Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0297/01/17
Վիճակագրական տողի համար :
11.3
Պատասխանող
Վահան Հարությունյան
Վահան Հարությունյան Ռազմիկի
Վահան Հարությունյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Ռուզաննա Բարսեղյան
Մխիթար Պապոյան
Մանուշակ Պետրոսյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գագիկ Պողոսյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Ռուզաննա Բարսեղյան
Մխիթար Պապոյան
Մանուշակ Պետրոսյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գագիկ Պողոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2018-11-22 | 12:30 | 4 | Կայացվել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2017-12-13 | 17:15 | 1 | Կայացել է |
ԵԿԴ/0297/01/17
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Մ. ՊԱՊՈՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա. ԱՎԴԱԼՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
ԴԱՏԱՊԱՐՏՅԱԼ` Վ.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ
ՀՀ ԱՆ ՊՐՈԲԱՑԻԱՅԻ
ԾԱՌԱՅՈՒԹՅԱՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉ` Գ. ՂԱՐԻԲՅԱՆԻ
2018 թվականի նոյեմբերի 22-ին Երևան քաղաքում
դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով դատապարտյալ Վահան Ռազմիկի Հարությունյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետև` Առաջին ատյանի դատարան) 2017 թվականի դեկտեմբերի 13-ի դատավճիռը նոր հանգամանքով վերանայելու մասին դատապարտյալ Վահան Հարությունյանի կողմից բերված բողոքը`
ՊԱՐԶԵՑ
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
2017 թվականի հոկտեմբերի 30-ին ՀՀ ոստիկանության կենտրոնական բաժնի ավագ հետաքննիչ Ս. Նազարյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցել է թիվ 15860117 քրեական գործը և ընդունել վարույթ:
Նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ ՀՀ ոստիկանության կենտրոնական բաժնի ավագ հետաքննիչ Ս. Նազարյանը թիվ 15860117 քրեական գործն ուղարկել է Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժին:
2017 թվականի նոյեմբերի 06-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Լ. Կարապետյանը թիվ 15860117 քրեական գործն ընդունել է վարույթ:
2017 թվականի նոյեմբերի 07-ի որոշմամբ Վահան Ռազմիկի Հարությունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
Նախաքննության մարմնի 2017 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշմամբ Վահան Ռազմիկի Հարությունյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2017 թվականի նոյեմբերի 21-ին թիվ 15860117 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Վահան Ռազմիկի Հարությունյանի` 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, իսկ 2017 թվականի նոյեմբերի 27-ին` ընդունվել նույն դատարանի դատավոր Գ. Պողոսյանի վարույթ:
Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 13-ի դատավճռով` Վահան Ռազմիկի Հարությունյանը ճանաչվել է մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման 3 (երեք) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Վ.Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
Վ.Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վճռվել է նաև`
<<Իրեղեն ապացույցը` «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց պարունակող 0.92 գրամ քաշով բուսական զանգվածը և առգրավված 6 հատ «Գառնի» տեսակի գլանակներով տուփն ու կաթուցիչը, ոչնչացնել>>:
Վերոնշյալ դատավճռի դեմ 2018 թվականի հոկտեմբերի 03-ին բողոք է բերել դատապարտյալ Վահան Ռազմիկի Հարությունյանը:
Թիվ ԵԿԴ/0297/01/17 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2018 թվականի հոկտեմբերի 22-ին:
Վերաքննիչ դատարանի 2018 թվականի հոկտեմբերի 23-ի որոշմամբ` բողոքն ընդունվել է Վերաքննիչ դատարանի վարույթ, հարուցվել է նոր հանգամանքով դատական ակտը վերանայելու վարույթ և թիվ ԵԿԴ/0297/01/17 քրեական գործը դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել 2018 թվականի նոյեմբերի 15-ին:
2. Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննական մարմնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով Վահան Ռազմիկի Հարությունյանին մեղադրանք է առաջադրվել և Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ նա, 2017 թվականի հոկտեմբերի 15-ից 16-ն ընկած ժամանակահատվածում Արագածոտնի մարզի Ապարան քաղաքի մոտակայքում աճած կանեփի թփից քաղած տերևները չորացնելու և մանրացնելու միջոցով, առանց իրացնելու նպատակի` իր գործածման համար, ապօրինի պատրաստել և թվով 2 առանձին փաթեթներում պահել է ընդհանուր զգալի չափի` 1.12 գրամ քաշով, մարիխուաննա տեսակի թմրամիջոց, որն էլ 2017 թվականի հոկտեմբերի 18-ին հայտնաբերվել է նրա բաճկոնի աջ գրպանում` ՀՀ ոստիկանության կենտրոնականի բաժնում կատարված անձնական խուզարկության ժամանակ։
3. Բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը
Բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է` վերանայել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի 2013 թվականի դեկտեմբերի 13-ի դատավճիռը և նույն դատավճռով հաստատված 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը <<ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 2017 թվականի դեկտեմբերի 06-ի թիվ ՀՕ-241-Ն ՀՀ օրենքի կիրառմամբ համապատասխանեցնել գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքին և փոփոխել վերջնական պատիժը կամ իրեն ազատել հետագա պատիժը կրելուց` արարքի ապաքրեականացման հիմքով:
4. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալ Վահան Հարությունյանի բողոքը պետք է բավարարել, Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 13-ի դատական ակտը` բեկանել, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում>>:
ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Ոչ ոք չի կարող դատապարտվել այնպիսի գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին հանցագործություն չի հանդիսացել: Չի կարող նշանակվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որը ենթակա էր կիրառման հանցանք կատարելու պահին: Արարքի պատժելիությունը վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենքն ունի հետադարձ ուժ>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 4264-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն`
<<1. Նոր հանգամանքների հետևանքով դատական ակտերը վերանայվում են հետևյալ դեպքերում.
1) Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանը տվյալ քրեական գործով դատարանի կիրառած օրենքի դրույթը ճանաչել է Սահմանադրությանը հակասող և անվավեր կամ այն ճանաչել է Սահմանադրությանը համապատասխանող, սակայն որոշման եզրափակիչ մասում բացահայտելով դրա սահմանադրաիրավական բովանդակությունը` գտել է, որ այդ դրույթը կիրառվել է այլ մեկնաբանությամբ>>:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` <<3. Նոր հանգամանքներով դատական ակտը վերանայելու համար բողոք կարող է բերվել 3 ամսվա ընթացքում այն պահից, երբ բողոք բերող անձն իմացել է կամ կարող էր իմանալ դրանց ի հայտ գալու մասին>>:
ՀՀ Սահմանադրական դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 14-ի թիվ ՍԴՈ-1348 որոշման համաձայն` << [Ա]րարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքը հետադարձությամբ կիրառելու հատուկ քրեադատավարական կարգի բացակայության պայմաններում, մինչև ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից համապատասխան իրավակարգավորումների հստակեցումը և իրավակարգավորման բացի հաղթահարումը, ելնելով ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի անմիջական գործողությունից և վերջինիս` սույն որոշման մեջ բացահայտված բովանդակությամբ կիրառումն ապահովելու, ինչպես նաև անձի հիմնական իրավունքների և ազատությունների արդյունավետ դատական պաշտպանությունն ապահովելու համար իրավակիրառ պրակտիկայի շրջանակներում արարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքի հետադարձ կիրառումը պատիժ կրող անձանց նկատմամբ անհրաժեշտ է իրականացնել նոր հանգամանքի հիմքով դատական ակտի վերանայման վերաբերյալ իրավակարգավորումների շրջանակներում` արարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքի ուժի մեջ մտնելը դիտարկելով որպես դատական ակտը վերանայելու համար նոր հանգամանք:
(...) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.2-րդ հոդվածը և դրա հետ համակարգային առումով փոխկապակցվածության մեջ գտնվող` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.4-րդ հոդվածի 1-ին մասը համապատասխանում են ՀՀ Սահմանադրությանն այնպիսի սահմանադրաիրավական բովանդակությամբ, համաձայն որի` ելնելով ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի անմիջական գործողությունից` արարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքն ուժի մեջ մտնելն իրավակիրառ պրակտիկայի շրջանակներում պետք է ընկալվի որպես նոր հանգամանք, և օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտը նոր հանգամանքի հիմքով ենթակա է վերանայման ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված կարգով (...)>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Արարքի հանցավորությունը և պատժելիությունը որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով:
2. Հանցանքը կատարելու ժամանակ է համարվում հանրության համար վտանգավոր գործողությունը (անգործությունը) իրականացնելու ժամանակը՝ անկախ հետևանքները վրա հասնելու պահից>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն՝ տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում՝ այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն…>>:
Քրեական օրենքի հետադարձ ուժին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արսեն Արծրունու վերաբերյալ գործով 2013 թվականի փետրվարի 15-ին կայացրած որոշմամբ` <<33. Քրեական օրենքի հետադարձ ուժի հարցը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել Գ. Պողոսյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) «չկա հանցագործություն և պատիժ, եթե այն սահմանված չէ օրենքով» (nullum crimen, nulla poena sine lege) կանոնը համընդհանուր ճանաչում ստացած հիմնարար սկզբունք է և իրավունքի գերակայության կարևորագույն տարր: Այն բացառիկ նշանակություն ունի մարդու իրավունքների պաշտպանության համակարգում, հետևաբար նշված սկզբունքից շեղումը բացարձակապես անթույլատրելի է: Սա նշանակում է, որ անձը չի կարող քրեական պատասխանատվության ենթարկվել, եթե արարքը կատարելու ժամանակ գործող օրենքով այն հանցագործություն չի համարվել, ինչպես նաև հանցանք կատարած անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն այն օրենքով, որը գործել է նրա կողմից արարքը կատարելու ժամանակ: Nullum crimen, nulla poena sine lege սկզբունքի բաղադրամասերից է նաև այն դրույթը, համաձայն որի` չի կարող կիրառվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որն օրենքով կիրառելի է եղել հանցագործության կատարման պահին:
(...) ժամանակի ընթացքում քրեական օրենքի գործողության ընդհանուր կանոնն ունի նաև բացառություն: Քրեական օրենքը հետադարձ ուժ է ստանում, այսինքն` դրա գործողությունը տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց վրա հետևյալ դեպքերում.
