Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0299/01/17
Վիճակագրական տողի համար :
11.3
Պատասխանող
Սարգիս Գևորգյան
Սարգիս Գևորգյան Գագիկի
Սարգիս Գևորգյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Կարեն Մարդանյան
Անդրանիկ Մնացականյան
Մհեր Արղամանյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գագիկ Պողոսյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Կարեն Մարդանյան
Անդրանիկ Մնացականյան
Մհեր Արղամանյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գագիկ Պողոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2019-01-17 | 17:00 | 3 | Կայացվել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2017-12-14 | 17:15 | 1 | Կայացել է |
ԵԿԴ/0299/01/17
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
«17» հունվարի 2019թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով.
նախագահող դատավոր Կ.Մարդանյան
դատավորներ Ա.Մնացականյան
Մ.Արղամանյան
քարտուղարությամբ՝ Մ.Մահտեսյանի
դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննության առնելով Սարգիս Գագիկի Գևորգյանի վերաբերյալ քրեական գործով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 14-ի դատավճիռը նոր հանգամանքով վերանայելու մասին դատապարտյալ Սարգիս Գևորգյանի վերաքննիչ բողոքը,
ՊԱՐԶԵՑ՝
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2017 թվականի հոկտեմբերի 30-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 15860217 քրեական գործը:
2017 թվականի նոյեմբերի 03-ին քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Գ.Բաղդասարյանի վարույթ:
2017 թվականի նոյեմբերի 14-ին Սարգիս Գագիկի Գևորգյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2017 թվականի նոյեմբերի 21-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան):
Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 14-ի դատավճռով Սարգիս Գևորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել՝ սահմանվել է փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով:
Դատավճիռը մտել է օրինական ուժի մեջ:
2018 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել Դատավճիռը նոր հանգամանքով վերանայելու մասին դատապարտյալ Սարգիս Գևորգյանի կողմից բերված բողոքը, որը Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ և հարուցվել է վերանայման վարույթ:
Վերաքննիչ բողոքի պատասխան չի ներկայացվել:
Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
2. Սարգիս Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ «նա, 2017թ. հոկտեմբեր ամսվա սկզբներին Արմավիրի մարզի տարածքում վայրի աճած կանեփի թփից քաղելով, այն չորացնելու և մանրացնելու միջոցով առանց իրացնելու նպատակի` իր գործածման համար, ապօրինի պատրաստել է զգալի չափի` 2.03 գրամը գերազանցող «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որի մի մասը ծխելու միջոցով գործածել է, իսկ մնացած` 2.03 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը հետագա գործածման համար ապօրինի պահել է իր կողմից շահագործվող «Օպել» մակնիշի, 67GG707 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի սրահում։
2017թ. հոկտեմբերի 19-ին՝ ժամը 00.20-ի սահմաններում, Ս.Գևորգյանը Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի թիվ 33 հասցեի մոտակայքից բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ կատարված զննության ընթացքում նրա կողմից ապօրինի պատրաստված և ավտոմեքենայի մեջ պահվող զգալի չափի` 2.03 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը հայտնաբերվել է»:
3. Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 14-ի դատավճռի համաձայն.
«(…) Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալն առանց իրացնելու նպատակի՝ սեփական գործածման համար, ապօրինի պատրաստել է և պահել է զգալի չափով թմրամիջոց, այսինքն՝ կատարել է հանցագործություն՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի: (…)»:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
4. Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Հիմք ընդունելով ՀՀ Կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշումը՝ բողոք բերած անձը խնդրել է վերանայել իր վերաբերյալ քրեական գործով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 14-ի դատավճիռը:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
5. ՀՀ սահմանադրական դատարանն իր 2017 թվականի փետրվարի 14-ի թիվ ՍԴՈ-1348 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ դիրքորոշումը.
«[Ա]րարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքը հետադարձությամբ կիրառելու հատուկ քրեադատավարական կարգի բացակայության պայմաններում, մինչև ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից համապատասխան իրավակարգավորումների հստակեցումը և իրավակարգավորման բացի հաղթահարումը, ելնելով ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի անմիջական գործողությունից և վերջինիս` սույն որոշման մեջ բացահայտված բովանդակությամբ կիրառումն ապահովելու, ինչպես նաև անձի հիմնական իրավունքների և ազատությունների արդյունավետ դատական պաշտպանությունն ապահովելու համար իրավակիրառ պրակտիկայի շրջանակներում արարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքի հետադարձ կիրառումը պատիժ կրող անձանց նկատմամբ անհրաժեշտ է իրականացնել նոր հանգամանքի հիմքով դատական ակտի վերանայման վերաբերյալ իրավակարգավորումների շրջանակներում` արարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքի ուժի մեջ մտնելը դիտարկելով որպես դատական ակտը վերանայելու համար նոր հանգամանք»:
6. ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի համաձայն`
«Ոչ ոք չի կարող դատապարտվել այնպիսի գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին հանցագործություն չի հանդիսացել: Չի կարող նշանակվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որը ենթակա էր կիրառման հանցանք կատարելու պահին: Արարքի պատժելիությունը վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենքն ունի հետադարձ ուժ»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն՝ տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում՝ այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն:
2. Արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենքը հետադարձ ուժ չունի:
3. Պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և միաժամանակ պատասխանատվությունը մասնակիորեն խստացնող օրենքը հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը»:
Գ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) Քրեական օրենքը հետադարձ ուժ է ստանում, այսինքն` դրա գործողությունը տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց վրա հետևյալ դեպքերում.
1. նոր օրենքը վերացնում է արարքի հանցավորությունը (ապաքրեականացում),
2. նոր օրենքը մեղմացնում է պատիժը,
3. նոր օրենքն այլ կերպ բարելավում է հանցանք կատարած անձի վիճակը:
Ինչպես երևում է վերոգրյալից, քրեական օրենքին հետադարձ ուժ տալու պայմանները սպառիչ են և ունեն իմպերատիվ բնույթ, այսինքն` եթե նոր ընդունված օրենքը պարունակում է վերը նշված պայմաններից առնվազն մեկը, ապա իրավակիրառող մարմինը պարտավոր է դրա գործողությունը տարածել մինչև օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում` այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են այն, սակայն ունեն դատվածություն» (տե՛ս Գասպար Պողոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԳԴ1/0013/01/11 որոշումը):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածը պատասխանատվություն է նախատեսում՝ առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութեր ապօրինի պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու համար:
Մինչև 2018 թվականի հունիսի 28-ը գործող խմբագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածի համաձայն` «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի զգալի չափ է սահմանված եղել 0,5 գրամից ավելի մինչև 5,0 գրամը ներառյալ:
2017 թվականի դեկտեմբերի 6-ին ընդունված (ուժի մեջ է մտել պաշտոնական հրապարակումից վեց ամիս հետո) «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» թիվ ՀՕ-241-Ն օրենքի 4-րդ հոդվածի համաձայն` ուժը կորցրած է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածը, իսկ նույն օրենքի 1-ին հոդվածի 5.3 մասի համաձայն` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանում է ՀՀ կառավարությունը:
ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածի համաձայն` «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի զգալի չափ է սահմանված 2,5 գրամից առավել մինչև 12,5 գրամը ներառյալ: Միաժամանակ որպես «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի մանր չափ է սահմանված 0.5 գրամից ավելի մինչև 2.5 գրամը ներառյալ:
7. Սույն գործի նյութերից ուսումնասիրությունից երևում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով Սարգիս Գևորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով` առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով 2,03 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի ապօրինի շրջանառություն կատարելու համար: Միաժամանակ նախորդ կետում մեջբերված օրենսդրական փոփոխության վերլուծությունից էլ հետևում է, որ կատարված օրենսդրական փոփոխությունների արդյունքում «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի 2,03 գրամն արդեն հանդիսանում է մանր չափ, քանի որ զգալի չափ է սահմանված 2,5 գրամից առավել մինչև 12,5 գրամը ներառյալ: Միաժամանակ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է նաև, որ Սարգիս Գևորգյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով իրեն մեղսագրված արարքը կատարել է նախքան հիշյալ օրենսդրական փոփոխությունների ուժի մեջ մտնելը:
8. Նախորդ կետում արձանագրված փաստական տվյալները գնահատելով սույն որոշման 6-րդ կետի լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ կատարված օրենսդրական փոփոխությունները կիրառելի են դատապարտյալ Սարգիս Գևորգյանի նկատմամբ: Մասնավորապես կատարված օրենսդրական փոփոխությունների արդյունքում Սարգիս Գևորգյանի կատարած արարքի հանցավորությունը վերացել է (արարքն ապաքրեականացվել է), քանի որ կատարված օրենսդրական փոփոխությունների արդյունքում «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի 2,03 գրամը հանդիսանում է մանր չափ, իսկ առանց իրացնելու նպատակի մանր չափերով թմրամիջոցի ապօրինի շրջանառություն կատարելու համար քրեական պատասխանատվություն նախատեսված չէ:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալ եզրահանգումները Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ կատարված օրենսդրական փոփոխությունների արդյունքում Սարգիս Գևորգյանի արարքում այլևս հանցակազմ առկա չէ:
9. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե`
(…)
2) արարքի մեջ հանցակազմ չկա.
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը` այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2. Դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ:
(…)»:
10. Նախորդ կետում մեջբերված իրավադրույթների լույսի ներքո գնահատելով սույն որոշման 8-րդ կետում Սարգիս Գևորգյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի բացակայության վերաբերյալ եզրահանգումը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատապարտյալ Սարգիս Գևորգյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել՝ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պետք է բեկանել և փոփոխել՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով նախատեսված հիմքով Սարգիս Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում ճանաչելով անմեղ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ և 426.9 հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց՝
Վերաքննիչ բողոքը բավարարել:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 14-ի դատավճիռը բեկանել և փոփոխել։
Սարգիս Գագիկի Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով ճանաչել անմեղ և արդարացնել՝ արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Կ.ՄԱՐԴԱՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ
Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
«17» հունվարի 2019թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով.
