ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԵԿԴ/0336/01/17
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի
ընդհանուր իրավասության դատարանի
դատավոր` Վ․Մարգարյան
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

01 դեկտեմբերի 2022թ. ք.Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ`
Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա․ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ
Ս․ՄԱՐԱԲՅԱՆ
քարտուղարությամբ` Մ․Մահտեսյանի

մասնակցությամբ`
ամբաստանյալ` Բ․Աբրահամյանի
պաշտպան՝ Գ․Պապոյանի
մեղադրող՝ Տ․Պողոսյանի
տուժող՝ Ա․Մովսիսյանի

դռնբաց դատական նիստում պաշտպան Գ․Պապոյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերանայելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ` նաև Առաջին ատյանի դատարան/ 2022թ. ապրիլի 14-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Բարմիկ Խաչանի Աբրահամյանի` 2003թ․ ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի /այսուհետ՝ նաև ՀՀ քրեական օրենսգիրք/ 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. Թիվ 13834916 քրեական գործը հարուցվել է 29․12․2016թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Է․Կարապետյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով և ընդունվել է վարույթ։
2․ Թիվ 15154617 քրեական գործը հարուցվել է 31․03․2017թ. ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով։
3․ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Է․Կարապետյանի 05․04․2017թ․ որոշմամբ թիվ 15154617 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 07․04․2017թ․ որոշմամբ միացվել է թիվ 13834916 քրեական գործին։
4. Նախաքննության մարմնի 15․06․2017թ. որոշմամբ Բ․Աբրահամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ստորագրություն չհեռանալու մասին:
5. Նախաքննության մարմնի 20․06․2017թ. որոշմամբ Բ․Աբրահամյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով /2 դրվագ/:
6․ Նույն մարմնի 04․08․2017թ․ որոշմամբ մեղադրյալ Բ․Աբրահամյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում։
7․ Նախաքննության մարմնի 12․12․2017թ․ որոշմամբ մեղադրյալ Բ․Աբրահամյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, լրացվել, նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել և վերջինս որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով /2 դրվագ/։
8. 21․12․2017թ. Բ․Աբրահամյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան:
9․ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Ա․Վարդանյանի 25․12․2017թ. որոշմամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Բարմիկ Խաչանի Աբրահամյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով /2 դրվագ/` ընդունվել է վարույթ, իսկ 09․01․2018թ. որոշմամբ` քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության:
10. ՀՀ Նախագահի 2018թ. հոկտեմբերի 24-ի թիվ ՆՀ-454-Ա հրամանագրով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի դատավորի պաշտոնում նշանակվելու կապակցությամբ դադարեցվել են Ա․Վարդանյանի` Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավորի լիազորությունները և Բ․Աբրահամյանի վերաբերյալ քրեական գործը հանձնվել է վերամակագրման:
11․ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Վ․Մարգարյանի 30․10․2018թ. որոշմամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Բարմիկ Խաչանի Աբրահամյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով /2 դրվագ/` ընդունվել է վարույթ, իսկ 13․11․2018թ. որոշմամբ` քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության:
12․ Առաջին ատյանի դատարանի 13․11․2018թ․ որոշմամբ թիվ ԵԿԴ/0336/01/17 /նախաքննական համարը՝ 13834916/ քրեական գործով ամբաստանյալ Բարմիկ Խաչանի Աբրահամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի՝ 2/երկու/ դրվագով, մեղադրանքով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` քրեական պատասխանատվության վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով, Բարմիկ Խաչանի Աբրահամյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը թողնվել է շարունակելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
13. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022թ. ապրիլի 14-ի դատավճռով Բարմիկ Խաչանի Աբրահամյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 5 /հինգ/ տարի ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման:
Բ․Աբրահամյանի նկատմամբ ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Պատժի սկիզբը հաշվվել է Բ․Աբրահամյանին սույն դատավճռի կատարման հիմքով փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից:
Տուժող Արմինե Ալեքսանի Մովսիսյանի քաղաքացիական հայցն ընդդեմ ամբաստանյալ Բարմիկ Խաչանի Աբրահամյանի բավարարվել է:
Բարմիկ Խաչանի Աբրահամյանից հօգուտ տուժող Արմինե Ալեքսանի Մովսիսյանի որոշվել է բռնագանձել 70.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 28.667.800 /քսանութ միլիոն վեց հարյուր վաթսունյոթ հազար ութ հարյուր/ ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի գումար:
Որոշվել է դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց և փաստացի ի կատար ածելուց հետո Բարմիկ Խաչանի Աբրահամյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության անձնագրային և վիզաների վարչությունում ու ՍԷԿՏ համակարգում սույն քրեական գործով առկա սահմանափակումները վերացնել:
Նախաքննության մարմնի 14.12.2017թ. որոշմամբ Բարմիկ Խաչանի Աբրահամյանի անվամբ գրանցված շարժական և անշարժ գույքերի վրա դրված կալանքը թողնվել է անփոփոխ՝ մինչև քաղաքացիական հայցի մասով մասով դատավճռի կատարումը:
14. Առաջին ատյանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ փոստին հանձնելու միջոցով 06․06․2022թ․ վերաքննիչ բողոք է բերել պաշտպան Գ․Պապոյանը:
15. Վերաքննիչ դատարանի 20․06․2022թ. որոշմամբ պաշտպան Գ․Պապոյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է Վերաքննիչ դատարանի վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Բարմիկ Խաչանի Աբրահամյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել 2022թ. հուլիսի 04-ին:

2. Գործի փաստական հանգամանքները.
16. Ամբաստանյալ Բ․Աբրահամյանը մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել այն բանի համար, որ նա խարդախությամբ ուրիշի գույքի հափշտակության դիտավորությամբ Արմինե Ալեքսանի Մովսիսյանի վստահությունը չարաշահելու միջոցով, ինչպես նաև խաբեությամբ 2013թ․ ընթացքում Ա.Մովսիսյանից հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափի՝ 28.667.800 ՀՀ դրամին համարժեք 70.000 ԱՄՆ դոլար գումար:
Այսպես.
Բարմիկ Աբրահամյանը 2012թ․ փետրվար ամսին քրեական գործով ինքնությունը չպարզված ոմն Աննա անունով անձի միջոցով ծանոթանալով Արմինե Մովսիսյանի հետ՝ մտերմացել է և անձնական շփումների ընթացքում վերջինիս ներկայացել որպես գործարար, հիդրոէլեկտրոկայանների կառուցմամբ և շահագործմամբ զբաղվող անձնավորություն և նման եղանակով վստահություն է ձեռք բերել Ա.Մովսիսյանի մոտ:
