ԵԿԴ/0331/01/17






Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ`
Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահող դատավոր՝ Ն.Հովակիմյան
դատավորներ՝ Կ.Մարդանյան
Ռ.Բարսեղյան

քարտուղարությամբ՝ Հ.Հակոբյանի
մասնակցությամբ՝
դատախազ՝ Հ.Երեմյանի
պաշտպաններ՝ Վ.Նիկողոսյանի
Ա.Մկրտչյանի
ամբաստանյալ՝ Ա.Դաբաղյանի

16.06.2022թ. ք.Երևան

դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկության կարգով քննության առնելով ամբաստանյալ Աննա Ռուբենի Դաբաղյանի վերաբերյալ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ նաև՝ Դատարան) 29.10.2021թ. դատավճռի դեմ պաշտպաններ Վ.Նիկողոսյանի և Ա.Մկրտչյանի վերաքննիչ բողոքը.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
15.06.2017թ. ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչությունում հարուցվել է թիվ 58209417 քրեական գործը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
08.08.2017թ. նախաքննության մարմնի որոշմամբ Աննա Դաբաղյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
05.12.2017թ. նախաքննության մարմնի որոշմամբ թիվ 58209417 քրեական գործից մաս է անջատվել, որին շնորհվել է 58218317 համարը:
06.12.2017թ. նախաքննության մարմնի որոշմամբ Աննա Դաբաղյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
14.12.2017թ. քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան և մակագրվել դատավոր Ա.Վարդանյանին:
24.10.2018թ. ՀՀ նախագահի թիվ ՆՀ-454-Ա հրամանագրով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Ա.Վարդանյանը նշանակվել է ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի դատավոր:
27.10.2018թ. թիվ ԵԿԴ/0331/01/17 քրեական գործը վերամակագրվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Վ.Մարգարյանին:
Դատարանի 29.10.2021թ. դատավճռով վճռվել է.
«Աննա Ռուբենի Դաբաղյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել՝ ազատազրկում 4 (չորս) տարի ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման և առանց որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու:
Աննա Ռուբենի Դաբաղյանի նկատմամբ կիրառել «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետը և Աննա Ռուբենի Դաբաղյանին ազատել նշանակված պատժից:
Աննա Ռուբենի Դաբաղյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Աննա Ռուբենի Դաբաղյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության անձնագրային և վիզաների վարչությունում ու ՍԷԿՏ համակարգում սույն քրեական գործով առկա սահմանափակումները վերացնել:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Ասյա Հարությունի Առաքելյանի ՀՀ քաղաքացու BA 3099271 համարի անձնագիրը, Անդրանիկ Սամանդի Շավեշյանի ՀՀ քաղաքացու AR 0200014 համարի անձնագիրը և Ասյա Առաքելյանից առգրավված նրա տվյալներով Իտալիայի քաղաքացու 2396145AA համարի կեղծ նույնականացման (ID) քարտը թողնել քրեական գործում:
Տուժող Ասյա Հարությունի Առաքելյանի ներկայացուցիչ Լևոն Սահակյանի քաղաքացիական հայցն ընդդեմ ամբաստանյալ Աննա Ռուբենի Դաբաղյանի բավարարել:
Աննա Ռուբենի Դաբաղյանից հօգուտ տուժող Ասյա Հարությունի Առաքելյանի բռնագանձել 1500 (հազար հինգ հարյուր) եվրո գումարին համարժեք ՀՀ դրամ գումար:
Տուժող Անդրանիկ Սամանդի Շավեշյանի ներկայացուցիչ Ամրամ Մակինյանի քաղաքացիական հայցն ընդդեմ ամբաստանյալ Աննա Ռուբենի Դաբաղյանի բավարարել մասնակի:
Աննա Ռուբենի Դաբաղյանից հօգուտ տուժող Անդրանիկ Սամանդի Շավեշյանի բռնագանձել 3700 (երեք հազար յոթ հարյուր) եվրո գումարին համարժեք ՀՀ դրամ գումար:
Աննա Ռուբենի Դաբաղյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 206.100 (երկու հարյուր վեց հազար հարյուր) ՀՀ դրամ որպես դատական ծախսի գումար:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 11.06.2018թ.-ի որոշմամբ՝ Աննա Ռուբենի Դաբաղյանի անվամբ գրանցված շարժական և անշարժ գույքերի վրա դրված կալանքը թողնել անփոփոխ մինչև քաղաքացիական հայցերի և դատական ծախսերի մասով դատավճռի կատարումը:
(…)»:
16.05.2022թ. Դատարանի դատավճռի դեմ փոստային ծառայության միջոցով վերաքննիչ բողոք են ներկայացրել պաշտպաններ Վ.Նիկողոսյանը և Ա.Մկրտչյանը:
Վերաքննիչ դատարանի 01.06.2022թ. որոշմամբ պաշտպանների վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ:
Վերաքննիչ բողոքի պատասխան չի ներկայացվել:

2.Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը և գործի փաստական հանգամանքները.
Նախաքննության մարմնի կողմից Աննա Ռուբենի Դաբաղյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով այն բանի համար, որ նա. «[Աննա Ռուբենի Դաբաղյանը] շահադիտական նպատակով կազմակերպել է ՀՀ երկու քաղաքացիների անօրինական միգրացիան:
Այսպես, Աննա Դաբաղյանը, նպատակ ունենալով կազմակերպելու ՀՀ հինգ քաղաքացիների անօրինական միգրացիան դեպի Եվրոպա, 2017թ. գարնանը պահանջել և ընդհանուր ստացել է Ասյա Առաքելյանից՝ 1500 եվրո, Անդրանիկ Շավեշյանից՝ 3700 եվրո, Ռուստամ Խատոյանից՝ նրա ընտանիքի և ընտանիքի անդամների՝ Հերիքնազ Մահմուդյանի և Միլենա Խատոյանի համար՝ 9300 եվրո գումար, ինչպես նաև իր հանցավոր գործողությունները քողարկելու համար ստացել է նրանց անունից նոտարական վավերացմամբ ձևական լիազորագրեր, որով իրավունք է ստացել, այդ թվում նաև, նրանց անունից հանդես գալու Ռուսաստանի Դաշնության Մոսկվա քաղաքում գտնվող Լեհաստանի և Գերմանիայի դեսպանություններում, ստանալ և հանձնել անհրաժեշտ փաստաթղթեր, ՌԴ-ում կանգնեցնել նրանց ժամանակավոր հաշվառման, կնքել աշխատանքային և այլ պայմանագրեր, հանդես գալ անձնագրային բաժնում, պետական և ոչ պետական կազմակերպություններում, ստորագրել նրանց փոխարեն:
Նշված հինգ ՀՀ քաղաքացիների օտարերկրյա պետություն մուտքը շահադիտական նպատակով կազմակերպելու համար Աննա Դաբաղյանը 18.03.2017թ.-03.05.2017թ. մեկնել է Մոսկվա, ապա 09.05.2017թ.-13.05.2017թ. մեկնել է Թուրքիա՝ քաղաք Ստամբուլ, և քննությամբ չպարզված հանգամանքներում ձեռք է բերել Շենգենյան համաձայնության երկրների բազմակի օգտագործման մուտքի կեղծ արտոնագրեր, որոնք պլանավորվել է փակցնել Ասյա Առաքելյանի, Անդրանիկ Շավեշյանի, Ռուստամ Խատոյանի, Հերիքնազ Մահմուդյանի և Միլենա Խատոյանի անձնագրերում՝ Ստամբուլ քաղաքում:
13.05.2017թ. վերադառնալով ՀՀ՝ Աննա Դաբաղյանը Անդրանիկ Շավեշյանին և մյուսներին հայտնել է, որ դեպի Եվրոպա ուղևորությունը կայանալու է Ստամբուլ քաղաքով, ապա ձեռք է բերել Երևան-Ստամբուլ ուղղության ավիատոմսեր և նշված հինգ անձանց հետ 18.05.2017թ. մեկնել է Ստամբուլ, որտեղ Աննա Դաբաղյանը Ասյա Առաքելյանին ու Անդրանիկ Շավեշյանին է հանձնել նրանց անձնագրերը՝ ՌԴ Մոսկվա քաղաքում համապատասխանաբար Իտալիայի և Ֆրանսիայի դեսպանությունների կողմից տրված Շենգենյան համաձայնության երկրների մուտքի կեղծ արտոնագրերը փակցված վիճակում, ինչպես նաև տվել է վերջիններիս տվյալներով համապատասխանաբար Իտալիայի և Ֆրանսիայի քաղաքացիների կեղծ նույնականացման քարտեր՝ խոստանալով Ռուստամ Խատոյանին և նրա ընտանիքի անդամներին Շենգենյան համաձայնության երկրների մուտքի արտոնագրերը հանձնել և նրանց մեկնումը կազմակերպել հաջորդ օրը:
2017թ. մայիսի 23-ին Ասյա Առաքելյանը և Անդրանիկ Շավեշյանը ավտոբուսով փորձել են հատել թուրք-հունական սահմանը, սակայն սահմանային հսկողություն անցնելիս կեղծիքը բացահայտվել է, որից հետո սահմանապահները նշված անձնագրերից պոկել են կեղծ արտոնագրերը և նրանց վերադարձրել Թուրքիա, իսկ Ռուստամ Խատոյանը և նրա ընտանիքի անդամները, տեղեկանալով կատարվածի մասին, հրաժարվել են նման եղանակով մեկնել դեպի Եվրոպա, այնուհետև նշված հինգ անձինք վերադարձել են ՀՀ»:
Դատարանը դատավճռի՝ «ապացույցների հետազոտումը և գնահատումը» բաժնում, արձանագրել է հետևյալը.
«ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում Աննա Ռուբենի Դաբաղյանն ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքն ընդամենը տուրիստական ծառայություններ է մատուցել Ասյա Առաքելյանին, Անդրանիկ Շավեշյանին, Ռուստամ Խատոյանին և նրա ընտանիքի անդամներին, կեղծ փաստաթղթեր ձեռք չի բերել և չի իրացրել, այդպիսի դիտավորություն չի ունեցել, տեղյակ չի եղել Ա. Առաքելյանին ու Ա. Շավեշյանին իր կողմից իրացված շենգենյան վիզաների (ինչպես նաև ID քարտերի) կեղծ լինելու մասին:
Աննա Դաբաղյանը հայտնել է, որ նախկինում Անդրանիկ Շավեշյանին և նրա մորը մատուցել է տուրիստական ծառայություններ, որի արդյունքում նրանք ստացել են եվրոպական երկիր մուտք գործելու արտոնագիր: 2017 թվականին կրկին իրեն է դիմել Անդրանիկ Շավեշյանը, ով ցանկացել է ստանալ Գերմանիա մեկնելու համար բազմակի մուտքի արտոնագիր /multi visa/, սակայն ինքը պարզել է, որ առաջիկա 6 ամսվա ընթացքում դեսպանությունները multi visa չեն տրամադրելու: Խոսակցության ընթացքում Անդրանիկը հարցրել է, թե արդյունքում ՀՀ քաղաքացին իրավունք ունի արդյոք այլ երկրում դիմի և ստանա մուտքի «multi visa»: Ինքը Անդրանիկ Շավեշյանի հետ կապված զանգահարել է Երևանի «Վիզա կենտրոն» և պարզել, որ ՀՀ քաղաքացին կարող է այլ պետությունում ստանալ շենգենյան մուլտի վիզա, սակայն քաղաքացին պարտադիր պետք է մեկնի տվյալ երկիր, հանձնի մատնահետք, որից հետո միայն նա կարող է ստանալ վիզա կամ մերժվել: Տուրիստի համար լիազորված անձը կարող է կազմակերպել այլ երկրում վիզա ստանալու նախապատրաստական աշխատանքները, իսկ ավարտական փուլում տուրիստը պետք է ներկայանա տվյալ երկիր, մատնահետք հանձնելու և անձնագրով նույնականացվելու նպատակով: Միայն դրանից հետո նա կարող է ստանալ կամ մերժվել դեսպանատան կողմից: Իրեն դիմել են Անդրանիկ Շավեշյանը, Ասյա Առաքելյանը և Ռուստամ Խատոյանը` կնոջ ու երեխայի հետ՝ եվրոպական երկրների մուտքի արտոնագիր ստանալու համար, որի համար իրեն տարամադրել են նոտարական կարգով հաստատված լիազորագրեր Մոսկվա քաղաքում հանդես գալու համար: Այդ անձանց վիզա ստանալու նախապատրաստական աշխատանքների համար 2017 թվականի գարնանը ինքը մեկնել է Մոսկվա և 10 օր հետո զանգահարել և ասել է, որ իրենք որոշ ժամանակ հետո պետք է պարտադիր մեկնեն ՌԴ, որպեսզի մատնահետք հանձնեն: Սակայն ՌԴ և Եվրոպայի միջև առաջացած որոշ տարաձայնությունների պատճառով վիզաների տրամադրման կարգում եղել են որոշակի փոփոխություններ` ՌԴ-ում վիզա կարող էին ստանալ միայն տվյալ երկրի քաղաքացիները, իսկ այլ երկրների քաղաքացիները «multi visa» կարող են ստանալ միայն հրավերքի դեպքում: Ինքը ստիպված վերադարձել է Հայաստան և իր գրասենյակում այդ մասին հայտնել է Անդրանիկին, Անդրանիկը խնդրել է փորձել այլ երկրների դեսպանություններով ստանալ «multi visa»: Այդ ընթացքում իր ու Անդրանիկի ընդհանուր ծանոթ ոմն Ժորայի միջոցով հեռախոսազրույցի միջոցով ծանոթացել է Նասր Հարութի հետ, ով ներկայացել է Ստամբուլում որպես Իրանի փոխդեսպան, ով հայտնել է, որ կարող է ստանալ «multi visa»: Ինքն այդ մասին հայտնել է Անդրանիկին, նա էլ մյուս տուրիստներին, ովքեր համաձայնվել են Թուրքիայում ստանալ վիզա: Տուրիստների համաձայնությունը ստանալուց հետո ինքը զանգահարել է Նասր Հարութին, ով հայտնել է, որ հյուրանոց կամրագրի իրենց համար: 18.05.2017թ.օրինական կարգով հատել են ՀՀ սահմանը և մեկնել են Թուրքիա, որտեղ իրենց դիմավորել է Նասրի կողմից ուղարկված կապույտ համարանիշերով դեսպանատան ավտոմեքենան և տեղափոխել նախապես ամրագրված Վիժն հյուրանոցը: Այս հանգամանքը բարձրացրել է իր վստահությունը Նասր Հարութի նկատմամբ: Հյուրանոցում տեղավորվելու հաջորդ առավոտյան Նասր Հարութը եկել է հյուրանոց, վերցրել է տուրիստների անձնագրերը և հեռացել: Մի քանի ժամ անց նա զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ արտահերթ հարցազրույցի համար իրենք պետք է վճարեն 50 տոկոս կանխավճար, ինքը և տուրիստները ստիպված համաձայնել են: Իր և Հարութի բոլոր խոսակցությունները եղել են բարձրախոսով, երբեմն բոլոր տուրիստների, իսկ հիմնականում Անդրանիկ Շավեշյանի ներկայությամբ: Մոտ 20 րոպե անց Հարութը նորից եկել է հյուրանոց, ինքը գումարը իջեցրել է և ծառայողական ավտոմեքենայում հանձնել է նրան: Իր մոտ որոշակի վախ է եղել, քանի որ Հարութի հետ պայմանավորվածությունները խախտվել են, այդ պատճառով ինքը խնդրել է Անդրանիկին դուրս գալ, թեկուզ բակում կանգնել և հետևել այդ գործընթացին: Մեկ ժամ անց Հարութը զանգել է իրեն և ասել, որ առավոտյան Ասյայի և Անդրանիկի փաստաթղթերը պատրաստ կլինեն` ավելացնելով, որ նրանք մատնահետք տալու կարիք չունեն, քանի որ Անդրանիկի տղաները Գերմանիայում են և նա երկու անգամ մուտք ու ելք է ունեցել, նրա տվյալները բազայում կան, իսկ Ասյայի քույրն օրինական է մեկնել Եվրոպա և նրա տվյալները բազայում կան: Հաջորդ օրը Հարութը եկել է հյուրանոց Անդրանիկի և Ասյայի անձնագրերով, որոնց մեջ եղել են վիզաները, այդ անձնագրերը տվել է իրեն: Մնացած գումարը տալուց հետո Նասր Հարութը իրեն և իր վարորդին ուղարկել է Սալոնիկի ավտոբուսի տոմսեր գնելու: Երեկոյան Հարութը անձամբ բերել է Սալոնիկից դեպի Գերմանիա և Ֆրանսիա ավիատոմսերը, ապահովագրությունները և երկու հատ եվրոպական ID պլաստիկ քարտ Անդրանիկի և Ասյայի համար, որոնք իր ասելով օրինական նվեր են հաճախորդներին: Նա ասել է, որ մյուս ընտանիքի փաստաթղթերը պատրաստ կլինեն մեկ-երկու օրվա ընթացքում, քանի որ վերջիններս պետք է մատնահետք տան, որովհետև նրանք երբևէ վիզա չեն ունեցել և ազգական էլ չունեն Եվրոպայում: Ասյայի և Անդրանիկի մեկնելուց հետո լուսադեմին իրեն զանգահարել է Ասյայի քույրը և ասել, որ նրանց հետ են վերադարձրել: Առավոտյան հյուրանոց է եկել Անդրանիկը և ասել, որ Ասյան իր բարեկամի տուն է գնացել: Անդրանիկի պնդմամբ իրենց Հունաստանի սահմանից հետ են ուղարկել կեղծ վիզաներ ունենալու համար: Ինքը նրանց մոտից զանգահարել է Հարութ Նասրին, վերջինս բարձր տոնով ասել է, որ նման բան չկա և չի կարող լինել, որից հետո հորդորել է առանց աղմուկ բարձրացնելու վերադառնալ Հայաստան, որից հետո մի քանի օրվա ընթացքում ամբողջ գումարները հետ կուղարկի, իր հետ չի ցանկանում այլևս աշխատել: Ամբաստանյալը հայտնեց նաև որ ինքը իրավունք չունի որևէ մեկի համար վիզա ստանալ, դա նույն բանն է, որ մեկ ուրիշի անձնագրով բանկում վարկ ստանաք, դա անհնար է:
Նկատի ունենալով, որ էական հակասություններ կան ամբաստանյալ Աննա Դաբաղյանի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքների միջև, ուստի Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ մասով, հրապարակել է ամբաստանյալ Ա.Դաբաղյանի կողմից նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքները:
Նախաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Ա.Դաբաղյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ.
«(...) 2017թ. գարնանը Անդրանիկը կրկին դիմել է իրեն այս անգամ արդեն բազմակի օգտագործման մուտքի արտոնագիր ստանալու հարցով, իսկ որոշ ժամանակ անց խնդրել է նաև միաժամանակ զբաղվել Ասյա Առաքելյանի, Ռուստամ Խատոյանի և նրա ընտանիքի համար Շենգենյան համաձայնության երկրների մուտքի արտոնագրեր ձեռք բերելու հարցով: 2017թ. մարտին գտնվելով Մոսկվայում, ծանոթացել է Արսեն Մելքոնյանի, իսկ նրա միջոցով Սամվել անունով երիտասարդի հետ, ում հետ քննարկել է իր հաճախորդների համար եվրոպական երկրներից կեղծ աշխատանքային հրավերների միջոցով բազմակի օգտագործման Շենգենյան համաձայնության երկրների մուտքի արտոնագրեր ստանալու հնարավորությունները: Վերադառնալով Երևան Անդրանիկ Շավեշյանից և մյուսներից վերցրել է նոտարական վավերցմամբ լիազորագրեր, որոնցով իրավունք է ստացել նրանց անունից հանդես գալ ՌԴ պետական մարմիններում և ՌԴ-ում եվրոպական երկրների դեսպանատներում: Վերադառնալով ՌԴ՝ իր հաճախորդների անձնագրերը փոխանցել է Արսեն Մելքոնյանին, իսկ վերջինս էլ Սամվելին: Նշել է, որ Սամվելին տվել է տարբեր չափի գումարներ՝ աշխատանքային հրավերների և մուտքի արտոնագրերի ստացման համար, որին ի պատասխան իրեն ուղարկել են մուտքի արտոնագրերի լուսանկարներ: Հետագայում պարզվել է, որ այդ լուսանկարները մոնտաժված են եղել, ոչ մի արտոնագիր իրականում ստացված չի եղել, իրեն խաբել են և հրաժարվել գումարները վերադարձնելուց: (...):»
Նախաքննական ցուցմունքները հրապարակելուց հետո ամբաստանյալ Ա.Դաբաղյանը դատարանի և դատավարության մասնակիցների հարցերին պատասխանելով՝ հայտնել է, որ Սամվելին չի ճանաչել, նրա հետ խոսել է մեկ անգամ՝ վայբեր հավելվածով: Արսենի և Սամվելի մասին հայտնածներից ոչ բոլորն են իրականություն և հստակ կարող է ասել Սամվելին չի ճանաչել, այլ մեկ անգամ է տեսել: Մոսկվա քաղաքում ինչպես ինքը, այնպես էլ յուրաքանչյուր երրորդ անձ չէր կարող տուժողների համար դիմել: Ընդհանրապես առկա է ԵՄ համաձայնագիր առ այն, որ եթե անձը մեկ անգամ դիմել է դեսպանություն, ապա իր վերաբերյալ տվյալները առկա են և երկրորդ անգամ գնալ հարկավոր չէ: Ըստ իրեն, եթե մարդ ցանկանա կեղծարարություն անի, գումարները վերցնելուց հետո կանհետանար, սակայն ինքը մշտապես եղել է նրանց հետ և մինչ օրս նրանց հետ է և պնդում է, որ ինքը որևէ մեկի չի խաբել: Նասր Հարութի հետ ինքն ընդամենը մեկ անգամ է խոսել, այն էլ վոտսապ հավելվածով, որի ժամանակ նա ասել է, որ հյուրանոց է ամրագրել և մնացած գործողությունները կատարվելու էին Թուրքիայում՝ նրա կողմից: Տրված լիազորագրերն ձևական բնույթ են կրել և որևէ տեղ չեն օգտագործվել: Անձնագրերը Նասր Հարութը բերել թողել է հյուրանոցի սպասասրահում, երբ ինքը մոտեցել է, նա դուրս է եկել շենքից, ինքը վերցրել է դեղին ծրարը և դուրս եկել շենքից, իսկ նա այդ պահին նստում էր մեքենան և իրեն ասել է, որ կզանգի կխոսեն: Իր հետ շենքից դուրս է եկել նաև Անդրանիկը: Դրանից հետո ինքը նայել է անձնագրերը և տվել անձնագրերի տերերին, իսկ նրանք բարձրացել են սենյակներ, որպեսզի զանգեն և այդ մասին հայտնեն իրենց բարեկամներին: Իր լարվածությունը և վախը կապված է եղել գումարների ավելացման հետ: Վիզաներում Մոսկվայի նշումը չի նկատել, քանի որ դիտել է այն հիմնական հատկանիշները, որոնք էական են, օրինակ կնիքի, հոլոգրաֆիկ նշանը և այլն: Ինքը չի կարող բացատրել, թե ինչպես է առաջացել Մոսկվայի և Թուրքիայում վիզաների սերիաների նմանությունը: ՀՀ սահմանը հատելու համար ինքը որևէ փաստաթուղթ՝ այդ թվում նաև կեղծ, չի պատրաստել և որևէ տեղ չի ներկայացրել: Երբ ինքը տեսել է, որ Հարութ Նասրը եկել է դեսպանատան համարանիշներով մեքենայով, իր մոտ կասկած չի եղել:
(Հատոր 1, գ.թ. 93–100, 106–107, 150–154 և
դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Աննա Դաբաղյանը առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չճանաչելով նպատակ է հետապնդում խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից, իսկ նրա մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցագործությունը կատարելու մեջ հիմնավորվել է, իսկ նրա պատճառաբանությունները հերքվել են՝ քրեական գործով ձեռք բերված և դատական քննությամբ հետազոտված՝ ինչպես Աննա Դաբաղյանի նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տված իրար հակասող ցուցմունքներով, այնպես էլ դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցներով:
Տուժող Անդրանիկ Սամանդի Շավեշյանի նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքներով այն մասին որ դուստրը՝ մոտ 15 տարի առաջ ամուսնացել է Գերմանիայի քաղաքացու հետ և մշտական բնակություն հաստատել Բեռլին քաղաքում: Բացի այդ, Գերմանիայում է բնակվում նաև հորաքույրը: Նրանց տեսակցելու նպատակով 2014թ. աշնանը և 2017թ. հունվարի 5-ին այցելել է Գերմանիա: Այդ նպատակով Շենգենյան մուտքի արտոնագիր ստանալու համար դիմել է Աննա Դաբաղյանին, ում միջոցով հավաքել է անհրաժեշտ փաստաթղթեր՝ նրան տալով սեփականության վերաբերյալ փաստաթղթեր, զբաղվածության և բանկային տեղեկանքներ: Դրանց հիման վրա նա լրացրել է համապատասխան փաստաթղթեր, որոնցով ինքը ներկայացել է ՀՀ-ում Իտալիայի դեսպանատուն և ստացել Շենգենյան մուտքի արտոնագիր: Երկրորդ անգամ, երբ այցելել է Գերմանիա, տեղի իշխանություններից զգուշացվել է, որ իրավունք չունի իտալական վիզայով Գերմանիայում 7 օրից ավել մնալու: 2017թ. փետրվարին կրկին ցանկացել է մեկնել Գերմանիա, սակայն այս անգամ արդեն գերմանական արտոնագրով: Այդ հարցով կրկին դիմել է Աննային և ասել, որ բազմակի օգտագործման արտոնագիր է ուզում: Աննան ասել է, որ չի կարող ՀՀ-ում Գերմանիայի դեսպանատնից մուտքի արտոնագրեր ստանալ, քանի որ այն շատ խիստ է, սակայն կարող է ստանալ Մոսկվայի դեսպանատան միջոցով, բայց դրա համար միասին պետք է մեկնեն Մոսկվա: Քանի որ չէր կարող Մոսկվա մեկնել, Աննայի առաջարկով տվել է լիազորագիր Երևանի Զեյթուն վարչական շրջանի թաղապետարանի շենքում գտնվող նոտարական գրասենյակում, որտեղ Աննան ամբողջությամբ թելադրել է լիազորագրի ողջ բովանդակությունը: Նշել է, որ իր հետ ցանկացել են Գերմանիա մեկնել նաև իր բարեկամները՝ Ռուստամը, իր կնոջ և դստեր հետ: Նշված նոտարական գրասենյակ գնացել են միասին և նույն լիազորագրից Աննային տվել են նաև Ռուստամը և նրա կինը: Լիազորագրի բովանդակությանը այդ ժամանակ առանձնապես ուշադրություն չի դարձրել և չի նկատել, որ բացի Մոսկվայում Գերմանիայի դեսպանատանը իր անունից հանդես գալու իրավունքից այն ներառում է նաև աշխատանքային և այլ պայմանագրեր կնքելու և հաշվառման կանգնեցնելու լիազորություններ: Լիազորագիրը վավերացնելուց հետո այն տեղում ռուսերեն թարգմանել են տվել: Աննան ասել է, որ մուտքի արտոնագիր ձեռք բերելու ողջ գործընթացի կազմակերպումը կարժենա յուրաքանչյուրի համար 3000 եվրո, որից 200-ական եվրո գումարը նոտարական գրասենյակի մոտ տվել են Աննային՝ որպես դեսպանատան մուտքի վճար: Դրանից հետո Աննան գնացել է Մոսկվա՝ իր հետ տանելով միայն լիազորագրերը, անձնագրերը և 3*4 չափի 2-ական լուսանկարներ՝ ասելով, որ մնացած թղթերը կհավաքի այնտեղից: Մեկնելուց մեկ շաբաթ անց ինքը և Ռուստամը այցելել են Աննայի ծնողների բնակության հասցե՝ Դավիթաշեն թաղամասում, որտեղ Ռուստամը Աննայի հորը՝ Ռուբենին է տվել 4000 եվրո գումար՝ յուրաքանչյուր անձի համար 1000 եվրո, քանի որ Աննան ասել էր, որ վիզաները պատրաստ են և պետք է վճարում կատարել: Դրանից 3 օր անց նույն վայրում Ռուբենին կրկին Աննայի պահանջով տվել են ընդհանուր 1500 եվրո:
2017թ. ապրիլին իրեն զանգահարել է Մոսկվայում բնակվող իր հորեղբոր որդին՝ Ալիխան Ասլանյանը, ով ասել է, որ իր հարևանուհու՝ Սյուզիի քույրը, ով բնակվում է Գյումրիում, ցանկանում է շտապ մեկնել Ֆրանսիա հիվանդ հոր մոտ: Խնդրել է օգնել և իր փաստաթղթերի հետ ուղարկել նաև նրանը՝ վիզա ստանալու համար: Դրանից հետո իրեն զանգահարել է Սյուզին և խնդրել, որ իր քրոջը ցույց տա նոտարական գրասենյակի տեղը, որտեղից ինքը լիազորագիր է վերցրել: Պայմանավորված օրը՝ ապրիլի վերջին հանդիպել է Ասյայի հետ Զեյթունի թաղապետարանի մոտ և տարել նրան նոտարական գրասենյակ, որտեղ նույն լիազորագրից են հանել: Դրանից հետո մինչև 2017թ. մայիսի կեսերը ոչ մի տեղեկություն չեն ստացել Աննայից վիզաների վերաբերյալ: Մոտավորապես այդ ժամանակ էլ զանգահարել է Ասյայի ամուսնուն և առաջարկել գնալ Աննայի մոտ՝ պարզելու, թե ինչ է կատարվում: Աննային հանդիպել են վերջինիս գրասենյակում, ով ասել է, որ 2 օրից կարող են մեկնել, ապա հաջորդ օրը զանգահարել է իրեն և ասել, որ 18.05.2017թ. վաղ առավոտյան՝ ժամը 04:00-ին հանդիպեն «Զվարթնոց» օդանավակայանում: Օդանավակայանում Աննան իրեն, Ասյային, Ռուստամին, Հերիքնազին վերադարձրել է անձնագրերը, որոնց մեջ բացակայում էին մուտքի արտոնագրերը: Աննան ասել է, որ դրանք պետք է խփվեն Ստամբուլում ոմն պարոն Հարութի միջոցով: Ստամբուլ հասնելուց հետո Աննայի առաջարկով կանգ են առել «VIZYON» հյուրանոցում, որտեղ կրկին նրան են հանձնել իրենց անձնագրերը և վճարել գումարի մնացած մասը՝ ընդհանուր 5700 եվրո, որպեսզի Աննան դրանք տանի իր ասելով պարոն Հարութի մոտ, ում նաև Նասր էր ասում: 4 օր անց Աննան ասել է, որ չի կարող հետ վերցնել անձնագրերը, քանի որ գումար է պակասում, անհրաժեշտ է ավելացնել ընդհանուր ևս 1500 եվրո գումար: Աննան ցույց է տվել նաև իրենց անձնագրերում փակցված արտոնագրերով լուսանկարներ: Հաշվի առնելով, որ այդ ժամանակ արդեն մահացել էր Ասյայի հայրը, իսկ նրա մոտ գումար չէր մնացել, իրենք վճարել են նաև նրա փոխարեն: Գումարը վերցնելուց 2 ժամ անց Աննան վերադարձել է իր և Ասյայի անձնագրերով: Ռուստամը և իր ընտանիքը պետք է մեկնեին ավելի ուշ: Անձնագրերի հետ միասին, որոնցում փակցված էին Շենգենյան մուտքի արտոնագրեր, Աննան տվել է նաև ID քարտեր՝ իրենց տվյալներով: Իրենը՝ Ֆրանսիայի քաղաքացու քարտ էր, իսկ Ասյայինը՝ Իտալիայի: Աննան ասել է, որ այդ քարտերը պարոն Հարութն իր կողմից նվեր է անում, ասել է, որ դրանք սահմանը անցնելուց հետո կարող են հանգիստ օգտագործել: Իրենք անձամբ երբեք չենք շփվել այդ մարդու հետ: Անձնագրերը ստանալու հաջորդ օրը երեկոյան ավտոբուսով ինքը և Ասյան մեկնել ենք թուրք-հունական սահման, որտեղ սահմանային հսկողության ժամանակ պարզվել է, որ արտոնագրերը կեղծ են: Մասնավորապես՝ իր արտոնագիրը իրականում տրված է եղել ինչ-որ կնոջ անունով: Հույն սահմանապահները արտոնագրերի վրա խաչ են քաշել գրիչով, որից հետո իրենց հանձնել են թուրքական իշխանություններին: Մեկուսարանի զուգարանում ինքը թափել է իր ID քարտը: Հյուրանոցում Աննան ասել է, որ չի հասկանում, թե ինչու է այդպես եղել, իսկ Նասրից գումարները հետ ուզելու պահանջին պատասխանել է, որ Նասրը իրենց սպանել կտա, եթե նման բան անեն: Արտոնագրերի կեղծ լինելը բացահայտվելուց հետո, Ռուստամը պահանջել է վերադարձնել իրենց անձնագրերը: Աննան հեռախոսով զրուցել է Հարութի հետ, որից հետո 5 րոպեով դուրս է եկել և հետ բերել անձնագրերը: Դրանից հետո գնել են հետդարձի տոմսեր և բոլորը միասին նույն չվերթով վերադարձել ՀՀ:
Ա.Շավեշյանը հայտնել նաև, որ ինքը Թուրքիայում Աննային պնդել է որպեսզի օդանավով մեկնեն, սակայն վերջինս ասել է, որ ավտոբուսով պետք է մեկնեն, քանի որ այդ վիզան ավտոբուսով մեկնելու համար է: Ա.Շավեշյանը հայտնել է, որ քանի որ ինքն է Ռուստամին ծանոթացրել Աննայի հետ, ուստի ինքը վերադարձրել է Ռուստամի գումարները, հետևաբար պահանջում է, Աննայից ինչպես իր այնպես էլ Ռուստամի տված գումարները, ընդհանուր 15.200 եվրո գումարի չափով: Նշել է նաև, որ Աննան իր ձեռքով պարտավորագիր է գրել, որ պարտավորվում է 13.000 Եվրո գումարը վերադարձնի, սակայն թուղթը իրավական ուժ չունի, որի պատճառով էլ այն չի ներկայացրել:
Ա.Շավեշյանի ներկայացացուցիչ Ա. Մակինյանը ներկայացրել է 15200 եվրոյին համարժեք դրամի քաղաքացիական հայց:
(դատական նիստի արձանագարություն , հատոր 1 գ.թ. 39-43)
Տուժող Ասյա Հարությունի Առաքելյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, 2009թ. ծնողները մեկնել են Ֆրանսիայի Հանրապետություն, որտեղ մշտական բնակություն են հաստատել և ստացել են Ֆրանսիայի քաղաքացիություն: Հայրը՝ Հարություն Առաքելյանը տառապում էր քաղցկեղով: 2017թ. փետրվար ամսին հոր վիճակը կտրուկ վատացել է, ստացել է սրտի կաթված: Հաշվի առնելով, որ հոր վիճակը շատ ծանր է, ցանկացել է մեկնել նրա մոտ, որի համար դիմել է ՀՀ-ում Իտալիայի դեսպանատուն՝ ներկայացնելով պահանջված փաստաթղթերը՝ իր և ամուսնու աշխատանքի վայրից տեղեկանքներ, բանկից տեղեկանք, երեխաների ծննդյան վկայականները և անձնագրերը, գույքի վկայականները: Դեսպանատունը իրեն մերժել է Շենգենյան մուտքի արտոնագիր տալ՝ պատճառաբանելով, որ փաստաթղթերը ոչ լիարժեք են ներկայացված: Այդ մասին պատմել է Մոսկվայում բնակվող քրոջը՝ Սյուզաննա Առաքելյանին, ով խորհուրդ է տվել դիմել տուրիստական գործակալություն` Աննա Դաբաղյանին: Վերջինս հաստատապես խոստացել է գործերը կարգավորել, որ ինքը երկու շաբաթով գնա և հետ գա: Աննան եղել է Մոսկվայում, այդ ժամանակ ինքը լիազորագիր է տվել նրան, որ նա իր փոխարեն դեսպանատանը հանդես գա: Լիազորագիր տալու տեղը իրեն ցույց է տվել ազգությամբ եզդի Անդրանիկը: Աննան երբ Մոսկվայում է եղել, նրա հետ շփվել են վայբերով: Ինքը Երևանում այցելել է Աննա Դաբաղյանի գրասենյակ, որը գտնվել է Շանթ հեռուստաընկերության շենքում: Իր ամուսինը 300 ԱՄՆ դոլար կամ Եվրո է փոխանցել Մոսկվա` Աննային, իսկ Ստամբուլում ինքը տվել է նրան 1200 ԱՄՆ դոլար կամ եվրո: Գումարը եղել է փաստաթղթերը պատրաստելու, ինչպես նաև ավիատոմս գնելու համար: Երևանի օդանավակայանում Աննան ասել է, որ ինքը գնա զուգարանների կողմը, որտեղ տեսախցիկ չկա, որպեսզի անձնագիրը իրեն փոխանցի: Անձնագիրը վերցրել է, սակայն մեջը կնիք չի եղել, Աննան ասել, է որ վիզան իր մոտ է, հասնեն Ստամբուլ վիզաները կփակցնի: 2017 թվականի մայիսի 18-ին նույն չվերթով Աննայի հետ մեկնել է Ստամբուլ, այնտեղ հասնելուց հետո գնացել են հյուրանոց, իսկ ժամեր անց պետք է մեկներ Փարիզ, բայց ձգձգվել է մի քանի օր, այդ ժամանակ իր անձնագիրը Աննա Դաբաղյանը վերցրել է: Անձնագիրը վերադարձրել է` Իտալիայի շենգենյան վիզան փակցված, այդ ժամանակ ինքը 1200 ԱՄՆ դոլարը կամ եվրոն տվել է Աննային: Ինքը երբևէ անձնագիրն ու վիզան առանձին-առանձին չի ունեցել և այդ կերպ չի լուսանկարել դրանք: Ավտոբուսով են մեկնել, Թուրքիայի սահմանային անցակետն անցել են, Հունաստանի անցակետում անձնագիրը վերցրել են, պարզվել է որ վիզան կեղծ է և սահմանապահները վիզան պոկել են անձնագրի էջից: Որից հետո իրենց նստեցրել են ոստիկանական ավտոմեքենա և հետ ուղարկել Թուրքիայի սահման, որտեղ վերցրել են իր իրերը, հեռախոսները: Իր հետ եղել է ազգությամբ եզդի Անդրանիկը, ում վիզան նունպես կեղծ է եղել: Հետո իրենց հետ են ուղարկել Ստամբուլ, որտեղից ամուսնու ծանոթները իրեն օդանավով ճանապարհել են Հայաստան:
Իր հետ բացի Անդրանիկից եղել են նաև նրա բարեկամները՝ ամուսիներ Ռուստամը և Հերիքնազը` երեխայի հետ, վերջիննրես նույնպես Աննայի միջոցով պետք է մեկներին Գերմանիա:
Անձնագիրը տալու հետ միաժամանակ իրեն Աննան տվել է Իտալիայի ID քարտ, որը ինքը հանձնել է իրավապահ մարմիններին, սակայն երբ խնդիրներն առաջացել էին Աննան իրենց ասել էր, որ դրանք թափեն: Աննան խնդրել է իրավապահ մարմիններին չհայտնել դեպքի մասին, խոստանալով որ կվերադարձնի գումարը:
Ինքը Հարութ անունով անձի մասին լսել է, սակայն նրա հետ շփում չի ունեցել, իր հեռախոսահամարը նրա մոտ չի եղել: Աննան իրեն ասել է, որ Հարութը դեսպանատան աշխատակից է Թուրքիայում: Բացի այդ 1500 Եվրոյից, որը վճարել է Աննային, Թուրքիայում ևս 1500 եվրո են պահանջել, որ անձնագրերը հետ տան, իր փոխարեն, հավանաբար Անդրանիկն ու Ռուստամն են այդ գումարը տվել:
Ասյա Առաքելյանը հայտնել, որ իր վայբեր հավելվածին Աննա Դաբաղյանն է ուղարկել վիզայի լուսանկարը, որը սակայն անձնագրին փակցված չի եղել: Աննան իրենց հավաստիացրել է, որ արտոնագրերը և նույնականացման քարտերը իսկական են:
Տուժող Ասյա Առաքելյանի ներկայացուցիչ Լ.Սահակյանը դատարանում 1500 եվրոյին համարժեք ՀՀ դրամի քաղաքացիական հայցի պահանջ է ներկայացրել և խնդրել նշված գումարը բռնագանձել ամբաստանյալ Աննա Դաբաղյանից՝ որպես պատճառված գույքային վնասի հատուցում:
(դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Վկա Ռոբերտ Սերյոժայի Հակոբյանի դատաքննության և նախաքննության ընթացքում տրված նույնաբովանդակ ցուցմունքներով, համաձայն որի դատավարության մասնակիցներից Աննա Դաբաղյանին ճանաչում է գործի բերումով, նրա հետ բարեկամություն և թշնամություն չունի, իսկ տուժող Ասյա Առաքելյանն իր կինն է: 2017թ. փետրվար ամսին կինը՝ Ասյա Առաքելյանը, պետք է մեկներ Ֆրանսիա՝ հիվանդ հորը տեսակցելու համար: Այդ նպատակով նա դիմել է ՀՀ-ում Իտալիայի դեսպանատուն, սակայն նրան մերժել են Շենգենյան համաձայնության երկրների մուտքի արտոնագիր տրամադրել: Որոշ ժամանակ անց Մոսկվայում բնակվող Ասյայի քույրը՝ Սյուզաննան, հայտնել է, որ Հայաստանում տուրիստական գործակալ կա Աննա Դաբաղյան անունով, ով կարող է Ասյայի համար ձեռք բերել Շենգենյան մուտքի արտոնագիր: Սյուզաննան տվել է Անդրանիկ անունով մի տղամարդու հեռախոսահամար, ով ճանաչում էր Աննային: Աննայի հետ անձամբ խոսել և պայմանավորվել է իր կինը: Աննան Ասյային ասել է, որ Մոսկվայում վիզա ստանալու համար անհրաժեշտ է նոտարական վավերացմամբ լիազորագրեր տալ նրան, որով նա իրավունք կստանա հանդես գալու Ասյայի անունից դեսպանատնում: Լիազորագիրը տալու համար պայմանավորվել են Անդրանիկի հետ, ում հետ և իր կինն հանդիպել է Երևանի Զեյթուն վարչական շրջանի նոտարական գրասենյակի մոտ, որտեղ էլ ձևակերպել են լիազորագիրը: Աննան մուտքի արտոնագրի համար պահանջել էր 1500 եվրո գումար: Պայմանավորվածության համաձայն՝ ինքն այդ գումարից 300 եվրոն որպես կանխավճար՝ բանկային փոխանցմամբ ուղարկել է Մոսկվա՝ Աննային: Աննան որևէ մանրամասներ չի պատմել կապված մուտքի արտոնագրի ձեռքբերման գործընթացի և նրա կողմից ձեռնարկվող քայլերի մասին: Նա վստահեցրել է, որ ամեն ինչ կատարվում է օրինական ճանապարհով: Դրանից հետո Աննան տարբեր պատճառաբանություններով ձգձգել է մուտքի արտոնագրի ստացումը: Ի վերջո նրա հետ հանդիպել են Երևանի նրա գրասենյակում: Ինքը այցելել է նշված գրասենյակ, որպեսզի վերցնի կնոջ ճամփորդական փաթեթը և անձնագիրը: Այնտեղ է եղել նաև Անդրանիկը: Մոտ 6 ժամ սպասել են, որպեսզի Աննան բերի փաթեթը, սակայն այդպես էլ չեն ստացել, քանի որ Աննան ասել է, որ Ռուսաստանից փաթեթը չի եկել: Մի քանի օր անց կրկին հանդիպել են և կրկին Աննան իրենց սպասեցրել է: Ի վերջո ինքը խնդրել է վերադարձնել անձնագրերը՝ հրաժարվելով ծառայությունից, սակայն Աննան ամեն կերպ համոզել է, որ պետք չէ հրաժարվել, ամեն ինչ պատրաստ է: Չնայած նրան, որ նա բազմիցս պահանջել է վերադարձնել կնոջ անձնագիրը, սակայն Աննան կրկին սկսել է տարբեր պատճառաբանություններ բերել, թե իբր դեռ փաթեթը չի հասել և համոզել է վերադառնալ՝ ասելով, որ նորությունների դեպքում կզանգահարի: Նույն օրը երեկոյան Աննան ասել է, որ ուղևորությունը կայանալու է Ստամբուլով: Մեկնելու օրը հանդիպել են «Զվարթնոց» օդանավակայանում, որտեղ Աննան կնոջը հանձնել է անձնագիրը՝ առանց արտոնագրի: Աննայի ասելով իրենք պետք է մեկնեին Ստամբուլ, տեղում ստանային արտոնագրերը, իսկ իր կինը՝ նույն օրը կամ հաջորդ օրը պետք է մեկներ Ֆրանսիա:
Ասյայի և մյուսների՝ ՀՀ-ից մեկնելուց հետո կնոջ հետ հեռախոսակապ է պահպանել, և վերջինիս պատմածից տեղյակ է, որ Ստամբուլ հասնելուց հետո պարզվել է՝ մուտքի արտոնագրեր ստանալու գործընթացը ձգձգվում է: Աննան հավաքել է անձնագրերը և լրացուցիչ գումար է պահանջել: Ինքը և իր կինը պայմանավորված գումարից ավել գումար չեն վճարել: Աննան ուշացմամբ վերադարձրել է կնոջ և մեկ մարդու անձնագրերը՝ արտոնագրերով, ինչպես նաև տվել է ինչ-որ նույնականացման քարտեր, որոնց մասին մինչ այդ որևէ պայմանավորվածություն չի եղել: Ասել է նաև, որ պատրաստվում են Անդրանիկի հետ ավտոբուսով անցնել Հունաստան, որտեղ պետք է ինքնաթիռ նստեր Ֆրանսիա մեկնելու համար: Հաջորդ օրը զանգահարել է Ասյան և ասել, որ սահմանային հսկողություն անցնելիս պարզվել է, որ արտոնագրերը կեղծ են եղել, դրանք պոկվել են սահմանապահների կողմից, և նրանց հանձնել են Թուրքիայի իշխանություններին:
(Հատոր 1, գ.թ. 171-174 և դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Վկա Ռուստամ Թաժդինի Խատոյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ կնոջ՝ Հերքինազ Մահմուդյանի և փոքր դստեր հետ բուժման նպատակով ցանկացել են մեկնել Գերմանիա: 2017թ. մարտին իր բարեկամից՝ Անդրանիկ Շավեշյանից, տեղեկացել է, որ նա պատրաստվում է Գերմանիա գնալ և արդեն իսկ դրանով զբաղվող գործակալ է գտել, ով պետք է նրա համար շենգենյան արտոնագիր ստանա: Խնդրել է Անդրանիկին իր, կնոջ և երեխայի համար նույնպես փաթեթ պատրաստել: Անդրանիկը այդ նպատակով պայմանավորվել է նշված գործակալի հետ, ում անունը Աննա Դաբաղյան է: Որոշ ժամանակ անց հանդիպել են Աննայի հետ Երևան քաղաքի Զեյթուն վարչական շրջանի թաղապետարանի շենքում գտնվող նոտարական գրասենյակում, որտեղ իր և կնոջ անունով Աննային տվել են լիազորագրեր, որպեսզի նա կարողանա իրենց անունից հանդես գալ Մոսկվայում Գերմանիայի դեսպանատանը: Աննայի հետ պայմանավորվածության համաձայն ամբողջ ծառայության համար նրան պետք է վճարեին 9000 եվրո գումար՝ երեք արտոնագրի համար: Գումարի մի մասը՝ 600 եվրոն տվել է Աննային անմիջապես նոտարական գրասենյակի մոտ՝ լիազորագրերի, անձնագրերի և լուսանկարների հետ: Դրանից հետո Աննան գնացել է Մոսկվա՝ ասելով, որ մեկ շաբաթից թղթերը պատրաստ կլինեն: Որոշ ժամանակ անց Անդրանիկից իմացել է, որ Աննան լրացուցիչ գումար է ուզում ՀՀ վերադառնալու համար: Այդ նպատակով այցելել են Երևանի Դավթաշեն թաղամաս, որտեղ շենքերից մեկի բակում հանդիպել են Աննայի հորը՝ Ռուբենին, և նրան փոխանցել 4000 եվրո: Դրանից մոտ մեկ շաբաթ անց Աննան կրկին պահանջել է լրացուցիչ գումար՝ 1500 եվրո, որը նույնպես տվել են Ռուբենին: Աննայի ասելով այդ ժամանակ վիզաները պատրաստ էին և Աննա որպես ապացույց ուղարկել է իրենց տվյալներով վիզաների լուսանկարներ վայբեր հավելվածի միջոցով, սակայն դրանք չեն պահպանվել, հավանաբար Աննա այն ջնջել է: 2017թ. ապրիլին Աննային հանդիպել է Երևանում, որպեսզի վերցնի իրենց անձնագրերը, սակայն Աննան ասել է, որ արտոնագրերը դեռ պատրաստ չեն և պահանջել է վճարել գումարի մնացած մասը: Ինքը հրաժարվել է, սակայն Աննան համոզել է հետ չուզել անձնագրերը, քանի որ գումարը կկորի՝ ավելացնելով, որ 2 օրից մեկնելու են: Մեկ շաբաթ անց Անդրանիկի միջոցով տեղեկացել է, որ Աննան պահանջում է գումարի մնացած մասը՝ 2900 եվրո և դեռ 300 եվրո էլ հավելյալ: Անդրանիկի միջոցով Աննային տվել են նշված 3200 եվրո գումարը: Գումարի վերջին մասը վճարելուց հետո միևնույն է չեն ստացել անձնագրերը: 18.05.2017թ. Աննայի հետ նախնական պայմանավորվածության համաձայն մեկնել են Ստամբուլ: Մեկնելուց առաջ «Զվարթնոց» օդանավակայանում հանդիպել են Աննային, ով իրենց վերադարձրել է անձնագրերը, որոնցում սակայն արտոնագրեր չեն եղել: Աննան ասել է, որ դրանք պետք է ստանան Ստամբուլում: Այդ ժամանակ իրենց է միացել նաև Ասյա անունով մի կին, ով Ստամբուլից պետք է մեկներ Ֆրանսիա: Ստամբուլ հասնելուց հետո կանգ են առել հյուրանոցում, որտեղ Աննային են հանձնել անձնագրերը, որպեսզի նա նույն օրը խփի արտոնագրերը և իրենք ուղևորվեն Գերմանիա: Այդպես սպասել են 5 օր: Այդ ընթացքում Աննան իրենց ասել է, որ արտոնագրերը պետք է ձեռք բերի ոմն Հարութի միջոցով, ում իրենք չեն տեսել, որովհետև Աննան ասել է, թե նա ոչ մեկի հետ չի ուզում հանդիպել: Հետո Աննան սկսել է պատճառաբանել, որ անհրաժեշտ է ավելացնել ևս 1500 եվրո՝ պարտքով, որպեսզի հետ ստանա անձնագրերը: Ինքը տվել է 1000 եվրոն, իսկ մնացած 500-ը՝ Անդրանիկը, որպեսզի գոնե կարողանան Ասյային շուտ ուղարկել Ֆրանսիա, քանի որ վերջինիս հայրն արդեն մահացել էր: Վերցնելով գումարը Աննան նույն օրը հետ է եկել՝ իր հետ բերելով Անդրանիկի և Ասյայի անձնագրերը, իսկ իրենց անձնագրերը` փակցված վիզաներով, պետք է տար հաջորդ օրը: Նույն օրը երեկոյան Անդրանիկն ու Ասյան մեկնել են թուրք-հունական սահմանի անցակետ, որտեղ պարզվել է, որ արտոնագրերը կեղծ են: Սահմանապահները պոկել են արտոնագրերը և նրանց հետ ուղարկել: Ասյան չի վերադարձել հյուրանոց, այլ գնացել է ամուսնու ընկերոջ տուն: Ինքը տեսնելելով, որ արտոնագրերը կեղծ են, հետ է պահանջել իր և իր ընտաիքի անդմաների անձնագրերը: Աննան հետ է բերել անձնագրերը՝ խոստանալով, որ Հայաստանում կվերադարձնի գումարը: Ստամբուլում գնել են հետդարձի տոմսեր և բոլորով միասին 25.05.2017թ.-ին վերադարձել Հայաստան: «Զվարթնոց» օդանավակայանում Անդրանիկի և Ասյայի անձնագրերում հայտնաբերվել են պոկված արտոնագրերի հետքերը: Հայտնել է, որ Աննա Դաբաղյանից ոչ մի պահանջ չունի:
(դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Վկա Հերիքնազ Վալերիկի Մահմուդյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ բուժման նպատակով ամուսնու Ռուստամ Խատոյանի և երեխայի հետ ցանկացել են գնալ Գերմանիա: Իրենց բարեկամ Անդրանիկը իրեն ու ամուսնուն ծանոթացրել է Աննայի հետ, որպեսզի նա իրենց Շենգենյան վիզայի փաստաթղթերը պատրաստի, Աննային լիազորագիր են տվել, որ իրենց անունից Մոսկվայում փաստաթղթեր ստորագրի վիզա ստանալու համար, իր, ամուսնու և երեխայի համար յուրաքանչյուրի համար սկզբում պահանջել է 200 եվրո և վերցրել է անձնագրերը: Որից հետո ևս 3000 եվրո է պահանջել յուրաքանչյուրի համար: Ընդհանուր տվել են մոտ 11.000-12.000 եվրո, որից ոչ մի գումար Աննան չի վերադարձրել: Աննան ասել է, որ պետք է նախ մեկնել Մոսկվա, ապա այնտեղից Գերմանիա, հետո ասել է, որ Մոսկվայով չի ստացվում, պետք է Թուրքիայով մեկնեն: Աննան Ռուսաստանից վայբերով նկար է ուղարկել ամուսնու հեռախոսին, որ շենգենյան վիզան պատրաստ է, իրեն գումար է պետք, որից հետո Աննան վայբերով իր կողմից ուղարկված նկարը ջնջել է: Ամուսինը Անդրանիկի հետ միասին գնացել են և գումարը տվել են Աննային կամ նրա բարեկամներին:
