ԵԿԴ/0326/01/17

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

« 6 » հունիսի 2019թ. ք.Երևան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով՝

նախագահող դատավոր՝ Ա.Վարդանյանի,
դատավորներ՝ Մ.Պետրոսյանի և
Մ.Պապոյանի,

քարտուղարությամբ՝ Ա.Ավդալյանի,

մասնակցությամբ՝
դատախազ՝ Հ.Թադևոսյանի,
պաշտպան՝ Ռ.Ամիրխանյանի,
ամբաստանյալներ՝ Տ.Խաչատրյանի և
Հ.Գրիգորյանի,

դռնբաց դատական նիստում, Վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության հա¬մար սահման¬ված կանոններով քննելով թիվ ԵԿԴ/0326/01/17 քրեական գործով Երևան քաղա¬քի ընդ¬հանուր իրա¬¬¬վասության առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի դեկտեմբե¬րի 10-ի դա¬տավճռի դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀԿԳ քննության նկատմամբ հսկո¬¬ղության վար¬¬¬¬չության դատախազ Հ.Թադևոսյանի և ամբաստանյալ Տիգրան Խա¬չատր¬յանի ու վեր¬ջի-նիս պաշտպան Ռաֆայել Ամիրխանյանի ներ¬¬¬¬կա¬յաց¬րած վերաքննիչ բո¬ղոքները,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց ՝

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2017 թվականի նոյեմբերի 24-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում ՀՀ քրեական օ-րենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 312-րդ հոդվածի 1-ին մասով հա¬րուց¬վել է թիվ 62242217 քրեական գործը:
2017 թվականի նոյեմբերի 27-ին ձերբակալվել է Հայկազ Գրիգորյանը:
2017 թվականի նոյեմբերի 28-ին ձերբակալվել է Տիգրան Խաչատրյանը:
2017 թվականի նոյեմբերի 29-ին Հայկազ Վաչիկի Գրիգորյանին մեղադրանք է առա-ջադր¬վել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով:
2017 թվականի նոյեմբերի 29-ին Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վար¬չա¬կան շրջան¬¬¬¬ների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դա¬¬¬տ¬ա¬րանը, բավարարելով նա-խաքն¬նա¬կան մարմ¬¬նի միջնորդությունը, Հայկազ Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափան-ման միջոց է կի¬¬րա¬ռել կալանավորումը՝ երկու ամիս ժամկետով:
2017 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Տիգրան Գարեգինի Խաչատրյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով:
2017 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վար¬չա¬կան շր¬ջան¬ների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դա¬¬¬տ¬ա¬րանը, մասնակի բավարա-րե¬լով նա¬խաքննական մարմ¬¬¬¬նի միջնորդությունը, Տիգրան Խաչատրյանի նկատմամբ որպես խա¬փան¬ման միջոց է կի¬¬րա¬ռել կալանավորումը՝ մեկ ամիս ժամկետով:
2017 թվականի դեկտեմբերի 14-ին որոշում է կայացվել թիվ 62242217 քրեական գործից մե¬ղադրյալներ Տիգրան Խա¬չատրյանի և Հայկազ Գրիգորյանի վերաբերյալ մասն ան¬ջա¬տե¬լու, այն առանձին վարույթում առանձնացնելու և 62245517 հա¬մա¬րը շնորհելու մա¬սին:
2017 թվականի դեկտեմբերի 18-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ս-տաց¬¬¬¬վել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա-սութ¬¬յան առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԿԴ/0326/01/17 համարը:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր ի¬րա¬վասութ¬յան առաջին ատյանի դատարանի՝ քրեական գործը դատական քննության նշանակելու մա¬¬¬սին 2017 թվականի դեկտեմբերի 27-ի որոշմամբ ամբաստանյալներ Տիգրան Խա¬չատրյանի և Հայկազ Գրիգորյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավո¬րու¬մը թողն¬վել է անփոփոխ:
2018 թվականի հունիսի 28-ին Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավա¬սության առաջին ատ¬-յանի դատա¬րանը, բավարարելով պաշտպան Ռաֆայել Ամիրխանյանի միջնորդութ¬յու¬¬նը, ամբաստանյալներ Տիգրան Խա¬չատրյանի և Հայկազ Գրիգորյանի նկատմամբ ընտրված խա-փան¬ման միջոց կալանավո¬րու¬մը փոխարինել է գրավով՝ յուրաքանչյուրի նկատմամբ գրավի չափը սահ¬մանելով 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամը:
2018 թվականի հունիսի 28-ին Տիգրան Խա¬չատրյանը և Հայկազ Գրիգորյանն ազատ¬վել են կալանքից:
Երևան քա¬ղա¬քի ընդհանուր իրա¬վասության առաջին ատյանի դատարանը (այսու¬հետ նաև՝ Առա¬ջին ատ¬յա¬նի դա¬տա¬րան) թիվ ԵԿԴ/0326/01/17 քրեական գործով 2018 թվա¬կա¬նի դեկ¬տեմ¬բերի 10-ին վճռել է.
«Հայկազ Վաչիկի Գրիգորյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով և դատապարտել ազատազրկման 1 (մեկ) տարի ժամկետով՝ որո¬շա¬¬կի պա¬շ¬¬տոններ՝ պետական հատուկ ծառայություն իրականացնող պաշտոններ զբա¬ղեց¬¬նե¬¬լ¬ուց զր¬կելով՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես գրավ վճարված 2.000.000 (եր-կու միլիոն) ՀՀ դրամ գումարը՝ վերադարձնել գրավը վճարած անձին:
Կիրառել «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հան¬¬¬¬-րա¬¬պետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գոր¬ծերով համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2018 թվականի նո¬յեմ¬բերի 3-ի ՀՕ-414-Ն ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետը և Հայկազ Վաչիկի Գրի¬գոր¬յանին ազա-տել նշանակված պատժից:
Տիգրան Գարեգինի Խաչատրյանին մեղավոր ճանաչել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով և դատապարտել ազատազրկման 7 (յոթ) ամիս ժամկետով՝ պատ¬¬ժի կրման սկիզբը հաշվելով 2017 թվականի նոյեմբերի 28-ից:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես գրավ վճարված 2.000.000 (եր-կու միլիոն) ՀՀ դրամ գումարը՝ վերադարձնել գրավը վճարած անձին: (…)»:
Վերոնշյալ դատավճիռը ՀՀ գլխավոր դատախազություն ստացվել է 2019 թվականի փետր¬¬վարի 13-ին, իսկ ամբաստանյալ Տիգրան Խաչատրյանը ստացել է 2019 թվականի փետրվարի 26-ին:
2019 թվականի մարտի 15-ին (փոստային ծառայությանը հանձնվել է 2019 թվականի մար¬¬¬¬տի 13-ին) ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան է ստացվել ՀՀ գլխավոր դատա¬խա¬զութ¬¬¬¬¬-յան ՀԿԳ քննության նկատմամբ հսկողության վար¬չության դատախազ Հ.Թադևոս¬յա¬նի ներ-կա¬¬¬¬յաց¬րած վերաքննիչ բողոքը:
2019 թվականի մարտի 25-ին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան է ստացվել ամ¬բաս¬-տան¬¬¬յալ Տիգրան Խաչատրյանի և վեր¬ջի¬նիս պաշտպան Ռաֆայել Ամիրխանյանի ներ¬կա¬յաց¬-րած վերաքննիչ բողոքը:
Թիվ ԵԿԴ/0326/01/17 քրեական գործը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան է ստաց¬վել 2019 թվականի մարտի 26-ին, իսկ նախագահող դատավորին է հանձնվել 2019 թվա¬կա¬նի մար¬¬տի 27-ին:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2019 թվականի մարտի 27-ի որոշմամբ Առա¬ջին ատ¬¬յանի դատարանի դա¬տավճռի դեմ ներկայացված վերաքննիչ բո¬ղոքներն ընդուն¬վել են վա¬¬րույթ, և քրեական գործը նշանակվել է դատական նիստում քննության:

Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
Հայկազ Վաչիկի Գրիգորյանին ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա «հանդիսանալով պե¬տա-կան հա¬տուկ ծառայություն իրականացնող պաշտոնատար անձ, կաշառք ստանալու շուրջ նախ¬նա¬կան համաձայնության գալով մեկ այլ պաշտոնատար անձի հետ՝ խմբով, կա¬շառք տվողի ներ¬կայացրած անձի օգտին ակնհայտ ապօրինի անգործության համար պա¬հանջել և ստա¬ցել են կաշառք:
Այսպես.
Հայկազ Գրիգորյանը, հանդիսանալով պետական հատուկ ծառայություն իրակա¬նաց¬¬նող պաշտոնատար անձ, զբաղեցնելով ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստի¬կա¬նություն» ծա¬ռայության 1-ին սպայական գումարտակի 3-րդ սպայական դասակի ավագ տե¬սուչի պաշ-տո¬¬նը, նույն սպայական դասակի ավագ տեսուչ Տիգրան Գարեգինի Խա¬չատր¬յանի հետ 2017 թվա¬կանի նոյեմբերի 15-ի լույս 16-ի գիշերը՝ ժամը 24:00-ից մինչև 08:00-ն ընկած ժամանա-կա¬հատվածում, նշանակված են եղել ծառայության Երևանի Կենտ¬¬¬րոն վարչական շրջանում՝ որպես պարեկ: Ծառայության իրականացման ընթաց¬քում՝ ժամը 02:30-ի սահմաններում, վա¬րոր¬դի սթափությունը ստուգելու նպատակով, Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում կանգ¬նեցրել են Հրատչ Սիմոնյանի կողմից վար¬վող «Կիա» մակնիշի 34 VN 118 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան: Վարորդից տե¬ղե¬¬¬կանալով, որ նա¬խորդ օրն օգտագործել է ալ-կո¬հոլ, կաշառք ստանալու դիտավո¬րութ¬յամբ կաշառք տվողի ներ¬կայացրած անձի օգտին ակնհայտ ապօրինի անգործության, այն է՝ սթափության վիճակը չստուգելու, այնուհետև, վարչական իրավախախտման համար հա¬¬մապատասխան ար¬ձա¬նագ¬րութ¬յուն կազմելու, նրան վարչական տուգանքի չենթար¬կելու համար, Հայկազ Գրի¬գոր¬յա¬նը, նախնական հա¬մա-ձայ¬նության գալով ավագ տեսուչ Տիգ¬րան Խաչատրյանի հետ, ըն¬դու¬նել է կաշառք տվող, վե-րը նշված ավտոմեքենայի ուղևոր Լեոն Բաղդասարյանի առա¬ջար¬կը: Ապա՝ Հայկազ Գրի¬գոր-յա¬նը Լեոն Բաղդաս¬սար¬¬յա¬նից անձամբ ստացել է կաշառքի առար¬կան՝ 56.800 ՀՀ դրամին հա¬մարժեք 100 Եվրո գու¬¬մարը, և թույլատրել է նրանց շարու¬նա¬կել երթևեկել»:
Տիգրան Գարեգինի Խաչատրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա «հանդիսանալով պե¬տա¬կան հատուկ ծառայություն իրականացնող պաշտոնատար անձ, կաշառք ստանա¬լու շուրջ նախնական համաձայնության գալով մեկ այլ պաշտոնատար անձի հետ՝ խմբով, կաշառք տվո¬ղի ներկայացրած անձի օգտին ակնհայտ ապօրինի անգործության համար պահանջել և ստացել են կաշառք:
Այսպես.
Տիգրան Խաչատրյանը, հանդիսանալով պետական հատուկ ծառայություն իրակա¬նաց-նող պաշտոնատար անձ, զբաղեցնելով ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստի¬կա¬նութ-յուն» ծառայության 1-ին սպայական գումարտակի 3-րդ սպայական դասակի ավագ տեսուչի պա¬շտոնը, նույն սպայական դասակի ավագ տեսուչ Հայկազ Գրիգորյանի հետ 2017 թվա¬կա-նի նոյեմբերի 15-ի լույս 16-ի գիշերը՝ ժամը 24:00-ից մինչև 08:00-ն ընկած ժա¬¬¬մա¬նա¬կահատ-վա¬ծում, նշանակված են եղել ծառայության Երևանի Կենտրոն վար¬չա¬կան շրջանում՝ որպես պարեկ: Ծառայության իրականացման ընթացքում՝ ժամը 02:30-ի սահ¬¬ման¬ներում, վարորդի սթա¬¬փությունը ստուգելու նպատակով, Երևանի Մաշտոցի պողո¬տա¬յում կանգնեց¬րել են Հրատչ Սիմոնյանի կողմից վարվող «Կիա» մակնիշի 34 VN 118 հաշվառման համարա¬նի¬շի ավտոմեքենան: Վարորդից տեղեկանալով, որ նախորդ օրն օգտագործել է ալկոհոլ, կա¬շառք ստա¬նալու դիտավորությամբ կաշառք տվողի ներ¬կա¬¬յաց¬րած անձի օգտին իրենց լիա¬զո¬րութ-յուն¬ների շրջանակում ակնհայտ ապօրինի ան¬գոր¬¬ծութ¬յան, այն է՝ սթափութ¬յան վիճա¬կը չստո¬ւ¬գելու, այնուհետև, վարչական իրա¬վա¬խախտ¬¬¬ման համար համապատասխան ար¬ձա-նագ¬րություն չկազմելու, նրան վարչական տուգան¬քի չենթարկելու համար, Հայկազ Գրի¬գոր-յա¬նը, նախնական համաձայնության գա¬լով ավ¬ագ տեսուչ Տիգրան Խաչատրյանի հետ, ըն-դու¬նել է կաշառք տվող, վերը նշված ավ¬տո¬մե¬¬քե¬նա¬յի ուղևոր Լեոն Բաղդասսարյանի առա-ջար¬կը: Ապա՝ Հայկազ Գրիգորյանը Լե¬ոն Բաղ¬դա¬սա¬ր¬յանից անձամբ ստացել է կաշառ¬քի ա-ռար¬¬կան՝ 56.800 ՀՀ դրամին հա¬մար¬ժեք 100 Եվրո գումարը, և թույլատրել է նրանց շա¬րու¬նա-կել երթևեկել»:
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում, մասնավորապես, նշված է.
«(…) Ամբաստանյալ Տիգրան Խաչատրյանը իրեն առաջադրված մեղադրանքում՝ ՀՀ քրե¬ա¬կան օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով մեղավոր չի ճանաչել, սա¬կայն ցուց¬մունք է տվել այն մասին, որ 2017 թվականի նոյեմբերի 15-ի լույս 16-ին ինքը նույն դա-սա¬կի ՃՈ ավագ տեսուչ Հայկազ Գրիգորյանի հետ «Տոյոտա Կորոլա» 256 II 02 հաշ¬վառման հա¬մարանիշի ծառայողական ավտոմեքենայով անցել են ծառայության ժամը 24:00-ից մինչև 08:00-ն: Ոստիկանության ղեկավարության հրամանով հայտարարված է եղ¬ել այդ օրը ոչ սթափ վարորդներին հայտնաբերելու կապակցությամբ ուժեղացված ծա¬ռա¬յություն իրակա-նաց¬նել: 2017 թվականի նոյեմբերի 16-ին՝ ժամը 02:20-ի սահմաննե¬րում, Մաշտոցի պողոտա-յում ծառայություն իրականացնելիս վարորդի փաստաթղթերը և սթափությունը ստուգելու նպատակով կանգնեցրել են «Կիա» մակնիշի ջիպ ավտոմեքե¬նան, որի պետհամարանիշերը չի հիշում: Հիշյալ ավտոմեքենան կանգնացնելու առիթ է հանդի¬սա¬ցել այն, որ նախ ուժեղաց-ված ծառայություն է եղել, իսկ ավտոմեքենայի ապակիները գոլորշապատ են եղել, որը կաս-կա¬¬ծի տեղիք է տվել, որ վարորդը հնարավոր է ոգելից խմիչքի ազդեցության տակ է: Իր ծա-ռայողական ավտոմեքենան վարել է ին¬քը: Բարձ¬րա¬խոսով և ձայնային ազդանշանով կանգ¬-նեցրել է հիշյալ ավտոմեքենան: Հայ¬կազ Գրի¬գոր¬յանը իջել է ավտոմեքենայից և մոտե¬ցել վարորդին։ Այդ պահին իր բջջայի¬նին զանգ է ստացել: Իրեն զանգահարել է իր ծանոթ¬նե¬րից մեկը և ասել է, որ ՃՈ տեսուչ¬նե¬րը կանգ¬նեց¬րել են իր ծանոթներից Մերիին ու փաս¬տաթղ-թեր են ստուգում: Այդ հարցի շուրջ ինքը զրուցել է և Մերիի և ՃՈ տեսուչի հետ։ ՃՈ տե¬սուչն ասել է, որ Մերին ներկա¬յա¬ցել է որպես իր կին: Ինքը զայրացել է, որ նման բան է ա¬սել ու սկսել է Մերիի հետ վի¬ճել, թե ինչ իրա¬վունք ունի նման բան ասելու, երբ դա այդ¬պես չէ: Զուգահեռ իր մյուս հե¬ռա¬խոսով խոսել է նաև նրան կանգնեցրած ՃՈ տեսուչի հետ: Քանի որ ինքը զայ¬րա¬ցած խո¬սել է ուշադիր չի եղել թե Հայկազ Գրիգորյանն ինչ գոր¬ծո¬ղութ¬յուն¬¬ներ է կա¬տա¬րում, իր ուշադրությունը եղել է իր անձնական հարցով հեռա¬խո¬սով խոսելը: Այդ ընթացքում ի¬րենց կանգնեցրած ավտո¬մե¬քենայի վարորդը նստել է իրենց ծա¬ռա¬յողական մեքենան: Այդ ժամանակ Հայկազ Գրի¬գոր¬յանը ասել է, որ ալկոտեստով հավաքի վարորդի տվյալ¬նե¬րը։ Նշում է, որ երբ վարորդը նստել է իր կողքը ու խոսել է մի թեթև ալկոհոլի հոտ է եկել: Այդ ժամանակ ինքը զայրացած հեռա¬խո¬սով խոսել և զուգահեռ նաև ալկոտեստի վրա հա¬վաքել է վարորդի տվյալ¬ները, քանի որ իր մոտ են եղել նրա փաստաթղթերը, որն իրեն տվել էր Հայկազը: Ինքը ալկոտեստի վրա նրա տվյալները հավաքելուց հետո այն տվել է Հայկազին, որ ստուգի վարորդի սթափության վիճակը: Ինքը տեսել է, որ Հայկազին է մոտեցել ինչ-որ մեկը, սա¬կայն, թե ով, այդ պահին չի հասկացել: Վարորդն այդ ընթաց¬քում իր հետ զրուցել է, որ շի¬նա¬րար է, բարերար է, շենքեր է սարքում: Նաև ասել է, որ ա¬մոթ է իրեն կանգնեցրել են ու խմածություն են ստուգում։ Այդ ընթացքում ինքը զուգահեռ հեռա¬խո-սով է խոսել և հաղորդագրություն է ուղարկել, ուշադրությունը և միտքը զբաղ¬ված է եղել միայն իր խոսակցությամբ: Մի քանի րոպե անց այն անձը, ով Հայ¬կազի հետ դր¬սում խոսել էր, որը ինչպես պարզվեց հետագայում «Կիա» մեքենայի ուղևոր Լևոն էր, մոտեցել է իր կողքի նստա¬տե¬ղին նստած վա¬րոր¬դին և ասել՝ գնացինք, մեզ թողել են: Որքանով հի¬շում է Հայկազն ասել է փաստաթղթերը տուր և նա դրանք տվել է Հայ¬կազին ու տեսել է որ այդ վարորդը ու նրա ուղևորը գնացել են: Ինքը այդպես էլ չի նկա¬տել վարորդն ալկոտեստով ստուգել է, թե՝ ոչ և քա¬նի որ նրա ուղևորն ասել է, որ զանգա¬հա¬րել է դրա համար են թույլատրել: Ինքը մտածել է, որ ալկոտեստը խմածության աստիճան է ցույց տվել, դրա համար ինչ-որ մեկին զանգել են, որի պատճառով էլ Հայ¬կա¬զը նրանց բաց է թողել: Դրա համար էլ երբ Հայկազը նստել է ավ¬տոմեքենան, ինքը նրան հար¬ցրել է «Ինչ¬քան ա տվե»՝ ի նկատի ունե¬նա¬լով այն, թե ալկո¬տես¬տը ինչքան ցույց տվեց, որ Հայկազը նրանց ճա-նապարհեց առանց արձանագրություն կազ¬մելու: Այդ ժամանակ Հայ¬կազն աս¬աց. «100 Եվրո, ուզենայի 200 կվերց¬¬նեի»: Ես մտածեցի, թե Հայկազը կատակ է ա¬նում և քա¬նի որ այդ ժամանակ զանգա¬հա¬րել էի Մերիին և նա պատասխանեց սկսեցի զրու¬ցել նրա հետ և այլևս Հայկազի ասածին ուշադ¬րություն չդարձ¬րե¬ցի: Բացի այդ, քանի որ իրենց ծառայությունը ձայ-նագրվում էր, իր մտ¬քով չէր անցնում, որ Հայ¬կազը կարող է ձայ¬նագրվելու պարագայում գումար վերցնել վա¬րոր¬դից կամ ինչ-որ մե¬կից: Որքանով հի¬շում է դրա հաջորդ օրը իրեն ու Հայկազին կանչել են ՃՈ գումարտակի հրա¬մանատարի տեղակալն ու հարցուփորձ է արել այդ ավտոմեքենան կանգնեցնելու հան¬գա¬մանքների վերաբերյալ: Միա¬ժա¬մանակ ցուցադրե¬լ են վարորդի նկարը և Հայկազն ասել է, որ այո, նրան կանգնեց¬րել են: Այդ ժամանակ իմացանք, որ վարորդի որդին՝ երգիչ Սեպուն ա¬սու¬¬լիս է տվել և հայտ¬նել է, որ ճանա-պարհային ոստիկանները կաշառք են վերցրել: Իրենք նայել են նաև Ա1+ լրատվա¬մի¬ջո¬ցի 17.11.2017թ. տեսագրությունը, որում Սեպուն ասում է այդ մա¬սին: Այդ ժամանակ հաս¬կա¬ցել է, որ Հայ¬կա¬զը, իրոք, կաշառք է վերցրել: Հայկազից պար¬զա¬¬բա¬նում է պահանջել և նա ասել է, որ երբ ուղևորը առաջարկել է տեղում տուգանքը վճա¬րել և ասել է, որ 100 եվրո ունի, Հայկազը գայթակղվել ու այդ գումարը վերցրել է: Փաս¬տո¬րեն նա այդ մասին իրեն ասել էր գումարը վերց¬նելուց հետո, բայց ինքը մտածել է, թե զան¬գով է բաց թողել և կատակ է անում, դրա համար էլ նրա ա¬սա¬ծին ուշադրություն չի դարձրել: Իր ու Հայ¬կազի միջև տհաճ խոսակ-ցութ¬յուն է եղել և ինքը նրան ասել է, որ ինչպես կա¬րող է ձայ¬նագրվելու պարագայում գումար վերց¬նել, որ իր այդ քայլով նաև վտանգի տակ է գցում իրեն, իսկ Հայկազը ասել էր, որ գայթակղվել է դրա համար է այդ գումարը վերցրել և զղջում է կա¬տա¬րածի համար: Քանի որ Սեպուհի տված ասուլիսով այնպես էր երևում, որ երկուսով էլ կա¬շառք են վերցրել, ինքը դրանից հետո վախեցել է, որ իրեն էլ կմե¬ղադ¬րեն կաշառք վերց¬նե¬լու մեջ և ղեկա¬վա¬րութ-յանը չի ասել իրականությունը, չի ասել, որ տեղյակ է, որ Հայ¬կա¬զը կաշառք է վերցրել՝ մտածելով, որ իրեն նույնպես դրանից վտանգ կլի¬նի, քանի որ Հայ¬կազն ա¬սել է, որ ինքը գումարը չի վերցրել և ղեկավարության մոտ չի ըն¬դու¬նել այդ պահը: Ցան¬կանում է նաև նշել, որ ըստ Հայկազ Գրիգորյանի ասելու՝ 100 Եվ¬րոն վերց¬նելու մտադ¬րութ¬յունն առաջացել է այն ժամանակ, երբ Լևոնը ասել է, որ կա¬րող է տեղում տուգանքը վճարել, որից հետո նաև ասել է, որ 100 Եվրո կարող է տալ: Հայ¬կազը ու¬նի ֆի¬նան¬¬սական խնդիր¬ներ, դրա համար էլ, ըստ նրա խոսքերի, որոշել է այդ գու¬մա¬րը վերցնել և վերց¬րել է: Ինչ վե¬րա¬բե¬րում է նա-խաքննական մարմ¬նի այն ենթադ¬րու¬թանը, թե իբր Հայկազ Գրի¬գորյանի հետ նա¬խա¬պես պայմանավորվա¬ծութ¬յուն են ունեցել խմած վա¬րորդ¬ներ հայտ¬նա¬բերելու դեպքում նրանցից կաշառք վերց¬նե¬լու և վարչական պա¬տաս¬խա¬նատ¬վության չեն¬թարկելու վերաբեր¬յալ, ապա ցանկանում է հայտ¬նել, որ նման պայմանա¬վոր¬վածություն չի եղել: Իրենք դուրս են եկել օրենքով սահ¬ման¬ված կար¬գով ծառա¬յութ¬յունը պատշաճ իրա¬կա¬նացնելու, կաշառք վերց-նելու վերաբերյալ որևէ պա¬յամանա¬վոր¬վա¬ծություն չեն ունեցել: Ցան¬կանում է նաև պար-զաբանումներ տալ ի¬րենց հատկաց¬ված անհատական տեսագրող սար¬քերի մեջ առկա ձայնագրությունների վե¬րա¬բերյալ: Ձայնագրություններում երևում է, որ «Կիա» մեքենան կանգ¬նեցնելուց առաջ ինքը ա¬սում է. այդ «Կիա» մեքենա ապակիները գոլոշապատ էին, մտա¬ծել է, որ մեքենայում ոգելից օգ¬տա¬գործած մարդիկ կլինեն, հնարավոր է նաև վարորդը ոգելից խմիչք օգտագործած լինի դրա համար էլ ասել է «Ստեղ նայի Ձախդ նայի հլը Հայ-կազ»: Իսկ Հայկազը ասել է «Եվ¬րո¬պա¬ցի էր ոնց որ», որովհետև տեսքից երևում էր, որ Հա¬յաս-տանի, Երևանի բնակիչ չէ: Ինչ վերաբերում է իր ասած. «Երկու հատ խմած է մեզի պետք ու էլ բան պետք չի» արտա¬հայ¬տութ¬յանը, որին ի պա¬¬տասխան Հայկազը ձայն չի հանել, ապա ին¬քը ի նկատի է ունեցել այն, որ ուժեղացված ծա¬ռայության են դուրս եկել ոչ սթափ վա-րորդ¬նե¬րի հայտնաբերելու համար և նման արտա¬հայ¬տությունը վերաբերել է հենց ծառայությունն արդյունավետ իրականացնելուն, ոչ սթափ վարորդներ հայտնաբերելուն, վարչական իրա¬վա¬խախտման վերաբերյալ արձանագրութ¬յուն կազմելուն, երթևեկությունը ոչ սթափ վա¬րորդ¬ներից մաքրելուն և երթևեկությունը անվտանգ դարձնելուն: Իրենք ամեն մի կազմած վար¬չական իրավախախտման վերաբերյալ ար¬¬ձա¬նագրությունից որոշակի հավելավճար են ստա¬նում: Քանի որ խմածության համար վարչական տուգանքը մեծ է, ուստի նաև իրենց հա¬վե¬¬լավճարն է շատ լինում և «մի երկու խմած է իրենց պետք ու էլ բան պետք չի» արտա¬հայ¬տությունը անելով՝ նաև դա է ի նկատի ունեցել: Բացի այդ, անձնական խնդիր¬նե¬րով պետք է ծա¬ռայությունից շուտ դուրս գա¬¬յին և գնային իր անձ¬նական գործերով հան¬դիպ¬ման: Իր ասա¬ծը նաև դրան է վերա¬բեր¬ել, որ մի երկու խմած բռնեն, ծառայությունն արդյունավետ իրականացնեն, որ կարողանան շուտ դուրս գան ծառայությունից: Մեղադրական եզրակա¬ցութ¬յան մեջ ու ամբողջ գործով քննիչը մեկ¬նա¬բանել է այդ ամենը՝ իբր նման արտահայ¬տութ¬յուն անելը վերաբերում է խմբով կաշառք վերց¬նելու նախնական պայմանավորվա¬ծութ¬յա¬նը, սա¬կայն սա անհիմն ենթադ¬րութ¬յուն է: Իրենք երբևէ, նախա¬պես պայմանավոր¬վա¬ծութ¬յուն ձեռք չենք բերել կաշառք վերց¬նե¬լու, կաշառքի առարկան կիսվելուն և այլի շուրջ: Ընդ¬հան¬րա¬պես իրենք կաշառք չեն վերց¬նում և այսքան ժամանակ նման բան չի եղել: Բացի այդ, իրենք ինչ գիտեն, որ այդ վարորդը պետք է ոգելից խմիչք օգտագործած լինի և կաշառք տա, որ մի հատ էլ նախապես պայ¬մա¬նա¬վորվեն նրանց կա-շառք վերցնեն: Կամ նախապես ինչ գի¬տեն, որ վարորդը չի ցան¬կա¬նա¬լու ալկոտեստով ստուգ¬վել, որ նախապես պայմանավորվեն չստուգելու համար կա¬¬շառք վերցնելու մասին, ինչպես, որ գրված է մեղադրանքում: Նորից է պնդում, որ պայ¬¬մանա¬վոր¬վա¬ծություն չի եղել, ոչ էլ այդ 100 Եվրո գումարից իրեն բաժին է հա¬սել: Նույ¬նիսկ նման խո¬սակ¬¬ցություն չի եղել, որ այդ գումարից բաժին է ուզում Հայկազից, քանի որ հետագայում, երբ իմացել է, որ Հայկազը գումար է վերցրել, իրենց միջև տհաճ խո¬սակ¬ցութ¬յուն է եղել, ինքը նրան նախա¬տել է, թե ինչու է գումար վերցրել, ուր մնաց, որ ասի, թե այդ գումարը իր հետ կիսվի, բացի այդ, Հայկազն էլ գումարը կիսվելու առաջարկ չի արել: Ինչ վերաբերում է նրան, թե ինչո՞ւ է նախորդ ցուցմունքում այլ բան ասել և նշել, թե հեռա¬խո¬սով է խոսելիս եղել և «ինչ ա տվել» արտահայտությունը վերաբերել է հեռախոսային խո¬սակ¬ցութ¬յանը, այլ ոչ, թե Հայկազին, ապա՝ այն ժամանակ ճիշտ չի ասել, քանի որ Հայկազը ցուց¬մունք չի տվել և ինքը չի ցանկացել նրան հա¬կա¬ռակ բան ասել դրա համար էլ ճիշտը չի ասել:
Ամբաստանյալ Հայկազ Գրիգորյանը ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մա¬սի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել, սակայն ցուց¬-մունք է տվել այն մասին, որ 2017 թվականի նոյեմբերի 15-ի լույս 16-ին նույն դասակի ՃՈ ավագ տեսուչ Տիգրան Խաչատրյանի հետ «Տոյոտա Կորոլա» 256 II 02 հաշ¬վառ¬¬ման համարա-նիշի ծա¬ռայողական ավտոմեքենայով անցել են ծառայության ժամը 24:00-ից մինչև 08:00-ն՝ Կենտ¬րոն վարչական շրջանի տարածքում: Ոստիկանության ղե¬կա¬¬¬վա¬րության հրամանով հայ¬¬տա¬րարված էր այդ օրը ոչ սթափ վարորդներին հայտ¬նա¬բե¬րելու կապակցությամբ ուժե-ղաց¬¬ված ծառայություն: 2017 թվականի նոյեմբերի 16-ին՝ ժա¬մը 02:20-ի սահմաններում, Մաշ-տոցի պողոտայում ծառայություն իրականացնելիս վա¬րոր¬դի սթափությունն ստուգելու նպա¬¬¬տակով կանգնեցրել են «Կիա» մակնիշի ջիպ ավտո¬մե¬քե¬նա, որի պետհամարանիշները չի հի¬շում: Հիշյալ ավտոմեքենան կանգնեցնելու առիթ է հանդիսացել այն, որ ուժեղացված ծա¬¬ռա¬յություն էր եղել, իսկ տվյալ մեքենայի ապակիները գո¬լոր¬շապատ էին, որը կասկածի տե¬ղիք է տվել, որ վարորդը հնարավոր է ոգելից խմիչ¬քի ազդեցության տակ է: Իրենց ծա¬ռա-յո¬ղա¬կան ավտոմեքենան վարել է Տիգրան Խա¬չատրյա¬նը: Բարձրախոսով և ձայնային ազ-դան¬¬շա¬նով կանգնեցրել են հիշյալ մեքենան: Ին¬քը մոտեցել է վարորդին, օրենքով սահման-ված կար¬գով ներկայացել է և պահանջել վարոր¬դական վկայականն ու տրանսպորտային մի¬ջո¬ցի հաշ¬վառ¬ման վկայագիրը՝ փաս¬տաթղ¬թերը: Փաստաթղթերը ստուգելուց հետո, ինքը վա¬րոր¬դին, որի անունը Հրատչ է եղ¬ել, հարցրել է, թե արդյոք ոգելից խմիչք օգտագործել է, թե՝ ոչ: Նա ասել է, որ չի օգտագոր¬ծել: Ինքը խնդրել է, արտաշնչի ձեռքերի ափի մեջ։ Նա ար-տաշնչել է և ինքը իր քթին մո¬տեց¬նելով ձեռքերը հոտ է քաշել ու զգացել է, որ առկա է ալկո-հո¬լի, մաս¬նավորապես՝ գարեջրի հոտ: Նրան ասել է, որ ալկոհոլի հոտ է գալիս և խնդրել է մե¬քենայից դուրս գալ և մո¬տե¬նալ ծառայողական մեքենային՝ ալկոտեստով խմածությունը ստու¬գելու հա¬մար: Վա¬րորդն իջել է ավտոմեքենայից և ասել է, որ ժամը 05-ին մեկ շիշ գա¬րե-ջուր է խմել: Ին¬քը նրան պարզաբանել է, որ ալկոհոլի հոտ է գալիս, որ պետք է ալկոտեստով ստուգվի, եթե խմածություն է ցույց տվել, ուրեմն պետք է վարչական տույժի ենթարկվի 200.000 ՀՀ դրա¬¬մի չափով, իսկ տրանսպորտային միջոցը պետք է տեղափոխվի տուգանային հրա¬¬պա¬րակ: Խոսակցության մեջ նաև պարզաբանել է, որ եթե խմածության աստիճան ցույց չտվեց, կա¬սի բարի ճանապարհ և որևէ խնդիր չի լինի: Վարորդը սկսել է դժգոհություն հայտնել, որ տարիքով մարդ է, ամոթանք է տվել, որ ցերեկը գարեջուր օգտագործելու հա-մար ինչո՞ւ է ալկոտեստով խմածություն ստուգում և նմանատիպ խոսակցություն: Այդ ժա-մա¬նակ իջել է նաև ուղևորը, որի անունն ինչպես իմացել է հետագայում Լևոն է եղել, և մոտենալով իրեն՝ հարց¬րել է, թե ինչումն է խնդիրը։ Նրան նույնպես պարզաբանել է, որ կաս¬կած կա, որ վա¬րոր¬դը գտնվում է ոգելից խմիչքի ազդեցության տակ, նաև բացատրել է, որ ալկոտես¬տով պետք է ստուգվի սթափության աստիճանը, որ ալկոտեստը տպում և հանում է տվյալը՝ զննման կտրոնը և եթե վարորդի մոտ առկա է խմածություն, ավտոմե¬քե-նան պետք է տեղա¬փոխ¬վի ՃՈ պահպանվող հատուկ տարածք և կազմվի վարչական իրա-վա¬խախտ¬ման վե¬րա¬բեր¬յալ արձանագրություն, որը ար¬ժե 200.000 ՀՀ դրամ: Այդ պահին վա-րորդն արդեն նս¬տած է եղել ծառայողական ավտո¬մեքե¬նան, որ ալկոտեստով ստուգվի: Այդ ընթացքում Տիգ¬րան Խաչատրյանը ալկոտեստի վրա հավաքել է վարորդի տվյալները և ստուգելու համար այն տվել է իրեն: Ուղևորն այդ ժա¬մա¬նակ առաջարկել է տուգանքը տեղում վճարել: Ինքը նրան ասել է, որ այդպես չի լինի, այսինքն, որ տուգանքը տեղում վճարելու ընթացակարգ չկա: Այնուհետև, Լևոնը գրպանից հանել է 100 Եվրո գումար, ասել է, որ դա 100 դոլարից ա¬վել է և ցանկանում է տուգանքը տե¬ղում վճարել: Ճիշտն ասած, ինքը այդ ժամանակ մտա¬ծե¬լ է, որ Լևոնը օտարերկրացի է, որևէ բո¬ղոք չի լինի, իսկ Տիգրան Խաչատրյանը զբաղված էր ինչ-որ հեռախոսային խոսակ¬ցութ¬յամբ և չի նկատի, եթե Լևոնից այդ գումարը վերցնի, ուս¬տի այդ առաջարկով գայթակղվել է և որոշել է այդ 100 Եվրո գումարը վերցնել ու նրանց բաց թողնել: Լևոնն այդ գումարը դրել է իր գրպանը և մոտենալով իրենց ծառայողական ավ¬տո¬մեքենայի մեջ նստած վարորդին՝ Հրատչին, ասել է, որ զանգել է և իրենց բաց են թողել: Նրանց վերադարձրել է փաստաթղթե¬րը և գնացել են: Երբ նստել է իրենց ավտոմեքենան, իր համար անսպասելի Տիգրանը հարցրել է. «Ինչ ա տվել»: Ինքը մտածել է, որ Տիգրանը կամ զգա¬ցել է, որ առանց ալկոտեստով ստուգելու ճա¬նա¬պարհել է վարորդին, դրա համար հարց¬րել կամ տեսել է, որ Լևոնը գումարը դրել է իր գրպանը և դրա համար է հարցնում, ուստի ստիպ¬ված նրան ասել է, որ 100 Եվրո է վերց¬րել: Դրա¬նից հետո այլևս այդ թեմայով ոչինչ չեն զրուցել և անցել են իրենց ծառայութ¬յանը: Ծա¬ռա¬յությունն ավարտելուց հետո ինքը ու Տիգ¬րան Խաչատրյանը տհաճ խոսակ¬ցութ¬¬յուն են ու¬նե¬ցել: Նա իրեն նախատել է, որ ձայնագրութ¬յան տակ 100 Եվրո է վերցրել, որով վտանգել է երկուսիս, որ իր պատճառով կարող է նա էլ խնդիրներ ունենա, սա¬կայն ինքը նրան բացատրել է, որ ֆինանսական խնդիրներ ունի և դրա համար է գայ¬թակղվել և այդ գումարը վերցրել: Իրականում, երբ հետո այս հարցի շուրջ զրուցել են, հաս¬կացել է, որ Տիգրանը չի տեսել ու չի իմացել, որ գումար է վերցրել: «Ինչքան ա տվե» ա¬սե¬լով` Տիգրանն ի նկատի է ու¬նե¬ցել, թե ալկոտեստը ինչքան է ցույց տվել, որ նրանց բաց է թո¬ղել, սակայն ինքը չի հաս¬կացել և խոստովանել է, որ գումար է վերցրել, որը սակայն Տիգ¬րանն այդ պահին լուրջ չի ընդունել, մտածել է, թե կատակ է անում, քանի որ նրա մտքով չի անցել, որ ձայանագրվելու պարագայում ինքը կարող էի կաշառք վերցնել: Ցան¬¬կա¬նում է նշել, որ իր մոտ այդ 100 Եվրոն վերցնելու մտադրությունն առաջացել է այն ժա¬մա¬նակ, երբ Լևոնը ասել է, որ կարող է տեղում տուգանքը վճարել, որից հետո նաև ասել է, որ 100 Եվրո կարող է տալ: Քանի որ ունի ֆինանսական խնդիրներ, այդ ժամանակ գայ¬թակղվել է և որոշել է այդ գումարը վերցնել ու վերցրել է: Նախաքննական մարմինը կա¬տար¬վա¬ծը ներկայացրել ու ձևակերպել է այնպես, թե իբր ինքը ու Տիգրան Խաչատրյանը նա¬խա¬պես պայմանավորվել են խմած վարորդներ հայտ¬նա¬բերելու դեպքում նրանցից կա¬շառք վերցնելու և վարչական պա¬տաս-խանատ¬վութ¬յան չենթարկելու մասին, սակայն պնդում է, որ նման պայմանա¬վոր¬վա¬ծություն չի եղել և այդ ամենը ուղղակի քննիչի ենթադրություններն են։ Ինչ վերաբե¬րում է իրեն և Տիգրան Խաչատրյանին հատկացված անհատական տեսագրող սարքերի մեջ առկա ձայնագրութ¬յա¬նը, ապա ինքը դրան ծանոթ է, ուստի այդ առումով ցանկանում է նշել որ այդ ձայնագրութ¬յուն¬ներում երևում է, որ Տիգ¬րան Խաչատրյանը «Կիա» մեքենան կանգ¬նեց¬նե¬¬լուց առաջ ասում է. «Ստեղ նայի Ձախդ նայի հլը Հայկազ», որին ի պա¬տաս¬խան ինքը ա¬սում է «Եվրոպացի էր ոնց որ»: Ապա այդ խոսակցության վերաբերյալ պար¬զաբանում է, որ Տիգ¬-րանը նկատել է այդ «Կիա» մեքենան, որը կանգնեցրել են և նման կերպ արտահայտվել է, քա¬¬նի որ ապակիները գոլոշապատ էին և մտածել է, որ ավտոմե¬քե¬նայում ոգելից օգտա¬գոր-ծած մարդիկ կլինեն, հնարավոր է նաև վարորդը ոգելից խմիչք օգ¬տա¬գործած լինի, դրա հա-մար էլ ասել է «Ստեղ նայի Ձախտ նայի հլը Հայկազ»: Վարորդի տես¬քից երևացել է, որ տե¬-ղացի չէ, դրա համար էլ ասել է «Եվրոպացի էր ոնց որ», այսինքն Հա¬յաստանի բնակիչ չէ: Ինչ վերաբերում է ձայնագ¬րութ¬¬յան այն պարբերությանը, երբ Տիգ¬րան Խաչատրյանը ասում է. «Երկու հատ խմած է մեզի պետք ու էլ բան պետք չի», որին ի պա¬տասխան ինքը ձայն չի հա-նում և որը նա¬խաքննա¬կան մարմինը մեկնաբանել է իբր իր ու Տիգրան Խաչատրյանի միջև նախնական համա¬ձայ¬նութ¬յուն, ապա այդ առումով ցանկանում է նշել, որ ինքը չգիտի կոնկրետ ինչ է Տիգրանն ի նկա¬տի ու¬նեցել, երբ նման արտահայ¬տութ¬յուն է արել, այդ հարցին ավելի լավ կպա¬տաս¬¬խա¬նի նա: Միայն ենթադրում է, որ ի նկատի է ու¬նե¬ցել այն, որ ուժե¬ղաց¬ված ծառայության են դուրս եկել ոչ սթափ վարորդների հայտնա¬բե¬րե¬լու համար և նման ար¬տա¬հայտությունը վերաբերել է հենց ծառայությունն արդյունավետ իրականացնե-լուն, ոչ սթափ վարորդների հայտնաբերելուն և վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձա¬նագ¬րություն կազմե¬լուն: Բացի այդ, Տիգրան Խաչատրյանը անձնական խնդիրներ է ունեցել և պետք է ծառա¬յութ¬յունից շուտ դուրս գային և գնային նրա անձնական գործերով հանդիպ¬ման: Տիգրան Խաչատրյանի ասածը նաև դրան էր վերաբերում, որ մի երկու խմած է մեզ պետք բռնել, որ ծառայությունն արդյունավետ իրականացնեն և շուտ դուրս գան ծառայութ¬յու¬նից, այլ ոչ, թե վերաբերում է իբր խմբով կաշառք վերցնելու նախնա¬կան պայ-մա¬նա¬վոր¬վա¬¬ծութ¬յա¬նը, ինչ¬պես ենթադրել և մեկնաբանել է նախաքննական մար¬մինը քրեա-կան գոր¬ծում և մե¬ղադ¬րա¬կան եզրակացությունում: Ինքը պնդում է, որ նման բան չկա: Այդ ենթադ¬րութ¬յունը ան¬հիմն է: Իրենք երբևէ, մասնավորապես` այդ օրը, նախապես պայ¬մանա-վոր¬վա¬ծութ¬յուն ձեռք չեն բերել կաշառք վերցնելու, կաշառքի առարկան կիսվելու և նմանա-տիպ այլ բա¬ների շուրջ: Նման բան չի եղել: Բացի այդ իրենք ինչ պետք է իմանային, որ այդ վա¬րորդը պետք է ոգելից խմիչք օգտագործած լիներ և կաշառք տար, որ նախապես պայմա-նա¬¬վոր¬վեին նրանից կաշառք վերցնելու շուրջ: Կամ նախապես ինչ գիտեին, որ վա¬րոր¬դը չի ցան¬կա¬նալու ալկոտեստով անպայման ստուգվել, որ մի հատ էլ որոշեին չստու¬գե¬լու համար կաշառք վերցնեն, ինչպես նշած է մեղադրականի մեջ: Այդ ամենը անհիմն են¬թադ¬¬րություն է իրենց խմբով կաշառք վերցնելով խիստ դատի տալու համար, բայց թե ում է դա պետք, ինքը ար¬դեն չգիտի: Իր վերցրած 100 Եվրոյից Տիգրան Խաչատրյանին չի տվել և նրա հետ նախա-պես կամ ընդ¬հան¬րա¬պես պայմանավորվածության չեն եկել, որ եթե կաշառք վերց¬նեն, գու-մա¬րը պետք է իրար մեջ կիսեն, նման բան չի եղել: Ոչ պայմանավորվածություն է եղ¬¬ել, ոչ էլ այդ գումա¬րից Տիգ¬րան Խաչատրյանին բաժին է տվել: Այդ գումարը ինքը վերց¬րել է ու ինքն էլ ծախսել է: Նույ¬նիսկ նման խոսակցություն չի եղել, որ Տիգ¬րանը այդ գումարից բա¬ժին ուզի: Իրենք ընդհանրապես կաշառք չեն վերցնում, իսկ երբ Տիգրանն իմացել է, որ գումար է վերցրել՝ այդ կապակցությամբ տհաճ խոսակցություն են ունեցել, նա իրեն նա¬խա¬տել է, որ հե¬րիք չէ ձայ¬նագ¬րության տակ գումար է վերցրել, նրան էլ է վտան¬գի տակ գցել և նման պայմաններում ին¬քը ինչպես կարող է նրան գումար կիսելու առաջարկ անել: Ինչ վե¬րա¬¬բե-րում է տեսագ¬րութ¬յան այն հատվածին, որ ալկոտեստով մի¬ան¬¬գամից չի ստուգել, այլ տևա-կան ժամանակ պարզաբանել է, որ եթե արտաշնչեց ու խմա¬ծություն տվեց, ոչ մի բան չի կա-րող անել, իսկ տուգանքը 200.000 ՀՀ դրամ է և մեքե¬նան պետք է տուգանային հրապարակ տարվի, ապա ինքը ցանկանում է դա նույն¬պես պար¬զաբանել, որ այդ ժամանակ ինքը փոր-ձել է պարզա¬բա¬նել կարգը, որ հետո դժգո¬հելու առիթ չտա, եթե ալկոտեստը ցույց տար խմա-ծության աստի¬ճան, պետք է անպայման վար¬չա¬կան իրավախախտման արձանագ¬րութ¬յուն կազմվի: Բացի այդ, եղել են բազմաթիվ դեպ¬քեր, երբ քաղաքացուն ասել է, որ տուգանքը կազ¬մելու է 150.000 ՀՀ դրամ, սակայն խմա¬ծության աստիճանն այնքան է բարձր եղել, որ այն հա¬սել է 200.000-ի և քաղա¬քա¬ցիները դժգոհել են, թե իբր ավել գումարի, այսինքն՝ իր ասա-ծից ավել գումարի են տու¬գան¬վել: Դա նկատի ունենալով՝ միանգամից ամենաբարձր տուգանքի չափն է ասել, այսինքն՝ որ խմա¬ծության դեպքում տուգանքը կկազմի 200.000 դրամ, քանի որ այդքանը չէի կարող այդ քաղաքացուն բացատրել: Նաև ցանկանում է անդրադառնալ և պար¬զաբանել տեսագ¬րութ¬յան այն հատվածը, երբ ինքը վարորդին իրենց ծառայողական ավ¬տո¬մեքենայի մեջ նս¬տեց¬նելուց հետո նրան հարցրել է, թե հիմա ինչ անեն, ստուգվեն, թե՝ ոչ, ինչին ի պա¬տաս¬խան նա ասել է. «իսկ ուրիշ ինչ տարբերակ կա»: Այս առումով պարզա¬բա¬նում է, որ վա¬¬րոր¬դը նաև կարող է հրաժարվել փորձանմուշ տալուց, ի-րենց մոտ եղած ալ¬կո¬տեստով հետազոտվելուց, դրա համար էլ նրանից այդ ժամանակ հարցնում է հիմա հա¬մաձայն է ստուգվել, թե՝ ոչ: Եթե համաձայն չլինի, ապա պետք է տանեն բժշկի մոտ ստուգ¬¬ման, չնա¬յած, որ վարոր¬դը կարող է նաև դրանից հրաժարվել: Եթե տեղում ստուգումից վա¬րոր¬¬դը հրաժար¬վում է, ա¬վե¬լորդ քաշ¬քշուկ է առաջանում, որը չլինելու համար աշխատում են այն¬¬պես անել, որ վա¬րոր¬դ¬ները տեղում ստուգվեն: Այդ քաշքշուկից խուսափելու համար էլ ա¬սել է, որ տար¬բե¬րա¬կը իրենք չեն առաջարկում, այսինքն, իր առաջարկած տարբերակը ստուգ¬¬¬¬վելն է, իսկ նա կա¬րող էր իր տարբերակն առաջարկել՝ հրաժարվել ստուգվելուց, դրա համար էլ ասել է, որ տար¬բերակ ինքը չի ասում, Դուք առաջարկեք, այսինքն՝ Դուք աս¬եք, թե ինչ¬պես վար¬վեն: Իր ա¬սա¬ծը և խո¬սակ¬ցությունը վերաբերել է դրան, այլ ոչ, թե վա¬րոր¬դի կող¬մից կաշառք տալու առա¬ջարկին: Որպեսզի ցուցմունքը ամբողջական լինի նաև պար¬զա¬բա¬նում է, թե ին¬չո՞ւ է ձեռ¬¬¬քերի մեջ արտաշնչել տվել: Այդպես է վարվեր որպեսզի ժա¬մա¬նակ չծախ¬սեն, թե վա¬րոր¬դի, թե իրենց հա¬մար, ինքը ասել է, որ ձեռքի ափի մեջ ար¬տաշնչի, որ եթե ալկոհոլի հոտ գա, այդ ժամա¬նակ նոր ստուգենք ալկոտեստով և այդպես մտածել է, որ իր գործո¬ղութ¬յուն¬ներ ավելի արագ կլինեն:
Վկա Տաթևիկ Տոնոյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ինքը որևէ տեղ գրանցված աշ¬խատող չի հանդիսանում: Իրեն ծանոթ է հատուկ քննչական ծառայությունը, որպես քննչա¬կան ծառայություն: Եղել է դեպք, որ ինքը գնացել է ՀՀ հատուկ քննչական ծառա¬յութ¬-յուն՝ իր հի¬¬շե¬լով նոր տարուց առաջ: Այնտեղ իրենք նայել են ինչ-որ տեսանյութ և դա եղ¬ել է կապված ճանապարհային ոստիկանների հետ, երբ ոստիկանները ինչ-որ ավտո¬մե¬քե¬նա են կանգնեց¬րել և այդ մարդիկ եղել են ալկոհոլի ազդեցության տակ: Այդ ամենը գրել են թղթի վրա և ինքը ստորագրել է: Ինքը չի հիշում, կարող է մի քանի անգամ է գնա¬ցել Հատուկ քննչական ծառա¬յութ¬յուն: Իր հայրն է զանգահարել և ասել, որ պետք է գնան հատուկ քննչական ծառա¬յութ¬յուն: Իր հայրը կիթառի դասատու է:
Վկա Գարեգին Տոնոյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ինքը գիտի հատուկ քննչա-կան ծառայության տեղը: Ինքը ՊՊԾ-ի գործով գնացել է քննչական, որպես ընթերական: Ինքը մի քա¬նի անգամ է գնացել քննչական: Իր աղջիկը նույնպես մասնակցել է որպես ըն¬թե-րակա: Ին¬¬քը այնտեղ նայնել է նաև ոստիկանի «վիդիո»: Ինքը տեսուչի գործով մաս¬նակ¬ցել է որպես ընթերակա մեկ անգամ: Քննիչը իրեն զանգահարել և կանչել է որպես ընթե¬րա¬կա: Ինքը չի կա¬րող հիշել, թե ինչու է երկու անգամ մի գործով մասնակցել, որպես ըն¬թե¬րակա:
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Սեպուհ Սիմոնյանի կողմից նա-խաքննութ¬¬յան ընթացքում 2017 թվականի նոյեմբերի 25-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ իրեն պար¬զաբանվել են իր իրավունքները և պարտականությունները, որոնք էլ իր հա-մար պարզ են և հասկանալի: Քանի որ հայերեն գրավոր և բանավոր խոսքում շատ բա¬ռերի բուն իմաս¬տը իր համար հասկանալի չէ, դժվար է ընկալում, խնդում է հետաձգել հարցաքննութ¬յունը՝ թարգմանիչով այն կատարելու համար:
2017 թվականի նոյեմբերի 28-ին Սեպուհ Սիմոնյանը որպես վկա ցուցմունք է տվել այն մա¬¬սին, որ մասնագիտությամբ երգիչ-երաժիշտ է, ՀՀ է ժամանել մասնագիտական գործու-նեութ¬¬¬յամբ զբաղվելու նպատակով, ժամանակավորապես, ինքը հանդես է գալիս Սեպուհ ա-նու¬նով: ՀՀ-ում է գտնվելու հավանաբար մինչև 2018 թվականի հունվար ամիսը: Տեղեկաց¬¬ված է, թե ինչ դեպքի առթիվ հարուցված քրեական գործով է կանչվել հար¬ցաքննության, որի կա-պակ¬ցությամբ հայտնում է հետևյալը. Հայրը ներկայում էլ գտնվում է ՀՀ-ում, սակայն կրկին հանդիսանում է ԱՄՆ քաղաքացի, իրենք միասին բնակվում են վերը նշված հաս¬ցե¬շում: 2017 թվականի նոյեմբերի 16-ին՝ երեկոյան ժամերին, երբ ինքը գտնվել է տանը, հյուր¬ըն¬կա¬լել են իր հայրիկի ընկեր Լևոն Բաղդասարյանին, ով ժամանել էր ՀՀ Ֆրան¬սիայի Հան¬րա¬պե-տությունից, այդ օրը նա իրենց էր այցելել եթե չի սխալ¬վում կնոջ հետ: Մինչև այդ ընթ¬րիքը, հստակ ժամը չի հիշում, հայրը վրդովված ի¬րեն պատմել է, որ գիշերային ժամերին իր անձնական «Կիա» մակնիշի ավտոմեքենայով Լևոն Բաղդասարյանին և նրա կնոջը ուղեկցել է տուն, ճանապարհին՝ Մաշտոց փո¬ղո¬ցում, նրանց կանգնեցրել են ճանապարհային ոս¬տի-կան¬ները: Հայրը պատմել է նաև, որ կանգնեցրել են իբր խմածության համար, ցանկացել են տուգանել, ստուգել սթափութ¬յու¬նը, ինքը բորբոքվել է, բարկացել այդ իրավիճակից, սա¬կայն քիչ հետո իրենց թույլ են տվել շարունակել ճանապարհը, ու նրան չեն տուգանել: Իր հայրը չի իմացել, թե ինչպես է պա¬տահել, որ առանց տուգանելու իրենց ազատ են ար¬ձա¬կել: Այդ նույն օրը՝ հայրիկի պատ¬մելուց հետո, երբ կրկին իրենց տանը հյուրընկալել են Լևո¬նին ու նրա տիկնոջը, եթե չի սխալվում մինչև ընթրիքը՝ առանձին, Լևոնը, տեղեկանալով, որ հաջորդ օրը ասուլիսի է մասնակցելու, իրեն պատմել այն, ինչ իր հայրն էր պատմել, ավելացրել, որ նա հայրիկից առանձին և առանց նրան ասելու մոտեցել է ոստիկաններից մե¬կին, զրուցել նրա հետ, պարզաբանում պահանջել, թե ինչու են կանգ¬նեց¬րել, ոստիկանը եր¬կար պարզաբանել է, որ ավտոմեքե¬նան պետք է տեղափոխեն տուգա¬նա¬յին հրապարակ, պետք է տուգանք վճարեն: Լևոնը, մտածելով Ֆրանսիայում գործող օրենք¬նե¬րով, և իմանա-լով, որ այնտեղ տուգանքը տեղում վճարելու դեպքում ավելի քիչ են տուգան¬վում, տեղում տուգանքը վճարել է՝ 100 Եվ¬րո, վստահ չի, բայց շատ բարկացած է եղել այդ իրավիճակից, քա¬նի որ մտածել է, որ այդ տուգանքը ոստիկաններն իրենցից շորթել են: Լևոնը համարում էր, որ իրենք որևէ խախ¬տում չեն կատարել, սակայն քաշքշուկներից խուսափելու համար վճա¬րել է այդ տուգան¬քը: Իրեն խնդրել է, որ ասուլիսի ժամանակ ան¬պայ¬ման այդ մասին ասի, քանի որ համա¬րում էր, որ սխալ է, երբ Հայաստանում վարորդ¬նե¬րի հետ նման կերպ են վարվում և վա¬րորդ¬ները ստիպված տուգանքներ են վճարում: Ինքը նույնիսկ նրան ասել է, որ ասուլիսի է, սակայն Լևոնը ասել է, որ շուտով պետք է Հայաս¬տա¬նը լքի, հնարավոր է այլևս հնարավորություն չունենա այդ մասին բարձրաձայնելու, իրեն խնդրել է, որ ինքը ան-պայ¬ման այդ հարցը բարձրացնի: Այդ է պատճառը, որ ինքը ոչ միայն ասուլիսի ժա¬մա¬նակ, այլ նաև «Ռադիո Վան» ռադիոկայանին տված հարցազրույցի ժամա¬նակ կատարել է Լևոնի խնդրանքը և ներ¬կա¬¬յացրել է տեղի ունեցածը: Լեոնը նաև մանրա¬մասն չէր կարո¬ղա¬նում ներկայացնել իր և ոս¬¬տիկանի խոսակցությունները, որովհետև ա¬սում էր, որ եր¬կու գիշեր չէր քնել, ոստիկան¬նե¬րը երկար ու արագ են խոսել, շատ բաների նույնիսկ ուշադրություն չի դարձ¬րել ու խո¬սակ¬ցության մի մասը չի հիշել: Ինքը վստահ չէ, որ օգտագործել է կաշառք բա¬¬ռը, ինքը ի նկա¬տի է ունեցել Լևոնի հայտնած ապօրինի տուգանքի շորթումը, իսկ եթե նույ¬նիսկ ասուլիսի ժա¬մանակ օգտագործած լինի կաշառք բա¬ռը, ապա նշել է, թե որ իմաս-տով է այն օգտա¬գոր¬ծել: Լևոնը և նրա կինը ներկա պահին բա¬ցա¬կայում են Հայաստանից, նրանք շատ են ճանա¬պար¬հորդում: Իր հայրը ոստիկանների կանգ¬¬նեցրելուց մոտ 7-8 ժամ առաջ մեկ գավաթ գարե¬ջուր էր խմել:
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Հրատչ Սիմոնյանի կողմից նախաքննութ-յան ընթացքում 2017 թվականի նոյեմբերի 25-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ Սեբուն ան¬ձամբ օգտագործում է 098-218115 հեռախոսահամարը, նա այլ հեռախոսահամար իր տե-ղեկություններով չունի, իր կինը օգտագործում է 077-205516 հեռախոսահամարը: ԱՄՆ-ում բնակվում է Կալիֆորնիա նահանգի Գլենդել քաղաքում՝ 3148 հասցեում: Տեղե¬կաց¬ված է, թե որ դեպքի առթիվ հարուցված քրեական գործով է կանչվել հարցաքննութ¬յան, որի կապակ-ցութ¬¬¬յամբ հայտնում եմ հետևյալը: Լևոն Բաղդասարյանը հանդիսանում է իր վաղեմի ըն¬կե-րը, ով մշտապես բնակվում է Ֆրանսիայի Հանրապետությունում՝ Փարիզ քաղաքում, նրա հաս¬¬¬ցեն չգիտի, նրանից ներկայում որևէ կոնտակտ չունի, սակայն հնարավորության դեպ-քում կպարզի նրա կոնտակտները և լրացուցիչ կհայտնի քննությա¬նը¬: Իրենք արտերկրում գտն¬վելու ժամանակ չեն շփվում, միայն ՀՀ-ում գտնվելու ժամա¬նակ են մեկ-մեկ հանդիպում: Ին¬քը հստակ տեղյակ չէ, թե նա վերջին անգամ երբ էր ժա¬մա¬նել ՀՀ, սակայն իր տեղեկութ-յուն¬¬ներով նա հաճախակի է Երևան գալիս: Վերջին ան¬գամ նա եկել էր իր տիկնոջ՝ Հուրիկ Բաղ¬¬դասարյանի հետ, և ներկայում իր տեղեկություն¬նե¬րով կրկին վերադարձել են Ֆրան-սիա: Հայաստանում Լևոնը իր տեղեկություններով ունի բնակարան, որը գտնվում է Երևանի Պուշ¬¬կին փողոցում, հստակ հասցեն չգիտի, շատ վաղուց այդ տանը ինքը եղել է, բնակա¬րա-նը գտնվում է Մաշտոցի պողոտայի և Տերյան փո¬ղո¬ցի միջնամասում: Նրանց բացակայութ-յան ժամանակ տեղյակ չէ, թե արդյոք այդ բնա¬կարանում այլ անձ բնակվում է, թե՝ ոչ: Դեպքի մա¬սով հայտնում է, որ 2017 թվականի նո¬յեմբեր ամսին՝ չորեքշաբթի՝ ամսի 15-ին, Լևոնը եկ-ել է իր տիկնոջ հետ իրենց տուն, քանի որ նա տեղեկացել էր, որ ինքը Երևանում է. հենց այդ օ¬րը՝ ցերեկը պատահական հա¬դի¬պել են միմյանց Կենտրոնի տարածքում՝ իր հիշելով Հյու¬սի¬¬-սային պողոտայում: Ինքը նրան բացատրել է իր տան տեղը ու նա երեկոյան այցելել է ի¬րենց՝ կնոջ հետ: Իրենց տանը ընթրել են, զրուցել ու արդեն ժամը գիշերը 2-ն անց դուրս են ե¬կ¬ել իրենց բնակարանից, որպեսզի ինքը իր անձնական ավտոմեքենայով նրանց տանի տուն: Իր մեքենան սպի¬տակ գույնի է, «Կիա» մակնիշի 34 VN 118 համարանիշի, ու այդ մե¬քե¬նա¬յով ինքը, Լևո¬նը և նրա կինը ուղևորվել են դեպի իրենց տուն: Ժամը 02:30-ի սահ¬ման¬նե¬րում՝ արդեն 2017 թվականի նոյեմբերի 16-ի, հասել են Երևանի Մաշտոցի պողոտա, երբ չի հի¬շում որ հատ¬վա¬ծում, իրենց կանգնեցրել է ճանապարհային ոստիկանը: Նրանք ոս¬տի¬կա¬նա¬կան ավ¬տո¬մե¬քենայով են եղել, համարանիշները չի հիշում, ինքը ղեկից սկզբում չի իջել ու իրեն է մոտեցել մեկ ոստիկան, նրանից ոչ մի տվյալ չի հիշում, համազգեստով է եղել, ներ¬կա¬յացել և պահանջել է իր փաստաթղթերը, հարցրել է, թե արդյոք խմիչք օգտագործել է, թե՝ ոչ, ինքը պա¬տասխանել է, որ ժամը երեկոյան 19-ի սահմաններում օգտագործել է ու խմել է մեկ գավաթ գարեջուր, ոստիկանը պարզել է իր ձեռքերը և իրեն առաջարկել է փչել իր ձեռ¬քե¬րի մեջ, որը ինքը կատարել է։ Ոստիկանը հոտ է քաշել ու ասել է, որ ալկոհոլի հոտ է առ¬նում, ապա՝ իրեն հրավիրել է իրենց ավտոմեքենայի մոտ, որպեսզի այնտեղ արդեն սար¬քով ստու-գի խմածության աստիճանը: Ինքը գնացել է նրա հետևից, մոտեցել է մեքե¬նա¬¬յին և նստել է ծառայողական մեքենայի մեջ՝ վարորդի կողքի նստատեղին: Ինքը սկզ¬բում բարկա¬ցել է իր վրա մոտեցած ոստիկանի վրա, քանի որ նա անտեղի էր իրեն կանգ¬նեցրել, նույ¬նիսկ նրանց հարցրել է, թե արդյոք արագ է վարել, սխալ է արել, սակայն նրանք ասել են, որ ուղղակի «ռեյդ» է: Իսկ արդեն մեքենան նստելիս ինքը նեղացել է ոստի¬կան¬ներից, քանի որ ինչպես նշել է, անտեղի էին կանգնեցրել: Երբ ինքը իջել է իր ավ¬տո¬մեքե¬նայից, Լևոնը մնացել է մեքենայի մեջ, ու ոստիկանը իրենց մեքենայի մոտ իրեն բա¬ցատրել է, որ եթե փչի սարքի մեջ, կֆիքսվի տվյալները, ու եթե խմածություն ցույց տա, պետք է իրեն տուգանեն ու մե¬քե-նան տանեն տուգանային հրապարակ: Բացատրել է նաև, որ հաջորդ օրը ինքը կկարո¬ղա-նար վերց¬նել իր մեքենան ու պետք է վճարի 200.000 ՀՀ դրամ տուգանք: Ինքը համաձայն¬ել է ու ա¬սել է, որ կփչի, ոստիկանը հարցրել է, թե արդյոք համոզված է, հարցրել է, թե ինչի ուրիշ տար¬բե¬րակ կա, թե՝ ոչ, ոստիկանն էլ պատասխանել է, որ տարբերակը ինքը պետք է ասի: Այս ողջ խո¬սակ¬ցությունը ինքը արել է իրեն մոտեցած ճա¬նա¬պարհային ոստիկանի հետ: Ինքը ոս¬տի¬կա¬նին ասել է, որ տարբերակ չունի, կամ փչում է, կամ առանց փչելու գնում տուն: Այս խոսակ¬ցութ¬յունը կրկնվել է մի երկու անգամ, ոստիկանը իրեն հարցրել էր, թե արդյոք փչելու է: Այս ընթացքում նկատել է, որ Լևոնը մո¬տեցել է դրսում կանգնած ոստիկանին ու սկսել է նրա հետ զրուցել: Ինքը մանրամասն չի լսել, թե ինչ է Լևոնը խոսել ոստիկանի հետ, բայց լսել է, որ նա փորձում էր համոզել ոստիկանին, որ թողնի գնան: Այդ պահին, երբ Լևոնը զրուցել է դր¬սի ոստիկանի հետ, մի պահ սկսել է զրուցել ղեկին նստած ոստիկանի հետ, ան¬շուշտ վր¬դովված էր ու դա է արտահայտել ՃՈ տեսուչի մոտ, հետո, երբ Լևոնը մոտ 2-3 րոպե զրու¬¬ցել է այդ ոստի¬կա¬նի հետ, նրանք երկուսով մոտեցել են իրեն, ոստիկանն ասել է, որ ա¬զատ են, ինքը իջել է ոստիկանական մեքենայի միջից, Լևոնին հարցերել է, թե ինչ է եղել, մնում են, թե գնում են, նա էլ ասել է, որ զանգել էր իր ծանոթներից մեկին, որից հետո նստել են մեքենան ու շարժվել են: Ինքը Լևոնին մեքենայի մեջ հարցրել է, թե արդ¬¬յոք գումար է տվել է, թե` ոչ, նա էլ պատասխանել է, որ չի տվել: Ինքը Լևոնին ու նրա կնո¬ջը իջացրել է Մաշ¬տոց-Պուշկին փողոցների խաչմերուկում ու վերադարձել տուն: Նույն օրը` առա¬վոտյան, տանը իր որ¬դու՝ Սեբուի հետ զրույցի ժամանակ պատմել է, որ ոստիկանները կանգնեցրել են ու ցանկացել են մե¬քե¬նան տանել տուգանային հրապարակ, պատմել է նաև, որ ոստիկանները իրեն տար¬¬բերակներ են առաջարկել, ենթադրաբար մտածել է, որ կաշառք են ուզում, Սեբուն էլ է այդպես մտածել ու իր ասուլիսի ժամանակ նաև նշել է, որ ոստիկան¬ները դեռևս կաշառք են վերցնում կամ ուզում: Իրենք այս մասով ներկայացել են նաև ոստիկանութ¬յուն, տվել գրա¬¬վոր պարզաբանումներ: Տեղ¬յակ չէ, թե Սեբուն Լևոնին հանդիպել է, թե՝ ոչ, ընթրիքի ժա¬մանակ նա ներկա չի եղել: Հաս¬տատ չի փչել խմածություն ստուգելու սարքի մեջ, թեև ղեկին նստած ոս¬տի¬կա¬նը իր տվյալ¬¬ները լրացրել էր սարքի մեջ: Նրանք զրուցել են քիչ ավելի հեռու, ինքը իր լսածը արդեն հայտ¬նել է, ինքը միայն լսել է, որ Լևոնը համոզել է իրենց թաց թողնել, այլ բան չի լսել: Ինքը ոչ մի տեղեկություն չունի կաշառք տալու վերաբերյալ, նույնիսկ հարց¬րել է Լևոնին այդ մա¬սին, սակայն նա իրեն պատասխա¬նել է, որ չի տվել: Ինքը կաշառք տալուն ու առհասարակ կա¬-շառքին շատ վատ է վերաբերում, Լևոնն էլ այդ մասին լավ գիտի, ու իր կարծիքով նա, այդ ամենն իմանալով, կաշառք չէր տա, սակայն դա իր կարծիքն է: Իր տպավորությունն այն էր, որ ոստիկանը չէր ցանկանում, որ ինքը փչի, այլ հասկացրել է, որ կաշառք առաջարկի, սա¬-կայն ինքը մերժել է՝ հասկանալով, որ նա կաշառք էր ուզում, պնդել է, որ կփչի, երևի նա էլ է հասկացել, որ գումար են տալու և իրենց թույլ է տվել հեռանալ: Հայտնել է նաև, որ ինքը չի ցանկանում տրամադրել Լևոն Բաղդասարյանի վերաբերյալ տվյալները, քանի որ դա իր գործը չէ և իր պարտա¬կա¬նութ¬յունը չէ: Հնարավոր է, որ եթե իր հետ կապի դուրս գա, նա դեմ չլինի նախաքննա¬կան մարմնին իր տվյալները հայտնելուն:
2017 թվականի նոյեմբերի 30-ին վկա Հրատչ Սիմոնյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, քննվող դեպքի օրը շատ բարկացած է եղել, նույնիսկ լավ չի կարողանում հի¬շել մանրամաս-նությունները, սակայն այդ ոստիկանը, ղեկին նստած, սպասում էր մյու¬սին, նույ¬ն¬իսկ մի պահ զրուցել են միասին, բովանդակությունը չի հիշում, սակայն նա մյուս ոստի¬կ¬ա¬նի գործո-ղութ¬¬¬յուններին չի միջամտել: 2017 թվականի նոյեմբեր ամսին ինքը Լևոնին հյուր¬¬ընկալել է առնվազն երեք անգամ, որոնցից առաջինը եղել է ոստիկանների կողմից կանգ¬¬նեցնելու նախորդ օրը, ապա՝ նույն օրը՝ երեկոյան, երրորդ անգամ էլ` ավելի ուշ, սա¬կայն հստակ օրը չի հիշում: Հյուրընկալել են Լևոնին և նրա կնոջը: Սեպուհը ներկա է եղել ոստիկանների կող-մից կանգնացնելու օրվա երեկոյան կազմակերպված ընթրիքին, իսկ մյուս երկու անգամ¬նե-րը չի հիշում՝ մասնակցել է, թե` ոչ, եթե չի սխալվում՝ դրա նախորդ օրը ներկա չի գտնվել: Ին¬քը չի կարծել, որ նրանք շահագրգռվածությունից ելնելով են իրեն ազատ արձակել, այլ մտա¬ծել է, որ իր բարկանալուց, ապա Լևոնի կողմից բացատրական զրույց տանելուց հետո է այդ ոստիկանը հասկացել է, որ չպետք է ապօրինություն անի և թույլ է տվել շարունակել ճա¬նապարհը: Նշում է, որ Լևոնի կողմից տեղում ոստիկանին տու¬¬գանք վճարելու մասին ին-քը տեղեկացել է Սեպուհից՝ իր ցուցմունք տալուց հետո: Նա իրեն պատմել է, որ իրենց տա-նը Լևոնը իրեն առանձին պատմել է, որ ոստիկանին տեղում 100 Եվրո տուգանք է վճարել ու իրենից գաղտնի է դա ասել Սեպուհին, որ դա իմանա¬լուց հետո այդ գումարն իրեն չվերա-դարձ¬նի: Բացի այդ, Սեպուհը պատմել է նաև, որ հենց Լևոնն է իրեն խնդրել, որ հա¬ջորդ օրվա ասուլիսի ժամանակ այդ մասին ինքը հայտարա¬րութ¬¬յուն անի՝ հետագայում նմա¬¬նա-տիպ ապօրինի դեպքերը բացառելու և մեղավոր¬նե¬րին պատժելու համար: Միաժա¬մա¬նակ խնդրում է զերծ մնալ այս դեպքով հրա¬պարա¬կում¬ներից՝ մինչ ամբողջ իրողությունը պար-զելը, որովհետև այդ ամենը վնասում է իր, իր ընկերոջ և իր որդու բարի համբավին։ Լևոնի մեկնելուց հետո ինքը չի կարողացել կապ հաստատել նրա հետ: Նրա կողմից զան¬գե¬լուն և իր հետ կապ հաստա¬տե¬լուն պես կտեղե¬կաց¬նի քննությանը՝ ինքը կամ իր փաստա¬բա¬նն այդ մասին կտրամադեն տվյալներ: Տե¬ղե¬կաց¬նում է, որ ինքը կիրակի օրը՝ 2017 թվականի դեկ-տեմ¬բերի 03-ին, մեկնում է ՀՀ-ից և հա¬վանաբար կվերադառնա 3-4 ամսից:
2017 թվականի նոյեմբերի 30-ին վկա Հրատչ Սիմոնյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իր մեկնումը հետաձգելը անհնար է, քանի որ այն նախատեսված էր շատ վաղուց, այն հե-տաձգելու դեպքում ինքը հնարավոր է կրի ֆինանսական լուրջ վնասներ, ուստի ԱՄՆ չմեկ-նել այս պահին չի կարող: Բացի այդ, ինքը դիմումով ներկայացրել է իր բոլոր հնա¬րա¬վոր կոն¬¬¬տակտային տվյալները, որոնք մշտապես հասանելի են, և ցանկացած պահին կա¬րող է պա¬տասխանել զանգերին կամ նամակներին: Բացի այդ, ինքը երկու անգամ արդեն ցուց-մունք է տվել քննիչի մոտ, հայտնել է իր ունեցած բոլոր տեղեկությունները ման¬րա¬մաս¬նութ-յուն¬ներով, ինքը նոր այլ տեղեկություն նշվածի դեպքի հետ չի կարող ուղղակի ու¬նե¬նալ, ուս-տի խնդրում է իր տված ցուցմունքներն ամբողջությամբ հիմք ընդու¬նել: Ինքը մեկնում է իր կամ¬քով, որևէ մեկն իրեն այդ մասին չի խնդրել, տոմսը գնել է դեռևս ԱՄՆ-ում գտնվե¬լու ժամանակ՝ մինչ Հայաստան ժամանելը, տոմսը ետա¬դար¬ձով է, ուստի վերադարձը նա¬խա-պես պլա¬նավորված էր: Բացի այդ, իրականում, իր մեկնելու պատ¬ճառը իր բիզնեսն է: Ինչ-պես նշել է, իր չմեկնելը անհնար է, իսկ ղեկավարվելով նույն օրենքով՝ ինքը նախապես տեղ¬յակ է պահել իր մեկնման մասին, ավելին՝ իր դիմումի մեջ նշել է իր գտնվելու կոնկրետ վայ¬րը և կոն¬տակտային տվյալները: Խնդրում է իրեն հաս¬կա¬նալ, ինքը ոչ թե խուսափում է նա¬խա¬քննութ¬¬յունից, այլ անձնական գործերով որոշակի ժամանակով վերադառնում է ԱՄՆ, որտե¬ղի քաղաքացին է հանդիսանում:
2017 թվականի դեկտեմբերի 14-ին կայացված այլ փաստաթուղթն ապացույց ճանա-չե¬լու մասին որոշմամբ ապացույց ճանաչված և քրեական գործի նյութերին կցված տեղա¬բաշխ¬¬ման գրաֆիկի պատճենի առկայությամբ:
2017 թվականի նոյեմբերի 29-ին կայացված որոշմամբ ապացույց ճանաչված և թիվ 64 և 65 անհատական տեսանկարահանող սարքերով կատարված տեսաձայնագրություններ պա¬րու¬¬¬նակող, ինչպես նաև Սեպուհ Սիմոնյանի ասուլիսի տեսաձայնագրությունը պա¬րու¬¬նա¬¬կող թվով 5 լագերային սկավառակների առկայությամբ:
2017 թվականի նոյեմբերի 27-ին կազմված առգրավման արձանագրությամբ:
2017 թվականի դեկտեմբերի 14-ին կայացված այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանա¬չե¬լու մա¬սին որոշմամբ ապացույց ճանաչված և քրեական գործի նյութերին կցված ՀՀ ոստի¬կա¬նության ՃՈ ծառայության պետի հրամանների քաղվածքների առկայությամբ:
2017 թվականի դեկտեմբերի 14-ին կայացված այլ փաստաթուղթն ապացույց ճանա-չելու մա¬սին որոշմամբ ապացույց ճանաչված և քրեական գործի նյութերին կցված Լեոն Բաղ¬դա¬սար¬յանի գրավոր պարզաբանման առկայությամբ:
2017 թվականի դեկտեմբերի 14-ին կայացված այլ փաստաթուղթն ապացույց ճանա-չե¬լու մա¬սին որոշմամբ ապացույց ճանաչված և քրեական գործի նյութերին կցված «ՄՏՍ-Հայաս¬տան» ՓԲ ընկերության կողմից տրամադրված լազերային սկավառակի առկայութ¬յամբ:
2017 թվականի դեկտեմբերի 13-ին կազմված զննության արձանագրությամբ:
2017 թվականի դեկտեմբերի 14-ին կազմված զննության արձանագրությամբ:
2017 թվականի դեկտեմբերի 14-ին կայացված որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչ-ված թիվ 64 և 65 անհատական տեսանկարահանող սարքերով:
Դատարանը գտնում է, որ դատաքննությամբ չի հիմնավորվել և ձեռք բերված օբ¬յեկ¬տիվ տվյալներով՝ ապացույցներով հերքվում են ամբաստանյալ Հայկազ Գրիգորյանի կող¬¬մից նախ¬նական համաձայնության գալով ամբաստանյալ Տիգրան Խաչատրյանի հետ՝ ըն¬դու¬նե-լով կաշառք տվող Լևոն Բաղդասարյանի առաջարկը և Հայկազ Հրիգորյանի կող¬մից ան¬ձամբ 100 Եվրո կաշառք ստանելու հանգամանքը:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Հ.Մալխասյանի և այլոց գործով թիվ ԼԴ/0136/01/10 որոշ¬մամբ ար¬¬տահայտել է հետևյալ դիրքորոշումը. «(...)»:
Նախնական համաձայնությամբ գործող անձանց պարագայում հանցագործության մաս-նակիցները մինչև հանցանքի օբյեկտիվ կողմը կազմող գործողություններն սկսելը պայ¬մա-նա¬վորվում են հանցանքը համատեղ կատարելու մասին: Ընդ որում համա¬ձայ¬նութ¬յունը ձեռք է բերվում խմբի անդամների կողմից գործողությունների համատեղ կա¬տար¬ման ուղղվա¬ծության, հանցագործության կատարման տեղի, ժամանակի, եղանակի և միջոցների, ինչպես նաև խմբի անդամների միջև դերաբաշխմանը շուրջ:
Ներկայացված դիրքորոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը հստակ առանձնացրել է այն հատկանիշները, որոնք պետք են հաշվի առնվեն հանցանքը կազմակերպված խմբի կողմից կամ մի խումբ անձանց կողմից կատարված լինելուն:
Դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ քրեական գործի նյութերում թիվ 64 և 65 անհատական տեսանկարահանող սարքերով կատարված տեսաձայնագրության զն¬նութ¬¬¬յան ար¬ձանագրության մեջ առկա Տիգրան Խաչատրյանի այն արտահայտությանը, որ «երկու հատ խմած ա մեզ պետք», ինչը նախաքննական մարմինը դիտել է որպես կա¬շառք ստա¬նա-լու շուրջ նախնական համաձայնության գալ խմբի կազմով, սակայն նա¬խաքննա¬կան մարմ-նի կողմից խմբի կազմում նախնական համաձայնության գալու այս հան¬¬գա¬ման¬քը հերքվում է հետևյալ ապացույցներով՝ նշված հանգամանքի /արտահայ¬տութ¬¬յան/ շուրջ ամ¬բաս¬տան¬յալ¬¬-ներ Տիգրան Խաչատրյանը և Հայկազ Գրիգորյանը իրենց ցուց¬մունք¬նե¬րում տվել են պար¬զա¬-բանում:
Այսպես.
Տիգրան Խաչատրյանն իր ցուցմունքով պարզաբանել է այդ հանգամանքը և նշել, որ հիշ-յալ արտահայտությունը վերաբերում է նրան, որ այդ օրը ուժեղացված ծառայություն են ի-րա¬կանացրել՝ ոչ սթափ վարորդների հայտնաբերելու համար և նման արտահայ¬տութ¬յու¬¬նը վե¬րաբերել է հենց ծառայությունն արդյունավետ իրականացնելուն, ոչ սթափ վա¬¬րորդ¬¬ներ հայտ¬նաբերելուն, վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրութ¬յուն կազ¬մելուն և դրանից հավելավճարներ ստանալուն, երթևեկությունը ոչ սթափ վա¬րորդ¬ներից մաքրելուն և երթևեկությունը անվտանգ դարձնելուն: Բացի այդ, Տիգրան Խա¬չատրյանն ու Հայկազ Գրի-գոր¬յանն իրենց ցուցմունքներում նշել են, որ այդ օրը անձնա¬կան խնդիրներով պետք է ծա-ռա¬¬յությունից շուտ դուրս գային, հետևաբար հիշյալ արտա¬հայ¬տությունը վերաբերել է նաև նրան, որ մի երկու խմած բռնեն, ծառայությունն արդյու¬նա¬¬վետ իրականացնեն, որ կարողա-նան շուտ դուրս գան ծառայությունից: Դատարանը ար¬ձանագրում է նաև այն հանգամանքը, թե նախապես, մինչև վարորդին տեսնելը, ինչ գի¬տե¬ին, որ Հ.Սիմոնյանը նախ ալկոհոլ օգտա-գոր¬¬ծած է լինելու, բացի այդ չի ցանկանալու ալ¬կոտեստով ստուգվել, որ նախապես պայ¬մա-նա¬¬վորվեին չստուգելու համար կաշառք վերց¬նելու մասին, ինչպես, որ գրված է մեղադ¬րան-քում:
Ավելին Դատարանը արձանագրում է այն փաստը, որ ինչպես երևում է տեսագրութ¬յու¬-նից, Տիգրան Խաչատրյանի կողմից արված այդ արտահայտությանը Հայկազ Գրի¬գոր¬յա¬¬նը որ-ևէ կերպ չի արձագանքում, ինչը ևս մեկ անգամ վկայում է այն մասին, որ նրանց միջև որևէ նախնական համաձայնության մասին «խոսք լինել չի կարող»՝ նույնիսկ այդ ար¬¬տա¬հայ¬տութ¬-յունը անելու ընթացքում Հայկազ Գրիգորյանն արդեն իջած է եղել ծա¬ռա¬յո¬ղա¬կան ավ¬տո-մեքենայից, որպեսզի մոտենա իրենց կանգնեցրած «Կիա» ավտո¬մե¬քե¬նային:
Բացի այդ Հայկազ Գրիգորյանը հայտնել է, որ 100 Եվրո կաշառք վերցնելու մտադ¬րութ¬-յունն իր մոտ առաջացել է այն ժամանակ, երբ Լևոն Բաղդասարյանն առաջարկել է տե¬¬ղ¬ում տուգանքը վճարել և իր գրպանն է դրել 100 Եվրո գումարը, իսկ տեսագ¬րութ¬յուն¬նե¬¬րում որևէ կերպ չի երևում, թե Լևոն Բաղդասարյանի կողմից տեղում տուգանքը վճա¬րե¬լու առաջարկից հե¬տո և Հայկազ Գրիգորյանի մոտ այդ առաջարկն ընդունելուց առաջ, երբ և ինչպես են ամ-բաս¬տանյալները պայմանավորվում խմբով կաշառք վերցնելու շուրջ:
Ամբաստանյալներ Տիգրան Խաչատրյանի և Հայկազ Գրիգորյանի ցուցմունքներով հայտ-նած հիշյալ պարզաբանումները և դատարանի կողմից վերը նշվածը չեն հերքվել քրե¬ա¬կան գործում առկա որևէ ապացուցով և նշվածը որևէ կասկածի տակ չի առնվում:
Դատարանը շարունակելով քրեական գործի նյութերում առկա թիվ 64 և 65 անհա¬տա-կան տեսանկարահանող սարքերով կատարված տեսաձայնագրության զննության արձա-նագ¬¬¬րության մեջ առկա հանգամանքների վերլուծությանը անդրադառնում է Տիգրան Խա-չատրյանի հարցադրմանը «ինչքան ա տվե» և Հայկազ Գրիգորյանի պատասխանին «100 եվրո» արտահայտությանը, որը նախաքննական մարմին կողմից մեղադրանքում դրվել է, որպես նախնական համաձայնություն կաշառք վերցնելուն, ապա՝ Դատարանը արձանագ-րում է, որ դա հերքվում է հետևյալ ապացույցներով՝ ամբաստանյալ Տիգրան Խաչատրյա¬նը նախազգու¬շաց¬ված լինելով սուտ ցուցմունք տալու համար պատասխանատվության են-թարկվելու մա¬սին իր ցուցմունքով այդ հանգամանքի շուրջ հայտնել է, որ այդ հար¬ցադրումը վերաբերել է նրան, թե որքան է ցույց տվել ալկոտեստը, քանի որ հենց ինքն է վա¬րորդի տվյալները գրան¬ցել այդ սարքում, որ առանց արձանագրելու Հայկազ Գրիգոր¬յա¬նը ճանա-պարհել է վարորդին և այս պարզաբանման հակափաստարկը նույնպես որևէ կերպ չկա և չի ներկայացվում, ա¬վե¬լին Դատարանը արձանագրում է նաև այն հանգա¬ման¬քը, որ Հայկազ Գրի¬գորյանը հար¬ցադրմանն ի պատասխան հայտնում է, որ 100 Եվրո գու¬մար է վերցրել, այդ պահին, ինչպես երևում է տեսաձայնագրությունում, Տիգրան Խա¬չատրյա¬նի նախապես հե-ռա¬խոսով կատա¬րած զանգին պատասխանում են և նա այդ պա¬հին սկսում է հեռա¬խո-սազրույց վարել Մերիի հետ և չի լսում, թե ինչ է ասում Հայկազ Գրի¬գորյանն ի պատասխան:
Դատարանը արձանագրում է այն կարևոր հանգամանքը, որ վկա Հրատչ Սիմոնյանն նա¬¬¬¬խաքննության ընթացքում՝ 2017 թվականի նոյեմբերի 30-ին տրված ցուցմունքով հայտ¬նել է, որ երբ Լևոնը ոստիկանի հետ առանձին զրուցել են, ինքը եղել է նստած ոստի¬կա¬նա¬կան ավ¬¬տո¬մեքենայի մեջ՝ մյուս ոստիկանի կողքին և ինքը չի տեսել, թե ինչպես է Լևոնը գու¬մար տալիս ոստիկանին, ավելին ոստիկանական ավտոմեքենայի մեջ գտնված ոստի¬կա¬նը որևէ կերպ չի միջամտել մյուս ոստիկանի գործողություններին, ավելին մի պահ նա ոստիկանի հետ սկսել է զրուցել: Վկայի այս ցուցմունքով հաստատված է համարվում ամ¬բաս¬¬տանյալ Տիգ¬րան Խաչատրյանի ցուցմունքով հայտնած այն հանգամանքը, որ ինքը չի տեսել և չի իմա-ցել, որ ամբաստանյալ Հայկազ Գրիգորյանը վերցրել է գումար՝ կաշառք, ինչ¬պես նաև ար¬ժա-նա¬հավատ է ամբաստանյալ Հայկազ Գրիգորյանի ցուցմունքը այն մասով, որ Տիգրան Խա-չատր¬յանը տեղյակ չի եղել, որ ինքը գումար՝ կաշառք է վերցրել և կաշառք վերցնելը իր մոտ առաջացել է Լևոնի կողմից տուգանքը տեղում վճարելու մասին իրեն հայտ¬նելու ժամանակ:
ՀՀ կառավարության 23.11.2006թ. «ճանապարհապարեկային ծառայության իրակա¬նաց-ման կարգը սահմանելու մասին թիվ 1769-Ն որոշման և ճանապարհապարեկային ծա¬ռա-յութ¬¬յուն իրականացնող ծառայողների գործառույթները կարգավորող մյուս իրա¬վա¬կան ակ-տե¬րով հստակ սահմանված է, որ «Ճանապարհապարեկային ծառայություն իրա¬կա¬նացնող կար¬¬գախմբի ծառայողներից որևէ մեկի ծառայողական տրանսպորտային մի¬ջո¬ցից դուրս ծա¬¬ռայություն իրականացնելու ընթացքում տրանսպորտային միջոցում գտնվող մյուս ծա-ռա¬¬¬յողը պետք է դրսում գտնվող ծառայողին պահի իր տեսադաշտում՝ անհ¬րաժեշտության դեպ¬¬քում փոխադարձ անվտանգությունն ապահովելու համար»:
Նշվածից բացի, որևէ այլ գործառույթ ծառայողական տրանսպորտային միջոցում գտնվող մյուս ծառայողի համար սահմանված չէ, նրա լիազորությունները նույնը չեն, ինչ դր-սում ծառայություն իրականացնող ծառայողինը և նա դրսում ծառայություն իրա¬կա¬նաց¬նող ծա¬ռա¬¬յողի նկատմամբ որևէ վերահսկելու և հսկելու պարտականությամբ և գոր¬ծա¬¬ռույթով օժտ¬¬ված չէ:
Նշվածը վկայում է այն մասին, որ սույն դեպքով Տիգրան Խաչատրյանի և Հայկազ Գրի-գոր¬¬յանի գործառույթներն ու լիազորությունները նույնական չեն եղել, Տիգրան Խա¬չատր¬յա¬նը դրսում ծառայություն իրականացնող Հայկազ Գրիգորյանի նկատմամբ որևէ վե¬րահս¬կելու և հսկելու գործառույթ ու պարտականություն չի ունեցել, չէր կարող միջամտել նրա գործո-ղութ¬¬յուն¬ներին, հետևաբար նախաքննական մարմնի պնդմանը, թե նրանք խմ¬բով և համա-տեղ կաշառք տվողի ներկայացրած անձի օգտին ակնհայտ ապօրի¬նի ան¬գոր¬ծութ¬յան, այն է սթափության վիճակը չստուգելու, այնուհետև, վարչական իրա¬վա¬խախտ¬ման համար հա¬մա¬-պա¬տասխան արձանագրություն չկազմելու, նրան վարչա¬կան տուգան¬քի չենթարկելու հա¬¬-մար ստացել են կաշառք՝ անհիմն է և երկու տեսուչների գործառույթ¬նե¬¬րը տվյալ պայ¬ման¬¬¬¬¬-ներում չեն կարող նույնականացվել:
Վերոգրյալ ապացույցները վերլուծելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը հաս-տատ¬¬¬ված է համարում սույն քրեական գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող հետևյալ փաստերը.
- Ամբաստանյալներ Տիգրան Խաչատրյանը և Հայկազ Գրիգորյանը հանդիսացել են ՀՀ ոս¬¬¬տիկանության ծառայողներ, զբաղեցրել են «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառա-յութ¬¬¬յան 1-ին սպայական գումարտակի 3-րդ սպայական դասակի ավագ տեսուչի պաշ¬տոն-ներ,
- Տիգրան Խաչատրյանը հանդիսացել է 2017 թվականի նոյեմբերի 15-ի լույս 16-ից՝ ժա¬մը 24-ից մինչև 08-ն ընկած ժամանակահատվածի հերթափոխի պատասխանատու, Երևան քա-ղա¬քի Կենտրոն վարչական շրջանում որպես պարեկ, նշված ժամանակա¬հատ¬վա¬ծում Հայ-կազ Գրիգորյանի հետ «Տոյոտա Կորոլլա» մակնիշի 256 II 02 հաշվառման հա¬մա¬րանիշի ծա-ռա¬¬յողական ավտոմեքենայով իրականացրել են ծառայություն,
- նրանց հատկացված են եղել անհատական տեսանկարահանող սարքեր՝ թիվ 64 և 65 հա¬¬¬¬¬¬մարներ,
- ծառայություն իրականացնելու ընթացքում ժամը 02:16-ի սահմաններում նկատել են «Կիա» մակնիշի 34 VN 118 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան,
- վարորդի սթափությունը ստուգելու նպատակով կանգնեցրել են նշված ավտոմեքե¬նան, քանի որ այդ օրը եղել է ուժեղացված ծառայություն,
- նշված օրը Հայկազ Գրիգորյանը և Տիգրան Խաչատրյանը անձնական խնդիրների պատ¬¬¬ճառով պետք է շուտ դուրս գային ծառայությունից,
- Տիգրան Խաչատրյանը մնացել է ծառայողական ավտոմեքենայի մեջ՝ խոսել է բջջա¬յին հե¬ռախոսով իր անձնական խնդիրների շուրջ, որը ֆիքսել է նաև իրեն տրամադրված ձայ-նագրող սարքը, իսկ Հայկազ Գրիգորյանը մոտեցել է կանգնեցրած ավտոմեքենային,
- Հայկազ Գրիգորյանը, վարորդից տեղեկանալով, որ նա օգտագործել է գարեջուր, ա¬ռա-ջար¬կել է մոտենալ ծառայողական ավտոմեքենայի մոտ և ստուգել համապատասխան ա-պա¬րատով խմածությունը,
- խմածությունը ստուգելու նպատակով Տիգրան Խաչատրյանը վարորդի տվյալները գրան¬¬ցել է ապարատի մեջ և տվել է Հայկազ Գրիգորյանին վարորդի խմածության աստի¬ճա-նը որոշելու համար,
- այդ ընթացքում ծառայողական ավտոմեքենայի մեջ նստած Տիգրան Խաչատրյանը շա-րունակել է զայրացած խոսել հեռախոսով իր անձնական հարցերի շուրջ,
- դրանից հետո ծառայողական ավտոմեքենայի մեջ է նստել «Կիա» ավտոմեքենայի վա¬-րոր¬¬դը, սկսել է խոսել Տիգրան Խաչատրյանի հետ, որից հետո Տիգրանը նորից շարու¬նա¬կել է հե¬ռախոսով խոսել և չի տեսել, թե ինչ գործողություն է կատարել Հայկազ Գրիգոր¬յա¬նը,
- այդ գործողությունները չի տեսել նաև վկան և այդ մասին հայտնել է քննությանը,
- Տիգրան Խաչատրյանը, հեռախոսով խոսելով, չի նկատել, թե ալկոտեստով վարորդը ինչ¬¬պես ստուգվեց և ինչ արդյունք է եղել,
- Հայկազ Գրիգորյանի կողմից ավտոմեքենայից դուրս կատարված գործողություննե¬րը ա¬վարտելուց /Լևոն Բաղդասարյանից 100 եվրո կաշառք վերցնելուց/ հետո նստե¬լով ավ¬¬¬տո-մե¬քենան Տիգրան Խաչատրյանն նրան հարցրել է՝ ինչքան տվեց՝ նկատի ունե¬նա¬լով ալ¬կո¬-տես¬¬տը, քանի որ նա անձամբ էր ապարատի մեջ հավաքել տվյալները և տվել Հայ¬կազին, բայց իր անձնական հարցերի շուրջ հեռախոսով խոսելով՝ չէր տեսել շարու¬նա¬կութ¬յունը, Հայ¬կազ Գրիգորյանը, մտածելով, որ նա տեսել է իր կողմից կաշառք վերցնելու հանգա-մանքը, հայտ¬¬նել է 100 եվրո, սակայն Տիգրան Խաչատրյանը շարունակել է իր հեռա¬խո-սազրույցը և անգամ մեկ բառ չի փոխանակել Հայկազ Գրիգորյանի հետ այդ հան¬գա¬ման¬¬քի շուրջ, ավելին հե¬տագայում ցուցմունքով հայտնել է, որ մտածել է, թե Հայկազը կատակ է ա-նում և ուշադ¬րութ¬յուն չի դարձրել նրա ասածին,
- այդ ամենը առկա է նրանց կցված սարքերում առկա ձայնագրություններում,
- հաջորդ օրը, երբ իրենց կանչել է ՃՈ գումարտակի տեղակալը և ցույց է տվել Սե¬պու¬հի ասու¬լիսը, այդ ժամանակ է իմացել, որ Հայկազը կաշառք է վերցրել:
- Նախնական համաձայնությունը լինում է այն ժամանակ, երբ ձեռք է բերվում խմբի ան¬-դամ¬ների կողմից գործողությունների համատեղ կատարման ուղղության, հանցագոր¬ծութ-յան կատարման տեղի, ժամանակի, եղանակի և միջոցների, ինչպես նաև խմբի ան¬դամ¬ների դերաբաշխման շուրջ, իսկ Հայկազ Գրիգորյանը, առանց Տիգրան Խաչատրյանի հետ նախ¬նա-կան համաձայնության, կաշառք է վերցրել Լևոն Բաղդասարյանից և այդ մա¬սին Տիգրան Խա-չատրյանը տեղեկացել է ՃՈ գումարտակի հրամանատարի տեղակալի մի¬¬¬¬ջո¬¬ցով, երբ նա հայտ¬նել է իրենց այդ մասին և ցույց է տվել ասուլիսը: Այդ ամենից հետո Հայկազը խոս¬տո-վանել է, որ կաշառք է վերցրել, և այդ ամենը իր մոտ առաջացել այն ժա¬մա¬նակ, երբ Լևոն Բաղ¬դա¬սարյանը նրան ասել է, որ տուգանքը ցանկանում է տեղում վճա¬րել»:
Վերոգրյալ փաստերի հիման վրա Առաջին ատյանի դատարանը գալիս է այն եզրա-հանգ¬ման, որ «Տիգ¬¬րան Խաչատրյանը հանդիսանալով պետական հատուկ ծառա¬յություն իրա¬¬կանացնող պա¬շ¬¬տո¬նա¬տար անձ, անձնական այլ շահագրգվածությունից ելնե¬լով իր ծա-ռա¬յողական պար¬տակա¬նութ¬յունները չի կատարել, որը էական վնաս է պատճառել պե-տութ¬յան օրի¬նա¬¬կան շահերին:
Այսպես, Տիգրան Խաչատրյանը, հանդիսանալով պետական հատուկ ծառայություն ի¬րա-կա¬նաց¬նող պաշտոնատար անձ, զբաղեցնելով ՀՀ ոստիկանության «ճանապարհային ոս¬տի¬-կա¬¬¬նութ¬յուն» ծառայության 1-ին սպայական գումարտակի 3-րդ սպայական դասակի ա¬վագ տեսուչի պաշ¬տոնը, նույն սպայական դասակի ավագ տեսուչ Հայկազ Գրիգորյանի հետ 2017 թվա¬կա¬նի նոյեմբերի 15-ի լույս 16-ի գիշերը՝ ժամը 24-ից մինչև 08-ն ընկած ժա¬մա-նակահատվածում, նշանակված են եղել ծառայության Երևան քաղաքի Կենտրոն վար¬չական շրջանում՝ որպես պարեկ: Ծառայության իրականացման ընթացքում՝ ժամը 02:30-ի սահմաններում, վարորդի սթափությունը ստուգելու նպատակով Երևան քաղաքի Մաշ¬տո¬¬¬ցի պողոտայում կանգնեցրել են Հրատչ Սիմոնյանի կողմից վարվող «Կիա» մակնիշի 34 VN 118 հաշվառման համարա¬նի¬շի ավտոմեքենան: Տիգրան Խաչատրյանը մնացել է ծա¬¬ռայողական ավտոմեքենայի մեջ և իր անձ¬նական խնդիրների շուրջ սկսել է զրուցել բջջա¬յին հեռախոսով: Այդ ընթացքում երբ Տիգ¬րան Խաչատրյանը բջջային հեռահոսով է խո¬¬ս¬ելիս եղել և անուշադ¬րութ¬յան է մատնել Հայ¬կազ Գրիգորյանի գործողությունները, Հայ¬¬կազ Գրիգորյանը՝ վարոր¬դից տեղեկանալով, որ նա¬խորդ օրն օգտագործել է ալկոհոլ, կա¬շառք ստանալու դիտա¬վո¬րութ¬յամբ կաշառք տվո¬ղի ներկայացրած անձի օգտին իր լիա¬-զորությունների շրջանակում ակնհայտ ապօրենի ան¬գոր¬ծության, այն է՝ սթափության վիճակը չստուգելու, այնուհետև, վար¬չական իրավա¬խախտ¬ման համար համապատաս¬խան արձանագրություն չկազմելու, նրան վարչական տուգանքի չեն¬թարկելու համար, Հայ¬¬կազ Գրիգորյանը ընդունել է կաշառք տվող, վերը նըշ¬ված ավ¬տո¬մե¬¬քենայի ուղևոր Լեոն Բաղդասարյանի առաջարկը: Ապա՝ Հայ¬կազ Գրիգորյանը Լեոն Բաղ¬դա¬սարյանից անձամբ ստացել է կաշառքի առարկան՝ 56.800 ՀՀ դրամին համար¬ժեք 100 Եվ¬րո գումարը, և թույ¬լատ-րել է նրանց շարունակել երթևեկել: Հայկազ Գրիգորյանի կող¬մից կա¬շառք վերցնելու հան-գամանքը Տիգրան Խաչատրյանը տեղե¬կա¬ցել է միայն հա¬ջորդ օրը ՃՈ գու¬մարտակի հրա¬-մանատարի տեղեկալի մոտ գտնվելու ժամանակ, երբ նա նրան ցույց է տվել տեղի ունե¬ցած ասուլիսը և Ա1+ լրատվամիջոցի 17.11.2017 թվականի տե¬սագ¬րությունը»:
«Դատարանը սույն քրեական գործով Տիգրան Խաչատրյանին առաջադրված մեղադ¬րան¬¬-քը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետից ՀՀ քրեական օ¬րենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով փոփոխելը հնարավոր է համարում, քանի որ մե¬ղադ¬րանքի նման փոփոխությունով ամբաստանյալի վիճակը չի վատթարանում: Ավե¬լին՝ դրա¬նով ամ-բաս¬տանյալի վիճակը բարելավվում է, քանի որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդ¬վա¬ծի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարք կատարելու համար որ¬պես պա¬տիժ նա¬խա¬¬տես-ված է ազատազրկում՝ չորսից տասը տարի ժամկետով՝ գույքի բռ¬նագ¬րավ¬¬մամբ կամ առանց դրա, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մա¬սով նա¬խատեսված ա¬րա¬ր¬քը կա-տա¬րելու համար՝ տուգանք նվազագույն աշխատավարձի եր¬կու¬հարյուրապա¬տի¬կից երեք-հար¬¬յուրապատիկի չափով, կամ որոշակի պաշտոններ զբա¬ղեցնելու կամ որոշակի գոր¬ծու¬-նե¬ութ¬յամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելով՝ առավելագույ¬նը հինգ տարի ժամ¬կետով, կամ կա¬լանքով երկուսից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազա¬տազրկմամբ՝ առավելագույնը չորս տա¬րի ժամկետով»:
Ելնելով վերոգրյալից՝ Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Տիգրան Խաչատրյա¬նին վե¬րագրվող արարքի իրավաբանական որակումը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդ¬¬վածի 3-րդ մասի 2-րդ կետից պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդ¬¬վածի 1-ին մա¬սով:
Ապացուցված է Տիգրան Խաչատրյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը կատարելու մեջ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է՝ «(…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է՝ «(…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածը սահմանում է՝ «(…)»:
Տիգրան Խարատրյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքներ են ամուս¬նա-ցած լինելը, խնամքի տակ երկու անչափահաս երեխաներ ունենալը, բարձրագույն կրթութ-յուն ունենալը, մշտական աշխատանք ունենալու հանգամանքը, ինչպես նաև նախ¬կինում դա¬տապարտված կամ որևէ այլ ձև արատավորված չլինելու հանգամանքը:
Դատարանը գտնում է, որ Տիգրան Խարատրյանի պատասխանատվությունն ու պա¬տի¬ժը մեղմացնող հանգամանք է՝ խնամքի տակ մինչև 14 տարեկան երկու երեխաների՝ 2009 թվա¬-կանի նոյեմբերի 22-ին ծնված Գագիկ Խաչատրյանի և 2015 թվականի դեկտեմբե¬րի 18-ին ծնված Նարեկ Խաչատրյանի առկայությունը:
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Տիգրան Խաչատրյանի պատասխա-նատ¬¬վությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Դատարանը, հաշվի առնելով Տիգրան Խարատրյանի կատարած արարքի՝ հանրութ¬յան հա¬մար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում՝ նրա գործողություն¬նե¬րի վտան¬¬գավորության աստիճանը, նրա անձը, կատարած հանցագործությունից հետո դրսևո-րած վարքագիծը, այն որ զերծ է մնացել նոր հանցագործություն կատարելուց, նախ¬կի¬նում դա¬տապարտված կամ որևէ այլ ձև արատավորված չլինելու հանգամանքը, պա¬տաս¬խա-նատ¬¬վությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը այն որ խնամ¬քի տակ են գտնվում մինչև 14 տարեկան երկու երեխաները՝ 2009 թվականի նոյեմ¬բե¬րի 22-ին ծնված Գա¬գիկ Խաչատրյանը և 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ին ծնված Նարեկ Խաչատրյանը, պա¬¬տասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բա¬ցա¬կայությունը, ինչ¬¬¬պես նաև 7 ամիս կալանքի տակ գտնվելու հանգամանքը, գտնում է, որ ՀՀ քրեական օ-րենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին հասնելու համար նրա նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես գրավ վճարված 2.000.000 /եր-կու միլիոն/ ՀՀ դրամ գումնարը պետք է վերադարձնել գրավը վճարած անձին:
Բացի այդ, վերոգրյալ փաստերի հիման վրա Դատարանը գալիս է այն եզրահանգ¬ման, որ «Հայկազ Գրիգորյանը հանդիսանալով պետական հատուկ ծառայություն իրակա¬նաց¬նող պաշ¬¬տոնատար անձ, կաշառք տվողի ներկայացրած անձի օգտին ակնհայտ ապօ¬րի¬նի ան-գոր¬¬ծության համար պահանջել և ստացել է կաշառք:
Այսպես, Հայկազ Գրիգորյանը, հանդիսանալով պետական հատուկ ծառայություն իրա-կա¬նաց¬նող պաշտոնատար անձ, զբաղեցնելով ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստի-կա¬¬նութ¬¬յուն» ծա¬¬ռայության 1-ին սպայական գումարտակի 3-րդ սպայական դասակի ավագ տե¬սուչի պաշ¬տոնը, նույն սպայական դասակի ավագ տեսուչ Տիգրան Գարեգինի Խա-չատրյա¬նի հետ 2017 թվականի նոյեմբերի 15-ի լույս 16-ի գիշերը՝ ժամը 24-ից մինչև 08-ն ըն-կած ժամա¬նա¬կա¬հատ¬վա¬¬ծում, նշանակված են եղել ծառայության Երևան քաղաքի Կենտ¬րոն վարչական շրջանում՝ որպես պարեկ: Ծառայության իրականացման ընթաց¬քում՝ ժամը 02:30-ի սահմաններում, վա¬¬¬¬րորդի սթափությունը ստուգելու նպատակով Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում կանգնեցրել են Հրատչ Սիմոնյանի կողմից վար¬վող «Կիա» մակնիշի 34 VN 118 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան: Տիգրան Խա¬չատր¬յանը մնացել է ծա-ռա¬յողական ավտոմեքե¬նա¬յի մեջ և իր անձնական խնդիրների շուրջ սկսել է զուրուցել բջջա-յին հեռախոսով: Այդ ըն¬թաց¬քում Հայկազ Գրիգորյանը վա¬րոր¬¬դից տեղեկանալով, որ նախորդ օրն օգտագործել է ալ¬կո¬հոլ, ինչպես նաև օգտվելով Տիգ¬¬րան Խաչատրյանի անուշադ¬րութ¬յու-նից կաշառք ստանա¬լու դիտավորությամբ կա¬շառք տվողի ներկայացրած անձի օգտին ակնհայտ ապօրինի ան¬գոր¬ծության, այն է՝ սթա¬փութ¬յան վիճակը չստուգելու, այնուհետև, վարչական իրավա¬խախտ¬¬ման համար համա¬պա¬¬¬տասխան արձանագրություն կազմելու, նրան վարչական տու¬գան¬քի չենթարկելու հա¬մար, Հայկազ Գրիգորյանը, ընդունել է կաշառք տվող, վերը նշված ավ¬տոմեքենայի ուղևոր Լեոն Բաղդասարյանի առաջարկը: Ապա՝ Հայկազ Գրիգոր¬յանը Լեոն Բաղդասարյանից անձամբ ստացել է կաշառքի առարկան՝ 56.800 ՀՀ դրա-մին հա¬մար¬ժեք 100 Եվրո գումարը, և թույլատրել է նրանց շարունակել երթևեկել»:
Դատարանը սույն քրեական գործով Հայկազ Գրիգորյանին առաջադրված մեղադ¬րան¬¬քը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով փոփոխելը հնարավոր է համարում, քանի որ մե¬ղադ¬րանքի նման փոփոխությունով ամբաստանյալի վիճակը չի վատթարանում:
Ավելին՝ դրանով ամբաստանյալի վիճակը բարելավվում է, քանի որ ՀՀ քրեական օ¬րենս-գըրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարք կատարելու հա¬մար որ¬պես պատիժ նախատեսված է ազատազրկում՝ չորսից տասը տարի ժամկետով՝ գույ¬քի բռնագ¬րավմամբ կամ առանց դրա, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մա¬սով նախատեսված արարքը կատարելու համար՝ տուգանք նվազագույն աշխատա¬վար¬¬ձի երեք-հարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկում՝ ա¬ռա¬վելագույնը հինգ տարի ժամկետով՝ որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելով՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկե¬տով:
Ելնելով վերոգրյալից՝ Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Տիգրան Խաչատրյա¬նին վերագրվող արարքի իրավաբանական որակումը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդ¬վա¬ծի 3-րդ մասի 2-րդ կետից պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով:
Հայկազ Գրիգորյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքներ են ամուսնա¬ցած լինելը, խնամքի տակ երկու անչափահաս երեխաներ ունենալը, բարձրագույն կըր¬թութ¬¬յուն ու¬նենալը, մշտական աշխատանք ունենալու հանգամանքը, ինչպես նաև նախ¬կի¬նում դա-տա¬պարտված կամ որևէ այլ ձև արատավորված չլինելու հանգամանքը:
Դատարանը գտնում է, որ Հայկազ Գրիգորյանի պատասխանատվությունն ու պատի¬ժը մեղմացնող հանգամանք է՝ խնամքի տակ մինչև 14 տարեկան մեկ և մեկ մանկահասակ երե-խաների՝ 2015 թվականի սեպտեմբերի 07-ին ծնված Վաչե Գրիգորյանի և 2017 թվակա¬նի սեպ¬¬տեմբերի 30-ին ծնված Սամվել Գրիգորյանի առկայությունը:
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Հայկազ Գրիգորյանի պատասխա¬նատ¬-վութ¬յունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Դատարանը, հաշվի առնելով Հայկազ Գրիգորյանի կատարած արարքի՝ հանրության հա¬¬¬¬մար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում՝ նրա գործողությունների վտան¬¬¬գավորության աստիճանը, նրա անձը, կատարած հանցագործությունից հետո դրսևո¬-րած վարքագիծը, այն որ զերծ է մնացել նոր հանցագործություն կատարելուց, նախ¬կի¬նում դա¬տապարտված կամ որևէ այլ ձև արատավորված չլինելու հանգամանքը, պա¬տաս¬¬խա-նատ¬վությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը այն որ խնամ¬¬քի տակ են գտնվում մինչև 14 տարեկան մեկ և մանկահասակ մեկ երեխաները՝ 2015 թվականի սեպ-տեմ¬բերի 07-ին ծնված Վաչե Գրիգորյանի և 2017 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ծնված Սամ-վել Գրիգորյանի, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հան¬գամանքների բա-ցա¬կայությունը, գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդ¬վածով սահմանված պատ¬ժի նպատակներին հասնելու համար նրա նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ազա-տազրկում:
Դատարանը ամբաստանյալի նկատմամբ համապատասխան պատիժ նշա¬¬¬¬նա¬կելուց հետո պետք է անդրադառնա նաև «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաս-տա¬նի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյա¬կի կապակ¬ցութ¬յամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգա¬յին ժողովի 2018 թվա¬կա-նի նոյեմբերի 03-ի ՀՕ-414-Ն ՀՀ օրենքի կիրառման հնարա¬վորութ¬յան հարցին և ո¬րո¬շում կա-յաց¬նի ամբաստանյալ Հայկազ Գրիգորյանի նկատմամբ վերը նշված հոդվածի սանկ¬ցիայի սահմաններում ազատազրկման ձևով մինչև 1 տարի ժամկե¬տով պատիժ նշա¬նա¬կելու դեպ-քում՝ նրան պատժի կրումից ազատելու մասին:
Միաժամանակ, դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում ամբաստանյալի մա-սով բացակայում են «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի ա¬ռա¬ջին հան¬րապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեա¬կան գոր-ծե¬րով համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2018 թվականի նո¬յեմ¬բերի 03-ի ՀՕ-414-Ն ՀՀ օրենքի 10-րդ մասով նախատեսված սահմանափակումները:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես գրավ վճարված 2.000.000 /երկու միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարը պետք է վերադարձնել գրավը վճարած անձին: (…)»:

Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀԿԳ քննության նկատմամբ հսկո¬¬ղության վար¬¬չության դա¬¬տախազ Հ.Թադևոսյանը, վե¬րաքննիչ բողոք ներկայացնելով, խնդրել է թիվ ԵԿԴ/0326/01/ 17 քրեական գործով Երևան քա¬¬ղա¬¬քի ընդ¬հանուր իրավասության առաջին ատյանի դա¬տա¬¬րա¬¬¬¬¬¬նի 2018 թվականի դեկ¬տեմ¬բերի 10-ի դատավճիռը բեկանել և փոփոխել, ամբաս¬տան¬¬¬յալ Հայ¬¬կազ Գրիգորյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվա¬ծի 3-րդ մա¬սի 2-րդ կետով՝ դատապարտելով ազատազրկման 5 տարի 6 ամիս ժամկետով և Հա¬մաներ¬ման մասին ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդ¬¬վածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի կի¬րառ-մամբ վեր¬ջի¬նիս ազատել նշա¬¬¬նակված պատժից: Ամբաստանյալ Տիգրան Խաչատրյանին մեղավոր ճա¬¬նա¬չել ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով՝ դատապար¬տե¬լով ազա¬տազրկման 5 տարի ժամկետով և Համաներման մասին ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդ¬¬վա¬ծի 2-րդ մա¬սի 4-րդ կետի կի¬¬¬¬րառ¬մամբ վերջինիս ազատել նշանակված պատժից:
Այսպես, հղում կատարելով ՀՀ «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատություն¬¬ների պաշտ¬պանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդ¬ված¬ով, ՀՀ քրեական օ¬րենս-գըր¬¬¬քի 308-րդ և 311-րդ հոդվածներով, ՀՀ քրեական դատա¬վարության օրենսգրքի 7-րդ, 25-րդ, 54-րդ, 127-րդ, 360-րդ, 376-381-րդ, 395-րդ, 397-398-րդ և 400-րդ հոդվածներով նախա¬տես¬ված դրույթներին և Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի ու ՀՀ Վճռա¬բեկ դա¬¬տա¬¬րա-նի մի շարք գործե¬րով կայացրած նախադեպային որոշումներին՝ ներկայացրած վե¬¬¬րաքննիչ բո¬ղոքում դա¬¬տախազ Հ.Թադևոսյանը նշել է հետևյալը.
«(…) Գտնում եմ, որ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը 2018 թվա-կա¬¬նի դեկտեմբերի 10-ին կայացված դատավճռով թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական և քրեադատավարական իրավանորմերի այնպիսի խախտումներ, որոնք անմիջականորեն ազ¬¬դել են գործի ելքի վրա, ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից սխալ են գնա-հատ¬¬վել քրեական գործում առկա փաստական տվյալները, որոնք պարունակում են գործի և ար¬ար¬քի որակման համար էական տեղեկություններ, պատշաճ վերլուծության չեն ենթարկ-վել դրանցում պարունակող տեղեկությունների ապացուցողական արժեքը, որը հանգեցրել է ամ¬բաստանյալներին մեղսագրված արարքների սխալ գնահատման, մասնավորպես վճռել է՝ «(…)»:
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից սխալ են մեկնաբանվել և կիրառվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ և 311-րդ հոդվածների, ՀՀ քրեական դատավա-րութ¬յան օրենսգրքի 7-րդ, 25-րդ, 127-րդ և 360-րդ հոդվածների պահանջները, որը հանգեցրել է քրեադատավարական օրենքի էական խախտման, ապացույցների սխալ գնահատման և հան¬¬ցա¬վոր արարքի սխալ մեկնաբանման՝ արդյունքում անհիմն վերաորակման և սխալ պատ¬¬¬ժի կիրառման:
Ինչպես երևում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասի հանցակազմի օբ-յեկ¬¬տիվ կողմի շարադրանքից՝ պաշտոնատար անձի լիազորությունների մեջ մտնող գոր¬ծո-ղութ¬յան կատարման համար կաշառքը տրվում է պաշտոնատար անձի այնպիսի կոնկրետ գոր¬¬ծողության կատարման համար, որը մտնում է պաշտոնատար անձի լիազորությունների մեջ և օրինական է: Այսինքն՝ կաշառքը տրվում է այնպիսի գործողության համար, որը պաշ-տո¬¬¬նա¬տար անձն օրինական կարգով կարող է կատարել՝ օգտագործելով իր պաշտոնեական լիա¬¬զորությունները:
Հոդվածի 2-րդ մասով որոշակիորեն փոխվում է հանցագործության օբյեկտիվ կողմը: Այս դեպ¬քում այն արտահայտվում է պաշտոնատար անձի կողմից դարձյալ կաշառք ստանալով, սա¬կայն կաշառք տվողի կամ նրա ներկայացրած անձի օգտին ակնհայտ ապօրինի գործո-ղութ¬¬յան կատարման կամ անգործության դրսևորման համար: Ակնհայտ ապօրինի ասելով հաս¬¬կացվում է պաշտոնատար անձի այնպիսի գործողությունը կամ անգործությունը, որը դուրս է գալիս պաշտոնատար անձի լիազորությունների շրջանակից կամ թեև մտնում է լիա¬¬¬զորությունների շրջանակի մեջ, բայց տվյալ իրադրությունում չէր կարող կատարվել. կա¬¬¬¬տարվել է ծառայությանը հակառակ:
Դատավճռի բովանդակային վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ դատարանի եզրա-հան¬գում¬ները հիմնված են միայն գործի ելքով շահագրգռված անձանց՝ ամբաստանյալների ա¬ռանձին՝ երբեմն նույնիսկ հակասական ցուցմունքների վրա, մինչդեռ քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների համակարգային վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ ամ-բաս¬¬¬տանյալների ցուցմունքները չեն համապատասխանում գործով ձեռք բերված մյուս ա-պա¬¬ցույցների բավարար համակցությանը:
Հարկ է նշել, որ դատարանի կողմից պատշաճ գնահատականի չեն արժանացել ապա-ցույց¬ների զգալի մասը, իսկ դրանցից մի քանիսին՝ ամբաստանյալների ցուցմունքներին, ցու-ցա¬բերվել է կանխակալ մոտեցում և մյուսների նկատմամբ տրվել առավել նշանակություն, որը քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ և 127-րդ հոդվածների պահանջների խախ¬¬¬¬տում է:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Անդրանիկ Մկրտչյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0024/01/15 քրե¬¬¬¬¬ա¬¬¬կան գործով 2017 թվականի օգոստոսի 30-ին կայացված որոշմամբ կրկին հաստատել է նախ¬կինում բազմիցս արտահայտած իրավական դիրքորոշումը ապացույցների պատշաճ գնա¬¬հատման վերաբերյալ: ( տես Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտի¬րոս¬յա¬նի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 և Հմա¬յակ Դավթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ՇԴ/0126/ 01/12 որոշումները)»:
(...)
Առաջադրված մեղադրանքի կապակցությամբ գործով ամբաստանյալ Հայկազ Գրիգոր-յանը նա¬խաքն¬¬¬նութ¬յան ընթացքում հրաժարվել է դիրքորոշում հայտնել, ցուցմունքներ տալ և առերես հար¬ցաքննվել: Դատաքննության ընթացքում Հայկազ Գրիգորյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ դեպ¬քի օրը՝ ժամը 24:00-ից ժամը 08:00-ն նույն դասակի տեսուչ Տիգրան Խաչատրյանի հետ ծա¬¬ռայողական մեքենայով անցել են ծառայության Կենտրոն վարչական շրջանի տարած¬քում: Ժամը 02:20-ի սահամաններում Մաշտոցի պողոտայում ծառայություն իրականաց¬նե¬լիս կանգնեցրել են «Կիա» մակնիշի ավտոմեքենա և քանի որ ավտոմեքենայի ապակիները եղ¬ել են գոլորշապատ դա նրանց կասկածի տեղ է տվել, որ հնարավոր է վարորդը եղել է ոչ սթափ վիճակում: Ավտոմեքենան կանգնեցնելուց հետո ինքը վարորդին հարցրել է, թե հնա¬րա¬վոր է արդյոք վերջինս խմած լինի, վերջինս պատասխանել է, որ ալկոհոլ չի օգտագործել, սակայն երբ խնդրել է, որպեսզի վերջինս արտաշնչի ձեռքերի ափի մեջ, զգացել է ալկոհոլի հոտ, որից հետո վարորդին ասել է, որպեսզի մոտենա ծառայո-ղական ավտոմեքենային և ալ¬կո¬տեստով խմածություն ստուգեն: Նշել է, որ վարորդին պարզաբանել է, որ եթե խմածութ¬յուն ցույց տա, ապա պետք է վարչական տույժի ենթարկվի 200.000 ՀՀ դրամի չափով: Խո¬սակ¬ցության ընթացքում վարորդի ավտոմեքենայից իջել է ուղևորը, որի անունը հետագա¬յում իմացել է, որ Լևոն է, որին նույնպես ինքը պարզաբանել է, որ կասկած կա, որ վարորդը գտնվում է ոգելից խմիչքի ազդեցության տակ, և խմածության դեպքում ավտոմեքենան պետք է տեղափոխեն պահպանվող հատուկ տարածք, որպեսզի կազմվի վարչական իրավա¬խախտ¬¬¬ման վերաբերյալ արձանագրություն, որը կարժենա 200.000 ՀՀ դրամ: Նշել է, որ այդ ժա¬մանակ վարորդն արդեն նստած է եղել ծառայողական ավ¬տոմեքենան, որպեսզի ստուգ¬վեր ալկոտեստով: Ընթացքում ուղևորը առաջարկել է տու-գան¬քը տեղում վճարել, սակայն ինքը պարզաբանել է, որ այդպես չի լինի: Դրանից հետո ուղևոր Լեոնը գրպանից հանել է 100 եվրո գումար և ասել, որ դա 100 դոլարից ավել է և ցանկանում է տեղում վճարել: Նշել է, որ մտա¬ծել է, որ Լեոնը արտասահմանցի է որևէ բողոք չի լինի, իսկ Տիգրան Խաչատրյանը զբաղ¬ված է հեռախոսային խոսակցությունով և չի նկատի, եթե այդ գումարը վերցնի, ուստի գայթակղվելով այդ առաջարկով որոշել է 100 եվրո գումարը վերցնել և նրան բաց թողնել: Դրա¬նից հետո Լեոնը գումարը դրել է իր գրպանը, մոտեցել վարորդ Հրատչին և ասել, որ զան¬¬գել է և իրենց բաց են թողել: Մեքենան նստելուց հետո Տիգրանը իր համար անսպասելի հարց¬¬րել է, թե «ինչ ա տվել», ինքն էլ մտածելով, որ Տիգրանը զգացել է, որ առանց ալկոտես¬տով ստուգելու ճանապարհել է վարորդին, կամ տեսել է, որ Լեոնը գումարը դրել գրպանը, ուստի պատասխանել է, որ 100 եվրո եմ վերցրել: Դրանից հետո Տիգրանի հետ այդ թեմայով որևէ խոսակցություն չի եղել: Նշել է, որ ծառայությունը ավարտելուց հետո իր և Տիգրանի միջև տհաճ խոսակցություն է եղել 100 եվրո վերցնելու շուրջ և որ Տիգրանը նախատել է իրեն գումարը վերցնելու համար և ասել, որ կարող է ինքն էլ խնդիրներ ունենա: Դրանից հետո պար¬զել է նաև, որ «ինչքան ա տվե» ասելով՝ Տիգրանը ի նկատի է ունեցել, թե ինչքան է ցույց տվել ալկոտեստը: Նշել է, որ իր վերցրած 100 եվրոյից Տիգրան Խաչատրյանին մասնաբաժին չի տվել:
Տիգրան Խաչատրյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2017 թվականի նոյեմբերի 15-ի լույս 16-ի գիշերը՝ ժամը 24-ից մինչև 08-ն ընկած ժամանա¬կա-հատվածում, Հայկազ Գրիգորյանի հետ ծառայություն են իրականացրել Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի տարածքում: 2017 թվականի նոյեմբերի 16-ին՝ ժամը 02:20-ի սահմաններում, Մաշտոցի պողոտայում ծառայությունն իրականացնելիս վարորդի փաս-տաթղթե¬րի առկայությունը և սթափությունը ստուգելու նպատակով կանգնեցրել են «Կիա» մակնիշի ավտոմեքենա, որի համարները չի մտապահել: Այդ ավտոմեքենան կանգնեցնելու առիթ է հանդիսացել նախ այն, որ ուժեղացված ծառայություն է եղել, բացի այդ՝ մեքենայի ապա¬կիները գոլորշապատ են եղել, որը կասկածի տեղիք է տվել, որ վարորդը հնարավոր է գտնվեր ոչ սթափ վիճակում: Հայկազ Գրիգորյանը մոտեցել է վարորդին, իսկ ինքը մնացել է ծառայողական ավտոմեքենայի ղեկին նստած: Այդ պահին իր 094-30-70-10 հեռախոսա¬հա-մա¬¬րին հեռախոսազանգ է ստացել ծանոթներից Մերիից: Վերջինս տեղեկացրել է, որ ճանա-պար¬¬հային ոստիկանները կանգնեցրել են իրեն, նրանց ասել է, թե իբր իր կինն է: Զայրացել է, որ նման բան է ասել, քանի որ խաբել է տեսուչներին, իրականում Մերին իր կինը չէ և դա ամոթալի է եղել իր համար: Զուգահեռ մյուս՝ 093-23-30-00 հեռախոսահամարով զրուցել է տե¬¬սուչ Մհեր Քոչարյանի հետ, վերջինիս ասել է, որ իր կին ներկայացած անձն իր կինը չէ: Այս¬պիսի նմանաբնույթ խոսակցություններ է վարել երկու հեռախոսով, մինչև որ Հայկազը մո¬տեցել է վարորդին: Իր ուշադրությունը եղել է նշված խնդրով զբաղվելը և Հայկազի գոր¬ծո-ղութ¬յուններին ուշադրություն չի դարձրել: Հեռախոսներով զրուցելու ժամանակ «Կիա» մակ-նի¬շի ավտոմեքենայի վարորդը նստել է իր կողքի նստատեղին, Հայկազ Գրիգորյանը տվել է վա¬րորդական փաստաթղթերն ու ասել, որ ալկոտեստով ստուգի խմածությունը: Վարորդից ոգելից խմիչքի հոտ է զգացել: Այդ պահին շարունակել է հեռախոսով զրուցել և զու¬գա¬հեռ նաև ալկոտեստի վրա հավաքել է վարորդի տվյալները: Մի քանի րոպե անց, հավա¬նա¬բար «Կիա¬յի» ուղևորը, ով Հայկազի հետ դրսում է գտնվել, մոտեցել է ծառայողական ավ¬տո-մեքենային և վարորդին, ասել, որ գնում են: Հեռախոսով խոսելիս է եղել, երբ Հայկազը նստել է մեքենան և շարժվել են: Քանի որ իր «ուշքն ու միտքը» հեռախոսային խոսակ¬ցութ-յունն է եղել, այդ պատճառով Հայկազին այլ հարցեր չի տվել, նա էլ ոչինչ չի ասել:
Պատասխանելով վարույթն իրականացնող մարմնի գրավոր հարցերին՝ Տ.Խաչատրյանը նշել է, որ Հայկազ Գրիգորյանին ոչ մի հարց չի տվել, չի լսել, որ վերջինս տեղեկություններ հայտ¬նած լինի գումար վերցնելու վերաբերյալ, իսկ այն հարցը, որ ասել է «ինչքան ա տվել» Հայկազ Գրիգորյանին ուղղված չի եղել, այլ հեռախոսով զրուցելիս մեկ ուրիշին է ասել:
Դատաքննության ընթացքում Հայկազ Գրիգորյանի ցուցմունքին ըստ էության նույնաբո-վան¬դակ ցուցմունք է տվել նաև Տիգրան Խաչատրյանը, միաժամանակ նշել, որ նախաքըն-նութ¬¬յան ընթացքում հայտնած ցուցմունքը իրականությանը չի համապատասխանում և այն ժա¬մա¬նակ ցուցմունքում նշած այն հանգամանքը, որ «ինչքան ա տվել» արտահայտությունը վե¬րաբերել է հեռախոսային խոսակցությանը, այլ ոչ թե հարցը ուղղված է եղել Հայկազ Գրի-գոր¬յանին: Նշել է, որ նախաքննության ընթացքում ցուցմունքով այդպես է հայտնել, քանի որ Հայ¬կազ Գրիգորյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք չէր տվել, իսկ ինքը չի ուզեցել նրան հակառակ բաներ հայտնել:
Հայկազ Գրիգորյանի և Տիգրան Խաչատրյանի ցուցմունքներն անհիմն են, մտացածին, դրանք նպատակ են հետապնդում խուսափելու քրեական պատասխանատվությունից և պատ¬¬ժից: Ամբաստանյալների կատարած հանցանքը հիմնավորվել է, իսկ նրանց կողմից բեր¬¬¬ված պատճառաբանությունները հերքվել են իրենց իսկ ցուցմունքներով հայտնած տեղե-կութ¬յուններով, կատարված հարցադրումներին վերջիններիս տված անարժանահավատ և խու¬սափողական պատասխաններով, ինչպես նաև նախաքննությամբ ձեռք բերված և դա-տա¬րանում հետազոտված և հրապարակված ապացույցներով և այլ փաստական տվյալ¬նե-րով:
Այսպես.