2012թ․ վերջերին Բ.Աբրահամյանը, <<Բասա Շին>> սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության մասնակից և աշխատակից չհանդիսանալով, Ա.Մովսիսյանի հետ հերթական զրույցի ընթացքում վերջինիս հայտնել է <<Բասա Շին>> սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության կողմից Սյունիքի մարզի Դաստակերտ համայնքում՝ Որոտան գետի Այրի վտակի վրա, փոքր հիդրոէլեկտրոկայան կառուցելու մասին և առաջարկել վերջինիս 100.000 ԱՄՆ դոլար գումարի չափով ներդրում կատարել այդ կայանի կառուցման մեջ, ձեռք բերել ընկերության կանոնադրական կապիտալում բաժնեմաս և հիդրոէլեկտրոկայանի հետագա շահագործումից ստանալ շահույթ, ինչին Ա.Մովսիսյանը համաձայնվել է:
2013թ․ հունվարից 2013թ․ փետրվար ամիսն ընկած ժամանակահատվածում Բարմիկ Աբրահամյանը վերոհիշյալ հիդրոէլեկտրոկայանի լիցենզավորման համար անհրաժեշտ փաստաթղթերը կարգավորելու պատրվակով Ա.Մովսիսյանի բնակության վայր Երևան քաղաքի Եզնիկ Կողբացի 3Ա շենքի 9-րդ բնակարանում 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար է պահանջել և առձեռն ստացել Արմինե Մովսիսյանից, որից հետո հեռացել: Դրանից մի քանի օր անց նույն վայրում Ա.Մովսիսյանի հետ հանդիպման ժամանակ վերջինիս հավաստիացրել է, որ իրեն տրամադրված գումարը ծախսվել է ըստ նպատակի:
Վերոհիշյալ դեպքից օրեր անց Բ.Աբրահամյանը վերոհիշյալ հիդրոէլեկտրոկայանի հետ կապված ծրագրերի իրականացման համար Ղազախստանի Աստանա քաղաք մեկնելու պատրվակով Ա.Մովսիսյանի վերոհիշյալ բնակարանում վերջինից պահանջել և ստացել է ևս 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար, իսկ դրանից երկուսից երեք օր անց նույն բնակարանում ինչ-որ բարեկամի թաղման արարողության հետ կապված ծախսերի իրականացման պատրվակով Ա.Մովսիսյանից պահանջել և ստացել է ևս 1000 ԱՄՆ դոլար՝ հավաստիացնելով, որ այդ գումարները հաշվարկում է պայմանավորված ընդհանուր 100.000 ԱՄՆ դոլարի մեջ և դրանք համարվում են ներդրում հիշյալ հիդրոէլեկտրոկայանի կառուցման համար:
Դրանից հետո՝ մինչև 2013թ․ հունիսի 26-ը, Բ.Աբրահամյանը տեղեկացրել է Ա.Մովսիսյանին, որ հիշյալ հիդրոէլեկտրոկայանի կառուցումը հնարավոր է իրականացնել 70.000 ԱՄՆ դոլարի շրջանակներում և հիդրոէլեկտրոկայանի լիցենզավորման համար անհրաժեշտ փաստաթղթերը կարգավորելու, մուծումներ կատարելու պատրվակով Ա.Մովսիսյանի բնակության վայր Երևան քաղաքի Եզնիկ Կողբացի 3Ա շենքի 9-րդ բնակարանում ևս 20.000 ԱՄՆ դոլար գումար է պահանջել և առձեռն ստացել Արմինե Մովսիսյանից:
Վերոհիշյալ դեպքից մոտ երկու ամիս հետո Բարմիկ Աբրահամյանը հայտնել է Արմինե Մովսիսյանին, որ դատական ակտերի հարկադիր կատարման ծառայությունում խնդիրներ ունի և պետք է 5․000 ԱՄՆ դոլար գումարի մուծում կատարի: Այդ պատրվակով Ա.Մովսիսյանից պահանջել և նրա վերոհիշյալ բնակության վայրում առձեռն ստացել է 5․000 ԱՄՆ դոլար՝ կրկին նշելով, որ այդ գումարները հաշվարկում է պայմանավորված ընդհանուր արդեն 70.000 ԱՄՆ դոլարի մեջ և դրանք համարվում են ներդրում հիշյալ հիդրոէլեկտրոկայանի կառուցման համար:
Դրանից հետո՝ 2013թ․ ընթացքում, Բարմիկ Աբրահամյանը այցելելով Արմինե Մովսիսյանի բնակության վայր՝ տեղեկացրել է, որ հարսանեկան արարողությանը որպես քավոր մասնակցելու համար իրեն 4․000 ԱՄՆ դոլար է անհրաժեշտ, խնդրել է այն տրամադրել՝ հավաստիացնելով, որ այդ գումարը ևս հաշվարկում է պայմանավորված ընդհանուր 70.000 ԱՄՆ դոլարի մեջ: Ա.Մովսիսյանը, հավատալով Բ.Աբրահամյանին, իր վերոհիշյալ բնակության վայրում վերջինիս առձեռն տվել է ևս 4․000 ԱՄՆ դոլար գումար:
Արդյունքում, Բարմիկ Աբրահամյանը <<Բասա Շին>> ՍՊ ընկերությունում <<Դաստակերտ>> փոքր հիդրոէլեկտրոկայանի կառուցման համար գումար ներդնելու նպատակ չունենալով, խաբեությամբ և Ա.Մովսիսյանի վստահությունը չարաշահելով վերջինից հափշտակել է ընդհանուր առանձնապես խոշոր չափի՝ 28.667.800 ՀՀ դրամին համարժեք 70.000 ԱՄՆ դոլար գումար:

3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
17. Պաշտպան Գ․Պապոյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում գտնում է, որ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 14.04.2022թ. թիվ ԵԿԴ/03361/01/17 դատավճիռը կայացվել է արդար դատաքննության վերաբերյալ <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների մասին>> եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ, ՀՀ Սահմանդրության 3-րդ, 6-րդ 63-րդ, 79-րդ և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 17-րդ 18-րդ հոդվածներով, 25-րդ, 124-127-րդ հոդվածների և հատկապես վերջնական դատական ակտին, մասնավորապես, մեղադրական դատավճռին ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ. 365-րդ, 371-րդ հոդվածներով ներկայացվող օրինականության, հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության վերաբերյալ պահանջների էական խախտմամբ, ինչպես նաև վերը նշված քրեական նյութական և դատավարական իրավանորմերի է միատեսակ կիրառության վերաբերյալ Մարդու իրանունքների եվրոպական դատարանի ու ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներով արտայատած իրավական դիրքորոշումների պահանջների խախտմամբ, ուստի ամբաստանյալ Բ․Աբրահամյանի մասով այն ենթակա է բեկանման և Բ․Աբրահամյանը՝ արդարացման՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ։
Վկայակոչած իրավանորմերի իմաստով, Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը Բ.Աբրահամյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ենթակա է բեկանման, քանի որ այն կայացվել է իր պաշտպանյալի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներն անհիմն անարժանահավատ համարելու, առանց պատճառաբանման դրանց նվազ, իսկ գործի մյուս ապացույցներին առավելություն տալու պատճառով, որը հակասում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածին և նույն օրենսգրքի 365-րդ հոդվածին, այն է՝ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին հաստատող պատասխաններ տալու մասին մեղադրական դատավճռին ներկայացվող պահանջների խախտմամբ։
