Հիմնական

Գործի համար: ԵԿԴ/0314/01/17
Վիճակագրական տողի համար : 6.3

Պատասխանող

Էդվարդ Բաբաև Վլադիսլավի
Էդվարդ Բաբաև

Դատավոր

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ

Արշակ Վարդանյան

Դատավոր

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ

Արշակ Վարդանյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Էդվարդ Բաբաևին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2017թ. օգստոսի 19-ին ժամը 13:30-ի սահմաններում ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելուդիտավորությամբ այցելել է Երևան քաղաքի Տ. մեծի պողոտայի թիվ 12/58 հասցեում գրծող` <<Ցուքոմ>> ՍՊԸ պատկանող գրասենյակ, որտեղ օգտվելով աշխատակիցների զբաղված լինելու հանգամանքից, գաղտնի հափշտակել է ընկերությանը պատկանող զգալի չափի` 85.900 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժղությամբ բջջային հեռախոս:
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2018-03-14 12:00 7 Կայացել է
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2018-03-12 12:30 7 Նշանակվել է դատական նիստ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2018-03-02 10:00 7 Նշանակվել է դատական նիստ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2018-02-02 10:00 7 Նշանակվել է դատական նիստ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2018-01-08 11:30 7 Կայացել է
Գործ ԵԿԴ/0314/01/17

ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավա¬սության դա¬տարանը (այսուհետ` Դատարան)` հետևյալ կազմով,

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,

քարտուղարությամբ` Արուսյակ Ոսկանյանի և
Հասմիկ Ջանազյանի,

մասնակցությամբ`
մեղադրող` Անդրանիկ Սիմոնյանի,
տուժողի ներկայացուցիչներ` Հենրիկ Մարտիրոսյանի և
Տիգրան Զալյանի,

պաշտպան` Սիրանուշ Հարությունյանի,
օրինական ներկայացուցիչ` Աննա Մխիթարյանի,


նույն դատարանում` դռնբաց դատական նիստերի կարգով քննեց և 2018թ. մարտի 14-ին ավար¬¬տեց քրեա¬կան գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Էդվարդ Վլադիսլավի Բաբաևի` (ծնված 2000թ. նոյեմբերի 14-ին, Երևան քաղաքում, ազ¬գութ¬յամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուրի, 9-ամյա կրթությամբ, նախկի¬նում չդատապարտված, հաշվառված և փաս¬տացի բնակվում է Երևանի Շիրակի փողոցի 2ա/7 շենքի 108-110 բնակարանում, սույն գոր¬ծով մեղ¬սագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-177-րդ հոդվածի 1-ին մա¬սով նախա¬տես¬ված հան¬¬ցավոր արարքների կա¬տարում, որպես խա¬փանման միջոց է ընտրվել չհե¬ռա¬նա¬լու մասին ստո¬րագրութ¬յուն)։

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 13873017 քրեական գործը հարուցվել է 2017թ. օգոստոսի 23-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկա¬նիշ¬նե¬րով ՀՀ ոս¬տի¬¬կանութ¬յան Կենտրոնական բաժնում` քաղ. Անահիտ Թարզյանի հաղորդման հիման վրա։
Թիվ 13873117 քրեական գործը հարուցվել է 2017թ. օգոստոսի 23-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկա¬նիշ¬նե¬րով ՀՀ ոս¬տի¬¬կանության Կենտրոնական բաժնում` քաղ. Լիլիթ Հայրապետյանի հաղորդման հիման վրա։
2017թ. օգոստոսի 19-ին Էդվարդ Բաբաևը ներկայացվել է ՀՀ ոս¬տի¬¬կանության Կենտրոնական բաժին։
2017թ. օգոստոսի 25-ից քրեական գործերի նախաքննությունը կատարվել և ավարտվել է քննչա¬¬կան կո¬միտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վար¬չական շրջան¬ների քննչա¬կան բաժնում։
2017թ. օգոստոսի 28-ին թիվ 13873017 քրեական գործին է միացվել և նույն համարով Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վար¬չական շրջան¬ների քննչա¬կան բաժ¬նում համա¬տեղ քննվել 2017թ. օգոստոսի 23-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով հարուց¬ված թիվ 13873117 քրեական գործը։
2017թ. հոկտեմբերի 11-ին որոշում է կայացվել Էդվարդ Բաբաևին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-177-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես մեղադրյալ ներգրավելու և որպես խափանման միջոց չհեռա¬նա¬լու մասին ստորագրություն կիրառելու մասին։
2017թ. հոկտեմբերի 11-ին Էդվարդ Բաբաևի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում։
2017թ. հոկտեմբերի 11-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ՀՀ քրեական դա¬տավարության օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով կասեցնելու մասին։
2017թ. հոկտեմբերի 24-ին Էդվարդ Բաբաևը բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Շենգավիթի բաժին։
2017թ. հոկտեմբերի 25-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը վերսկսելու մասին։
2017թ. հոկտեմբերի 25-ին Էդվարդ Բաբաևին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-177-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2017թ. հոկտեմբերի 25-ին Էդվարդ Բաբաևի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառ¬վել չհեռա¬նա¬լու մասին ստորագրություն։
2017թ. նոյեմբերի 29-ին որոշում է կայացվել Էդվարդ Բաբաևին առաջադրված մեղադրանքի ծա¬վալը լրացնելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-177-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2017թ. դեկտեմբերի 5-ին քրեական գործը Էդվարդ Վլադիսլավի Բաբաևի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-177-րդ հոդվածի 1-ին մասով հաստատված մեղադ¬րա¬կան եզրա¬կացութ¬յամբ ու¬ղարկ¬վել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան¬ների ընդ¬հանուր իրա¬վա¬սության (սույն դատական ակտի կայացման պահին` Երևան քաղաքի ընդ¬հա¬նուր իրավասության) դատա¬րան, նախագահողին փաստացի հանձնվել է 2017թ. դեկտեմբերի 6-ին, նույն օրը ընդունվել է վա¬րույթ, ապա նշա¬նակվել դատական քննության։

Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դատարանը հաս¬տատված համարեց հետևյալը.
Էդվարդ Բաբաևը 2017թ. օգոստոսի 19-ին՝ ժամը 13։30-ի սահմաններում ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ այցելել է Երևանի Տիգրան Մեծ պողո¬տայի թիվ 12/58 հասցեում գործող «Յուքոմ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող գրասենյակ և, օգտվելով աշխատակիցների զբաղված լինելու հանգամանքից, գաղտնի հափշտակել է ընկերությանը պատ¬կանող զգալի չափի` 85.900 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ «Meizu U10 Black» ապրանքանիշի բջջային հեռախոսը, այսինքն` Էդվարդ Բաբաևը կատարել է հանցավոր արարք, որը նախա¬տեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Բացի այդ, Էդվարդ Բաբաևը 2017թ. օգոստոսի 19-ին՝ ժամը 13։44-ին գույքի գաղտնի հափշտա¬կություն կատարելու նպատակով այցելել է Երևանի Մաշտոցի 5Ա/50 հասցեում գործող «Յուքոմ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող գրասենյակ և, օգտվելով աշխատակիցների զբաղված լի¬նե¬լու հանգամանքից, տաղավարի վրայից աննկատ վերցրել է ընկերությանը պատկանող զգալի չափի` 93.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ «Samsung SM-G570F/DS» ապրանքանիշի բջջա¬յին հեռախոսը« սակայն գրասենյակից դուրս գալու պահին բռնվել է գրասենյակի աշխատակցուհի Լիլիթ Հայրապետյանի կողմից« և հափշտակությունն ավարտին չի հասցրել իր կամքից անկախ հան¬¬գամանքներով, այսինքն` Էդվարդ Բաբաևը կատարել է հանցավոր արարք, որը նախա¬տեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Ամբաստանյալ Էդվարդ Բաբաևն առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղա¬վոր ճա¬նա¬¬¬չեց և կատարածի համար զղջաց, ընդունեց նրան մեղսագրվող գողությունը և գո¬ղութ¬յան փորձը կա¬տարելու փաս¬տերը։
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Էդվարդ Բաբաևի մեղավորութ¬յունը, բացի վերջինիս խոստովանական ցուցմունքներից, հիմնավորվել է նաև պատշաճ իրա¬վական ընթա¬ցա¬¬կարգերի շրջանակներում դա¬տաքննութ¬յամբ հետա¬զոտված հետևյալ ապացույցների հա¬մադրման և գնահատ¬ման արդյունքներով.
Վկա Անահիտ Թարզյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2017թ. օգոս¬տոսի 19-ին՝ ժամը 13։30-ի սահմաններում նկատել է« որ գրասենյակի տաղավարի վրայից բա¬ցակայում է վաճառքի համար նախատեսված 85.900 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Մեյզու» ապրան¬քա¬նիշի բջջային հեռախոսը։ Այդ մասին տեղյակ է պահել անվտանգության աշխատակիցներին։ Այնու¬հետև տեղեկացել է, որ անվտանգության աշխատակիցները, դիտելով պահպանության տեսանկա¬րա¬հանման համակարգի կատարած տեսագրությունները, պարզել են« որ ժամը 13։00-ին գողությունը կատարել է մի երիտասարդի։ Այնուհետև ինքը դիմել է կատարվածի կապակցությամբ ՀՀ ոստիկա¬նության Կենտրոնականի բաժնում հաղորդում է տվել։
Վկա Լիլիթ Հայրապետյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2017թ. օգոստոսի 19-ին՝ ժամը 14։00-ի սահմաններում նկատել է« որ տաղավարի վրայից բացա¬կա¬յում է վա-ճառքի համար նախատեսված «Սամսունգ» ապրանքանիշի բջջային հեռախոսը։ Բջջա¬յին հեռա¬խոսի հափշտակության կատարման մեջ կասկածել է տաղավարից քիչ հեռու կանգնած մի ան¬ծա¬նոթ երիտասարդի« և մոտենալով նրան« պահանջել է, որ դատարկի գրպանների պարունա¬կութ¬յունը։ Նշված երիտասարդը գրպանից հանել և իրեն է փոխանցել հափշտակած «Սամսունգ» ապ¬րան¬քանիշի բջջային հեռախոսը« որից հետո« խորհրդակցելով անվտանգության աշխատա¬կիցների հետ« զանգահարել է ոստիկանություն և հայտնել կատարվածի մասին։ Հետագայում ՀՀ ոստի¬կա¬նության ծա¬ռայողներից տեղեկացել է« որ հանցանք կատարած անձը հանդիսանում է Էդվարդ Բաբաևը։
Դատաապրանքագիտական փորձաքննության 2017թ. հոկտեմբերի 6-ի թիվ 749-ԱՊ-17 եզրա¬կացությամբ« համաձայն որի՝ փորձաքննությանը ներկայացված «Սամսունգ Ջի 5 Փրայմ» ապ¬րանքանիշի բջջային հեռախոսի շուկայական արժեքը 2017թ. օգոստոսի 19-ի դրությամբ կազմել է 93.000 ՀՀ դրամ։
Դեպքի վայրի զննության 2017թ. նոյեմբերի 27-ի արձանագրություններով և դրանց կից լուսանկարչական հավելվածներով« համաձայն որոնց՝ ամբաստանյալը մատնացույց է արել «Յու¬քոմ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող՝ Երևանի Մաշտոցի պողոտայի թիվ 5ա/50 և Տ.Մեծ պողոտայի թիվ 12/58 հասցեում գործող գրասենյակները« ապա նշված գրասենյակներում հանգամանորեն նկա¬րագրել իր կողմից կատարված հանցագործությունների մանրամասները։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի առկայությամբ, մաս¬նա¬վորապես` «Յուքոմ» ՍՊ ընկերության անվտանգության մասնագետ Տիգրան Զալյանի կողմից ներ¬կա¬յացված՝ Երևանի Մաշտոցի պողոտայի թիվ 5ա/50 և Տ.Մեծ պողոտայի թիվ 12/58 հասցեում գոր¬ծող գրասենյակներում տեղադրված տեսանկարահանման համակարգերի տեսախցիկների 2017թ. օգոս¬տոսի 19-ին կատարված տեսագրությունները պարունակող երկու լազերային սկավա¬ռակ¬ների առ¬կայությամբ և դրանց զննության արձանագրություններով« համա¬ձայն որոնց՝ տեսագրութ¬յուն¬ներում երևում են գործով ամբաստանյալ Է.Բաբաևի կողմից գույքի գաղտնի հափշտա¬կություն և հափշտա¬կութ¬յան փորձ կատարելու հանգամանքները։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող «Յուքոմ» ՍՊ ընկերության ներկայացուցիչ Տիգրան Զալյանին ի պահ հանձնված «Սամսունգ Ջի 5 Փրայմ» ապրանքանիշի բջջային հեռախոսի առկա¬յությամբ։

Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը.
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատա¬¬րա¬նը հաս¬¬տատ¬ված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Էդվարդ Բաբաևը կատարել է ուրիշի զգալի չափերի գույքի գաղտնի հափշտա¬կություն (գողություն), ինչպես նաև զգալի չափերի գույքի գաղտնի հափշտա¬¬կության փորձ, այսինքն` մեղավորությամբ կատարել է հան¬ցա¬վոր արարքներ« որոնք հա¬մա¬պա¬տաս¬¬խանում են ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախա¬տես¬ված հան¬ցա¬գործության հատ¬կանիշ¬ներին, հետևա¬բար` նա քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬¬¬վության և պատժի ենթա¬¬կա է այդ հոդ¬վածների վերոնշյալ մա¬սերով և կետե¬րով։

Նշանակվող պատժի և դատավճռով լուծման ենթակա այլ հարցեր.
Ամբաստանյալ Էդվարդ Բաբաևի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որո¬շելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬նել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցա¬¬¬գոր¬¬ծութ¬յունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն ար¬դարացի« համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հան¬գա¬մանք¬ներին« հան¬¬ցավորի անձ¬նա¬¬¬վորությանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է« որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մա¬սի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտան¬¬գա¬վո¬րության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խա¬¬¬նատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն` հան¬ցագործության համար նախա¬տեսված պատիժ¬ներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապա¬հովել պատժի նպատակ¬ները։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունեցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմ¬¬նա¬վո¬րումները« այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յուն¬ները« պարտադիր են դատարանի հա¬մար նույ¬¬¬¬նանման փաստական հանգամանք¬ներով գործի քննության ժամա¬նակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկ¬տեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով նա¬խա¬տեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղ¬¬մաց¬նող հան¬¬գամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դա¬տա¬րանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ« որոնք նույն հոդվածի առա¬ջին մասում նշված չեն։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Էդվարդ Բաբաևի անձը բնութագրող տվյալներ է գնա¬հատում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2017թ. հոկտեմբերի 9-ին կատարված հարցման արդյունքների), հանցանքները կատարելու պահին անչափահաս լինելը (հա¬մա¬ձայն ՀՀ քաղաքացու AP սերիայի 0325298 համարի անձնագրային տվյալների ծնվել է 2000թ. նոյեմբերի 14-ին), իսկ որ¬պես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղ¬մացնող հանգամանքներ` դեռևս մինչդա¬տա¬կան վարույթից իրեն լիովին մեղավոր ճանա¬չելն ու խոստովանական ցուցմունքներ տալը, կա¬տարածի համար զղջալը, բնակության վայրում և դպրո¬ցում դրականորեն բնութագրվելը (համաձայն պարետ Ա.Սարգսյանի, դպրոցի տնօրեն Ա.Գյուլում¬յանի և դասղեկ Ս.Գրիգորյանի հաստատած բնութագրերի պատճենների)։
Ամբաստանյալ Է.Բաբաևի անձը բնու¬թագրող վե¬րոնշյալ տվյալները և պատասխա¬նատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղմացնող հան¬գամանքը հաս¬տատված են գոր¬¬ծով ձեռք բերված և դա¬տաքննութ¬յամբ հետա¬զոտ¬ված, թույլատ¬րե¬¬լիութ¬յան ու վերաբերելիության չա¬փա¬¬¬նիշ¬ներին համա¬պա¬տաս¬խա¬նող ապա¬ցույց¬¬ներով, ող¬ջամտո¬րեն նվազեցնում են նրա անձի հանրային վտան¬գավո¬րությունը։
Դատարանը ամբաստանյալ Էդվարդ Բաբաևի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծան¬րաց¬նող հանգամանքներ չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ Էդվարդ Բաբաևի նկատ¬¬մամբ պատժի նշանակման խնդրին` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված է պա¬տիժ տու¬գանքի, կալանքի կամ որոշակի ժամկետով ազա¬տազրկման ձևով, հետևաբար` մասնավոր մեղադրանքի վերաբերյալ սույն գործով քննարկ¬¬ման ենթակա են` մեղսագրված յուրաքանչյուր հոդվածով ամբաստանյալ Էդվարդ Բաբաևի նկատմամբ նշանակվող պատժա¬տեսակի ընտրութ¬¬յան և պատժաչափի, տվյալ հոդվածով նա¬խա¬տես¬ված պատիժների նվազագույն սահմա¬նից ավելի մեղմ պատիժ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի կիրառում), հան¬¬¬ցագոր¬ծությունների համակցութ¬յամբ վերջնական պա¬տիժ նշանակելու, դրա չափի, ազա¬տազրկման կամ կալանքի ձևով վերջնական պատիժ նշանակելու պարագայում` նշա¬նակվող այդ պատիժը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդ¬վածի կի¬րա¬ռում) հար¬ցերը։
Ամբաստանյալ Էդվարդ Բաբաևի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 1-ին մասով ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու պայմաններում Դատարանը պար¬տա¬վոր է հաշվի առնել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջը, այն որ` հանցա¬փորձի համար ա¬զա¬¬տազրկման ձևով պատ¬¬¬ժի ժամ¬կետը չի կարող գերա¬զան¬ցել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մա¬սի համապա¬տասխան հոդվածով նախատեսված պատժի առավելագույն ժամ¬կետի երեք քառոր¬դը։
Անչափահաս ամբաստանյալ Էդվարդ Բաբաևի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Դատարանը ղեկավարվում է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումներով.
Այսպես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 90-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` անչափահասի նկատ¬մամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում նրա կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկանի զարգացման աստիճանը, առողջական վիճակը, անձի այլ առանձնահատկությունները, ինչպես նաև նրա վրա այլ անձանց ազդեցությունը։
«Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին» միջազգային դաշնագրի 24-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր երեխա, առանց ռասայի, մաշկի գույնի, սեռի, լեզվի, կրոնի, ազգային կամ սոցիալական ծագման, գույքային վիճակի կամ ծննդի հատկանիշով որևէ խտրա¬¬¬կա¬նության, իրավունք ունի իր ընտանիքի, հասարակության և պետության կողմից պաշտ¬պա¬նության այնպիսի միջոցների, որոնք անհրաժեշտ են նրան որպես մանկահասակի»։
«Երեխայի իրավունքների մասին» ՀՀ օրենքի 8-րդ հոդվածի 1-ին պարբերության համաձայն` «Յու¬րաքանչյուր երեխա ունի ֆիզիկական, մտավոր և հոգևոր լիարժեք զարգացման համար անհրա¬ժեշտ կենսապայմանների իրավունք»։
«Անչափահասների նկատմամբ արդարադատություն իրականացնելու վերաբերյալ» ՄԱԿ-ի նվա¬զագույն ստանդարտ կանոնների («Պեկինյան կանոններ») 5-րդ կետի համաձայն` «Անչափա¬հաս¬ների վերաբերյալ արդարադատության համակարգը ուղղված է առաջին հերթին անչափահասի բարեկե¬ցութ¬յան ապահովմանը, որպեսզի անչափահաս իրավախախտների վրա ազդեցություն գործող ցան¬կացած միջոց միշտ համաչափ լինի ինչպես իրավախախտի անհատական առանձնա¬հատ¬¬կութ¬յուններին, այն¬պես էլ իրավախախտման հանգամանքներին»։
«Պեկինյան կանոնների» 17.1-րդ կետի համաձայն` «Ներգործության միջոցների ընտրության ժամանակ իրավասու մարմինը պետք է ղեկավարվի հետևյալ սկզբունքներով.
ա) ներգործության միջոցները միշտ պետք է համարժեք լինեն ոչ միայն իրավախախտման հանգամանքներին և ծանրությանը, այլև անչափահասի դրությանը և պահանջներին, ինչպես նաև հասարակության պահանջներին.
բ) անչափահասի անձնական ազատության սահմանափակման մասին որոշումը պետք է ըն¬դունվի միայն հարցի մանրազնին քննարկումից հետո, և սահմանափակումը հնարավորության սահ¬մաններում պետք է հասցնել նվազագույնի. (…)»։
«Պեկինյան կանոնների» 19.1-րդ կետի համաձայն` «Անչափահասին որևէ ուղղիչ հիմնարկում ներ¬փակելը միշտ պետք է ծայրահեղ միջոց լինի, անհրաժեշտ նվազագույն ժամկետի համար կի¬րառ¬ված»։
«Երեխայի իրավունքների մասին» ՄԱԿ-ի կոնվենցիայի 37-րդ հոդվածի համաձայն` «Մաս¬նակից պետությունները ապահովում են, որ. (...)
(բ) ոչ մի երեխա չզրկվի ազատությունից անօրինական կամ կամայական կերպով։ Երեխայի ձեր¬բակալությունը, կալանքը կամ ազատազրկումն իրականացվում են համաձայն օրենքի և գործադրվում են միայն որպես ծայրահեղ միջոց և որքան հնարավոր է` կարճ ժամանակամիջոցով, (...)»։
«Ազատազրկված անչափահաս անձանց պաշտպանության վերաբերյալ» ՄԱԿ-ի կանոնների («Հավանայի կանոններ») 2-րդ կետը սահմանում է. «Անչափահասին ազատությունից զրկելը պետք է կիրառվի որպես ներգործության ծայրահեղ միջոց` անհրաժեշտ նվազագույն ժամկետով։ Այն պետք է սահմանափակվի բացառիկ դեպքերում։ Պատժի ժամկետը պետք է որոշվի դատական մարմնի կողմից` չբացառելով նրան վաղաժամկետ ազատելու հնարավորությունը»։
«Երեխաների իրավունքների մասին» Նյու-Յորքի 1989թ. նոյեմբերի 20-ի կոնվենցիայի (Հայաս¬տանի Հանրապետության կողմից վավերացվել է 1992թ. հունիսի 1-ին) 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համա¬ձայն` «Երեխաների նկատմամբ բոլոր գործողություններում, անկախ այն բանից, թե դրանք ձեռ¬նարկվում են սոցիալական ապահովության հարցերով զբաղվող պետական կամ մասնավոր հիմնարկ¬ների, դատարանների, վարչական կամ օրենսդրական մարմինների կողմից, առաջնահերթ ուշադրութ¬յուն է դարձվում երեխայի շահերի առավել ապահովմանը։»։
Նույն կոնվենցիայի 40-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Մասնակից պետությունները ճանաչում են մե¬ղադրվող կամ քրեական օրենսդրությունը խախտած համարվող յուրաքանչյուր երեխայի իրա¬վունքը` արժանանալու այնպիսի վերաբերմունքի, որը նպաստում է նրա արժանապատվության և նշանա¬կա¬լիության զգացումի զարգացմանը, երեխայի մեջ ամրապնդում է հարգանքը մարդու իրա¬վունքների և ուրիշների հիմնարար ազատությունների նկատմամբ, և որի դեպքում հաշվի է առնվում երեխայի տարիքը և հասարակության մեջ նրա վերաինտեգրացման և հետագա դրական դեր խաղալուն նպաս¬տելու ցանկալիությունը։ (…)
4. Անհրաժեշտ է այնպիսի բազմազան միջոցառումների առկայությունը, ինչպիսիք են խնամքի, խնամակալության և հսկողության մասին հրամանները, խորհրդատվական ծառայությունները, փոր¬ձաշրջանի նշանակումը, դաստիարակությունը, կրթական և մասնագիտական պատրաստության ծրագ¬րերը և առանձին հաստատություններում խնամքի այլընտրանքային այլ ձևեր, որոնք ապահո¬վում են երեխայի նկատմամբ նրա բարեկեցությանը, ինչպես նաև դրությանն ու հանցագոր¬ծության բնույթին համապատասխանող վերաբերմունք»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, վերլուծելով մեջբերված դրույթները, ԵԱՆԴ/0094/01/13 քրեական գործով 2015թ. օգոստոսի 28-ին կայացված որոշմամբ արձանագրել է, որ. «13. (…) անչափահաս¬ները, պայ¬մանավորված իրենց տարիքային և սոցիալ-հոգեբանական առանձնահատկություններով, ունեն հատուկ հոգածության և խնամքի կարիք, ուստի արդարադատություն իրականացնելիս պետք է հաշվի առնել ձեռ¬նարկվող միջոցառումների հնարավոր ազդեցությունը նրանց բարեկեցության վրա։ Մասնավորա¬պես, կիրառվող ներգործության միջոցների ընտրությունը պետք է պայմանա¬վոր¬ված լինի ոչ միայն կատարված իրավախախտման ծանրությամբ, այլև անձի անհատական առանձ¬նահատ¬կություններով։ Հասարակությունից մեկուսացնելու հետ կապված պատժատեսակները ան¬չա¬փա¬հաս¬¬ների նկատմամբ պետք է կիրառվեն որպես ծայրահեղ միջոց` հնարավոր նվազագույն ժամկետներով և սահմանափակ ու բացառիկ դեպքերում, քանի որ ի տարբերություն չափահասների` ազատազրկման բացասական հետևանքները նրանց վրա ավելի մեծ ազդեցություն են թողնում։ (…)