Հայկազ Գրիգորյանը և Տիգրան Խաչատրյանը հանդիսացել են ՀՀ ոստիկանության ծա-ռա¬¬յող¬ներ, զբաղեցրել են «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության 1-ին սպայա-կան գումարտակի 3-րդ սպայական դասակի ավագ տեսուչի պաշտոնները:
ՀՀ ոստիկանության ՃՈ ՃՊԾ 1-ին սպայական գումարտակի պահակետերի և երթուղի-նե¬¬¬րի վերաբերյալ կազմված տեղաբաշխման (գիշերային) 1-ին հերթափոխի գրաֆիկի հա¬մա¬¬¬-ձայն՝ Տիգրան Խաչատրյանը հանդիսացել է 2017 թվականի նոյեմբերի 15-ի լույս 16-ից՝ ժա¬¬մը 24-ից մինչև 08-ն ընկած ժամանակահատվածի հերթափոխի պատասխանատու, Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանում որպես պարեկ, նշված ժամանակահատ¬վա¬ծում Հայկազ Գրիգորյանի հետ «Տոյոտա Կորոլլա» մակնիշի 256 II 02 հաշվառման համարա¬նի¬շի ծառայողական ավտոմեքենայով իրականացրել են ծառայություն: Նրանց հատկաց¬ված են եղել նաև անհատական տեսանկարահանող սարքեր, որոնցից՝ 64 համարի սարքը՝ Հայ¬կազ Գրիգորյանին, իսկ 65-ը՝ Տիգրան Խաչատրյանին:
Ծառայության իրականացման ընթացքում՝ ժամը 02:16-ի սահմաններում, գտնվելով Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանում, նկատել են դեպի Մ.Մաշտոցի պողոտա ըն¬թա¬¬ցող, սպիտակ գույնի, «Կիա» մակնիշի 34 VN 118 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքե¬նա: Վարորդի սթափությունը ստուգելու նպատակով Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտա¬յում կանգնեցրել են Հրատչ Սիմոնյանի կողմից վարվող հիշյալ ավտոմեքենան, որում որպես ուղևոր գտնվել է նաև Լեոն Բաղդասարյանը: Այնուհետև, Տիգրան Խաչատրյանը մնացել է ծա¬¬ռա¬յողական ավտոմեքենայում՝ վարորդի նստատեղին նստած, իսկ Հայկազ Գրիգորյանը մո¬տեցել է վարորդին: Վերջինիցս տեղեկանալով, որ նախորդ օրն օգտագործել է ալկոհոլ, ան¬¬ձամբ հոտ քաշելու միջոցով զգալով ոգելից խմիչքի հոտ, առաջարկել է մոտենալ ծառա¬յո¬ղա¬կան ավտոմեքենային՝ ալկոտեստով խմածության աստիճանը որոշելու նպատակով: Այդ ըն¬թացքում վարորդ Հրատչ Սիմոնյանը հայտնել է դժգոհություններ ոստիկանների դրսևո¬րած վարքագծի և ցուցաբերած մոտեցման համար, քանի որ պնդել է, որ խմած չէ, մեկ գա¬վաթ գարեջրի պատճառով չի կարելի տուգանել: Հայկազ Գրիգորյանը Տիգրան Խաչատրյանի հետ արդեն իսկ ձեռք բերած նախնական համաձայնությունը, այն է՝ վարորդից կաշառք ստա¬նալն իրականացնելու մտադրությամբ և դիտավորությամբ սկսել է ծանրացնել իրավի¬ճա¬կը՝ վարորդին պարբերաբար պարզաբանելով, որ եթե ալկոտեստը հաստատի խմածութ¬յան առկայությունը, ապա նա վարչական տուգանքի է ենթարկվելու 200.000 ՀՀ դրամի չա¬փով, իսկ ավտոմեքենան տեղափոխվելու է հատուկ պահպանվող տարածք: Նման բո¬վան¬դա¬կության երկխոսությունը շուրջ 8 րոպե վարելուց և պարբերաբար «հիմա ստուգվե՞նք, թե չէ» նախադասությունը կրկնելոց հետո, վարչական տուգանքի ենթարկելու, ավտոմեքենան հա¬¬¬տուկ պահպանվող տարածք տեղափոխելու վտանգն ավելի իրական դարձնելու նպա¬տա¬կով Հայկազ Գրիգորյանը ալկոտեստը փոխանցել է Տիգրան Խաչատրյանին, իսկ վերջինս էլ վարորդի անձնական տվյալները մուտքագրել է սարքի մեջ: Վարորդ Հրատչ Սիմոնյանը Հայկազ Գրիգորյանի առաջարկով նստել է ծառայողական ավտոմեքենայի վարորդի կողքի նստատեղին, իսկ այդ ընթացքում, շարունակելով լսել Հրատչ Սիմոնյանի դժգոհություններն իր հետ այդ կերպ վարվելու վերաբերյալ, Հայկազ Գրիգորյանը պարզաբանել է, որ ինքը մեղք չունի, ալկոտեստը վարչական իրավախախտման վերաբերյալ ակտն ինքնուրույն տպում է, որը սակայն չի համապատասխանել իրականությանը: Շուրջ 8 րոպե տևած հիշյալ երկխո¬սութ¬¬յունը տեղի է ունեցել ծառայողական ավտոմեքենայի անմիջապես կողքին, առջի նստա¬տե¬ղի դուռը գտնվել է բաց վիճակում, իսկ զրույցի բովանդակությունն ակնհայտ լսելի է եղել Տիգ¬րան Խաչատրյանին, որպիսի հանգամանքն էլ հաստատվում է նրանով, որ Հրատչ Սի¬մոն¬յանի այն հարցին, թե՝ ինչ են անում, Տիգրան Խաչատրյանը պատասխանել է, որ իրենց գործն են անում: Շուրջ 10 րոպե վարած երկխոսության և Հայկազ Գրիգորյանի զրույցի բո¬վան¬դակությունից ակնհայտ հասկանալի է, որ վերջինս չի ցանկացել կատարել իր ծառա-յո¬ղա¬կան պարտականությունները, որի դիմաց էլ փորձել է ձեռք բերել վարորդի համա¬ձայ-նութ¬յունը՝ այլ կերպ հարցը լուծելու վերաբերյալ:
Տեսանկարահանող սարքով արձանագրված ժամը 02:21-ին Հայկազ Գրիգորյանին և Հրատչ Սիմոնյանին է մոտեցել ուղևոր Լեոն Բաղդասարյանը և քիչ անց սկսել է զրուցել Հայ-կազ Գրիգորյանի հետ: Հրատչ Սիմոնյանը, գտնվելով ծառայողական ավտոմեքենայում, զրույց է վարել Տիգրան Խաչատրյանի հետ, պատասխանել վերջինիս կենցաղային բնույթ կրած հարցերին:
Նշված զրույցի ընթացքում Տիգրան Խաչատրյանը երկու-երեք անգամ պատասխանել է հե¬ռախոսազանգերին և անձամբ կատարել զանգեր, սակայն մնացած ընթացքում լսել է Հայ-կազ Գրիգորյանի կողմից վարած զրույցը: Վերջինս քաղաքացիներին պարբերաբար տեղե-կաց¬րել է, որ տուգանքը պետք է վճարվի հաջորդ օրը և նոր միայն կարող են ստանալ ավտո-մեքենան՝ այդ կերպ նրանց համար ստեղծելով անհարմարություններ և խոչընդոտներ:
Այնուհետև, Լեոն Բաղդասարյանի հետ զրույցի ընթացքում վերջինիս այն հարցին, թե ինչ պետք է անեն, Հայկազ Գրիգորյանը պատասխանել է, որ իրենք տարբերակներ չեն ա-սում, առաջարկել է Լեոն Բաղդասարյանին ասել լուծման տարբերակ: Լեոն Բաղ¬դա¬սար¬յա-նը առաջարկել է 1 հատ եվրոպական տալ՝ ի նկատի ունենալով 100 Եվրո գումար, ինչից Հայ¬¬¬կազ Գրիգորյանը դժգոհել է՝ նշելով, որ տուգանքի չափը կազմում է 200.000 ՀՀ դրամ: Սա¬¬¬-կայն Լեոն Բաղդասարյանը, աջ ձեռքով շարժում կատարելով դեպի Հայկազ Գրիգոր¬յա¬նը, ասել է «առ, ասիգա գրպանդ դիր»՝ նրան տալով 100 Եվրո գումար: Հայկազ Գրիգոր¬յանը, իր լիազորությունների շրջանակներում անգործություն ցուցաբերելու և Տիգրան Խաչատր¬յա¬նի հետ ձեռք բերած նախնական համաձայնությամբ կաշառքի առարկան ստանալու նպա¬տա-կով, վերցրել է կաշառքը, ապա՝ առանց վարորդի սթափության վիճակը ստուգելու և վար-չական իրավախախտման համար համապատասխան արձանագրություն կազմելու, նրան վարչական տուգանքի չի ենթարկել՝ թույլատրելով շարունակել երթևեկելը:
Նստելով ծառայողական ավտոմեքենան՝ Տիգրան Խաչատրյանն առաջինն է հարց տվել Հայ¬¬կազ Գրիգորյանին, նշելով՝ «ինչքան ա տվել», ինչին Հայկազ Գրիգորյանը պատասխանել է «100 Եվրո, ուզենայի 200 էլ կառնեի Տիկո, իրա կամքով տվեց, շոֆերից վախեցա»:
Հաջորդ օրը՝ 2017 թվականի նոյեմբերի 17-ին, Հրատչ Սիմոնյանի որդին՝ երգիչ-երա-ժիշտ Սեպուհ Սիմոնյանը, Լեոն Բաղդասարյանից տեղեկանալով դեպքի մասին, կատարել է վեր¬ջինիս խնդրանքը և լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ հայտնել է, որ ճա¬նա-պար¬հա¬յին ոստիկանները իր բարեկամից ապօրինի գումար են ստացել:
Վկա Հրատչ Արիսդակես Սիմոնյանի դատաքննության ընթացքում հրապարակված ցուց¬¬¬մունքներով վերջինս հայտնել է, որ 2017 թվականի նոյեմբերի 15-ին իր տանը հյուրըն-կա¬¬լել է ընկերոջը՝ Ֆրանսիայի Հանրապետության քաղաքացի Լեոն Բաղդասարյանին և նրա կնոջը: Ընթրելուց հետո՝ արդեն ժամը 02-ի սահմաններում, իր անձնական «Կիա» մակ-նի¬շի 34 VN 118 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայում ուղեկցել է նրանց դեպի Երևան քաղաքի Պուշկին փողոց, ճանապարհին՝ Մաշտոցի պողոտայում կանգնեցրել են ոս-տի¬կանության ծառայողները: Իրեն է մոտեցել մեկ ոստիկան, ներկայացել և պահանջել փաս¬¬տաթղթերը: Տեղեկացրել է, որ նախորդ օրը՝ ժամը 19-ի սահմաններում մեկ գավաթ գա-րե¬ջուր է խմել, ոստիկանը պարզել է ձեռքերը և իրեն առաջարկել՝ փչել, իսկ հոտ քաշելուց հետո տեղեկացրել է, որ ալկոհոլի հոտ է գալիս: Ապա իրեն հրավիրել է ծառայողական ավ-տո¬մեքենայի մոտ, որպեսզի այնտեղ արդեն սարքով ստուգի խմածության աստիճանը: Սկզբում բարկացել է, քանի որ ոստիկանն անտեղի է իրեն կանգնեցրել: Բացատրել են, որ եթե սարքով խմածությունը հաստատվի, ապա մեքենան տեղափոխվելու է տուգանային հրա¬պա¬րակ, իսկ հաջորդ օրը պետք է վճարի 200.000 ՀՀ դրամ տուգանք և ստանա ավտո¬մե-քե¬նան: Համաձայնվել է ու ասել, որ պատրաստ է փչել, ոստիկանը կրկին հարցրել է՝ համոզ-ված է արդյոք, ինքն էլ տվել է դրական պատասխան: Այս ողջ խոսակցությունը վարել է իրեն մոտեցած ճանապարհային ոստիկանի հետ, ում տեղեկացրել է, որ տարբերակներ չունի՝ կամ փչում է կամ առանց փչելու գնում տուն: Այս խոսակցությունը կրկնվել է երկու անգամ: Նկատել է, որ այդ պահին Լեոնն է մոտեցել իրենց, ով դրսում գտնված ոստիկանի հետ սկսել է առանձին զրուցել, իսկ ինքը պատասխանել է ավտոմեքենայի վարորդի նստատեղում գտն¬ված ոստիկանի հարցերին: Քիչ անց մոտեցել է Լեոնն ու ասել, որ կարող են գնալ: Նույն օ¬րը՝ երեկոյան, Լեոն Բաղդասարյանի հետ ընթրել են իր բնակարանում, որին ներկա է եղել նաև որդին՝ երգիչ Սեբուն՝ Սեպուհ Սիմոնյանը: 2017 թվականի նոյեմբերի 17-ին որդին լրագ¬¬¬րողների հետ հանդիպման ժամանակ պատմել է ոստիկանների հետ տեղի ունեցած դեպքի մասին, իսկ դրանից հետո իրեն պատմել է, որ ընթրիքից առաջ Լեոն Բաղդասարյանը պատմել է, որ ոստիկաններին տեղում տվել է 100 Եվրո գումար՝ որպես տուգանք, սակայն նշել է, որ այդ տուգանքը եղել է ապօրինի ու իրեն խնդրել է այդ մասին բարձրաձայնել, քանի որ ինքը մեկնելու է ՀՀ-ից: Նշել է, որ Լեոն Բաղդասարյանը կաշառքը ոստիկանին տվել է ի¬րե¬նից գաղտնի, քանի որ ինքը վատ է վերաբերվում դրան, գումար տալու մասին տեղեկացել է միայն Սեպուհից, երբ արդեն Լեոն Բաղդասարյանը մեկնած է եղել ՀՀ-ից:
Դատաքննության ընթացքում հրապարակված վկա Սեպուհ Հրատչ Սիմոնյանի ցուց-մունք¬¬¬նե¬րով նա հայտնել է, որ 2017 թվականի նոյեմբերի 16-ին՝ երեկոյան, հյուրընկալել են հոր ընկերոջը՝ Լեոն Բաղդասարյանին և նրա կնոջը: Մինչև այդ ընթրիքը հայրը վրդովված իրեն պատմել է, որ գիշերային ժամերին իր անձնական «Կիա» մակնիշի ավտոմեքենայով Լե¬ոն Բաղդասարյանին և նրա կնոջը ուղեկցել է տուն, իսկ ճանապարհին՝ Մաշտոց փողո-ցում, նրանց կանգնեցրել են ճանապարհային ոստիկանները: Կանգնացրել են իբր խմա-ծության հա¬մար, ցանկացել են տուգանել, ստուգել սթափությունը, հայրը բորբոքվել է, բար-կացել այդ իրավիճակից, սակայն քիչ հետո իրենց թույլ են տվել շարունակել ճանապարհը, ու հայրի¬կին չեն տուգանել: Հայրը չի իմացել, թե ինչպես է պատահել, որ առանց տուգանելու իրենց ա¬զատ են արձակել: Այդ նույն օրը՝ մինչև ընթրելը՝ առանձին, Լեոնը, տեղեկանալով, որ հա¬ջորդ օրը ասուլիսի է մասնակցելու, իրեն պատմել է այն, ինչ հայրն էր պատմել, որ իրենց ոս¬տիկանները կանգնեցրել են գիշերային ժամի, ապա ավելացրել է, որ ինքը՝ Հրատչ Սիմոն¬յա¬նից գաղտնի և առանց նրան ասելու, մոտեցել է ոստիկաններից մեկին, զրուցել նրա հետ, պարզաբանում պահանջել, թե ինչու են կանգնեցրել, ոստիկանը երկար պարզաբանել է, որ ավ¬տոմեքենան պետք է տեղափոխեն տուգանային հրապարակ, հետո պետք է տու-գանք վճա¬րեն: Լեոնը, մտածելով Ֆրանսիայում գործող օրենքներով, և իմանալով, որ այն-տեղ տու¬գան¬քը շուտ վճարելու դեպքում ավելի քիչ են տուգանվում, տեղում տուգանքը վճա-րել է 100 եվ¬րո: Նշել է, որ Լեոնը շատ բարկացած է եղել այդ իրավիճակից, քանի որ մտածել է, որ տու¬գան¬քը ոստիկաններն իրենցից ապօրինի են վերցրել: Լեոն Բաղդա¬սարյանը խնդրել է, որ ասու¬լիսի ժամանակ անպայման այդ մասին ասի, քանի որ համարել է, որ սխալ է, երբ Հա¬յաս¬տանում վարորդների հետ նման կերպ են վարվում: Տեղեկացրել է, որ ասուլիսի թեման այլ է, սակայն Լեոն Բաղդասարյանը ասել է, որ շուտով պետք է Հայաստանը լքի, հնա¬րավոր է այլ նման հնարավորություն չունենա այդ մասին բարձրա-ձայնելու, իրեն խնդրել է, որ ան¬պայ¬ման այդ հարցի մասին բարձրաձայնի:
2017 թվականի դեկտեմբերի 14-ին կայացված այլ փաստաթուղթն ապացույց ճանաչելու մա¬¬¬սին որոշմամբ ապացույց ճանաչված և քրեական գործի նյութերին կցված տեղա¬բաշխ-ման գրաֆիկի պատճենով հիմնավորվել է, որ Տիգրան Խա¬չատր¬յա¬նը հանդիսացել է 2017 թվականի նոյեմբերի 15-ի լույս 16-ից՝ ժամը 24-ից մինչև 08-ն ընկած ժա¬մանակահատվածի հերթափոխի պատասխանատու, Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչա¬կան շրջանում որպես պարեկ, նշված ժամանակահատվածում Հայկազ Գրիգորյանի հետ «Տո¬¬¬¬¬յո¬տա Կորոլլա» մակ-նի¬շի 256 II 02 հաշվառման համարանիշի ծառայողական ավտո¬մե¬քե¬¬¬¬նայով իրակա¬նացրել են ծառայություն:
2017 թվականի նոյեմբերի 29-ին կայացված որոշմամբ ապացույց ճանաչված և թիվ 64 և 65 անհատական տեսանկարահանող սարքերով կատարված տեսաձայնագրություններ պա-րու¬¬նակող, ինչպես նաև Սեպուհ Սիմոնյանի ասուլիսի տեսաձայնագրությունը պարու¬նա¬կող թվով 5 լազերային սկավառակների առկայությամբ:
2017 թվականի նոյեմբերի 27-ին կազմված առգրավման արձանագրությամբ:
Մասնավորապես, առգրավվել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանութ-յուն» ծառայության 1-ին սպայական գումարտակի 3-րդ սպայական դասակի ավագ տեսուչ¬-ներ Հայկազ Գրիգորյանին և Տիգրան Խաչատրյանին դեպքի օրն ամրակցված, հանրորեն վտան¬գավոր արարքի կատարումը տեսագրած տեսախցիկները:
2017 թվականի դեկտեմբերի 14-ին կայացված այլ փաստաթուղթն ապացույց ճանաչելու մա¬¬սին որոշմամբ ապացույց ճանաչված և քրեական գործի նյութերին կցված ՀՀ ոստի¬կա-նութ¬յան ՃՈ ծառայության պետի հրամանների քաղվածքներով հաստատվել և հիմնավորվել է, որ Հայկազ Գրիգորյանը և Տիգ¬րան Խաչատրյանը հանդիսացել են ՀՀ ոստիկանության ծառայողներ, այսինքն՝ պաշտոնա¬տար անձինք:
2017 թվականի դեկտեմբերի 14-ին կայացված այլ փաստաթուղթն ապացույց ճանաչելու մասին որոշմամբ ապացույց ճանաչված և քրեական գործի նյութերին կցված Լեոն Բաղդա-սար¬յանի գրավոր պարզաբանմամբ հաստատվել է այն տվյալը, որ Լեոն Բաղդասարյանը ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանութ¬յուն» ծառայության տե¬¬¬սուչին տվել է 100 Եվրո գումար:
2017 թվականի դեկտեմբերի 14-ին կայացված այլ փաստաթուղթն ապացույց ճանաչելու մա¬սին որոշմամբ ապացույց ճանաչված և քրեական գործի նյութերին կցված «ՄՏՍ-Հայաս-տան» ՓԲ ընկերության կողմից տրամադրված լազերային սկավառակի առկայությամբ:
2017 թվականի դեկտեմբերի 13-ին կազմված զննության արձանագրությամբ, համաձայն որի` թիվ 64 և 65 անհատական տեսանկարահանող սարքերով կա¬տարված տեսաձայ-նագրութ¬յունների զննությամբ պարզվել է, որ տեսաձայնագրությունը կատարվել է 2017 թվականի նոյեմբերի 16-ին, տեսագրությունում ֆիքսված է նաև ժամը, այն սկսվում է ժամը 02:22:16-ից: Հաստատվել է, որ, նկատելով ընթացող ավտոմեքենա, Հ.Գրի¬գոր¬յանը հայտնել է, որ եվրոպացի է, որից հետո ծառայողական ավտոմեքենան վարել ավ¬տո¬մեքենայի հետևից: Վարորդ Տիգրան Խաչատրյանը բարձրախոսով ընդհատել է ավտո¬մե¬քե¬նայի ընթացքը և ճանապարհի աջակողմյան հատվածում կայանել ծառայողական ավտո¬մե¬քենան: Այնու-հետև, վարորդ Տիգրան Խաչատրյանը կատարել է հետևյալ արտահայտութ¬յունը՝ «մի երկու հատ խմած ա մեզ պետք», որից հետո Հայկազ Գրիգորյանն իջել է ավտո¬մե¬քե¬նայից: Կանգ¬նեց¬րած ավտոմեքենան սպիտակ գույնի է, «Ջիփ» տեսակի: Հայկազ Գրիգոր¬յա¬նը մոտեցել է կանգնեցրած ավտոմեքենային, իսկ Տիգրան Խաչատրյանը մնացել է ծառա¬յո¬-ղական ավտո¬մե¬քենայի մեջ: Տեսագրությամբ հաստատվել է այն, որ բացի վարորդից ավ¬տո-մեքենայում են գտնվել նաև երկու ուղևորներ: Փաստաթղթերը վերցնելուց հետո Հ.Գրի¬գոր-յանը վարորդին հարցրել է, թե արդյոք նա ալկոհոլ օգտագործել է, թե ոչ, ինչին վարորդը պատասխանել է, որ օգտագործել է: Ապա, Հ.Գրիգորյանը, պարզելով ձեռքերը դեպի վարոր-դը, առաջարկել է փչել, ինչը կատարվել է վարորդի կողմից: Հոտ քաշելուց հետո՝ Հայկազ Գրիգորյանը հայտ¬նել է, որ հոտ կա, խմիչք օգտագործած է, որից հետո վարորդին առաջար-կել է մոտենալ ծառայողական ավտոմեքենային: Ծառայողական ավտոմեքենայի մոտ կայա-ցել է երկխո¬սութ¬յուն վարորդ Հրատչ Սիմոնյանի և ավագ տեսուչ Հայկազ Գրիգորյանի միջև հետևյալ բովանդակությամբ.
Հայկազ Գրիգորյան - Խմած եք, հոտ կա, հոտ գալիս ա ալկահոլի
Հրատչ Սիմոնյան - Չեմ խմել
Հայկազ Գրիգորյան - 24 ժամվա ընթացքում
Հրատչ Սիմոնյան - Չեմ խմել, ժամը 5-ին պիվա խմած եմ մի հատ
Հայկազ Գրիգորյան - Բա դրա հոտն ա էլի
Հրատչ Սիմոնյան - մի հատ
Հայկազ Գրիգորյան - 24 ժամվա խմածությունը ցույց ա տալիս
Հրատչ Սիմոնյան - հա, էտ ուրիշ
Հայկազ Գրիգորյան - Ինչ անենք, ստուգենք
Հրատչ Սիմոնյան - Հա, ստուգենք
Հայկազ Գրիգորյան - Եթե ցույց տվեց, ավտոն գնում է պլաշադկա, 200.000 էլ տուգանք
Հրատչ Սիմոնյան - Հա, ստուգենք, եթե ժամը 5-ին ես մի հատ պիվա եմ խմել, եթե չի կա¬րե¬լի….
Հայկազ Գրիգորյան - Ցույց ա տալու
Հրատչ Սիմոնյան - Ախպեր, ինչ կուզեք արեք, ես զզվել եմ էս պատմություններից:
Այնուհետև վարորդ Հրատչ Սիմոնյանը վրդովված հայտնում է, որ արդեն զզվել է, ինքը ու¬ղիղ մարդ է, եթե պիտի տանեն, թող տանեն ու այդ ընթացքում Հայկազ Գրիգորյանը Տիգ-րան Խաչատրյանից պահանջել է սարքը:
Այդ ընթացքում Հայկազ Գրիգորյանի կողմից վարված խոսակցության բովանդակությու-նից հասկանալի է, որ նա վարորդին առաջարկում է խուսափել ալկոտեստով ստուգվելուց, սա¬կայն վարորդը պնդում է, որ պատրաստ է ստուգվել:
Այնուհետև, Խաչատրյանից ստանալով սարքը, Հայկազ Գրիգորյանը վարորդին բացատ-րել է, որ սարքի մեջ լրացվում են վարորդի տվյալները, հետո սարքն արդեն ակտն էլ ինք-նութ¬յուն տպվում է: Դրանից հետո Հայկազ Գրիգորյանը մի քանի անգամ պարզաբանել է այդ ամենը՝ ստեղծելով տպավորություն, որ չի ցանկանում դա անել, իսկ վարորդը տալիս է ամո¬թանք այդ կապակցությամբ: Այդ պահին նրանց է մոտեցել ուղևորը, որը հաստատված է, որ հանդիսացել է Լեոն Բաղդասարյանը, վերջինս կանգնում է վարորդի կողքին: Այդ պահին Հայ¬կազ Գրիգորյանը ալկոտեստը փոխանցել է մյուս ավագ տեսուչ Տիգրան Խաչատրյանին, տեսախցիկը ֆիքսել է, որ վերջինս այդ պահին որևէ գործողություն չի կատարել: Հաստատ-վել է նաև այն հանգամանքը, որ Տիգրան Խաչատրյանը նույնիսկ երկխոսություն է ունեցել Հրատչ Սիմոնյանի հետ, իսկ այդ պահին ակնհայտ լսելի է եղել Հայկազ Գրիգորյանի և Լեոն Բաղդասարյանի խոսակցության բովանդակությունը:
Ժամը 02:31:05-ից սկսած Հայկազ Գրիգորյանի և Լեոն Բաղդասարյանի միջև կայանցել է հետևյալ բովանդակության երկխոսություն.
Լեոն Բաղդասարյան - Ինչ է տարբերակը
Հայկազ Գրիգորյան - Ես պտի ասեմ տարբերակը, ես տարբերակ չեմ ասում
Լեոն Բաղդասարյան - Բա ինձ էս հարցնում
Հայկազ Գրիգորյան - Ես չպտի ասեմ տարբերակը
Այնուհետև, Լեոն Բաղդասարյանը Հայկազ Գրիգորյանին տալիս է ինչ-որ բան, ցույց է տա¬լիս և ասում, որ դա իր մոտիկ մարդն է:
Լեոն Բաղդասարյան - Ինչ-որ հեշտությամբ կարող ենք լուծել այս հարցը.
Հայկազ Գրիգորյան - Ախր Ձեր ընկերը ընենց ա խոսում.
Լեոն Բաղդասարյանը աջ ձեռքը տանելով իր ձախ ծոցագրպանը, ապա ձեռքը իջեցնելով ներքև ասում է.
Լեոն Բաղդասարյան - Ես չեմ ուզում էս մարդուն ժամը երկուսն անց կես նեղություն տաք,
Հայկազ Գրիգորյան - Ես նեղություն չեմ տալիս, ախր ինչի էք ըտենց արտահայտվում
Ժամը 02:32:20-ից Լեոն Բաղդասարյանի և Հայկազ Գրիգորյանի միջև կայանում է հետև-յալ բովանդակության զրույց.
Լեոն Բաղդասարյան - Ես ինչ ասեմ.
Հայկազ Գրիգորյան - Դուք առաջնահերթ Ձեր ընկերոջ հետ խոսացեք.
Լեոն Բաղդասարյան - Ասեք, վերջացնենք, ես իրան կհանեմ, կնստացնեմ ավտոն, կգը¬նանք, մի բան ասեք.
Հայկազ Գրիգորյան - Չգիտեմ ինչ ասեմ.
Լեոն Բաղդասարյան – Ասեք.
Հայկազ Գրիգորյան - Դուք ասեք, մենք չենք ասում.
Լեոն Բաղդասարյան - /Ծիծաղում է/ ես, մի հատ եվրոպական կա, բան անենք, վերջաց¬նենք.
Հայկազ Գրիգորյան - Ախր ասում եմ 200.000 տուգանք ա հասնում, Դուք ասում եք 100 Եվ¬¬րո.
Լեոն Բաղդասարյան - Տուգանքը ինչ, պետությանն ա գնում.
Հայկազ Գրիգորյան - Պետությանը չի գնում, 40 տոկոսը մենք ստանում ենք.
Լեոն Բաղդասարյան - /Աջ ձեռքով շարժում կատարելով դեպի Հայկազ Գրիգորյանը ա¬սում է/ առ, ասիգա գրպանդ դիր.
Հայկազ Գրիգորյան - Դու ըտենց անում ես, բա հիմա ինքը:
Այնուհետև, Լեոն Բաղդասարյանը մոտենում է ծառայողական ավտոմեքենային, Հրատչ Սիմոնյանին դուրս հրավիրում և ասում, որ ազատ են, կարող են գնալ, Հրատչ Սիմոնյանը զարմացած հարցնում է, թե արդյոք չեն տուգանելու, Լեոն Բաղդասարյանը պատասխա¬նում է՝ ոչ, որից հետո նրանք երկուսով հեռանում են դեպի իրենց ավտոմեքենան:
Այնուհետև, Հայկազ Գրիգորյանը նստում է ծառայողական ավտոմեքենան, տեսախցիկը ֆիքսում է, որ Տիգրան Խաչատրյանն այդ պահին որևէ գործողություն չի կատարում, ապա հստակ լսելի է, որ Տիգրան Խաչատրյանը հարցնում է. «ինչքան ա տվե», որին Հայկազ Գրի-գոր¬յանը պատասխանում է՝ «100 Եվրո, ուզենայի 200 էլ կառնեի Տիկո, իրա կամքով տվեց, շո¬¬ֆերից վախեցա», որից հետո Հայկազ Գրիգորյանը սկսում է ինչ-որ գործողություններ կա-տա¬րել, մասնավորապես՝ ինչ-որ առարկա է դնում տուփի մեջ, իսկ տուփն էլ դնում է մե¬քե-նա¬յի սրահի բեռնախցիկում, իսկ Տիգրանը սկսում է զրուցել հեռախոսով, հարցնում է «էտ ու՞ր էս Մերի»:
Ավագ տեսուչ Տիգրան Խաչատրյանին ամրակցված թիվ 65 անհատական տեսանկարա-հա¬¬նող սարքից առանձնացված թվով երկու տեսաձայնագրություններով հաս¬տատ¬վել է, որ Տիգրան Խաչատրյանը բջջային հեռախոսով զրուցում է այն պահին, երբ Հայկազ Գրիգոր¬յա-նը մոտենում է կանգնեցված ավտոմեքենային, ինչպես նաև մի պահ, երբ վարորդ Հրատչ Սի¬մոն¬յանը նստում է ծառայողական ավտոմեքենան: Մի որոշ ժամանակ Տիգրան Խաչատր-յա¬նը զրուցում է Հրատչ Սիմոնյանի հետ, լսում նրան, վերջինս տեղեկացնում է, որ խմած չէ: Նշում է, որ 24 ժամվա ընթացքում խմածությունը ցույց է տալիս, կրկին շարունակում է զրու-ցել վարորդի հետ ու ակնհայտ երևում է, որ նրա ձեռքերը գտնվում են ներքևում, նա բջջային հեռախոսով այդ պահին չի զրուցում:
Հատկանշական է այն փաստը, որ Հրատչ Սիմոնյանի ավտոմեքենան վարելիս նկատե-լու ժամանակ Տիգրան Խաչատրյանն ասում է՝ «հորս արև, արա, պահենք, մի երկու հատ խմած է մեզի պետք ու բան պետք չի»:
Երբ Հայկազ Գրիգորյանն իջնում է ավտոմեքենայից Տիգրան Խաչատրյանը հեռախոսա-զանգ է կատարում ինչ-որ անձի, զրուցակցին հարցնում է, թե ուր է Արեգը, ապա դժգոհում է, որ նոր է եկել օդանավակայանից, կանգնած է եղել, ու որ առաջին ավտոն են կանգնեցրել: Այս ընթացքում լսվում է Հայկազ Գրիգորյանի և Հրատչ Սիմոնյանի խոսակցության բովան-դա¬¬¬կությունը:
Երբ Հրատչ Սիմոնյանը նստում է ծառայողական ավտոմեքենան, Տիգրան Խաչատրյանը սկսում է ալկոտեստում մուտքագրել տվյալներ, սակայն հետո այն փոխանցում է Հայկազ Գրի¬¬գորյանին:
Այնուհետև, մոտ 3 րոպե անց ավտոմեքենան է նստում Հայկազ Գրիգորյանը, Տիգրան Խաչատրյանը առաջինն է հարցնում, թե ինչքան ա տվել, Հ.Գրիգորյանը պատասխանում է՝ «100 Եվրո, ուզենայի 200 էլ կառնեի Տիկո, իրա կամքով տվեց, շոֆերից վախեցա», որից հետո Տիգրան Խաչատրյանը, բարձրացնելով աջ ձեռքը՝ ասում է «ալո» ու սկսում զրուցել և վարել ծառայողական ավտոմեքենան:
2017 թվականի դեկտեմբերի 14-ին կազմված զննության արձանագրությամբ:
Մասնավորապես, զննվել են «ՄՏՍ-Հայաստան» ՓԲ ընկերության կողմից տրամադրված պարզաբանման ենթակա հանգամանքներին առնչվող բջջային հեռախոսահամարների ել-քա¬¬յին և մուտքային հեռախոսազանգերի վերծանումները, դրանք սպասարկած ալեհավաք կա¬յան¬ների տեղակայումները, որով հիմնավորվել է, որ Հրատչ Սիմոնյանը, Հայկազ Գրիգորյանը և Տիգրան Խա¬չատր¬յանը գտնվել են Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանում, նրանց հեռախոսա¬հա¬մա¬ր¬ները սպասարկվել են ինչպես Մաշտոցի պողոտայում տեղակայված ալեհավաք կա¬յա¬նի, այնպես էլ հարակից փողոցների ալեհավաք կայանների կողմից:
Տիգրան Խաչատրյանի դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը անարժանա¬հա-վատ է, վերջինս իբրև թե պարզաբանել է դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքների հա¬¬կասությունը նրանով, որ քանի որ Հայկազ Գրիգորյանը նախաքննության ընթացքում ցուց¬մունք չի տվել, ինքը նույնպես չի ուզեցել նրա ցուցմունքին հակառակ ցուցմունք տալ: Նման ձևով փորձելով արդարացնել նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տված էական հակասական ցուցմունքները պարզ է դառնում, որ դրանք անտրամաբանական են և իրականությանը չհամապատասխանող, ուղղակի վերջինս փորձել է ամեն կերպ խուսափել իրեն առաջադրված մեղադրանքից և ամեն անգամ մտացածին մի նոր բան է հայտնել, քանի որ Հայկազ Գրիգորյանի կողմից ցուցմունք չտալը որևէ կերպ չէր առնչվում նշված հարցին ան¬տրա¬մաբանական և իրարից լրիվ տարբերվող ցուցմունքներով: Եթե նույնիսկ ընդունենք, որ Տիգրան Խաչատրյանը ըստ իրեն այդքան շատ էր մտածում Հայկազ Գրիգորյանի ցուց-մուն¬¬քին հակասող ցուցմունք չտալու համար, ապա ի վերջո կարող էր օգտվելով իր դա¬տա-վա¬րական կարգավիճակից և ընդհանրապես ցուցմունքներ չտալ:
Առնվազն այն հանգամանքը, որ Տիգրան Խաչատրյանը ալկոտեստով հավաքել է վա¬րոր-դի տվյալները և փոխանցել Հայկազ Գրիգորյանին և դրանից հետո վարորդի նկատմամբ որևէ գործողություն չի կատարել, իսկ վարորդի և ուղևորի գնալուց հետո, երբ Հայկազ Գրի-գոր¬յա¬նը նստել է ավտոմեքենան հենց առաջին պահին Տիգրան Խաչատրյանի հարցադրումը խո¬սում են այն մասին, որ վերջիններիս միջև մինչ կաշառք վերցնելը եղել է նախնական հա-մա¬ձայ¬նություն: Դրա մասին է վկայում նաև մինչ ավտոմեքենան կանգնեցնելը Հայկազ Գրի-գոր¬¬յանի և Տիգրան Խաչատրյանի միջև տեղի ունեցած խոսակցությունը և այն, որ Տիգրան Խա¬¬չատրյանը այդ խոսակցության ընթացքում ասում է, որ «մեզ երկու հատ խմած ա պետք, ու¬¬րիշ բան պետք չի»:
Հետևաբար անհիմն է Հայկազ Գրիգորյանի դատաքննության ընթացքում տված այն ցուց¬¬¬մունքը, որ Լեոն Բաղդասարյանից 100 եվրո գումար կաշառք ստանալուց հետո իմացել է, որ Տիգրանը լուրջ չի ընդունել իր այն արտահայտությանը, որ ուղևորը տվել է 100 եվրո։ Նշված խոսակցության բովանդակությունը ինքնին խոսում է այն մասին, որ վերջիններիս միջև մինչ կաշառք վերցնելը արդեն իսկ եղել է նախնական համաձայնություն՝ կաշառք վերց¬նելու շուրջ և Տիգրանի հարցն էլ հենց դրան է ուղղված եղել, իսկ Հայկազ Գրիգորյանը «ինչքան ա տվել» հարցին պատասխանել է, «100 Եվրո, ուզենայի 200 էլ կառնեի Տիկո, իրա կամ¬քով տվեց, շոֆերից վախեցա»:
Ուշագրավ է նաև այն, որ դատաքննության ընթացքում մեղադրողի այն հարցին, թե ինչ-պես ամբաստանյալ Հայկազ Գրիգորյանը կբացատրի այն հանգամանքը, որ դատաքննութ-յան ընթացքում ցուցմունք է տվել մի դեպքում հայտնել է, որ պարզաբանել է վարորդին, որ սթա¬փության թեստը անցնելուց հետո 200.000 պետք է տուգանվի և միանգամից ամենաշատ գումարն է ասել, քանի որ չի ցանկացել զրուցել վարորդի հետ այդ թեմայով, սակայն նույն ցուցմունքով նշել է, որ մի քանի անգամ է ասել այլ տարբերակների մասին, որպեսզի վա-րոր¬դին հասկանալի լինի անցնելու է ալկոտեստով, թե՝ ոչ, ամբաստանյալը չի ցանկացել հար¬ցին պատասխանել և մեկնաբանել հակասական ցուցմունքը, ուղղակի նշել է ցուցմուն-քում ար¬դեն իսկ հայտնել է մանրամասները: Մեղադրողի մյուս հարցին, թե դատարանում ցուց¬մուն¬քով հայտնել է, որ երբ նստել է ավտոմեքենան Տիգրանն անսպասելի հարցրել է, թե ինչ է տվել, ինքն էլ մտածելով, որ Տիգրանը կամ զգացել է, որ առանց ալկոտեստի թողել են գնալ, կամ էլ տեսել է, որ 100 եվրո գումար է վերցրել, իսկ դատաքննության ընթացքում հե-տա¬զոտ¬ված տեսագրությունից պարզ է դառնում, որ Տիգրան Խաչատրյանի հարցադրմանը Հայ¬կազ Գրի¬գորյանը հստակ պատասխանել է, որ 100 եվրո է տվել, իր կամքով է տվել, ուզե-նար 200 էլ կառներ, շոֆերից է վախեցել:
Նման պայմաններում Հայկազ Գրիգորյանին դատարանում մեղադրողի կողմից հար-ցադ¬¬րում է կատարվել, որ եթե Հայկազ Գրիգորյանը նշում է, որ նախնական համաձայնութ-յուն չի ունեցել Տիգրան Խաչատրյանի կաշառք ստանալու շուրջ, ապա ինչու է վերջինիս հետ այդ¬¬քան երկար խոսել տված գումարի և ակնկալվող ավելի մեծ գումարի չափի մասին, Հայ-կազ Գրիգորյանը նույնպես չկարողացավ պարզաբանել հակասական ցուցմունքները և մի-այն նշեց, որ ցուցմունքով հայտնել է նշված հանգամանքների մասին: Բացի այդ մեղադրողի մյուս հարցին, թե երբ է տեղի ունեցել իր և Տիգրան Խաչատրյանի այն խոսակցությունը, որ Տիգրանը նախատել է իրեն 100 եվրո վերցնելու համար, Հայկազ Գրիգորյանը նույնպես չպա-տաս¬խանեց այն պարզ պատճառով, որ նման խոսակցություն տեղի չի ունեցել նրանց միջև, իսկ կաշառք վերցնելու շուրջ վերջիններիս խոսակցությունը արձանագրվել է տե¬սախցիկ-նե¬րի միջոցով, որը և հետազոտվել է դատաքննության ընթացքում, որից էլ պարզ է դառ¬նում, որ առնվազ Տիգրան Խաչատրյանը տեղյակ էր, որ Հայկազ Գրիգորյանը պետք է կա¬շառք վերց¬ներ և հարցրել է դրա չափի մասին, ինչին հետևել է Հայկազ Գրիգորյանի ման¬րա¬մասն նկա¬րա¬գիրը, թե ինչքան վերցրեց, ինչքան կարող էր վերցնել, բայց ինչու չվերցրեց և այլն:
Բացի այդ, ամբաստանյալ Հայկազ Գրիգորյանին հարցադրում կատարվեց նաև այն հան¬¬¬գամանքի շուրջ, որ եթե նշում է, որ 100 եվրո կաշառք վերցնելու մտադրությունը առա-ջա¬ցել է այն պահին, երբ Լեոնը իրեն ասել է, որ տեղում կարող է վճարել տուգանքը և ֆի-նան¬¬սական խնդիրներ ունենալու պատճառով այդ պահին գայթակղվել է և վերցրել գու¬մա-րը, սակայն ընդհանրապես կաշառք չեն վերցնում, ապա այդ պարագայում նրա համար զար¬¬մանալի չէր այն, որ Տիգրան Խաչատրյանը իրեն հարցրել է, թե ինչքան է տվել, ամ¬բաս-տան¬յալը պատասխանեց, որ զարմանալի էր, սակայն մանրամասն չի կարող պարզաբանել, ցուց¬մունքում նշել է այդ մասին: Մեղադրողի հարցին նման ձևով պատասխանելը նույնպես վկա¬յում է այն մասին, որ առնվազն վերջինիս համար զարմանալի չէր Տիգրանի հարցադ¬րու-մը կաշառք ստանալու և գումարի չափի մասին:
Բացի այդ, մեղադրողի այն հարցին, թե ինչու է վերջիններիս մոտ նման իրարանցում ա-ռա¬¬¬ջացրել այն հանգամանքը, որ տեսնելով Հրատչի ավտոմեքենան նշել են, որ արտասահ-ման¬ցի է, չպատասխանեց նշված հարցին: Իսկ այն հարցին, որ եթե ցուցմունքում նշած՝ «2 հատ խմած ա մեզ պետք այլ բան պետք» արտահայտությունը վերաբերել է ծառայությունը արդ¬յունավետ իրականացնելուն, ապա միթե ծառայության արդյունավետ իրականացնելուն ուղղված է եղել ընդամենը 2 հատ խմած անձ բռնելը և արդյոք 2-ից ավել խմած բռնելը ավելի արդյունավետ չէր լինի ծառայությանը, ապա Հայկազ Գրիգորյանը պատասխանեց, որ հրա-ժար¬¬վում է հարցին պատասխանելուց: Մեղադրողի մյուս հարցադրմանը, որ ցուցմունքում նշել է, որ երբևիցե պայմանավորվածություն չի ունեցել կաշառք վերցնելու և նմանատիպ բա¬¬¬ների շուրջ, ապա ինչու այդպես հանգիստ պատասխանեց Տիգրան Խաչատյանի «ինչքան ա տվել» հարցադրմանը, հարցին չկարողացավ պատասխանել: Մեղադրողի այն հարցին, որ սկա¬վառակի զննությամբ պարզ է դարձել, որ Հրատչ Սիմոնյանը մի քանի անգամ հայտնում է, որ պատրաստ է ստուգվել ալկոտեստով, սակայն ամբաստանյալի կողմից անընդհատ այլ տար¬բերակներ առաջարկելու հարցադրումներ է կատարվում, ապա այս դեպքում որն է տար¬¬¬բերակներ առաջարկելու իմաստը, եթե անձը հայտնում է, որ չի հրաժարվում ալկոտես¬տով ստուգում անցնելուց, որը և ուղղակի հակասում է ամբաստանյալի ցուցմունքի այն հատ¬¬վածին, որ Հրատչն է այլ տարբերակներ առաջարկել իրեն, ամբաստանյալը կրկին հրա¬ժար¬վեց հարցին պատասխանելուց:
Ամբաստանյալ Տիգրան Խաչատրյանը նույնպես հրաժարվեց Հայկազ Գրիգորյանին ուղղ¬¬¬ված հարցերին պատասխանելուց: Մեղադրողի այն հարցին, թե, երբ Հրատչ Սիմոնյանը նս¬տեց ավտոմեքենան և նա զգաց, որ վերջինիս վրայից ալկոհոլի հոտ է գալիս, ի վերջո իմա¬ցավ արդյոք Հրատչ Սիմոնյանը ալկոտեստ հանձնել է, թե՝ ոչ, ամբաստանյալ Տիգրան Խա¬չատր¬յա¬նը պատասխանեց, որ հրաժարվում է հարցին պատասխանելուց: Այն հարցին, թե ցուց¬մունքով նշել է, որ մտածել է, որ ալկոտեստով պատասխանը եկել է, որ խմած է, սակայն մտածել է, որ զանգել են դրա համար են թողել և այդ դեպքում հաճախ են լինում դեպքեր, որ խմած լինելու դեպքում անձի համար ինչ-որ մեկը զանգի և թողնեն գնա և համապատաս¬խան ակտ չկազմեն՝ պատասխանեց, որ հրաժարվում է հարցին պատասխանելուց: Ինքնին նշված հարցին չպատասխանելը և նման բովանդակությամբ անհիմն և ոչ արժանահավատ ցուցմունք տալը նույնպես վկայում են վերջինիս կողմից անընդհատ ցուցմունքներ փոխելու և իր համար ավելի ցանկալի ցուցմունք տալու դիտավորության մասին: Մեղադրողի այն հար¬¬ցին, որ եթե Հայկազ Գրիգորյանին ուղղված «ինչքան ա տվել» հարցադրումը վերաբե¬րել է ալկոտեստի չափին, ապա ինչու այդ մասին չի հայտնել նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքով, այլ խիստ հակասական ցուցմունք է տվել, տվեց անարժանահավատ պա¬¬տասխան, որ արդեն իսկ հակասության պատճառը հայտնել է: Իսկ այն հարցին, որ երբ Հայ¬կազ Գրիգորյանին հարցրել է՝ «ինչքան ա տվել» և Հայկազ Գրիգորյանը մանրամասն նկա¬¬¬¬րագրել է, թե ինչքան և ինչպես, զարմացել է արդյոք, նկատի ունենալով, որ զննված տե¬սագ¬րությամբ պարզ է դարձել, որ դրանից անմիջապես հետո վերջինս հանգիստ վերցնում է հե¬ռախոսը և զրուցում այլ անձի հետ, պատասխանեց, որ չէր կարող պատկերացնել, որ խոս¬քը դրա /կաշառքի/ մասին է: Ամբաստանյալի կողմից նման պատասխանը նույնպես վկա¬¬¬¬յում է, որ վերջինս նախնական համաձայնությամբ ամբաստանյալ Հայկազ Գրիգորյանի հետ նպատակադրված են եղել խմբող կաշառք վերցնելու և որևէ զայրույթ կամ զարմանք նրա մոտ չի առաջացրել Հայկազ Գրգորյանի պատասխանները: Դրա մասին է վկայում նաև մե¬¬ղադրողի մյուս հարցի պատասխանը, որ եթե չէր իմանում, որ Հայկազ Գրիգորյանի հայտ¬նած տեղեկությունները վերաբերում են կաշառքին և լուրջ չի ընդունել նրա այդ ասածները, ապա ինչ փոխվեց հետո, երբ դրա /կաշառքի/ վերաբերյալ իբրև թե խոսակցություն է ունեցել Հայկազ Գրիգորյանի հետ և նախատել նրան կաշառք վերցնելու համար, հրաժարվեց հար¬ցին պատասանելուց:
Գտնում եմ, որ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանում, դա-տաքննութ¬յան ընթացքում հետազոտված ապացույցներով հաստատվել է ամբաստանյալնե-րին առա¬ջադրված մեղադրանքը, այն ապացուցված է, ամբաստանյալների մեղավորութ-յունը հիմնավորված, նրանց կատարած արարքը որակված է ճիշտ, իսկ դատարանի վճռի հիմ¬քում դրված իրավական վերլուծություններն անհիմն են, ապացույցները գնահատվել են կամա¬յա¬կա¬նորեն, անհիմն կերպով հիմքում դրվել են ամբաստանյալների իրարամերժ ցուց-մունք¬ները, որոնք դատարանը անհասկանալի պատճառներով ընդունել է որպես հաստատ-ված հանգամանք:
Մասնավորապես, դատարանը հիմք ընդունելով միայն ամբաստանյալների դա-տաքննութ¬յան ընթացքում հայտնած ցուցմունքը, որ վերջիններս դեպքի օրը անձնական խնդիր¬¬նե¬րից ելնելով պետք է ծառայությունից շուտ դուրս գային, ուստի հիմնավորված է հա¬մարել, որ հիշյալ՝ «երկու հատ խմած ա մեզ պետք, որիշ բան պետք չի» արտահայ¬տութ-յունը՝ վերաբե¬րել է նրան, որ մի երկու խմած բռնեն, ծառայությունն արդյունավետ իրակա-նաց¬նեն, որ կա¬րո¬ղանան շուտ դուրս գան ծառայությունից:
Բացի այդ, դատարանը նշել է, որ տեսագրություններում որևէ կերպ չի երևում, թե Լևոն Բաղդասարյանի կողմից տեղում տուգանքը վճարելու առաջարկից հետո և Հայկազ Գրիգոր-յա¬նի մոտ այդ առաջարկն ընդունելուց առաջ, երբ և ինչպես են ամբաստանյալները պայմա-նա¬վորվում խմբով կաշառք վերցնելու շուրջ:
Դատարանի նման եզրահանգումը անտրամաբանական է և չի բխում ապացույցների գնահատման ընդհանուր չափանիշներից, քանի որ ինչպես արդեն նշվեց, անհիմն է Հայկազ Գրիգորյանի դատաքննության ընթացքում տված այն ցուցմունքը, որ Լեոն Բաղդասարյանից 100 եվրո գումար կաշառք ստանալուց հետո իմացել է, որ Տիգրանը լուրջ չի ընդունել իր այն արտահայտությանը, որ ուղևորը տվել է 100 եվրո։ Նշված խոսակցության բովանդա¬կութ¬յու-նը ինքնին խոսում է այն մասին, որ վերջիններիս միջև մինչ կաշառք վերցնելը արդեն իսկ եղ¬ել է նախնական համաձայնություն՝ կաշառք վերցնելու շուրջ և Տիգրանի հարցն էլ հենց դրան է ուղղված եղել, իսկ Հայկազ Գրիգորյանը «ինչքան ա տվել» հարցին պատասխանել է, «100 Եվրո, ուզենայի 200 էլ կառնեի Տիկո, իրա կամքով տվեց, շոֆերից վախեցա»:
Ինչ վերաբերում է դատարանի այն պատճառաբանությանը, որ ծառայողական տրանս-պոր¬տային միջոցում գտնվող Տիգրան Խաչատրյանի և դրսում ծառայություն իրականացրած Հայկազ Գրիգորյանի լիազորությունները նույնը չեն, Տիգրան Խաչատրյանը դրսում ծառա-յութ¬յուն իրականացնող ծառայողի նկատմամբ վերահսկելու և հսկելու որևէ պարտա¬կա-նութ¬յամբ և գործառույթով օժտված չէ, հետևաբար նրանց արարքը չի կարող որակվել որպես խմբով և համատեղ կաշառք ստանալ, ապա պետք է հաշվի առնել, որ անկախ նրանից, թե ոստիկաններից ով է ծառայություն իրականացնում ավտոմեքենայի ներսում, կամ դրսում, նրանցից յուրաքանչյուրը չի դադարում պաշտոնատար անձ հանդիսանալուց և կրում է պաշ¬տոնեական նույն պարտականությունները և մեկը մյուսի գործունեության նկատմամբ հսկողական կամ վերահսկողական լիազորություններ ունենալու, կամ չունենալու հանգա-ման¬քը որևէ նշանակություն չունի նախնական համաձայնությամբ խմբով կաշառք ստանա-լու հանցակազմի հատկանիշների առկայության գնահատման համար:
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարա-րութ¬յունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը ՀՀ Վճռա¬բեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայաց-րած որոշմամբ:
Վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության են-թար¬¬կելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացություն-նե¬¬րը, նշել է. «(…)» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 14-15-րդ կետերը):
Անմեղության կանխավարկածի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերահաստա¬տե-լով իր ձևավորած դիրքորոշումը, անդրադարձել է նաև Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի վե¬րա-բեր¬յալ որոշմամբ և արձանագրել հետևյալը. «(…)» (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սա¬-հակ¬յանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/ 01/14 որոշումը):
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է: Այն ապա-ցույց¬¬ների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվա¬ծութ-յունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ): Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբ-յեկ¬տիվ բնույթ):
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրա-ժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգաց-մունք¬ներից: Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբ¬յեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույց-նե¬րի վրա: Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխա¬կալ կարծիքի վրա:
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բա¬վարար համակցությունն է: Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույ-լատ¬րելիության, վերաբերելիության և արժանահավատության հատկանիշները, որոնց տե-սանկ¬յունից ապացույցները ենթակա են գնահատման:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստա-կան տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապա-ցույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովան¬դակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդ-յուն¬քում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկություն¬նե-րի արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տե¬ղե-կությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում՝ դրա պատ¬ճառները: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրա¬հան¬գում¬-ները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա:
Այսպիսով՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վկայակոչված որոշումներում արտահայտված ի-րա¬¬վական դիքորոշումների լույսի ներքո, իրենց համակցության մեջ գնահատելով սույն գոր-ծի փաստական հանգամանքների հետ՝ պետք է փաստել, որ գործով ձեռք բերված և հե¬տա-զոտ¬ված վերոնշյալ ապացույցները բավարար համակցություն են կազմում «հիմնավոր կաս-կա¬ծից վեր» ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համա¬րե¬լու, որ պետական ծառայություն իրականացնող պաշտոնատար անձ հանդիսացող ամ¬բաս¬տան-յալ¬ները՝ նախնական համաձայնությամբ, խմբով, կաշառք տվողի ներկայացրած անձի օգ-տին ակնհայտ ապօրինի անգործության համար պահանջել և ստացել են կաշառք:
Հետևաբար, դատարանը սխալ է մեկնաբանել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ և 311-րդ հոդ¬վածներով սահմանված իրավանորմերը, խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օ-րենսգրքի 17-րդ, 25-րդ, 127-րդ հոդվածներով սահմանված իրավանորմերի պահանջները՝ թույլ տալով դատական սխալ, որն ազդել է գործի ելք վրա, ուստի դատավճիռն ենթակա է բե¬կան¬ման: (…)»:
Ամբաստանյալ Տիգրան Խա¬չատր¬յանը և վեր¬ջի¬նիս պաշտպան Ռաֆայել Ամիրխանյանը, վերաքննիչ բողոք ներ¬¬կայացնելով, խնդրել են թիվ ԵԿԴ/0326/01/17 քրեական գործով Երևան քաղաքի ընդ¬հա¬նուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի դեկտեմ¬բե¬րի 10-ի դա¬տավճիռը Տ.Խաչատրյանի մասով բեկանել և փոփոխել, Տիգրան Խաչատրյանին հռչակել անմեղ, ճանաչել անպարտ և արդարացնել:
Այսպես, հղում կատարելով ՀՀ Սահմանադրությանը, ՀՀ քրեական օ¬րենսգր¬¬քի 308-րդ և 311-րդ հոդվածներով, ՀՀ քրեական դատա¬վարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի 2-րդ մա-սով, 25-րդ, 65-րդ, 73-րդ, 126-127-րդ, 358-րդ, 360-րդ, 365-րդ, 3761-րդ, 376-379-րդ, 3801-րդ, 381-րդ, 383-րդ, 385-386-րդ, 388-րդ, 390-391-րդ, 393-399-րդ հոդվածներով նախա¬տես¬ված դրույթ¬¬ներին և ՀՀ Վճռա¬բեկ դա¬¬տա¬¬րա¬նի մի շարք գործե¬րով կայացրած նախադեպային որո-շում¬ներին՝ ներկայացրած վե¬րաքննիչ բո¬ղո¬քում ամբաստանյալ Տ.Խա¬չատր¬յանը և վեր¬ջի¬նիս պաշտպան Ռ.Ամիրխանյանը նշել են հետևյալը.
«(…) Առաջին ատ¬¬¬յանի դատարանի հիշյալ դատա¬կան ակտը, կապված ամբաստան-յալներին ՀՀ քրեական օրենս¬¬գրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով մեղսագրվող մե-ղադ¬րանքը վերացնելու հետ՝ ճիշտ է, պատշաճ պատճառա¬բան¬ված, հիմ¬նված է քրեական գոր¬ծով ձեռք բերված փաս¬¬¬¬¬տական տվյալների, ապա¬ցույցների ազատ գնահատ¬ման և չփա-րատված բոլոր կաս¬կած¬ները հօգուտ ամբաստանյալի մեկնա¬բան¬ման հիման վրա, որը հա-մա¬հունչ է նաև հիշյալ հարցի հետ կապված պաշտպանական կողմի՝ թե նախա¬քննության, թե դատաքննության ըն¬թաց¬քում արտահայտած դիրքորոշմանը:
Սակայն, Դատարանն իր դատական ակտում, անտեսելով պաշտպանական կողմի պըն-դում¬¬ները և իր իսկ կողմից հաստատված հանգամանքները, այնուամենայնիվ դուրս գալով ամբաս¬տանյալին առաջադրված մեղադրանքի և գործի քննութ¬յան սահմաններից Տիգրան Խա¬չատրյանին մեղավոր ճանաչեց ՀՀ քրեական օրենս¬գրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախա¬տեսված մի այնպիսի հանցավոր արարքի կատարման համար, որի մասին վերջի¬նիս նախկինում մեղադրանք առաջա¬դր¬ված չի եղել, ավելին՝ ՀՀ քրեական օրենս¬գրքի 308-րդ հոդ¬¬¬¬վածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքի դիսպոզիցիան, հանցակազմի պար¬¬¬¬տադիր հատկանիշ¬ները բնու¬թագրող փաս¬տա¬կան տվյալ¬ները նրան առաջադրված մե-ղադ¬րանքում և կազ¬մված մեղադրական եզրակացությու¬նում ներառված չեն եղել ու չկան:
Դատարանն իր դատական ակտում վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օ-րենսգրքի 309-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված դրույթը, համա¬րելով, որ Տիգրան Խա-չատր¬յանի մեղադրանքը ՀՀ քրեական օրենս¬գրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով փոփոխելով չի վատթարացնի նրա վիճակը՝ ինքնուրույն փոփոխել է նրան մեղսագրված մեղա¬դրանքը և նշել, թե իբր Տիգրան Խաչատրյանը հանդիսանալով պետական հատուկ ծառա¬յություն իրա-կա¬նացնող պաշ¬տո¬նատար անձ, անձնական այլ շահագրգռվածությունից ելնելով իր ծառա-յո¬¬ղա¬կան պարտա¬կա¬նությունները չի կատարել, որը էական վնաս է պատճառել պետության օրինական շահերին: Նկարագրել է բացա¬ռապես Հայկազ Գրիգորյանի կողմից կաշառք ստա¬¬¬նալու հանգամանքը, իսկ վերջում հաստատել է, որ Հայկազ Գրիգորյանի կողմից կա-շառք վերցնելու մասին Տիգրան Խաչատրյանը տեղեկացել է հաջորդ օրը՝ ՃՈ գումար¬տա-կում հրամանատարի տեղակալի մոտ և սահմանափակվելով բացա¬ռա¬պես քրեական հոդ-վա¬¬ծի դիսպոզիցիայի պարզ շարադրանքով՝ համարել է, որ Տիգրան Խաչա¬տրյա¬նին ՀՀ քրե¬ա-կան օրենս¬գրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքի մեղ¬սագ-րումը հիմնավորված է։
Դրանից հետո նաև ամբաստանյալ Տիգրան Խաչատրյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրե-ա¬¬կան օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքի կատար-ման համար և դատա¬պարտել է ազատազրկման 7 ամիս ժամկետով՝ պատժի կրման սկիզբը հաշվելով ձերբա¬կալ¬ման պահից՝ 2017թ. նոյեմբերի 28-ից։
Առաջին ատյանի դատարանը, քրեական գործով ձեռք բերված և հաս¬տատված նման ապացույցների պայմաններում, նման մոտեցում ցուցաբերելով և նման կերպ վարվելով ամբաստանյալ Տիգրան Խաչատրյանի նկատմամբ, թույլ է տվել նյութական և դատա¬վա-րական իրավունքի նորմերի, ամբաստանյալի արդյունավետ պաշտպանության ի¬րավունքի և դրա ապահովման, ինչպես նաև՝ արդար դատաքննության սկզբունքների էա¬կան խախ-տումներ, որոնք կայացել են հետևյալում.
Ինչպես նշել եմ վերևում, Տիգրան Խաչատրյանին, նախաքննության փուլից սկսած, մե-ղա¬դ¬րանք է առաջադրված ՀՀ քրեա¬կան օրենս¬գրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և նրա մեղադրանքի որոշման մեջ առկա է միայն հիշ¬յալ հոդվածի դիսպոզիցիայի հատկա-նիշ¬ները և ոչ ավելին:
Մեղադրանքի հասկացությանը Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Ճաղարյանի և այլոց գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մա-սին, որ «(…)» (տե՛ս Գևորգ Խաչատուրի Ճաղարյանի և այլոց գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի օգոստոսի 24-ի թիվ ԵՇԴ/0002/01/11 որոշման 15-րդ կետը):
Ա.Սերոբյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը շեշտել է, որ «(…)» (տե՛ս Ար-թուր Խաչատուրի Սերոբյանի վերաբերյալ 2007 մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-46/07 որոշումը):
Ա.Բաբայանի և Ս.Թումանյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիր¬ք¬որոշում է հայտնել այն մասին, որ «(…)» (տե՛ս Արմեն Ջիվանի Բաբայանի և Սուրեն Ռազ¬¬¬միկի Թումանյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշ-ման 23-րդ կետը):
Մեր դեպքում, Դատարանը, ամբաստանյալ Տիգրան Խաչատրյանին մեղսագրվող մե-ղադ¬¬¬րանքը փոխելով և նրան նոր մեղադրանք առաջադրելով, հաշվի չի առել, որ ՀՀ քրեա-կան դատա¬վարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի 2-րդ մասում ամրագրված կանոնը նման փոփոխություն թույլատրում է, եթե դրանով չի վատթարանում ամբաստանյալի վիճակը, և չի խախտվում ամբաս¬տանյալի պաշտպանության իրավունքը, չնայած, որ վկայակոչել և ղե-կա¬վարվել է հենց այս հոդվածով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված կա¬նոնը կարող է կիրառելի լինել օրինակ՝ այն դեպքում, երբ չի հիմնավորվում ամբաս¬տան-յա¬լին մեղսագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով նախա-տես¬ված արարքը, այլ հիմնավորվում է նույն հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատես-ված հանցանքի կատարումը, որպիսի պայմաններում կարելի է 3-րդ մասից անցնել 2-րդ մա¬սի, քանի որ ամբաս¬տանյալին առաջադրված մեղադրանքի ձևակեր¬պումը արդեն իսկ ար¬¬¬տա¬ցոլում է մեղսագրվող գործո¬ղությունների կամ անգործության բովանդակությունը, նե¬¬-րառում և նկարագրված են նաև հանցավոր արարքի հանցակազմի պարտադիր հատ¬կա¬նիշ¬-ները բնութագրող փաստա¬կան տվյալ¬ները և նման փոփոխությունը չի վատթարացնի ամ¬-բաստանյալի վիճակը:
Սակայն, մեր պարագայում, Դատարանը գտնելով, որ Տիգրան Խաչատրյանի արար¬քում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենս¬¬գրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախա¬տես-ված հանցավոր արարքի կատարման հանցակազմը, որոշում չի կայացրել նրան անմեղ ճանաչելու և արդարացնելու վերաբերյալ, այլ իր վրա վերցնելով մեղադրողի գործառույթ-ներ, դուրս է եկել ամբաս¬տանյալին նախաքննության ընթացքում առաջադրված մեղադրան-քի սահմաններից, պաշտպան¬յա¬լիս մեղսագրվող մեղա¬դրան¬քը դատավճռում 180 աստիճա-նով փոխելով, նրան մեղավոր ճանաչելով և դատա¬պարտելով նախորդ մեղա¬դրանքի հետ ընդ¬¬հանրապես կապ չունեցող մեկ այլ՝ ՀՀ քրեական օրենս¬¬գրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նա¬¬խատեսված հանցավոր արարքի իբր կատարման համար՝ զրկել է պաշտպանական կող-մին, մասնա¬¬վո¬րա¬պես՝ ամբաստանյալ Տիգրան Խաչատրյանին, հիշյալ մեղա¬դրանքից որ¬ևէ կերպ պաշտպանելու իրավունքից և չի ապահովվել դրա արդյունավետ իրակա¬նա¬ցու¬մը, անտեսելով նաև այն, որ քրեական գործի, թե նախաքննության և թե դատաքննության ամ¬-բողջ ընթացքում ամբաստանյալի պաշտպանության արդյունավետ իրականացման ռազ¬մա-վա¬րութ¬յունն ու մարտավարությունն ընտրվել և իրականացվել էր զուտ ՀՀ քրեա¬կան օ¬րենս¬-գր¬քի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքից պաշտպան¬վե¬լու համար և այդ սահման¬ներում:
Ինչ վերաբերում է Տիգրան Խաչատրյանին ՀՀ քրեական օրենս¬¬գրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մա¬սով նախատեսված հանցավոր արարքի կատարումը մեղսագրելուն, ապա Դատարանն իր դատական ակտում նշել է, թե Տիգրան Խաչատրյանը, հանդիսանալով պետական հա-տուկ ծառա¬յություն իրականացնող պաշ¬տո¬նատար անձ, անձնական այլ շահագրգռվա¬ծութ-յունից ել¬նելով, իր ծառայո¬ղական պարտա¬կա¬նությունները չի կատարել, որը էական վնաս է պատ¬ճա¬¬ռել պետության օրինական շահերին:
Այստեղ նույնպես Դատարանը թույլ է տվել մի շարք քրեադատավարական օրենքով նա¬խա¬տեսված էական խախտումներ, մասնավորապես՝ չի նշել և չի հստակեցրել Տիգրան Խա¬չա¬տր¬յանի կատարած արարքի քրեաիրավական որակման հիմքում ընկած փաստերը, թե հատկապես որն է եղել նրա անձնական այլ շահագրգռվածությունը, ինչումն է այն կայացել, ինչպես չի կատարել իր ծառայո¬ղական պարտականությունները և հատկապես, որ օրենքով նրան վերապահված, որ լիազո¬րությունը կամ պարտականությունը չի կատարել, չի նշել նաև, թե ինչպիսի վնաս է պատճառել պետության օրինական շահերին, որոնք են այդ օրի¬նա¬¬¬կան շահերը և ինչումն է կայանում վնասի էական լինելը:
Մեղադրանքի ձևակերպումը պետք է արտացոլի մեղսագրվող գործո¬ղությունների կամ անգործության բովանդակությունը, հետևաբար պետք է ներառի հանցա¬կազ¬մի բոլոր պարտադիր հատկանիշները բնութագրող փաստական տվյալները: Բացի հան¬ցա¬վորի մասին տվյալներից, հանցագործության տեղից, ժամանակից, մանրա¬մասնորեն և հստակ պետք է նշվեն արարքի քրեաիրավական որակման հիմքում ընկած փաս¬տերը՝ հան¬ցա-գործության դեպքի և դրա հետ կապված հանգամանքների մանրակր¬կիտ նկարագրութ¬յու¬նը, ուստի անընդունելի է, երբ իրա¬վա¬սու պաշտոնատար անձը համապատասխան դա¬տա¬¬վա-րական փաստա¬թղթերում մեղա¬դրան¬քը ձևակեր¬պելիս սահմանափակվի միայն քրե¬ա¬կան օրենքով արգելված ա¬րար¬քի ընդհանրական նկարա¬գրութ¬յամբ:
Քանի որ, ՀՀ քրեական օրենս¬¬գրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղսագրվող մեղադ-րան¬քը պատշաճ կերպով ձևակերպված չէ, չի պարունակում հանցա¬կազմի բոլոր պարտա-դիր հատկա¬նիշները բնութագրող փաստական տվյալներ, Տիգրան Խաչատրյանի կատարած կոնկրետ գործո¬ղութ¬յունները, հետևաբար նույնիսկ այս պահին մեծ դժվարություն է արդ¬յու-նա¬վետ պաշտպանություն իրակա¬նաց¬նել և պաշտպանվել մի մեղադրանքից, որն ընդհան-րա¬պես որևէ աղերս չունի մեղադրանք եզրույթի և պահանջվող չափանիշների հետ:
Բացի այդ, ինչպես նշեցի վերևում Դատարանը հաստատված է համարել, որ Տիգրան Խա¬չատրյանը չի տեսել և չի իմացել Հայկազ Գրիգորյանի կողից կաշառք վերցնելու մասին և այդ մասին իմացել է միայն հաջորդ օրը՝ ՃՈ գումար¬տակում հրամանատարի տեղակալի մոտ, երբ իրենց ցուցադրվել է երգիչ Սեպուհի ասուլիսը, որտեղ վերջինս նշում է կաշառք վերց¬¬նելու մասին:
Այսինքն, ակնհայտ է, որ նման պայմաններում խոսք չի կարող լինել ՀՀ քրեական օրենս¬¬գըր¬քի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքի կատարման վե¬րա¬բեր¬յալ, խոսք չի կարող լինել որևէ պարտականություն չկատարելու և ինչ-որ վնաս հասց¬նե¬լու մասին, քանի որ այն ժամանակ, երբ Տիգրան Խաչատրյանը ՃՈ գումար¬տակում հրա¬մա¬նա¬տարի տեղակալից իմացել է Հայկազ Գրիգորյանի կաշառք վերցնելու մասին, արդեն այդ մա¬սին իմացել են նաև նրանց ղեկա¬վարությունը և արդեն իսկ միջոցներ են ձեռնարկվել դեպ¬քի հետ կապված ստուգողական գործո¬ղութ¬յուններ կատարելու վերաբեր, ասել է, թե՝ դեպ¬քը բացահայտված է եղել, հետևաբար խոսք չի կարող լինել ինչ-որ անձնական այլ շա¬հագր¬գռվածությունից ելնելով ծառայո¬ղական ինչ-ինչ պարտա¬կա-նություններ չկատարելու և պետության օրինական շահերին էական վնաս պատճառելու վերա¬բերյալ:
Ամփոփելով վերոշարադրյալը՝ արձանագրենք, որ վիճարկվող դատական ակտը կա¬յաց¬-րած ստորադաս դատարանը ամբաստանյալ Տիգրան Խաչատրյանի մասով խախտել է ապացույցները գնահատելու վերաբերյալ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ, 126-րդ, 127-րդ, 365-րդ հոդվածների պահանջները, կայացրել է ՀՀ քրեական դատավարութ-յան օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին չհամա¬պատասխանող չհիմնավորված և չպատ¬¬ճառաբանված դատական ակտ, դուրս է եկել գործի քննության և մեղադրանքի սահ-ման¬ներից, պաշտպան¬յա¬լիս զրկել է արդյունավետ պաշտպանության իրավունքի իրակա-նա¬¬ցումից և չի ապահովել այն, ինչը ՀՀ քրեական դատա¬վարության օրենսգրքի 398-րդ հոդ-վա¬ծի համաձայն՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում է և հիմք է հիշյալ դա-տա¬կան ակտը բեկանելու համար: (…)»:

Վերաքննիչ դատարանում կողմերի արտահայտած դիրքորո¬շում¬ները.
Դատական նիստի ժամանակ ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀԿԳ քննության նկատ-մամբ հսկո¬¬ղության վար¬¬չության դա¬տախազ Հ.Թադևոսյանը ներկայացրած վե¬րաքննիչ բողո¬քը պնդեց՝ խնդրե¬լով այն բավա¬րա¬¬¬րել: Միաժամանակ առարկեց ամբաստանյալ Տ.Խա-չատր¬յանի և վեր¬ջի¬նիս պաշտպան Ռ.Ամիրխանյանի ներկայացրած վե¬րաքննիչ բողոքի դեմ:
Ամբաստանյալ Տ.Խա¬չատր¬յանը և վեր¬ջի¬նիս պաշտպան Ռ.Ամիրխանյանը ներկայացրած վե¬¬րաքննիչ բողոքը պնդեցին՝ խնդրե¬լով այն բավարա¬րել: Միաժամանակ առարկեցին դա¬տա¬խազ Հ.Թադևոսյանի ներկայացրած վե¬րաքննիչ բողոքի դեմ:
Ամբաստանյալ Հ.Գրիգորյանը դա¬տա¬խազ Հ.Թադևոսյանի ներկա¬յացրած վե¬րաքննիչ բո¬ղո¬¬քի դեմ ևս առարկեց՝ խնդրելով այն մերժել:

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահման¬նե¬րում դատական ստուգ¬¬¬¬¬¬-ման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվա¬ծութ¬¬յունը, ուսում¬նա¬սիրելով բողոքի վերաբերյալ ստացված քրեական գոր¬ծի նյութերը՝ Վե¬րաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատախազի բողոքը ենթակա է բավարարման, իսկ պաշտ¬¬¬պան Ռ.Ամիրխանյանի ներկա¬յացրած վերաքննիչ բողոքը՝ մերժման, որպիսի հետևութ¬¬¬¬յան հանգում է հետևյալ իրավա¬կան վերլուծությունների և դատողությունների արդ¬¬յունքներով.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376.1 հոդվածի համաձայն՝ վե¬րաքննության կարգով բողոքարկման ենթակա են՝
1) առաջին ատյանի դատարանների՝ գործն ըստ էության լուծող օրինական ուժի մեջ չմտած դատական ակտերը. (…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 379-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Վերաքննիչ բողոք բերվում են՝
1) առաջին ատյանի դատարանների՝ գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերը՝ հրա¬պարակվելու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում. (…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 380.1 հոդվածի համաձայն՝
1. Վերաքննիչ բողոք բերելու հիմքերն են՝
1) դատական սխալը՝ նյութական կամ դատավարական իրավունքի այնպիսի խախ¬տու-մը, որը կարող էր ազդել գործի ելքի վրա. (…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում (…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 386-րդ հոդվածի համաձայն՝
Վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերաքննիչ դատարանն ստուգում է գործի փաս¬տական հանգամանքների բացահայտման և քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեական դատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը (…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Բողոքը քննելու արդյունքում՝ վերաքննիչ դատարանը կայացնում է դատական ակտ, որն ամբողջությամբ կամ մասամբ փոխարինում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտին: (…)
4. Վերաքննիչ դատարանի դատական ակտում պետք է նշվեն, թե ինչ հիմքերով է առա-ջին ատյանի դատարանի դատական ակտը համարվում ճիշտ, իսկ բողոքում բերված եզ-րահան¬գումները՝ անհիմն, ինչն է հիմք ծառայել առաջին ատյանի դատա¬րա¬նի դատական ակտն ամբողջությամբ կամ մի մասով բեկանելու կամ փոխելու հա¬մար: (…)
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյունքում վե-րաքննիչ դա¬տարանը՝
1) մերժում է վերաքննիչ բողոքը՝ դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ: Այն դեպ¬¬քում, երբ վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն դա¬տա¬րանի կա¬յացրած գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտը թերի կամ սխալ է պատ¬ճա¬ռա-բան¬ված, ապա վերաքննիչ դատարանը պատճառաբանում է ան¬փոփոխ թողնված դատա-կան ակտը.
2) ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բավարարում է վերաքննիչ բողոքը` համա¬պա-տասխանաբար ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելով դատական ակտը: Բե¬կան-ված մասով կայացվում է գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ, կամ գործն ուղարկ-վում է համապատասխան ստորադաս դատարան` նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննութ¬¬յան ծավալը: Չբեկանված մասով դատական ակտը մտնում է օրինական ուժի մեջ. (…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ են դատական քննության ժամա¬նակ սույն օրենսգրքի սկզբունքների և այլ ընդհանուր դրույթների խախտումները, որոնք գոր¬ծին մասնակցող անձանց՝ օրենքով երաշխավորված իրավունքներից զրկելու կամ դրան¬ցում սահմանափակելու կամ այլ ճանապարհով խոչընդոտել են գործի հանգա¬մանք-ների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտմանը, ազդել են կամ կարող էին ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա:
2. Դատավճիռը պետք է բեկանվի, երբ դատաքննության միակողմանիությունը կամ ոչ լրի¬վությունը հետևանք են թույլատրելի ապացույցները գործից սխալմամբ հանելու կամ այն ապացույցների հետազոտման հարցում կողմի միջնորդությունն անհիմն մերժելու համար, որոնք կարող էին նշանակություն ունենալ գործի համար:
(...):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել են-թադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հա-վաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համա¬ձայն՝ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փա-րատ¬վել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթա¬ցա-կարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ մե-ղադ¬րական դատավճիռը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ա¬պացուց-ված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստան¬յալի մեղա-վո¬րությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղութ-յան կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջա¬նակ¬ներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդ¬յունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հի¬ման վրա, ամ-բաս¬տանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգ¬տին մեկնա-բա¬նելով, սույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ:
Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների բավա-րարությունը որոշելու հարցին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արարատ Ավագ-յանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ գործով իր 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ: Մասնավորապես՝ իրացնելով օրենքի միատեսակ կիրառութ-յունն ապահովելու իր սահմանադրական գործառույթը` ՀՀ վճռաբեկ դատարանը հիշա-տակված դատական ակտում նախադեպային նշանակության իրավական դիրքորոշումներ է արտահայտել առ այն, որ. «(...) Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակ-ցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
(...) Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե՝
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորութ¬յամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում (...):
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմ-նավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապա¬ցույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավա-նա¬կանությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղա¬վո¬րութ-յունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հա-վա¬նականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (...)»:
Բացի այդ, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր վերը նշված՝ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման մեջ, վերլուծելով ապացույցների արժանահավատության հատ¬կանիշը, արտահայտել է հետևյալ դիրքորոշումը՝
«(...) Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապա-ցույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտա-ցիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնա-հա¬տելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուց¬մունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլո-գիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկա-նիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանա-կություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործըն-թացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հան¬գա-մանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հան¬գամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ա¬պացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաս¬տա-կան տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապա-ցույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդ-յուն¬քում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկութ¬յուն¬նե-րի արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տե¬ղե-կությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատ¬ճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա (...)»:
Վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Վերաքննիչ դա-տա¬րա¬նը հարկ է համարում հաջորդաբար անդրադառնալ հետևյալ հարցերին.
Ա. Դատաքննությամբ հետազոտված և դատավճռի հիմքում դրված ապացույցների թույ¬լատրելիության և գործի լուծման տեսանկյունով բավարարության դատական ստուգում.
Առաջին ատյանի դատարանում գործի քննության, ինչպես նաև վերաքննիչ վարույթի ըն¬թացքում կողմերը վիճարկել և վիճարկում են պաշտոնատար անձ Հայկազ Գրիգորյանի կող¬¬մից կաշառք ստանալու դեպքին գործով ամբաստանյալ Տիգրան Խաչատրյանի առնչութ-յունը, ավելի կոնկրետ՝ խմբի կազմում նախնական համաձայնությամբ կաշառք ստանալու հան¬գա¬մանքը՝ հաշվի առնելով, որ ամբաստանյալ Հայկազ Գրիգորյանը դեռևս մինչդա¬տա-կան վարույթի սկզբից ընդունել է 100 եվրո գումար ստանալու փաստը: Վիճարկվող տվյալ հան¬¬գամանքը պարզելու համար անհրաժեշտ է ստուգել դատաքննությամբ հետազոտված և դատավճռի հիմքում դրված այն ապա¬ցույցների շրջանակը, որոնք Առաջին ատյանի դատա-րանը դիտարկել է որպես թույլատրելի: Դատավճռի նկարագրական-պատճառա¬բանական մա¬¬սի հետազոտման արդյունքներից ակնհայտ է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույ¬լատ-րե¬¬լի է համարել և դատավճռի հիմքում դրել ամբաստանյալների մեղադրանքների հիմքում դրված, դատաքննությամբ հետազոտված անխտիր բոլոր ապացույցները:
Առաջին ատյանի դատավճռի հիմքում դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել են հետևյալ ապացույցները.
1. Որպես ապացույց ճանաչված և քրեական գործի նյութերին կցված փաստաթղթերը, մասնավորապես՝
- տեղա¬բաշխ¬ման գրաֆիկի պատճենը, համաձայն որի՝ Տիգրան Խա¬չատր¬յա¬նը հան¬դի¬սա¬ցել է 2017 թվականի նոյեմբերի 15-ի լույս 16-ից՝ ժամը 24-ից մինչև 08-ն ընկած ժա-մանա¬կա¬հատ¬վածի հերթափոխի պատասխանատու, Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչա¬կան շրջա¬նում որպես պարեկ, նշված ժամանակահատվածում Հայկազ Գրիգորյանի հետ «Տո¬¬¬¬¬յո¬տա Կո¬րոլ¬¬լա» մակնիշի 256 II 02 հաշվառման համարանիշի ծառայողական ավտո¬մե¬քե¬¬¬¬նայով ի-րա¬կա¬նացրել են ծառայություն:
- ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանութ¬յուն» ծառայության 1-ին սպայա-կան գումարտակի 3-րդ սպայական դասակի ավագ տեսուչ¬¬ներ Հայկազ Գրիգորյանին և Տիգ-րան Խաչատրյանին դեպքի օրն ամրակցված, քննվող դեպքի հանգամանքները տե¬սագրած թիվ 64 և 65 անհատական տեսանկարահանող սարքերով կատարված տեսաձայ-նագրութ¬յուն¬ները, ինչպես նաև Սեպուհ Սիմոնյանի ասուլիսի տեսա-ձայնագրությունը պա¬րու¬նա¬կող ընդհանուր 5 լազերային սկավառակները:
- ՀՀ ոստի¬կա¬նութ¬յան ՃՈ ծառայության պետի հրամանների քաղվածքները, որոնցով հաստատվել և հիմնավորվել է, որ Հայկազ Գրիգորյանը և Տիգ¬րան Խաչատրյանը նաև քննվող դեպքի օրը հանդիսացել են ՀՀ ոստիկանության ծառայողներ, այսինքն՝ պաշ-տո¬նա¬¬տար անձինք:
- Լեոն Բաղդա¬սար¬յանի գրավոր պարզաբանումը, որով հաստատվել է այն տվյալը, որ վերջինս ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանութ¬յուն» ծառայության տե¬¬-սուչին տվել է 100 Եվրո գումար:
- «ՄՏՍ-Հայաս¬տան» ՓԲ ընկերության կողմից տրամադրված լազերային սկավառակը:
2. Թիվ 64 և 65 անհատական տեսանկարահանող սարքերով կա¬տարված տեսաձայ¬նագրութ¬յունների զննության արձանագրությունը:
3. «ՄՏՍ-Հայաստան» ՓԲ ընկերության կողմից տրամադրված բջջային հեռախոսահա¬մար¬¬նե¬րի ել¬քա¬¬յին և մուտքային հեռախոսազանգերի վերծանումների զննության արձա¬նագ¬րութ¬յունը, համաձայն որի՝ վարորդ Հրատչ Սիմոնյանը, տեսուչներ Հայկազ Գրիգոր¬յանը և Տիգ¬րան Խա¬չատր¬յանը, համաձայն նրանցից յուրաքանչյուրի շահագործած բջջային հեռա¬խոս¬ների տեղանշման տվյալների, գտնվել են Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջա¬նում, նրանց հեռախոսա¬հա¬մա¬ր¬ները սպասարկվել են Մաշտոցի պողոտայում և հարա¬կից փո¬ղոցներում տեղակայված ալեհավաք կայանների կողմից:
Առաջին ատյանի դատավճռի հիմքում դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել են նաև վկա¬ներ Հրատչ Սիմոնյանի (կանգնեցված ավտոմեքենայի վարորդն է) և վերջինիս որդի Սե¬պուհ Սիմոնյանի՝ դատարանում հրապարակված և հետա¬զոտված նախաքննական ցուց¬մունք¬¬ները, որի հետևանքով պաշտպանական կողմն առերևույթ զրկվել է դատարանում նրանց հար¬ցաքննե¬լու (հակընդդեմ հարցում կատարելու) հնարա¬վո-րությունից, սակայն դա¬տավճռի պատ¬ճառաբանական մասում բացակայում են այդ առնչությամբ Առաջին ատյանի դատա¬րանի վերլուծությունները (պատճառաբանութ¬յունը):
Թեև տվյալ հարցն առերևույթ գտնվում է ներկայացված վերաքննիչ բողոքների սահ-ման¬ներից դուրս (պաշտպանական կողմը դրանք չի վիճարկել), սակայն այդ բողոքների հա-մա¬տեքստում դատավճռի օրինականությունն ու հիմնա¬վոր¬վածությունը ստուգող Վե-րաքննիչ դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ այդ ապացույցների թույլատ¬րելիության հարցին, քանի որ ամբաստանյալների դեմ վկայած անձանց հակընդդեմ հարցման իրա-վունքը «Մար¬դու իրավունքների և ազատությունների մասին եվրոպական կոնվենցիայի (այ-սուհետ՝ Եվ¬րո¬պական կոնվենցիա)» 6-րդ հոդվածի համաձայն՝ անձի արդար դատական քննության ի¬րա¬¬վունքի բաղադրա¬տար է, այլ կերպ՝ դատավճռի կամ այլ վերջնական որոշ-ման հիմքում չեն կարող դրվել գործին մաս¬նակցող անձանց, տվյալ դեպքում՝ պաշտ¬պա-նական կողմի օ¬րեն¬քով երաշխա¬վորված այդ իրա¬վունքից զրկմամբ կամ սահմանափակ-մամբ ձեռք բերված ապացույցները:
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ՝ Եվրոպական դատա¬րա-նը) վերահաստատել է, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ կետի «դ» են¬թա-կետով սահմանված երաշ¬խիքներն այդ դրույթի 1-ին կետով սահմանված արդար դա-տաքննության իրավունքի հա¬տուկ ասպեկտներ են (տես Ալ-Խավաջան և Թահերին ընդդեմ Միաց¬յալ Թագավորության [ՄՊ] [Al-Khawaja and Tahery v. the United Kingdom [GC]], թիվ 26766/05 և 22228/06, 118, ՄԻԵԴ 2011):
Եվրոպական դատարանը փաստել է, որ սովորաբար բոլոր ապացույցները պետք է ներ-կայացվեն դռնբաց դատական քննության ժամանակ մեղադրյալի ներկայությամբ մրցակցա-յին դատավարության սկզբունքի պահպանմամբ փաստարկներ ներկայացնելու հնարա¬վո-րությունն ապահովելու համար: Այս սկզբունքից բացառությունները չպետք է խախ¬տեն պաշտ¬պանության կողմի իրավունքները: Որպես կանոն, Եվրոպական կոն¬վենցիայի 6-րդ հոդ¬վածի 1-ին կետով և 3-րդ կետի «դ» ենթակետով պահանջվում է, որ ամբաստանյալին հա-մար¬ժեք և պատշաճ հնարավորություն տրվի վկայի՝ իր դեմ տված ցուցմունքը վիճար¬կելու կամ իր դեմ ցուցմունք տված վկային հարցաքննելու վկայի կողմից ցուցմունք տալու ժամա-նակ կամ հետագա փուլերում (տես Խոդորկովսկին և Լեբեդևն ընդդեմ Ռուսաստանի [Kho-dor¬kovskiy and Lebedev v. Russia], թիվ 11082/06 և 13772/05, 707, 2013 թվականի հուլիսի 25):
Ալ-Խավաջայի և Թահերիի գործի 119-147-րդ պարբերություններում Մեծ պալատը հստա¬կեցրել է այն սկզբունքները, որոնք պետք է կիրառվեն այն դեպքում, երբ վկան դռնբաց դատական քննությանը չի ներկայանում: Այդ սկզբունքները կարող են ամփոփ ներկայացվել հետևյալ կերպ.
i) Դատարանը նախապատրաստական փուլում նախ՝ պետք է քննի այն հարցը, թե արդ-յոք հիմնավոր պատճառ կա չներկայացած վկայի տված ցուցմունքը որպես ապացույց ճա-նա¬չելու համար՝ հաշվի առնելով, որ վկաները պետք է, որպես կանոն, ցուցմունք տան դա-տա¬կան քննության ժամանակ, և որ պետք է ձեռնարկվեն բոլոր անհրաժեշտ միջոցները` նրանց ներկայանալն ապահովելու համար:
ii) չներկայանալու ամենահաճախ հանդիպող պատճառներն են, օրինակ, ինչպես Ալ-Խա¬վաջայի և Թահերիի գործում (վերևում հիշատակված), վկայի մահը կամ վախը վրեժխնդրութ¬յունից, այնուամենայնիվ, վկան դատական քննությանը կարող է չներկայանալ նաև այլ օրինական պատճառներով:
iii) այն դեպքում, երբ վկան չի հարցաքննվել վարույթի նախորդ որևէ փուլում, դա¬տա-կան քննության ժամանակ դատարանում ցուցմունք տալու փոխարեն վկայի՝ նախ¬կինում տված գրավոր ցուցմունքը որպես ապացույց ճանաչելը պետք է ծայրահեղ միջոց լինի:
iv) չներկայացած վկաների՝ նախկինում տված գրավոր ցուցմունքները որպես ապա¬ցույց ճանաչելն անբարենպաստ հետևանքներ է առաջացնում ամբաստանյալի համար, որը, ըստ էության, քրեական դատավարության ընթացքում պետք է իր դեմ ներկայացված ապացույց-նե¬¬րը վիճարկելու արդյունավետ հնարավորություն ունենա: Մասնավորապես, նա պետք է կա¬րո¬ղանա ստուգել վկայի ներկայացրած ապացույցների ճշմարտացիությունը և հավաս-տիութ¬յունը, դրանք վկայի ներկայությամբ բանավոր քննելու միջոցով՝ վկայի կողմից ցուց-մունք տալու ժամանակ կամ վարույթի հետագա փուլերում:
v) «Միակ կամ վճռորոշ» ցուցմունքի սկզբունքի համաձայն՝ այն դեպքում, երբ ամբաս-տան¬յալը դատապարտվում է բացառապես կամ հիմնականում այն վկաների տված ցուց-մունքների հիման վրա, որոնց մեղադրյալը չի կարող հարցաքննել վարույթի փուլերից որևէ մեկում, նրա պաշտպանության իրավունքներն անհիմն կերպով սահմանափակվում են:
vi) այս համատեքստում «վճռորոշ» բառը պետք է հասկանալ միայն այնպիսի նշանա-կության կամ կարևորության ցուցմունք, որը կարող է որոշիչ լինել գործի ելքի համար: Եթե վկայի չստուգված ցուցմունքը հիմնավորվում է այլ հաստատված ապացույց¬ներով, ապա դրա վճռորոշ լինելու հանգամանքը գնահատելը կախված կլինի հիմնավորող ապա¬ցույց¬նե-րի նշանակությունից. որքան հավաստի են մեղավորությունը հաստատող մյուս ա¬պա¬ցույց-ները, այնքան քիչ հավանական է, որ չներկայացած վկայի ցուցմունքը վճռորոշ հա¬մարվի:
vii) այնուամենայնիվ, քանի որ Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ կետը պետք է մեկ¬նա-բան¬վի դատաքննության արդարացիության ընդհանուր ուսումնասիրության համա¬տեքս-տում, միակ կամ վճռորոշ ցուցմունքի սկզբունքը պետք է կիրառվի ճկուն եղա¬նակով:
viii) մասնավորապես, եթե ուրիշի խոսքի վրա հիմնված ցուցմունքը միակ կամ վճռորոշ ապացույցն է ամբաստանյալի դեմ, ապա այն որպես ապացույց ճանաչելն ինքնըստինքյան չի հանգեցնի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի խախտման: Միևնույն ժամանակ, եթե դատապարտ-ման համար միակ կամ վճռորոշ հիմք են հանդիսանում չներկայացած վկաների ցուցմունք-ները, ապա Դատարանը պետք է դատական քննությունը հանգամանորեն իրականացնի: Պայ¬¬¬մանավորված այն վտանգներով, որոնք կարող են առաջանալ այդպիսի ցուցմունքները որպես ապացույց ճանաչելու հետևանքով, այն շատ կարևոր գործոն կհան¬դի¬սանա հավա-սա¬րակշռությունն ապահովելու հարցում, և դրա համար անհրաժեշտ կլինեն բավարար հա-կակշռող գործոններ, այդ թվում՝ հուսալի ընթացակարգային երաշխիքներ: Յուրա¬քանչ¬յուր դեպ¬քում հարցն այն է, թե արդյոք առկա են բավարար հակակշռող գոր¬ծոններ, այդ թվում՝ միջոցներ, որոնք թույլ կտան արդարացի և պատշաճ ձևով գնահատել այդ ցուց¬մունք¬ների հավաստիությունը՝ դրանք որպես ապացույց ճանաչելու համար: Սա թույլ կտա, որ անձը դա¬¬¬տապարտվի այդպիսի ցուցմունքների հիման վրա միայն այն դեպքում, եթե դրանք բա-վա¬կանաչափ հավաստի լինեն՝ հաշվի առնելով գործի համար դրանց կարևորությունը:
Վերոնշյալ սկզբունքները մանրամասնորեն պարզաբանվել են Շաչաշվիլիի գործում (տե՛ս Շաչաշվիլին ընդդեմ Գերմանիայի [ՄՊ] [Schatschaschwili v. Germany [GC]], թիվ 9154/10, 111-131, ՄԻԵԴ 2015), որում Մեծ պալատը հաստատել է, որ վկայի չներկայանալու հա¬մար հիմնավոր պատճառի բացակայությունը չի կարող ինքնին վկայել դատաքննության արդարացի չլինելու մասին, թեև ընդհանուր արդարացիությունը գնահատելիս ամեն դեպ-քում այն կարևոր գործոն է հավասարակշռությունը որոշելու համար և կարող է որոշիչ դեր ունե¬նալ 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի և 3-րդ կետի «դ» ենթակետի խախտում արձանագրելու հար¬ցում: Ավելին, հաշվի առնելով, որ Դատարանի խնդիրն է պարզել՝ արդյոք դա-տաքննութ¬¬¬յունն ընդհանուր առմամբ արդարացի է եղել, այն պետք է ուսումնասիրի ոչ միայն բավարար հակակշռող գործոնների առկայությունն այն գործերում, որոնցում չներկայացած վկա¬յի ցուցմունքը միակ կամ վճռորոշ հիմքն է հանդիսացել դիմումատուին դատա¬պար¬տելու համար, ինչպես նաև այն գործերում, որոնցում այն չի կարողացել հստակ պարզել՝ արդյոք խնդրո առարկա ցուցմունքը միակը և վճռորոշն է եղել, սակայն, այնու-հանդերձ, հա¬մոզվել է, որ այն կարևոր նշանակություն է ունեցել, և այն որպես ապացույց ճանաչելը, հնա¬րա¬վոր է, սահմանափակել է պաշտպանության կողմի հնարավորութ-յունները: Հա¬կակշռող գոր¬ծոնների՝ դատաքննությունն արդար համարելու համար անհրա-ժեշտ շրջա¬նակը կախ¬ված է չներկայացած վկայի ցուցմունքի նշանակությունից: Որքան կարևոր նշանակություն ունե¬նա այդ ցուցմունքը, այնքան ավելի կարևոր նշանակություն պետք է ունենան հա¬կակշռող գործոնները, որպեսզի դատաքննությունն ընդհանուր առմամբ հա¬մարվի արդա¬րա¬ցի (տե՛ս Սեթոնն ընդդեմ Միացյալ Թագավորության [Seton v. the United Kingdom], թիվ 55287/10, 58 և 59, 2016 թվականի մարտի 31):
Սույն գործի դատաքննության արդյունքներով Դատարանն արձանագրում է, որ՝
- վկաներ Հրատչ Սիմոնյանի և Սեպուհ Սիմոնյանի՝ արտերկրում մշտապես բնակվելու և ՀՀ-ից բացակայելու պատճառով Դատարանում չեն հարցաքննվել, մինչդատական վա¬րույ-թի ընթացքում վկա Հրատչ Սիմոնյանն ամբաստանյալների հետ չի առերեսվել, իսկ վկա Սե-պուհ Սիմոնյանը թեև 2017թ. դեկտեմբերի 6-ին առերեսվել է ամբաստանյալ Տ.Խա¬չատրյանի հետ, սակայն վեր¬ջինս հրաժարվել է առերես ցուցմունք տալուց, որին ի պատաս¬խան՝ վկա Ս.Սիմոնյանը իր սկզբնական ցուցմունքները վկայի հետ առերեսման ժամանակ չի հայտնել, այլ կերպ՝ ամբաստանյալը վկա Ս.Սիմոնյանի ցուցմունքին տվյալ քննչական գործողության ընթաց¬քում կամ դրանից առաջ չի ծանոթացել, նրան հարցեր առաջադրել չէր կարող: Այլ կերպ՝ Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ գործով ամբաստանյալների՝ վերոնշյալ վկանե-րին հար¬ցաքննելու կամ հակընդդեմ հար¬ցում կատարելու իրավունքը նրանց սկզբնական հար¬¬ցաքննելու (նա¬խաքննութ¬¬յան) ժամանակ կամ քրեական վարույթի հետագա (դա-տաքննութ¬¬յան) փուլում չի ապահովվել:
Եվրոպական դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո Վե¬րաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
- Թեև առաջին ատյանի դատարանը ձեռնարկվել է որոշակի միջոցներ (բոլոր անհրա-ժեշտ միջոցները չեն ձեռնարկվել) վերոնշյալ վկաների ներկայանալն ապահովելու համար, որոնք դրական արդյունքների չեն հանգեցրել վերոնշյալ անձանց կողմից ՀՀ-ից մեկնելու, արտերկրում մշտապես բնակվելու պատճառով:
- Պաշտպանական կողմը վկաներ Հրատչ Սիմոնյանին և Սեպուհ Սիմոնյանին քրե¬ա¬¬¬կան վարույթի որևէ փուլում չի հարցաքննել, այսինքն՝ այդ վկաների նախաքննական ցուցմունք¬ները սույն դատական ակտով ապացույց ճանաչելն ու օգտագործելը պետք է հան-դի¬սանար ծայրահեղ միջոց: Պաշտպանական կողմը պետք է կարողանար ստուգել վե-րոնշյալ անձանց ներկայացրած ապացույցների ճշմարտացիությունը և հավաստիութ¬յունը նրանց ներկայութ¬յամբ դրանք բանավոր քննելու միջոցով՝ այդ անձանց ցուցմունք տալու ժամա¬նակ կամ վա¬րույ¬թի հետագա փուլերում, ինչը, թերևս, չի ապահովվել:
- Վկայի հակընդդեմ հարցման իրավունքով չերաշխավորված այդ ցուցմունքները գործի ել¬¬քի համար միակ կամ վճռորոշ ապացույցները չեն, քանի որ դատաքննությամբ հետազոտ-ված և սույն դատական ակտում ներկայացված այլ ապացույցներով՝ հատկապես գործով ամ-բաստանյալ Հ.Գրիգորյանի մասնակի խոստովանական ցուցմունքներով (կաշառք պա¬հան-ջելու և ստանալու, կաշառքի գումարի չափի, կաշառք տված անձի ներկայացրած անձի խմածությունը չստուգելու, վարչական իրավախախտման մասին ակտ չկազմելու և ավտո-մե¬քենան հատուկ պահպանվող տարածք չտեղափոխելու վերաբերյալ), քննվող դեպքի հան-գամանքների տեսագրութ¬յունը բովանդակող, տեսուչների հագուստին ամրակցված տե-սախ¬ցիկ¬ների առկայությամբ, տեսագրությունների զննման արձանագրություններով (կա-շառք ստանալուն ավագ տեսուչ Տ.Խաչատրյանի հանցակցության վերաբերյալ) հնա¬րա¬վոր էր և հնարավոր է որոշել գործի ելքը՝ ամբաստանյալների արդար դատաքննության իրա-վուն¬քի երաշխա¬վոր¬մամբ հետազոտված ապացույցներով:
Հաշվի առնելով, որ Առաջին ատյանի դատարանը չի սպառել վերոնշյալ վկաներին դա-տա¬րան հրավիրելու և հարցաքննելու քրեադատավարական բոլոր անհրաժեշտ միջոց¬ները, պաշտպանական կողմը զրկվել է տվյալ վկաներին հարցաքննելու, այդ կերպ՝ նրանց ցուց-մունք¬ները թե նախաքննության և թե դա¬տաքննության փուլերում վիճարկելու հնարա¬վո-րութ¬յուններից, ամբաստանյալների մեղավորությունը հիմ¬նա¬վորող վերոնշյալ ցուցմունք-ները կարող էին մեղադրող դատավճռի հիմքում դրվել ծայրահեղ դեպքում, որը տվյալ դեպ-քում բացակայում է՝ Վերաքննիչ դատարանը տվյալ ապացույցները սույն (վերջնական) դա-տական ակտի հիմքում չի դնում և իր հետևությունները կառուցում է դա¬տաքննությամբ հե-տազոտված այլ ապացույցները համադրելու և գնահատելու արդյունք¬ներով:
Բ. Հայկազ Գրի¬գորյանի և Տիգրան Խաչատրյանի արարքների իրավա¬բանական որակ¬ման (վերաորակման) իրավաչափութ¬յան դատական ստու¬գում.
