուղղվելն հնա¬րա¬վոր է առանց որոշակի պատժա¬տեսակները ռեալ կրե¬լու (նման մեկնաբանություն է արել նաև ՀՀ Վճռա¬բեկ դատա¬րանը Հասմիկ Պետրոսյանի վերա¬բերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով 2009թ. հունիսի 29-ին կայացրած որոշմամբ)։
Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պա¬տիժը մեղմացնող« ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնախատես¬ված« բայց Դատարանի համոզմամբ այդ¬պիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկ¬ված« պա¬տաս¬խանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնա¬հատման արդյունք¬նե¬րով։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արայիկ Սարգսյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալ¬¬ները և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, մասնավորապես` նախ¬¬կի¬նում դա¬տա¬¬պարտ¬ված չլինելը, խնամքին մինչև 14 տարեկան երկու երեխաների առկայութ¬յունը, ընտանիքի սոցիալապես անապահով վիճակը, անկեղծորեն զղջալն ու առա¬ջադրված մե¬ղադրանքում մե¬ղա¬վոր ճա¬նաչելը, թմրամիջոցի որոշակի մասը հայտնաբերելուն և վերցնելուն ակտիվորեն աջակցելը, կատարած հան¬ցա¬գոր¬ծութ¬յան բնույթն ու վտանգա¬վո¬րութ¬յան աստի¬ճանը (միջին ծան¬րության դիտավորյալ հան¬ցանք է), ինչպես նաև պատասխանատ¬վությունն ու պա¬տիժը ծանրաց¬նող հանգա¬մանք¬ների բացակայութ¬յունը` Դա¬տա¬¬րա¬նը հանգում է այն համոզվա¬ծութ¬յան« որ ամբաս¬տանյալ Արայիկ Սարգսյանի ուղղվե¬լը և նոր հան¬ցա¬գործությունների կանխումն հնա¬րավոր է նրա նկատ¬մամբ ազա¬տազրկում նշա¬նակելու« սա¬կայն այդ պատիժը պայմա¬նա¬կանորեն չկիրա¬ռելու և միաժամանակ ողջա¬միտ« տվյալ դեպքում՝ երկու տարի ժամ¬կետով փոր¬ձաշրջան սահմա¬նելու պայ¬ման¬ներում։ Դատարանը գտնում է, որ հատ¬կապես այդ պատիժն է արդա¬րացի ու միա¬ժա¬¬մանակ անհրաժեշտ սոցիալական ար¬դա¬րությունը վե¬րականգնելու« ամբաս¬տան¬յալին ուղղելու և համասեռ նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու հա¬մար։
Դատարանը գտնում է նաև, որ սույն դատավճիռը կայացնելու պահին ամբաստանյալ Արայիկ Սարգսյանի նկատմամբ որպես խա¬¬¬¬փան¬ման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստո¬րագրությունը փո¬փո¬խելու կամ վերաց¬նելու հիմքերը բացա¬կա¬յում են, այն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դա¬տավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների« դատա¬կան ծախ¬սե¬րի« գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի« քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին։ Դատարանն արձանագրում է« որ Արայիկ Սարգսյանի դեմ քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել։
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ որպես դատական ծախս` Արայիկ Գևորգի Սարգսյա¬նից հօգուտ ՀՀ ֆինանսների նախա¬րա¬րության (ՀՀ պետական բյուջեի) անհրաժեշտ է բռնագանձել 19.236 (տասնինը հազար երկու հարյուր երեսունվեց) ՀՀ դրամ գումար (2017թ. դեկ¬տեմբերի 13-ի տոքսիկոքիմիական փորձաքննություն)։ Հաշվի առնելով դատական ծախսի չափը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Ա.Սարգսյանի ընտանիքի սոցիալապես անա¬պահով լինելը դատական այդ ծախսը վճարելուն խոչընդոտող փաստարկ չէ։
Անդրադառնալով Արայիկ Սարգսյանի անվամբ հաշվառված շարժական և անշարժ գույքերի վրա ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչա¬կան բաժնի քննիչ Վ.Ալեյանի որոշմամբ դրված հնարավոր արգելանքներին` Դատարանը փաստում է, որ դրանք անհրաժեշտ է պահպանել մինչև վերոնշյալ դատա¬կան ծախսի լրիվ բռնա¬գանձումը։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման խնդրին՝ Դատարանը փաստում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և Դատարանում պահվող` 10.66 գրամ «մարիխուանա» տե¬սակի և 0.163 գրամ «տետրահիդրոկաննաբինոլ» տեսակի թմրամիջոցների դատաքիմիական փոր¬ձաքննությունից հետո մնացած մասը և կանեփի բույսի կենտրոնական երկու ցողուններն անհրաժեշտ է ոչնչացնել` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ղեկավար¬վե¬լով ՀՀ քրեական դատավա¬րա¬կան օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ և 430-րդ հոդված¬ներով, Դատա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝

Արայիկ Գևորգի Սարգսյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագոր¬ծության կա¬տար¬ման մեջ, նրա նկատ¬մամբ նշանա¬կել պատիժ՝ ազատազրկում՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` Արայիկ Սարգսյանի նկատ¬մամբ ազա¬տազրկման ձևով նշա¬նակված վերոնշյալ պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահ¬մանել փոր¬ձաշրջան 2 (երկու) տարի ժամ¬կետով` նրա վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը հանձ¬նարա¬րելով ՀՀ ԱՆ պրո¬բացիայի պետա¬կան ծառայության համապա¬տաս¬¬խան ստո¬րաբա¬ժան¬մանը։
Արայիկ Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու վերա¬բեր¬յալ ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և Դատարանում պահվող` 10.66 գրամ «մարիխուանա» տե¬սակի, 0.163 գրամ «տետրահիդրոկաննաբինոլ» տեսակի թմրամիջոցների դատաքիմիական փոր¬ձաքննությունից հետո մնացած մասը և կանեփի բույսի կենտրոնական երկու ցողունները ոչնչաց¬նել` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնե¬լուց հետո։
Որպես դատական ծախս` Արայիկ Գևորգի Սարգսյանից հօգուտ ՀՀ ֆինանսների նախարա¬րութ¬յան (ՀՀ պետական բյուջեի) բռնագանձել 19.236 (տասնինը հազար երկու հարյուր երեսունվեց) ՀՀ դրամ գումար։
Արայիկ Գևորգի Սարգսյանի անվամբ հաշվառված շարժական և անշարժ գույքերի վրա ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Վ.Ալեյանի որոշմամբ դրված հնարավոր արգելանքները պահպանել` մինչև վերոնշյալ դատա¬կան ծախսի լրիվ բռնագանձումը։
Դատավճիռը ստացման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում կարող է բողո¬քարկվել ՀՀ վե¬րաքննիչ քրեական դատարան։


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.Ժ.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 22-03-2018
Դատավճռի, որոշման կատարում
Ամսաթիվ 26-03-2018
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 12-04-2018
Էջերի քանակ 1-221, 2-33
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
Ամսաթիվ 18-04-2018
Էջերի քանակը 1-221, 2-33
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0352/01/17
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 30-08-2018
Ամսաթիվ 30-08-2018
Ում կողմից է բերվել բողոքը Դատապարտյալ
Բողոքը բերող անձը
Անուն Արայիկ
Ազգանուն Սարգսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Արայիկ Սարգսյան ՀՀ կառավարության 27.06.2018թ. թիվ 707-Ն որոշման հիման վրա վերանայել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի`Արայիկ Գևորգի Սարգսյանի նկատմամբ 22.02.2018թ. կայացված դատավճիռը ;
Բողոքի ստացման կարգը Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ
Չափահաս Այո
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 19-09-2018
Գործը ստացվել է Երևան քաղաքի դատարան
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
Ըստ էության լուծող դատական ակտեր Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական)
Մակագրել
Ամսաթիվ 19-09-2018
Նախագահող դատավոր
Անուն Նարինե
Ազգանուն Հովակիմյան
Դատավոր
Անուն Ալեքսանդր
Ազգանուն Ազարյան
Դատավորի փոխարինում
Փոխարինման ամսաթիվ 20-09-2018
Բացակայող դատավոր
Անուն Տիգրան
Ազգանուն Սիմոնյան
Փոխարինող դատավոր
Անուն Ռուզաննա
Ազգանուն Բարսեղյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 01-10-2018
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 15-10-2018
Ժամ 15:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացվել է
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 18-10-2018
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացվել է
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 26-10-2018
Ժամ 17:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացվել է
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է ամբողջությամբ
Ամսաթիվ 26-10-2018
Ստորադաս դատարանի դատական ակտը բեկանվել է Դատական ակտը բեկանվել է մասնակի եվ փոփոխվել
Ամբաստանյալ
Անուն Արայիկ
Ազգանուն Սարգսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր. օր. հոդված
Դատական ակտ
Դատական ակտ ԵԿԴ/0352/01/17

Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ն.ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԱԶԱՐՅԱՆ
Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ

26.10.2018թ. ք.Երևան

դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 22.02.2018թ. թիվ ԵԿԴ/0352/01/17 դատավճիռը նոր հանգամանքով վերանայելու մասին դատապարտյալ Արայիկ Գևորգի Սարգսյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը

Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 22.02.2018թ. թիվ ԵԿԴ/0352/01/17 դատավճռով Արայիկ Գևորգի Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և դատապարտվել ազատազրկման 1 տարի ժամկետով:ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան 2 տարի ժամկետով` վարքագծի վերահսկողությունը հանձնելով ՀՀ ԱՆ ՊՊԾ համապատասխան ստորաբաժանմանը:
Վերը նշված դատավճիռը չի բողոքարկվել և մտել է օրինական ուժի մեջ:
30.08.2018թ. Վերաքննիչ դատարան է ստացվել վերը նշված դատավճիռը նոր հանգամանքով վերանայելու մասին դատապարտյալ Արայիկ Գևորգի Սարգսյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը:
Թիվ ԵԿԴ/0352/01/17 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 19.09.2018թ:

2.Գործի համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.

Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 22.02.2018թ. թիվ ԵԿԴ/0352/01/17 դատավճռով Արայիկ Գևորգի Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, այն բանի համար, որ առանց իրացնելու նպատակի, իր գործածման համար ապօրինի պատրաստել և պահել է զգալի չափի` 0,163 գրամ քաշով ՙտետրահիդրոկաննաբինոլ՚ և խոշոր չափի` 10,66 գրամ քաշով ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոց:
Մինչև 28.06.2018թ. գործող խնբագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածի համաձայն /կետ 86/ ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցի 10,66 գրամը հանդիսացել է խոշոր չափի, քանի որ ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցի խոշոր չափ է սահմանված եղել 5,0 գրամից առավելը մինչև 500,0 գրամը ներառյալ: Նույն հավելվածի համաձայն /կետ 142/ ՙտետրահիդրոկաննաբինոլ՚ տեսակի թմրամիջոցի 0,163 գրամը հանդիսացել է զգալի չափի, քանի որ զգալի չափ է սահմանված եղել 0,005 գրամից առավելը մինչև 0,5 գրամը ներառյալ:
06.12.2017թ. ընդունված (ուժի մեջ է մտել պաշտոնական հրապարակումից վեց ամիս հետո) ՙՀայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին՚ թիվ ՀՕ-241-Ն օրենքի 4-րդ հոդվածի համաձայն` ուժը կորցրած է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1-5 հավելվածները, իսկ նույն օրենքի 1-ին հոդվածի 5.3 մասի համաձայն` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանում է ՀՀ կառավարությունը:
ՀՀ կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածի համաձայն /կետ 78/ ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցի խոշոր չափ է սահմանվել 12,5 գրամից առավելը մինչև 62,5 գրամը ներառյալ:
Նույն հավելվածի համաձայն /կետ 152/ կրկին ՙտետրահիդրոկաննաբինոլ՚ տեսակի թմրամիջոցի զգալի չափ է սահմանված 0,005 գրամից առավելը մինչև 0,5 գրամը ներառյալ:

3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.

Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններումª ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Դատապարտյալ Գագիկ Սարգսյանը դիմելով Վերաքննիչ դատարան հայտնել է, որ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 22.02.2018թ. թիվ ԵԿԴ/0352/01/17 մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և դատապարտվել ազատազրկման 1 տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և իր նկատմամբ սահմանվել է փորձաշրջան 2 տարի ժամկետով` վարքագծի վերահսկողությունը հանձնելով ՀՀ ԱՆ ՊՊԾ համապատասխան ստորաբաժանմանը:
06.12.2017թ. ընդունված (ուժի մեջ է մտել 27.06.2018թ.) ՙՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին՚ թիվ ՀՕ-241-Ն օրենքի 4-րդ հոդվածի համաձայն ուժը կորցրած են ճանաչվել 2003թ. ապրիլի 18-ի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 1-5 հավելվածները:
ՀՀ կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշմամբ (ուժի մեջ է մտել 27.06.2018թ.) սահմանվել են թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը:
Հղում կատարելով ՀՀ Սահմանադրության 73 հոդվածի 1-ին մասին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13 հոդվածի 1-ին մասին, դատապարտյալը խնդրել է իր վերաբերյալ վերը նշված դատավճիռը վերանայել ՙՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին՚ թիվ ՀՕ-241-Ն օրենքի կիրառմամբ, քանի որ ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցի խոշոր չափերի փոփոխություն է կատարվել:

4.Վերաքննիչ դատարանի իրավական վերլուծությունները.

