ԵԿԴ/0323/01/17
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ `Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահող դատավոր` Ն.Հովակիմյան
դատավորներ` Ա.Ազարյան
Մ.Հարությունյան

քարտուղարությամբ` Ա.Ջուլհակյանի
Ջ.Խաչատրյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրողª Ա.Մարգարյանի
պաշտպանª Լ.Սիմոնյանի
ամբաստանյալª Հ.Ափրոյանի

15.06.2018թ. ք.Երևան

դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկության կարգով քննության առնելով ամբաստանյալ Համլետ Հովհաննեսի Ափրոյանի վերաբերյալª ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242 հոդվածի 2-րդ մասով, Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ նաևª Դատարան) 22.02.2018թ. դատավճռի դեմ պաշտպան Լ.Սիմոնյանի վերաքննիչ բողոքը.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.

23.07.2017թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242 հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է թիվ 60109517 քրեական գործը:
23.07.2017թ. նախաքննության մարմնի որոշմամբ Լաուրիկ Ասատուրի Գևորգյանը թիվ 60109517 քրեական գործով ճանաչվել է տուժող:
25.07.2017թ. նախաքննության մարմնի որոշմամբ Համլետ Հովհաննեսի Ափրոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրությունըª չհեռանալու մասին:
31.07.2017թ. նախաքննության մարմնի որոշմամբ Համլետ Հովհաննեսի Ափրոյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242 հոդվածի 2-րդ մասով:
17.08.2017թ. նախաքննության մարմնի որոշմամբ Քնարիկ Ալեքսանդրի Սավայանը թիվ 60109517 քրեական գործով ճանաչվել է տուժողի իրավահաջորդ:
08.12.2017թ. թիվ 60109517 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան:
Դատարանի 22.02.2018թ. դատավճռով վճռվել է.
ՙՀամլետ Հովհաննեսի Ափրոյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242 հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտել ազատազրկման` 1 /մեկ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով` զրկելով որոշակի գործունեությամբ` վարորդությամբ զբաղվելու իրավունքից` 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
Համլետ Հովհաննեսի Ափրոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց` ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը և նրան վերցնել կալանքի դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու պահից:
Համլետ Հովհաննեսի Ափրոյանի պատժի սկիզբը հաշվել նրան փաստացի կալանքի վերցնելու պահից:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՃՈ ծառայությանը ի պահ հանձնված ՙՄերսեդես Բենց՚ մակնիշի 47 RT 777 պ/հ համարանիշի ավտոմեքենան վերադարձնել Համլետ Հովհաննեսի Ափրոյանին:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված Լ.Գևորգյանի հագուստները, մեկ զույգ ամառային կոշիկները և նրա մոտ գտնված պայուսակը վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ Քնարիկ Սավայանին:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո 2017 թվականի դեկտեմբերի 06-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության քննիչ Ա.Համզոյանի կողմից կայացված որոշմամբ Համլետ Հովհաննեսի Ափրոյանի անվամբ գրանցված շարժական ու անշաժ գույքի վրա դրված կալանքը վերացնել՚:
Դատարանի վերը նշված որոշման դեմ 21.03.2018թ. վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել պաշտպան Լ.Սիմոնյանը:
Վերաքննիչ դատարանի 12.04.2018թ. որոշմամբ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել քննության:
Վերաքննիչ բողոքի պատասխան չի ներկայացվել:

2.Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.