Այդ որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«15.1. Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ անչափահասների սոցիալ-հոգեբանական առանձ¬նա¬¬հատ¬կություններով պայմանավորված` հասարակությունից նրանց երկարատև ժամկետով մեկու¬սաց¬նելն արդարացված չէ, քանի որ անչափահաս տարիքում անձը հեշտությամբ է են¬թարկվում շրջա¬պատի բացասական ազդեցությանը, մեծանում է հանցավոր ենթամշակույթի տարրերը յուրաց¬նելու հավանա¬կանությունը։ Մյուս կողմից նրանք, ի տարբերություն չափահասների, ավելի հեշտ են են¬թարկ¬վում պատ¬ժի ուղղիչ ազդեցությանը։Հետևաբար` դատարանը նախ և առաջ պետք է քննար¬կի ազատությունից զրկե¬լու հետ չկապված պատժատեսակի նշանակման հնարավորությունը։ Որո¬շակի ժամկետով ազա¬տազրկումը` որպես անչափահասների նկատմամբ կիրառվող ամենախիստ պատ¬ժատեսակ, պետք է նշանակվի միայն բացառիկ դեպքերում, երբ ներգործության որևէ այլ միջոց չի կարող դրական արդյունք ապահովել։
16. Սույն որոշման նախորդ կետում արտահայտված դիրքորոշումը վերլուծելով սույն որոշման 13-15-րդ կետերում մեջբերված միջազգային և ներպետական իրավական կարգավորումների լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բոլոր այն դեպքերում, երբ անչափահասին մեղ¬սագրվող արարքի համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նա¬խատեսվում է միայն ազատազրկում պատժատեսակը, դատարանը պետք է քննարկի ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ ավելի մեղմ պատժամիջոց ընտրելու կամ ավելի ցածր պատժաչափ նշանակելու հնարավորությունը` հաշվի առնելով առկա մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, անչափա¬հասի կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկանի զարգաց¬ման աստիճանը, առողջության վիճակը, նրա վրա այլոց ազդեցությունը, անձը բնութագրող այլ տվյալները, ինչպես նաև հանցա¬գործության` հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը։ Այս մոտե¬ցումը համահունչ է անչա¬փա¬հասների պաշտպանությանն ուղղված միջազգային-իրա¬վական փաս¬տաթղթերի բովանդակությանը և հետապնդում է վերջիններիս բնականոն զարգա¬ցումն ու բարե¬կեցությունն ապահովելու իրավաչափ նպատակ։ (...)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կա¬լանքի« ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշա¬նակելիս հան¬գում է հետևության« որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պա¬տիժը կրելու« ապա կա¬րող է որո¬շում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համա¬ձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատա¬րանը հաշվի է առնում հան¬ցա¬վորի անձը բնութագրող տվյալները« պատաս¬խա¬նատվութ¬յունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրաց¬նող հանգա¬մանք¬ները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է« որ պա¬տիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակ¬նե¬րի« հան¬ցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի« այնպես էլ անձանց շրջա¬նակի հետ կապ¬ված որևէ հա¬տուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի նախատեսել« այսինքն` պատի¬ժը պայմա¬նա¬կանորեն չկի¬րա¬ռելու հիմք է համարվում Դատարանի համոզ¬վածությունն առ այն« որ դատա¬պարտ¬յա¬լի ուղղվելը հնա¬րա¬վոր է առանց որոշակի պատժա¬տեսակները ռեալ կրե¬լու (նման մեկնա¬բանություն է արել նաև ՀՀ Վճռա¬բեկ դատա¬րանը Հասմիկ Պետրոսյանի վերա¬բերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով 2009թ. հունիսի 29-ին կայացրած որոշմամբ)։
Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պա¬տի¬ժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնա¬խա¬տես¬¬¬ված, բայց Դատարանի համոզմամբ այդ¬պիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկ¬¬ված, պա¬տաս¬¬խանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնա¬հատման արդ¬¬¬¬¬¬¬յունք¬¬¬¬ներով։ Սա¬կայն, դա¬տարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատես¬ված պա¬տիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, տվյալ հարցը քննարկելիս և լու¬ծե¬լիս պարտավոր է հաշվի առնել նաև հանցա¬գոր¬ծության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույ¬թը, ինչը նշա¬նակվող պատժի արդարացիության գրավականն է։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հան¬ցա¬գոր¬ծութ¬յան կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հան¬ցա¬վորի կող¬մից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստի¬¬ճանը» (տե՛ս, Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմ¬բերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը)։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի մասին դիրքորոշում Վճռաբեկ դա¬տարանն ար¬տա¬հայտել է Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվա¬կանի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 գործով որոշման մեջ, որի համաձայն` «Արարքի հան¬րային վտան¬գավո¬րության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղ¬քի ձևի և տեսակի, հան¬ցա¬գործության նպա¬տակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեա¬կան օրենսդրութ¬յամբ պահպանվող հա¬սարա¬կական հարաբե¬րության` հանցանքի կատարման պա¬հին ունեցած սո¬ցիա¬լական նշանա¬կության վերա¬բերյալ փաստա¬կան տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հան¬ցա¬գործության կա¬տար¬ման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հան¬ցակցության դեպ¬քում` հան¬ցա¬վորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակ¬ցության աստիճանը»։
Զարգացնելով վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը Վ.Բեգյա¬նի գոր¬ծով որոշման մեջ արձանագրել է, որ «(…) պատիժը պայմանականորեն չկիրա¬ռելու հարցի լուծ¬ման ժա¬մանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի՝
ա) կատարված հանցագործության նպատակն ու շարժառիթը,
բ) քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կա¬տարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
գ) կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը,
դ) հանցագործության կատարման եղանակը,
ե) հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը,
զ) հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մաս¬¬նակցության աստիճանը (…)» (Վանյա Ռաֆիկի Բեգյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվա¬կանի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13 որոշման 14-րդ կետը)։
Վերոնշյալ իրավական դիրքորոշումների լույսի, հաշվի առնելով նաև անչափահասների նկատմամբ պատիժ նշանակելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 14-րդ գլխով նախատեսված նորմերի առանձնահատկությունները` Դատարանը, հաշվի առնելով նաև ամբաս¬տանյալ Էդվարդ Բաբաևի անձը դրականորեն բնու¬թագրող տվյալ¬ները, պատասխա¬նատ¬վությունն ու պա¬տիժը մեղմացնող վերը թվարկված հանգա¬մանք¬ները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրաց¬նող հանգա¬մանք¬ների բացակայությունը, կատարած արարքների քանակը, բնույթն ու վտանգա¬վորության աս¬տի¬¬ճանը (ոչ մեծ ծանրության դի¬տավորյալ հան¬ցագոր¬ծություններ են), աշխատանք և ինքնուրույն վաստակ չունե¬նալու հանգա¬մանքը, նվազ խիստ պատժատեսակ տուգանք նշանակելու պարագա¬յում այն վճա¬րելու անկա¬րողությունը, Դատա¬րա¬նը հանգում է այն համոզվա¬ծութ¬յան« որ ամբաս¬տանյալ Էդվարդ Բաբաևի ուղղվե¬լը և նոր հան¬ցա¬գործությունների կանխումն հնա¬րավոր է նրա նկատ¬¬մամբ յուրաքանչյուր դրվագով կալանք նշա¬նակելու« սակայն այդ պատիժը պայմա¬նա¬կա¬նորեն չկիրա¬ռելու և միաժամանակ ողջամիտ« տվյալ դեպքում՝ մեկ տարի ժամ¬կետով փոր¬ձաշրջան սահմա¬նելու պայ¬ման¬ներում (նվազ խիստ պատժատեսակ տուգանք նշանակելը պատժի նպատակ¬ները չի երաշխավորի)։ Դատարանը փաստում է, որ հատկապես այդ պատիժն է արդա¬րացի ու միա¬ժա¬¬մանակ անհրաժեշտ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու« ամբաս¬տան¬յալին ուղ¬ղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու հա¬մար։
Ամբաստանյալ Էդվարդ Բաբաևի կատարած յուրաքանչյուր հանցանքի համար պատիժ« իսկ հան¬¬ցանքների համակցությամբ վերջնական պատիժ սահմանելիս Դատարանը հաշվի է առնում նաև այն« որ սույն գործով ամբաստանյալին մեղսագրվում է ըստ բնույթի և հանրության համար վտան¬գա¬վո¬րության աստիճանի ոչ մեծ ծանրության հան¬ցա¬գոր¬ծությունների կա¬տարում« հետևա¬բար` նրա նկատ¬մամբ պա¬տիժ պետք է նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով« որը կիրառելի է համարում նաև պատիժները մասնակիորեն գումա¬րելու կանոնը։
Դատարանը փաստում է, որ կալանքի ձևով նշանակվող պատիժը և վերոնշյալ ժամ¬կետով փոր¬¬ձաշրջանն է արդա¬րացի ու միա¬ժա¬¬մանակ անհրաժեշտ ամբաս¬տան¬յալին ուղղելու և նոր հան¬ցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու, ինչպես նաև սոցիալական արդարությունը վերա¬կանգնե¬լու համար։
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հար¬ցին` Դա¬տա¬¬¬րանը փաստում է, որ սույն ամբաստանյալ Էդվարդ Բաբաևի նկատմամբ որպես խա¬¬¬¬փան¬ման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստո¬րագրութ¬յունը դատավճիռը կայացնելու պահին փոփո¬խելու կամ վե¬րաց¬¬նելու հիմքերը բացա¬կա¬յում են, այն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դա¬տավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների« դա¬տական ծախ¬սե¬րի« գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի« քաղա¬¬քա¬ցիական հայ¬ցի հար¬ցե¬րին« սա¬կայն Դատարանը, փաստելով« որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Էդվարդ Բաբաևի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, քրեական գործում բացակայում է նաև դա¬¬տական ծախսերի վերաբերյալ որևէ ապացույց, բավա¬րար¬վում է դրանց արձանագրմամբ։
Դատարանը փաստում է, որ տուժող (քաղաքացիական հայցվոր) «Յուքոմ» ՍՊ ընկերության ներկայացուցիչ Հենրիկ Մար¬տիրոսյանի ներկայացրած քաղաքացիական հայցը հիմ¬նավոր է, են¬թակա է լրիվ բավարարման. որպես հանցագոր¬ծութ¬յամբ տուժող (քաղաքացիական հայցվոր) «Յու¬քոմ» ՍՊ ընկերությանը պատ¬¬ճառված վնասի փոխհատուցում` քաղա¬քացիա¬¬¬կան պատաս¬խանող Էդվարդ Վլադիսլավի Բաբաևից հօգուտ քաղաքացիական հայցվորի անհրաժեշտ է բռնագանձել 85.900 (ութսունհինգ հազար ինը հար¬յուր) ՀՀ դրամ գումար։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցին` Դատարանը փաստում է, որ քրեա¬կան գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժողին ի պահ հանձնված «Սամսունգ Ջի 5 փրայմ» ապ¬րանքանիշի բջջային հեռախոսը անհրաժեշտ է թողնել նրա տնօրինությանը` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ղեկավար¬վելով ՀՀ քրեական դատավա¬րա¬կան օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդված¬ներով, Դատա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝

Էդվարդ Վլադիսլավի Բաբաևին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագոր¬ծությունների կա¬տար¬ման մեջ, նրա նկատ¬մամբ նշանակել պատիժ`
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով` կալանք 1 (մեկ) ամիս ժամկետով,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 1-ին մասով` կալանք` 1 (մեկ) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 2-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելով` Էդվարդ Բաբաևի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ նշանակել կալանք 2 (երկու) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` Էդվարդ Բաբաևի նկատ¬մամբ կալանքի ձևով նշա¬նակված վերոնշյալ պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահ¬մանել փոր¬ձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամ¬կետով` նրա վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը հանձ¬նարա¬րելով ՀՀ ԱՆ պրո¬բացիայի պետա¬կան ծառայության համապա¬տաս¬¬խան ստո¬րաբա¬ժան¬մանը։
Էդվարդ Բաբաևի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու վերա¬բեր¬յալ ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժողին ի պահ հանձնված «Սամսունգ Ջի 5 փրայմ» ապ¬րանքանիշի բջջային հեռախոսը թողնել նրա տնօրինությանը` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Տուժող (քաղաքացիական հայցվոր) «Յուքոմ» ՍՊ ընկերության ներկայացուցիչ Հենրիկ Մար¬տիրոսյանի ներկայացրած քաղաքացիական հայցը բավարարել, քաղաքացիական պատասխանող Էդվարդ Վլադիսլավի Բաբաևից հօգուտ տուժողի, որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասի փոխհատուցում, բռնագանձել 85.900 (ութսունհինգ հազար ինը հար¬յուր) ՀՀ դրամ գումար։
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Դատավճիռը ստացման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում կարող է բողո¬քարկվել ՀՀ վե¬րաքննիչ քրեական դատարան։



ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.Ժ.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0314/01/17
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 05-12-2017
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 13873017
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Էդվարդ Բաբաևին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2017թ. օգստոսի 19-ին ժամը 13:30-ի սահմաններում ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելուդիտավորությամբ այցելել է Երևան քաղաքի Տ. մեծի պողոտայի թիվ 12/58 հասցեում գրծող` <<Ցուքոմ>> ՍՊԸ պատկանող գրասենյակ, որտեղ օգտվելով աշխատակիցների զբաղված լինելու հանգամանքից, գաղտնի հափշտակել է ընկերությանը պատկանող զգալի չափի` 85.900 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժղությամբ բջջային հեռախոս:
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Էդվարդ
Ազգանուն Բաբաև
Հայրանուն Վլադիսլավի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Վիճակագրական տողի համարը 6.3
Չափահաս Ոչ
Մակագրել
Երբ 05-12-2017
Նախագահող դատավոր
Անուն Արշակ
Ազգանուն Վարդանյան
Ընդունվել է վարույթ
Երբ 06-12-2017
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին 07-12-2017
Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը 07-12-2017
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 08-01-2018
Դատավարության կողմեր Մեղադրող
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր
Անուն Անդրանիկ
Ազգանուն Սիմոնյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Սիրանուշ
Ազգանուն Հարությունյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Էդվարդ
Ազգանուն Բաբաև
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ժամ 11:30
Նիստերի դահլիճի համարը 7
Նիստը Կայացել է
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2018թ.
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 02-02-2018
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 7
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 02-03-2018
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 7
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 12-03-2018
Ժամ 12:30
Նիստերի դահլիճի համարը 7
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 14-03-2018
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 7
Նիստը Կայացել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 14-03-2018
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Էդվարդ
Ազգանուն Բաբաև
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ամսաթիվ 14-03-2018
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Օրենսգիրք Քրեական դատավարության օրենսգիրք
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով Դատապարտվել է
Այլ հանցագործության հոդվածներ
Այլ հանցագործության հոդվածներով Դատապարտվել է
Հիմնական պատիժ Կալանք
Այլ պատժաչափեր Այդ թվում հանցափորձի համար
Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 70 հոդ.)
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը Գործ ԵԿԴ/0314/01/17

ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավա¬սության դա¬տարանը (այսուհետ` Դատարան)` հետևյալ կազմով,

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,

քարտուղարությամբ` Արուսյակ Ոսկանյանի և
Հասմիկ Ջանազյանի,

մասնակցությամբ`
մեղադրող` Անդրանիկ Սիմոնյանի,
տուժողի ներկայացուցիչներ` Հենրիկ Մարտիրոսյանի և
Տիգրան Զալյանի,

պաշտպան` Սիրանուշ Հարությունյանի,
օրինական ներկայացուցիչ` Աննա Մխիթարյանի,


նույն դատարանում` դռնբաց դատական նիստերի կարգով քննեց և 2018թ. մարտի 14-ին ավար¬¬տեց քրեա¬կան գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Էդվարդ Վլադիսլավի Բաբաևի` (ծնված 2000թ. նոյեմբերի 14-ին, Երևան քաղաքում, ազ¬գութ¬յամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուրի, 9-ամյա կրթությամբ, նախկի¬նում չդատապարտված, հաշվառված և փաս¬տացի բնակվում է Երևանի Շիրակի փողոցի 2ա/7 շենքի 108-110 բնակարանում, սույն գոր¬ծով մեղ¬սագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-177-րդ հոդվածի 1-ին մա¬սով նախա¬տես¬ված հան¬¬ցավոր արարքների կա¬տարում, որպես խա¬փանման միջոց է ընտրվել չհե¬ռա¬նա¬լու մասին ստո¬րագրութ¬յուն)։

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 13873017 քրեական գործը հարուցվել է 2017թ. օգոստոսի 23-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկա¬նիշ¬նե¬րով ՀՀ ոս¬տի¬¬կանութ¬յան Կենտրոնական բաժնում` քաղ. Անահիտ Թարզյանի հաղորդման հիման վրա։
Թիվ 13873117 քրեական գործը հարուցվել է 2017թ. օգոստոսի 23-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկա¬նիշ¬նե¬րով ՀՀ ոս¬տի¬¬կանության Կենտրոնական բաժնում` քաղ. Լիլիթ Հայրապետյանի հաղորդման հիման վրա։
2017թ. օգոստոսի 19-ին Էդվարդ Բաբաևը ներկայացվել է ՀՀ ոս¬տի¬¬կանության Կենտրոնական բաժին։
2017թ. օգոստոսի 25-ից քրեական գործերի նախաքննությունը կատարվել և ավարտվել է քննչա¬¬կան կո¬միտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վար¬չական շրջան¬ների քննչա¬կան բաժնում։
2017թ. օգոստոսի 28-ին թիվ 13873017 քրեական գործին է միացվել և նույն համարով Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վար¬չական շրջան¬ների քննչա¬կան բաժ¬նում համա¬տեղ քննվել 2017թ. օգոստոսի 23-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով հարուց¬ված թիվ 13873117 քրեական գործը։
2017թ. հոկտեմբերի 11-ին որոշում է կայացվել Էդվարդ Բաբաևին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-177-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես մեղադրյալ ներգրավելու և որպես խափանման միջոց չհեռա¬նա¬լու մասին ստորագրություն կիրառելու մասին։
2017թ. հոկտեմբերի 11-ին Էդվարդ Բաբաևի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում։
2017թ. հոկտեմբերի 11-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ՀՀ քրեական դա¬տավարության օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով կասեցնելու մասին։
2017թ. հոկտեմբերի 24-ին Էդվարդ Բաբաևը բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Շենգավիթի բաժին։
2017թ. հոկտեմբերի 25-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը վերսկսելու մասին։
2017թ. հոկտեմբերի 25-ին Էդվարդ Բաբաևին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-177-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2017թ. հոկտեմբերի 25-ին Էդվարդ Բաբաևի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառ¬վել չհեռա¬նա¬լու մասին ստորագրություն։
2017թ. նոյեմբերի 29-ին որոշում է կայացվել Էդվարդ Բաբաևին առաջադրված մեղադրանքի ծա¬վալը լրացնելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-177-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2017թ. դեկտեմբերի 5-ին քրեական գործը Էդվարդ Վլադիսլավի Բաբաևի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-177-րդ հոդվածի 1-ին մասով հաստատված մեղադ¬րա¬կան եզրա¬կացութ¬յամբ ու¬ղարկ¬վել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան¬ների ընդ¬հանուր իրա¬վա¬սության (սույն դատական ակտի կայացման պահին` Երևան քաղաքի ընդ¬հա¬նուր իրավասության) դատա¬րան, նախագահողին փաստացի հանձնվել է 2017թ. դեկտեմբերի 6-ին, նույն օրը ընդունվել է վա¬րույթ, ապա նշա¬նակվել դատական քննության։

Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դատարանը հաս¬տատված համարեց հետևյալը.
Էդվարդ Բաբաևը 2017թ. օգոստոսի 19-ին՝ ժամը 13։30-ի սահմաններում ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ այցելել է Երևանի Տիգրան Մեծ պողո¬տայի թիվ 12/58 հասցեում գործող «Յուքոմ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող գրասենյակ և, օգտվելով աշխատակիցների զբաղված լինելու հանգամանքից, գաղտնի հափշտակել է ընկերությանը պատ¬կանող զգալի չափի` 85.900 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ «Meizu U10 Black» ապրանքանիշի բջջային հեռախոսը, այսինքն` Էդվարդ Բաբաևը կատարել է հանցավոր արարք, որը նախա¬տեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Բացի այդ, Էդվարդ Բաբաևը 2017թ. օգոստոսի 19-ին՝ ժամը 13։44-ին գույքի գաղտնի հափշտա¬կություն կատարելու նպատակով այցելել է Երևանի Մաշտոցի 5Ա/50 հասցեում գործող «Յուքոմ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող գրասենյակ և, օգտվելով աշխատակիցների զբաղված լի¬նե¬լու հանգամանքից, տաղավարի վրայից աննկատ վերցրել է ընկերությանը պատկանող զգալի չափի` 93.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ «Samsung SM-G570F/DS» ապրանքանիշի բջջա¬յին հեռախոսը« սակայն գրասենյակից դուրս գալու պահին բռնվել է գրասենյակի աշխատակցուհի Լիլիթ Հայրապետյանի կողմից« և հափշտակությունն ավարտին չի հասցրել իր կամքից անկախ հան¬¬գամանքներով, այսինքն` Էդվարդ Բաբաևը կատարել է հանցավոր արարք, որը նախա¬տեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Ամբաստանյալ Էդվարդ Բաբաևն առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղա¬վոր ճա¬նա¬¬¬չեց և կատարածի համար զղջաց, ընդունեց նրան մեղսագրվող գողությունը և գո¬ղութ¬յան փորձը կա¬տարելու փաս¬տերը։
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Էդվարդ Բաբաևի մեղավորութ¬յունը, բացի վերջինիս խոստովանական ցուցմունքներից, հիմնավորվել է նաև պատշաճ իրա¬վական ընթա¬ցա¬¬կարգերի շրջանակներում դա¬տաքննութ¬յամբ հետա¬զոտված հետևյալ ապացույցների հա¬մադրման և գնահատ¬ման արդյունքներով.
Վկա Անահիտ Թարզյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2017թ. օգոս¬տոսի 19-ին՝ ժամը 13։30-ի սահմաններում նկատել է« որ գրասենյակի տաղավարի վրայից բա¬ցակայում է վաճառքի համար նախատեսված 85.900 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Մեյզու» ապրան¬քա¬նիշի բջջային հեռախոսը։ Այդ մասին տեղյակ է պահել անվտանգության աշխատակիցներին։ Այնու¬հետև տեղեկացել է, որ անվտանգության աշխատակիցները, դիտելով պահպանության տեսանկա¬րա¬հանման համակարգի կատարած տեսագրությունները, պարզել են« որ ժամը 13։00-ին գողությունը կատարել է մի երիտասարդի։ Այնուհետև ինքը դիմել է կատարվածի կապակցությամբ ՀՀ ոստիկա¬նության Կենտրոնականի բաժնում հաղորդում է տվել։
Վկա Լիլիթ Հայրապետյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2017թ. օգոստոսի 19-ին՝ ժամը 14։00-ի սահմաններում նկատել է« որ տաղավարի վրայից բացա¬կա¬յում է վա-ճառքի համար նախատեսված «Սամսունգ» ապրանքանիշի բջջային հեռախոսը։ Բջջա¬յին հեռա¬խոսի հափշտակության կատարման մեջ կասկածել է տաղավարից քիչ հեռու կանգնած մի ան¬ծա¬նոթ երիտասարդի« և մոտենալով նրան« պահանջել է, որ դատարկի գրպանների պարունա¬կութ¬յունը։ Նշված երիտասարդը գրպանից հանել և իրեն է փոխանցել հափշտակած «Սամսունգ» ապ¬րան¬քանիշի բջջային հեռախոսը« որից հետո« խորհրդակցելով անվտանգության աշխատա¬կիցների հետ« զանգահարել է ոստիկանություն և հայտնել կատարվածի մասին։ Հետագայում ՀՀ ոստի¬կա¬նության ծա¬ռայողներից տեղեկացել է« որ հանցանք կատարած անձը հանդիսանում է Էդվարդ Բաբաևը։
Դատաապրանքագիտական փորձաքննության 2017թ. հոկտեմբերի 6-ի թիվ 749-ԱՊ-17 եզրա¬կացությամբ« համաձայն որի՝ փորձաքննությանը ներկայացված «Սամսունգ Ջի 5 Փրայմ» ապ¬րանքանիշի բջջային հեռախոսի շուկայական արժեքը 2017թ. օգոստոսի 19-ի դրությամբ կազմել է 93.000 ՀՀ դրամ։
Դեպքի վայրի զննության 2017թ. նոյեմբերի 27-ի արձանագրություններով և դրանց կից լուսանկարչական հավելվածներով« համաձայն որոնց՝ ամբաստանյալը մատնացույց է արել «Յու¬քոմ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող՝ Երևանի Մաշտոցի պողոտայի թիվ 5ա/50 և Տ.Մեծ պողոտայի թիվ 12/58 հասցեում գործող գրասենյակները« ապա նշված գրասենյակներում հանգամանորեն նկա¬րագրել իր կողմից կատարված հանցագործությունների մանրամասները։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի առկայությամբ, մաս¬նա¬վորապես` «Յուքոմ» ՍՊ ընկերության անվտանգության մասնագետ Տիգրան Զալյանի կողմից ներ¬կա¬յացված՝ Երևանի Մաշտոցի պողոտայի թիվ 5ա/50 և Տ.Մեծ պողոտայի թիվ 12/58 հասցեում գոր¬ծող գրասենյակներում տեղադրված տեսանկարահանման համակարգերի տեսախցիկների 2017թ. օգոս¬տոսի 19-ին կատարված տեսագրությունները պարունակող երկու լազերային սկավա¬ռակ¬ների առ¬կայությամբ և դրանց զննության արձանագրություններով« համա¬ձայն որոնց՝ տեսագրութ¬յուն¬ներում երևում են գործով ամբաստանյալ Է.Բաբաևի կողմից գույքի գաղտնի հափշտա¬կություն և հափշտա¬կութ¬յան փորձ կատարելու հանգամանքները։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող «Յուքոմ» ՍՊ ընկերության ներկայացուցիչ Տիգրան Զալյանին ի պահ հանձնված «Սամսունգ Ջի 5 Փրայմ» ապրանքանիշի բջջային հեռախոսի առկա¬յությամբ։

Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը.
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատա¬¬րա¬նը հաս¬¬տատ¬ված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Էդվարդ Բաբաևը կատարել է ուրիշի զգալի չափերի գույքի գաղտնի հափշտա¬կություն (գողություն), ինչպես նաև զգալի չափերի գույքի գաղտնի հափշտա¬¬կության փորձ, այսինքն` մեղավորությամբ կատարել է հան¬ցա¬վոր արարքներ« որոնք հա¬մա¬պա¬տաս¬¬խանում են ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախա¬տես¬ված հան¬ցա¬գործության հատ¬կանիշ¬ներին, հետևա¬բար` նա քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬¬¬վության և պատժի ենթա¬¬կա է այդ հոդ¬վածների վերոնշյալ մա¬սերով և կետե¬րով։

Նշանակվող պատժի և դատավճռով լուծման ենթակա այլ հարցեր.
Ամբաստանյալ Էդվարդ Բաբաևի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որո¬շելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬նել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցա¬¬¬գոր¬¬ծութ¬յունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն ար¬դարացի« համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հան¬գա¬մանք¬ներին« հան¬¬ցավորի անձ¬նա¬¬¬վորությանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է« որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մա¬սի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտան¬¬գա¬վո¬րության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խա¬¬¬նատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն` հան¬ցագործության համար նախա¬տեսված պատիժ¬ներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապա¬հովել պատժի նպատակ¬ները։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունեցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմ¬¬նա¬վո¬րումները« այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յուն¬ները« պարտադիր են դատարանի հա¬մար նույ¬¬¬¬նանման փաստական հանգամանք¬ներով գործի քննության ժամա¬նակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկ¬տեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով նա¬խա¬տեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղ¬¬մաց¬նող հան¬¬գամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դա¬տա¬րանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ« որոնք նույն հոդվածի առա¬ջին մասում նշված չեն։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Էդվարդ Բաբաևի անձը բնութագրող տվյալներ է գնա¬հատում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2017թ. հոկտեմբերի 9-ին կատարված հարցման արդյունքների), հանցանքները կատարելու պահին անչափահաս լինելը (հա¬մա¬ձայն ՀՀ քաղաքացու AP սերիայի 0325298 համարի անձնագրային տվյալների ծնվել է 2000թ. նոյեմբերի 14-ին), իսկ որ¬պես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղ¬մացնող հանգամանքներ` դեռևս մինչդա¬տա¬կան վարույթից իրեն լիովին մեղավոր ճանա¬չելն ու խոստովանական ցուցմունքներ տալը, կա¬տարածի համար զղջալը, բնակության վայրում և դպրո¬ցում դրականորեն բնութագրվելը (համաձայն պարետ Ա.Սարգսյանի, դպրոցի տնօրեն Ա.Գյուլում¬յանի և դասղեկ Ս.Գրիգորյանի հաստատած բնութագրերի պատճենների)։
Ամբաստանյալ Է.Բաբաևի անձը բնու¬թագրող վե¬րոնշյալ տվյալները և պատասխա¬նատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղմացնող հան¬գամանքը հաս¬տատված են գոր¬¬ծով ձեռք բերված և դա¬տաքննութ¬յամբ հետա¬զոտ¬ված, թույլատ¬րե¬¬լիութ¬յան ու վերաբերելիության չա¬փա¬¬¬նիշ¬ներին համա¬պա¬տաս¬խա¬նող ապա¬ցույց¬¬ներով, ող¬ջամտո¬րեն նվազեցնում են նրա անձի հանրային վտան¬գավո¬րությունը։
Դատարանը ամբաստանյալ Էդվարդ Բաբաևի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծան¬րաց¬նող հանգամանքներ չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ Էդվարդ Բաբաևի նկատ¬¬մամբ պատժի նշանակման խնդրին` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված է պա¬տիժ տու¬գանքի, կալանքի կամ որոշակի ժամկետով ազա¬տազրկման ձևով, հետևաբար` մասնավոր մեղադրանքի վերաբերյալ սույն գործով քննարկ¬¬ման ենթակա են` մեղսագրված յուրաքանչյուր հոդվածով ամբաստանյալ Էդվարդ Բաբաևի նկատմամբ նշանակվող պատժա¬տեսակի ընտրութ¬¬յան և պատժաչափի, տվյալ հոդվածով նա¬խա¬տես¬ված պատիժների նվազագույն սահմա¬նից ավելի մեղմ պատիժ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի կիրառում), հան¬¬¬ցագոր¬ծությունների համակցութ¬յամբ վերջնական պա¬տիժ նշանակելու, դրա չափի, ազա¬տազրկման կամ կալանքի ձևով վերջնական պատիժ նշանակելու պարագայում` նշա¬նակվող այդ պատիժը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդ¬վածի կի¬րա¬ռում) հար¬ցերը։
Ամբաստանյալ Էդվարդ Բաբաևի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 1-ին մասով ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու պայմաններում Դատարանը պար¬տա¬վոր է հաշվի առնել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջը, այն որ` հանցա¬փորձի համար ա¬զա¬¬տազրկման ձևով պատ¬¬¬ժի ժամ¬կետը չի կարող գերա¬զան¬ցել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մա¬սի համապա¬տասխան հոդվածով նախատեսված պատժի առավելագույն ժամ¬կետի երեք քառոր¬դը։
Անչափահաս ամբաստանյալ Էդվարդ Բաբաևի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Դատարանը ղեկավարվում է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումներով.
Այսպես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 90-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` անչափահասի նկատ¬մամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում նրա կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկանի զարգացման աստիճանը, առողջական վիճակը, անձի այլ առանձնահատկությունները, ինչպես նաև նրա վրա այլ անձանց ազդեցությունը։
«Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին» միջազգային դաշնագրի 24-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր երեխա, առանց ռասայի, մաշկի գույնի, սեռի, լեզվի, կրոնի, ազգային կամ սոցիալական ծագման, գույքային վիճակի կամ ծննդի հատկանիշով որևէ խտրա¬¬¬կա¬նության, իրավունք ունի իր ընտանիքի, հասարակության և պետության կողմից պաշտ¬պա¬նության այնպիսի միջոցների, որոնք անհրաժեշտ են նրան որպես մանկահասակի»։
«Երեխայի իրավունքների մասին» ՀՀ օրենքի 8-րդ հոդվածի 1-ին պարբերության համաձայն` «Յու¬րաքանչյուր երեխա ունի ֆիզիկական, մտավոր և հոգևոր լիարժեք զարգացման համար անհրա¬ժեշտ կենսապայմանների իրավունք»։
«Անչափահասների նկատմամբ արդարադատություն իրականացնելու վերաբերյալ» ՄԱԿ-ի նվա¬զագույն ստանդարտ կանոնների («Պեկինյան կանոններ») 5-րդ կետի համաձայն` «Անչափա¬հաս¬ների վերաբերյալ արդարադատության համակարգը ուղղված է առաջին հերթին անչափահասի բարեկե¬ցութ¬յան ապահովմանը, որպեսզի անչափահաս իրավախախտների վրա ազդեցություն գործող ցան¬կացած միջոց միշտ համաչափ լինի ինչպես իրավախախտի անհատական առանձնա¬հատ¬¬կութ¬յուններին, այն¬պես էլ իրավախախտման հանգամանքներին»։
«Պեկինյան կանոնների» 17.1-րդ կետի համաձայն` «Ներգործության միջոցների ընտրության ժամանակ իրավասու մարմինը պետք է ղեկավարվի հետևյալ սկզբունքներով.
ա) ներգործության միջոցները միշտ պետք է համարժեք լինեն ոչ միայն իրավախախտման հանգամանքներին և ծանրությանը, այլև անչափահասի դրությանը և պահանջներին, ինչպես նաև հասարակության պահանջներին.
բ) անչափահասի անձնական ազատության սահմանափակման մասին որոշումը պետք է ըն¬դունվի միայն հարցի մանրազնին քննարկումից հետո, և սահմանափակումը հնարավորության սահ¬մաններում պետք է հասցնել նվազագույնի. (…)»։
«Պեկինյան կանոնների» 19.1-րդ կետի համաձայն` «Անչափահասին որևէ ուղղիչ հիմնարկում ներ¬փակելը միշտ պետք է ծայրահեղ միջոց լինի, անհրաժեշտ նվազագույն ժամկետի համար կի¬րառ¬ված»։
«Երեխայի իրավունքների մասին» ՄԱԿ-ի կոնվենցիայի 37-րդ հոդվածի համաձայն` «Մաս¬նակից պետությունները ապահովում են, որ. (...)
(բ) ոչ մի երեխա չզրկվի ազատությունից անօրինական կամ կամայական կերպով։ Երեխայի ձեր¬բակալությունը, կալանքը կամ ազատազրկումն իրականացվում են համաձայն օրենքի և գործադրվում են միայն որպես ծայրահեղ միջոց և որքան հնարավոր է` կարճ ժամանակամիջոցով, (...)»։
«Ազատազրկված անչափահաս անձանց պաշտպանության վերաբերյալ» ՄԱԿ-ի կանոնների («Հավանայի կանոններ») 2-րդ կետը սահմանում է. «Անչափահասին ազատությունից զրկելը պետք է կիրառվի որպես ներգործության ծայրահեղ միջոց` անհրաժեշտ նվազագույն ժամկետով։ Այն պետք է սահմանափակվի բացառիկ դեպքերում։ Պատժի ժամկետը պետք է որոշվի դատական մարմնի կողմից` չբացառելով նրան վաղաժամկետ ազատելու հնարավորությունը»։
«Երեխաների իրավունքների մասին» Նյու-Յորքի 1989թ. նոյեմբերի 20-ի կոնվենցիայի (Հայաս¬տանի Հանրապետության կողմից վավերացվել է 1992թ. հունիսի 1-ին) 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համա¬ձայն` «Երեխաների նկատմամբ բոլոր գործողություններում, անկախ այն բանից, թե դրանք ձեռ¬նարկվում են սոցիալական ապահովության հարցերով զբաղվող պետական կամ մասնավոր հիմնարկ¬ների, դատարանների, վարչական կամ օրենսդրական մարմինների կողմից, առաջնահերթ ուշադրութ¬յուն է դարձվում երեխայի շահերի առավել ապահովմանը։»։
Նույն կոնվենցիայի 40-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Մասնակից պետությունները ճանաչում են մե¬ղադրվող կամ քրեական օրենսդրությունը խախտած համարվող յուրաքանչյուր երեխայի իրա¬վունքը` արժանանալու այնպիսի վերաբերմունքի, որը նպաստում է նրա արժանապատվության և նշանա¬կա¬լիության զգացումի զարգացմանը, երեխայի մեջ ամրապնդում է հարգանքը մարդու իրա¬վունքների և ուրիշների հիմնարար ազատությունների նկատմամբ, և որի դեպքում հաշվի է առնվում երեխայի տարիքը և հասարակության մեջ նրա վերաինտեգրացման և հետագա դրական դեր խաղալուն նպաս¬տելու ցանկալիությունը։ (…)
4. Անհրաժեշտ է այնպիսի բազմազան միջոցառումների առկայությունը, ինչպիսիք են խնամքի, խնամակալության և հսկողության մասին հրամանները, խորհրդատվական ծառայությունները, փոր¬ձաշրջանի նշանակումը, դաստիարակությունը, կրթական և մասնագիտական պատրաստության ծրագ¬րերը և առանձին հաստատություններում խնամքի այլընտրանքային այլ ձևեր, որոնք ապահո¬վում են երեխայի նկատմամբ նրա բարեկեցությանը, ինչպես նաև դրությանն ու հանցագոր¬ծության բնույթին համապատասխանող վերաբերմունք»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, վերլուծելով մեջբերված դրույթները, ԵԱՆԴ/0094/01/13 քրեական գործով 2015թ. օգոստոսի 28-ին կայացված որոշմամբ արձանագրել է, որ. «13. (…) անչափահաս¬ները, պայ¬մանավորված իրենց տարիքային և սոցիալ-հոգեբանական առանձնահատկություններով, ունեն հատուկ հոգածության և խնամքի կարիք, ուստի արդարադատություն իրականացնելիս պետք է հաշվի առնել ձեռ¬նարկվող միջոցառումների հնարավոր ազդեցությունը նրանց բարեկեցության վրա։ Մասնավորա¬պես, կիրառվող ներգործության միջոցների ընտրությունը պետք է պայմանա¬վոր¬ված լինի ոչ միայն կատարված իրավախախտման ծանրությամբ, այլև անձի անհատական առանձ¬նահատ¬կություններով։ Հասարակությունից մեկուսացնելու հետ կապված պատժատեսակները ան¬չա¬փա¬հաս¬¬ների նկատմամբ պետք է կիրառվեն որպես ծայրահեղ միջոց` հնարավոր նվազագույն ժամկետներով և սահմանափակ ու բացառիկ դեպքերում, քանի որ ի տարբերություն չափահասների` ազատազրկման բացասական հետևանքները նրանց վրա ավելի մեծ ազդեցություն են թողնում։ (…)