նախագահող դատավոր Կ.Մարդանյան
դատավորներ Ա.Մնացականյան
Մ.Արղամանյան
քարտուղարությամբ՝ Մ.Մահտեսյանի
դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննության առնելով Սարգիս Գագիկի Գևորգյանի վերաբերյալ քրեական գործով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 14-ի դատավճիռը նոր հանգամանքով վերանայելու մասին դատապարտյալ Սարգիս Գևորգյանի վերաքննիչ բողոքը,
ՊԱՐԶԵՑ՝
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2017 թվականի հոկտեմբերի 30-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 15860217 քրեական գործը:
2017 թվականի նոյեմբերի 03-ին քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Գ.Բաղդասարյանի վարույթ:
2017 թվականի նոյեմբերի 14-ին Սարգիս Գագիկի Գևորգյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2017 թվականի նոյեմբերի 21-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան):
Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 14-ի դատավճռով Սարգիս Գևորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել՝ սահմանվել է փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով:
Դատավճիռը մտել է օրինական ուժի մեջ:
2018 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել Դատավճիռը նոր հանգամանքով վերանայելու մասին դատապարտյալ Սարգիս Գևորգյանի կողմից բերված բողոքը, որը Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ և հարուցվել է վերանայման վարույթ:
Վերաքննիչ բողոքի պատասխան չի ներկայացվել:
Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
2. Սարգիս Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ «նա, 2017թ. հոկտեմբեր ամսվա սկզբներին Արմավիրի մարզի տարածքում վայրի աճած կանեփի թփից քաղելով, այն չորացնելու և մանրացնելու միջոցով առանց իրացնելու նպատակի` իր գործածման համար, ապօրինի պատրաստել է զգալի չափի` 2.03 գրամը գերազանցող «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որի մի մասը ծխելու միջոցով գործածել է, իսկ մնացած` 2.03 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը հետագա գործածման համար ապօրինի պահել է իր կողմից շահագործվող «Օպել» մակնիշի, 67GG707 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի սրահում։
2017թ. հոկտեմբերի 19-ին՝ ժամը 00.20-ի սահմաններում, Ս.Գևորգյանը Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի թիվ 33 հասցեի մոտակայքից բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ կատարված զննության ընթացքում նրա կողմից ապօրինի պատրաստված և ավտոմեքենայի մեջ պահվող զգալի չափի` 2.03 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը հայտնաբերվել է»:
3. Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 14-ի դատավճռի համաձայն.
«(…) Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալն առանց իրացնելու նպատակի՝ սեփական գործածման համար, ապօրինի պատրաստել է և պահել է զգալի չափով թմրամիջոց, այսինքն՝ կատարել է հանցագործություն՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի: (…)»:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
4. Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Հիմք ընդունելով ՀՀ Կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշումը՝ բողոք բերած անձը խնդրել է վերանայել իր վերաբերյալ քրեական գործով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 14-ի դատավճիռը:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
5. ՀՀ սահմանադրական դատարանն իր 2017 թվականի փետրվարի 14-ի թիվ ՍԴՈ-1348 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ դիրքորոշումը.
«[Ա]րարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքը հետադարձությամբ կիրառելու հատուկ քրեադատավարական կարգի բացակայության պայմաններում, մինչև ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից համապատասխան իրավակարգավորումների հստակեցումը և իրավակարգավորման բացի հաղթահարումը, ելնելով ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի անմիջական գործողությունից և վերջինիս` սույն որոշման մեջ բացահայտված բովանդակությամբ կիրառումն ապահովելու, ինչպես նաև անձի հիմնական իրավունքների և ազատությունների արդյունավետ դատական պաշտպանությունն ապահովելու համար իրավակիրառ պրակտիկայի շրջանակներում արարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքի հետադարձ կիրառումը պատիժ կրող անձանց նկատմամբ անհրաժեշտ է իրականացնել նոր հանգամանքի հիմքով դատական ակտի վերանայման վերաբերյալ իրավակարգավորումների շրջանակներում` արարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքի ուժի մեջ մտնելը դիտարկելով որպես դատական ակտը վերանայելու համար նոր հանգամանք»:
6. ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի համաձայն`
«Ոչ ոք չի կարող դատապարտվել այնպիսի գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին հանցագործություն չի հանդիսացել: Չի կարող նշանակվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որը ենթակա էր կիրառման հանցանք կատարելու պահին: Արարքի պատժելիությունը վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենքն ունի հետադարձ ուժ»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն՝ տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում՝ այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն:
2. Արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենքը հետադարձ ուժ չունի:
3. Պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և միաժամանակ պատասխանատվությունը մասնակիորեն խստացնող օրենքը հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը»:
Գ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) Քրեական օրենքը հետադարձ ուժ է ստանում, այսինքն` դրա գործողությունը տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց վրա հետևյալ դեպքերում.
1. նոր օրենքը վերացնում է արարքի հանցավորությունը (ապաքրեականացում),
2. նոր օրենքը մեղմացնում է պատիժը,
3. նոր օրենքն այլ կերպ բարելավում է հանցանք կատարած անձի վիճակը:
Ինչպես երևում է վերոգրյալից, քրեական օրենքին հետադարձ ուժ տալու պայմանները սպառիչ են և ունեն իմպերատիվ բնույթ, այսինքն` եթե նոր ընդունված օրենքը պարունակում է վերը նշված պայմաններից առնվազն մեկը, ապա իրավակիրառող մարմինը պարտավոր է դրա գործողությունը տարածել մինչև օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում` այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են այն, սակայն ունեն դատվածություն» (տե՛ս Գասպար Պողոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԳԴ1/0013/01/11 որոշումը):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածը պատասխանատվություն է նախատեսում՝ առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութեր ապօրինի պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու համար:
Մինչև 2018 թվականի հունիսի 28-ը գործող խմբագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածի համաձայն` «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի զգալի չափ է սահմանված եղել 0,5 գրամից ավելի մինչև 5,0 գրամը ներառյալ:
2017 թվականի դեկտեմբերի 6-ին ընդունված (ուժի մեջ է մտել պաշտոնական հրապարակումից վեց ամիս հետո) «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» թիվ ՀՕ-241-Ն օրենքի 4-րդ հոդվածի համաձայն` ուժը կորցրած է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածը, իսկ նույն օրենքի 1-ին հոդվածի 5.3 մասի համաձայն` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանում է ՀՀ կառավարությունը:
ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածի համաձայն` «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի զգալի չափ է սահմանված 2,5 գրամից առավել մինչև 12,5 գրամը ներառյալ: Միաժամանակ որպես «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի մանր չափ է սահմանված 0.5 գրամից ավելի մինչև 2.5 գրամը ներառյալ:
7. Սույն գործի նյութերից ուսումնասիրությունից երևում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով Սարգիս Գևորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով` առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով 2,03 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի ապօրինի շրջանառություն կատարելու համար: Միաժամանակ նախորդ կետում մեջբերված օրենսդրական փոփոխության վերլուծությունից էլ հետևում է, որ կատարված օրենսդրական փոփոխությունների արդյունքում «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի 2,03 գրամն արդեն հանդիսանում է մանր չափ, քանի որ զգալի չափ է սահմանված 2,5 գրամից առավել մինչև 12,5 գրամը ներառյալ: Միաժամանակ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է նաև, որ Սարգիս Գևորգյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով իրեն մեղսագրված արարքը կատարել է նախքան հիշյալ օրենսդրական փոփոխությունների ուժի մեջ մտնելը:
8. Նախորդ կետում արձանագրված փաստական տվյալները գնահատելով սույն որոշման 6-րդ կետի լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ կատարված օրենսդրական փոփոխությունները կիրառելի են դատապարտյալ Սարգիս Գևորգյանի նկատմամբ: Մասնավորապես կատարված օրենսդրական փոփոխությունների արդյունքում Սարգիս Գևորգյանի կատարած արարքի հանցավորությունը վերացել է (արարքն ապաքրեականացվել է), քանի որ կատարված օրենսդրական փոփոխությունների արդյունքում «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի 2,03 գրամը հանդիսանում է մանր չափ, իսկ առանց իրացնելու նպատակի մանր չափերով թմրամիջոցի ապօրինի շրջանառություն կատարելու համար քրեական պատասխանատվություն նախատեսված չէ:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալ եզրահանգումները Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ կատարված օրենսդրական փոփոխությունների արդյունքում Սարգիս Գևորգյանի արարքում այլևս հանցակազմ առկա չէ:
9. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե`
(…)
2) արարքի մեջ հանցակազմ չկա.
