ԵԿԴ/0304/01/17
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՊԱՏԱՍԽԱՆԱՏՎՈՒԹՅՈՒՆԻՑ ՈՒ ՊԱՏԺԻՑ ԱԶԱՏԵԼՈՒ ԵՎ
ԲԺՇԿԱԿԱՆ ԲՆՈՒՅԹԻ ՀԱՐԿԱԴՐԱՆՔԻ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

23 մայիսի 2019թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը՝ նախա-գահությամբ` դատավոր Գ.Պողոսյանի, քարտուղարությամբ` Ն.Թումանյանի, մասնակցութ-յամբ՝ դատախազ Ա.Վարդանյանի, տուժող Ա.Հարությունյանի, անմեղսունակության վիճա-կում քրեական օրենքով չթույլատրված արարք կատարած Տ.Հարությունյանի, օրինական ներկայացուցիչ Ա.Դավթյանի, պաշտպան Լ.Գասպարյանի, դատարանում՝ դռնբաց դատա-կան նիստում, քննեց Տիգրան Միշայի Հարությունյանի (ծնված 10.06.1965թ. Երևան քաղա-քում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չդատված, հաշվառված է՝ ք.Երևան, Արամի նրբանցք, տուն հ. 24, կիրառվել է հոգեբուժական հիվանդանոցում տեղա-վորելու ձևով անվտանգության միջոց, մեղսագրվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվա-ծով նախատեսված արարք), նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց կիրառե-լու վերաբերյալ գործը։
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

Ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի Մարաշի բաժանմունքի ավագ հետաքննիչ Ս.Աբովյանը 28.07.2017թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով հարուցել է թիվ 13860617 քրեական գործը և այն ընդունել է իր վարույթ։
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Է.Հովհաննիսյանը 01.08.2017թ. ո-րոշմամբ թիվ 13860617 գործն ընդունել է իր վարույթ։
Քննիչի 06.09.2017թ. որոշմամբ որպես խափանման միջոց Տ.Հարությունյանի նկատ-մամբ ընտրվել է չհեռանալու մասին ստորագրությունը, իսկ 12.09.2017թ. որոշմամբ վերջինս ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով։
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Պ.Աղաբաբյանը 03.10.2017թ. որոշմամբ թիվ 13860617 գործն ընդունել է իր վարույթ։
Քննիչը 13.11.2017թ. որոշմամբ թիվ 13860617 գործով Տ.Հարությունյանի նկատմամբ հարուցել է բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու վարույթ։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի 14.11.2017թ. որոշմամբ Տ.Հարությունյանի նկատ-մամբ որպես անվտանգության միջոց, կիրառվել է հոգեբուժական հիվանդանոցում տեղավո-րելը և վերջինս տեղավորվել է ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն հոգեբուժական կենտրոն» ՓԲ ընկերութ-յան կլինիկայում։
Քննիչի 18.11.2017թ. որոշմամբ Տ.Հարությունյանի նկատմամբ կիրառված խափան-ման միջոցը վերացվել է։
2017թ. նոյեմբերի 27-ին թիվ 13860617 գործն ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատա-րան` Տ.Հարությունյանի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու համար։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի (դատավոր Գ.Պողոսյան) 2017թ. նոյեմբերի 29-ի որոշմամբ Տիգրան Միշայի Հարությունյանի վերաբերյալ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոց կիրառելու մասին գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2017թ. դեկտեմբերի 12-ի որոշմամբ նշանակվել է դատաքննության։
24.11.2017թ. կայացված որոշմամբ նախաքննության մարմինը պարզված է համարել, որ. «2017 թվականի հուլիսի 25-ին` ժամը 14։00-ին, Արմեն Միշայի Հարությունյանը ՀՀ ոս-տիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնում հաղորդում է տվել այն մասին, որ նույն օրը` ժամը 12։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արամի նրբանցքի 24 տանը, եղբայրը` Տիգրան Հարությունյանը, կենցաղային հարցերի շուրջ վիճաբանել է իր հետ, որի ժամանակ խոհանոցային դանակով մեկ անգամ հարվածել է իր ձախ ձեռքի ճկույթ մատին` պատճառելով թեթև մարմնական վնասվածք։
(…)։
2017թ. սեպտեմբերի 17-ին որոշում է կայացվել Տիգրան Հարությունյանի վերաբերյալ դատահոգեբուժական ամբուլատոր փորձաքննություն նշանակելու մասին։
2017թ. հոկտեմբերի 27-ին ստացված ամբուլատոր դատահոգեբուժական թիվ 328/17 եզրակացության համաձայն` Տիգրան Միշայի Հարությունյանը նախկինում և ներկայումս տառապել և տառապում է «Շիզոֆրենիա, պարանոիդ ձև, կայուն դեֆեկտով» քրոնիկ հոգե-կան հիվանդությամբ։ Իրավախախտումը կատարելու պահին Տիգրան Հարությունյանը չէր կարող հաշիվ տալ իր կատարած գործողությունների համար և ղեկավարել դրանք։ Տիգրան Հարությունյանը ճանաչվել է անմեղսունակ, հանրության համար վտանգ է ներկայացնում, կարիք ունի հարկադրական բուժման ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմուն-քում և իր ներկա հոգեկան առողջական վիճակով չի կարող մասնակցել դատաքննչական գործողություններին»։
Նախաքննության մարմինը, նույն որոշմամբ հաշվի առնելով, որ Տիգրան Հարություն-յանն իր ներկա հոգեկան առողջական վիճակով հանրության համար վտանգ է ներկայաց-նում, ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժման կարիք ունի և պատճառաբանելով, որ գործով վարույթն ավարտելու համար հավաքվել է ապա-ցույցների բավարար համակցություն, որոշել է գործն ուղարկել դատարան՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով նախատեսված արարքն անմեղսունակության վիճակում կա-տարած Տիգրան Միշայի Հարությունյանի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոց կիրառելու համար։

Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները.

Դատաքննությամբ պարզվեց, որ անմեղսունակ Տիգրան Միշայի Հարությունյանը 2017թ. հուլիսի 25-ին` ժամը 12։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արամի նրբանցքի հ. 24 տանը կենցաղային հարցերի շուրջ վիճաբանելով եղբոր` Արմեն Միշայի Հարությունյանի հետ, խոհանոցային դանակով մեկ անգամ հարվածել է վերջինիս ձախ ձեռքի ճկույթին` պատճառելով թեթև մարմնական վնասվածք։

Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.

Դատաքննությամբ տուժող Արմեն Հարությունյանը և օրինական ներկայացուցիչ Աիդա Դավթյանը հրաժարվեցին ցուցմունք տալուց։
Տուժող Արմեն Հարությունյանի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ 2017թ. հուլիսի 25-ին` ժամը 11։30-ի սահմաններում, Տիգրան Հարու-թյունյանի հետ եղել են տանը։ Վերջինիս հայտնել է, որ գիշերային ժամերին երաժշտու-թյուն միացնելու պատճառով հարևանները բողոքել են ու խնդրել է, որպեսզի այլևս ուշ ժա-մին երաժշտություն չմիացնի։ Նշված խոսակցությունը տեղի է ունեցել Տիգրանի սենյակում, որից հետո ինքը գնացել է իր սենյակ։ Մոտ 2 երկու րոպե հետո Տիգրանը, խոհանոցային դանակը ձեռքին, մտել է իր սենյակ ու հարձակվել իր վրա։ Պաշտպանվելու նպատակով վերցրել է սենյակում դրված աթոռն ու դրանով սկսել է պաշտպանվել, սակայն այդ ընթաց-քում Տիգրանին հաջողվել է հարվածել իր ձախ ձեռքի ճկույթին, ինչի հետևանքով վնաս-վածք է ստացել։ Իրեն հաջողվել է հրելով Տիգրանին դուրս հանել սենյակից, որից հետո կող-պեքով փակել է դուռն ու զանգահարել է ոստիկանություն։ Դրանից մոտ 10 րոպե հետո ժա-մանել են ոստիկանության աշխատակիցները և Տիգրանի հետ միասին գնացել են ոստիկա-նության Կենտրոնական բաժին, որտեղ կատարվածի վերաբերյալ հաղորդում է տվել։
Տուժող Ա.Հարությունյանը դատաքննությամբ պնդեց իր նախաքննական ցուցմունքը։
Տ.Հարությունյանի օրինական ներկայացուցիչ Աիդա Դավթյանի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ Տիգրան և Արմեն Հարությունյան-ներն իր որդիներն են և միասին բոլորով բնակվում են նույն հասցեում։ Տ.Հարությունյանը հոգեկան խնդիրներ ունի և հաշվառված է «Ավան» հոգեբուժական կլինիկայում։
2017թ. հուլիսի 25-ին` ժամը 12։30-ի սահմաններում, երբ որդիները գտնվել են տանը, Տ.Հարությունյանը դանակը ձեռքին հարձակվել է Ա.Հարությունյանի վրա, որի ընթացքում վերջինս պաշտպանվել է, սակայն Տիգրանին հաջողվել է դանակով վնասել Արմենի ձախ ձեռքի ճկույթը։ Նրանց միջև վիճաբանությունը տեղի է ունեցել բարձր երաժշտություն միաց-նելու համար Տ.Հարությունյանին Ա.Հարությունյանի կողմից դիտողություն անելու պատճա-ռով։
Օրինական ներկայացուցիչ Ա.Դավթյանը դատաքննությամբ պնդեց իր նախաքըն-նական ցուցմունքը։
Վկա Գոհար Ավետիսյանի ցուցմունքի համաձայն` ինքը բնակվում է Տ.Հարություն-յանենց շենքի 2-րդ հարկում։ Դեպքի օրը լսել է, որ Տ.Հարությունյանը վիճաբանում է եղբոր և մոր հետ, հայհոյում և բղավում է, որ դուռը բացեն։ Արմեն Հարությունյանից տեղեկացել է, որ Տիգրանը դանակով վնասել է նրան։