2017 թվականի մայիսի 18-ին գնացել են «Զվարթնոց» օդանավակայան, որտեղ Աննան իրենց վերադարձրել է հայկական անձնագրերը, որոնց մեջ որևէ վիզա չի եղել փակցված: Աննան ասել է, որ անձնագրերում շենգենյան վիզաները փակցվելու են Ստամբուլում, այնուհետև մեկնել են Թուրքիա, որտեղ Աննան իրենց անձնագրերը վերցրել է տարել է ինչ-որ տեղ: Իրենք 4-5 օր մնացել են հյուրանոցում: Իրենց հետ եղել է Անդրանիկ Շավեշյանը և Ասյա անունով մի կին, ով պետք է մեկներ վատառողջ հոր մոտ` Ֆրանսիա: Աննան Անդրանիկին և Ասյային տվել է անձնագրերը` վիզաները փակցված և ինչ-որ քարտեր, որից հետո նրանք մեկնել են, իսկ իրենց անձնագրերը պետք է մի քանի ժամ հետո տային և հաջորդ օրը իրենք ևս պետք է մեկնեին: Անդրանիկն ու Ասյան մեկնել են, հատել Թուրքիայի սահմանը, բայց Հունաստանից նրանց վերադարձրել են, քանի որ վիզաները կեղծ են եղել: Դրանից հետո իրենք պահանջել են Աննայից հետ վարադարձնել անձնագրերը, Ստամբուլում գնել են հետդարձի տոմսեր և բոլորով միասին 25.05.2017թ.վերադարձել Հայաստան:
(դատական նիստի ձայնային արձանագրում)
Համակարգչատեխնիկական փորձաքննության 03.10.2017թ. թիվ 17-1423 եզրակացությամբ, համաձայն որի Ասյա Առաքելյանի Samsung GT-I9060/DS մակնիշի բջջային հեռախոսից «Viber» բջջային հավելվածից կատարված նամակագրության ջնջված ֆայլերից վերականգնվել է Ասյա Առաքելյանի տվյալներով թիվ 032970914 Շենգենյան համաձայնության երկրների մուտքի կեղծ արտոնագրի լուսանկար՝ նաև անձնագրում չփակցված վիճակում, որը Աննա Դաբաղյանը ուղարկել էր Մոսկվայից:
(Հատոր 1, գ.թ. 239–260)
Ապացույց ճանաչված, ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ ՍԶ ՍՎՍՋ «Զվարթնոց» ՍՎԲ-ում 25.05.2017թ-ին կազմված անձանց և փաստաթղթերի հատուկ ստուգման թիվ 1/250502, թիվ 1/250501 ակտերով, որոնցով Ասյա Առաքելյանի՝ BA3099271 և Անդրանիկ Շավեշյանի՝ AR0200014 անձնագրերում հայտնաբերվել են պոկված արտոնագրերի հետքեր:
(Հատոր 1, գ.թ. 8–9)
Ասյա Առաքելյանի կողմից ներկայացված՝
- թիվ 170427117242004 դրամական փոխանցման հայտարարագրով, համաձայն որի Աննա Դաբաղյանին է փոխանցվել 300 եվրո գումար,
- Ասյա Առաքելյանի տվյալներով լրացված 032970914 համարի Շենգենյան համաձայնության երկրների մուտքի արտոնագրի լուսանկարով, որը նա լուսանկարել է իր անձնագրից նախքան նշված արտոնագրի պոկվելը,
- Ասյա Առաքելյանի կողմից Աննա Դաբաղյանին տրված լիազորագրով՝ ռուսերեն թարգմանությամբ, համաձայն որի Աննա Դաբաղյանը հիմքեր է ստեղծել նրա անունից ՌԴ-ում հանդես գալու և Շենգենյան համաձայնության երկրների մուտքի արտոնագիր ստանալու համար կեղծ փաստաթղթեր ներկայացնելու համար:
(Հատոր 1, գ.թ. 31–38)
Անդրանիկ Շավեշյանի կողմից ներկայացված՝ իր կողմից Աննա Դաբաղյանին տրված լիազորագրով՝ ռուսերեն թարգմանությամբ, համաձայն որի Աննա Դաբաղյանը հիմքեր է ստեղծել նրա անունից ՌԴ-ում հանդես գալու և Շենգենյան համաձայնության երկրների մուտքի արտոնագիր ստանալու համար կեղծ փաստաթղթեր ներկայացնելու համար:
(Հատոր, գ.թ. 44-46)
Ռուստամ Խատոյանի կողմից ներկայացված՝ իր և կնոջ՝ Հերիքնազ Մահմուդյանի կողմից Աննա Դաբաղյանին տրված լիազորագրերով՝ ռուսերեն թարգմանությամբ, համաձայն որոնց Աննա Դաբաղյանը հիմքեր է ստեղծել նրա անունից ՌԴ-ում հանդես գալու և Շենգենյան համաձայնության երկրների մուտքի արտոնագիր ստանալու համար կեղծ փաստաթղթեր ներկայացնելու համար:
(Հատոր 1, գ.թ. 53-58)
ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ ՀՀԳՎ-ից ստացված թիվ 2/2/2-8522 առ 17.07.2017թ. գրությամբ ստացված երկու լազերային սկավառակներով, համաձայն որոնց պարզվել են 18.05.2017թ.-ին «Զվարթնոց» օդանավակայանում տեղի ունեցած քրեական գործի համար կարևոր նշանակություն ունեցող հանգամանքներ, մասնավորապես՝ Աննա Դաբաղյանի կողմից Անդրանիկ Շավեշյանին և Ասյա Առաքելյանին հանդիպելու և նրանց անձնագրեր փոխանցելու հանգամանքները:
(Հատոր 1, գ.թ. 71-72)
Աննա Դաբաղյանի կողմից ներակայացված «VIZYON» հյուրանոցի ամրագրման թերթիկով և նույն հյուրանոցի այցեքարտով, համաձայն որոնց 18.05.2017թ.-ին նա գտնվել է նշված հյուրանոցում:
(Հատոր 1, գ.թ. 110, 112)
Սահմանահատումների էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական համակարգից ստացված՝
- Աննա Դաբաղյանի սահմանահատումների վերաբերյալ քաղվածքով, համաձայն որի նա 18.03.2017թ.-ին մեկնել է Մոսկվա, 29.03.2017թ-ին վերադարձել ՀՀ, 05.04.2017թ-ին կրկին մեկնել է Մոսկվա, 03.05.2017թ.-ին վերադարձել ՀՀ, 09.05.2017թ-ին մեկնել է Թուրքիա, 13.05.2017թ.-ին վերադարձել է ՀՀ, 18.05.2017թ-ին թիվ 6733 չվերթով մեկնել է Թուրքիա, իսկ 25.05.017թ.-ին թիվ 6732 չվերթով վերադարձել ՀՀ,
- Անդրանիկ Շավեշյանի սահմանահատումների վերաբերյալ քաղվածքով, համաձայն որի նա 18.05.2017թ-ին թիվ 6733 չվերթով մեկնել է Թուրքիա, իսկ 25.05.2017թ-ին թիվ 6732 չվերթով վերադարձել ՀՀ,
- Ասյա Առաքելյանի սահմանահատումների վերաբերյալ քաղվածքով, համաձայն որի նա 18.05.2017թ-ին թիվ 6733 չվերթով մեկնել է Թուրքիա, իսկ 25.05.2017թ-ին թիվ 6732 չվերթով վերադարձել ՀՀ,
- Ռուստամ Խատոյանի սահմանահատումների վերաբերյալ քաղվածքով, համաձայն որի նա 18.05.2017թ.-ին թիվ 6733 չվերթով մեկնել է Թուրքիա, իսկ 25.05.017թ.-ին թիվ 6732 չվերթով վերադարձել ՀՀ,
- Հերիքնազ Մահմուդյանի սահմանահատումների վերաբերյալ քաղվածքով, համաձայն որի նա 18.05.2017թ.-ին թիվ 6733 չվերթով մեկնել է Թուրքիա, իսկ 25.05.2017թ-ին թիվ 6732 չվերթով վերադարձել ՀՀ,
- Միլենա Խատոյանի սահմանահատումների վերաբերյալ քաղվածքով, համաձայն որի նա 18.05.2017թ-ին թիվ 6733 չվերթով մեկնել է Թուրքիա, իսկ 25.05.017թ.-ին թիվ 6732 չվերթով վերադարձել ՀՀ:
(Հատոր 1, գ.թ. 15–17, 18–19, 20–21, 187–189, 190–191)
ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ ԱԿՎ-ից ստացված թիվ 16/387 առ 19.09.2017թ. գրությամբ, համաձայն որի Ասյա Առաքելյանը, Անդրանիկ Շավեշյանը, Ռուստամ Խատոյանը և Հերիքնազ Մահմուդյանը չեն դիմել ՀՀ-ում գործող ԳԴՀ-ի, Ֆրանսիայի և Չեխիայի դեսպանություններ՝ Շենգենյան գոտու արտոնագրեր ստանալու համար:
(Հատոր 1, գ.թ. 206)
ՀՀ ոստիկանության Ինտերպոլի ԱԿԲ-ից ստացված թիվ 9/A-4011-CF3/220/145/17 առ 27.10.2017թ. գրությամբ, համաձայն որի Անդրանիկ Շավեշյանը և Ասյա Առաքելյանը 23.05.2017թ-ին «Edirne» սահմանային անցակետով լքել, ապա նույն օրը մուտք են գործել Թուրքիա:
(Հատոր 1, գ.թ. 294)
ՀՀ ոստիկանության Իտերպոլի ԱԿԲ-ից ստացված թիվ 9/A-4469-CF3/220/145/17 առ 27.10.2017թ. գրությամբ և դրան կից փաստաթղթերով, համաձայն որոնց Անդրանիկ Շավեշյանը և Ասյա Առաքելյանը 23.05.2017թ-ին ժամը 03:00-ին ներկայացնելով համապատասխանաբար՝ ՀՀ քաղաքացու AR0200014 անձնագիրը՝ Ֆրանսիայի թիվ FRA518768445 մուտքի արտոնագրով և ՀՀ քաղաքացու BA3099271 անձնագիրը՝ ITA032970914 մուտքի արտոնագրով փորձել են հատել թուրք հունական սահմանը և անցնել Հունաստան, սակայն մուտքը մերժվել է, քանի որ ներկայացված արտոնագրերը կեղծ են եղել, և նրանք վերադարձել են Թուրքիա:
(Հատոր 1, գ.թ. 299–313)
Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝
- Ասյա Հարությունի Առաքելյանի ՀՀ քաղաքացու BA 3099271 համարի անձնագրով, համաձայն որի 10-րդ և 11-րդ էջերում առկա են 23.05.2017թ-ի Հունաստան մուտք գործելու փորձ կատարելու փաստը հաստատող դրոշմակնիք և պոկված արտոնագրի հետքեր,
- Անդրանիկ Սամանդի Շավեշյանի ՀՀ քաղաքացու AR 0200014 համարի անձնագրով, որի 10-րդ և 11-րդ էջերում առկա են 23.05.2017թ.-ի Հունաստան մուտք գործելու փորձ կատարելու փաստը հաստատող դրոշմակնիք և պոկված արտոնագրի հետքեր,
- Ասյա Առաքելյանից առգրավված նրա տվյալներով Իտալիայի քաղաքացու 2396145AA համարի կեղծ նույնականացման (ID) քարտով, որը նրան տրվել է Աննա Դաբաղյանի կողմից Շեգենյան համաձայնության երկրների տարածքում ազատ տեղաշարժը ապահովելու համար:
(Հատոր 1, գ.թ. 317)
Ասյա Առաքելյանից առգրավված Samsung GT-I9060/DS մակնիշի բջջային հեռախոսով, համաձայն որի դատահամակարգչատեխնիկական փորձաքննությամբ ջնջված նամակագրության ֆայլերից վերականգնվել են քրեական գործի համար կարևոր նշանակություն ունեցող տվյալներ, մասնավորապես՝ Ասյա Առաքելյանի տվյալներով 032970914 համարի արտոնագրի լուսանկար, որտեղ արտոնագիրը փակցված չէ անձնագրում և որը, ըստ Ասյա Առաքելյանի ցուցմունքի, իրեն ուղարկել են Մոսկվայից:
(Հատոր 1, գ.թ. 314-316)
20.07.2017թ. «Զվարթնոց» օդանավակայանի տեսագրություններով լազերային սկավառակների զննության արձանագրությամբ, համաձայն որի ամրագրվել են 18.05.2017թ-ին Աննա Դաբաղյանի կողմից «Զվարթնոց» օդանավակայանում Ասյա Առաքելյանին, Անդրանիկ Շավեշյանին հանդիպելու և նրանց անձնագրերը փոխանցելու հանգամանքները:
(Հատոր 1, գ. թ. 73-75)
04.07.2017թ. առգրավման արձանագրությամբ, համաձայն որի Ասյա Առաքելյանից առգրավվել են սույն քրեական գործով ապացույց ճանաչված՝ Ասյա Առաքելյանի Samsung GT-I9060/DS մակնիշի հեռախոսը և իրեղեն ապացույց ճանաչված Իտալիայի քաղաքացու 2396145AA համարի կեղծ նույնականացման (ID) քարտը:
(Հատոր 1, գ.թ. 70)
Մեղադրողի կողմից 22.10.2018թ-ին դատարանին ներկայացված՝ Հունաստանի իրավասու մարմիների կողմից կազմված փաստաթղթերի հայերեն թարգմանությամբ, համաձայն որոնց Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիներ Անդրանիկ Շավեշյանի և Ասյա Առաքելյանի մուտքը Հունաստան պետություն 23.05.2017թ. մերժվել է, քանի որ Անդրանիկ Շավեշյանի անձնագրում առկա թիվ FR 518768445 Ֆրանսիական Շենգեն հյուպատոսական մուտքի արտոնագիրը և Ասյա Առաքելյանի անձնագրում առկա ITA032970914 իտալական Շենգեն Հյուպատոսական մուտքի արտոնագիրը կեղծ են եղել:
(Հատոր 3, գ.թ. 53–71)»:
Դատարանը կատարել է հետևյալ իրավական վերլուծությունները.
«(…)Դատարանը, Աննա Ռուբենի Դաբաղյանին առաջադրված մեղադրանքի սահմաններում, ստուգելով և վերլուծելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, դրանցից յուրաքանչյուրը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Աննա Ռուբենի Դաբաղյանը կատարել է սույն դատավճռի 2-րդ կետում շարադրված՝ իրեն մեղսագրվող արարքը:
Արդյունքում, Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Աննա Ռուբենի Դաբաղյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով որակված է ճիշտ:
Սույն քրեական գործում առկա ապացույցներով հիմնավորվել է, որ Աննա Դաբաղյանը իրեն առաջադրված մեղադրանքում նկարագրված գործողությունների մի մասը կատարել է ՀՀ տարածքում (տուժողներին տեղափոխելու համար ավիատոմսերի ձեռքբերում, պայմանավորվածությունների մի մասի ձեռքբերում, գումարների մի մասի ստացում, Ստամբուլում գտնվող ոմն Նասր Հարութի հետ հեռախոսի միջոցով պայմանավորվածությունների ձեռքբերում և այլն), հետևաբար նա համարվում է ՀՀ տարածքում հանցանք կատարած անձ:
Դատարանը գտնում է, որ այդ արարքը Աննա Ռուբենի Դաբաղյանի կողմից կատարվել է մեղավորությամբ և կատարածի համար նա ենթակա է քրեական պատասխանատվության ու պատժի:
Անդրադառնալով պաշտպանների կողմից որպես իրավական փաստարկ վկայակոչված թիվ ԵԿԴ/0157/01/17 քրեական գործով դատական ակտին, Դատարանն արձանագրում է, սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները տարբերվում են նշված գործի փաստական հանգամանքներից:
Դատարանն որպես ամբաստանյալ Աննա Ռուբենի Դաբաղյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք, հաշվի է առնում նրա խնամքին անչափահաս մեկ երեխայի՝ Անգին Եղիազարյանի /ծնվ. 02.09.2005թ./ առկայությունը, իսկ որպես անձը բնութագրող տվյալ՝ հարևանների կողմից դրական բնութագրվելը:
Դատարանն ամբաստանյալ Աննա Ռուբենի Դաբաղյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրում:
(…)
Սույն դատավճռի 5-րդ կետում շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով ամբաստանյալ Աննա Դաբաղյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ նրա կատարած կոնկրետ արարքը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, դրա արդյունքում խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, հանցանքը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը, դրանք համադրելով նրա անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքի հետ, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանքի բացակայության փաստի հետ՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Աննա Դաբաղյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված միայն ազատազրկման ձևով պատժատեսակի կիրառման միջոցով հնարավոր է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
Քննարկելով ամբաստանյալ Աննա Դաբաղյանի կողմից պատիժը կրելու հարցը, Դատարանը գտնում է հետևյալը.
«Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» 2018 թվականի նոյեմբերի 01-ի ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն՝ «Համաներում հայտարարելով պատժից ազատել՝ (...)
1) առավելագույթնը չորս տարի ժամկետով ազատությունից զրկելու հետ կապված պատժի դատապարտված անձանց: (...):
Նույն օրենքի 9-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Սույն օրենքի կատարումը վերապահել՝
1) Հայաստանի Հանրապետության ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի և վերաքննիչ քրեական դատարաններին՝
ա. այն անձանց նկատմամբ, որոնց վերաբերյալ գործերը Հայաստանի Հանրապետության ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի կամ վերաքննիչ քրեական դատարանում են, սակայն մինչև սույն որոշումն ուժի մեջ մտնելը չեն քննվել, կամ այն անձանց նկատմամբ, որոնց վերաբերյալ գործերը քննվել են, բայց դատավճիռներն օրինական ուժի մեջ չեն մտել, (…)»:
Ելնելով վերոգրյալից Դատարանը գտնում է, որ Աննա Դաբաղյանի նկատմամբ ենթակա է կիրառման «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» 2018 թվականի նոյեմբերի 01-ին ընդունված և նոյեմբերի 06-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետը, քանի որ Աննա Դաբաղյանը մինչև 4 տարի ժամկետով ազատազրկման դատապարտվելու պայմաններում համաներում հայտարարելու մասին ՀՀ օրենքի կիրառումը սահմանափակող հանգամանքներ առկա չեն, իսկ մինչև չորս տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս՝ նա ենթակա է պատժի կրումից ազատման։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Աննա Ռուբենի Դաբաղյանի նկատմամբ կիրառված ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելն այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ դատական ակտի հնարավոր բողոքարկման դեպքում ամբաստանյալի դատավարական պարտականությունների պատշաճ կատարումն ապահովելու համար:
Դատարանը նաև գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված Ասյա Հարությունի Առաքելյանի ՀՀ քաղաքացու BA 3099271 համարի անձնագիրը, Անդրանիկ Սամանդի Շավեշյանի ՀՀ քաղաքացու AR 0200014 համարի անձնագիրը և Ասյա Առաքելյանից առգրավված նրա տվյալներով Իտալիայի քաղաքացու 2396145AA համարի կեղծ նույնականացման (ID) քարտը պետք է թողնել քրեական գործում:
(…)
Դատարանը գտնում է, որ քաղաքացիական հայցի առարկա չի կարող հանդիսանալ և հետևաբար, քրեական դատավարության շրջանակներում հատուցման ենթակա չէ այն վնասը, որը թեև այս կամ այն կերպ պայմանավորված է կատարված իրավախախտմամբ, սակայն չի առաջացել հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային և ֆիզիկական վնասի հետևանքով:
Սույն քրեական գործի դատական քննության ընթացքում տուժող Ասյա Հարությունի Առաքելյանն ընդդեմ Աննա Դաբաղյանի ներկայացրել է 1.500 Եվրո գումարին համարժեք ՀՀ դրամ գումարի չափով քաղաքացիական հայց, իսկ տուժող Անդրանիկ Սամանդի Շավեշյանը՝ 15.200 Եվրո գումարին համարժեք ՀՀ դրամ գումարի չափով քաղաքացիական հայց որպես հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասի հատուցում:
Վճռաբեկ դատարանի հիշյալ իրավական դիրքորոշման համատեքստում քննելով ներկայացված քաղաքացիական հայցերը և անկախ այն հանգամանքից թե ինչ չափով կամ ծավալով է այն ընդունվում ամբաստանյալի կողմից, Դատարանը գտնում է, որ տուժող Ասյա Հարությունի Առաքելյանի քաղաքացիական հայցը պետք է բավարարել ամբողջությամբ և ամբաստանյալ Աննա Դաբաղյանից հօգուտ Ասյա Առաքելյանի բռնագանձել 1.500 եվրո գումարին համարժեք ՀՀ դրամ գումար որպես հանցագործությմաբ անմիջականորեն պատճառված վնասի հատուցման գումար, իսկ տուժող Անդրանիկ Սամանդի Շավեշյանի քաղաքացիական հայցը պետք է բավարարել մասնակիորեն և ամբաստանյալ Աննա Դաբաղյանից հօգուտ տուժող Անդրանիկ Շավեշյանի պետք է բռնագանձել 3.700 եվրո գումարին համարժեք ՀՀ դրամ գումար՝ որպես ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հանցագործությամբ տուժող Անդրանիկ Շավեշյանին անմիջականորեն պատճառված վնասի հատուցման գումար, իսկ ներկայացված քաղաքացիական հայցը մնացած՝ 11.500 Եվրո գումարի մասով, պետք է թողնել առանց քննության՝ տուժողին իրավունք վերապահելով քաղաքացիական դատավարության կարգով դիմելու դատարան:
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Աննա Ռուբենի Դաբաղյանից որպես դատական ծախսի գումար հօգուտ պետբյուջեի պետք է բռնագանձել 206.100 ՀՀ դրամ՝ որպես թիվ 17-1423 փորձաքննության գումար:
Դատարանը նաև գտնում է, որ 11.06.2018թ.-ի դատարանի որոշմամբ Աննա Ռուբենի Դաբաղյանի անվամբ գրանցված շարժական և անշարժ գույքերի վրա դրված կալանքը պետք է թողնել անփոփոխ մինչև քաղաքացիական հայցերի և դատական ծախսերի մասով դատավճռի կատարումը:
(…)»:

3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Բողոք բերած անձինք՝ պաշտպաններ Վ.Նիկողոսյանը և Ա.Մկրտչյանը նշել են, որ Դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի օրենսգրքի 25-րդ, 127-րդ հոդվածների դրույթները, ինչը հանգեցրել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի սխալ կիրառմանը, արդյունքում կայացվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող դատական ակտ: Դատարանը Աննա Դաբաղյանի արարքը որակել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով այնպիսի գործողությունների համար, որոնք նախատեսված չեն տվյալ իրավանորմով, հետևաբար բացակայում է տվյալ հանցագործության հանցակազմը՝ օբյեկտիվ կողմը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասը պատասխանատվություն է նախատեսում Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացու, Հայաստանի Հանրապետությունում մշտապես բնակվող օտարերկրյա քաղաքացու կամ քաղաքացիություն չունեցող անձի Հաաստանի Հանրապետությունից ելքը, օտարերկրյա պետություն մուտքը կամ օտարերկրյա պետությունում գտնվելը շահադիտական նպատակով կազմակերպելու համար, որը կատարվել է ելքի, մուտքի կամ գտնվելու համար Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգը խախտելով կամ ելքի, մուտքի կամ գտնվելու պատշաճ թույլ¬տվություն ստանալու համար կեղծ փաստաթղթեր կամ կեղծ տեղեկություններ ներկայացնելով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետը պատասխանատվություն է նախատեսում տվյալ հոդվածի երկրորդ մասով նախատեսված արարքը երկու կամ ավելի անձանց անօրինական միգրացիան կազմակերպելու համար:
Իրավանորմի վերլուծությունից հետևում է, որ տվյալ հանցագործության օբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է միայն որոշակի գործողություններով, այն է՝ Հայաստանի Հանրապետությունից ելքի, օտարերկրյա պետություն մուտքի կամ օտարերկրյա պետությունում գտնվելու պատշաճ թույլտվություն ստանալու համար կեղծ փաստաթղթեր կամ կեղծ տեղեկություններ ներկայացնելով: Սույն քրեական գործով Աննա Դաբաղյանին առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունից հետևում է, որ նա «Ասյա Առաքելյանին ու Անդրանիկ Շավեշյանին է հանձնել նրանց անձնագրերը՝ ՌԴ Մոսկվա քաղաքում համապատասխանաբար Իտալիայի և Ֆրանսիայի դեսպանությունների կողմից տրված Շենգենյան համաձայնության երկրների մուտքի կեղծ արտոնագրերը փակցված վիճակում, ինչպես նաև տվել է վերջիններիս տվյալներով համապատասխանաբար Իտալիայի և Ֆրանսիայի քաղաքացիների կեղծ նույնականացման քարտեր», այսինքն Աննա Դաբաղյանը ոչ թե պատշաճ թույլտվություն ստանալու համար կեղծ փաստաթղթեր կամ կեղծ տեղեկություններ է ներկայացրել, այլ հանձնել է ելքի մուտքի կամ գտնվելու կեղծ թույլտվություն: Աննա Դաբաղյանին առաջադրված մեղադրանքում բացակայում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված գործողությունները, ուստի և տվյալ հանցակազմը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված՝ անօրինական միգրացիայի կազմակերպման պարտադիր հատկանիշը շահադիտական նպատակն է: Անձի անօրինական տեղափոխման կազմակերպումն այլ պետություն իրականացվում է վերջինիս կամքով, տեղափոխվողն ինքն է վճարում կամ հատուցում տեղափոխման համար, տեղափոխվողի նպատակն է մի պետության տարածքից դուրս գալը և/կամ մեկ այլ պետության տարածքում հայտնվելը, իսկ անօրինական միգրացիայի կազմակերպչի նպատակը շահ ստանալն է:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և 3-րդ մասի 1-ին կետի հանցակազմի, մասնավորապես՝ օբյեկտիվ կողմի առկայության համար պարտադիր է, որպեսզի ՀՀ քաղաքացու, ՀՀ-ում մշտապես բնակվող օտարերկրյա քաղաքացու կամ քաղաքացիություն չունեցող անձի՝ ՀՀ-ից ելքը, օտարերկրյա պետություն մուտքը կամ օտարերկրյա պետությունում գտնվելը կազմակերպվի և կատարվի.