Նախաքննության մարմնի որոշմամբ Համլետ Ափրոյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242 հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ նա. ՙ2017 թվականի հուլիսի 23-ինª ժամը 00:30-ի սահմաններում ՙՄերսեդես Բենց՚ մակնիշի 47 RT 777 պ/հ համարանիշի ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցով, Սայաթ Նովա փողոցի կողմից դեպի Տիգրան Մեծ պողոտայի ուղղությամբ, շուջ 40-50 կմ/ժ արագությամբ, 2-րդ, կենտրոնական ուղեգոտով, մոտակա լույսերով: Հասնելովª Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի թիվ 13-րդ հասցեի շրջակայքինª թույլ է տվել ՀՀ կառավարության 2007 թվականի հունիսի 28-ի թիվ 955-Ն որոշմամբ հաստատված ՙՀՀ ճանապարհային երթևեկության կանոնների՚ 67-րդ կետի պահանջին հակասող գործողություն, այն էª իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած, վրաերթը կանխելու համար ժամանակին կատարած արգելակումով կամ ավտոմեքենան լրիվ կանգնացնելու միջոցով հնարավորություն չի տվել իր ընթացքի ուղղությամբ ձախից դեպի աջ, արագ քայլերով, ուղիղ անկյան տակ փողոցը հատող հետիոտնª Լավուրիկ Գևորգյանին դուրս գալու իր երթևեկության համար վտանգավոր գոտուց, ինչի տեխնիկական հնարավորությունն ունեցել է, և ինքն իրեն զրկելով վրաերթը կանխելու հնարավորությունից, ավտոմեքենայի առջևի ձախ մասով անզգուշությամբ վրաերթի է ենթարկել վերջինիսª պատճառելով մահ՚:
Դատարանն իր դատական ակտում նշել է հետևյալը.
ՙ(…) Ամբաստանյալ Համլետ Հովհաննեսի Ափրոյանը առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարած արարքի համար, բնութագրվում է դրականորեն:
Ամբաստանյալ Համլետ Հովհաննեսի Ափրոյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ չկան:
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63 հոդվածի համաձայնª ամբաստանյալ Համլետ Հովհաննեսի Ափրոյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
(…)
Սույն քրեական գործով Համլետ Հովհաննեսի Ափրոյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242 հոդվածի 2-րդ մասով` որի սանկցիան նախատեսում է հետևյալ պատժատեսակները` ազատազրկում առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով` որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելով` առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
Դատարանը, հաշվի առնելով Համլետ Հովհաննեսի Ափրոյանի կատարած արարքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը, նրան դրականորեն բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ կատարել է հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործություն` դատարանը հանգում է այն համոզման, որ Համլետ Հովհաննեսի Ափրոյանի ուղղվելը հնարավոր է միայնª նշանակված պատիժը փաստացի կրելու դեպքում, քանի որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածի համաձայնª ՙՀանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները՚, դատարանը եկավ այն համոզման, որ ամբաստանյալ Համլետ Հովհաննեսի Ափրոյանի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժª ազատազրկման ձևով, որը նա պետք է փաստացի կրի, որով հնարավոր կլինի հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը, միաժամանակ գտնում է, որ ամբաստանյալ Համլետ Հովհաննեսի Ափրոյանի նկատմամբ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242 հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված լրացուցիչ պատիժը` որոշակի գործունեությամբ` վարորդությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը:
(…)՚:

3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.

Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Բողոք բերած անձըª պաշտպան Լ.Սիմոնյանը նշել է, որ Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալª չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածը, որը ենթակա էր կիրառման:
Անդրադառնալով թույլ տրված ՃԵԿ-ի խախտումների բնույթին, դրանք պետք է դիտարկվեն երկու ասպեկտովª ելնելով ամբաստանյալի և տուժողի կողմից թույլ տրված լինելու հանգամանքիցª
Ամբաստանյալի կողմից խախտվել են ՃԵԿ-ի 67 կետի և ՙՃանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին՚ ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3-րդ մասի պահանջները, իսկ տուժողի կողմից խախտվել է ՙՃանապարհային երթևկության անվտանգության ապահովման մասին՚ ՀՀ օրենքի 25 հոդվածի պահանջները:
Գնահատման ենթարկելով ամբաստանյալի կողմից թույլ տրված խախտումները՝ պաշտպանը փաստել է, որ դրանք իրենց բնույթով այնպիսին են, որ որոշակիորեն պայմանավորում են նաև տուժողի վարքագծով, որոնք միասին վերցրած հավանական են դարձնում ճանապարհային երթևեկության մասնակիցների կյանքին կամ առողջությանը վնաս պատճառելու հնարավորությունը, այլ կերպ, եթե տուժողի կողմից չդրսևորվեր նման վարքագիծ, ապա միայն ամբաստանյալի գործողությունները չէին կարող առաջացնել այդպիսի հետևանքներ։ Այս մոտեցումը պայմանավորված է նրանով, որ տուժողը չկարգավորվող հետիոտնային անցումը հատել է առանց բավարար չափով գնահատման ենթարկելու ճանապարհի այդ մասով երթևեկող տրանսպորտային միջոցի արագությունն ու իր միջև վերջինիս հեռավորությունը, իսկ ամբաստանյալը, ինչպես արդեն նշվեց, չցուցաբերելով բավարար զգոնություն, ավտոմեքենան արգելակելու փոխարեն դանդաղեցրել է դրա ընթացքը՝ այդպիսով վերաերթի ենթարկելով տուժողին։
Նման պայմաններում վտանգավոր հետևանքի առաջացումը արդյունք է նշված երկու անձանց կողմից ՃԵԿ կանոնների և ՙՃանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին՚ ՀՀ օրենքի պահանջների խախտման։
Ամբաստանյալ Համլետ Ափրոյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են հանդիսանում, որ նա նախկինում դատապարտված չի եղել բնութագրվում է դրական հատկանիշներով, վերջինս ընդունել է մեղքը, զղջացել կատարածի համար, տվել խոստովանական ցուցմունքներ, տառապում է ՙշաքարային դիաբետ՚ հիվանդությամբ։ Համաձայն զինվորական գրքույկիª 1991-1993թթ. մասնակցել է ՀՀ սահմանների պաշտպանության համար մղվող մարտական գործողություններին։ Հանդիսացել է ընտանիքի միակ աշխատողը, խնամքին է անչափահաս որդին։
Ամբաստանյալ Համլետ Ափրոյանի կողմից անզգուշությամբ կատարած արարքը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242 հոդվածի 2-րդ մաս) դասվում է միջին ծանրության հանցանքների շարքին։
Տուժողի իրավահաջորդը որևէ բողոք կամ պահանջ չի ներկայացրել Հ.Ափրոյանի դեմ, դեռ ավելին Հ.Ափրոյանի ցուցաբերած վարքագիծը հիմք է տվել որպեսզի տուժողի իրավահաջորդը հայտարարի, որ չի ցանկանում, որ ամբաստանյալը ենթարկվի քրեական պատասխանատվության։
Անդրադառնալով ամբաստանյալի հետհանցավոր վարքագծին, պաշտպանը նշել է, որ ամբաստանյալը չի լքել դեպքի վայրը, այլ մնացել է այնտեղ՝ փորձելով օգնություն ցուցաբերել տուժողին։
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքները բացակայում են։
Պաշտպանը գտել է, որ Դատարանը չի պատճառաբենել, թե ինչու ամբաստանյալը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, որպիսի հանգամանքն էլ հանգեցրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358 հոդվածին հակասող դատական ակտի կայացմանը։
Հաշվի առնելով վերոգրյալ հանգամանքները, պաշտպանը խնդրել է.ՙԱմբաստանյալ Համլետ Հովհաննեսի Ափրոյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242 հոդվածի 2-րդ մասով ՀՀ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի փետրվարի 22-ի դատավճիռը նշանակված պատժի մասով բեկանել և փոփոխել։
Ամբաստանյալ Համլետ Հովհաննեսի Ափրոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242 հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված պատիժը՝ ազատազրկում 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան՚:

4.Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.

Վերաքննիչ դատարանում, պաշտպանը ամբողջությամբ պնդեց վերաքննիչ բողոքը, խնդրեց բավարարել այնª բեկանելով Դատարանի վիճարկվող դատական ակտը:
Ամբաստանյալը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը: Նաև նշեց, որ խորապես ցավում է կատարվածի համար, տուժողի մահը իր խղճի վրա է: Հայտնեց, որ կնոջ հետ միասին, տուժող կողմի թույլտվությամբ մասնակցել են տուժողի թաղման արարողությանը և հետագա բոլոր արարողություններին: Մինչ այդ հանդիպել և խոսել է տուժողի դստեր հետ, պատրաստակամություն է հայտնել հոգալ տուժողի թաղման ծախսերը, խնդրել է թույլ տալ գոնե տուժողի դագաղը գնել, սակայն վերջինս թույլ չի տվել, հայտնել է, որ ամեն ինչ արված է, դրա անհրաժեշտությունը չկա: Ասել էª դու գնա, քո պրոբլեմներով զբաղվի, քո ընտանիքը ևս հայտնվել է ծանր կացության մեջ:
Տուժողի իրավահաջորդը կիրթ, գրագետ մարդ է, իրենք խոսել են, հասկացել են իրար, վերջինս ասել էª հասկանում եմ, որ կատարվածի մեջ առկա է նաև տուժողի մեղքը:
Ամբաստանյալը նաև նշել է, որ երեսուն տարվա փորձառու վարորդ է, աշխատել է բազմաթիվ տուրիստական կազմակերպությունների, դեսպանատների հետ, նախկինում որևէ վթարային վիճակի մեջ չի հայտնվել: Ունի բազմանդամ ընտանիք, մի որդին ժամկետային զինծառայող է, մյուսը շուտով պետք է մեկնի ծառայության, իր խնամքին են ծեր ծնողները, ինքն ընտանիքի միակ կերակրողն է: Խնդրեց իր պաշտպանի բողոքը բավարարել և նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել, քանի որ հակառակ պարագայում իր ընտանիքը կհայտնվի ծանր կացության մեջ:
Մեղադրողը առարկեց վերաքննիչ բողոքի դեմ, խնդրեց այն մերժելª անփոփոխ թողնելով Դատարանի դատավճիռը:

5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.

Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում ուսումնասիրելով և վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, լսելով վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ պաշտպանական կողմից պարզաբանումները և մեղադրողի առարկությունը, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության այն մասին, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարելª հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
ՙՎերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381 հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
ՙՎերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում՚:
Մինչ վերաքննիչ բողոքի պահանջին անդրադառնալը, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10 հոդվածի համաձայն`
ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածի համաձայն`
ՙ1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները՚:
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումը անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված ու փոխհամաձայնեցված են, /մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները, և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին/: Այսինքն` պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի և արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62 և 63 հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, որոնք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին, բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունն, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, դրանք բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում են պատժի վրա:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62 հոդվածի 2-րդ մասում ամրագրված նորմի բովանդակությանը Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Պ.Բայրամյանի գործով որոշման շրջանակներում՝ ձևավորելով հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(...) Դատարանի լայն հայեցողության շրջանակներում է (...) անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման հարցը, քանի որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62 հոդվածի 2-րդ մասի՝ պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի առաջին մասում։ Այնուհանդերձ, դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների։ Դրանք են`
ա) հանգամանքը պետք է իրական լինի, այսինքն՝ գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը,
բ) այն պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը,
գ) այն հաստատված ճանաչելիս դատարանը պետք է պահպանի ապացուցման ընդհանուր քրեադատավարական կանոնները. հանգամանքի առկայությունը հաստատող ապացույցները պետք է վերաբերելի և թույլատրելի լինեն, դրանք պետք է հետազոտված լինեն դատաքննության ընթացքում, ինչպես նաև պետք է պահպանվեն ապացույցների ստուգման և գնահատման օրենսդրական պահանջները (...)՚ (տե՛ս Պարույր Բայրամյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի` 2007 թվականի հունիսի 1-ի թիվ ՎԲ-84/07 որոշումը)։
Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
Ամբաստանյալին մեղսագրվող հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի հարցերի վերաբերյալ իր դիրքորոշումը Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է Գ. Մադաթյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման մեջ, որի համաձայն` ՙԱրարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության վտանգավորության վրա` հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը՚ (տես Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2009թ. փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ` իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում` անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ` գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները` վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը և այլն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերոգրյալ դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորների անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրության արդյունքում ակնհայտ է դառնում, որ Դատարանը, ամբաստանյալ Համլետ Ափրոյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, արձանագրել է, որ պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքներ չկան, այնինչ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանք առկա են:
Վերաքննիչ դատարանը որպես Համլետ Ափրոյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք է դիտում այն, որ նա առաջին անգամ կատարել է անզգույշ, միջին ծանրության հանցագործությունը, իրեն մեղավոր է ճանաչել և զղջացել կատարածի համար, տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, վատառողջ էª տառապում է ՙշաքարային դիաբետ՚ հիվանդությամբ, 1991-1993թթ. մասնակցել է ՀՀ սահմանների պաշտպանության համար մղված մարտական գործողություններին:
Վերաքննիչ դատարանը որպես Համլետ Ափրոյանի անձը բնութագրող տվյալներ հաշվի է առնում այն, որ նա նախկինում դատապարտված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել, համաձայն գործի նյութերում առկա բնութագրերիª ամբաստանյալը բնութագրվում է բացառապես դրական կողմերով, ունի բազմանդամ ընտանիք, որի միակ կերակրողն է: խնամքին ունի մեկ անչափահաս երեխաª 29.08.2000թ. ծնված Արմեն Համլետի Ափրոյանը:
Բացի այդ, պատրաստակամություն է հայտնել, որոշակի քայլեր է արել հատուցելու տուժողի ընտանիքին պատճառված նյութական վնասըª տուժողի թաղման ծախսերը, սակայն տուժողի իրավահաջորդը չի ցանկացել, նաև հայտնել է, որ ամբաստանյալի դեմ բողոք-պահանջ չունի:
Ուշադրության է արժանի նաև այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալը դեպքի վայրը չի լքել, դեպքի պահին եղել է սթափ, փորձել է օգնություն ցույց տալ տուժողին, իսկ տուժողը դեպքի պահին եղել է թեթև աստիճանի ալկոհոլային հարբածության վիճակում, բացի այդ, փորձել է հատել փողոցը անթույլատրելի հատվածովª ինչը ևս որոշակիորեն նպաստել է վթարի առաջացմանը:
Վերաքննիչ դատարանի կողմից մատնանշված վերոգրյալ հանգամանքներն իրենց համակցությամբ էականորեն նվազեցնում են ամբաստանյալ Համլետ Ափրոյանի անձի և նրա կողմից կատարած հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ, Դատարանը թեև ամբաստանյալ Համլետ Ափրոյանի նկատմամբ պատժատեսակի ու պատժաչափի ընտրության հարցում հանգել է ճիշտ հետևության և նշանակել արդարացի պատիժ, սակայն, հաշվի չառնելով գործի կոնկրետ փաստական հանգամանքները, քրեական գործի նյութերում առկաª ամբաստանյալի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող և անձը դրական բնութագրող մի շարք հանգամանքներ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ հանգել է ոչ իրավաչափ հետևության:
Այսպեսª ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի համաձայն`
ՙԵթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժ կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները՚:
Սուսաննա Ներսիսյանի գործով 2007թ. հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
ՙՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում։ Դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու՚։
Թամարա Տեր-Գրիգորյանի գործով 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի թիվ ՎԲ-192/07 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
ՙ[Հ]անցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը՚։
Կարեն Հարությունյանի գործով 2007թ. նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-201/07 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
ՙ[Պ]ատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ (իրական) պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։
(…) Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։ Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը՚։
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242 հոդվածով նախատեսված հանցագործության բնույթին ու առանձնահատկություններին` ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում (թիվ ԳԴ1/0003/01/10, ԵԷԴ/0201/01/11, ԵԱՆԴ/0122/01/12, ԳԴ/0014/01/14, ՇԴ3/0014/01/15, ԵԱՔԴ/0075/01/16) իրավական դիրքորոշումներ է ձևավորել նշված հանցանքը կատարած անձանց նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը լուծելիս հաշվի առնվող հանգամանքների վերաբերյալ։ Մասնավորապես, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242 հոդվածի վերաբերյալ գործերով վերոնշյալ հարցերը լուծելիս դատարանները, ի թիվս այլոց, պետք է հատկապես հաշվի առնեն՝
ա)հանցագործության կատարման եղանակը և հանգամանքները, հանցագործության կատարման մեջ ամբաստանյալի մեղավորության աստիճանը, հանցանքը կատարելուն նպաստող պայմանները,