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը` այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2. Դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ:
(…)»:
10. Նախորդ կետում մեջբերված իրավադրույթների լույսի ներքո գնահատելով սույն որոշման 8-րդ կետում Սարգիս Գևորգյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի բացակայության վերաբերյալ եզրահանգումը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատապարտյալ Սարգիս Գևորգյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել՝ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պետք է բեկանել և փոփոխել՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով նախատեսված հիմքով Սարգիս Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում ճանաչելով անմեղ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ և 426.9 հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց՝
Վերաքննիչ բողոքը բավարարել:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 14-ի դատավճիռը բեկանել և փոփոխել։
Սարգիս Գագիկի Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով ճանաչել անմեղ և արդարացնել՝ արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Կ.ՄԱՐԴԱՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ
Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
ԵԿԴ/0299/01/17
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
14 դեկտեմբերի 2017թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը՝
նախագահությամբ`
դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող Հ.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
ամբաստանյալ Ս.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ
դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի Սարգիս Գագիկի Գևորգյանի` ծնված 04.02.1993թ. ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, իր հայտարարությամբ՝ մասնավոր տաքսու վարորդ, փաստացի ամուսնացած, խնամքին 4 անձ, և 8-ամյա կրթությամբ, առողջ, չդատված, բնակվում է` ք.Երևան, Բաբաջանյան փողոց, 1-ին շենք, բնակարան հ. 14, արգելանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի ավագ հետաքննիչ Ս.Նազարյանը 30.10. 2017թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցել է թիվ 15860217 քրեական գործը և այն ընդունել է իր վարույթ։
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Գ.Բաղդասարյանը 03.11.2017թ. որոշմամբ թիվ 15860217 քրեական գործն ընդունել է իր վարույթ։
Քննիչի 09.11.2017թ. որոշմամբ որպես խափանման միջոց` Ս.Գևորգյանի նկատմամբ ընտրվել է ստորագրություն՝ չհեռանալու մասին, իսկ 14.11.2017թ. որոշմամբ Ս.Գևորգյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2017թ. նոյեմբերի 21-ին թիվ 15860217 քրեական գործը մեղադրական եզրակացութ-յամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհա-նուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի (դատավոր Գ.Պողոսյան) 2017թ. նոյեմբերի 27-ի որոշմամբ Սարգիս Գագիկի Գրիգորյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդ-վածի 1-ին մասով քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2017թ. դեկտեմբերի 7-ի որոշ-մամբ քրեական գործը նշանակվել է դատաքննության։
Ամբաստանյալ Ս.Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «2017թ. հոկտեմբեր ամսվա սկզբներին Արմավիրի մարզի տարածքում վայրի աճած կանեփի թփից քաղելով, այն չորացնելու և մանրացնելու միջոցով առանց իրացնելու նպատակի` իր գործածման համար, ապօրինի պատրաստել է զգալի չափի` 2.03 գրամը գերազանցող «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որի մի մասը ծխելու միջոցով գործածել է, իսկ մնացած` 2.03 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը հետագա գործածման համար ապօրինի պահել է իր կողմից շահագործվող «Օպել» մակնիշի, 67GG707 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի սրահում։
2017թ. հոկտեմբերի 19-ին՝ ժամը 00.20-ի սահմաններում, Ս.Գևորգյանը Երևան քաղա-քի Խանջյան փողոցի թիվ 33 հասցեի մոտակայքից բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ կատարված զննության ընթացքում նրա կողմից ապօրինի պատրաստված և ավտոմեքենայի մեջ պահվող զգալի չափի` 2.03 գրամ «մարիխուանա» տե-սակի թմրամիջոցը հայտնաբերվել է»։
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները.
Դատաքննությամբ պարզվեց, որ ամբաստանյալ Ս.Գևորգյանը 2017թ. հոկտեմբեր ամսին Արմավիրի մարզից Երևան վերադառնալու ճանապարհի հարակից տարածքում աճած կանեփի թփերից քաղել է տերևներ, որոնք չորացնելու և մանրացնելու միջոցով իր գոր-ծածման համար պատրաստել է 2.03 գրամը գերազանցող «մարիխուանա» տեսակի թմրա-միջոց, որի մի մասը գործածել է, իսկ մնացած՝ 2.03 գրամ քաշով թմրամիջոցը պահել է իր կողմից շահագործվող «Օպել» մակնիշի, 67GG707 հաշվառման համարանիշով ավտոմեքե-նայում` հետագա գործածման համար։
2017թ. հոկտեմբերի 19-ին` ժամը 00։20-ի սահմաններում, երբ ամբաստանյալը գտնվել է Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի 33 հասցեի մոտակայքում, թմրամիջոց պահելու և գործածելու կասկածանքով նա բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ կատարված զննությամբ նրա ավտոմեքենայից հայտնաբերվել է փորձա-քննության եզրակացության համաձայն «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, իսկ անձ-նական խուզրկությամբ` պոլիմերային և ապակյա գլանակներ։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Ս.Գևորգյանն իրեն լիովին մեղավոր ճանաչեց, սակայն հրաժարվեց ցուց-մունք տալուց։
Ամբաստանյալ Սարգիս Գևորգյանի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննա-կան ցուցմունքի համաձայն` 2017թ. հոկտեմբեր ամսվա ընթացքում Արմավիրի մարզից Երե-վան վերադառնալու ճանապարհին հարակից տարածքում բնական կարիքները հոգալու ժա-մանակ նկատել է վայրի աճած կանեփի թուփ և նպատակադրվել է այդ թփից իր գործածման համար թմրամիջոց պատրաստել։ Այդ նպատակով կանեփի թփի որոշ մասը քաղել է, այն չորացնելու, մանրացնելու միջոցով պատրաստել է «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որի մի մասը ծխելու միջոցով գործածել է, իսկ մնացած թմրամիջոցը պահել է իր կողմից շա-հագործվող «Օպել» մակնիշի 67GG707 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի սրահում։
2017թ. հոկտեմբերի 19-ին` ժամը 00.20-ին, երբ գտնվել է Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում, իրեն են մոտեցել ոստիկանության ծառայողները և բերման ենթարկել ՀՀ ոստի-կանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ ավտոմեքենայի զննության ընթացքում իր կող-մից պատրաստված և պահվող թմրամիջոցը ներկայացրել է ոստիկաններին։ Զննության ընթացքի և արդյունքների մասին կազմվել է արձանագրություն, որն ստորագրվել է մասնա-կիցների, այդ թվում՝ իր կողմից։
Դատաքննությամբ ամբաստանյալը պնդեց իր նախաքննական ցուցմունքները։
«Անձնական խուզարկություն կատարելու մասին» 19.10.2017թ. արձանագրության համաձայն՝ կատարված խուզարկությամբ ամբաստանյալ Ս.Գևորգյանի ջինսե տաբատի առջևի ձախ գրպանից հայտնաբերվել է թվով մեկ հատ կաթուցիչ։ Ս.Գևորգյանը հայտնել է, որ կաթուցիչի ապակյա տարայի մեջ եղածը հանդիսանում է «Մարիխուանա» տեսակի թըմ-րամիջոց։ Միաժամանակ, հայտնել է, որ իր կողմից շահագործվող «Օպել աստրա» մակնիշի 67GG707 հաշվառման համարանիշով ավտոմեքենայի առջևի աջ կողմի նստատեղի ոտնաշո-րի տակ կա թվով 2 կամ ավելի «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։
«Դեպքի վայրի զննության մասին» 19.10.2017թ. արձանագրության համաձայն` Ս.Գե-վորգյանը «Օպել աստրա» մակնիշի 67GG707 հաշվառման համարանիշով ավտոմեքենայի դիմացի աջ նստատեղի ոտնաշորի տակից հանել և ներկայացրել է երկու թղթե փաթեթ, որոն-ցից մեկի մեջ առկա է եղել մոտ 1.4 գրամ, իսկ մյուսի մեջ՝ 1.6 գրամ կանաչավուն սուր հոտով զանգված։
Դատաքիմիական և դատաբուսաբանական փորձաքննության 27.10.2017թ. հ. 617Ք-17 եզրակացության համաձայն՝ փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր 2.03 գրամ հաստատուն քաշով կանեփի բուսական ծանգվածը հանդիսանում է «Մարիխուանա» տեսա-կի թմրամիջոց։
Փորձաքննության ներկայացված պոլիմերային և ապակյա գլանակների ներքին պա-տերին առկա մոխրացված նյութի մասնիկներում հայտնաբերվեցին կանեփի բույսի կանա-բինոիդներից` տետրահիդրոկաննաբինոլի հետքեր։
«Իրեղեն ապացույց ճանաչելու և քրեական գործին կցելու մասին» 03.11.2017թ. որոշ-մամբ Ս.Գևորգյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված ապակյա և պոլիմերային 2 գլանակաը, ինչպես նաև ավտոմեքենայի զննությամբ հայտնաբերված 1.93 գրամ «Մարի-խուանա» տեսակի թմրամիջոցը ճանաչվել են իրեղեն ապացույց։
Տոկսիկոքիմիական փորձաքննության 07.11.2017թ. հմ. 17-2327 եզրակացության հա-մաձայն՝ Սարգիս Գագիկի Գևորգյանից վերցված մեզի փորձանմուշում հետազոտված թըմ-րամիջոցներից հայտնաբերվել են կանաբինոիդների շարքի թմրամիջոցների թմրալկալոիդ-ներ։
Դատարանի վերլուծություն.
Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակ-ցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգա-մանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաս-տի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալն առանց իրացնելու նպատակի՝ սեփական գործածման համար, ապօրինի պատրաստել է և պահել է զգալի չափով թմրամիջոց, այսինքն՝ կատարել է հանցագործություն՝ նախատեսված ՀՀ քրե-ական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի։
Միաժամանակ, դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի` դատարանի կողմից գնա-հատված ապացույցները ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահ-պանմամբ։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի տեսակն ու չափը որոշե-լիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթը, հան-րության համար վտանգավորության աստիճանը և հետևանքները, թմրամիջոցի տեսակն ու քանակը, այնպես էլ` նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պա-տիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Ս.Գևորգյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղ-մացնող հանգամանքներ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա խոստովանել է կատարած հանցանքը, համաձայնվեց մեղադրանքի հետ, անկեղծորեն զղջաց կատարած հանցանքի համար և նրա խնամքին են գտնվում մինչ 14 տարեկան 2 երեխան։
Որպես ամբաստանյալ Ս.Գևորգյանի անձը բնութագրող տվյալ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա առաջին անգամ է դատապարտվում։
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատական քննությամբ չարձանագրվեցին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը« դա կատարելու հանգամանքներին« հանցավորի անձնավորությանը« անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանք-ներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակ-վում է« եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
Մեջբերված իրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբեր-յալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-142/07« ՎԲ-192/07« ՎԲ-201/07« ԵՇԴ/0029/01/08« ԵԿԴ/0042/01/11« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումնե-րում։ Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրա-վունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրա-վական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն ար-դարացի է« եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը« ինչպես նաև բավարար պատ-ժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահան-ջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի« իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևա-վորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի« հան-ցավորի անձի« պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեա-կան օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահո-վելու անհրաժեշտությունից։
38. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատարանը« կալանքի« ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտա-կում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով« հանգում է հետևության« որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու« ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պա-տիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները« պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծան-րացնող հանգամանքները։ (...)»։
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթար-կել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-139/07« ՎԲ-195/07« ՎԲ-01/08« ԵԿԴ/0034/01/08« ԱՎԴ2/0059/01/08« ԵԱՔԴ/0078/01/09« ԼԴ2/0019/01/09« ՍԴ/0226/01/09« ԳԴ1/0003/01/10« ՍԴ/0085/01/10« ԵԿԴ /0126/01/10« ԵԷԴ/0201/01/11« ԵԱԴԴ/0034/01/12« ԼԴ/0093/01/12« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում։
Վերոնշյալ որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված կայուն նախա-դեպային իրավունքի համաձայն՝ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել« եթե առ-կա է դատարանի համոզվածությունը« վստահությունը« որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարա-վոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ նման հետևության կարելի է հանգել միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա« որոնք բնութագրում են արարքը« հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականո-րեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է« որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների« այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանա-փակում չի նախատեսել« սակայն դատարանը« կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմա-կողմանի« լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա« ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով« ինչ-պես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մա-սում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը« անձի նկատմամբ նշա-նակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել՝
ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները«
բ) պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգա-մանքները«
գ) հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույ-թը«
դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները« եղանակը« գործիքներն ու միջոց-ները«
ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը«
զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկ-տեմբերի 31-ին կայացրած որոշմամբ արձանագրել է, որ. «Նշանակվող պատժի արդարա-ցիության հիմնական պահանջն այն է« որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագոր-ծության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլ-վում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում« իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշ-վել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների« դրա կատարման հանգամանքների« հանցավորի անձնավորության« պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
Վկայակոչված հանգամանքները« այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահա-տականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազ-մում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը« որոնք իրենց ամբողջու-թյան մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող« որը պետք է պատասխանատվություն կրի« այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները« որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս« նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգե-բանական« սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցա-ղում« աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը« կրթությունը« առողջական վիճակը« տարիքը« ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։
Հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հի-ման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության« այնպես էլ ազա-տությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որո-շումը»։
Դատարանը, անդրադառնալով սույն գործի հանգամանքներին, արձանագրում է« որ ամբաստանյալը, կանեփի թփից որոշակի զանգված քաղելով, ապօրինի պատրաստել է թմրամիջոց և այն պահել է առանց իրացնելու նպատակի, այսինքն՝ նա այն ձեռք չի բերել ինչ-որ անձից։
Քրեական գործի նյութերից երևում է նաև« որ ամբաստանյալը թմրամոլ չէ։
Այսպիսով, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները« նրա պա-տասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ հանգամանքները« պատասխա-նատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանցագործու-թյան՝ հանրության համար վտանգավորության ոչ մեծ աստիճանը և բնույթը« հանցագործու-թյան կատարման հանգամանքներն ու եղանակը« ամբաստանյալի մեղքի ձևը« նրա կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստի-ճանը, ելնելով գործի փաստական տվյալների, հանգամանքների և ապացույցների վերլուծու-թյան հիման վրա դատարանի մոտ ձևավորված ամբաստանյալի բարոյահոգեբանական ու քրեաիրավական բնութագրից, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պատասխանատվության անհատականացման ու պատիժ նշա-նակելու ընդհանուր սկզբունքներից, և նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի համաձայն՝ խնամքին մինչև 8 տարեկան երեխա ունենալու հիմքով ամբաստան-յալի նկատմամբ չի կարող նշանակվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված «կալանք» պատժատեսակը, հանգում է եզրակացության, որ նա պետք է դատապարտվի ազատազրկման, որպիսի պատիժը սակայն ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չպետք է կիրառվի, նկատի ունենալով, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու՝ հասարակությունից չմեկուսացնելու, սակայն նրա վարքագծի նկատմամբ հսկողություն սահմանելու միջոցով, ինչն անհրաժեշտ ու բավարար է նաև սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և նրա կողմից նոր հանցա-գործությունների կատարումը կանխելու համար։
Դատարանը նման հետևության է հանգում՝ հաշվի առնելով նաև ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման վերաբերյալ մի շարք նախադեպային որոշումներով ՀՀ Վըճ-ռաբեկ դատարանի հայտնած իրավական դիրքորոշումները։
Դատարանը, նման եզրակացության հանգելով, նաև գտնում է, որ անհրաժեշտություն չկա ամբաստանյալի վրա որոշակի, մասնավորապես՝ թմրամոլությունից բուժման կուրս անց-նելու պարտականություն դնել, նկատի ունենալով, որ նա՝ որպես թմրամոլ, հաշվառման մեջ չի գտնվում։
Քննության առնելով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ փորձաքննության կատարումից հետո մնացած «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց պա-րունակող 1.83 գրամ ընդհանուր քաշով բուսական զանգվածն ու ապակյա և պոլիմերային 2 գլանակը պետք է ոչնչացվեն։
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ թեև նախաքննության ընթացքում ամբաստան-յալի գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշում է կայացվել, սակայն փաստացի նման գույք չի հայտնաբերվել և կոնկրետ որևէ գույքի վրա կալանք չի դրվել, գտնում է, որ գույքի վրա դրված կալանքի վերացման հարց սույն դատավճռով չի կարող քննարկվել։
Դատարանը, քննության առնելով խափանման միջոցի հարցը, գտնում է, որ ամբաս-տանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնվի անփոփոխ։
Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-գրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ և 369-372-րդ հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Սարգիս Գագիկի Գևորգյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել ազատազրկման 3 (երեք) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Ս.Գևորգյանի նկատմամբ նշա-նակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
Իրեղեն ապացույցները` «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց պարունակող 1.83 գը-րամ ընդհանուր քաշով բուսական զանգվածն ու ապակյա և պոլիմերային 2 գլանակը, ոչըն-չացնել։
Ս.Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապա-րակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
14 դեկտեմբերի 2017թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը՝
նախագահությամբ`
դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող Հ.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
ամբաստանյալ Ս.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ
դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի Սարգիս Գագիկի Գևորգյանի` ծնված 04.02.1993թ. ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, իր հայտարարությամբ՝ մասնավոր տաքսու վարորդ, փաստացի ամուսնացած, խնամքին 4 անձ, և 8-ամյա կրթությամբ, առողջ, չդատված, բնակվում է` ք.Երևան, Բաբաջանյան փողոց, 1-ին շենք, բնակարան հ. 14, արգելանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի ավագ հետաքննիչ Ս.Նազարյանը 30.10. 2017թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցել է թիվ 15860217 քրեական գործը և այն ընդունել է իր վարույթ։
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Գ.Բաղդասարյանը 03.11.2017թ. որոշմամբ թիվ 15860217 քրեական գործն ընդունել է իր վարույթ։
Քննիչի 09.11.2017թ. որոշմամբ որպես խափանման միջոց` Ս.Գևորգյանի նկատմամբ ընտրվել է ստորագրություն՝ չհեռանալու մասին, իսկ 14.11.2017թ. որոշմամբ Ս.Գևորգյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2017թ. նոյեմբերի 21-ին թիվ 15860217 քրեական գործը մեղադրական եզրակացութ-յամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհա-նուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի (դատավոր Գ.Պողոսյան) 2017թ. նոյեմբերի 27-ի որոշմամբ Սարգիս Գագիկի Գրիգորյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդ-վածի 1-ին մասով քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2017թ. դեկտեմբերի 7-ի որոշ-մամբ քրեական գործը նշանակվել է դատաքննության։
Ամբաստանյալ Ս.Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «2017թ. հոկտեմբեր ամսվա սկզբներին Արմավիրի մարզի տարածքում վայրի աճած կանեփի թփից քաղելով, այն չորացնելու և մանրացնելու միջոցով առանց իրացնելու նպատակի` իր գործածման համար, ապօրինի պատրաստել է զգալի չափի` 2.03 գրամը գերազանցող «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որի մի մասը ծխելու միջոցով գործածել է, իսկ մնացած` 2.03 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը հետագա գործածման համար ապօրինի պահել է իր կողմից շահագործվող «Օպել» մակնիշի, 67GG707 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի սրահում։
2017թ. հոկտեմբերի 19-ին՝ ժամը 00.20-ի սահմաններում, Ս.Գևորգյանը Երևան քաղա-քի Խանջյան փողոցի թիվ 33 հասցեի մոտակայքից բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ կատարված զննության ընթացքում նրա կողմից ապօրինի պատրաստված և ավտոմեքենայի մեջ պահվող զգալի չափի` 2.03 գրամ «մարիխուանա» տե-սակի թմրամիջոցը հայտնաբերվել է»։
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները.