Համադրելով վարույթն իրականացնող մարմինների կողմից ապացույցների հետազոտման, համադրման և գնահատման, դրանց ամբաստանյալի անմեղության կանխավարկածի և վարույթն իրականացնող մարմնի ներքին համոզման հիման վրա հիմնավորված և պատճառաբանված դատական ակտ կայացնելու մասին ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված նախադեպային որոշումներում արտահայտված դիրքորոշումների լույսի ներքո, մինչդեռ դատարանը հիշյալ դատավճռով խախտել է վերը նշված և վերջնական դատական ակտին ներկայացվող օրինականության, հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության վերաբերյալ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջները, քանի որ դատավճռի նկարագրական-պատճառաբանանական մասում չի նշել, թե ինչ այլ վերաբերելի և թույլատրելի ապացուցների հետ համադրման արդյունքում է հանգել այն հետևության, որ Բ․Աբրահամյանի կողմից տուժող Ա․Մովսիսյանին վերցված գումարների մասով առկա է ոչ թե կողմերի միջև հաստատված քաղաքացիապարտավորական հարաբերություններից ծագած վեճ, այլ հենց խարդախության բնույթի քրեորեն արգելված արարքի հատկանիշներ։ ՉԷ, որ նույն Լիա Ավետիսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանը սահմանազատել է այդ բնութի հանցագործությունների հանցակազմի և քաղաքացիա-պայմանագրային իրավահարաբերություններից ծագած վեճերի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց համար վրա հասնող իրավական հետևանքները։ Տվյալ դեպքում, իր պաշտպանյալի ցուցմունքները հերքող կոնկրետ ապացույցների և կամ դրանց ընդհանրական գնահատման արդյունում հանցակազմի բացակայությունը, բավարար էին նրան վերագրվող արարքում արդարացնելու համար, սակայն դատարանը կայացրել է մեղադրական դատավճիռ, որը չի համապատասխանում բողոքում նշված քրեական նյութական և դատավարական նորմերի պահանջներին, ուստի այն ենթակա է բեկանման և Բ․Աբրահամյանի անմեղությունը հռչակման:
Օրենսդիրը կարևորելով հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի պատժի նշանակումը, դրան անդրադարձել է ոչ միայն նյութական, այլև դատավարական կոնկրետ իրավանորմերով, հնարավորություն ընձեռելով դատարանին ներքին համոզմամբ գնահատել անձի նկատմամբ նշանակվելիք պատժի համաչափությունը կատարած արարքի ծանրության աստիճանին, անձը բնութագրող և պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների համադրմամբ։
Այդ իմաստով իր պաշտպանյալի անձը բնութագրող և պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ չեն դիտարկվում, հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերում են ինչպես նրա կատարած հանցագործությանը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ միաժամանակ բնութագրում են հանցագործությունն ու հանցավորի անձնավորությունը։
Հետևաբար, բողոք բերած անձը կարծում է, որ դատարանի մոտ էլ էր ձևավորվել այն համոզմունքը, որ իր ողջ գիտակից կյանքի ընթացքում հանցագործություն կամ այլ հակաօրինական արարք թույլ չտված իր պաշտպանյալը, ազատության մեջ մնալու պայմաններում նոր հանցագործություն չի կատարի և կզբաղվի հանրօգուտ աշխատանքով, այսինքն նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտություն չունի։
18․ Վերոգրյալների հիման վրա բողոք բերած անձը խնդրում է բեկանել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 14.04.2022թ. թիվ ԵԿԴ/0336/01/17 դատավճիռը, Բ․Աբրահամյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքում մեղավոր ճանաչելու և նրան 5 տարի ժամկետով ազատազրկման դատապարտելու մասով, հռչակել Բ․Աբրահամյանի անմեղությունը, վերացնելով նաև նրանից հօգուտ տուժող Արմինե Մովսիսյանի 70.000 ԱՍՆ դոլլարին համարժեք 28.667.800 դրամ գումարի չափով քաղաքացիական հայցը բավարարելու մասին դատավճիռը։
Կամ, բեկանել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 14.04.2022թ. դատավճիռը Բ․Աբրահամյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքում մեղավոր ճանաչելու և նրան 5 տարի ժամկետով ազատազրկման դատապարտելու մասով, հռչակել Բ.Աբրահամյանի անմեղությունը, վերացնելով նաև նրանից հօգուտ տուժող Արմինե Մովսիսյանի 70.000 ԱՄՆ դոլլարին համարժեք 28.667.800 դրամ գումարի չափով քաղաքացիական հայցը բավարարելու մասին դատավճիռը և գործն ուղարկել նույն դատարան՝ նոր կազմով նոր քննության, կամ բեկանել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 14.04.2022թ. դատավճիռը Բ․Աբրահամյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքում մեղավոր ճանաչելու և նրան 5 տարի ժամկետով ազատազրկման դատապարտելու մասով, պատժի խստության առումով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ նրա նկատմամբ նշանակված 5 տարի ժամկետով ազատազրկումը չկիրառել և նշանակել փորձաշրջան նույն ժամանակով։ Վելացնել նաև նրանից հօգուտ տուժող Արմինե Մովսիսյանի 70.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 28.667.800 դրամ գումարի չափով քաղաքացիական հայցը բավարարելու մասին դատավճիռը։

4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը բավարարելու և դատավճիռը բեկանելու, ամբաստանյալ Բարմիկ Աբրահամյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնելու, կան քրեական գործը նույն դատարան այլ այլ կազմով նոր քննության ուղարկելու, հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի գումարի բռնագանձման չափով քաղաքացիական հայցը մերժելու, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր չկան` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
19․ 2022թ. հուլիսի 01-ին ուժի մեջ է մտել 2021թ. հունիսի 30-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության նոր օրենսգիրքը, որի 483-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն`
<<Մինչև սույն օրենսգիրքն ուժի մեջ մտնելը կայացված դատական ակտերով վերաքննիչ և վճռաբեկ բողոքները բերվում և քննվում են մինչև 2022 թվականի հուլիսի 1-ը գործող կարգով>>:
Նկատի ունենալով, որ ԵԿԴ/0336/01/17 գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատական ակտը կայացվել է մինչև 2022թ. հուլիսի 01-ը` 2022թ. ապրիլի 14-ին, ուստի պաշտպան Գ․Պապոյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է քննել 1998թ. հուլիսի 01-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով /այսուհետև` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրք/ սահմանված կարգով:
I. Ամբաստանյալ Բարմիկ Աբրահամյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքի մասով.
20․ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով քրեական պատասխանատվություն է նախատեսվում խարդախության՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակության կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելու համար, որը կատարվել է առանձնապես խոշոր չափերով։