Մասնագետ, Տ.Հարությունյանի բուժող բժիշկ Մայա Մելքումովայի ցուցմունքի հա-մաձայն` Տիգրան Հարությունյանը մեկ ու կես տարի է ինչ բուժվում է, սակայն բուժման ըն-թացքում նրա առողջական վիճակի հետ կապված էական փոփոխություններ չեն արձանա-գրվել։ Այս պահին Տ.Հարությունյանը բուժում է ստանում, այն շարունակելու կարիք ունի և այդ պատճառով նրա նկատմամբ պետք է նշանակվի բժշկական բնույթի հարկադրանքի մի-ջոց։
«Դեպքի վայրի զննության մասին» 27.07.2017թ. արձանագրության համաձայն՝ դեպ-քի վայր է հանդիսանում Երևան քաղաքի Արամի նրբանցքի հ. 24 հասցեում գտնվող տունը, որի ընթացքում Ա.Հարությունը ներկայացրել է 23սմ երկարությամբ արծաթագույն խոհա-նոցային դանակ և հայտնել է, որ Տ.Հարությունյանը նշված դանակով է հարվածել իրեն։
Դատակենսաբանական փորձաքննության թիվ 228 եզրակացության համաձայն` փորձաքննությանը ներկայացված Արմեն Հարությունյանից վերցված արյան նմուշն ըստ արյան ABO իզոշճաբանական համակարգի պատկանում է ուղեկցող H հակածնով A խըմ-բին։ Փորձաքննությանը ներկայացված խոհանոցային դանակի վրա առկա կասկածելի ար-նանման հետքերում հաստատվել է մարդկային ծագման արյան առկայություն, որն ըստ ABO իզոշճաբանական համակարգի` առաջացել է ուղեկցող H հակածնով արյան A խումբ ունեցող անձից կամ անձանցից, այդ թվում` հնարավոր է առաջանար Արմեն Հարություն-յանից։
Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1923 եզրակացության համաձայն` Ա.Հա-րությունյանի ստացած մարմնական վնասվածքը` ձախ դաստակի 5-րդ մատի եղունգային ֆալանգի կտրած վերքի ձևով, հասցվել է սուր կտրող կամ ծակող-կտրող գործիքով, հնա-րավոր է նշված ժամկետում, չի բացառվում որոշման մեջ նկարագրված գործի հանգա-մանքներին, որը պատճառել է առողջությանը թեթև վնաս առողջության կարճատև քայքա-յումով, նկատի ունենալով, որ վնասվածքի հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ գտնվող հետևանքների տևողությունը ոչ պակաս է վեց օրից և ոչ ավելին քսանմեկ օրից։
«Իրեղեն ապացույց ճանաչելու և քրեական գործին կցելու մասին» 18.11.2017թ. որոշ-ման համաձայն՝ դեպքի վայրից հայտնաբերված և վերցված խոհանոցային դանակը ճա-նաչվել է իրեղեն ապացույց։
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված, ՀՀ ԱՆ «Ավան» հոգեկան առողջու-թյան կենտրոն ՓԲԸ-ի տնօրեն Ա.Հակոբյանի 24.08.2017թ. թիվ 01-89-5285 գրության համա-ձայն` Տիգրան Միշայի Հարությունյանը /ծնված` 10.06.1965թ./ 08.10.1998թ-ից «Շիզոֆրե-նիա, պարանոիդ ձև, կայուն դեֆեկտով» ախտորոշմամբ հաշվառված է ՀՀ ԱՆ «Ավան» հոգեկան առողջության կենտրոն ՓԲԸ-ում։
Ամբուլատոր դատահոգեբուժական փորձաքննության թիվ 328/17 եզրակացության համաձայն` Տիգրան Միշայի Հարությունյանը նախկինում և ներկայումս տառապել և տա-ռապում է «Շիզոֆրենիա, պարանոիդ ձև, կայուն դեֆեկտով» քրոնիկ հոգեկան հիվանդու-թյամբ։ Իրավախախտումը կատարելու պահին Տիգրան Հարությունյանը չէր կարող հաշիվ տալ իր կատարած գործողությունների համար և ղեկավարել դրանք։ Տիգրան Հարություն-յանը ճանաչվել է անմեղսունակ, հանրության համար վտանգ է ներկայացնում, կարիք ունի հարկադրական բուժման ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում և իր ներկա հոգեկան առողջական վիճակով չի կարող մասնակցել դատաքննչական գործողու-թյուններին։