բ)ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը: Այս կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, մասնավորապես նշել է, որ ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը բացահայտելու համար դատարանները պետք է գնահատման ենթարկեն, թե ճանապարհային երթևեկության կանոնների տվյալ խախտման արդյունքում, ինչպես ընդհանուր առմամբ, այնպես էլ կոնկրետ իրադրությունում որքանով էր հավանական ճանապարհային երթևեկության մասնակիցների կյանքին կամ առողջությանը վնաս պատճառելու հնարավորությունը և որքանով էր ակնհայտ տրանսպորտային միջոցը վարողի համար իր կողմից թույլ տված խախտման և հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման միջև պատճառական կապի զարգացման հավանականությունը (տես Էդմոն Ասատրյանի գործով 2012թ. օգոստոսի 24-ի թիվ ԵԷԴ/0201/01/11 որոշման 18-րդ կետը): Միևնույն ժամանակ, ի թիվս այլոց, լուսացույցի կամ կարգավորողի արգելող ազդանշանին չենթարկվելը, սահմանված արագությունը գերազանցելը, տրանսպորտային միջոցը ոչ սթափ վիճակում վարելը, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված անձանց կողմից տրանսպորտային միջոցներ վարելը վտանգ են առաջացնում ճանապարհային երթևեկության մասնակիցների համար և առավել հավանական դարձնում հանրության համար վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը: Տրասնպորտային միջոցը վարողի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը կարևոր նշանակություն ունի նաև հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար (տես Արամ Սահակյանի գործով 2010թ. օգոստոսի 27-ի թիվ ԳԴ1/0003/01/10 որոշման 20-րդ կետը): Բացի այդ, վերը թվարկված խախտումների մատնանշումը չի բացառում, որ ճանապարհային երթևեկության այլ, վերը չմատնանշված կանոնների խախտումները չեն կարող վտանգ ստեղծել ճանապարհային երթևեկության մասնակիցների համար, առավել հավանական դարձնել վերջինների կյանքին և առողջությանը վնաս պատճառելու հնարավորությունը։ Այդ հարցը յուրաքանչյուր դեպքում անհրաժեշտ է ինքնուրույն գնահատման ենթարկելª ելնելով կոնկրետ գործի փաստական հանգամանքների բազմակողմանի վերլուծությունից (տես Գագիկ Ղուկասյանի գործով 2017թ. ապրիլի 12-ի թիվ ԵԱՔԴ/0075/01/16 որոշման 13-րդ կետը),
գ)ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը։ Այս կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, մասնավորապես նշել է, որ դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն այն հանգամանքին, թե տրանսպորտային միջոցի վարորդը ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտումն արդյոք գիտակցաբար է թույլ տվել (տես Էդմոն Ասատրյանի գործով 2012թ. օգոստոսի 24-ի թիվ ԵԷԴ/0201/01/11 որոշման 18-րդ կետը): Բացի այդ, կարևոր նշանակություն ունի այն հարցի պարզումը, թե ճանապարհային երթևեկության կանոնները Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքի 10-11 հոդվածների իմաստով դիտավորությամբ, թե անզգուշությամբ են խախտվել։ Ճանապարհային երթևեկության կանոնները դիտավորությամբ խախտելը վկայում է հանցավորի անձնավորության և կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության առավել բարձր աստիճանի մասին (տես Գագիկ Ղուկասյանի գործով 2017թ. ապրիլի 12-ի թիվ ԵԱՔԴ/0075/01/16 որոշման 13-րդ կետը),
դ)հանրորեն վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը: Այս կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, մասնավորապես նշել է, որ հանրորեն վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ դրսևորված անզգույշ մեղքի տարատեսակները, ելնելով գործի փաստական հանգամանքների առանձնահատկություններից, տարբեր կերպ են բնորոշում հանցավորի անձնավորության և կատարված հանցագործության վտանգավորության աստիճանը: Այսպես` հանցավոր անփութության դեպքում անձը չի նախատեսում իր արարքի արդյունքում ծանր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը, հետևաբար չի գիտակցում նաև իր կողմից տվյալ իրադրությունում թույլ տրված խախտման վտանգավորությունը: Մինչդեռ հանցավոր ինքնավստահության դեպքում անձը գիտակցում է, որ իր կողմից թույլ տրված խախտման արդյունքում կարող են վտանգավոր հետևանքներ առաջանալ, այսինքն` նա գիտակցում է իր արարքի վտանգավորությունը և, չնայած դրան, թույլ է տալիս նշված խախտումը, ինչը վկայում է հանցավորի անձնավորության և կատարված հանցագործության վտանգավորության առավել բարձր աստիճանի մասին (տես Էդմոն Ասատրյանի գործով 2012թ. օգոստոսի 24-ի թիվ ԵԷԴ/0201/01/11 որոշման 17-րդ կետը),
ե)հանցագործության կատարումից անմիջապես հետո, ինչպես նաև հետագայում հարուցված քրեական գործի քննության ընթացքում հանցավորի դրսևորած վարքագիծը: Այս կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, մասնավորապես նշել է, որ դատարանը պետք է գնահատի այն հանգամանքը, թե հանցագործության կատարումից անմիջապես հետո ամբաստանյալն արդյոք անհրաժեշտ օգնություն է ցուցաբերել տուժողին, թե, թողնելով դեպքի վայրը, դիմել է փախուստի: Հետագա վարքագծի գնահատման համար դատարանը պետք է ուշադրության արժանացնի նաև այն, թե քրեական գործի քննության ընթացքում ամբաստանյալն արդյոք ինքնակամ ներկայացել է վարույթն իրականացնող մարմնին, դեպքի վերաբերյալ տվել ճշմարտացի, ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, արդյոք որոշակի քայլեր է ձեռնարկել տուժողի կամ նրա հարազատների հետ հաշտվելու ուղղությամբ կամ ինքնակամ հատուցել է հանցագործության արդյունքում տուժողի բուժման կամ հուղարկավորության ծախսերը (տես Արամ Սահակյանի գործով 2010թ. օգոստոսի 27-ի թիվ ԳԴ1/0003/01/10 որոշման 22-րդ կետը),