Դատաքննությամբ պարզվեց, որ ամբաստանյալ Ս.Գևորգյանը 2017թ. հոկտեմբեր ամսին Արմավիրի մարզից Երևան վերադառնալու ճանապարհի հարակից տարածքում աճած կանեփի թփերից քաղել է տերևներ, որոնք չորացնելու և մանրացնելու միջոցով իր գոր-ծածման համար պատրաստել է 2.03 գրամը գերազանցող «մարիխուանա» տեսակի թմրա-միջոց, որի մի մասը գործածել է, իսկ մնացած՝ 2.03 գրամ քաշով թմրամիջոցը պահել է իր կողմից շահագործվող «Օպել» մակնիշի, 67GG707 հաշվառման համարանիշով ավտոմեքե-նայում` հետագա գործածման համար։
2017թ. հոկտեմբերի 19-ին` ժամը 00։20-ի սահմաններում, երբ ամբաստանյալը գտնվել է Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի 33 հասցեի մոտակայքում, թմրամիջոց պահելու և գործածելու կասկածանքով նա բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ կատարված զննությամբ նրա ավտոմեքենայից հայտնաբերվել է փորձա-քննության եզրակացության համաձայն «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, իսկ անձ-նական խուզրկությամբ` պոլիմերային և ապակյա գլանակներ։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Ս.Գևորգյանն իրեն լիովին մեղավոր ճանաչեց, սակայն հրաժարվեց ցուց-մունք տալուց։
Ամբաստանյալ Սարգիս Գևորգյանի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննա-կան ցուցմունքի համաձայն` 2017թ. հոկտեմբեր ամսվա ընթացքում Արմավիրի մարզից Երե-վան վերադառնալու ճանապարհին հարակից տարածքում բնական կարիքները հոգալու ժա-մանակ նկատել է վայրի աճած կանեփի թուփ և նպատակադրվել է այդ թփից իր գործածման համար թմրամիջոց պատրաստել։ Այդ նպատակով կանեփի թփի որոշ մասը քաղել է, այն չորացնելու, մանրացնելու միջոցով պատրաստել է «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որի մի մասը ծխելու միջոցով գործածել է, իսկ մնացած թմրամիջոցը պահել է իր կողմից շա-հագործվող «Օպել» մակնիշի 67GG707 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի սրահում։
2017թ. հոկտեմբերի 19-ին` ժամը 00.20-ին, երբ գտնվել է Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում, իրեն են մոտեցել ոստիկանության ծառայողները և բերման ենթարկել ՀՀ ոստի-կանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ ավտոմեքենայի զննության ընթացքում իր կող-մից պատրաստված և պահվող թմրամիջոցը ներկայացրել է ոստիկաններին։ Զննության ընթացքի և արդյունքների մասին կազմվել է արձանագրություն, որն ստորագրվել է մասնա-կիցների, այդ թվում՝ իր կողմից։
Դատաքննությամբ ամբաստանյալը պնդեց իր նախաքննական ցուցմունքները։
«Անձնական խուզարկություն կատարելու մասին» 19.10.2017թ. արձանագրության համաձայն՝ կատարված խուզարկությամբ ամբաստանյալ Ս.Գևորգյանի ջինսե տաբատի առջևի ձախ գրպանից հայտնաբերվել է թվով մեկ հատ կաթուցիչ։ Ս.Գևորգյանը հայտնել է, որ կաթուցիչի ապակյա տարայի մեջ եղածը հանդիսանում է «Մարիխուանա» տեսակի թըմ-րամիջոց։ Միաժամանակ, հայտնել է, որ իր կողմից շահագործվող «Օպել աստրա» մակնիշի 67GG707 հաշվառման համարանիշով ավտոմեքենայի առջևի աջ կողմի նստատեղի ոտնաշո-րի տակ կա թվով 2 կամ ավելի «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։
«Դեպքի վայրի զննության մասին» 19.10.2017թ. արձանագրության համաձայն` Ս.Գե-վորգյանը «Օպել աստրա» մակնիշի 67GG707 հաշվառման համարանիշով ավտոմեքենայի դիմացի աջ նստատեղի ոտնաշորի տակից հանել և ներկայացրել է երկու թղթե փաթեթ, որոն-ցից մեկի մեջ առկա է եղել մոտ 1.4 գրամ, իսկ մյուսի մեջ՝ 1.6 գրամ կանաչավուն սուր հոտով զանգված։
Դատաքիմիական և դատաբուսաբանական փորձաքննության 27.10.2017թ. հ. 617Ք-17 եզրակացության համաձայն՝ փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր 2.03 գրամ հաստատուն քաշով կանեփի բուսական ծանգվածը հանդիսանում է «Մարիխուանա» տեսա-կի թմրամիջոց։
Փորձաքննության ներկայացված պոլիմերային և ապակյա գլանակների ներքին պա-տերին առկա մոխրացված նյութի մասնիկներում հայտնաբերվեցին կանեփի բույսի կանա-բինոիդներից` տետրահիդրոկաննաբինոլի հետքեր։
«Իրեղեն ապացույց ճանաչելու և քրեական գործին կցելու մասին» 03.11.2017թ. որոշ-մամբ Ս.Գևորգյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված ապակյա և պոլիմերային 2 գլանակաը, ինչպես նաև ավտոմեքենայի զննությամբ հայտնաբերված 1.93 գրամ «Մարի-խուանա» տեսակի թմրամիջոցը ճանաչվել են իրեղեն ապացույց։
Տոկսիկոքիմիական փորձաքննության 07.11.2017թ. հմ. 17-2327 եզրակացության հա-մաձայն՝ Սարգիս Գագիկի Գևորգյանից վերցված մեզի փորձանմուշում հետազոտված թըմ-րամիջոցներից հայտնաբերվել են կանաբինոիդների շարքի թմրամիջոցների թմրալկալոիդ-ներ։
Դատարանի վերլուծություն.
Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակ-ցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգա-մանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաս-տի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալն առանց իրացնելու նպատակի՝ սեփական գործածման համար, ապօրինի պատրաստել է և պահել է զգալի չափով թմրամիջոց, այսինքն՝ կատարել է հանցագործություն՝ նախատեսված ՀՀ քրե-ական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի։
Միաժամանակ, դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի` դատարանի կողմից գնա-հատված ապացույցները ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահ-պանմամբ։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի տեսակն ու չափը որոշե-լիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթը, հան-րության համար վտանգավորության աստիճանը և հետևանքները, թմրամիջոցի տեսակն ու քանակը, այնպես էլ` նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պա-տիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Ս.Գևորգյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղ-մացնող հանգամանքներ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա խոստովանել է կատարած հանցանքը, համաձայնվեց մեղադրանքի հետ, անկեղծորեն զղջաց կատարած հանցանքի համար և նրա խնամքին են գտնվում մինչ 14 տարեկան 2 երեխան։
Որպես ամբաստանյալ Ս.Գևորգյանի անձը բնութագրող տվյալ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա առաջին անգամ է դատապարտվում։
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատական քննությամբ չարձանագրվեցին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը« դա կատարելու հանգամանքներին« հանցավորի անձնավորությանը« անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանք-ներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակ-վում է« եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
Մեջբերված իրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբեր-յալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-142/07« ՎԲ-192/07« ՎԲ-201/07« ԵՇԴ/0029/01/08« ԵԿԴ/0042/01/11« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումնե-րում։ Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրա-վունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրա-վական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն ար-դարացի է« եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը« ինչպես նաև բավարար պատ-ժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահան-ջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի« իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևա-վորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի« հան-ցավորի անձի« պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեա-կան օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահո-վելու անհրաժեշտությունից։
38. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատարանը« կալանքի« ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտա-կում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով« հանգում է հետևության« որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու« ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պա-տիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները« պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծան-րացնող հանգամանքները։ (...)»։
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթար-կել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-139/07« ՎԲ-195/07« ՎԲ-01/08« ԵԿԴ/0034/01/08« ԱՎԴ2/0059/01/08« ԵԱՔԴ/0078/01/09« ԼԴ2/0019/01/09« ՍԴ/0226/01/09« ԳԴ1/0003/01/10« ՍԴ/0085/01/10« ԵԿԴ /0126/01/10« ԵԷԴ/0201/01/11« ԵԱԴԴ/0034/01/12« ԼԴ/0093/01/12« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում։
Վերոնշյալ որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված կայուն նախա-դեպային իրավունքի համաձայն՝ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել« եթե առ-կա է դատարանի համոզվածությունը« վստահությունը« որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարա-վոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ նման հետևության կարելի է հանգել միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա« որոնք բնութագրում են արարքը« հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականո-րեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է« որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների« այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանա-փակում չի նախատեսել« սակայն դատարանը« կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմա-կողմանի« լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա« ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով« ինչ-պես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մա-սում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը« անձի նկատմամբ նշա-նակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել՝
ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները«
բ) պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգա-մանքները«
գ) հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույ-թը«
դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները« եղանակը« գործիքներն ու միջոց-ները«
ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը«
զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկ-տեմբերի 31-ին կայացրած որոշմամբ արձանագրել է, որ. «Նշանակվող պատժի արդարա-ցիության հիմնական պահանջն այն է« որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագոր-ծության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլ-վում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում« իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշ-վել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների« դրա կատարման հանգամանքների« հանցավորի անձնավորության« պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
Վկայակոչված հանգամանքները« այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահա-տականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազ-մում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը« որոնք իրենց ամբողջու-թյան մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող« որը պետք է պատասխանատվություն կրի« այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները« որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս« նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգե-բանական« սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցա-ղում« աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը« կրթությունը« առողջական վիճակը« տարիքը« ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։
Հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հի-ման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության« այնպես էլ ազա-տությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որո-շումը»։
Դատարանը, անդրադառնալով սույն գործի հանգամանքներին, արձանագրում է« որ ամբաստանյալը, կանեփի թփից որոշակի զանգված քաղելով, ապօրինի պատրաստել է թմրամիջոց և այն պահել է առանց իրացնելու նպատակի, այսինքն՝ նա այն ձեռք չի բերել ինչ-որ անձից։
Քրեական գործի նյութերից երևում է նաև« որ ամբաստանյալը թմրամոլ չէ։
Այսպիսով, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները« նրա պա-տասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ հանգամանքները« պատասխա-նատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանցագործու-թյան՝ հանրության համար վտանգավորության ոչ մեծ աստիճանը և բնույթը« հանցագործու-թյան կատարման հանգամանքներն ու եղանակը« ամբաստանյալի մեղքի ձևը« նրա կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստի-ճանը, ելնելով գործի փաստական տվյալների, հանգամանքների և ապացույցների վերլուծու-թյան հիման վրա դատարանի մոտ ձևավորված ամբաստանյալի բարոյահոգեբանական ու քրեաիրավական բնութագրից, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պատասխանատվության անհատականացման ու պատիժ նշա-նակելու ընդհանուր սկզբունքներից, և նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի համաձայն՝ խնամքին մինչև 8 տարեկան երեխա ունենալու հիմքով ամբաստան-յալի նկատմամբ չի կարող նշանակվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված «կալանք» պատժատեսակը, հանգում է եզրակացության, որ նա պետք է դատապարտվի ազատազրկման, որպիսի պատիժը սակայն ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չպետք է կիրառվի, նկատի ունենալով, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու՝ հասարակությունից չմեկուսացնելու, սակայն նրա վարքագծի նկատմամբ հսկողություն սահմանելու միջոցով, ինչն անհրաժեշտ ու բավարար է նաև սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և նրա կողմից նոր հանցա-գործությունների կատարումը կանխելու համար։