Վերաքննիչ դատարանը բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը, ուսումնասիրելով ԵԿԴ/0352/01/17 քրեական գործի նյութերը, հանգում է հետևության այն մասին, որ դատապարտյալ Արայիկ Սարգսյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
06.12.2017թ. ընդունված (ուժի մեջ է մտել 27.06.2018թ.) ՙՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին՚ թիվ ՀՕ-241-Ն օրենքի 4-րդ հոդվածի համաձայն ուժը կորցրած են ճանաչվել 2003թ. ապրիլի 18-ի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 1-5 հավելվածները:
ՀՀ կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշմամբ (ուժի մեջ է մտել 27.06.2018թ.) սահմանվել են թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 4264 հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն`
ՙ1.Նոր հանգամանքների հետևանքով դատական ակտերը վերանայվում են հետևյալ դեպքերում.
1) Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանը տվյալ քրեական գործով դատարանի կիրառած օրենքի դրույթը ճանաչել է Սահմանադրությանը հակասող և անվավեր կամ այն ճանաչել է Սահմանադրությանը համապատասխանող, սակայն որոշման եզրափակիչ մասում բացահայտելով դրա սահմանադրաիրավական բովանդակությունը` գտել է, որ այդ դրույթը կիրառվել է այլ մեկնաբանությամբ՚:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
ՙ3.Նոր հանգամանքներով դատական ակտը վերանայելու համար բողոք կարող է բերվել 3 ամսվա ընթացքում այն պահից, երբ բողոք բերող անձն իմացել է կամ կարող էր իմանալ դրանց ի հայտ գալու մասին՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.9 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
ՙՆոր երևան եկած կամ նոր հանգամանքների հիմքով հարուցված վարույթով դատարանը գործի քննության արդյունքում կայացնում է դատական ակտ` սույն օրենսգրքով նախատեսված ընդհանուր կարգով՚:
ՀՀ Սահմանադրական դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 14-ի թիվ ՍԴՈ-1348 որոշման համաձայն` ՙ(...) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.2 հոդվածը և դրա հետ համակարգային առումով փոխկապակցվածության մեջ գտնվող` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.4 հոդվածի 1-ին մասը համապատասխանում են ՀՀ Սահմանադրությանն այնպիսի սահմանադրաիրավական բովանդակությամբ, համաձայն որի` ելնելով ՀՀ Սահմանադրության 72 հոդվածի անմիջական գործողությունից` արարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքն ուժի մեջ մտնելն իրավակիրառ պրակտիկայի շրջանակներում պետք է ընկալվի որպես նոր հանգամանք, և օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտը նոր հանգամանքի հիմքով ենթակա է վերանայման ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված կարգով...՚:
ՀՀ Սահմանադրության 72 հոդվածի համաձայն`
ՙՈչ ոք չի կարող դատապարտվել այնպիսի գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին հանցագործություն չի հանդիսացել: Չի կարող նշանակվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որը ենթակա էր կիրառման հանցանք կատարելու պահին: Արարքի պատժելիությունը վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենքն ունի հետադարձ ուժ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12 հոդվածի համաձայն`
ՙ1.Արարքի հանցավորությունը և պատժելիությունը որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով:
2.Հանցանքը կատարելու ժամանակ է համարվում հանրության համար վտանգավոր գործողությունը (անգործությունը) իրականացնելու ժամանակը՝ անկախ հետևանքները վրա հասնելու պահից՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13 հոդվածի համաձայն`
ՙ1.Արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն՝ տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում՝ այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն…՚:
Քրեական օրենքի հետադարձ ուժին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արսեն Արծրունու վերաբերյալ գործով 2013 թվականի փետրվարի 15-ին կայացրած որոշմամբ` ՙ33. Քրեական օրենքի հետադարձ ուժի հարցը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել Գ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՙ(...) չկա հանցագործություն և պատիժ, եթե այն սահմանված չէ օրենքով՚ (nullum crimen, nulla poena sine lege) կանոնը համընդհանուր ճանաչում ստացած հիմնարար սկզբունք է և իրավունքի գերակայության կարևորագույն տարր: Այն բացառիկ նշանակություն ունի մարդու իրավունքների պաշտպանության համակարգում, հետևաբար նշված սկզբունքից շեղումը բացարձակապես անթույլատրելի է: Սա նշանակում է, որ անձը չի կարող քրեական պատասխանատվության ենթարկվել, եթե արարքը կատարելու ժամանակ գործող օրենքով այն հանցագործություն չի համարվել, ինչպես նաև հանցանք կատարած անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն այն օրենքով, որը գործել է նրա կողմից արարքը կատարելու ժամանակ: Nullum crimen, nulla poena sine lege սկզբունքի բաղադրամասերից է նաև այն դրույթը, համաձայն որի` չի կարող կիրառվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որն օրենքով կիրառելի է եղել հանցագործության կատարման պահին:
(...) ժամանակի ընթացքում քրեական օրենքի գործողության ընդհանուր կանոնն ունի նաև բացառություն: Քրեական օրենքը հետադարձ ուժ է ստանում, այսինքն` դրա գործողությունը տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց վրա հետևյալ դեպքերում.
1. նոր օրենքը վերացնում է արարքի հանցավորությունը (ապաքրեականացում),
2. նոր օրենքը մեղմացնում է պատիժը,
3. նոր օրենքն այլ կերպ բարելավում է հանցանք կատարած անձի վիճակը:
Վերոգրյալից հետևում է, որ քրեական օրենքին հետադարձ ուժ տալու պայմանները սպառիչ են և ունեն իմպերատիվ բնույթ, այսինքն` եթե նոր ընդունված օրենքը պարունակում է վերը նշված պայմաններից առնվազն մեկը, ապա իրավակիրառող մարմինը պարտավոր է դրա գործողությունը տարածել մինչև օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում` այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են այն, սակայն ունեն դատվածություն:
Այն դեպքերում, երբ նոր ընդունված օրենքը միաժամանակ բովանդակում է պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և պատասխանատվությունը մասնակիորեն խստացնող դրույթներ, ապա օրենքը հետադարձ ուժ է ստանում միայն մեղմացման առումով (տե՛ս Գասպար Պողոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի որոշման 16-17-րդ կետերը):
34. Վերահաստատելով և զարգացնելով սույն որոշման նախորդ կետում և համապատասխանաբար նաև Գ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ նոր քրեական օրենքը համարվում է արարքի հանցավորությունը բացառող, եթե՝
ա) այդ օրենքով հանցագործություն չի համարվում այն արարքը, որը նախկին օրենքով հանցագործություն էր (լրիվ ապաքրեականացում),
բ) արարքը չի դադարում հանցագործություն լինելուց, սակայն հանցակազմն այնպիսի փոփոխությունների է ենթարկվում, որ հանցավոր համարվող արարքների շրջանակը նեղանում է (մասնակի ապաքրեականացում): Մասնակի ապաքրեականացման դեպքերը կարող են վերաբերել հանցակազմի առանձին տարրերին կամ հատկանիշներին, ծանրացնող հանգամանքներին և այլն՚:
Թիվ ԵԿԴ/0352/01/17 գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Արայիկ Գևորգի Սարգսյանը Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 22.02.2018թ. թիվ ԵԿԴ/0352/01/17 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ այն բանի համար, որ առանց իրացնելու նպատակի, իր գործածման համար ապօրինի պատրաստել և պահել է զգալի չափի` 0,163 գրամ քաշով ՙտետրահիդրոկաննաբինոլ՚ և խոշոր չափի` 10,66 գրամ քաշով ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոց:
Մինչև 28.06.2018թ. գործող խնբագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածի համաձայն /կետ 86/ ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցի 10,66 գրամը հանդիսացել է խոշոր չափի, քանի որ ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցի խոշոր չափ է սահմանված եղել 5,0 գրամից առավելը մինչև 500,0 գրամը ներառյալ: Նույն հավելվածի համաձայն /կետ 142/ ՙտետրահիդրոկաննաբինոլ՚ տեսակի թմրամիջոցի 0,163 գրամը հանդիսացել է զգալի չափի, քանի որ զգալի չափ է սահմանված եղել 0,005 գրամից առավելը մինչև 0,5 գրամը ներառյալ:
06.12.2017թ. ընդունված (ուժի մեջ է մտել պաշտոնական հրապարակումից վեց ամիս հետո) ՙՀայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին՚ թիվ ՀՕ-241-Ն օրենքի 4-րդ հոդվածի համաձայն` ուժը կորցրած է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1-5 հավելվածները, իսկ նույն օրենքի 1-ին հոդվածի 5.3 մասի համաձայն` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանում է ՀՀ կառավարությունը:
ՀՀ կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածի համաձայն /կետ 78/ ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցի խոշոր չափ է սահմանվել 12,5 գրամից առավելը մինչև 62,5 գրամը ներառյալ:
Նույն հավելվածի համաձայն /կետ 152/ կրկին ՙտետրահիդրոկաննաբինոլ՚ տեսակի թմրամիջոցի զգալի չափ է սահմանվել 0,005 գրամից առավելը մինչև 0,5 գրամը ներառյալ: Այսինքն ՙտետրահիդրոկաննաբինոլ՚ տեսակի թմրամիջոցի զգալի չափի փոփոխություն տեղի չի ունեցել, սակայն 10,66 գրամ ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցը այժմ հանդիսանում է զգալի չափի:
Քանի որ կատարված օրենսդրական փոփոխությունների արդյունքում դատապարտյալ Արայիկ Սարգսյանի իրավական վիճակը բարելավվել է, արարքի քրեաիրավական գնահատականը փոխվել է, նրա կատարած արարքը այժմ համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 1-ին մասին, հետևաբար Արայիկ Սարգսյանի բողոքը պետք է բավարարել` վերանայելով Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 22.02.2018թ. թիվ ԵԿԴ/0352/01/17 դատավճիռը` հիմք ընդունելով ՙՀայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին՚ թիվ ՀՕ-241-Ն օրենքը և ՀՀ կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշումը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393, 394-395 հոդվածներով և 491 գլխի կանոններով, Վերաքննիչ դատարանը.

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Դատապարտյալ Արայիկ Գևորգի Սարգսյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել:
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 22.02.2018թ. թիվ ԵԿԴ/0352/01/17 դատավճիռը մասնակիրեն բեկանել:
Արայիկ Գևորգի Սարգսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղսագրված արարքը վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 1-ին մասով և այդ հոդվածով նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 6/վեց/ ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1/մեկ/ տարի ժամկետով` վարքագծի վերահսկողությունը հանձնելով ՀՀ ԱՆ ՊՊԾ համապատասխան ստորաբաժանմանը` ըստ բնակության վայրի:
Թիվ ԵԿԴ/0352/01/17 դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:


ԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ

Իսկականի հետ ճիշտ է:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ն. ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 26-10-2018
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 07-12-2018
Էջերի քանակը 2 հատորից. 221, 84 թերթերից
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 07-12-2018
Էջերի քանակը 2 հատորից. 221, 84 թերթերից
Ուր Երևան քաղաքի դատարան
Գրության համարը Ե-42962/18