1. նոր օրենքը վերացնում է արարքի հանցավորությունը (ապաքրեականացում),
2.նոր օրենքը մեղմացնում է պատիժը,
3. նոր օրենքն այլ կերպ բարելավում է հանցանք կատարած անձի վիճակը:
Ինչպես երևում է վերոգրյալից, քրեական օրենքին հետադարձ ուժ տալու պայմանները սպառիչ են և ունեն իմպերատիվ բնույթ, այսինքն` եթե նոր ընդունված օրենքը պարունակում է վերը նշված պայմաններից առնվազն մեկը, ապա իրավակիրառող մարմինը պարտավոր է դրա գործողությունը տարածել մինչև օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում` այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են այն, սակայն ունեն դատվածություն:
Այն դեպքերում, երբ նոր ընդունված օրենքը միաժամանակ բովանդակում է պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և պատասխանատվությունը մասնակիորեն խստացնող դրույթներ, ապա օրենքը հետադարձ ուժ է ստանում միայն մեղմացման առումով (տե՛ս Գասպար Պողոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի որոշման 16-17-րդ կետերը):
34. Վերահաստատելով և զարգացնելով սույն որոշման նախորդ կետում և համապատասխանաբար նաև Գ. Պողոսյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ նոր քրեական օրենքը համարվում է արարքի հանցավորությունը բացառող, եթե՝
ա) այդ օրենքով հանցագործություն չի համարվում այն արարքը, որը նախկին օրենքով հանցագործություն էր (լրիվ ապաքրեականացում),
բ) արարքը չի դադարում հանցագործություն լինելուց, սակայն հանցակազմն այնպիսի փոփոխությունների է ենթարկվում, որ հանցավոր համարվող արարքների շրջանակը նեղանում է (մասնակի ապաքրեականացում): Մասնակի ապաքրեականացման դեպքերը կարող են վերաբերել հանցակազմի առանձին տարրերին կամ հատկանիշներին, ծանրացնող հանգամանքներին և այլն>>:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի թիվ ԵԿԴ/0297/01/17 դատավճռով Վահան Ռազմիկի Հարությունյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով` առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով 1.12 գրամ քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի ապօրինի շրջանառություն կատարելու համար:
Մինչև 2018 թվականի հունիսի 28-ը գործող խմբագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածի համաձայն` «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի 1.12 գրամը հանդիսացել է զգալի չափ, քանի որ զգալի չափ է սահմանված եղել 0,5 գրամից ավելի մինչև 5,0 գրամը ներառյալ:
2017 թվականի դեկտեմբերի 6-ին ընդունված (ուժի մեջ է մտել պաշտոնական հրապարակումից վեց ամիս հետո) «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» թիվ ՀՕ-241-Ն 4-րդ հոդվածի համաձայն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածը ճանաչվել է ուժը կորցրած, իսկ նույն օրենքի 1-ին հոդվածի 5.3 մասի համաձայն` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանում է ՀՀ կառավարությունը:
ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածի համաձայն` «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի 1.12 գրամը հանդիսանում է մանր չափ, քանի որ մանր չափ է սահմանված 0,5 գրամից առավել մինչև 2,5 գրամը ներառյալ:
Վերոնշված կարգավորումների և գործի փաստական հանգամանքների համադրության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում ընդգծել, որ իրեն մեղսագրվող արարքն Վ. Հարությունյանը կատարել է նախքան «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ կատարելու մասին» թիվ ՀՕ-241-Ն օրենքն ուժի մեջ մտնելը (2018 թվականի հունիսի 28), որով Հայաստանի Հանրապետության 2003 թվականի ապրիլի 18-ի քրեական օրենսգրքի թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածը ճանաչվել է ուժը կորցրած, իսկ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող ՀՀ կառավարության 707-Ն որոշմամբ, ի թիվս այլոց, փոփոխության են ենթարկվել <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, ինչի արդյունքում Վահան Հարությունյանի արարքի հանցավորությունը վերացել է, ինչպես նաև նրա վիճակը բարելավվել է, քանի որ <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցի 1.12 գրամն արդեն հանդիսանում է մանր չափ:
Մեջբերված հանգամանքների վերլուծությունից երևում է, որ նախքան Վահան Հարությունյանի նկատմամբ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից սահմանված փորձաշրջանի ավարտը նրան մեղսագրված արարքն ապաքրեականացվել է։ Այսինքն՝ նախքան Վահան Հարությունյանի կողմից Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 13-ի թիվ ԵԿԴ/0297/01/17 դատավճռով սահմանված 1 /մեկ/ տարի ժամկետով փորձաշրջանի ավարտը տեղի ունեցած օրենսդրական փոփոխություններից բխում է, որ վերջինի արարքում հանցակազմ չկա։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն`
<<Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե արարքի մեջ հանցակազմ չկա>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը` այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2. Դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ
(...)>>:
Հիմք ընդունելով քրեադատավարական վերոնշյալ դրույթները, ինչպես նաև վերոշարադրյալ վերլուծությունը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պետք է ճանաչել և հռչակել Վահան Հարությունյանի անմեղությունը` արարքի մեջ հանցակազմ չլինելու հիմքով։
Վերոգրյալի հիման վրա, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Վահան Ռազմիկի Հարությունյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 13-ի դատավճիռն անհրաժեշտ է բեկանել և ճանաչել ու հռչակել Վահան Հարությունյանի անմեղությունը` արարքի մեջ հանցակազմ չլինելու հիմքով։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ, 393-րդ, 394-395-րդ հոդվածներով և 491-րդ գլխի կանոններով, Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Դատապարտյալ Վահան Ռազմիկի Հարությունյանի բողոքը` բավարարել:
Վահան Ռազմիկի Հարությունյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 13-ի դատավճիռը` բեկանել:
Վահան Ռազմիկի Հարությունյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով ճանաչել անպարտ և արդարացնել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Մ. ՊԱՊՈՅԱՆ
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Մ. ՊԱՊՈՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա. ԱՎԴԱԼՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
ԴԱՏԱՊԱՐՏՅԱԼ` Վ.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ
ՀՀ ԱՆ ՊՐՈԲԱՑԻԱՅԻ
ԾԱՌԱՅՈՒԹՅԱՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉ` Գ. ՂԱՐԻԲՅԱՆԻ
2018 թվականի նոյեմբերի 22-ին Երևան քաղաքում
դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով դատապարտյալ Վահան Ռազմիկի Հարությունյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետև` Առաջին ատյանի դատարան) 2017 թվականի դեկտեմբերի 13-ի դատավճիռը նոր հանգամանքով վերանայելու մասին դատապարտյալ Վահան Հարությունյանի կողմից բերված բողոքը`
ՊԱՐԶԵՑ
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
2017 թվականի հոկտեմբերի 30-ին ՀՀ ոստիկանության կենտրոնական բաժնի ավագ հետաքննիչ Ս. Նազարյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցել է թիվ 15860117 քրեական գործը և ընդունել վարույթ:
Նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ ՀՀ ոստիկանության կենտրոնական բաժնի ավագ հետաքննիչ Ս. Նազարյանը թիվ 15860117 քրեական գործն ուղարկել է Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժին:
2017 թվականի նոյեմբերի 06-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Լ. Կարապետյանը թիվ 15860117 քրեական գործն ընդունել է վարույթ:
2017 թվականի նոյեմբերի 07-ի որոշմամբ Վահան Ռազմիկի Հարությունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
Նախաքննության մարմնի 2017 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշմամբ Վահան Ռազմիկի Հարությունյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2017 թվականի նոյեմբերի 21-ին թիվ 15860117 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Վահան Ռազմիկի Հարությունյանի` 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, իսկ 2017 թվականի նոյեմբերի 27-ին` ընդունվել նույն դատարանի դատավոր Գ. Պողոսյանի վարույթ:
Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 13-ի դատավճռով` Վահան Ռազմիկի Հարությունյանը ճանաչվել է մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման 3 (երեք) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Վ.Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
Վ.Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վճռվել է նաև`
<<Իրեղեն ապացույցը` «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց պարունակող 0.92 գրամ քաշով բուսական զանգվածը և առգրավված 6 հատ «Գառնի» տեսակի գլանակներով տուփն ու կաթուցիչը, ոչնչացնել>>:
Վերոնշյալ դատավճռի դեմ 2018 թվականի հոկտեմբերի 03-ին բողոք է բերել դատապարտյալ Վահան Ռազմիկի Հարությունյանը:
Թիվ ԵԿԴ/0297/01/17 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2018 թվականի հոկտեմբերի 22-ին:
Վերաքննիչ դատարանի 2018 թվականի հոկտեմբերի 23-ի որոշմամբ` բողոքն ընդունվել է Վերաքննիչ դատարանի վարույթ, հարուցվել է նոր հանգամանքով դատական ակտը վերանայելու վարույթ և թիվ ԵԿԴ/0297/01/17 քրեական գործը դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել 2018 թվականի նոյեմբերի 15-ին:
2. Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննական մարմնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով Վահան Ռազմիկի Հարությունյանին մեղադրանք է առաջադրվել և Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ նա, 2017 թվականի հոկտեմբերի 15-ից 16-ն ընկած ժամանակահատվածում Արագածոտնի մարզի Ապարան քաղաքի մոտակայքում աճած կանեփի թփից քաղած տերևները չորացնելու և մանրացնելու միջոցով, առանց իրացնելու նպատակի` իր գործածման համար, ապօրինի պատրաստել և թվով 2 առանձին փաթեթներում պահել է ընդհանուր զգալի չափի` 1.12 գրամ քաշով, մարիխուաննա տեսակի թմրամիջոց, որն էլ 2017 թվականի հոկտեմբերի 18-ին հայտնաբերվել է նրա բաճկոնի աջ գրպանում` ՀՀ ոստիկանության կենտրոնականի բաժնում կատարված անձնական խուզարկության ժամանակ։
3. Բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը
Բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է` վերանայել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի 2013 թվականի դեկտեմբերի 13-ի դատավճիռը և նույն դատավճռով հաստատված 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը <<ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 2017 թվականի դեկտեմբերի 06-ի թիվ ՀՕ-241-Ն ՀՀ օրենքի կիրառմամբ համապատասխանեցնել գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքին և փոփոխել վերջնական պատիժը կամ իրեն ազատել հետագա պատիժը կրելուց` արարքի ապաքրեականացման հիմքով:
4. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալ Վահան Հարությունյանի բողոքը պետք է բավարարել, Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 13-ի դատական ակտը` բեկանել, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում>>:
ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Ոչ ոք չի կարող դատապարտվել այնպիսի գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին հանցագործություն չի հանդիսացել: Չի կարող նշանակվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որը ենթակա էր կիրառման հանցանք կատարելու պահին: Արարքի պատժելիությունը վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենքն ունի հետադարձ ուժ>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 4264-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն`
<<1. Նոր հանգամանքների հետևանքով դատական ակտերը վերանայվում են հետևյալ դեպքերում.
1) Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանը տվյալ քրեական գործով դատարանի կիրառած օրենքի դրույթը ճանաչել է Սահմանադրությանը հակասող և անվավեր կամ այն ճանաչել է Սահմանադրությանը համապատասխանող, սակայն որոշման եզրափակիչ մասում բացահայտելով դրա սահմանադրաիրավական բովանդակությունը` գտել է, որ այդ դրույթը կիրառվել է այլ մեկնաբանությամբ>>:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` <<3. Նոր հանգամանքներով դատական ակտը վերանայելու համար բողոք կարող է բերվել 3 ամսվա ընթացքում այն պահից, երբ բողոք բերող անձն իմացել է կամ կարող էր իմանալ դրանց ի հայտ գալու մասին>>:
ՀՀ Սահմանադրական դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 14-ի թիվ ՍԴՈ-1348 որոշման համաձայն` << [Ա]րարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքը հետադարձությամբ կիրառելու հատուկ քրեադատավարական կարգի բացակայության պայմաններում, մինչև ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից համապատասխան իրավակարգավորումների հստակեցումը և իրավակարգավորման բացի հաղթահարումը, ելնելով ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի անմիջական գործողությունից և վերջինիս` սույն որոշման մեջ բացահայտված բովանդակությամբ կիրառումն ապահովելու, ինչպես նաև անձի հիմնական իրավունքների և ազատությունների արդյունավետ դատական պաշտպանությունն ապահովելու համար իրավակիրառ պրակտիկայի շրջանակներում արարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքի հետադարձ կիրառումը պատիժ կրող անձանց նկատմամբ անհրաժեշտ է իրականացնել նոր հանգամանքի հիմքով դատական ակտի վերանայման վերաբերյալ իրավակարգավորումների շրջանակներում` արարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքի ուժի մեջ մտնելը դիտարկելով որպես դատական ակտը վերանայելու համար նոր հանգամանք:
(...) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.2-րդ հոդվածը և դրա հետ համակարգային առումով փոխկապակցվածության մեջ գտնվող` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.4-րդ հոդվածի 1-ին մասը համապատասխանում են ՀՀ Սահմանադրությանն այնպիսի սահմանադրաիրավական բովանդակությամբ, համաձայն որի` ելնելով ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի անմիջական գործողությունից` արարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքն ուժի մեջ մտնելն իրավակիրառ պրակտիկայի շրջանակներում պետք է ընկալվի որպես նոր հանգամանք, և օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտը նոր հանգամանքի հիմքով ենթակա է վերանայման ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված կարգով (...)>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Արարքի հանցավորությունը և պատժելիությունը որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով:
2. Հանցանքը կատարելու ժամանակ է համարվում հանրության համար վտանգավոր գործողությունը (անգործությունը) իրականացնելու ժամանակը՝ անկախ հետևանքները վրա հասնելու պահից>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն՝ տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում՝ այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն…>>:
Քրեական օրենքի հետադարձ ուժին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արսեն Արծրունու վերաբերյալ գործով 2013 թվականի փետրվարի 15-ին կայացրած որոշմամբ` <<33. Քրեական օրենքի հետադարձ ուժի հարցը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել Գ. Պողոսյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) «չկա հանցագործություն և պատիժ, եթե այն սահմանված չէ օրենքով» (nullum crimen, nulla poena sine lege) կանոնը համընդհանուր ճանաչում ստացած հիմնարար սկզբունք է և իրավունքի գերակայության կարևորագույն տարր: Այն բացառիկ նշանակություն ունի մարդու իրավունքների պաշտպանության համակարգում, հետևաբար նշված սկզբունքից շեղումը բացարձակապես անթույլատրելի է: Սա նշանակում է, որ անձը չի կարող քրեական պատասխանատվության ենթարկվել, եթե արարքը կատարելու ժամանակ գործող օրենքով այն հանցագործություն չի համարվել, ինչպես նաև հանցանք կատարած անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն այն օրենքով, որը գործել է նրա կողմից արարքը կատարելու ժամանակ: Nullum crimen, nulla poena sine lege սկզբունքի բաղադրամասերից է նաև այն դրույթը, համաձայն որի` չի կարող կիրառվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որն օրենքով կիրառելի է եղել հանցագործության կատարման պահին:
(...) ժամանակի ընթացքում քրեական օրենքի գործողության ընդհանուր կանոնն ունի նաև բացառություն: Քրեական օրենքը հետադարձ ուժ է ստանում, այսինքն` դրա գործողությունը տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց վրա հետևյալ դեպքերում.