1. շահադիտական նպատակով,
2. ելքի, մուտքի կամ գտնվելու համար ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված կարգը խախտելով կամ
3. ելքի, մուտքի կամ գտնվելու պատշաճ թույլտվություն ստանալու համար կեղծ փաստաթղթեր կամ կեղծ տեղեկություններ ներկայացնելով,
4 երկու կամ ավելի անձանց անօրինական միգրացիան կազմակերպելով:
Ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը վերլուծելու և ՀՀ քրեական քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցակազմի առկայությունը հիմնավորելու կամ հերքելու համար սույն գործով անհրաժեշտ է մեղադրանքի իմաստով համադրել նշված հոդվածի դիսպոզիցիան ամբաստանյալի գործողությունների հետ, ինչից կհետևի, որ ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ապացուցված համարելու համար նա պետք է շահադիտական նպատակով կազմակերպած լինի նշված երկու ՀՀ քաղաքացիների ելքր Հայաստանի Հանրապետութւունից, օտարերկյա պետություն մուտքը կամ օտարերկրյա պետությունում գտնվելը, որը պետք է կատարված լինի նրա ելքի համար ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված կարգը խախտելով կամ ելքի պատշաճ թույլտվություն ստանալու համար կեղծ փաստաթղթեր կամ կեղծ տեղեկություններ ներկայացնելով:
Սույն գործով ամբաստանյալին մեղադրանք չի առաջադրվել ապօրինի ձեռնարկատիրությամբ զբաղվելու համար, ինչից հետևում է, որ նա օրենքով արգելված ձեռնարկատիրական գործունեություն չի իրականացրել, այսինքն գործով տուժող ճանաչված անձանցից ստացած գումարների դիմաց նրանց ուղևորությունը կազմակերպելիս ամբաստանյալն իրականացրել է օրենքով թույլատրված ձեռնարկատիրական գործունեություն, այսինքն գործի քննությամբ չի ապացուցվել, որ վերցված գումարները ոչ թե տուժողներին մատուցված կամ մատուցվելիք ծառայության վճարն է, այլ անօրինական միգրացիայի կազմակերպման շահը:
Գործի փաստական հանգամանքների, տուժողների ցուցմունքների, բանկային փոխանցման անդորրագրերի համաձայն այդ գումարների մեծ մասը փոխանցվել կամ առձեռն հանձնվել են այլ անձանց՝ Շենգենյան համաձայնության երկրների մուտքի արտոնագրեր ձևակերպելու և վերադարձի երաշխավորություն ապահովելու համար, մյուս մասը ծախսվել է ավիատոմսերի, հյուրանոցների և այլնի համար, ինչից հետևում է, որ Աննա Դաբաղյանի գործողություններում բացակայում է անօրինական միգրացիայի կազմակերպման պարտադիր հատկանիշներից շահադիտական նպատակը:
Վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքի դիսպոզիցիան պարզ է դառնում, որ նշված իրավական նորմի կիրառման համար պարտադիր նախապայման է ելքը ՀՀ-ից, որը պետք է կատարված լինի ելքի համար ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված կարգը խախտելով կամ ելքի պատշաճ թույլտվություն ստանալու համար կեղծ փաստաթղթեր կամ կեղծ տեղեկություններ ներկայացնելով:
Սույն քրեական գործով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում ձեռք բերված ապացույցներից հետևում է, որ մեղադրանքում նշված տուժող ճանաչված անձինք Ա.Դաբաղյանի հետ միասին օրինական կարգով ՀՀ-ից մեկնել են Թուրքիա, բնակվել են Ստամբուլում, այնուհետև վերադարձել են Հայաստանի Հանրապետություն, այդ ընթացքում ՀՀ սահմանը հատելու որևէ խախտում չի արձանագրվել, այսինքն Ա.Դաբաղյանի գործողություններում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասի օբյեկտիվ կողմը, հետևաբար նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հանցակազմը:
Հետևաբար բացակայում է ամբաստանյալին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու օրենքով սահմանված հիմքը, քանի որ ամբաստանյալին մեղսագրված արարքը չի պարունակում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները, մասնավորապես՝ ամբաստանյալին մեղադրանք չի առաջադրվել վերը նշված հոդվածով նախատեսված հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը կազմող գործողություններից որևէ մեկը կատարելու համար, նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետ նախատեսված հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ՀՀ քաղաքացու, ՀՀ-ում մշտապես բնակվող օտարերկրյա քաղաքացու կամ քաղաքացիություն չունեցող անձի՝ ՀՀ-ից ելքր, օտարերկրյա պետություն մուտքր կամ օտարերկրյա աետությունում գտնվելր ելքի, մուտքի կամ գտնվելու համար ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված կարգի խախտմամբ կատարված գործողություններով կամ ելքի, մուտքի կամ գտնվելու պատշաճ թույլտվություն ստանալու համար կեղծ փաստաթղթեր կամ կեղծ տեղեկություններ ներկայացնելով:
Ա.Դաբաղյանին առաջադրված մեղադրանքում նկարագրված գործողությունները չեն համապատասխանում դատաքննությամբ ձեռք բերված փաստական տվյալներին այն մասով, «Նշված հինգ ՀՀ քաղաքացիների օտարերկրյա պետության մուտքը շահադիտական նպատակով կազմակերպելու համար Ա.Դաբաղյանը 18.03.2017թ. 03.05.2017թ. մեկնել է Մոսկվա, ապա 09.05.2017թ. 13.05.2017թ. մեկնել է Թուրքիա քաղաք Ստամբուլ, և քննությամբ չպարզված հանգամանքներում ձեռք է բերել Շենգենյան համաձայնության երկրների բազմակի օգտագործման մուտքի կեղծ արտոնագրեր, որոնք պլանավորել է փակցնել Ասյա Առաքելյանի, Անդրանիկ Շավեշյանի, Ռոստամ Խատոյանի, Հերիքնազ Մահմուդյանի և Միլենա Խատոյանի անձնագրերում Ստամբուլ քաղաքում»: Նշված հանգամանքները հերքվել են դատաքննությամբ՝ տուժող ճանաչված անձանց ցուցմունքներով, որոնց համաձայն գտնվելով Ստամբուլում, իրենք անձնագրերը՝ առանց փակցված արտոնագրերի, և հավելյալ գումարները Աննա Դաբաղյանի միջոցով հանձնել են այլ անձի, որից մի քանի օր հետո վերջինս անձնագրերը բերել է արդեն փակցված արտոնագրերով:
Ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը նախատեսված չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, հետևաբար՝ Ա.Դաբաղյանին մեղսագրված արարքը չի կարող համարվել նշված հոդվածով նախատեսված հանցագործություն, իսկ ամբաստանյալը չի կարող համարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործություն կատարած անձ:
Ինչ վերաբերվում է մեղադրանքում նկարագրված այն հանգամանքին, որ 13.05.2017թ. Ասյա Առաքելյանը և Անդրանիկ Շավեշյանը ավտոբուսով փորձել են հատել թուրք-հունական սահմանը, սակայն սահմանային հսկողություն անցկացնելիս կեղծիքը բացահայտվել է, որից հետո սահմանապահները նշված անձնագրերից պոկել են կեղծ արտոնագրերը և նրանց վերադարձրել Թուրքիա, իսկ Ռոստամ Խատոյանը և նրա ընտանիքի անդամները, տեղեկանալով կատարվածի մասին, հրաժարվել են նման եղանակով մեկնել դեպի Եվրոպա, այնուհետև նշված հինգ անձինք վերադարձրել են ՀՀ, ապա թուրք-հունական սահմանը հատելու օրինականությունը կարող է կանոնակարգվել միայն տվյալ երկրների օրենսդրությամբ, այլ ոչ թե Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածով քրեական պատասխանատվություն է նախատեսվում անօրինական միգրացիայի կազմակերպման համար: Իմաստային առումով Միգրացիա (լատիներեն migratio, migro - անցնել, վերաբնակվել) նշանակում է բնակչության, մարդկանց տեղաշարժ՝ կապված մշտական կամ ժամանակավոր բնակավայրը փոխելու հետ: Սույն գործի փաստական հանգամանքներից հետևում է, որ տուժող ճանաչված Ասյա Առաքելյանը և Անդրանիկ Շավեշյանը փորձել են մեկնել այլ պետություն ոչ թե մշտական կամ ժամանակավոր բնակավայրը փոխելու, այլ մերձավորներին այցելելու և ՀՀ վերադառնալու նպատակով՝ որպես զբոսաշրջիկ, այսինքն Ա.Դաբաղյանի գործողություններում բացակայում է Միգրացիայի կազմակերպմանն ուղղված արարք:
Դատական ակտը կայացվել է գործում առկա ապացույցներով հիմնավորված փաստական հանգամանքների միակողմանի գնահատման արդյունքում, ինչը հանգեցրել է դատական սխալի:
Վերոգրյալ հիմնավորումներով պաշտպանները խնդրել են. «Թիվ ԵԿԴ/0331/01/17 քրեական գործով Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2021 թվականի հոկտեմբերի 29-ի դատավճիռը բեկանել և փոփոխել՝ Աննա Ռուբենի Դաբաղյանին ճանաչել անմեղ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում և արդարացնել՝ նրա արարքում հանցակազմ չլինելու հիմքով»:

4.Վերաքննիչ դատարանում կողմերի պարզաբանումները.