Դատարանի վերլուծություն.

Դատարանը, վերլուծելով և համակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հե-տազոտված ապացույցները, լսելով կողմերի և Տ.Հարությունյանին բուժող բժիկ Մ.Մելքումո-վայի կարծիքները, գտնում է, որ հանրության համար վտանգավոր՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով նախատեսված, վերը նշված արարքը կատարելու պահին Տ.Հարություն-յանը գտնվել է անմեղuունակության վիճակում և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի հա-մաձայն՝ նա ենթակա չէ քրեական պատասխանատվության ու նույն օրենսգրքի 97-րդ հոդ-վածի համաձայն՝ նրա նկատմամբ պետք է նշանակվի բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց, նկատի ունենալով, որ ներկա հոգեկան վիճակով նա վտանգավոր է իր և այլ անձանց համար ու հիվանդանոցային բուժման և մշտական հսկողության կարիք ունի։
Տ.Հարությունյանի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նրա հոգեկան առողջության վիճակը, նրա կատարած արարքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու ամբուլատոր դատահոգե-բուժական փորձաքննության եզրակացությունը և գտնում է, որ նա պետք է ազատվի ՀՀ քրե-ական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով նախատեսված պատասխանատվությունից ու պատժից և նրա նկատմամբ պետք է նշանակվի հարկադիր բուժում` հոգեբուժական հիվանդանոցի ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում։
Քննության առնելով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված խոհանոցային դանակը պետք է ոչնչացվի։
Դատարանը, անդրադառնալով Տ.Հարությունյանի նկատմամբ կիրառված անվտան-գության միջոցի հարցին, գտնում է, որ որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերացվի նրա նկատմամբ կիրառված անվտանգության միջոցը։
Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-գրքի 462-464-րդ հոդվածներով՝ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Տիգրան Միշայի Հարությունյանին ազատել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվա-ծով նախատեսված պատասխանատվությունից ու պատժից, և նրա նկատմամբ նշանակել հարկադիր բուժում հոգեբուժական կազմակերպության ընդհանուր հսկողության հոգեբուժա-կան բաժանմունքում։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված խոհանոցային դանակը ոչնչացնել։
Որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերացնել կիրառված անվտանգության միջոցը։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվե-լու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։

ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