Սույն դատական ակտում ներկայացված իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատա¬րա-նի իրավական դիրքորո¬շում¬նե¬րի լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները հա¬մադրե-լիս և գնահատելիս թույլ է տվել դատական սխալ՝ դատավարական և նյութական իրա¬վուն¬քի խախ¬տումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի, տվյալ դեպքում հանգեցրել են ամ¬բաս¬¬տանյալ¬նե-րի արարքները սխալ վերաորակելուն և որպես դրա հետևանք՝ ակնհայտ մեղմ պատիժ նշա-նա¬¬կելուն:
Այսպես, մեղադրող կողմը նախաքննության արդյունքներով հիմնավորված էր համարել, որ գործով ամբաստանյալները կաշառք տվողի ներկայացրած անձի օգտին ակնհայտ ապօ¬րինի անգործության համար կաշառքը պահանջել և ստացել են խմբի կազմում, նախնական հա¬մա¬ձայնությամբ, թեև Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռով հաստատված է հա¬մա¬րել բացառապես ամբաստանյալ Հայկազ Գրիգորյանի կողմից կաշառք ստա¬նալը /արարքը վե¬րաորակել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով, սակայն դա¬տավճռում բացակայում է որևէ վերլուծություն կաշառք տվողի ներկայացրած անձի օգտին ակնհայտ ապ¬օ¬րի¬նի անգործության վերաբերյալ/՝ տե¬սուչ Տիգրան Խաչատրյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 41-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Հանցանքը համարվում է մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնութ¬յամբ կա¬տարված, եթե դրան մասնակցել են այնպիսի համակատարողներ, ովքեր նա¬խա¬պես՝ մինչև հանցագործությունն սկսելը, պայմանավորվել են հանցանքը համա¬տեղ կա¬տարելու մասին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 39-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Համակատարողները հանցագործութ¬յան համար ենթակա են պատասխա¬նատ¬վութ¬-յան սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի նույն հոդվածով: (…)
6. Հանցակիցները ենթակա են պատասխանատվության միայն հանցագործութ¬յան այն ծան¬րացնող հանգամանքների համար, որոնք գիտակցվել են նրա կողմից:
7. Հանցակիցներին պատասխանատվության ենթարկելիս հաշվի են առնվում հան¬¬ցա-գոր¬ծությանը նրանցից յուրաքանչյոուրի մասնակցության աստիճանը և բնույ¬թը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 40-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցակցի սահմանազանցում է համարվում անձի կողմից այնպիսի հանցանք կա¬-տա¬րելը, որը չի ընդգրկվում մյուս հանցակիցների դիտավորությամբ:
2. Հանցակցի սահմանազանցման համար մյուս հանցակիցները պատաս¬խա¬նատ¬վութ-յուն չեն կրում»:
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով պարզվել է, որ Հայկազ Գրիգորյանը և Տիգրան Խաչատրյանը հանդիսացել են պաշտոնատար անձինք՝ ՀՀ ոստիկանության ծա-ռա¬¬յող¬ներ, ովքեր զբաղեցրել են «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության 1-ին սպա¬յա¬կան գումարտակի 3-րդ սպա¬յական դասակի ավագ տեսուչի պաշտոնները:
ՀՀ ոստիկանության ՃՈ ՃՊԾ 1-ին սպայական գումարտակի պահակետերի և երթուղի-նե¬¬¬րի վերաբերյալ կազմված տեղաբաշխման (գիշերային) 1-ին հերթափոխի գրաֆիկի հա¬մա¬¬¬¬-ձայն՝ գործով ամբաստանյալները քննվող դեպքի օրը և դեպքի պահին գտնվել են ծառա-յության մեջ, այն է՝ Տիգրան Խաչատրյանը հանդիսացել է 2017 թվականի նոյեմբերի 15-ի լույս 16-ից՝ ժա¬¬մը 24:00-ից մինչև 08:00-ն ընկած ժամանակահատվածի հերթափոխի պա-տաս¬¬խա¬նատու, Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանում որպես պարեկ, նշված ժա-մա¬¬նա¬կահատ¬վա¬ծում Հայկազ Գրիգորյանի հետ «Տոյոտա Կորոլլա» մակնիշի 256 II 02 հաշ-վառման համարա¬նի¬շի ծառայողական ավտո¬մեքենայով իրականացրել են ծառայություն: Նրանց հատկաց¬ված են եղել նաև անհա¬տական տեսանկարահանող սարքեր, որոնցից 64 հա¬մարի սարքը՝ Հայ¬կազ Գրիգոր¬յանին, իսկ 65-ը՝ Տիգրան Խաչատրյանին, որոնք քննվող դեպ¬քի պահին գտնվել են աշխա¬տանքային, միացված վիճակում և արձանագրել են քննվող դեպքի գրեթե բոլոր հան¬գամանքները, այդ թվում՝ ավագ տեսուչների գործողությունները, վեր¬ջիններիս և դեպքին առնչվող անձանց խո¬սակցութ¬յունները, խմածության վերաբերյալ ակնհայտ փաստական տվյալներ ձեռք բերելու պայմաններում վարորդ Հրատչ Սիմոնյանի խմա¬ծությունը չստուգելու և վարչական ակտ չկազմելու հանգամանքները:
Ծառայության իրականացման ընթացքում՝ ժամը 02:16-ի սահմաններում, գտնվելով Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանում, գործով ամբաստան¬յալները նկատել են դե-պի Մ.Մաշտոցի պողոտա ըն¬թա¬¬ցող, սպիտակ գույնի, «Կիա» մակնիշի 34 VN 118 հաշ¬վառ¬ման համարանիշի ավտոմեքե¬նա, վարորդի սթափութ¬յունը ստուգելու նպատակով կանգ¬նեց¬րել են Հրատչ Սիմոնյանի կողմից վարվող հիշյալ ավտոմեքենան, որում որպես ուղևոր գտնվել է նաև Լեոն Բաղդասարյանը: Ղեկի մոտ գտնվող Տիգրան Խաչատրյանը մնացել է ծա¬¬ռա-յողական ավտոմեքենայում, իսկ Հայկազ Գրիգորյանը մո¬տեցել է վարորդին: Վերջի¬նիցս ան¬-ձամբ հոտ քաշելու միջոցով զգալով ոգելից խմիչքի հոտ, նաև նրանից հավաստիա¬նալով, որ նախորդ օրն օգտագործել է մեկ շիշ գարեջուր, առաջարկել է մոտենալ ծառա¬յո¬ղա¬կան ավտոմե¬քենային՝ ալկոտեստով խմածության աստիճանը որոշելու նպատակով: Այդ ըն-թացքում վարորդ Հրատչ Սիմոնյանը հայտնել է իր դժգոհությունը ոստիկանների դրսևո¬րած վարքագծի և ցուցաբերած մոտեցման համար, պնդել է, որ ըստ էության խմած չէ, մեկ գա¬-վաթ գարեջրի պատճառով վարորդին չի կարելի տուգանել:
Տիգրան Խաչատրյանը վարորդին պարբերաբար պարզաբանել է, որ եթե ալկոտես¬տի մի¬¬ջոցով հաստատի խմածութ¬յան առկայությունը, նա ենթարկվելու է 200.000 ՀՀ դրամի չա-փով վարչական տուգանքի, միաժամանակ ավտոմեքենան տվյալ վայրից տեղա¬փոխվելու է հա¬տուկ պահպանվող տարածք՝ գիտակցելով, որ Հրատչի վարած ավտոմեքենայի մեջ երկու ուղևոր կա: Նման բո¬վան¬դա¬կության երկխո¬սութ¬¬յունը շուրջ 8 րոպե վարելուց և պարբե¬րա-բար «հիմա ստուգվե՞նք, թե չէ» նախադասությունը կրկնելուց հետո, երբ վարորդ Հրատչ Սի-մոն¬յանը պատրաստակա¬մություն է հայտնել, անկախ իր համար վրա հասնելիք հետևանք-ներից, անցնել այդ տեստը, Հայկազ Գրիգորյանը իր մոտ գտնվող ալկոտեստը փոխանցել է մյուս տեսուչին՝ գործով ամբաստանյալ Տիգրան Խաչատրյանին, իսկ վերջինս էլ վարորդի անձ¬նական տվյալները մուտքագրել է սարքի մեջ: Վարորդ Հրատչ Սիմոնյանը Հայկազ Գրի-գոր¬յանի առաջարկով նստել է ավագ տեսուչ Տիգրան Խաչատրյանի կողքի նստա¬տեղին, որի ժամանակ, շարունակելով լսել Հրատչ Սիմոնյանի դժգոհությունները նման վերաբերմունքի արժանանալու վերաբերյալ, Հայկազ Գրիգորյանը պարզաբանել է, որ ինքը մեղք չունի, իբր ալ¬¬կոտեստը վարչական իրավախախտման վերաբերյալ ակտն ինքնուրույն է տպում է: Շուրջ 8 րոպե տևած հիշյալ երկխո¬սութ¬¬յունը տեղի է ունենում ծառայողական ավտոմե¬քենա-յի անմիջապես կողքին, առջևի դուռը բաց վիճակում, դրան ներգրավվում է նաև ղեկի մոտ նստած Տիգ¬րան Խաչատրյանը, ով Հրատչ Սի¬մոն¬յանի այն հարցին, թե ինչ են անում, ար¬ձա-գան¬քում է, որ իրենց գործն են անում:
Տեսանկարահանող սարքով արձանագրված ժամը 02:21-ին Հայկազ Գրիգորյանին և Հրատչ Սիմոնյանին է մոտենում կանգնեցված ավտոմեքենայի ուղևոր, գործով վկա Լեոն Բաղդասարյանը, ով զրույցի է բռնվում տեսուչ Հայ¬կազ Գրիգորյանի հետ, իսկ այդ ընթաց-քում Հրատչ Սիմոնյանը, գտնվելով ծառայողական ավտոմեքենայում, զրուցում է տեսուչ Տիգրան Խաչատրյանի հետ՝ պատասխանելով նրա որոշակի հարցերին:
Հրատչ Սիմոնյանի հետ զրույցի ընթացքում Տիգրան Խաչատրյանը մի քանի անգամ պա-տաս¬խանում է հե¬ռախոսազանգերի կամ անձամբ է զանգեր կատարում, իսկ այդ ընթացքում տեսուչ Հայ¬կազ Գրիգորյանը քաղաքացիներին պարբերաբար տե¬ղե¬¬կաց¬նում է, որ տուգանքը պետք է վճարվի հաջորդ օրը և նոր միայն կարող են ավտո¬մեքենան ստանալ:
Այնուհետև, Լեոն Բաղդասարյանի հետ զրույցի ընթացքում վերջինիս այն հարցին, թե ինչ պետք է անեն, Հայկազ Գրիգորյանը պատասխանում է, որ իրենք տարբերակներ չեն ա-սում, առաջարկում է Լեոն Բաղդասարյանին ասել լուծման տարբերակ: Լեոն Բաղ¬դա¬սար-յա¬նը առաջարկում է 1 հատ եվրոպական տալ՝ ի նկատի ունենալով 100 Եվրո գումար, ինչից Հայ¬¬կազ Գրիգորյանը դժգոհում և գումարը փորձում է սակարկել՝ նշելով, որ տուգանքի չափը կազմում է 200.000 ՀՀ դրամ: Լեոն Բաղդասար¬յանը, աջ ձեռքով շարժում կատարելով Հայկազ Գրիգոր¬յա¬նի ուղղությամբ, ասում է. «Առ, ասիգա գրպանդ դիր»՝ նրան տալով կաշառք՝ 100 Եվ¬րո գումարի չափով, որը Տիգրան Խա¬չատրյանը ստանում է՝ պարտավորվելով խմա¬ծութ-յու¬նը չստուգել, վարչական իրավախախտման չենթարկել վարորդին և ավտոմեքենան հա-տուկ պահպանվող տարածք չտեղափոխել՝ միաժամանակ ակնարկում, որ անհրաժեշտ է մի¬¬ջոցներ ձեռ¬նար¬¬կել դեռևս ծառայողական ավտոմեքենայի սրահում գտնվող վարորդ Հրատ¬¬չի վրդովմունքը և դժգոհությունը մեղմելու ուղղությամբ:
Լեոն Բաղդասարյանը մոտենում է ծառայողական ավտոմեքենային, Հրատչ Սիմոն¬¬յա-նին դուրս հրավիրում և ասում, որ ազատ են, կարող են գնալ, որին արձա¬գանքելով՝ Հրատչ Սիմոն¬յանը զարմացած հարցնում է, թե արդյոք չեն տուգանելու, Լեոն Բաղդա¬սար¬յանը պա-տաս¬խա¬նում է՝ ոչ, որից հետո նրանք երկուսով հեռանում են դեպի իրենց ավտո¬մեքենան:
Վերոնշյալ անձանց հեռանալուց հետո ծառայողական ավտոմեքենայի սրահում տեսուչ Տիգրան Խաչատրյանը հարց է ուղղում կաշառքը ստացած Հայ¬¬կազ Գրիգորյա¬նին՝ հե-տաքրքրվե¬¬լով, թե «ինչքան ա տվել», ինչին Հայկազ Գրիգորյանը պատաս¬խա¬նում է. «100 Եվ-րո, ուզենայի 200 էլ կառնեի Տիկո, իրա կամքով տվեց, շոֆերից վա¬խեցա»:
Մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքներով Վերաքննիչ դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ մեղադրող կողմը գործով ամբաստանյալներին ՀՀ քրեական օրենսգքրի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով որպես մեղադրյալ ներգրավելիս իրավացիորեն հաշվի է առել արարքի քրեաիրա¬վական որակման հարցում հան¬ցակցութ¬յան ինստիտուտի առանձ-նա¬հատ¬կություն¬ները՝ ըստ էութ¬յան արձանագրե¬լով, որ 100 Եվրո կաշառք ստա¬նալու և դրա դիմաց ակնհայտ անօրինական անգոր¬ծության համար քրեական պատասխա¬նատ¬վության ենթակա է ոչ միայն այդ գումարն անմիջականորեն ստացած անձը՝ տեսուչ Հայկազ Գրիգոր-յա¬նը, այլև նրա հետ ծառա¬յության մեջ գտնվող մյուս տե¬սուչը՝ գործով ամբաստանյալ Տիգ-րան Խաչատրյանը, քանի որ վերջինս, բանավոր զրույցների արդյունք¬ներով համոզվելով վա¬րորդ Հրատչ Սի¬մոն¬յանի խմած լինելու վերաբերյալ, տեսուչ Հայկազ Գրիգորյանի խնդրան¬¬քով ալկոտեստի մեջ մուտքագրելով վարորդի տվյալները՝ վարորդի խմածությունն անձամբ կամ գործընկերոջ միջոցով չեն ստուգել, թեև դա նրանց պաշտո¬նական պարտա¬կա-նութ¬յունն էր՝ իրենց զրկելով վարորդի ոչ սթափ վիճակն ալկոտեստով հաստատվելու պա-րա¬գայում նրան պատասխանատվության ենթարկելու մասին վարչա¬կան ակտ կազ¬մելու, ավ¬¬տոմեքենան հատուկ պահպանվող տարածք տեղա¬փոխելու հնա¬րա¬վո¬րությունից, այլ թույ¬լատրել են, որ վա¬րորդ Հրատչ Սիմոնյանը և վերջինիս ուղևորները ավ¬տոմեքենայով հե-ռա¬նան: Ընդ որում, նրանց հագուստներին ամրակցված տեսախցիկ¬ների ձայնագրություն¬նե-րի առկայությամբ և զննության արձանագրությամբ հիմնավորվել է, որ տեսուչ Տիգրան Խա-չատրյանը ևս գիտակցել է, որ գործընկերը վերոնշյալ անգործութ¬յու¬նը թույլ է տվել նյութա-կան՝ կաշառք ստանալու շարժառիթով, չի իմացել միայն Հայկազ Գրիգորյանի ստացած կա-շառ¬քի գումարի չափը (որը տվյալ դեպքում ամբաստանյալների արարքի որակման վրա որևէ ազդեցություն չունի), սակայն դրա մասին էլ հետաքրքրվել և Հայկազ Գրիգորյանից պարզել է ծառայողական ավտոմեքենայի սրահում՝ արդեն վարորդի և կաշառք տված անձի հեռանալուց հետո:
Թեև ամբաստանյալները մինչդատական և դատական վարույթների ընթացքում հերքել են խմբի կազմում նախնական համաձայնությամբ կաշառք ստանալու հանգա¬ման¬քը, բացա-կա¬յում են նաև այն հաստատող ուղղակի ապացույցները, սակայն քննվող դեպքի հանգա-մանք¬ների իրական պատկերը արտացոլող վերոնշյալ տեսագրութ¬յուն¬ների առկա¬յությամբ և դրանց զննության արձանագրությամբ, մասնավորապես՝ ինչպես ամբաս¬տանյալների միջև, այնպես էլ վերջիններիս և վարորդի, կաշառք տվողի առկա զրույցների և գործողութ¬յունների համադրման արդյունքներով հիմ¬նավորվում է, որ ամբաստանյալներ Հայկազ Գրիգորյանը և Տիգրան Խաչատրյանը մինչև հանցանք սկսելը պայմանավորվել էին հանցանքը համատեղ կատարելու վերաբերյալ, որի մասին են վկայում՝
- կանգեցված ավտոմեքենայի սրահում գտնվող ուղևորների և հատկապես վարորդի հա¬մար վերջինիս խմածության ստուգման և արձանագրման իրավական հետևանքների, մաս¬նավորապես՝ նշանակվելիք տուգանքի առավելագույն չափի և անախորժությունների՝ ավ¬տոմեքենան հատուկ պահպանվող տարածք տեղափո¬խելու հեռանկարի մասին տեսուչ Հայկազ Գրիգորյանի կողմից Հրատչ Սիմոնյանին և Լեոն Բաղդասարյանին տևական ժա¬մա-նակ պարզաբանումներ տալուն տեսուչ Տիգրան Խաչատրյանի ականատես լինելը (մինչ ար-ձա¬նագրություն կազմելն ավտոմեքենան հատուկ պահպանվող տարածք տեղափոխելու, իսկ տուգանքի գումարի չափի մա¬սին վարորդին առհասարակ տեղեկացնելու պարտա¬կա-նութ¬¬յուն ՀՀ ոստիկանության ճանա¬պարհային ոստիկանության ծառայության աշխա¬տա¬կից-ների վրա դրված չէ),
- վարորդի կողմից նախորդ օրը գարեջուր խմելու, այլ կերպ՝ խմածության վերա¬բերյալ ակն¬հայտ տվյալներ ստանալու պարագայում տևական ժամանակ իր կամ գործ¬ընկերոջ կողմից խմածությունը չստու¬գելը, գործընկերոջ կողմից ստուգվելու կամ չստուգ¬վելու շուրջ «բանակցելուն» ականատես լինելը և վերջին հաշվով գործընկերոջ կամ իր կողմից վարորդի խմա¬ծությունը չստուգելը, վարչական իրավա¬խախտման վերաբերյալ ար¬ձա¬նագրություն չկազ¬¬մելը և գործընկերոջ հետո ավտոմե¬քենան հա¬տուկ պահպանվող տա¬րածք չտեղափո-խե¬լը,
- վարորդի և Լեոն Բաղդասար¬յանի հեռա¬նալուց հետո կաշառքն անմիջա¬կանորեն Լ. Բաղ¬դասաարյանից ստացած գործընկե¬րոջից՝ Հայկազ Գրիգորյանից կա¬շառ¬քի գումարի չա-փը հարցնելը և ճշտելը, դրա վե¬րաբերյալ Հ.Գրիգորյանի ման¬րամասն պատասխանը և պար-զա¬բանումը, մասնա¬վորապես՝ այն, որ տվյալ մեքենայի ուղևորը իր կամքով տվել է 100 եվրո կաշառք, կարող էր նրանից նաև 200 եվրո պահանջել, սակայն զգուշացել է տե¬սուչների գոր-ծո¬ղությունների դժգոհ վարորդ Հրատչ Սիմոնյանի վրդովված կեցվածքից:
Վերոնշյալ հետևության հանգելիս Վերաքննիչ դատարանը նաև հաշվի է առնում այն, որ ամբաստանյալ Հայկազ Գրիգորյանը հանցակցի սահմանազանցում թույլ չի տվել, քանի որ կաշառք ստանալու դիմաց ակնհայտ ապօրինի անգործության՝ խմա¬ծությունը չստու¬գելու և այն հաստատվելու պարագայում վարչական այդ իրավախախտումը չարձա¬նագրելը ընդգրկ¬¬ված էր նաև ամբաս¬տանյալ Տ.Խաչատրյանի դիտավորությամբ, հետևա¬բար՝ վերջի-նիս արարքը չէր կարող վերաո¬րակվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, այն պարունակում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նա¬խա¬տեսված հանցագոր¬ծության հատկանիշներ, ամբաստանյալ Տ.Խա¬չատրյանը, բնականա¬բար նաև Հայկազ Գրիգորյանը քրեական պատասխանատվութ¬յան և պատժի են-թա¬կա են այդ հոդվածի համապատասխան մասով և կետով:
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի բավարարումը, դատավճռի բեկանումը և ամբաստանյալների՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով մեղավորության փաստումն ինքնին ենթադրում է պաշտպանական կողմի ներկայացրած վերաքննիչ բողոքի մերժում, որի վերաբերյալ լրացուցիչ փաստար¬կումներ սույն դատական ակտում չեն ներկայացվում, քանի որ այդ բողոքը վերաբե¬րում էր Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով մե¬ղա¬վոր ճանաչված ամբաս¬տանյալ Տ.Խաչատրյանին արդարացնելուն, որի վերա¬բերյալ Առա¬ջին ատյանի դատարանի հետևությունը (վերաորակումը) Վերաքննիչ դատա¬րանի համոզ¬մամբ օրինական, հիմնա¬վորված և պատ-ճա¬ռաբան¬ված չէ:
Գ.Պատժի հետ կապված հարցերի լուծում.
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Վերաքննիչ դա¬տա-րանը հարկ է համարում անդրադառնալ ամբաստանյալներ Հայկազ Գրիգորյանի և Տիգրան Խաչատրյանի նկատմամբ համաչափ պատիժ նշանակելու հարցին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախտեված հանցա-կազ¬մը որպես պատիժ է նախատեսում ազատազրկում՝ չորսից տասը տարի ժամ¬կետով՝ գույ¬քի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ հանցանք կատա¬րած ան¬ձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կա¬տա¬րելու հան¬գամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վե-րա¬կանգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչ¬պես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է ար¬դա¬րացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատաս¬խան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթ¬¬ները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտան¬-գավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալնե¬րով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան¬¬¬գա¬մանք-ներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշա¬նակ-վում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
Գոռ Ավետիսյանի և Արմեն Հովակիմյանի գործով 2010 թվականի նոյեմբերի 5-ի թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրա¬վա-կան դիրքորոշումը.
«ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների վերլուծությունից երևում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է ար¬դարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցա¬վո¬րի անձը բնու-թագ¬րող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծան¬րաց¬նող հանգամանքները և քրեական օրենքով նախատեսված պա¬հանջ¬ներից ելնելով, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքնե¬րով՝ նշանակում է այնպիսի պա¬տիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատ¬ճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշա¬նակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»:
Նարեկ Սարգսյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշ-ման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորո¬շումը.
«Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանա¬կե¬լիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը: (…)
ՀՀ քրեական օրենսգիրքը չի բովանդակում բոլոր այն հանգամանքների սպառիչ ցանկը, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից կոնկրետ հանցագործության հա¬մար պատիժ նշանակելիս: Օրենսգիրքը, սակայն, դատարանին տալիս է պատժի անհատակա-նաց¬ման ընդհանուր չափանիշներ, որոնց հիման վրա դատարանը կարող է նշանակել ար-դա¬րության պահանջներին համապատասխանող պատիժ: Նշված չափա¬նիշ¬ներն են՝
ա) հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ընդհանրապես, կոնկրետ հանցագործության կատարման հանգամանքների տեսանկյունից մասնավորապես,
բ) հանցավորի անձը,
գ) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքնե¬րը:
(…)
Գարուշ Մադաթյանի գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշ-ման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորո¬շումը.
«Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շար¬ժառիթի, ինչ-պես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարա¬բե¬րութ¬յան՝ հան-ցան¬քի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վե¬րա¬¬¬բերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատա¬րանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցա-գործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագոր¬ծությանը նրա մաս-նակցության աստիճանը:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում կարևորվում է խախտ¬ված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սո-ցիա¬լական նշանակությունը: (…) Պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշ-վի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպան¬վող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլոր¬տում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը»:
Քրեական գործում առկա են և դատաքննությամբ հետազոտվել են ամ¬բաս¬տանյալ Հ. Գրի¬¬¬¬¬¬¬գոր¬¬յանի անձը դրականորեն բնու¬թագրող տվյալների, պատասխա¬նատ¬վությունն ու պա¬տի¬ժը մեղմացնող հանգա¬մանք¬ների վերաբերյալ նյութեր, մասնա¬վորա¬պես՝ պատաս-խա¬¬¬¬նատ¬¬վությունն ու պատիժը մեղմացնող հետևյալ հանգամանքները՝
- խնամքին մինչև 14 տարեկան երկու երեխաների՝ 2015 թվականի սեպտեմբերի 7-ին ծնված Վաչե Հայկազի Գրիգորյանի և 2017 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ծնված Սամվել Հայ¬¬¬-կա¬զի Գրիգորյանի առկայությունը (համաձայն ԱԲ սերիայի 414996 համարի և ԱԲ սե¬րիա¬¬յի 589784 համարի ծննդյան վկայականների),
- բնակության վայրում դրականորեն բնութագրվելը (համաձայն ՀՀ Արարատի մարզի Շա¬¬¬հումյան գյուղի գյուղապետ Ս.Բաբայանի հաստա¬տած բնութագրի),
- իրեն մասնակիորեն մեղավոր ճանաչելը, զղջալը և մասնակի խոստովանական ցուց-մունք¬ներ տալը, իսկ որպես անձը բնութագրող տվյալներ՝
- նախկինում դատա¬պարտված և ա¬րատավորված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ին-ֆորմացիոն կենտրոն 2017 թվականի նոյեմբերի 27-ին կատարված հարց¬¬ման արդյունքնե-րի),
- երիտասարդ (ծնվել է 1982 թվականին) և ամուսնացած լինելը:
Քրեական գործում առկա են և դատաքննությամբ հետազոտվել են ամ¬բաս¬տանյալ Տ.Խա¬չատ¬¬յանի անձը դրականորեն բնու¬թագրող տվյալների, պատասխա¬նատ¬վությունն ու պա¬¬տի¬ժը մեղմացնող հանգա¬մանք¬ների վերաբերյալ նյութեր, մասնա¬վորա¬պես՝ պատաս-խա¬¬¬նատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղմացնող հետևյալ հանգամանքները՝
- խնամքին մինչև 14 տարեկան երկու երեխաների՝ 2009 թվականի նոյեմբերի 22-ին ծնված Գագիկ Տիգրանի Խաչատրյանի և 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ին ծնված Նարեկ Տիգ¬րանի Խաչատրյանի առկայությունը (համաձայն ԱԲ սերիայի 040811 համարի և ԱԲ սե-րիա¬յի 438930 համարի ծննդյան վկայականների),
- բնակության վայրում դրականորեն բնութագրվելը (համաձայն Երևանի Մալաթիա-Սե-բաս¬տիա վարչական շրջանի «Սեբաստիա 2» համատիրության կառավարիչ Օ.Գրիգորյանի հաստա¬տած բնութագրի), իսկ որպես անձը բնութագրող տվյալներ՝
- նախկինում դատա¬պարտված և ա¬րատավորված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ին-ֆորմացիոն կենտրոն 2017 թվականի նոյեմբերի 27-ին կատարված հարց¬¬ման արդյունքնե-րի),
- երիտասարդ (ծնվել է 1983 թվականին) և ամուսնացած լինելը (համաձայն ԱԱ սե¬րիայի 121020 համարի ամուսնության վկա¬յա¬կա¬նի):
Ամբաստանյալներ Հայկազ Գրիգորյանի և Տիգրան Խաչատրյանի պատաս¬խա¬նատ¬վութ-յունն ու պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալ¬ները հաս¬¬¬¬տատված են գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված, թույ¬լատրե¬լիութ-յան ու վերաբերելիության չափանիշներին համապատասխանող ապացույցնե¬րով, ող¬ջամ-տո¬¬րեն մեղմացնում են նրանցից յուրաքանչյուրի հանրային վտանգավո¬րութ¬յունը:
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով անդրադառնալով ամբաստան¬յալ-ներ Հայկազ Գրիգորյանի և Տիգրան Խաչատրյանի նկատմամբ պատժի նշանակման խնդ¬րին՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված է պատիժ բացառապես ազատազրկման ձևով՝ գույքի բռնագ-րավ¬¬¬ման կամ առանց դրա, հետևաբար՝ սույն գործով քննարկման ենթակա են՝ նշանակվող պատժի չափի, տվյալ հոդվածի սանկցիայով նախատեսվածից ավելի մեղմ պա¬տիժ կամ պատ¬ժաչափ նշանակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), լրա¬ցուցիչ պատիժ գույքի բռնագրավում նշանակելու նպատակահար¬մարության, նշանակ¬վող պատի¬ժը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կամ համա¬ներման մասին օրեն¬քի կիրառում) հարցերը:
Հաշվի առնելով ամբաստանյալներ Հայկազ Գրիգորյանի և Տիգրան Խաչատրյանի անձե-րը, նրանց վերագրվող հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության բարձր աստիճա-նը, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառման տեսանկյունով բացա-ռիկ հանգամանքների բացակայությունը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վեր¬ջիննե-րիս նկատմամբ տվյալ հոդվածով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատժաչափ կամ պատ¬ժա-տե¬սակ նշանակելու հիմքերը բացակայում են: Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ ամբաս-տան¬յալներ Հայկազ Գրիգորյանի և Տիգրան Խաչատրյանի ուղղվելը և նոր հանցագոր¬ծութ-յուն¬¬ների կանխումը հնարավոր է նրաց նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանա-կե¬լու պայմաններում, իսկ նրանցից յուրաքանչյուրի անձը դրականորեն բնութագրող, պա-տաս¬խանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները Վերաքննիչ դատա¬րանը հաշվի է առնում նրաց նկատմամբ պատժաչափ սահմանելիս, ինչպես նաև նշանակված պա¬-տիժը կրելու հարցը, լրացուցիչ պատիժ նշանակալու նպատակահարմարությունը որո¬շելիս:
Հաշվի առնելով, որ սույն դատական ակտը կայացնելու պահին գործով ամբաս¬տանյալ-ներ Հայկազ Գրիգորյանը և Տիգրան Խաչատրյանը գտնվում են ազատության մեջ, սակայն նրանք տևական ժամանակահատվածում գտնվել են արգելանքի տակ՝ Վերաքննիչ դատա-րա¬նը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի պահանջով, նշանակվող պատ¬ժի ժամկետին հաշվակցում է նրանցից յուրաքանչյուրի անազա¬տության մեջ նրա գտնվելու ողջ ժամանակահատվածը, ամբաստանյալ Հայկազ Գրիգորյանի դեպքում՝ 2017 թվականի նոյեմբերի 27-ից մինչև 2018 թվականի հունիսի 28-ն ար¬գելանքի տակ գտնվելու ժամկետը՝ 7 (յոթ) ամիս 1 (մեկ) օրը, իսկ ամբաստանյալ Տիգրան Խաչատրյա¬նի դեպքում՝ 2017 թվականի նոյեմբերի 28-ից մինչև 2018 թվականի հունիսի 28-ն արգելանքի տակ գտնվե¬լու ժամկետը՝ 7 (յոթ) ամիսը:
Անդրադառնալով ամբաստանյալներ Հայկազ Գրիգորյանի և Տիգրան Խաչատրյանի նկատ¬մամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված լրա¬ցուցիչ պատժի՝ գույքի բռնագրավում նշանակելու նպատակահարմարությանը՝ Վե¬րաքն-նիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը. Մեղադրողը, վերաքննիչ բողոք ներկայաց-նելով, խնդրել է անդրադառնալ ամբաս¬տան¬¬յալներին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդ-վածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախա¬տեսված հիմնական պատիժ նշանակելու հարցին, դրա համաչափությանը, այլ կերպ՝ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու մասով վերաքննիչ բողոք չի ներ¬¬¬կայացվել, հետևաբար՝ Վերաքննիչ դատարանը չի կարող դուրս գալ վերաքննիչ դատա-րանում գործի քննության սահմաններից, այսինքն՝ զրկված է իր նախաձեռնությամբ ի վնաս ամբաստանյալների լրացուցիչ պատիժ նշանակելու իրավական հնա¬րա¬վորութ¬յունից:
Դատարանը գտնում է, որ նաև սույն դատական ակտը կայացնելու պահին ամբաս-տանյալներ Հայկազ Գրիգորյանի և Տիգրան Խաչատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված գրավը փոփոխելու կամ վերացնելու հիմքերը բացակայում են, այդ կա-պակցությամբ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունն իրավաչափ է, դրանք անհրա-ժեշտ է թողնել անփոփոխ և գրավի գումարները տնօրինել Առաջին ատյանի դատարանի սահ¬¬մանած կարգով՝ սույն գործով կայացված դատական ակտերն օրինական ուժի մեջ մտնե¬¬¬լուց հետո:
Դ. Համաներման մասին օրենքի կիրառելիության հարցի պարզում.
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալներ Հայկազ Գրի¬գոր¬յա¬նը և Տիգ-րան Խաչատրյանը համաներման ակտի կիրառման ուժով ենթակա են ազատման ազա-տազրկման ձևով նշանակված վերոնշյալ պատիժներից՝ հետևյալ պատճա¬ռաբա¬նությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձն օ¬րենս-դիր մարմնի կողմից ընդունվող համաներման ակտով կարող է ազատվել քրեական պա-տասխա¬նատ¬վությունից, իսկ դատապարտյալը կարող է լրիվ կամ մասնակի ազատվել ինչ¬-պես հիմնական, այն¬պես էլ լրացուցիչ պատժից, կամ պատժի չկրած մասը կարող է փո¬խա-րինվել ավելի մեղմ պատ¬ժատեսակով կամ կարող է վերացվել դատվածությունը:
«Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրա¬պետութ-յան անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակացությամբ քրեական գործե¬րով համա-նե¬րում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2018թ. նոյեմբերի 1-ի թիվ ՀՕ-414-Ն օրեն¬քի (այսուհետ` Համաներման մասին օրենքի) 2-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի հա-մա¬ձայն՝ պատժից ազատման են ենթակա այն անձինք, ովքեր սույն օրենքն ուժի մեջ մտնե-լու օրվա դրությամբ ունեցել են մինչև երեք տարեկան երեխա:
Համաներման մասին օրենքի 4-րդ հոդվածի 9-րդ մասի 1-ին կետի ա. ենթակետի համա-ձայն՝ Համա¬ներման օրենքի կատարումը վերապահվել է՝
1) Հայաստանի Հանրապետության ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի և վե-րաքննիչ քրեական դատարաններին՝
ա. այն անձանց նկատմամբ, որոնց վերաբերյալ գործերը Հայաստանի Հանրա¬պետութ-յան ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի կամ վերաքննիչ քրեական դատարանում են, սակայն մինչև սույն որոշումն ուժի մեջ մտնելը չեն քննվել, կամ այն անձանց նկատմամբ, ո¬րոնց վերաբերյալ գործերը քննվել են, բայց դատավճիռներն օրինական ուժի մեջ չեն մտել:
Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով Համաներման մասին օրենքն ուժի մեջ մտնե-լու դրությամբ ամբաստանյալներ Հայկազ Գրի¬գոր¬յա¬նի և Տիգ¬¬րան Խաչատրյանի խնամքին մինչև երեք տարե¬կան երե¬խաների առկա¬յությունը (Սամվել Հայկազի Գրիգորյանը ծնվել է 2017թ. սեպտեմ¬բերի 30-ին, իսկ Նարեկ Տիգրանի Խաչատրյանը՝ 2015թ. դեկտեմբերի 18-ին), վերոնշյալ իրավական կարգավորումների լույսի ներքո փաստում է, որ Համաներման մա-սին օրենքի 2-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի, ինչպես նաև 4-րդ հոդ¬վածի 9-րդ մասի 1-ին կետի «ա» ենթա¬կետի ուժով ամբաստանյալներ Հ.Գրի¬գոր¬յա¬նի և Տ.Խաչատրյանի նկատ¬մամբ համաներման կիրա¬ռու¬մը վերապահված է բացա¬ռա¬պես Վերաքննիչ քրեական դա¬տա¬¬րա-նին, և վեր¬ջիններս են¬թա¬կա են ազատման ազատազրկման ձևով նշա¬նա¬կված պատ¬ժից:
Համաներման ակտի 2-րդ հոդվածի 10-րդ կետում սահմանված են այն դեպքերը, որոնց առ¬կայության պայմաններում օրենսդիրը բացառել է համաներման կիրառումը: Վերաքննիչ դա¬տարանն արձանագրում է, որ թվարկված հոդվածների շարքից բացակայում է ՀՀ քրեա-կան օրենսգրքի 311-րդ հոդ¬¬¬վածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախա¬տես¬ված արարքը, այսինքն՝ այն կատարած անձանց, այդ թվում՝ ամբաստանյալներ Հ.Գրի¬գոր¬յա¬նի և Տ.Խաչատրյանի նկատմամբ համա¬ներ¬ման կիրա¬ռումը սահմանափակված չէ: Քրեական գործի նյութերի, մաս¬նավորապես՝ Հ.Գրի¬գոր¬յա¬նի և Տ.Խաչատրյանի դատվածութ¬յան վերա¬բեր¬¬¬յալ տեղեկանք-նե¬րի համաձայն (ՀՀ ոստի¬կանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2017թ. նո¬յեմ¬բերի 27-ին կա-տար¬ված հարցումների արդ¬յունքներով)՝ բացա¬կայում են նաև Հա¬¬մաներ¬ման մասին օրենքի մեջ նշված այն սահ¬մա¬նա¬փա¬կումները, որոնք կարող էին ար¬գելք հան¬դի¬սանալ Հ.Գրի¬գոր¬յա-նի և Տ.Խաչատրյանի նկատ¬մամբ Համաներման մասին օրեն¬քի կիրառ¬ման հա¬մար:
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ դատախազ Հ. Թադևոս¬¬¬¬¬¬յա¬նի ներկայացրած վերաքննիչ բողոքն անհրաժեշտ է բավարարել մասնակիո¬րեն, Առա¬ջին ատ¬յանի դա¬տա¬րանի դատավճիռը բեկանել և փոփոխել՝ ամբաստանյալներ Հայ¬-կազ Գրի¬գոր¬¬յա¬նին և Տիգրան Խաչատրյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օ¬րենսգրքի 311-րդ հոդ¬¬¬վածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և պատիժ նշանակել ազատազրկման ձևով՝ համապա¬տաս¬¬խա¬նաբար՝ 5 (հինգ) տարի և 4 (չորս) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետ¬նե¬րով՝ առանց գույ¬քի բռնագ¬¬րավման, միաժամանակ նշանակված պատիժների ժամկետ¬ներին անհրաժեշտ է հաշ¬վակ¬¬ցել սույն քրեական գործով վերջիններիս ար¬գելանքի տակ գտնվե¬լու ժամկետ¬ները, իսկ ամբաստանյալ Տիգրան Խա¬չատր¬յանի և վեր¬ջի¬նիս պաշտպան Ռաֆա¬յել Ամիր¬խան¬յանի ներկայացրած վերաքննիչ բողոքն անհրաժեշտ է մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ, 361.1, 377-րդ, 385-րդ, 393-րդ և 394-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՝

ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀԿԳ քննության նկատմամբ հսկո¬¬ղության վար¬¬¬չության դա¬տախազ Հ.Թադևոսյանի ներկայացրած վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակիորեն, ամ¬¬բաստանյալ Տիգրան Խա¬չատր¬յանի և վեր¬ջի¬նիս պաշտպան Ռաֆայել Ամիրխանյանի ներ-կա¬յացրած վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Թիվ ԵԿԴ/0326/01/17 քրեական գործով Երևան քաղա¬քի ընդհանուր իրա¬¬¬վասության առա¬¬¬ջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի դեկտեմբե¬րի 10-ի դատավճիռը բեկանել և փո-փո¬խել:
Հայկազ Վաչիկի Գրիգորյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատ¬մամբ նշանակել պատիժ ազատազրկում՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագ¬¬րավման:
Հայկազ Գրիգորյանի նկատմամբ նշանակված պատժի ժամկետին հաշվակցել սույն քրե-ա¬¬կան գործով 2017 թվականի նոյեմբերի 27-ից մինչև 2018 թվականի հունիսի 28-ն ար¬գե¬լան-քի տակ գտնվելու ժամկետը՝ 7 (յոթ) ամիս 1 (մեկ) օրը, և վերջնական պատիժ նշանակել ազա¬¬տազրկում՝ 4 (չորս) տարի 4 (չորս) ամիս 29 (քսանինը) օր ժամկետով՝ առանց գույ¬¬քի բռնագ¬րավման:
«Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրա¬պետութ-յան անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործե¬րով համանե-րում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից 2018թ. նոյեմբերի 1-ին ընդունված օրեն¬քի 2-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի կիրառմամբ Հայկազ Գրիգորյանին ազատել նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով 4 (չորս) տարի 4 (չորս) ամիս 29 (քսանինը) օր ժամ¬կե-տով նշանակված պատժից:
Տիգրան Գարեգինի Խաչատրյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ ազատազրկում՝ 4 (չորս) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով՝ ա¬ռանց գույքի բռնագրավման:
Տիգրան Խաչատրյանի նկատմամբ նշանակված պատժի ժամկետին հաշվակցել սույն քրեական գործով 2017 թվականի նոյեմբերի 28-ից մինչև 2018 թվականի հունիսի 28-ն արգելանքի տակ գտնվելու ժամկետը՝ 7 (յոթ) ամիսը, և վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի 11 (տասնմեկ) ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավ-ման:
«Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրա¬պետութ-յան անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործե¬րով համանե-րում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից 2018թ. նոյեմբերի 1-ին ընդունված օրեն¬քի 2-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի կիրառմամբ Տիգրան Խաչատրյանին ազատել նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով 3 (երեք) տարի 11 (տասնմեկ) ամիս ժամկետով նշա-նակված պատ¬ժից:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստաց¬ման պահից մեկ¬ամսյա ժամկետում:

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ

Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