1. նոր օրենքը վերացնում է արարքի հանցավորությունը (ապաքրեականացում),
2.նոր օրենքը մեղմացնում է պատիժը,
3. նոր օրենքն այլ կերպ բարելավում է հանցանք կատարած անձի վիճակը:
Ինչպես երևում է վերոգրյալից, քրեական օրենքին հետադարձ ուժ տալու պայմանները սպառիչ են և ունեն իմպերատիվ բնույթ, այսինքն` եթե նոր ընդունված օրենքը պարունակում է վերը նշված պայմաններից առնվազն մեկը, ապա իրավակիրառող մարմինը պարտավոր է դրա գործողությունը տարածել մինչև օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում` այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են այն, սակայն ունեն դատվածություն:
Այն դեպքերում, երբ նոր ընդունված օրենքը միաժամանակ բովանդակում է պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և պատասխանատվությունը մասնակիորեն խստացնող դրույթներ, ապա օրենքը հետադարձ ուժ է ստանում միայն մեղմացման առումով (տե՛ս Գասպար Պողոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի որոշման 16-17-րդ կետերը):
34. Վերահաստատելով և զարգացնելով սույն որոշման նախորդ կետում և համապատասխանաբար նաև Գ. Պողոսյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ նոր քրեական օրենքը համարվում է արարքի հանցավորությունը բացառող, եթե՝
ա) այդ օրենքով հանցագործություն չի համարվում այն արարքը, որը նախկին օրենքով հանցագործություն էր (լրիվ ապաքրեականացում),
բ) արարքը չի դադարում հանցագործություն լինելուց, սակայն հանցակազմն այնպիսի փոփոխությունների է ենթարկվում, որ հանցավոր համարվող արարքների շրջանակը նեղանում է (մասնակի ապաքրեականացում): Մասնակի ապաքրեականացման դեպքերը կարող են վերաբերել հանցակազմի առանձին տարրերին կամ հատկանիշներին, ծանրացնող հանգամանքներին և այլն>>:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի թիվ ԵԿԴ/0297/01/17 դատավճռով Վահան Ռազմիկի Հարությունյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով` առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով 1.12 գրամ քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի ապօրինի շրջանառություն կատարելու համար:
Մինչև 2018 թվականի հունիսի 28-ը գործող խմբագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածի համաձայն` «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի 1.12 գրամը հանդիսացել է զգալի չափ, քանի որ զգալի չափ է սահմանված եղել 0,5 գրամից ավելի մինչև 5,0 գրամը ներառյալ:
2017 թվականի դեկտեմբերի 6-ին ընդունված (ուժի մեջ է մտել պաշտոնական հրապարակումից վեց ամիս հետո) «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» թիվ ՀՕ-241-Ն 4-րդ հոդվածի համաձայն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածը ճանաչվել է ուժը կորցրած, իսկ նույն օրենքի 1-ին հոդվածի 5.3 մասի համաձայն` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանում է ՀՀ կառավարությունը:
ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածի համաձայն` «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի 1.12 գրամը հանդիսանում է մանր չափ, քանի որ մանր չափ է սահմանված 0,5 գրամից առավել մինչև 2,5 գրամը ներառյալ:
Վերոնշված կարգավորումների և գործի փաստական հանգամանքների համադրության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում ընդգծել, որ իրեն մեղսագրվող արարքն Վ. Հարությունյանը կատարել է նախքան «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ կատարելու մասին» թիվ ՀՕ-241-Ն օրենքն ուժի մեջ մտնելը (2018 թվականի հունիսի 28), որով Հայաստանի Հանրապետության 2003 թվականի ապրիլի 18-ի քրեական օրենսգրքի թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածը ճանաչվել է ուժը կորցրած, իսկ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող ՀՀ կառավարության 707-Ն որոշմամբ, ի թիվս այլոց, փոփոխության են ենթարկվել <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, ինչի արդյունքում Վահան Հարությունյանի արարքի հանցավորությունը վերացել է, ինչպես նաև նրա վիճակը բարելավվել է, քանի որ <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցի 1.12 գրամն արդեն հանդիսանում է մանր չափ:
Մեջբերված հանգամանքների վերլուծությունից երևում է, որ նախքան Վահան Հարությունյանի նկատմամբ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից սահմանված փորձաշրջանի ավարտը նրան մեղսագրված արարքն ապաքրեականացվել է։ Այսինքն՝ նախքան Վահան Հարությունյանի կողմից Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 13-ի թիվ ԵԿԴ/0297/01/17 դատավճռով սահմանված 1 /մեկ/ տարի ժամկետով փորձաշրջանի ավարտը տեղի ունեցած օրենսդրական փոփոխություններից բխում է, որ վերջինի արարքում հանցակազմ չկա։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն`
<<Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե արարքի մեջ հանցակազմ չկա>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը` այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2. Դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ
(...)>>:
Հիմք ընդունելով քրեադատավարական վերոնշյալ դրույթները, ինչպես նաև վերոշարադրյալ վերլուծությունը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պետք է ճանաչել և հռչակել Վահան Հարությունյանի անմեղությունը` արարքի մեջ հանցակազմ չլինելու հիմքով։
Վերոգրյալի հիման վրա, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Վահան Ռազմիկի Հարությունյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 13-ի դատավճիռն անհրաժեշտ է բեկանել և ճանաչել ու հռչակել Վահան Հարությունյանի անմեղությունը` արարքի մեջ հանցակազմ չլինելու հիմքով։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ, 393-րդ, 394-395-րդ հոդվածներով և 491-րդ գլխի կանոններով, Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Դատապարտյալ Վահան Ռազմիկի Հարությունյանի բողոքը` բավարարել:
Վահան Ռազմիկի Հարությունյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 13-ի դատավճիռը` բեկանել:
Վահան Ռազմիկի Հարությունյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով ճանաչել անպարտ և արդարացնել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Մ. ՊԱՊՈՅԱՆ
ԵԿԴ/0297/01/17
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
13 դեկտեմբերի 2017թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը՝
նախագահությամբ`
դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող Հ.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
ամբաստանյալ Վ.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ
դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի` Վահան Ռազմիկի Հարությունյանի` ծնված 14.07.1975թ. ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղա-քացի, իր հայտարարությամբ՝ աշխատում է «Ազգային գրադարան»-ում՝ որպես փականա-գործ, ամուսնացած, խնամքին 4 անձ, միջնակարգ կրթությամբ, առողջ, դատվածություն չու-նեցող, բնակվում է` ք.Երևան, Անտառային փողոց, տուն հ. 118/2, արգելանքի տակ չէ, մե-ղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի ավագ հետաքննիչ Ս.Նազարյանը 30.10. 2017թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցել է թիվ 15860117 քրեական գործը և այն ընդունել է իր վարույթ։
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Լ.Կարապետյանը 06.11. 2017թ. որոշմամբ թիվ 15860117 քրեական գործն ընդունել է իր վարույթ։
Քննիչի 07.11.2017թ. որոշմամբ որպես խափանման միջոց` Վ.Հարությունյանի նկատ-մամբ ընտրվել է ստորագրություն՝ չհեռանալու մասին, իսկ 14.11.2017թ. որոշմամբ Վ.Հարութ-յունյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2017թ. նոյեմբերի 21-ին թիվ 15860117 քրեական գործը մեղադրական եզրակացութ-յամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհա-նուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի (դատավոր Գ.Պողոսյան) 2017թ. նոյեմբերի 27-ի որոշմամբ Վահան Ռազմիկի Հարությունյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2017թ. դեկտեմբերի 7-ի որոշ-մամբ քրեական գործը նշանակել է դատաքննության։
Ամբաստանյալ Վ.Հարությունյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «2017թ. հոկտեմբերի 15-ից 16-ն ընկած ժամանակահատվածում Արագածոտնի մարզի Ապարան քաղաքի մոտակայքում ա-ճած կանեփի թփից քաղած տերևները չորացնելու և մանրացնելու միջոցով, առանց իրացնե-լու նպատակի` իր գործածման համար, ապօրինի պատրաստել և թվով 2 առանձին փաթեթ-ներում պահել է ընդհանուր զգալի չափի` 1.12 գրամ քաշով, մարիխուաննա տեսակի թմրա-միջոց, որն էլ 2017 թվականի հոկտեմբերի 18-ին հայտնաբերվել է նրա բաճկոնի աջ գըր-պանում` ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում կատարված անձնական խուզար-կության ժամանակ»։
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները.