Այդ որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«15.1. Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ անչափահասների սոցիալ-հոգեբանական առանձ¬նա¬¬հատ¬կություններով պայմանավորված` հասարակությունից նրանց երկարատև ժամկետով մեկու¬սաց¬նելն արդարացված չէ, քանի որ անչափահաս տարիքում անձը հեշտությամբ է են¬թարկվում շրջա¬պատի բացասական ազդեցությանը, մեծանում է հանցավոր ենթամշակույթի տարրերը յուրաց¬նելու հավանա¬կանությունը։ Մյուս կողմից նրանք, ի տարբերություն չափահասների, ավելի հեշտ են են¬թարկ¬վում պատ¬ժի ուղղիչ ազդեցությանը։Հետևաբար` դատարանը նախ և առաջ պետք է քննար¬կի ազատությունից զրկե¬լու հետ չկապված պատժատեսակի նշանակման հնարավորությունը։ Որո¬շակի ժամկետով ազա¬տազրկումը` որպես անչափահասների նկատմամբ կիրառվող ամենախիստ պատ¬ժատեսակ, պետք է նշանակվի միայն բացառիկ դեպքերում, երբ ներգործության որևէ այլ միջոց չի կարող դրական արդյունք ապահովել։
16. Սույն որոշման նախորդ կետում արտահայտված դիրքորոշումը վերլուծելով սույն որոշման 13-15-րդ կետերում մեջբերված միջազգային և ներպետական իրավական կարգավորումների լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բոլոր այն դեպքերում, երբ անչափահասին մեղ¬սագրվող արարքի համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նա¬խատեսվում է միայն ազատազրկում պատժատեսակը, դատարանը պետք է քննարկի ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ ավելի մեղմ պատժամիջոց ընտրելու կամ ավելի ցածր պատժաչափ նշանակելու հնարավորությունը` հաշվի առնելով առկա մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, անչափա¬հասի կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկանի զարգաց¬ման աստիճանը, առողջության վիճակը, նրա վրա այլոց ազդեցությունը, անձը բնութագրող այլ տվյալները, ինչպես նաև հանցա¬գործության` հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը։ Այս մոտե¬ցումը համահունչ է անչա¬փա¬հասների պաշտպանությանն ուղղված միջազգային-իրա¬վական փաս¬տաթղթերի բովանդակությանը և հետապնդում է վերջիններիս բնականոն զարգա¬ցումն ու բարե¬կեցությունն ապահովելու իրավաչափ նպատակ։ (...)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կա¬լանքի« ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշա¬նակելիս հան¬գում է հետևության« որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պա¬տիժը կրելու« ապա կա¬րող է որո¬շում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համա¬ձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատա¬րանը հաշվի է առնում հան¬ցա¬վորի անձը բնութագրող տվյալները« պատաս¬խա¬նատվութ¬յունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրաց¬նող հանգա¬մանք¬ները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է« որ պա¬տիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակ¬նե¬րի« հան¬ցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի« այնպես էլ անձանց շրջա¬նակի հետ կապ¬ված որևէ հա¬տուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի նախատեսել« այսինքն` պատի¬ժը պայմա¬նա¬կանորեն չկի¬րա¬ռելու հիմք է համարվում Դատարանի համոզ¬վածությունն առ այն« որ դատա¬պարտ¬յա¬լի ուղղվելը հնա¬րա¬վոր է առանց որոշակի պատժա¬տեսակները ռեալ կրե¬լու (նման մեկնա¬բանություն է արել նաև ՀՀ Վճռա¬բեկ դատա¬րանը Հասմիկ Պետրոսյանի վերա¬բերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով 2009թ. հունիսի 29-ին կայացրած որոշմամբ)։
Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պա¬տի¬ժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնա¬խա¬տես¬¬¬ված, բայց Դատարանի համոզմամբ այդ¬պիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկ¬¬ված, պա¬տաս¬¬խանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնա¬հատման արդ¬¬¬¬¬¬¬յունք¬¬¬¬ներով։ Սա¬կայն, դա¬տարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատես¬ված պա¬տիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, տվյալ հարցը քննարկելիս և լու¬ծե¬լիս պարտավոր է հաշվի առնել նաև հանցա¬գոր¬ծության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույ¬թը, ինչը նշա¬նակվող պատժի արդարացիության գրավականն է։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հան¬ցա¬գոր¬ծութ¬յան կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հան¬ցա¬վորի կող¬մից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստի¬¬ճանը» (տե՛ս, Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմ¬բերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը)։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի մասին դիրքորոշում Վճռաբեկ դա¬տարանն ար¬տա¬հայտել է Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվա¬կանի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 գործով որոշման մեջ, որի համաձայն` «Արարքի հան¬րային վտան¬գավո¬րության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղ¬քի ձևի և տեսակի, հան¬ցա¬գործության նպա¬տակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեա¬կան օրենսդրութ¬յամբ պահպանվող հա¬սարա¬կական հարաբե¬րության` հանցանքի կատարման պա¬հին ունեցած սո¬ցիա¬լական նշանա¬կության վերա¬բերյալ փաստա¬կան տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հան¬ցա¬գործության կա¬տար¬ման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հան¬ցակցության դեպ¬քում` հան¬ցա¬վորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակ¬ցության աստիճանը»։
Զարգացնելով վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը Վ.Բեգյա¬նի գոր¬ծով որոշման մեջ արձանագրել է, որ «(…) պատիժը պայմանականորեն չկիրա¬ռելու հարցի լուծ¬ման ժա¬մանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի՝
ա) կատարված հանցագործության նպատակն ու շարժառիթը,
բ) քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կա¬տարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
գ) կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը,
դ) հանցագործության կատարման եղանակը,
ե) հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը,
զ) հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մաս¬¬նակցության աստիճանը (…)» (Վանյա Ռաֆիկի Բեգյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվա¬կանի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13 որոշման 14-րդ կետը)։
Վերոնշյալ իրավական դիրքորոշումների լույսի, հաշվի առնելով նաև անչափահասների նկատմամբ պատիժ նշանակելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 14-րդ գլխով նախատեսված նորմերի առանձնահատկությունները` Դատարանը, հաշվի առնելով նաև ամբաս¬տանյալ Էդվարդ Բաբաևի անձը դրականորեն բնու¬թագրող տվյալ¬ները, պատասխա¬նատ¬վությունն ու պա¬տիժը մեղմացնող վերը թվարկված հանգա¬մանք¬ները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրաց¬նող հանգա¬մանք¬ների բացակայությունը, կատարած արարքների քանակը, բնույթն ու վտանգա¬վորության աս¬տի¬¬ճանը (ոչ մեծ ծանրության դի¬տավորյալ հան¬ցագոր¬ծություններ են), աշխատանք և ինքնուրույն վաստակ չունե¬նալու հանգա¬մանքը, նվազ խիստ պատժատեսակ տուգանք նշանակելու պարագա¬յում այն վճա¬րելու անկա¬րողությունը, Դատա¬րա¬նը հանգում է այն համոզվա¬ծութ¬յան« որ ամբաս¬տանյալ Էդվարդ Բաբաևի ուղղվե¬լը և նոր հան¬ցա¬գործությունների կանխումն հնա¬րավոր է նրա նկատ¬¬մամբ յուրաքանչյուր դրվագով կալանք նշա¬նակելու« սակայն այդ պատիժը պայմա¬նա¬կա¬նորեն չկիրա¬ռելու և միաժամանակ ողջամիտ« տվյալ դեպքում՝ մեկ տարի ժամ¬կետով փոր¬ձաշրջան սահմա¬նելու պայ¬ման¬ներում (նվազ խիստ պատժատեսակ տուգանք նշանակելը պատժի նպատակ¬ները չի երաշխավորի)։ Դատարանը փաստում է, որ հատկապես այդ պատիժն է արդա¬րացի ու միա¬ժա¬¬մանակ անհրաժեշտ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու« ամբաս¬տան¬յալին ուղ¬ղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու հա¬մար։
Ամբաստանյալ Էդվարդ Բաբաևի կատարած յուրաքանչյուր հանցանքի համար պատիժ« իսկ հան¬¬ցանքների համակցությամբ վերջնական պատիժ սահմանելիս Դատարանը հաշվի է առնում նաև այն« որ սույն գործով ամբաստանյալին մեղսագրվում է ըստ բնույթի և հանրության համար վտան¬գա¬վո¬րության աստիճանի ոչ մեծ ծանրության հան¬ցա¬գոր¬ծությունների կա¬տարում« հետևա¬բար` նրա նկատ¬մամբ պա¬տիժ պետք է նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով« որը կիրառելի է համարում նաև պատիժները մասնակիորեն գումա¬րելու կանոնը։
Դատարանը փաստում է, որ կալանքի ձևով նշանակվող պատիժը և վերոնշյալ ժամ¬կետով փոր¬¬ձաշրջանն է արդա¬րացի ու միա¬ժա¬¬մանակ անհրաժեշտ ամբաս¬տան¬յալին ուղղելու և նոր հան¬ցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու, ինչպես նաև սոցիալական արդարությունը վերա¬կանգնե¬լու համար։
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հար¬ցին` Դա¬տա¬¬¬րանը փաստում է, որ սույն ամբաստանյալ Էդվարդ Բաբաևի նկատմամբ որպես խա¬¬¬¬փան¬ման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստո¬րագրութ¬յունը դատավճիռը կայացնելու պահին փոփո¬խելու կամ վե¬րաց¬¬նելու հիմքերը բացա¬կա¬յում են, այն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դա¬տավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների« դա¬տական ծախ¬սե¬րի« գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի« քաղա¬¬քա¬ցիական հայ¬ցի հար¬ցե¬րին« սա¬կայն Դատարանը, փաստելով« որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Էդվարդ Բաբաևի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, քրեական գործում բացակայում է նաև դա¬¬տական ծախսերի վերաբերյալ որևէ ապացույց, բավա¬րար¬վում է դրանց արձանագրմամբ։
Դատարանը փաստում է, որ տուժող (քաղաքացիական հայցվոր) «Յուքոմ» ՍՊ ընկերության ներկայացուցիչ Հենրիկ Մար¬տիրոսյանի ներկայացրած քաղաքացիական հայցը հիմ¬նավոր է, են¬թակա է լրիվ բավարարման. որպես հանցագոր¬ծութ¬յամբ տուժող (քաղաքացիական հայցվոր) «Յու¬քոմ» ՍՊ ընկերությանը պատ¬¬ճառված վնասի փոխհատուցում` քաղա¬քացիա¬¬¬կան պատաս¬խանող Էդվարդ Վլադիսլավի Բաբաևից հօգուտ քաղաքացիական հայցվորի անհրաժեշտ է բռնագանձել 85.900 (ութսունհինգ հազար ինը հար¬յուր) ՀՀ դրամ գումար։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցին` Դատարանը փաստում է, որ քրեա¬կան գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժողին ի պահ հանձնված «Սամսունգ Ջի 5 փրայմ» ապ¬րանքանիշի բջջային հեռախոսը անհրաժեշտ է թողնել նրա տնօրինությանը` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ղեկավար¬վելով ՀՀ քրեական դատավա¬րա¬կան օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդված¬ներով, Դատա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝

Էդվարդ Վլադիսլավի Բաբաևին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագոր¬ծությունների կա¬տար¬ման մեջ, նրա նկատ¬մամբ նշանակել պատիժ`
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով` կալանք 1 (մեկ) ամիս ժամկետով,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 1-ին մասով` կալանք` 1 (մեկ) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 2-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելով` Էդվարդ Բաբաևի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ նշանակել կալանք 2 (երկու) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` Էդվարդ Բաբաևի նկատ¬մամբ կալանքի ձևով նշա¬նակված վերոնշյալ պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահ¬մանել փոր¬ձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամ¬կետով` նրա վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը հանձ¬նարա¬րելով ՀՀ ԱՆ պրո¬բացիայի պետա¬կան ծառայության համապա¬տաս¬¬խան ստո¬րաբա¬ժան¬մանը։
Էդվարդ Բաբաևի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու վերա¬բեր¬յալ ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժողին ի պահ հանձնված «Սամսունգ Ջի 5 փրայմ» ապ¬րանքանիշի բջջային հեռախոսը թողնել նրա տնօրինությանը` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Տուժող (քաղաքացիական հայցվոր) «Յուքոմ» ՍՊ ընկերության ներկայացուցիչ Հենրիկ Մար¬տիրոսյանի ներկայացրած քաղաքացիական հայցը բավարարել, քաղաքացիական պատասխանող Էդվարդ Վլադիսլավի Բաբաևից հօգուտ տուժողի, որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասի փոխհատուցում, բռնագանձել 85.900 (ութսունհինգ հազար ինը հար¬յուր) ՀՀ դրամ գումար։
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Դատավճիռը ստացման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում կարող է բողո¬քարկվել ՀՀ վե¬րաքննիչ քրեական դատարան։



ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.Ժ.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 14-03-2018
Դատավճռի, որոշման կատարում
Ամսաթիվ 17-04-2018
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 21-05-2018
Էջերի քանակ 1-192, 2-72
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
Ամսաթիվ 23-05-2018
Էջերի քանակը 192, 72