Պաշտպաններ՝ Վ.Նիկողոսյանն ու Ա.Մկրտչյանն ամբողջությամբ պնդեցին վերաքննիչ բողոքը և խնդրեցին բավարարել այն՝ բեկանելով Դատարանի դատավճիռը:
Ամբաստանյալ Ա.Դաբաղյանը միացավ պաշտպանների դիրքորոշմանը: Նշեց, որ ինքը օրինական կերպով զբաղվում է տուրիստական ուղևորություններ կազմակերպելով. սույն գործով տուժող ճանաչված անձանցից ոմանք նախկինում դիմել են իրեն՝ որպես տուրիստական ընկերության աշխատակից, կազմակերպվել է նրանց օրինական այցը դեպի եվրոպական երկրներ: Այս անգամ էլ դիմել են իրեն՝ խնդրանքով, օգնել ստանալու եվրոպական երկներ մեկնելու մուլտի վիզա : Ինքը որևէ անօրինական գործողություն չի արել: Վիզաների կեղծ լինելու մասին տեղյակ չի եղել: Իհարկե ինքը որոշակի շահ է հետապնդել՝ լիազորագիր վերցնելով այդ գործողությունները կազմակերպելու համար: Ինքն օրինական կերպով կարող էր օգուտ ակնկալել թե չվերթների տոմսերի գումարներից, թե հյուրանոցների ամրագրման գումարներից, ինքը դրանցից իր տոկոսագումարներն ուներ:
Ինքը տևական ժամանակ զբաղվում է այդ գործով, հստակ գիտի, որ անձը դեպի եվրոպական երկիր մուտքի արտոնագիր ստանալու համար պետք է անձամբ մտնի դեսպանատուն, հանձնի մատնահետք: Այս անգամ իրեն շփոթության մեջ է գցել Նասր Հարութը, ասելով, թե այդ անձինք նախկինում ստացել են մուտքի արտոնագիր, նրանց մատնահետքը բազայում առկա է, հետևաբար դեսպանատուն մտնելու և մատնահետք հանձնելու անհրաժեշտություն չկա, ինքն էլ հավատացել է: Չի կարող հստակ ասել , թե ով և ինչպես է այդ արտոնագրերը կեղծել:
Դատախազ Հ.Երեմյանն առարկեց վերաքննիչ բողոքի դեմ, խնդրեց մերժել այն` վիճարկվող դատավճիռը թողնելով օրինական ուժի մեջ: Նշեց, որ ամենայն հավանականությամբ այդ կեղծ արտոնագրերը ձեռք են բերվել Մոսկվայում, քանի որ դրանց նկարներն ամբաստանյալն ուղարկել է տուժողներին Մոսկվայից՝ վայբերային կապի եղանակով, հետագայում դրանք ջնջել է, սակայն գործով կատարված դատահամակարգչատեխնիկական փորձաքննությամբ դրանք վերականգնվել են: Դրա մասին ցուցմունք են տվել նաև տուժողները, նշելով, որ ամբաստանյալը Մոսկվայից վայբերային կապով իրենց ուղարկել է արտոնագրերի նկարները, որոնք անձնագրում փակցված չեն եղել:

5.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Դատարանի թիվ ԵԿԴ/0331/01/17 քրեական գործով 29.10.2021թ. կայացրած դատավճռի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը, ուսումնասիրելով և վերլուծելով բողոքի կապակցությամբ ստացված քրեական գործի նյութերը, գնահատելով գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ստուգելով քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանումը, լսելով վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ պաշտպանական կողմի հիմնավորումները և մեղադրողի առարկությունը, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության այն մասին, որ պաշտպանների վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ վիճարկվող դատավճիռը թողնել անփոփոխ՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն՝ այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները»ա:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2.Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը:
3.Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
4.Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի: (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն.
«1.Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ:
2.Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն`
«Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1.Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։
2.Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն`
«1.Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
1)ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2)այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3)ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4)ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն.
5)ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը.
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»։
Ինչպես հետևում է մեջբերված նորմերի վերլուծությունից՝ հանցագործության մեջ անձի մեղավորության հարցը լուծվում է դրա մասին վկայող բավարար ապացույցների ամբողջությամբ։
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ինչպես նաև ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշներին ու դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագրին վերաբերող հարցերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից քննարկվել և վերլուծվել են Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում:
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ինչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ինչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև երբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե երբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը:
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները`
1)վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2)դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3)անմեղության կանխավարկած» (տես Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011թ. դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշումը):
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին` ներքին համոզմունքին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ. «Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով, այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: (…)» (տես Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010թ. փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշումը):
Մեկ այլ` Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի վերաբերյալ որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նաև նշել է, որ. «(…) քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած»:
Նույն որոշման մեջ անդրադառնալով ապացույցի արժանահավատության հարցին` ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. «Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա)ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ` փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ)ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ` վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ)ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ)ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե)նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ` բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա» (տես Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Օտարերկրյա քաղաքացու կամ քաղաքացիություն չունեցող անձի Հայաստանի Հանրապետություն մուտքը, Հայաստանի Հանրապետությունում գտնվելը կամ Հայաստանի Հանրապետության տարածքով տարանցումը (տեղափոխումը) շահադիտական նպատակով կազմակերպելը, որը կատարվել է մուտքի, գտնվելու կամ տարանցման համար Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգը խախտելով կամ մուտքի, գտնվելու կամ տարանցման պատշաճ թույլտվություն ստանալու համար կեղծ փաստաթղթեր կամ կեղծ տեղեկություններ ներկայացնելով՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից երկուհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
2. Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացու, Հայաստանի Հանրապետությունում մշտապես բնակվող օտարերկրյա քաղաքացու կամ քաղաքացիություն չունեցող անձի՝ Հայաստանի Հանրապետությունից ելքը, օտարերկրյա պետություն մուտքը կամ օտարերկրյա պետությունում գտնվելը շահադիտական նպատակով կազմակերպելը, որը կատարվել է ելքի, մուտքի կամ գտնվելու համար Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգը խախտելով կամ ելքի, մուտքի կամ գտնվելու պատշաճ թույլտվություն ստանալու համար կեղծ փաստաթղթեր կամ կեղծ տեղեկություններ ներկայացնելով՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից երկուհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
3. Սույն հոդվածի առաջին կամ երկրորդ մասով նախատեսված արարքները, որոնք կատարվել են՝
1) երկու կամ ավելի անձանց անօրինական միգրացիան կազմակերպելով,
2) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ,
3) մարդու կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր կամ անձի պատիվն ու արժանապատվությունը նվաստացնող պայմաններում,
4) պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով՝
պատժվում են ազատազրկմամբ՝ երեքից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելով՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով, կամ առանց դրա»:
Մեջբերված իրավադրույթների և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումների լույսի ներքո վերլուծելով սույն գործով ձեռք բերված և Դատարանի կողմից դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, դրանցից յուրաքանչյուրը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, ինչպես նաև ստացման աղբյուրի և ձևավորման ընթացքի համատեքստում, այդ ապացույցներից յուրաքանչյուրը համադրելով մյուս աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում առկա է փոխկապակցված ապացույցների այնպիսի բավարար համակցություն, որը, բացառելով հակառակի ողջամիտ հավանականությունը, հիմք է տալիս անվերապահ հետևություն անելու առ այն, որ ամբաստանյալ Աննա Դաբաղյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքը:
Դատարանը կատարել է գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների պատշաճ իրավական վերլուծություն և արդյունքում ճիշտ եզրահանգման է եկել այն մասին, որ ամբաստանյալը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը: Դատարանի կատարած իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը ընդունելի է Վերաքննիչ դատարանի համար, դրանց հետ չհամաձայնելու օբյեկտիվ հիմքեր չկան:
Գործով ձեռք բերված և Դատարանում հետազոտված ապացույցների համակցությունը հնարավորություն է տալիս անհրաժեշտ ու բավարար խորությամբ պարզելու ապացուցման առարկայի բոլոր տարրերը, և հիմնավորված հետևության հանգելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալ Աննա Դաբաղյանի մեղավորության մասին, ինչը և Դատարանի կողմից կատարվել է:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ ամբաստանյալ Աննա Դաբաղյանի մեղավորության մասին Դատարանի հետևությունը հիմնավոր է, այն բխում է դատաքննությամբ հետազոտված հավաստի և գործին վերաբերող փոխկապակցված ապացույցների համակցությունից:
Պաշտպանական կողմի փաստարկներն այն մասին, թե ամբաստանյալի արարքում բացակայում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշները, չեն բխում դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներից:
Անհիմն է պաշտպանների փաստարկն այն մասին, թե Ա.Դաբաղյանը, ոչ թե ներկայացրել, այլ հանձնել է ելքի, մուտքի կամ գտնվելու կեղծ թույլտվություն, հետևաբար չի կատարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործություն, քանի որ վերը նշված հոդվածը պատասխանատվություն է նախատեսում այդպիսիք ներկայացնելու, ոչ թե հանձնելու համար:
Արժանահավատ չէ ամբաստանյալի պատճառաբանությունն այն մասին, թե ինքն արտոնագրերի կեղծ լինելու մասին տեղեկացել է միայն այն ժամանակ, երբ գործով երկու տուժողների թույլ չեն տվել անցել թուրք-հունական սահմանը՝ արտոնագրերի կեղծ լինելու հանգամանքով պայմանավորված: Ամբաստանյալն իր ցուցմունքով հայտնել է, որ տևական ժամանակ կազմակերպում է տուրիստական ուղևորություններ, ինքն Անդրանիկ Շավեշյանի հետ կապված զանգահարել է Երևանի «Վիզա կենտրոն» և պարզել, որ ՀՀ քաղաքացին կարող է այլ պետությունում ստանալ շենգենյան մուլտի վիզա, սակայն քաղաքացին պարտադիր պետք է մեկնի տվյալ երկիր, հանձնի մատնահետք, որից հետո միայն նա կարող է ստանալ վիզա կամ մերժվել: Տուրիստի համար լիազորված անձը կարող է կազմակերպել այլ երկրում վիզա ստանալու նախապատրաստական աշխատանքները, իսկ ավարտական փուլում տուրիստը պետք է ներկայանա տվյալ երկիր, մատնահետք հանձնելու և անձնագրով նույնականացվելու նպատակով:
Հետևաբար արժանահավատ չէ ամբաստանյալի պնդումն այն մասին, թե ինքը արտոնագրերի կեղծ լինելու մասին տեղյակ չի եղել, իրեն մոլորության մեջ է գցել Նասր Հարութը, վստահեցնելով, թե քաղաքացիների այցը դեսպանատուն պարտադիր չէ, քանի որ նախկինում մատնահետք ունեն հանձնած, որը պահպանվել է բազայում:
Բացի այդ, գործով հիմնավորվել է, որ այդ կեղծ արտոնագրերի լուսանկարներն ամբաստանյալն ուղարկել է տուժողներին դեռևս Մոսկվա քաղաքից, դրանք փակցված չեն եղել վերջիններիս անձնագրում, հետևաբար խոսել այն մասին, թե ամբաստանյալը տեղյակ չի եղել դրանց կեղծ լինելու մասին, առարկայազուրկ է:
Անհիմն է նաև պաշտպանների փաստարկն այն մասին, թե միգրացիա բառի ստուգաբանությունից հետևում է, որ սույն գործով տուժողների կողմից տուրիստական նպատակով արտերկիր մեկնելը չի կարող դիտարկվել իբրև բնակության վայրը մշտապես կամ ժամանակավորապես փոխել, ուստի այդ հիմքով ևս ամբաստանյալի գործողություններում բացակայում է միգրացիայի կազմակերպման հանցակազմը:
Անհիմն է նաև պաշտպանների փաստարկն այն մասին, թե գործի քննությամբ չի ապացուցվել, որ վերցված գումարները ոչ թե տուժողներին մատուցված կամ մատուցվելիք ծառայության վճարն է, այլ անօրինական միգրացիայի կազմակերպման շահը:
Ամբաստանյալն ինքն էլ է ընդունել է, որ սույն գործով տուժողների բազմակի մուտքը դեպի եվրոպական երկիր կազմակերպելու համար ինքը որոշակի օգուտ էր ակնկալում՝ թե ավիատոմսերի, թե հյուրանոցների ամրագրման գումարներից՝ որոշակի տոկոսների չափով, թե մատուցած որոշակի այլ ծառայությունների համար: Հետևաբար ամբաստանյալի գործողությունների հիմքում ընկած է եղել որոշակի շահ ստանալու ակնկալիքը:
Ամփոփելով վերոշարադրյալը, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ բերված վերաքննիչ բողոքը բավարարման ենթակա չէ: Դատարանի կողմից նյութական կամ դատավարական նորմերի այնպիսի խախտումներ թույլ չեն տրվել, որոնք ազդել են կամ կարող էին ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, այսինքն բացակայում են վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքերը:
Այսպիսով` ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-387-րդ, 393-394-րդ, 402-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը.

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Ամբաստանյալ Աննա Ռուբենի Դաբաղյանի պաշտպաններ Վ.Նիկողոսյանի և Ա.Մկրտչյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 29.10.2021թ. թիվ ԵԿԴ/0331/01/17 դատավճիռը՝ քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Աննա Ռուբենի Դաբաղյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ն.ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Կ.ՄԱՐԴԱՆՅԱՆ

Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