զ)հանցագործությամբ պատճառված վնասը: Այս կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, մասնավորապես նշել է, որ կախված օրենքով պահպանվող հարաբերության (հանցակազմի ինչպես հիմնական, այնպես էլ լրացուցիչ օբյեկտ) իրավական արժեքից, դրան պատճառված վնասը պայմանավորում է տվյալ հանցագործության հանրային վտանգավորության, հետևաբար նաև պատժելիության աստիճանը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242 հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերով նախատեսված հանցակազմերի դեպքում պաշտպանվող հարաբերությունը մարդու կյանքն է (լրացուցիչ օբյեկտ), որը հիմնարար սոցիալական արժեք է և այդպիսով օժտված է քրեաիրավական պաշտպանության բարձր աստիճանով: Ակնհայտ է՝ որքան ծանր է վրա հասած հետևանքը, մեծ՝ վնասի չափը, այնքան բարձր է հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը: Վերջինս հակադարձ համեմատական է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառելիության հնարավորությանը: Այլ խոսքով՝ որքան բարձր է հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը, այնքան ցածր է դրա համար նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հավանականությունը (տես Արամայիս Հովհաննեսյանի գործով 2015թ. փետրվարի 27-ի թիվ ԳԴ/0014/01/14 որոշման 15-րդ կետը)։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ վերը նշվածª նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և անձը բնութագրող տվյալները, վերլուծելով հանցագործության կատարման եղանակը և հանգամանքները, հանցագործության կատարման մեջ ամբաստանյալի մեղավորության աստիճանը, հանցանքը կատարելուն նպաստող պատճառները, ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը, հանրորեն վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը, հանցագործության կատարումից անմիջապես հետո, ինչպես նաև հետագայում հանցավորի դրսևորած դրական վարքագիծը, գտնում է, որ առկա են բավարար հիմքերª վերջինիս նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու համար:
Պաշտպան Լիպարիտ Սիմոնյանի վերաքննիչ բողոքում նշված փաստարկները` ամբաստանյալ Հ.Ափրոյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին, հիմնավորված են: Սույն գործում առկա են օբյեկտիվ հիմքեր գալու այն համոզման, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է նաև առանց նշանակված պատիժը ռեալ կրելու, որի պայմաններում սույն գործով հնարավոր է հասնել արդարության վերականգմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395 հոդվածի 1-ին կետի համաձայն`
ՙԲողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է`
/…/
2) ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
ՙՔրեական օրենքի /…/ ոչ ճիշտ կիրառումը քրեական օրենքի /…/ այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի չկիրառումն է, որը ենթակա էր կիրառման /…/՚:
Դատարանը, Համլետ Ափրոյանի նկատմամբ չկիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածը, թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10, 48, 61 հոդվածների պահանջների խախտումներ, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397 հոդվածի իմաստով քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում է, որը և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395 հոդվածի համաձայն վիճարկվող դատական ակտը պատժի մասով բեկանելու և փոփոխելու հիմք է։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-387, 393-395, 397, 402 հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը


Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Պաշտպան Լիպարիտ Սիմոնյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել:
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 22.02.2018թ. դատավճիռը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքիª Համլետ Հովհաննեսի Ափրոյանիª ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242 հոդվածի 2-րդ մասով, մասնակիորենª պատժի մասով բեկանել և փոփոխել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառմամբ ամբաստանյալ Համլետ Հովհաննեսի Ափրոյանի նկատմամբ 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով նշանակված հիմնական պատիժը պայմանականորեն չկիրառել:
Համլետ Հովհաննեսի Ափրոյանի նկատմամբ սահմանել փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով` նրա վարքի վերահսկողությունը հանձնելով ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի պետական ծառայության համապատասխան տարածքային ստորաբաժանմանը:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ն. ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