Դատաքննությամբ պարզվեց, որ ամբաստանյալ Վահան Հարությունյանը 2017թ. հոկտեմբերի 15-ից 16-ն ընկած ժամանակահատվածում Արագածոտնի մարզի Ապարան քա-ղաքի մոտակայքում աճած կանեփի թփերից քաղել է տերևներ, որոնք չորացնելու նպատա-կով լցրել է երկու առանձին փաթեթների մեջ և պահել իր մոտ։
2017թ. հոկտեմբերի 18-ին՝ ժամը 17։30-ի սահմաններում, երբ նա գտնվել է Երևան քաղաքի Ազատության հրապարակի մոտակայքում, նրան են մոտեցել ոստիկանության աշ-խատակիցները և պահանջել են ցույց տալ գրպանի պարունակությունը։ Ամբաստանյալ Վ. Հարությունյանը գրպանից հանել և գետնին է նետել գրպանում եղած, վերը նշված երկու փա-թեթը, որից հետո դրանք ոստիկանների կարգադրությամբ դրել է գրպանն ու թմրամիջոց պա-հելու և օգտագործելու կասկածանքով բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Կենտրո-նականի բաժին, որտեղ կատարված անձնական խուզարկությամբ նրա մոտից հայտնա-բերվել է փորձաքննության եզրակացության համաձայն «Մարիխուանա» տեսակի թմրամի-ջոց, 1 կաթուցիչ և 6 ծխախոտի գլանակ։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Վ.Հարությունյանն իրեն լիովին մեղավոր ճանաչեց, սակայն հրաժարվեց ցուցմունք տալուց։
Ամբաստանյալ Վահան Հարությունյանի դատաքննությամբ հետազոտված նախա-քըննական ցուցմունքի համաձայն` 2017 թվականի հոկտեմբերի 15-ից 16-ն ընկած ժամա-նակահատվածում ինքը միայնակ իրեն պատկանող «Գազ 24» մակնիշի 01OL642 հաշվառ-ման համարանիշով ավտոմեքենայով գնացել է Արագածոտնի մարզի Ապարան քաղաքի մո-տակայքում գտնվող եկեղեցի։ Անձնական կարիքները հոգալու նպատակով կայանել է ավ-տոմեքենան մայթեզրին, որի ընթացքում մոտակայքում նկատել է կանեփանման բույս և իր անձնական օգտագործման համար քաղել է որոշակի զանգված, որը չորացման նպատակով լցրել է երկու առանձին փաթեթների մեջ և պահել իր մոտ։
2017թ. հոկտեմբերի 18-ին՝ ժամը 17։30-ի սահմաններում, մուծումներ կատարելու նը-պատակով գնացել է Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի սկզբնամասում գտնվող «Ար-մենՏել» ՓԲ ընկերության գրասենյակ, որտեղ գործերն ավարտելուց հետո քայլել է Ազատու-թյան հրապարակի ուղղությամբ։ Այդ ժամանակ իրեն են մոտեցել ոստիկանության աշխա-տակիցները, ներկայացել և պահանջել են ցույց տալ գրպանի պարունակությունը։ Գրպա-նից հանել և գետնին է նետել իր նշված երկու փաթեթը, որոնք ոստիկանների կարգադրու-թյամբ նորից դրել է գրպանը, ինչից հետո իրեն թմրամիջոց պահելու և օգտագործելու կասկա-ծանքով իրեն բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ ըն-թերակաների մասնակցությամբ իր անձնական խուզարկության արդյունքում բաճկոնի գըր-պանից հայտնաբերվել են հիշյալ երկու փաթեթը, որոնցից մեկի քաշը կազմել է 0.4 գրամ, իսկ մյուսինը` 0.7 գրամ։
Դատաքննությամբ ամբաստանյալը պնդեց իր նախաքննական ցուցմունքները։
«Անձնական խուզարկություն կատարելու մասին» 18.10.2017թ. արձանագրության համաձայն՝ կատարված խուզարկությամբ ամբաստանյալ Վ.Հարությունյանի շագանակա-գույն բաճկոնի աջ գրպանից հայտնաբերվել են երկու թղթե փաթեթ« որոնցից առաջին փաթե-թի մեջ առկա է եղել 0.4 գրամ կանաչավուն զանգված, իսկ երկրորդ փաթեթում` 0.7 գրամ կա-նաչավուն զանգված։ Բաճկոնի աջ գրպանից հայտնաբերվել է նաև «GARNI» ծխախոտի տուփ, որի մեջ առկա է 6 գլանակ։
Ամբաստանյալի սև գույնի տաբատի աջ գրպանից հայտնաբերվել է մեկ հատ կա-թուցիչ։
Դատաքիմիական փորձաքննության 25.10.2017թ. հ. 616Ք-17 եզրակացության համա-ձայն՝ փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր 1.12 գրամ հաստատուն քաշով կանեփի բուսական ծանգվածը հանդիսանում է «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։
Փորձաքննության ներկայացված կաթուցիչում առկա մոխրացված հետքերում հայտ-նաբերվել են կանեփի բույսի ալկալոիդների և թմրալկալոիդ տետրահիդրոկաննաբինոլի հետ-քեր։
Տոկսիկոքիմիական փորձաքննության 08.11.2017թ. հմ. 17-2329 եզրակացության հա-մաձայն՝ Վահան Ռազմիկի Հարությունյանից վերցված մեզի փորձանմուշում հետազոտված թմրամիջոցներից հայտնաբերվել են կանաբինոիդների շարքի թմրամիջոցների թմրալկալոիդ-ներ։
«Իրեղեն ապացույց ճանաչելու և քրեական գործին կցելու մասին» 17.11.2017թ. որոշ-մամբ Վ.Հարությունյանի մոտից հայտնաբերված 1.04 գրամ քաշով բուսական զանգվածը ճանաչվել է իրեղեն ապացույց։
Դատարանի վերլուծություն.
Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակ-ցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգա-մանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաս-տի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալն առանց իրացնելու նպատակի՝ սեփական գործածման համար, ապօրինի պատրաստել է և պահել է զգալի չափով թմրամիջոց, այսինքն՝ կատարել է հանցագործություն՝ նախատեսված ՀՀ քրե-ական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի։
Միաժամանակ, դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի` դատարանի կողմից գնա-հատված ապացույցները ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահ-պանմամբ։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի տեսակն ու չափը որոշե-լիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթը, հան-րության համար վտանգավորության աստիճանը և հետևանքները, թմրամիջոցի տեսակն ու քանակը, այնպես էլ` նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պա-տիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Վ.Հարությունյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա խոստովանել է կատարած հանցանքը, համաձայնվեց մեղադրանքի հետ, անկեղծորեն զղջաց կատարած հանցանքի համար և նրա խնամքին են գտնվում մինչ 14 տարեկան 2 երեխան, կինն ու հաշմանդամ մայ-րը։
Որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալ՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա պարգևատրվել է «1992-1994թթ. մարտական գործողությունների մասնակից» կրծքանշա-նով։
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատական քննությամբ չարձանագրվեցին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը« դա կատարելու հանգամանքներին« հանցավորի անձնավորությանը« անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանք-ներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակ-վում է« եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
Մեջբերված իրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբեր-յալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-142/07« ՎԲ-192/07« ՎԲ-201/07« ԵՇԴ/0029/01/08« ԵԿԴ/0042/01/11« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումնե-րում։ Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրա-վունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրա-վական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն ար-դարացի է« եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը« ինչպես նաև բավարար պատ-ժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահան-ջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի« իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևա-վորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի« հան-ցավորի անձի« պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեա-կան օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահո-վելու անհրաժեշտությունից։
38. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատարանը« կալանքի« ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտա-կում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով« հանգում է հետևության« որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու« ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պա-տիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները« պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծան-րացնող հանգամանքները։ (...)»։
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթար-կել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-139/07« ՎԲ-195/07« ՎԲ-01/08« ԵԿԴ/0034/01/08« ԱՎԴ2/0059/01/08« ԵԱՔԴ/0078/01/09« ԼԴ2/0019/01/09« ՍԴ/0226/01/09« ԳԴ1/0003/01/10« ՍԴ/0085/01/10« ԵԿԴ /0126/01/10« ԵԷԴ/0201/01/11« ԵԱԴԴ/0034/01/12« ԼԴ/0093/01/12« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում։
Վերոնշյալ որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված կայուն նախա-դեպային իրավունքի համաձայն՝ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել« եթե առ-կա է դատարանի համոզվածությունը« վստահությունը« որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարա-վոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ նման հետևության կարելի է հանգել միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա« որոնք բնութագրում են արարքը« հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականո-րեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է« որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների« այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանա-փակում չի նախատեսել« սակայն դատարանը« կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմա-կողմանի« լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա« ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով« ինչ-պես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մա-սում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը« անձի նկատմամբ նշա-նակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել՝
ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները«
բ) պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգա-մանքները«
գ) հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույ-թը«
դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները« եղանակը« գործիքներն ու միջոց-ները«
ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը«
զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկ-տեմբերի 31-ին կայացրած որոշմամբ արձանագրել է, որ. «Նշանակվող պատժի արդարա-ցիության հիմնական պահանջն այն է« որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագոր-ծության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլ-վում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում« իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշ-վել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների« դրա կատարման հանգամանքների« հանցավորի անձնավորության« պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
Վկայակոչված հանգամանքները« այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահա-տականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազ-մում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը« որոնք իրենց ամբողջու-թյան մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող« որը պետք է պատասխանատվություն կրի« այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները« որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս« նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգե-բանական« սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցա-ղում« աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը« կրթությունը« առողջական վիճակը« տարիքը« ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։
Հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հի-ման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության« այնպես էլ ազա-տությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որո-շումը»։
Դատարանը, անդրադառնալով սույն գործի հանգամանքներին, արձանագրում է« որ ամբաստանյալը, կանեփի թփից որոշակի զանգված քաղելով, ապօրինի պատրաստել և պահել է թմրանիջոց՝ առանց իրացնելու նպատակի, այսինքն՝ նա այն ձեռք չի բերել ինչ-որ անձից։
Քրեական գործի նյութերից երևում է նաև« որ ամբաստանյալը թմրամոլ չէ։
Այսպիսով, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները« նրա պա-տասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ հանգամանքները« պատասխա-նատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանցագործու-թյան՝ հանրության համար վտանգավորության ոչ մեծ աստիճանը և բնույթը« հանցագործու-թյան կատարման հանգամանքներն ու եղանակը« ամբաստանյալի մեղքի ձևը« նրա կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստի-ճանը, ելնելով գործի փաստական տվյալների և հանգամանքների վերլուծության հիման վրա դատարանի մոտ ձևավորված ամբաստանյալի բարոյահոգեբանական ու քրեաիրավական բնութագրից, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված ար-դարության, պատասխանատվության անհատականացման ու պատիժ նշանակելու ընդհա-նուր սկզբունքներից և նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի հա-մաձայն՝ խնամքին մինչև 8 տարեկան երեխա ունենալու հիմքով ամբաստանյալի նկատմամբ չի կարող նշանակվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված «կալանք» պատժատեսակը, հանգում է եզրակացության, որ նա պետք է դա-տապարտվի ազատազրկման, որպիսի պատիժը սակայն ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդ-վածի կիրառմամբ պայմանականորեն չպետք է կիրառվի, նկատի ունենալով, որ նրա ուղղվե-լը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու՝ հասարակությունից չմեկուսացնելու, սակայն նրա վարքագծի նկատմամբ հսկողություն սահմանելու միջոցով, ինչն անհրաժեշտ ու բավարար է նաև սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և նրա կողմից նոր հանցագործություն-ների կատարումը կանխելու համար։
Դատարանը նման հետևության է հանգում՝ հաշվի առնելով նաև ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման վերաբերյալ մի շարք նախադեպային որոշումներով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի հայտնած իրավական դիրքորոշումները։
Դատարանը, նման եզրակացության հանգելով, նաև գտնում է, որ անհրաժեշտություն չկա ամբաստանյալի վրա որոշակի, մասնավորապես՝ թմրամոլությունից բուժման կուրս անց-նելու պարտականություն դնել, նկատի ունենալով, որ նա՝ որպես թմրամոլ, հաշվառման մեջ չի գտնվում։
Քննության առնելով իրեղեն ապացույցի և առգրավված գլանակների ու կաթուցիչի տնօրինման հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ փորձաքննության կատարումից հետո մնացած «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց պարունակող 0.92 գրամ քաշով բուսական զանգվածը, առգրավված, 6 հատ «Գառնի» տեսակի գլանակները, տուփն ու կաթուցիչը պետք է ոչնչաց-վեն։
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ թեև նախաքննության ընթացքում ամբաստան-յալի գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշում է կայացվել, սակայն փաստացի նման գույք չի հայտնաբերվել և կոնկրետ որևէ գույքի վրա կալանք չի դրվել, գտնում է, որ գույքի վրա դրված կալանքի վերացման հարց սույն դատավճռով չի կարող քննարկվել։
Դատարանը, քննության առնելով խափանման միջոցի հարցը, գտնում է, որ ամբաս-տանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնվի անփոփոխ։
Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-գրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ և 369-372-րդ հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Վահան Ռազմիկի Հարությունյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել ազատազրկման 3 (երեք) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Վ.Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 (մեկ) տա-րի ժամկետով։
Իրեղեն ապացույցը` «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց պարունակող 0.92 գրամ քաշով բուսական զանգվածը և առգրավված 6 հատ «Գառնի» տեսակի գլանակներով տուփն ու կաթուցիչը, ոչնչացնել։
Վ.Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապա-րակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
13 դեկտեմբերի 2017թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը՝
նախագահությամբ`
դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող Հ.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
ամբաստանյալ Վ.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ
դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի` Վահան Ռազմիկի Հարությունյանի` ծնված 14.07.1975թ. ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղա-քացի, իր հայտարարությամբ՝ աշխատում է «Ազգային գրադարան»-ում՝ որպես փականա-գործ, ամուսնացած, խնամքին 4 անձ, միջնակարգ կրթությամբ, առողջ, դատվածություն չու-նեցող, բնակվում է` ք.Երևան, Անտառային փողոց, տուն հ. 118/2, արգելանքի տակ չէ, մե-ղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի ավագ հետաքննիչ Ս.Նազարյանը 30.10. 2017թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցել է թիվ 15860117 քրեական գործը և այն ընդունել է իր վարույթ։
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Լ.Կարապետյանը 06.11. 2017թ. որոշմամբ թիվ 15860117 քրեական գործն ընդունել է իր վարույթ։
Քննիչի 07.11.2017թ. որոշմամբ որպես խափանման միջոց` Վ.Հարությունյանի նկատ-մամբ ընտրվել է ստորագրություն՝ չհեռանալու մասին, իսկ 14.11.2017թ. որոշմամբ Վ.Հարութ-յունյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2017թ. նոյեմբերի 21-ին թիվ 15860117 քրեական գործը մեղադրական եզրակացութ-յամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհա-նուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի (դատավոր Գ.Պողոսյան) 2017թ. նոյեմբերի 27-ի որոշմամբ Վահան Ռազմիկի Հարությունյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2017թ. դեկտեմբերի 7-ի որոշ-մամբ քրեական գործը նշանակել է դատաքննության։
Ամբաստանյալ Վ.Հարությունյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «2017թ. հոկտեմբերի 15-ից 16-ն ընկած ժամանակահատվածում Արագածոտնի մարզի Ապարան քաղաքի մոտակայքում ա-ճած կանեփի թփից քաղած տերևները չորացնելու և մանրացնելու միջոցով, առանց իրացնե-լու նպատակի` իր գործածման համար, ապօրինի պատրաստել և թվով 2 առանձին փաթեթ-ներում պահել է ընդհանուր զգալի չափի` 1.12 գրամ քաշով, մարիխուաննա տեսակի թմրա-միջոց, որն էլ 2017 թվականի հոկտեմբերի 18-ին հայտնաբերվել է նրա բաճկոնի աջ գըր-պանում` ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում կատարված անձնական խուզար-կության ժամանակ»։
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները.
Դատաքննությամբ պարզվեց, որ ամբաստանյալ Վահան Հարությունյանը 2017թ. հոկտեմբերի 15-ից 16-ն ընկած ժամանակահատվածում Արագածոտնի մարզի Ապարան քա-ղաքի մոտակայքում աճած կանեփի թփերից քաղել է տերևներ, որոնք չորացնելու նպատա-կով լցրել է երկու առանձին փաթեթների մեջ և պահել իր մոտ։
2017թ. հոկտեմբերի 18-ին՝ ժամը 17։30-ի սահմաններում, երբ նա գտնվել է Երևան քաղաքի Ազատության հրապարակի մոտակայքում, նրան են մոտեցել ոստիկանության աշ-խատակիցները և պահանջել են ցույց տալ գրպանի պարունակությունը։ Ամբաստանյալ Վ. Հարությունյանը գրպանից հանել և գետնին է նետել գրպանում եղած, վերը նշված երկու փա-թեթը, որից հետո դրանք ոստիկանների կարգադրությամբ դրել է գրպանն ու թմրամիջոց պա-հելու և օգտագործելու կասկածանքով բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Կենտրո-նականի բաժին, որտեղ կատարված անձնական խուզարկությամբ նրա մոտից հայտնա-բերվել է փորձաքննության եզրակացության համաձայն «Մարիխուանա» տեսակի թմրամի-ջոց, 1 կաթուցիչ և 6 ծխախոտի գլանակ։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Վ.Հարությունյանն իրեն լիովին մեղավոր ճանաչեց, սակայն հրաժարվեց ցուցմունք տալուց։
Ամբաստանյալ Վահան Հարությունյանի դատաքննությամբ հետազոտված նախա-քըննական ցուցմունքի համաձայն` 2017 թվականի հոկտեմբերի 15-ից 16-ն ընկած ժամա-նակահատվածում ինքը միայնակ իրեն պատկանող «Գազ 24» մակնիշի 01OL642 հաշվառ-ման համարանիշով ավտոմեքենայով գնացել է Արագածոտնի մարզի Ապարան քաղաքի մո-տակայքում գտնվող եկեղեցի։ Անձնական կարիքները հոգալու նպատակով կայանել է ավ-տոմեքենան մայթեզրին, որի ընթացքում մոտակայքում նկատել է կանեփանման բույս և իր անձնական օգտագործման համար քաղել է որոշակի զանգված, որը չորացման նպատակով լցրել է երկու առանձին փաթեթների մեջ և պահել իր մոտ։
2017թ. հոկտեմբերի 18-ին՝ ժամը 17։30-ի սահմաններում, մուծումներ կատարելու նը-պատակով գնացել է Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի սկզբնամասում գտնվող «Ար-մենՏել» ՓԲ ընկերության գրասենյակ, որտեղ գործերն ավարտելուց հետո քայլել է Ազատու-թյան հրապարակի ուղղությամբ։ Այդ ժամանակ իրեն են մոտեցել ոստիկանության աշխա-տակիցները, ներկայացել և պահանջել են ցույց տալ գրպանի պարունակությունը։ Գրպա-նից հանել և գետնին է նետել իր նշված երկու փաթեթը, որոնք ոստիկանների կարգադրու-թյամբ նորից դրել է գրպանը, ինչից հետո իրեն թմրամիջոց պահելու և օգտագործելու կասկա-ծանքով իրեն բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ ըն-թերակաների մասնակցությամբ իր անձնական խուզարկության արդյունքում բաճկոնի գըր-պանից հայտնաբերվել են հիշյալ երկու փաթեթը, որոնցից մեկի քաշը կազմել է 0.4 գրամ, իսկ մյուսինը` 0.7 գրամ։
Դատաքննությամբ ամբաստանյալը պնդեց իր նախաքննական ցուցմունքները։
«Անձնական խուզարկություն կատարելու մասին» 18.10.2017թ. արձանագրության համաձայն՝ կատարված խուզարկությամբ ամբաստանյալ Վ.Հարությունյանի շագանակա-գույն բաճկոնի աջ գրպանից հայտնաբերվել են երկու թղթե փաթեթ« որոնցից առաջին փաթե-թի մեջ առկա է եղել 0.4 գրամ կանաչավուն զանգված, իսկ երկրորդ փաթեթում` 0.7 գրամ կա-նաչավուն զանգված։ Բաճկոնի աջ գրպանից հայտնաբերվել է նաև «GARNI» ծխախոտի տուփ, որի մեջ առկա է 6 գլանակ։
Ամբաստանյալի սև գույնի տաբատի աջ գրպանից հայտնաբերվել է մեկ հատ կա-թուցիչ։
Դատաքիմիական փորձաքննության 25.10.2017թ. հ. 616Ք-17 եզրակացության համա-ձայն՝ փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր 1.12 գրամ հաստատուն քաշով կանեփի բուսական ծանգվածը հանդիսանում է «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։
Փորձաքննության ներկայացված կաթուցիչում առկա մոխրացված հետքերում հայտ-նաբերվել են կանեփի բույսի ալկալոիդների և թմրալկալոիդ տետրահիդրոկաննաբինոլի հետ-քեր։
Տոկսիկոքիմիական փորձաքննության 08.11.2017թ. հմ. 17-2329 եզրակացության հա-մաձայն՝ Վահան Ռազմիկի Հարությունյանից վերցված մեզի փորձանմուշում հետազոտված թմրամիջոցներից հայտնաբերվել են կանաբինոիդների շարքի թմրամիջոցների թմրալկալոիդ-ներ։
«Իրեղեն ապացույց ճանաչելու և քրեական գործին կցելու մասին» 17.11.2017թ. որոշ-մամբ Վ.Հարությունյանի մոտից հայտնաբերված 1.04 գրամ քաշով բուսական զանգվածը ճանաչվել է իրեղեն ապացույց։
Դատարանի վերլուծություն.
Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակ-ցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգա-մանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաս-տի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալն առանց իրացնելու նպատակի՝ սեփական գործածման համար, ապօրինի պատրաստել է և պահել է զգալի չափով թմրամիջոց, այսինքն՝ կատարել է հանցագործություն՝ նախատեսված ՀՀ քրե-ական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի։
Միաժամանակ, դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի` դատարանի կողմից գնա-հատված ապացույցները ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահ-պանմամբ։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի տեսակն ու չափը որոշե-լիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթը, հան-րության համար վտանգավորության աստիճանը և հետևանքները, թմրամիջոցի տեսակն ու քանակը, այնպես էլ` նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պա-տիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Վ.Հարությունյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա խոստովանել է կատարած հանցանքը, համաձայնվեց մեղադրանքի հետ, անկեղծորեն զղջաց կատարած հանցանքի համար և նրա խնամքին են գտնվում մինչ 14 տարեկան 2 երեխան, կինն ու հաշմանդամ մայ-րը։
Որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալ՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա պարգևատրվել է «1992-1994թթ. մարտական գործողությունների մասնակից» կրծքանշա-նով։
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատական քննությամբ չարձանագրվեցին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը« դա կատարելու հանգամանքներին« հանցավորի անձնավորությանը« անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանք-ներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակ-վում է« եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
Մեջբերված իրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբեր-յալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-142/07« ՎԲ-192/07« ՎԲ-201/07« ԵՇԴ/0029/01/08« ԵԿԴ/0042/01/11« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումնե-րում։ Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրա-վունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրա-վական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն ար-դարացի է« եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը« ինչպես նաև բավարար պատ-ժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահան-ջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի« իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևա-վորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի« հան-ցավորի անձի« պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեա-կան օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահո-վելու անհրաժեշտությունից։
38. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատարանը« կալանքի« ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտա-կում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով« հանգում է հետևության« որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու« ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պա-տիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները« պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծան-րացնող հանգամանքները։ (...)»։
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթար-կել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-139/07« ՎԲ-195/07« ՎԲ-01/08« ԵԿԴ/0034/01/08« ԱՎԴ2/0059/01/08« ԵԱՔԴ/0078/01/09« ԼԴ2/0019/01/09« ՍԴ/0226/01/09« ԳԴ1/0003/01/10« ՍԴ/0085/01/10« ԵԿԴ /0126/01/10« ԵԷԴ/0201/01/11« ԵԱԴԴ/0034/01/12« ԼԴ/0093/01/12« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում։
Վերոնշյալ որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված կայուն նախա-դեպային իրավունքի համաձայն՝ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել« եթե առ-կա է դատարանի համոզվածությունը« վստահությունը« որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարա-վոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ նման հետևության կարելի է հանգել միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա« որոնք բնութագրում են արարքը« հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականո-րեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է« որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների« այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանա-փակում չի նախատեսել« սակայն դատարանը« կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմա-կողմանի« լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա« ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով« ինչ-պես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մա-սում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը« անձի նկատմամբ նշա-նակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել՝
ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները«
բ) պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգա-մանքները«
գ) հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույ-թը«
դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները« եղանակը« գործիքներն ու միջոց-ները«
ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը«
զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկ-տեմբերի 31-ին կայացրած որոշմամբ արձանագրել է, որ. «Նշանակվող պատժի արդարա-ցիության հիմնական պահանջն այն է« որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագոր-ծության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլ-վում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում« իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշ-վել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների« դրա կատարման հանգամանքների« հանցավորի անձնավորության« պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
Վկայակոչված հանգամանքները« այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահա-տականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազ-մում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը« որոնք իրենց ամբողջու-թյան մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող« որը պետք է պատասխանատվություն կրի« այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները« որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս« նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգե-բանական« սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցա-ղում« աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը« կրթությունը« առողջական վիճակը« տարիքը« ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։
Հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հի-ման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության« այնպես էլ ազա-տությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որո-շումը»։
Դատարանը, անդրադառնալով սույն գործի հանգամանքներին, արձանագրում է« որ ամբաստանյալը, կանեփի թփից որոշակի զանգված քաղելով, ապօրինի պատրաստել և պահել է թմրանիջոց՝ առանց իրացնելու նպատակի, այսինքն՝ նա այն ձեռք չի բերել ինչ-որ անձից։
Քրեական գործի նյութերից երևում է նաև« որ ամբաստանյալը թմրամոլ չէ։
Այսպիսով, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները« նրա պա-տասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ հանգամանքները« պատասխա-նատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանցագործու-թյան՝ հանրության համար վտանգավորության ոչ մեծ աստիճանը և բնույթը« հանցագործու-թյան կատարման հանգամանքներն ու եղանակը« ամբաստանյալի մեղքի ձևը« նրա կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստի-ճանը, ելնելով գործի փաստական տվյալների և հանգամանքների վերլուծության հիման վրա դատարանի մոտ ձևավորված ամբաստանյալի բարոյահոգեբանական ու քրեաիրավական բնութագրից, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված ար-դարության, պատասխանատվության անհատականացման ու պատիժ նշանակելու ընդհա-նուր սկզբունքներից և նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի հա-մաձայն՝ խնամքին մինչև 8 տարեկան երեխա ունենալու հիմքով ամբաստանյալի նկատմամբ չի կարող նշանակվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված «կալանք» պատժատեսակը, հանգում է եզրակացության, որ նա պետք է դա-տապարտվի ազատազրկման, որպիսի պատիժը սակայն ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդ-վածի կիրառմամբ պայմանականորեն չպետք է կիրառվի, նկատի ունենալով, որ նրա ուղղվե-լը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու՝ հասարակությունից չմեկուսացնելու, սակայն նրա վարքագծի նկատմամբ հսկողություն սահմանելու միջոցով, ինչն անհրաժեշտ ու բավարար է նաև սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և նրա կողմից նոր հանցագործություն-ների կատարումը կանխելու համար։
Դատարանը նման հետևության է հանգում՝ հաշվի առնելով նաև ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման վերաբերյալ մի շարք նախադեպային որոշումներով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի հայտնած իրավական դիրքորոշումները։
Դատարանը, նման եզրակացության հանգելով, նաև գտնում է, որ անհրաժեշտություն չկա ամբաստանյալի վրա որոշակի, մասնավորապես՝ թմրամոլությունից բուժման կուրս անց-նելու պարտականություն դնել, նկատի ունենալով, որ նա՝ որպես թմրամոլ, հաշվառման մեջ չի գտնվում։
Քննության առնելով իրեղեն ապացույցի և առգրավված գլանակների ու կաթուցիչի տնօրինման հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ փորձաքննության կատարումից հետո մնացած «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց պարունակող 0.92 գրամ քաշով բուսական զանգվածը, առգրավված, 6 հատ «Գառնի» տեսակի գլանակները, տուփն ու կաթուցիչը պետք է ոչնչաց-վեն։