21․ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում Բարմիկ Խաչանի Աբրահամյանն ինչպես նախաքննության ընթացքում, այնպես էլ Առաջին ատյանի դատարանում դատաքննության ընթացքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք տվել այն մասին, որ <<․․․իր ընկերներից Լյովան իրեն ծանոթացրել է Աննայի հետ, քանի որ վերջինս ցանկանում էր 50.000 ԱՄՆ դոլար գումար ներդնել հիդրոէլեկտրոկայանի փաթեթ կազմելու և հետագայում վաճառելու համար: Ներկայումս էլ դա տարածված գործունեության տեսակ է, օրինական կարգով հավաքում ես համապատասխան փաստաթղթերը, վճարում պետական տուրքերը և ունենում փաթեթ: Ինքը համաձայնվել է, սակայն Աննան սկզբնական համաձայնություններից շեղվել է և ինքն անհանգստություն է հայտնել, որին ի պատասխան Աննան հայտնել է, որ այդ գումարները նա պետք է վերցներ Արմինե Մովսիսյանից, սակայն նրա մոտ իրավիճակ է փոխվել և իրեն ծանոթացրել է Արմինե Մովսիսյանի հետ, ում ինքը նույնպես ներկայացրել է այդ գործընթացի կազմակերպման ձևը, որից հետո Արմինեն համաձայնվել է մասնակցել այդ գործընթացին, սակայն իր առաջարկով նա համաձայնվել է այդ գումարներն տալ անձամբ իրեն և միասին կատարել գործարքները, ինչին նա համաձայնվել է: Դրանից հետո, իր բնակության վայրում Արմինեն իրեն տվել է 20.000 ԱՄՆ դոլար գումար, իսկ հետագայում մաս-մաս տվել է 7.000 ԱՄՆ դոլար, ապա հետագայում նկատի ունենալով, որ դեռևս Աննայի միջոցով 3.000 ԱՄՆ դոլար գումար էր տվել, ուստի նշել են 30.000 ԱՄՆ դոլար, որից հետո վերջինս հայտնել է, որ այլևս ի վիճակի չէ գումարներ տրամադրելու: Նկատի ունենալով, որ այդ գումարը բավարար չէր ՀԷԿ-ի նախագծման փաթեթ կազմելու և կառուցելու համար, ուստի ինքն ու Արմինեն պայմանավորվել են այդ 30.000 ԱՄՆ դոլարից 20.000 ԱՄՆ դոլարը որպես ներդրում տվել է <<Բասա Շին>> ՍՊ ընկերության տնօրեն Արա Մկրտչյանին, իսկ 10.000 ԱՄՆ դոլարը <<Խորդա>> ՍՊ ընկերության տնօրեն Վազգեն Փերիխանյանին: ՀԷԿ-ի աշխատելուց հետո այն պետք է գրավադնեին, իսկ վերցված 1.000.000 ԱՄՆ դոլար գումարից պետք է վճարվեր բոլորի ներդրած գումարները և իրեն նույնպես վճարում էին, որից հետո ինքը վերադարձնում էր Արմինեի 30.000 ԱՄՆ դոլարը, ինչպես նաև որպես շահույթ ևս 30.000 դոլար, իսկ մնացած 40.000 ԱՄՆ դոլարն իրենն էր: Արա Մկրտչյանն ամենամեծ բաժնետերն էր: Այդպես, 2013թ. դեկտեմբերի 28-ին Աջափնյակի նոտարական գրասենյակում Արմինեի առաջարկով վերջինիս և իր միջև կնքվել է փոխառության պայմանագիր, համաձայն որի ձևակերպվել է, որ Ա.Մովսիսյանից ստացել է 28.350.000 ՀՀ դրամ գումար: Ինքը որևէ խարդախություն չի իրականացրել, այլ ցանկացել է լավը անել, սակայն ստացվել է այն ինչը ստացվել է, ուստի ներկայումս էլ ինքը պարտավորվում է Արմինեի վճարած 30.000 ԱՄՆ դոլար վերադարձնել: Իսկ ինչ վերաբերվում է պայմանավորվածություններին, ապա չկա որևէ փաստաթղթային հիմնավորում, որ իր կատարած աշխատանքների համար իրեն որևէ մեկը վճարել է, այլ եղել է բանավոր պայմանավորվածություն, որ իրեն կտան բաժնեմաս: Նշված ՀԷԿ-ը կառուցվել է և ներկայումս շահագործվում է, սակայն իրեն բաժնեմաս չեն տվել և որևէ կերպ վարձահատույց չեն եղել: Ավելին նշված ՀԷԿ-ը շուրջ 7 տարի վաճառում են, սակայն դեռևս չի վաճառվել: Բացի այդ, չի կարող ասել, թե ինչու է Ա.Մկրտչյանը հայտնել, որ ինքը նրան գումար չի տվել>>:
22. Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալ Բարմիկ Աբրահամյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնելու վերաբերյալ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում առկա պատճառաբանությունները, գտնում է, որ դրանք հիմնավորված չեն, իսկ ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը հաստատված է քրեական գործով ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննության ընթացքում հետազոտված հետևյալ ապացույցներով:
Տուժող Արմինե Ալեքսանի Մովսիսյանի Առաջին ատյանի դատարանում տված ցուցմունքով այն մասին, որ <<․․․ ամբաստանյալ Բ.Աբրահամյանին ճանաչել է գործի բերումով: Մասնավորապես, 2012թ․ն ինքը աշխատել է գրավատանը որպես տնօրեն, որտեղ Աննա անունով մի կին բազմիցս ոսկյա զարդեր է գրավադրել և գումարներ վերցրել և այդ կնոջ միջոցով էլ ծանոթացել Բարմիկ Աբրահամյանի հետ: Ժամանակի ընթացքում Բարմիկ Աբրահամյանը մտերմացել է իր հետ և զրույցների ընթացքում ներկայացել է որպես գործարար, հիդրոէլեկտրոկայանների կառուցմամբ և շահագործմամբ զբաղվող անձնավորություն ու նման եղանակով վստահություն է ձեռք բերել իր մոտ, քանի որ զրույցներից մեկի ընթացքում Բ.Աբրահամյանը հայտնել է նաև, որ հանդիսանում է ՀՀ նախկին նախագահ Ռ.Քոչարյանի մորաքրոջ որդին: Բացի այդ, միասին այցելել են <<Վահագնի թաղամաս>>, հանդիպել գործարար Վահագն Հովնանյանի հետ, ում Բարմիկ Աբրահամյանը իրեն ներկայացրել է որպես իր գործընկեր:
Ինքը նշված ժամանակահատվածում 110.000 ԱՄՆ դոլար գումարով վաճառել էր իր Երևան քաղաքի Աղբյուր Սերոբ փողոցում գտնվող բնակարանը և մեկ այլ բնակարան ձեռք բերելու համար տվել էր 60.000 ԱՄՆ դոլար կանխավճար, իսկ մնացած 50.000 ԱՄՆ դոլար գումարը գտնվում էր իր մոտ:
2012թ․ վերջերին, հերթական զրույցի ընթացքում Բ.Աբրահամյանը հայտնել է, որ գոյություն ունի <<Բասա Շին>> սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերություն, որը Սյունիքի մարզի Դաստակերտ համայնքում՝ Որոտան գետի Այրի վտակի վրա, փոքր հիդրոէլեկտրոկայան է կառուցելու, առաջարկել է իրեն 100.000 ԱՄՆ դոլար գումարի չափով ներդրում կատարել այդ կայանի կառուցման մեջ, ձեռք բերել ընկերության կանոնադրական կապիտալում բաժնեմաս և հիդրոէլեկտրոկայանի հետագա շահագործումից ստանալ շահույթ, ինչին ինքը համաձայնվել է:
2013թ. հունվար ամսից 2013թ. փետրվար ամիսն ընկած ժամանակահատվածում Բարմիկ Աբրահամյանը այցելել է իր բնակության վայր՝ Երևան քաղաքի Եզնիկ Կողբացի 3Ա շենքի թիվ 9 բնակարան, վերոհիշյալ հիդրոէլեկտրոկայանի լիցենզավորման համար անհրաժեշտ փաստաթղթերը կարգավորելու պատրվակով 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար է պահանջել և առձեռն ստացել, որից հետո հեռացել: Դրանից մի քանի օր անց նույն բնակարանում իր հետ հանդիպման ժամանակ Բարմիկ Աբրահամյանը իրեն հավաստիացրել է, որ տրամադրված գումարը ծախսվել է ըստ նպատակի:
Վերոհիշյալ դեպքից օրեր անց Բ.Աբրահամյանը վերոհիշյալ Ղազախստանի Աստանա քաղաք մեկնելու պատրվակով նույն բնակարանում իրենից պահանջել և ստացել է ևս 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար, իսկ դրանից երկուսից երեք օր անց նույն բնակարանում ինչ-որ բարեկամի թաղման արարողության հետ կապված ծախսերի իրականացման պատրվակով պահանջել և ստացել է ևս 1000 ԱՄՆ դոլար՝ հավաստիացնելով, որ այդ գումարները հաշվարկում է պայմանավորված ընդհանուր 100.000 ԱՄՆ դոլարի մեջ և դրանք համարվում են ներդրում հիշյալ հիդրոէլեկտրոկայանի կառուցման համար:
Դրանից հետո մինչև 2013թ. հունիսի 26-ը Բ.Աբրահամյանը տեղեկացրել է իրեն, որ հիշյալ հիդրոէլեկտրոկայանի կառուցումը հնարավոր է իրականացնել 70.000 ԱՄՆ դոլարի շրջանակներում և հիդրոէլեկտրոկայանի լիցենզավորման համար անհրաժեշտ փաստաթղթերը կարգավորելու, մուծումներ կատարելու պատրվակով Երևան քաղաքի Եզնիկ Կողբացի 3Ա շենքի 9 բնակարանում ևս 20.000 ԱՄՆ դոլար գումար է պահանջել և առձեռն ստացել իրենից: Դրա հաջորդ օրը Բ.Աբրահամյանը այցելել է իր բնակարան և իբրև գործի իրականացման հիմնավորում ցույց տվել <<Բասա Շին>> ՍՊԸ կողմից <<Դաստակերտ փոքր ՀԷԿ-ի կառուցման լիցենզավորված գործունեություն իրականացնելու>> պայմանների վերաբերյալ հավելվածը և ասել, որ դրա հիման վրա տրամադրվելու է լիցենզիան: Դրանից հետո բազմիցս հարցրել է Բ.Աբրահամյանին լիցենզիայի տրամադրման մասին, նա պատասխանել է, որ այն տրամադրել են և գտնվում է <<Բասա Շին>> ընկերության գրասենյակում: Երեք անգամ Բարմիկի հետ պայմանավորվել և գնացել են այդ ընկերության գրասենյակ՝ լիցենզիան տեսնելու համար, սակայն ամեն անգամ գնալով գրասենյակը գտնվել է փակ վիճակում, իսկ Բարմիկը ամեն անգամ տարբեր պատրվակներ բերելով ասել է, որ գլխավոր հիմնադիրը Չեխիայում է գտնվում, վերջինս պետք է գա, որ կարողանան ժողով գումարեն և իրեն ընկերության մասնակից դարձնեն:
Ինքն ու Բարմիկ Աբրահամյանը այդ ընթացքում շատ են մտերմացել և նա նույնիսկ իրեն պատմել է, որ սնանկ է ճանաչվել, սակայն խոստացել է, որ իրեն բաժնետեր կդարձնի <<Բասաշին>> ՍՊԸ-ում:
Այնուհետև որոշ ժամանակ անց՝ Բարմիկ Աբրահամյանը հայտնել է, որ դատական ակտերի հարկադիր կատարման ծառայությունում խնդիրներ ունի և պետք է 5․000 ԱՄՆ դոլար գումարի մուծում կատարի: Այդ պատրվակով խնդրել է 5․000 ԱՄՆ դոլար տրամադրել՝ կրկին նշելով, որ այդ գումարները հաշվարկում է պայմանավորված ընդհանուր արդեն 70.000 ԱՄՆ դոլարի մեջ և դրանք համարվում են ներդրում հիշյալ հիդրոէլեկտրոկայանի կառուցման համար: Ինքը համաձայնվել և Բ.Աբրահամյանին է տվել այդ գումարը:
Դրանից հետո 2013թ․ ընթացքում, Բարմիկ Աբրահամյանը տեղեկացրել է, որ հարսանեկան արարողությանը որպես քավոր մասնակցելու համար իրեն 4․000 ԱՄՆ դոլար է անհրաժեշտ, խնդրել է այն տրամադրել՝ հավաստիացնելով, որ այդ գումարը ևս հաշվարկում է պայմանավորված ընդհանուր 70.000 ԱՄՆ դոլարի մեջ: Ինքը հավատալով Բ.Աբրահամյանին վերոհիշյալ բնակության վայրում առձեռն տվել է ևս 4․000 ԱՄՆ դոլար գումար: Արդյունքում Բարմիկ Աբրահամյանին առձեռն տվել է ընդհանուր 70.000 ԱՄՆ դոլար գումար:
Բացի այդ գումարներից այլ գումարներ Բ.Աբրահամյանին չի տրամադրել, սակայն այդ ընթացքում կասկածել է Բ.Աբրահամյանի ազնվության վրա, այդ կապակցությամբ բազմիցս զրուցել վերջինիս հետ, ով իր ձեռքով պարտավորագիր է գրել այն բովանդակությամբ, որ 23.000.000 ՀՀ դրամը պարտավորվում է վերադարձնել: Դրանից հետո 70.000 ԱՄՆ դոլար գումարը վերցնելու փաստը հիմնովին արձանագրելու համար առաջարկել է փոխառության պայմանագիր կնքել նոտարական վավերացմամբ, որին Բ.Աբրահամյանը համաձայնվել է: 2013թ. դեկտեմբերի 28-ին Աջափնյակի նոտարական գրասենյակում Բ.Աբրահամյանի և իր միջև կնքվել է փոխառության պայմանագիր՝ համաձայն որի Բ.Աբրահամյանին ինքը տվել է 28.350.000 ՀՀ դրամ գումար, իսկ այն տվյալ ժամանակահատվածի փոխարժեքով հավասարազոր է եղել 70.000 ԱՄՆ դոլար գումարին, մեկ դոլարը այդ ժամանակ արժեցել է 405 դրամ, ինչն էլ հիմնավորում է Բ.Աբրահամյանի կողմից նշված գումարը ստացած լինելու հանգամանքը, իսկ Բ.Աբրահամյանը պարտավորվել է այն վերադարձնել մինչև 2014 թվականի փետրվար 15-ը: Բացի այդ, Բ.Աբրահամյանին 70.000 ԱՄՆ դոլար գումար տրամադրելու հանգամանքի մասին տեղյակ է եղել <<Ինտեր Ասոցիացիա>> շինարարական կազմակերպության տնօրեն Տիգրան Արսենյանը, ում ընկերությունից բնակարան գնելու համար վերջինիս գրասենյակ է այցելել Բարմիկ Աբրահամյանի հետ: Տ.Արսենյանի գրասենյակում Բ.Աբրահամյանը ընդունել է, որ 70.000 ԱՄՆ դոլար գումար է ստացել իրենից և համաձայնվել է իր կողմից ձեռք բերվելիք բնակարանի համար վճարել և այդ կերպ վերադարձնել գումարները:
Արմինե Մովսիսյանը հայտնել է, որ 28.12.2013թ. նոտարական վավերացմամբ փոխառության պայմանագիր կնքելու օրը Բարմիկ Աբրահամյանի խնդրանքով նրան տվել է ստացական, որ նա իբր իրեն պարտք է 30.000 ԱՄՆ դոլլար, Բ. Աբրահամյանը հայտնել է, որ նշված փաստաթուղթը այդ գումարի չափով պետք է ներկայացներ ինչ որ անձի, ով նրան պետք է տար նշված գումարը, սակայն դրանից հետո որոշ ժամանակ անց Բ.Աբրահամյանը դարձել է անհասանելի, չի պատասխանել հեռախոսազանգերին և չի վերադարձրել իրենից վերցրած գումարը: Բարմիկը մինչ օրս որևէ գումար չի վերադարձրել, որի պատճառով ընկել է ֆինանսական ծանր դրության մեջ: Արդյունքում ինքն իր տան վաճառքից գոյացած գումարները տվել է Բարմիկ Աբրահամյանին՝ 70.000 ԱՄՆ դոլարի չափով, սակայն վերջինս խաբել է իրեն, որևէ ներդրում չի կատարել, իրեն մասնակից չի դարձրել որևէ կազմակերպությունում:
Տուժող Արմինե Մովսիսյանը ամբաստանալ Բարմիկ Աբրահամյանի դեմ ներկայացրել է 70.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 28.667.800 /քսանութ միլիոն վեց հարյուր վաթսունյոթ հազար ութ հարյուր/ ՀՀ դրամի չափով քաղաքացիական հայց՝ որպես հանցագործությամբ պատճառված նյութական վնասի հատուցման գումար, միաժամանակ դատարանին խնդրել է նրա նկատմամբ նշանակել խիստ պատիժ>>։
Վկա Տիգրան Սարգսի Արսենյանի Առաջին ատյանի դատարանում տված ցուցմունքով այն մասին, որ՝ <<․․․դատավարության մասնակիցներից ճանաչում է Բարմիկ Աբրահամյանին և Արմինե Մովսիսյանին, նրանց հետ բարեկամություն կամ թշնամություն չունի: Ինքը հանդիսանում է <<Ինտեր Ասոցիացիա>> ՍՊ ընկերության նախագահ, որը զբաղվում է Երևան քաղաքում շենքեր կառուցելով: 2013-ից 2014 թվականների ընթացքում Բարմիկն ու Արմինեն եկել են իր գրասենյակ՝ Երևան քաղաքի Դեղատան 15 հասցեում կառուցվող բազմաբնակարան բնակելի շենքում շուրջ 120 քմ. մակերեսով բնակարան ձեռք բերելու նպատակով: Խոսակցության ընթացքում Արմինեն հայտնել է, որ բնակարանի գումարները պետք է վճարի Բ.Աբրահամյանը, քանի որ վեջինիս ինքը նախկինում 70.000 ԱՄՆ դոլար է տվել և Բարմիկը այդ գումարի չափով պարտք է Արմինեին: Բարմիկը լսել և ընդունել է Արմինեի ասածը և համաձայնվել վճարել վերջինիս համար ձեռք բերվող բնակարանի համար 70.000 դոլարի չափով: Ձեռք բերվելիք անշարժ գույքի արժեքը փոփոխվել է, քանի որ սկզբնական բնակարանի արժեքը բարձր է եղել, բնակարանի չափ են փոփոխել, ինքը գնային զիջումներ է կատարել, իսկ հետագայում դժվարացել են վճարումներ կատարել: Սակայն բնակարանի արժեքի 70.000 դոլարը բանավոր կարգով պարտավորվել է վճարել Բարմիկը, իսկ մնացորդը՝ Արմինեն: Հետագայում փորձել է կապ հաստատել Բարմիկի հետ, սակայն վերջինս հեռախոսակապով տեղեկացրել է, որ ոչ մի գումար չի մուծելու: Բնակարանի համար մեծ դժվարությամբ ի վերջո վճարել է Արմինեն: Բարմիկի հետ ծանոթացել է <<Եվրոպա>> ընկերության տնօրենի միջոցով, իսկ Արմինեին ճանաչել է Բարմիկի միջոցով: Բարմիկի հետ բնակարան ձեռք բերելու որևէ գրավոր պայմանագիր չի եղել կնքված, քանի որ պայմանագիրը կնքված է եղել Արմինեի հետ>>:
Վկա Վազգեն Կոնստանտինի Փերիխանյանի Առաջին ատյանի դատարանում տված ցուցմունքով այն մասին, որ՝ <<․․․աշխատում է <<Խորդա>> ՍՊ ընկերությունում որպես տնօրեն: Բարմիկ Աբրահամյանը <<Խորդա>> ՍՊ ընկերություն է այցելել 2007 թվականի ընթացքում և պատվիրել սարքավորումներ՝ հիդրոտուրբին, չափիչ և պաշտպանողական սարքեր, <<Բասա Շին>> ՍՊ ընկերությանը պատկանող <<Դաստակերտ>> փոքր հիդրոէլեկտրոկայանի համար, որը իրենց կողմից պատրաստվել և մատակարարվել է: Ինչ վերաբերում է Բարմիկ Աբրահամյանի կողմից իրեն 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար տալու հանգամանքին, ապա նման դեպք եղել է, որը ծախսվել է այդ հիդրոէլեկտրոկայանի էլեկտրական բարձրավոլտ սարքերը տեղադրելու, մոնտաժելու և շինարարական տարբեր աշխատանքների համար: Իր իմանալով բոլոր գումարները, այդ թվում այդ 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարը տվել է <<Բասա Շին>> ՍՊ ընկերության փաստացի սեփականատեր Արշավիր Մկրտչյանը, ով և հանդիսանում է այդ ընկերության միակ ներդրողը, քանի որ այդ ընթացքում նա այցելել է ՀԷԿ և կատարվելիք աշխատանքները հսկել, պահանջներ ներկայացրել և այլն, սակայն Բարմիկ Աբրահամյանը եղել է փաստացի տնօրենը և իրեն Ա.Մկրտչյանի հետ ծանոթացրել է Բարմիկը, հայտնելով, որ նրանք ընկերներ են, սակայն ինքը զգացել է, որ դոմինանտը Ա.Մկրտչյանն է, ում նաև դիմում էին Աշոտ անունով: Ինքը երբևէ չի լսել, որ այլ ներդրող կա այդ հիդրոէլէկտոակայանի կառուցման գործում>>:
Վկա Դոնարա Վոլոդյայի Ղազարյանի Առաջին ատյանի դատարանում տված ցուցմունքով այն մասին, որ՝ <<․․․տուժող Արմինե Մովսիսյանը հանդիսանում է իր հարազատ դուստրը: Ամբաստանյալ Բարմիկ Աբրահամյանին ճանաչում է գործի հետ կապված, նրա հետ գտնվում է լարված հարաբերությունների մեջ: Բարմիկ Աբրահամյանին ճանաչել է մոտավորապես 2013թ․ հունվար ամսից, երբ վերջինս սկսել է հաճախակի այցելել իրենց բնակարան՝ դստեր Արմինե Մովսիսյանի մոտ: Բարմիկ Աբրահամյանը ներկայացել է որպես նախկին նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի մորաքրոջ որդի և անընդհատ ասում էր, որ որևէ խնդիր չունի: Բարմիկ Աբրահամյանը առաջարկել է դստերը՝ Ա.Մովսիսյանին Սիսիանում գտնվող տարածքում փոքր հիդրոէլեկտրոկայան կառուցել, 100.000 ԱՄՆ դոլլար գումար ներդնել և դրա շահագործումից շահույթ ստանալ, ինչին Արմինեն համաձայնվել է: Բարմիկը տեղյակ է եղել, որ ցանկանում են մեծ բնակարան գնել և կանխիկ գումար ունեն: 2013թ․ հունվար ամսին Բ.Աբրահամյանը Երևան քաղաքի Եզնիկ Կողբացի 3Ա շենքի 9-րդ բնակարանում դստերը ներկայացրել է ինչ-որ փաստաթղթեր, տեղեկացրել, որ հիդրոէլեկտրոկայանի հետ կապված գործը ստացվում է և ինչ-որ փաստաթղթերի ձևակերպման համար պահանջել 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որը Ա.Մովսիսյանը առձեռն տվել է Բ.Աբրահամյանին: Ինքն անընդհատ նախատել է դստերը, քանի որ առանց որևէ փաստաթղթի գումարներ է տվել, իսկ ինքն այդ մարդուն չի վստահել, քանի որ իր վրա խաբեբայի տպավորություն է թողել: Այնուհետև, Բարմիկ Աբրահամյանը հայտնել է, որ 70.000 ԱՄՆ դոլլարով կարող է ամբողջ գործը կատարել: Բարմիկը, նրա քավոր Ժորան, ինքը և դուստրը, իրենց տանը կազմել են ստացական և բոլորով էլ ստորագրել են, որից հետո ինքը մի քիչ հանգստացել է: Դրանից օրեր անց Բ.Աբրահամյանը նույն բնակարանում հայտնել է, որ հիդրոէլեկտրոկայանի հետ կապված գործերի համար մեկնում է Աստանա քաղաք և պահանջել 10.000 ԱՄՆ դոլար, որը դուստրը տվել է նրան: Դրանից հետո Բ.Աբրահամյանը Ա.Մովսիսյանից ինչ-որ թաղման ծախսերի համար պահանջել և ստացել է ևս 1000 ԱՄՆ դոլար, դրանից հիդրոէլեկտոկայանի կառուցման համար՝ ևս 20.000 ԱՄՆ դոլար, ապա ևս 5.000 ԱՄՆ դոլար՝ դատական ակտերի հարկադիր կատարման ծառայությունում ինչ-որ մուծումների համար, որոնք նույնպես Ա.Մովսիսյանը տվել է Բ.Աբրահամյանին: Վերջին անգամ Բ.Աբրահամյանը նույն բնակարանում Ա.Մովսիսյանից իր պահանջով ստացել է 4.000 ԱՄՆ դոլար ինչ-որ հարսանեկան արարողության մասնակցելու համար: Բ.Աբրահամյանը նշել է, որ բոլոր գումարները հաշվարկում է 70.000 ԱՄՆ դոլարի մեջ և համարվում է որպես Ա.Մովսիսյանի կատարած ներդրում: Գումարները տալուց հետո քաղաքում տարբեր մարդկանցից տեղեկացել են, որ Բարմիկը շատ մարդկանցից է գումար վերցրել: Երբ դուստրը ամուսնացել է, իսկ փեսայի պահանջով Բարմիկի հետ նոտարական վավերացմամբ փոխառության պայմանագիր Է կնքել, սակայն անընդհատ խաբել և գումարները չի վերադարձրել: Դրանից հետո, դուստրը հասկանալով, որ Բ.Աբրահամյանը խաբել է, դարձել է անհասանելի՝ չի պատասխանել հեռախոսազանգերին և չի վերադարձրել գումարները:
Մինչև օրս էլ դստեր գումարները չի վերադարձրել, իրենք վարձակալությամբ են բնակվում, ծանր պայմաններում, իսկ Բարմիկը գտնվում է ազատության մեջ և իր համար ազատ շրջում քաղաքում>>:
Վկա Նաիրի Հովհաննեսի Ֆիլոսյանի Առաջին ատյանի դատարանում տված ցուցմունքով այն մասին, որ՝ <<․․․հանդիսանում է <<Բասա Շին>> ՍՊ ընկերության 8 տոկոս բաժնետեր: Բացի իրենից ընկերության բաժնետեր են հանդիսանում ևս երկու հոգի՝ Արշավիր Մկրտչյանի որդիները՝ Արա և Սուրիկ Մկրտչյանները, որոնցից մեկը մյուսից քիչ տարբերությամբ շատ բաժնետոմս ունի: Բարմիկ Աբրահամյանի հետ ծանոթացել է <<Դաստակերտ>> փոքր հիդրոէլեկտրոկայանի կառուցման հետ կապված աշխատանքների ընթացքում և ով ուղղակի ղեկավարել է շինարարական աշխատանքների կատարումը, սակայն վերջինս ընկերությունում բաժնետեր չի հանդիսացել, քանի որ ինքը որպես բաժնետեր, պարտադիր այդ մասին կտեղեկացվեր: Ավելին, Արմինե Մովսիսյան անձի ինքը չի ճանաչում և նման բաժնետիրոջ մասին երբևէ որևէ խոսակցություն չի եղել: Իր ներդրումը նշված հիդրոէլեկտրոկայանում եղել է այն, որ մեկ բաժնետոմսը 4.000 ՀՀ դրամ գումարով գնել է: Արշավիր Մկրտչյանը որպես ընկերության փաստացի սեփականատեր իրականացրել է վերոհիշյալ հիդրոէլեկտրոկայանի կառուցման համար ֆինանսավորումը, իսկ Բարմիկը լիազորագրով գործերն է կատարել: Ներկայումս ՀԷԿ-ը գործում է: Արշավիր Մկրտչյանը իրեն երբևէ չի ասել, որ Բարմիկ Աբրահամյանը նրան գումար Է տվել>>:
Առաջին ատյանի դատարանը միջոցներ է ձեռնարկել ապահովելու վկաներ Արսեն Մամիկոնի Մանուկյանի և Արշավիր Իլյայի Մկրտչյանի ներկայությունը դատական նիստերին, սակայն վերջիններիս մասնակցությունը հնարավոր չի եղել ապահովել, քանի որ նրանք ՀՀ-ում չենք գտնվել, ուստի դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով, հրապարակել է նրանց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները:
Վկա Արսեն Մամիկոնի Մանուկյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ՝ <<․․․հանդիսանում է <<Բասա Շին>> ՍՊ ընկերության ճարտարագետ: Բարմիկ Աբրահամյանն ընկերության մասնակից չի հանդիսացել, վերջինս ընկերությունում ոչ մի գումարային ներդրում չի կատարել, իսկ թե Արա Մկրտչյանին գումար փոխանցել է, թե ոչ, այդ մասին տեղեկություն չունի: Ա.Մանուկյանը նաև նշել է, որ Արմինե Մովսիսյանին չի ճանաչում և վերջինս ընկերության մասնակից չի հանդիսացել և ներդրումներ չի կատարել>>:
Վկա Արշավիր Իլյայի Մկրտչյանի նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ՝ <<․․․ <<Բասա Շին>> ՍՊ ընկերության բաժնետերերն ըստ վերջինիս կանոնադրության հանդիսացել են Նաիրի Ֆիլոսյանը և իր երկու որդիները՝ Արա և Սուրիկ Մկրտչյանները, իսկ ինքը հանդիսանում է այդ ընկերության փաստացի սեփականատերը և իրականացրել է ընկերությանը պատկանող <<Դաստակերտ>> փոքր հիդրոէլեկտրոկայանի կառուցման համար ֆինանսավորումը: Բարմիկ Աբրահամյանն ըստ իրենց բանավոր պայմանավորվածության իրականացրել է վերոհիշյալ հիդրոէլեկտրոկայանի կառուցման փաստաթղթային փաթեթի կազմումը, իսկ գումարները ընկերության ծախսերը հոգալու համար ինքն է տվել Բարմիկ Աբրահամյանին, վերջինս ընկերությունում ոչ մի գումարային ներդրում չի կատարել, իր որդուն ոչ մի գումար չի տվել, հակառակ դեպքում որդին այդ մասին իրեն տեղյակ կպահեր: Արմինե Մովսիսյան տվյալներով անձի մասին Բ.Աբրահամյանը չի պատմել և ինքն այդ անձնավորությանը չի ճանաչում: Ինչ վերաբերում է Վազգեն Փերիխանյանին տրամադրված գումարներին, ապա դրանք տրամադրվել են իր կողմից և եղել են դեպքեր, որ դրանց մի մասը տրամադրվել է Բարմիկ Աբրահամյանին և վերջինիս միջոցով փոխանցվել Վ.Փերիխանյանին: Համենայն դեպս իր և Վ.Փերիխանյանի միջև գումարային անհամաձայնություն կամ պարտք ու պահանջ չի առաջացել>>:
Այլ փաստաթուղթ հանդիսացող՝ 2013թ. դեկտեմբերի 28-ին փոխատու Արմինե Ալեքսանի Մովսիսյանի և փոխառու Բարմիկ Խաչանի Աբրահամյանի միջև ՀՀ արդարադատության նախարարության Աջափնյակ նոտարական տարածքում՝ 28.350.000 ՀՀ դրամ գումարի վերաբերյալ կնքված փոխառության պայմանագրով, համաձայն որի փոխատուն փոխառուին է տրամադրել նշված գումարը առանց տոկոսագումարի, որը փոխառուն պարտավորվել է վերադարձնել միանվագ՝ մինչև 15.02.2014 թվականը:
Այլ փաստաթուղթ հանդիսացող <<Բասա Շին>> ՍՊ ընկերության 2008 թվականի նոր խմբագրությամբ կանոնադրության առկայությամբ, համաձայն որի՝ կից հավելվածի ընկերության մասնակիցներ են հանդիսանում Արա Մկրտչյանը, Սուրիկ Մկրտչյանը և Նաիրի Ֆիլոսյանը:
Այլ փաստաթուղթ հանդիսացող՝ ՀՀ արդարադատության նախարարության աշխատակազմի իրավաբանական անձանց պետական ռեգիստրի գործակալության պետի 17.01.2017թ.-ի թիվ 3-210044-17 գրությամբ և դրան կից տեղեկանքով, համաձայն որոնց՝ <<Բասա Շին>> ՍՊ ընկերության մասնակիցներ են հանդիսանում Արա Մկրտչյանը՝ 60 տոկոս բաժնեմասով, Սուրիկ Մկրտչյանը՝ 32 տոկոս բաժնեմասով և Նաիրի Փիլոսյանը՝ 8 տոկոս բաժնեմասով:
Այլ փաստաթուղթ հանդիսացող՝ ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի աշխատակազմի իրավաբանական վարչության պետի 13.01.2017թ.-ի թիվ 11-4/1772-17 գրությամբ և դրան կից ցանկով, համաձայն որոնց Բարմիկ Խաչանի Աբրահամյանը <<Բասա Շին>> ՍՊ ընկերությունում 2013թ․ ընթացքում գրանցված աշխատակից չի հանդիսացել:
Այլ փաստաթուղթ հանդիսացող՝ Արա Արշավիրի Մկրտչյանի 28.11.2017թ.-ի թվագրմամբ նոտարական վավերացմամբ դիմումով, համաձայն որի Արա Մկրտչյանը միանշանակ պնդել է, որ Բարմիկ Աբրահամյանն իրեն երբեք ոչ մի գումար չի տվել թե առձեռն, թե այլ եղանակներով և վերջինս <<Դաստակերտ>> ՀԷԿ-ի համար ոչ մի ներդրում չի կատարել:
23․ Վերաքննիչ դատարանը հիմնավորված չի համարում վերաքննիչ բողոքի պնդումն այն մասին, թե՝ <<․․․դատարանը դատավճռի նկարագրական-պատճառաբնանական մասում չի նշել, թե ինչ այլ վերաբերելի և թույլատրելի ապացուցների հետ համադրման արդյունքում է հանգել այն հետևության, որ Բ․Աբրահամյանի կողմից տուժող Ա․Մովսիսյանին վերցված գումարների մասով առկա է ոչ թե կողմերի միջև հաստատված քաղաքացիապարտավորական համարեբերություններից ծագած վեճ, այլ հենց խարդախության բնույթի քրեորեն արգելված արարքի հատկանիշներ>>։
Սույն պարագայում Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ օբյեկտիվ կողմից խարդախության հանցակազմը դրսևորվում է կատարման հատուկ եղանակով՝ խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելով։
Վստահությունը չարաշահելն ուրիշի գույքին տիրանալու կամ դրա նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելու նպատակով հանցավորի կողմից, նրա և գույքի սեփականատիրոջ կամ գույքը տիրապետողի միջև ձևավորված վստահության հարաբերությունների օգտագործումն է։ Արարքը խարդախություն որակելու համար բավարար չէ, որ անձն իր արարքներով կամ որոշակի հանգամանքների բերումով տուժողի մոտ վստահություն վայելի, այլ անհրաժեշտ է, որպեսզի վերջինս համոզի տուժողին իրեն փոխանցել գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները։
Հանցագործի նկատմամբ տուժողի վստահությունը կարող է ինչպես իրավական, այնպես էլ փաստական հիմքեր ունենալ։ Այլ կերպ` հանցավորի և տուժողի միջև առկա՝ վստահության վրա հիմնված հարաբերությունները կարող են բխել ինչպես նրանց միջև առկա պայմանագրից, լիազորագրից և այլն, այնպես էլ առաջանալ հանցավորի և գույքը հանձնողի անձնական հարաբերություններից, հանցավորի կողմից նախկինում դրսևորած վարքագծից, հանցավորի անձնավորությունից և այլն։
Տվյալ դեպքում ամբաստանյալ Բարմիկ Աբրահամյանն իր հանցավոր մտադրությունն իրագործելու և տուժող Արմինե Մովսիսյանի գույքը խարդախությամբ հափշտակելու նպատակով Ա․Մովսիսյանին նախապես ներկայացել է որպես գործարար, հիդրոէլեկտրոկայանների կառուցմամբ և շահագործմամբ զբաղվող անձնավորություն ու նման եղանակով վստահություն է ձեռք բերել վերջինիս մոտ, քանի որ զրույցներից մեկի ընթացքում Բ.Աբրահամյանը հայտնել է նաև, որ հանդիսանում է ՀՀ նախկին նախագահ Ռ.Քոչարյանի մորաքրոջ որդին: Բացի այդ, միասին այցելել են <<Վահագնի թաղամաս>>, հանդիպել գործարար Վահագն Հովնանյանի հետ, ում Բարմիկ Աբրահամյանը իրեն ներկայացրել է որպես իր գործընկեր:
Բայցի այդ, տեղեկացված լինելով, որ Ա․Մովսիսյանը տվյալ ժամանակահատվածում 110.000 ԱՄՆ դոլար գումարով վաճառել էր իր Երևան քաղաքի Աղբյուր Սերոբ փողոցում գտնվող բնակարանը և մեկ այլ բնակարան ձեռք բերելու համար տվել էր 60.000 ԱՄՆ դոլար կանխավճար, իսկ մնացած 50.000 ԱՄՆ դոլար գումարը գտնվում է իր մոտ, վերջինիս հայտնել է, որ գոյություն ունի <<Բասա Շին>> սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերություն, որը Սյունիքի մարզի Դաստակերտ համայնքում՝ Որոտան գետի Այրի վտակի վրա, փոքր հիդրոէլեկտրոկայան է կառուցելու, առաջարկել է Ա․Մովսիսյանին 100.000 ԱՄՆ դոլար գումարի չափով ներդրում կատարել այդ կայանի կառուցման մեջ, ձեռք բերել ընկերության կանոնադրական կապիտալում բաժնեմաս և հիդրոէլեկտրոկայանի հետագա շահագործումից ստանալ շահույթ։
Իսկ Ա․Մովսիսյանի մոտ վստահություն առաջացնելու նպատակով համաձայնել և վերջինիս հետ կազմել և ստորագրել է պարտավորագիր ինչպես նաև նոտարական վավերացմամբ կնքել է փոխառության պայմանագիր, սակայն իր տված խոստումներն ու պարտավորությունները ի կատար ածելու համար որևէ գործողություն չի կատարել, որպիսի հանգամանքն ապացուցվել է նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանում դատախննության ընթացքում ապացուցված վերոնշյալ ապացույցների համակցությամբ։
Ինչն էլ հիմք է հանդիսացել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից գալու այն հիմնավոր հետևության, որ ամբաստանյալ Բ․Աբրահամյանը սույն գործով տուժող Ա․Մովսիսյանի վստահությունը չարաշահելու միջոցով իբրև <<Բասաշին>> ընկերությունում <<Դաստակերտ փոքր հիդրոէլեկտրոկայանի>> կառուցման համար գումար ներդնելու նպատակով վերջինից ստացել է 28.667.800 ՀՀ դրամին համարժեք 70.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն նշված գումարով տվյալ ընկերությունում որևէ ներդում չի կատարել և արդյունքում հափշտակել է այն:
24․ Վերոգրյալների հիման վրա, գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցության մեջ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Բարմիկ Աբրահամյանի մեղքն իրեն վերագրվող արարքում հաստատված է, այսինքն, նա կատարել է արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:

II. Ամբաստանյալ Բ․Աբրահամյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով.
25․ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն`
<<Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները>>:
26. ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր 12.06.2007թ. Սուսաննա Սարգսի Ներսիսյանի վերաբերյալ թիվ ՎԲ-124/07 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ <</.../ [Վ]կայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել>>։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ <<ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու>>:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ՝ 2008 թվականի փետրվարի 1-ի Գուրգեն Մարտիրոսյանի վերաբերյալ թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ <<պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրադրություններն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝ սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը>>։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ <<սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես՝ տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը>>:
Վճռաբեկ դատարանը Սամվել Հովսեփյանի վերաբերյալ 2017 թվականի ապրիլի 12-ի թիվ ԼԴ/0193/01/10 որոշման մեջ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
<<… [20.] ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝ <<1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին։
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ /.../>>։
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-139/07, ՎԲ-195/07, ՎԲ-01/08, ԵԿԴ/0034/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում։ Վերոնշյալ որոշումներում Վճռաբեկ դատարանը մշտապես հաստատել է իրավական դիրքորոշումն առ այն, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակներն իրագործելու հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է, ի թիվս այլոց, հաշվի առնել հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը /հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ, ի թիվս այլ որոշումների, մանրամասն տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Գարուշ Մադաթյանի գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, Արմեն Շահբազյանի գործով 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումները/` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն /տե՛ս թիվ ԵԿԴ/0039/01/15, ԱՐԴ/0031/01/15, ԵԱԴԴ/0038/01/15, ԵԿԴ/0130/01/15, ՍԴ/0094/01/15, ՍԴ3/0201/01/15 գործերով որոշումները/։
/…/
Նշված հոդվածով նախատեսված հանցավոր արարքն ընդգրկված է սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների շարքում, ուստի պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի համատեքստում, սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված այլ գործոնների հետ մեկտեղ, հատկապես կարևոր է հանցագործությամբ պատճառված վնասի /դրա չափի/, այն վերականգնված լինելու կամ չլինելու հանգամանքների գնահատումը։ Վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների դեպքում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու խնդրին, իր որոշումներում մշտապես ընդգծել է, որ հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի նվազման տեսանկյունից հանցագործությամբ պատճառված նյութական վնասն ամբողջությամբ վերականգնված լինելու հանգամանքն էական նշանակություն ունի /տե՛ս, mutatis mutandis, Ա.Սարգսյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2009 թվականի հունիսի 2-ի թիվ ՀՅՔՐԴ/0109/01/08, Գ.Պետրոսյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2010 թվականի դեկտեմբերի 23-ի թիվ ԵԿԴ/0126/01/10 որոշումները/։
Ա.Հովհաննեսյանի վերաբերյալ կայացված որոշման շրջանակներում Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է՝ <</.../ Որքան ծանր է վրա հասած հետևանքը, մեծ՝ վնասի չափը, այնքան բարձր է հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը։ Վերջինս հակադարձ համեմատական է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառելիության հնարավորությանը։ Այլ խոսքով՝ որքան բարձր է հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը, այնքան ցածր է դրա համար նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հավանականությունը /.../>> /տե՛ս Ա.Հովհաննեսյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2015 թվականի փետրվարի 27-ի թիվ ԳԴ/0014/01/14 որոշման 15-րդ կետը/։
[21.1.] Ընդհանրացնելով սույն որոշման նախորդ կետում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հափշտակությունների և սեփականության դեմ ուղղված այլ հանցագործությունների դեպքում պատճառված նյութական վնասը հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա ազդող կարևոր գործոն է, ինչը դատարանի կողմից պատիժ նշանակելու գործընթացում պետք է պատշաճ գնահատականի արժանանա։ Մասնավորապես, որքան մեծ է հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, այնքան բարձր է արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, հետևաբար վնասը վերականգնված չլինելու պարագայում ինքնին նվազում է պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հավանականությունը։ Ուստի քննարկվող հանցագործություններով պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը որոշելիս դատարանը պետք է, ի թիվս այլ հանգամանքների, գնահատման ենթարկի հանցագործությամբ պատճառված վնասը, դրա չափը, ինչպես նաև՝ որքանով է այն մոտ կոնկրետ հանցակազմի հասարակ կամ որակյալ տեսակի առավելագույն կամ նվազագույն չափին, վնասը վերականգնված լինելու կամ չլինելու կամ մասնակի վերականգնված լինելու հանգամանքը և այլն։ Միևնույն ժամանակ, հանցագործությամբ պատճառված վնասը վերականգնված չլինելու պարագայում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները /տարիք, առողջական վիճակ և այլն/, ինչպես նաև առկա մեղմացնող հանգամանքները սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափ սահմանելու հիմք են։
Վերոնշյալ դիրքորոշումը նաև պայմանավորված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությամբ։ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ գույքային բնույթի հանցագործություններում սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է ապահովել պատճառված վնասի համարժեք հատուցմամբ և նախքան հանցագործությունը եղած իրադրության հնարավորինս վերականգնմամբ, իսկ քանի դեռ հանցագործությամբ տուժողին պատճառված վնասը չի հատուցվել, խոսք չի կարող լինել սոցիալական արդարությունը վերականգնված լինելու մասին։ Ուստի հանցանք կատարած անձի նկատմամբ պետք է ընտրվի այնպիսի ներգործության միջոց, որը կապահովի սոցիալական արդարության վերականգնումը, ինչպես նաև հանցավորի ուղղումը և նոր հանցագործությունների կանխումը>> /տե´ս Սամվել Հովսեփյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2017 թվականի ապրիլի 12-ի թիվ ԼԴ/0193/01/10 որոշման 20-21.1-րդ կետերը/:
27. Սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Բ․Աբրահամյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, հաշվի առնելով վերջինիս կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը՝ վերջինս 64 տարեկան է, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում՝ վերջինիս նկատմամբ նշանակել է տվյալ հանցագործության համար օրենքով նախատեսված ազատազրկման ձևով համաչափ պատիժ:
28․ Միևնույն ժամանակ, Առաջին ատյանի դատարանը քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի և 64-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Բ․Աբրահամյանին մեղսագրված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, հանցավորի անձը, հիմնավորված կերպով հանգել է հետևության, որ տվյալ դեպքում ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի հիման վրա հոդվածի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն չափից ցածր կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ նշանակելը չի համապատասխանի արդարության և պատասխանատվության անհատականացման քրեաիրավական սկզբունքներին, ուստի եկել է այն հետևության, որ ամբաստանյալը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
29․ Վերաքննիչ դատարանը, սույն որոշման 25-26-րդ կետերում մեջբերված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո քննության առնելով ամբաստանյալ Բ․Աբրահամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու հարցը, հաշվի առնելով կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև արձանագրելով, որ սույն գործով հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասի չափը /70.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 28.667.800 /քսանութ միլիոն վեց հարյուր վաթսունյոթ հազար ութ հարյուր/ ՀՀ դրամ/, այն ընդհանրապես վերականգնված չլինելը վկայում են հանցագործության՝ հանրային վտանգավորության բարձր աստիճանի մասին, հանգում է այն հետևության, որ վերոգրյալները բավարար չեն գալու այն հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, և նրա նկատմամբ իրեն վերագրվող հանցագործության համար ազատազրկման ձևով համաչափ պատիժ նշանակելու և այն կրելու միջոցով կարելի է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
30․ Անդրադառնալով վերաքննիչ բողոքում նշված՝ դատական ակտի պատճառաբանվածության խնդրին, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարել արձանագրել, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ <<…չնայած <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը պարտավորեցնում է դատարաններին պատճառաբանել իրենց դատական ակտերը, սակայն դա չի կարող մեկնաբանվել որպես ցանկացած փաստարկի առնչությամբ պատճառաբանված պատասխան ներկայացնելու պահանջ /տե՛ս Van de Hurk v. the Netherlands գործով Եվրոպական դատարանի` 1994 թվականի ապրիլի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 16034/90, կետ 61/ և Դատարանի որոշումից պետք է պարզ դառնա, որ գործի համար էական նշանակություն ունեցող հարցերը քննարկվել են>> /տե՛ս Boldea v. Romania գործով Եվրոպական դատարանի` 2007 թվականի փետրվարի 15-ի վճիռը, գանգատ թիվ 19997/02, կետ 30/:
31. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ պաշտպան Գ․Պապոյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու և դատավճիռը բեկանելու, ամբաստանյալ Բ․Աբրահամյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնելու, կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ վերջինիս նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր չկան, նկատի ունենալով, որ դատարանը դատավճիռ կայացնելիս` թույլ չի տվել նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումներ:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ և 394-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Պաշտպան Գ․Պապոյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել, իսկ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022թ. ապրիլի 14-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Բարմիկ Խաչանի Աբրահամյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ` թողնել անփոփոխ:
2. Սույն որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այն հրապարակելու օրվանից մեկամսյա Ժամկետում` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա․ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ

Ս․ՄԱՐԱԲՅԱՆ