Դատարանը նման հետևության է հանգում՝ հաշվի առնելով նաև ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման վերաբերյալ մի շարք նախադեպային որոշումներով ՀՀ Վըճ-ռաբեկ դատարանի հայտնած իրավական դիրքորոշումները։
Դատարանը, նման եզրակացության հանգելով, նաև գտնում է, որ անհրաժեշտություն չկա ամբաստանյալի վրա որոշակի, մասնավորապես՝ թմրամոլությունից բուժման կուրս անց-նելու պարտականություն դնել, նկատի ունենալով, որ նա՝ որպես թմրամոլ, հաշվառման մեջ չի գտնվում։
Քննության առնելով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ փորձաքննության կատարումից հետո մնացած «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց պա-րունակող 1.83 գրամ ընդհանուր քաշով բուսական զանգվածն ու ապակյա և պոլիմերային 2 գլանակը պետք է ոչնչացվեն։
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ թեև նախաքննության ընթացքում ամբաստան-յալի գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշում է կայացվել, սակայն փաստացի նման գույք չի հայտնաբերվել և կոնկրետ որևէ գույքի վրա կալանք չի դրվել, գտնում է, որ գույքի վրա դրված կալանքի վերացման հարց սույն դատավճռով չի կարող քննարկվել։
Դատարանը, քննության առնելով խափանման միջոցի հարցը, գտնում է, որ ամբաս-տանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնվի անփոփոխ։
Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-գրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ և 369-372-րդ հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Սարգիս Գագիկի Գևորգյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել ազատազրկման 3 (երեք) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Ս.Գևորգյանի նկատմամբ նշա-նակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
Իրեղեն ապացույցները` «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց պարունակող 1.83 գը-րամ ընդհանուր քաշով բուսական զանգվածն ու ապակյա և պոլիմերային 2 գլանակը, ոչըն-չացնել։
Ս.Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապա-րակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0299/01/17
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 23-11-2017 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 15860217 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Սարգիս Գևորգյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2017թ. հոկտեմբեր ամսվա սկզբներին Արմավիրի մարզի տարածքում վայրի աճած կանեփի թփից քաղելով, այն չորացնելու և մանրացնելու միջոցով առանց իրացնելու նպատակի` իր գործածման համար ապօրինի պատրաստել է զգալի չափի` 2.03 գրամը գերազանցող <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջց, որի մի մասը ծխելու միջոցով գործածել է, իսկ մնացած` 2.03 գրամ, <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը հետագա գործածման համար ապօրինի պահել է իր կողմից շահագրծվող <<Օպել>> մակնիշի ավտոմեքենայի սրահում: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Սարգիս |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հայրանուն | Գագիկի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 11.3 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 23-11-2017 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 27-11-2017 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 14-12-2017 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հ. |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 17:15 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 14-12-2017 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Սարգիս |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 14-12-2017 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
| Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել | Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 70 հոդ.) |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԿԴ/0299/01/17 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 14 դեկտեմբերի 2017թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը՝ նախագահությամբ` դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ` Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ` մեղադրող Հ.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ ամբաստանյալ Ս.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի Սարգիս Գագիկի Գևորգյանի` ծնված 04.02.1993թ. ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, իր հայտարարությամբ՝ մասնավոր տաքսու վարորդ, փաստացի ամուսնացած, խնամքին 4 անձ, և 8-ամյա կրթությամբ, առողջ, չդատված, բնակվում է` ք.Երևան, Բաբաջանյան փողոց, 1-ին շենք, բնակարան հ. 14, արգելանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Գործի դատավարական նախապատմությունը. Ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի ավագ հետաքննիչ Ս.Նազարյանը 30.10. 2017թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցել է թիվ 15860217 քրեական գործը և այն ընդունել է իր վարույթ։ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Գ.Բաղդասարյանը 03.11.2017թ. որոշմամբ թիվ 15860217 քրեական գործն ընդունել է իր վարույթ։ Քննիչի 09.11.2017թ. որոշմամբ որպես խափանման միջոց` Ս.Գևորգյանի նկատմամբ ընտրվել է ստորագրություն՝ չհեռանալու մասին, իսկ 14.11.2017թ. որոշմամբ Ս.Գևորգյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2017թ. նոյեմբերի 21-ին թիվ 15860217 քրեական գործը մեղադրական եզրակացութ-յամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհա-նուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար։ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի (դատավոր Գ.Պողոսյան) 2017թ. նոյեմբերի 27-ի որոշմամբ Սարգիս Գագիկի Գրիգորյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդ-վածի 1-ին մասով քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2017թ. դեկտեմբերի 7-ի որոշ-մամբ քրեական գործը նշանակվել է դատաքննության։ Ամբաստանյալ Ս.Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «2017թ. հոկտեմբեր ամսվա սկզբներին Արմավիրի մարզի տարածքում վայրի աճած կանեփի թփից քաղելով, այն չորացնելու և մանրացնելու միջոցով առանց իրացնելու նպատակի` իր գործածման համար, ապօրինի պատրաստել է զգալի չափի` 2.03 գրամը գերազանցող «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որի մի մասը ծխելու միջոցով գործածել է, իսկ մնացած` 2.03 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը հետագա գործածման համար ապօրինի պահել է իր կողմից շահագործվող «Օպել» մակնիշի, 67GG707 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի սրահում։ 2017թ. հոկտեմբերի 19-ին՝ ժամը 00.20-ի սահմաններում, Ս.Գևորգյանը Երևան քաղա-քի Խանջյան փողոցի թիվ 33 հասցեի մոտակայքից բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ կատարված զննության ընթացքում նրա կողմից ապօրինի պատրաստված և ավտոմեքենայի մեջ պահվող զգալի չափի` 2.03 գրամ «մարիխուանա» տե-սակի թմրամիջոցը հայտնաբերվել է»։ Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները. Դատաքննությամբ պարզվեց, որ ամբաստանյալ Ս.Գևորգյանը 2017թ. հոկտեմբեր ամսին Արմավիրի մարզից Երևան վերադառնալու ճանապարհի հարակից տարածքում աճած կանեփի թփերից քաղել է տերևներ, որոնք չորացնելու և մանրացնելու միջոցով իր գոր-ծածման համար պատրաստել է 2.03 գրամը գերազանցող «մարիխուանա» տեսակի թմրա-միջոց, որի մի մասը գործածել է, իսկ մնացած՝ 2.03 գրամ քաշով թմրամիջոցը պահել է իր կողմից շահագործվող «Օպել» մակնիշի, 67GG707 հաշվառման համարանիշով ավտոմեքե-նայում` հետագա գործածման համար։ 2017թ. հոկտեմբերի 19-ին` ժամը 00։20-ի սահմաններում, երբ ամբաստանյալը գտնվել է Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի 33 հասցեի մոտակայքում, թմրամիջոց պահելու և գործածելու կասկածանքով նա բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ կատարված զննությամբ նրա ավտոմեքենայից հայտնաբերվել է փորձա-քննության եզրակացության համաձայն «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, իսկ անձ-նական խուզրկությամբ` պոլիմերային և ապակյա գլանակներ։ Ապացույցների հետազոտում և գնահատում. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Ս.Գևորգյանն իրեն լիովին մեղավոր ճանաչեց, սակայն հրաժարվեց ցուց-մունք տալուց։ Ամբաստանյալ Սարգիս Գևորգյանի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննա-կան ցուցմունքի համաձայն` 2017թ. հոկտեմբեր ամսվա ընթացքում Արմավիրի մարզից Երե-վան վերադառնալու ճանապարհին հարակից տարածքում բնական կարիքները հոգալու ժա-մանակ նկատել է վայրի աճած կանեփի թուփ և նպատակադրվել է այդ թփից իր գործածման համար թմրամիջոց պատրաստել։ Այդ նպատակով կանեփի թփի որոշ մասը քաղել է, այն չորացնելու, մանրացնելու միջոցով պատրաստել է «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որի մի մասը ծխելու միջոցով գործածել է, իսկ մնացած թմրամիջոցը պահել է իր կողմից շա-հագործվող «Օպել» մակնիշի 67GG707 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի սրահում։ 2017թ. հոկտեմբերի 19-ին` ժամը 00.20-ին, երբ գտնվել է Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում, իրեն են մոտեցել ոստիկանության ծառայողները և բերման ենթարկել ՀՀ ոստի-կանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ ավտոմեքենայի զննության ընթացքում իր կող-մից պատրաստված և պահվող թմրամիջոցը ներկայացրել է ոստիկաններին։ Զննության ընթացքի և արդյունքների մասին կազմվել է արձանագրություն, որն ստորագրվել է մասնա-կիցների, այդ թվում՝ իր կողմից։ Դատաքննությամբ ամբաստանյալը պնդեց իր նախաքննական ցուցմունքները։ «Անձնական խուզարկություն կատարելու մասին» 19.10.2017թ. արձանագրության համաձայն՝ կատարված խուզարկությամբ ամբաստանյալ Ս.Գևորգյանի ջինսե տաբատի առջևի ձախ գրպանից հայտնաբերվել է թվով մեկ հատ կաթուցիչ։ Ս.Գևորգյանը հայտնել է, որ կաթուցիչի ապակյա տարայի մեջ եղածը հանդիսանում է «Մարիխուանա» տեսակի թըմ-րամիջոց։ Միաժամանակ, հայտնել է, որ իր կողմից շահագործվող «Օպել աստրա» մակնիշի 67GG707 հաշվառման համարանիշով ավտոմեքենայի առջևի աջ կողմի նստատեղի ոտնաշո-րի տակ կա թվով 2 կամ ավելի «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։ «Դեպքի վայրի զննության մասին» 19.10.2017թ. արձանագրության համաձայն` Ս.Գե-վորգյանը «Օպել աստրա» մակնիշի 67GG707 հաշվառման համարանիշով ավտոմեքենայի դիմացի աջ նստատեղի ոտնաշորի տակից հանել և ներկայացրել է երկու թղթե փաթեթ, որոն-ցից մեկի մեջ առկա է եղել մոտ 1.4 գրամ, իսկ մյուսի մեջ՝ 1.6 գրամ կանաչավուն սուր հոտով զանգված։ Դատաքիմիական և դատաբուսաբանական փորձաքննության 27.10.2017թ. հ. 617Ք-17 եզրակացության համաձայն՝ փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր 2.03 գրամ հաստատուն քաշով կանեփի բուսական ծանգվածը հանդիսանում է «Մարիխուանա» տեսա-կի թմրամիջոց։ Փորձաքննության ներկայացված պոլիմերային և ապակյա գլանակների ներքին պա-տերին առկա մոխրացված նյութի մասնիկներում հայտնաբերվեցին կանեփի բույսի կանա-բինոիդներից` տետրահիդրոկաննաբինոլի հետքեր։ «Իրեղեն ապացույց ճանաչելու և քրեական գործին կցելու մասին» 03.11.2017թ. որոշ-մամբ Ս.Գևորգյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված ապակյա և պոլիմերային 2 գլանակաը, ինչպես նաև ավտոմեքենայի զննությամբ հայտնաբերված 1.93 գրամ «Մարի-խուանա» տեսակի թմրամիջոցը ճանաչվել են իրեղեն ապացույց։ Տոկսիկոքիմիական փորձաքննության 07.11.2017թ. հմ. 17-2327 եզրակացության հա-մաձայն՝ Սարգիս Գագիկի Գևորգյանից վերցված մեզի փորձանմուշում հետազոտված թըմ-րամիջոցներից հայտնաբերվել են կանաբինոիդների շարքի թմրամիջոցների թմրալկալոիդ-ներ։ Դատարանի վերլուծություն. Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակ-ցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգա-մանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաս-տի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալն առանց իրացնելու նպատակի՝ սեփական գործածման համար, ապօրինի պատրաստել է և պահել է զգալի չափով թմրամիջոց, այսինքն՝ կատարել է հանցագործություն՝ նախատեսված ՀՀ քրե-ական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի։ Միաժամանակ, դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի` դատարանի կողմից գնա-հատված ապացույցները ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահ-պանմամբ։ Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի տեսակն ու չափը որոշե-լիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթը, հան-րության համար վտանգավորության աստիճանը և հետևանքները, թմրամիջոցի տեսակն ու քանակը, այնպես էլ` նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պա-տիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։ Որպես ամբաստանյալ Ս.Գևորգյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղ-մացնող հանգամանքներ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա խոստովանել է կատարած հանցանքը, համաձայնվեց մեղադրանքի հետ, անկեղծորեն զղջաց կատարած հանցանքի համար և նրա խնամքին են գտնվում մինչ 14 տարեկան 2 երեխան։ Որպես ամբաստանյալ Ս.Գևորգյանի անձը բնութագրող տվյալ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա առաջին անգամ է դատապարտվում։ Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատական քննությամբ չարձանագրվեցին։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը« դա կատարելու հանգամանքներին« հանցավորի անձնավորությանը« անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանք-ներով։ 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակ-վում է« եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։ Մեջբերված իրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբեր-յալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-142/07« ՎԲ-192/07« ՎԲ-201/07« ԵՇԴ/0029/01/08« ԵԿԴ/0042/01/11« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումնե-րում։ Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրա-վունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրա-վական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն ար-դարացի է« եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը« ինչպես նաև բավարար պատ-ժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահան-ջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի« իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևա-վորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի« հան-ցավորի անձի« պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեա-կան օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահո-վելու անհրաժեշտությունից։ 38. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե դատարանը« կալանքի« ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտա-կում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով« հանգում է հետևության« որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու« ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պա-տիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ 2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները« պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծան-րացնող հանգամանքները։ (...)»։ Մեջբերված քրեաիրավական դրույթը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթար-կել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-139/07« ՎԲ-195/07« ՎԲ-01/08« ԵԿԴ/0034/01/08« ԱՎԴ2/0059/01/08« ԵԱՔԴ/0078/01/09« ԼԴ2/0019/01/09« ՍԴ/0226/01/09« ԳԴ1/0003/01/10« ՍԴ/0085/01/10« ԵԿԴ /0126/01/10« ԵԷԴ/0201/01/11« ԵԱԴԴ/0034/01/12« ԼԴ/0093/01/12« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում։ Վերոնշյալ որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված կայուն նախա-դեպային իրավունքի համաձայն՝ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել« եթե առ-կա է դատարանի համոզվածությունը« վստահությունը« որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարա-վոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ նման հետևության կարելի է հանգել միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա« որոնք բնութագրում են արարքը« հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականո-րեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է« որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների« այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանա-փակում չի նախատեսել« սակայն դատարանը« կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմա-կողմանի« լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա« ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով« ինչ-պես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մա-սում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը« անձի նկատմամբ նշա-նակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել՝ ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները« բ) պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգա-մանքները« գ) հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույ-թը« դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները« եղանակը« գործիքներն ու միջոց-ները« ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը« զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկ-տեմբերի 31-ին կայացրած որոշմամբ արձանագրել է, որ. «Նշանակվող պատժի արդարա-ցիության հիմնական պահանջն այն է« որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագոր-ծության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին։ Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլ-վում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում« իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշ-վել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների« դրա կատարման հանգամանքների« հանցավորի անձնավորության« պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։ Վկայակոչված հանգամանքները« այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահա-տականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։ Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազ-մում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը« որոնք իրենց ամբողջու-թյան մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող« որը պետք է պատասխանատվություն կրի« այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները« որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս« նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգե-բանական« սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցա-ղում« աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը« կրթությունը« առողջական վիճակը« տարիքը« ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։ Հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հի-ման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության« այնպես էլ ազա-տությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որո-շումը»։ Դատարանը, անդրադառնալով սույն գործի հանգամանքներին, արձանագրում է« որ ամբաստանյալը, կանեփի թփից որոշակի զանգված քաղելով, ապօրինի պատրաստել է թմրամիջոց և այն պահել է առանց իրացնելու նպատակի, այսինքն՝ նա այն ձեռք չի բերել ինչ-որ անձից։ Քրեական գործի նյութերից երևում է նաև« որ ամբաստանյալը թմրամոլ չէ։ Այսպիսով, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները« նրա պա-տասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ հանգամանքները« պատասխա-նատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանցագործու-թյան՝ հանրության համար վտանգավորության ոչ մեծ աստիճանը և բնույթը« հանցագործու-թյան կատարման հանգամանքներն ու եղանակը« ամբաստանյալի մեղքի ձևը« նրա կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստի-ճանը, ելնելով գործի փաստական տվյալների, հանգամանքների և ապացույցների վերլուծու-թյան հիման վրա դատարանի մոտ ձևավորված ամբաստանյալի բարոյահոգեբանական ու քրեաիրավական բնութագրից, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պատասխանատվության անհատականացման ու պատիժ նշա-նակելու ընդհանուր սկզբունքներից, և նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի համաձայն՝ խնամքին մինչև 8 տարեկան երեխա ունենալու հիմքով ամբաստան-յալի նկատմամբ չի կարող նշանակվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված «կալանք» պատժատեսակը, հանգում է եզրակացության, որ նա պետք է դատապարտվի ազատազրկման, որպիսի պատիժը սակայն ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չպետք է կիրառվի, նկատի ունենալով, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու՝ հասարակությունից չմեկուսացնելու, սակայն նրա վարքագծի նկատմամբ հսկողություն սահմանելու միջոցով, ինչն անհրաժեշտ ու բավարար է նաև սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և նրա կողմից նոր հանցա-գործությունների կատարումը կանխելու համար։ Դատարանը նման հետևության է հանգում՝ հաշվի առնելով նաև ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման վերաբերյալ մի շարք նախադեպային որոշումներով ՀՀ Վըճ-ռաբեկ դատարանի հայտնած իրավական դիրքորոշումները։ Դատարանը, նման եզրակացության հանգելով, նաև գտնում է, որ անհրաժեշտություն չկա ամբաստանյալի վրա որոշակի, մասնավորապես՝ թմրամոլությունից բուժման կուրս անց-նելու պարտականություն դնել, նկատի ունենալով, որ նա՝ որպես թմրամոլ, հաշվառման մեջ չի գտնվում։ Քննության առնելով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ փորձաքննության կատարումից հետո մնացած «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց պա-րունակող 1.83 գրամ ընդհանուր քաշով բուսական զանգվածն ու ապակյա և պոլիմերային 2 գլանակը պետք է ոչնչացվեն։ Դատարանը, նկատի ունենալով, որ թեև նախաքննության ընթացքում ամբաստան-յալի գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշում է կայացվել, սակայն փաստացի նման գույք չի հայտնաբերվել և կոնկրետ որևէ գույքի վրա կալանք չի դրվել, գտնում է, որ գույքի վրա դրված կալանքի վերացման հարց սույն դատավճռով չի կարող քննարկվել։ Դատարանը, քննության առնելով խափանման միջոցի հարցը, գտնում է, որ ամբաս-տանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնվի անփոփոխ։ Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-գրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ և 369-372-րդ հոդվածներով` դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Սարգիս Գագիկի Գևորգյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել ազատազրկման 3 (երեք) ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Ս.Գևորգյանի նկատմամբ նշա-նակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով։ Իրեղեն ապացույցները` «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց պարունակող 1.83 գը-րամ ընդհանուր քաշով բուսական զանգվածն ու ապակյա և պոլիմերային 2 գլանակը, ոչըն-չացնել։ Ս.Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապա-րակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 14-12-2017 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 18-01-2018 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 01-08-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-147 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 10-09-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-147 |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 25-12-2018 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 25-12-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 147 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-248498 |
Գործը ստացվել է փոփոխվելուց հետո
| Ամսաթիվ | 29-03-2019 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 02-04-2019 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 15-04-2019 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 147, 35 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 22-04-2019 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 147, 35 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0299/01/17
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 26-10-2018 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 26-10-2018 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Ամբաստանյալ |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Սարգիս |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Սարգիս Գևորգյան ՀՀ կառավարության 27.06.2018թ. թիվ 241-Ն որոշման հիման վրա վերանայել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Սարգիս Գագիկի Գևորգյանի /ՀՀ քր.օր. 268 հոդ. 1-ին մասով - ազատազրկում 3 ամիս ժամկետով , ՀՀ քր.օր. 70 հոդ`1 տարի փորձաշրջան / վերաբերյալ 14.12.2017թ. կայացված դատավճիռը : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 27-12-2018 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Երևան քաղաքի դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 27-12-2018 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Մարդանյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Անդրանիկ |
| Ազգանուն | Մնացականյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Մհեր |
| Ազգանուն | Արղամանյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 28-12-2018 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 17-01-2019 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է ամբողջությամբ
| Ամսաթիվ | 17-01-2019 |
|---|---|
| Ստորադաս դատարանի դատական ակտը բեկանվել է | Բեկանվել է դատական ակտը և փոփոխվել |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Սարգիս |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԿԴ/0299/01/17 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ «17» հունվարի 2019թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով. նախագահող դատավոր Կ.Մարդանյան դատավորներ Ա.Մնացականյան Մ.Արղամանյան քարտուղարությամբ՝ Մ.Մահտեսյանի դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննության առնելով Սարգիս Գագիկի Գևորգյանի վերաբերյալ քրեական գործով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 14-ի դատավճիռը նոր հանգամանքով վերանայելու մասին դատապարտյալ Սարգիս Գևորգյանի վերաքննիչ բողոքը, ՊԱՐԶԵՑ՝ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1. 2017 թվականի հոկտեմբերի 30-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 15860217 քրեական գործը: 2017 թվականի նոյեմբերի 03-ին քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Գ.Բաղդասարյանի վարույթ: 2017 թվականի նոյեմբերի 14-ին Սարգիս Գագիկի Գևորգյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով: 2017 թվականի նոյեմբերի 21-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան): Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 14-ի դատավճռով Սարգիս Գևորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել՝ սահմանվել է փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով: Դատավճիռը մտել է օրինական ուժի մեջ: 2018 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել Դատավճիռը նոր հանգամանքով վերանայելու մասին դատապարտյալ Սարգիս Գևորգյանի կողմից բերված բողոքը, որը Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ և հարուցվել է վերանայման վարույթ: Վերաքննիչ բողոքի պատասխան չի ներկայացվել: Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը. 2. Սարգիս Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ «նա, 2017թ. հոկտեմբեր ամսվա սկզբներին Արմավիրի մարզի տարածքում վայրի աճած կանեփի թփից քաղելով, այն չորացնելու և մանրացնելու միջոցով առանց իրացնելու նպատակի` իր գործածման համար, ապօրինի պատրաստել է զգալի չափի` 2.03 գրամը գերազանցող «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որի մի մասը ծխելու միջոցով գործածել է, իսկ մնացած` 2.03 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը հետագա գործածման համար ապօրինի պահել է իր կողմից շահագործվող «Օպել» մակնիշի, 67GG707 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի սրահում։ 2017թ. հոկտեմբերի 19-ին՝ ժամը 00.20-ի սահմաններում, Ս.Գևորգյանը Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի թիվ 33 հասցեի մոտակայքից բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ կատարված զննության ընթացքում նրա կողմից ապօրինի պատրաստված և ավտոմեքենայի մեջ պահվող զգալի չափի` 2.03 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը հայտնաբերվել է»: 3. Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 14-ի դատավճռի համաձայն. «(…) Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալն առանց իրացնելու նպատակի՝ սեփական գործածման համար, ապօրինի պատրաստել է և պահել է զգալի չափով թմրամիջոց, այսինքն՝ կատարել է հանցագործություն՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի: (…)»: Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. 4. Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով. Հիմք ընդունելով ՀՀ Կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշումը՝ բողոք բերած անձը խնդրել է վերանայել իր վերաբերյալ քրեական գործով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 14-ի դատավճիռը: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. 5. ՀՀ սահմանադրական դատարանն իր 2017 թվականի փետրվարի 14-ի թիվ ՍԴՈ-1348 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ դիրքորոշումը. «[Ա]րարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքը հետադարձությամբ կիրառելու հատուկ քրեադատավարական կարգի բացակայության պայմաններում, մինչև ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից համապատասխան իրավակարգավորումների հստակեցումը և իրավակարգավորման բացի հաղթահարումը, ելնելով ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի անմիջական գործողությունից և վերջինիս` սույն որոշման մեջ բացահայտված բովանդակությամբ կիրառումն ապահովելու, ինչպես նաև անձի հիմնական իրավունքների և ազատությունների արդյունավետ դատական պաշտպանությունն ապահովելու համար իրավակիրառ պրակտիկայի շրջանակներում արարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքի հետադարձ կիրառումը պատիժ կրող անձանց նկատմամբ անհրաժեշտ է իրականացնել նոր հանգամանքի հիմքով դատական ակտի վերանայման վերաբերյալ իրավակարգավորումների շրջանակներում` արարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքի ուժի մեջ մտնելը դիտարկելով որպես դատական ակտը վերանայելու համար նոր հանգամանք»: 6. ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի համաձայն` «Ոչ ոք չի կարող դատապարտվել այնպիսի գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին հանցագործություն չի հանդիսացել: Չի կարող նշանակվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որը ենթակա էր կիրառման հանցանք կատարելու պահին: Արարքի պատժելիությունը վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենքն ունի հետադարձ ուժ»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն՝ տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում՝ այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն: 2. Արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենքը հետադարձ ուժ չունի: 3. Պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և միաժամանակ պատասխանատվությունը մասնակիորեն խստացնող օրենքը հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը»: Գ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Քրեական օրենքը հետադարձ ուժ է ստանում, այսինքն` դրա գործողությունը տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց վրա հետևյալ դեպքերում. 1. նոր օրենքը վերացնում է արարքի հանցավորությունը (ապաքրեականացում), 2. նոր օրենքը մեղմացնում է պատիժը, 3. նոր օրենքն այլ կերպ բարելավում է հանցանք կատարած անձի վիճակը: Ինչպես երևում է վերոգրյալից, քրեական օրենքին հետադարձ ուժ տալու պայմանները սպառիչ են և ունեն իմպերատիվ բնույթ, այսինքն` եթե նոր ընդունված օրենքը պարունակում է վերը նշված պայմաններից առնվազն մեկը, ապա իրավակիրառող մարմինը պարտավոր է դրա գործողությունը տարածել մինչև օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում` այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են այն, սակայն ունեն դատվածություն» (տե՛ս Գասպար Պողոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԳԴ1/0013/01/11 որոշումը): ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածը պատասխանատվություն է նախատեսում՝ առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութեր ապօրինի պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու համար: Մինչև 2018 թվականի հունիսի 28-ը գործող խմբագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածի համաձայն` «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի զգալի չափ է սահմանված եղել 0,5 գրամից ավելի մինչև 5,0 գրամը ներառյալ: 2017 թվականի դեկտեմբերի 6-ին ընդունված (ուժի մեջ է մտել պաշտոնական հրապարակումից վեց ամիս հետո) «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» թիվ ՀՕ-241-Ն օրենքի 4-րդ հոդվածի համաձայն` ուժը կորցրած է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածը, իսկ նույն օրենքի 1-ին հոդվածի 5.3 մասի համաձայն` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանում է ՀՀ կառավարությունը: ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածի համաձայն` «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի զգալի չափ է սահմանված 2,5 գրամից առավել մինչև 12,5 գրամը ներառյալ: Միաժամանակ որպես «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի մանր չափ է սահմանված 0.5 գրամից ավելի մինչև 2.5 գրամը ներառյալ: 7. Սույն գործի նյութերից ուսումնասիրությունից երևում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով Սարգիս Գևորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով` առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով 2,03 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի ապօրինի շրջանառություն կատարելու համար: Միաժամանակ նախորդ կետում մեջբերված օրենսդրական փոփոխության վերլուծությունից էլ հետևում է, որ կատարված օրենսդրական փոփոխությունների արդյունքում «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի 2,03 գրամն արդեն հանդիսանում է մանր չափ, քանի որ զգալի չափ է սահմանված 2,5 գրամից առավել մինչև 12,5 գրամը ներառյալ: Միաժամանակ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է նաև, որ Սարգիս Գևորգյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով իրեն մեղսագրված արարքը կատարել է նախքան հիշյալ օրենսդրական փոփոխությունների ուժի մեջ մտնելը: 8. Նախորդ կետում արձանագրված փաստական տվյալները գնահատելով սույն որոշման 6-րդ կետի լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ կատարված օրենսդրական փոփոխությունները կիրառելի են դատապարտյալ Սարգիս Գևորգյանի նկատմամբ: Մասնավորապես կատարված օրենսդրական փոփոխությունների արդյունքում Սարգիս Գևորգյանի կատարած արարքի հանցավորությունը վերացել է (արարքն ապաքրեականացվել է), քանի որ կատարված օրենսդրական փոփոխությունների արդյունքում «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի 2,03 գրամը հանդիսանում է մանր չափ, իսկ առանց իրացնելու նպատակի մանր չափերով թմրամիջոցի ապօրինի շրջանառություն կատարելու համար քրեական պատասխանատվություն նախատեսված չէ: Հիմք ընդունելով վերոգրյալ եզրահանգումները Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ կատարված օրենսդրական փոփոխությունների արդյունքում Սարգիս Գևորգյանի արարքում այլևս հանցակազմ առկա չէ: 9. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` (…) 2) արարքի մեջ հանցակազմ չկա. (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը` այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ: 2. Դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ: (…)»: 10. Նախորդ կետում մեջբերված իրավադրույթների լույսի ներքո գնահատելով սույն որոշման 8-րդ կետում Սարգիս Գևորգյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի բացակայության վերաբերյալ եզրահանգումը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատապարտյալ Սարգիս Գևորգյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել՝ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պետք է բեկանել և փոփոխել՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով նախատեսված հիմքով Սարգիս Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում ճանաչելով անմեղ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ և 426.9 հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց՝ Վերաքննիչ բողոքը բավարարել: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 14-ի դատավճիռը բեկանել և փոփոխել։ Սարգիս Գագիկի Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով ճանաչել անմեղ և արդարացնել՝ արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Կ.ՄԱՐԴԱՆՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 17-01-2019 |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Մարդանյան |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Անդրանիկ |
| Ազգանուն | Մնացականյան |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Մհեր |
| Ազգանուն | Արղամանյան |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 27-03-2019 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատորից. 147, 31 թերթից |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 27-03-2019 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատորից. 147, 31 թերթից |
| Ուր | Երևան քաղաքի դատարան |
| Գրության համարը | Ե-10469/19 |