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ թեև նախաքննության ընթացքում ամբաստան-յալի գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշում է կայացվել, սակայն փաստացի նման գույք չի հայտնաբերվել և կոնկրետ որևէ գույքի վրա կալանք չի դրվել, գտնում է, որ գույքի վրա դրված կալանքի վերացման հարց սույն դատավճռով չի կարող քննարկվել։
Դատարանը, քննության առնելով խափանման միջոցի հարցը, գտնում է, որ ամբաս-տանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնվի անփոփոխ։
Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-գրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ և 369-372-րդ հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Վահան Ռազմիկի Հարությունյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել ազատազրկման 3 (երեք) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Վ.Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 (մեկ) տա-րի ժամկետով։
Իրեղեն ապացույցը` «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց պարունակող 0.92 գրամ քաշով բուսական զանգվածը և առգրավված 6 հատ «Գառնի» տեսակի գլանակներով տուփն ու կաթուցիչը, ոչնչացնել։
Վ.Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապա-րակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0297/01/17
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 23-11-2017 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 15860117 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Վահան Հարությունյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2017թ. հոկտեմբերի 15-ից 16-ն ընկած ժամանակահատվածում Արագածոտնի մարզի Ապարան քաղաքի մոտակայքում աճած կանեփի թփից քաղած տերևները չորացնելու և մանրացնելու միջոցով, առանց իրացնելու նպատակի` իր գործածման համար, ապօրինի պատրաստել և թվով 2 առանձին փաթեթներում պահել է ընդհանուր զգալի չափի` 1.12 գրամ քաշով մարիխուաննա տեսակի թմրամիջոց, որն էլ 2017թ. հոկտեմբերի 18-ին հայտնաբերվել է նրա բաճկոնի աջ գրպանում` ՀՀ ստիկանության Կենտրոնական բաժնում կատարված անձնական խուզարկության ժամանակ: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Վահան |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հայրանուն | Ռազմիկի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 11.3 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 23-11-2017 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 27-11-2017 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 13-12-2017 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հ. |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 17:15 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 13-12-2017 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Վահան |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 13-12-2017 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
| Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել | Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 70 հոդ.) |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԿԴ/0297/01/17 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 13 դեկտեմբերի 2017թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը՝ նախագահությամբ` դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ` Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ` մեղադրող Հ.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ ամբաստանյալ Վ.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի` Վահան Ռազմիկի Հարությունյանի` ծնված 14.07.1975թ. ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղա-քացի, իր հայտարարությամբ՝ աշխատում է «Ազգային գրադարան»-ում՝ որպես փականա-գործ, ամուսնացած, խնամքին 4 անձ, միջնակարգ կրթությամբ, առողջ, դատվածություն չու-նեցող, բնակվում է` ք.Երևան, Անտառային փողոց, տուն հ. 118/2, արգելանքի տակ չէ, մե-ղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Գործի դատավարական նախապատմությունը. Ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի ավագ հետաքննիչ Ս.Նազարյանը 30.10. 2017թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցել է թիվ 15860117 քրեական գործը և այն ընդունել է իր վարույթ։ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Լ.Կարապետյանը 06.11. 2017թ. որոշմամբ թիվ 15860117 քրեական գործն ընդունել է իր վարույթ։ Քննիչի 07.11.2017թ. որոշմամբ որպես խափանման միջոց` Վ.Հարությունյանի նկատ-մամբ ընտրվել է ստորագրություն՝ չհեռանալու մասին, իսկ 14.11.2017թ. որոշմամբ Վ.Հարութ-յունյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2017թ. նոյեմբերի 21-ին թիվ 15860117 քրեական գործը մեղադրական եզրակացութ-յամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհա-նուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար։ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի (դատավոր Գ.Պողոսյան) 2017թ. նոյեմբերի 27-ի որոշմամբ Վահան Ռազմիկի Հարությունյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2017թ. դեկտեմբերի 7-ի որոշ-մամբ քրեական գործը նշանակել է դատաքննության։ Ամբաստանյալ Վ.Հարությունյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «2017թ. հոկտեմբերի 15-ից 16-ն ընկած ժամանակահատվածում Արագածոտնի մարզի Ապարան քաղաքի մոտակայքում ա-ճած կանեփի թփից քաղած տերևները չորացնելու և մանրացնելու միջոցով, առանց իրացնե-լու նպատակի` իր գործածման համար, ապօրինի պատրաստել և թվով 2 առանձին փաթեթ-ներում պահել է ընդհանուր զգալի չափի` 1.12 գրամ քաշով, մարիխուաննա տեսակի թմրա-միջոց, որն էլ 2017 թվականի հոկտեմբերի 18-ին հայտնաբերվել է նրա բաճկոնի աջ գըր-պանում` ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում կատարված անձնական խուզար-կության ժամանակ»։ Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները. Դատաքննությամբ պարզվեց, որ ամբաստանյալ Վահան Հարությունյանը 2017թ. հոկտեմբերի 15-ից 16-ն ընկած ժամանակահատվածում Արագածոտնի մարզի Ապարան քա-ղաքի մոտակայքում աճած կանեփի թփերից քաղել է տերևներ, որոնք չորացնելու նպատա-կով լցրել է երկու առանձին փաթեթների մեջ և պահել իր մոտ։ 2017թ. հոկտեմբերի 18-ին՝ ժամը 17։30-ի սահմաններում, երբ նա գտնվել է Երևան քաղաքի Ազատության հրապարակի մոտակայքում, նրան են մոտեցել ոստիկանության աշ-խատակիցները և պահանջել են ցույց տալ գրպանի պարունակությունը։ Ամբաստանյալ Վ. Հարությունյանը գրպանից հանել և գետնին է նետել գրպանում եղած, վերը նշված երկու փա-թեթը, որից հետո դրանք ոստիկանների կարգադրությամբ դրել է գրպանն ու թմրամիջոց պա-հելու և օգտագործելու կասկածանքով բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Կենտրո-նականի բաժին, որտեղ կատարված անձնական խուզարկությամբ նրա մոտից հայտնա-բերվել է փորձաքննության եզրակացության համաձայն «Մարիխուանա» տեսակի թմրամի-ջոց, 1 կաթուցիչ և 6 ծխախոտի գլանակ։ Ապացույցների հետազոտում և գնահատում. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Վ.Հարությունյանն իրեն լիովին մեղավոր ճանաչեց, սակայն հրաժարվեց ցուցմունք տալուց։ Ամբաստանյալ Վահան Հարությունյանի դատաքննությամբ հետազոտված նախա-քըննական ցուցմունքի համաձայն` 2017 թվականի հոկտեմբերի 15-ից 16-ն ընկած ժամա-նակահատվածում ինքը միայնակ իրեն պատկանող «Գազ 24» մակնիշի 01OL642 հաշվառ-ման համարանիշով ավտոմեքենայով գնացել է Արագածոտնի մարզի Ապարան քաղաքի մո-տակայքում գտնվող եկեղեցի։ Անձնական կարիքները հոգալու նպատակով կայանել է ավ-տոմեքենան մայթեզրին, որի ընթացքում մոտակայքում նկատել է կանեփանման բույս և իր անձնական օգտագործման համար քաղել է որոշակի զանգված, որը չորացման նպատակով լցրել է երկու առանձին փաթեթների մեջ և պահել իր մոտ։ 2017թ. հոկտեմբերի 18-ին՝ ժամը 17։30-ի սահմաններում, մուծումներ կատարելու նը-պատակով գնացել է Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի սկզբնամասում գտնվող «Ար-մենՏել» ՓԲ ընկերության գրասենյակ, որտեղ գործերն ավարտելուց հետո քայլել է Ազատու-թյան հրապարակի ուղղությամբ։ Այդ ժամանակ իրեն են մոտեցել ոստիկանության աշխա-տակիցները, ներկայացել և պահանջել են ցույց տալ գրպանի պարունակությունը։ Գրպա-նից հանել և գետնին է նետել իր նշված երկու փաթեթը, որոնք ոստիկանների կարգադրու-թյամբ նորից դրել է գրպանը, ինչից հետո իրեն թմրամիջոց պահելու և օգտագործելու կասկա-ծանքով իրեն բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ ըն-թերակաների մասնակցությամբ իր անձնական խուզարկության արդյունքում բաճկոնի գըր-պանից հայտնաբերվել են հիշյալ երկու փաթեթը, որոնցից մեկի քաշը կազմել է 0.4 գրամ, իսկ մյուսինը` 0.7 գրամ։ Դատաքննությամբ ամբաստանյալը պնդեց իր նախաքննական ցուցմունքները։ «Անձնական խուզարկություն կատարելու մասին» 18.10.2017թ. արձանագրության համաձայն՝ կատարված խուզարկությամբ ամբաստանյալ Վ.Հարությունյանի շագանակա-գույն բաճկոնի աջ գրպանից հայտնաբերվել են երկու թղթե փաթեթ« որոնցից առաջին փաթե-թի մեջ առկա է եղել 0.4 գրամ կանաչավուն զանգված, իսկ երկրորդ փաթեթում` 0.7 գրամ կա-նաչավուն զանգված։ Բաճկոնի աջ գրպանից հայտնաբերվել է նաև «GARNI» ծխախոտի տուփ, որի մեջ առկա է 6 գլանակ։ Ամբաստանյալի սև գույնի տաբատի աջ գրպանից հայտնաբերվել է մեկ հատ կա-թուցիչ։ Դատաքիմիական փորձաքննության 25.10.2017թ. հ. 616Ք-17 եզրակացության համա-ձայն՝ փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր 1.12 գրամ հաստատուն քաշով կանեփի բուսական ծանգվածը հանդիսանում է «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։ Փորձաքննության ներկայացված կաթուցիչում առկա մոխրացված հետքերում հայտ-նաբերվել են կանեփի բույսի ալկալոիդների և թմրալկալոիդ տետրահիդրոկաննաբինոլի հետ-քեր։ Տոկսիկոքիմիական փորձաքննության 08.11.2017թ. հմ. 17-2329 եզրակացության հա-մաձայն՝ Վահան Ռազմիկի Հարությունյանից վերցված մեզի փորձանմուշում հետազոտված թմրամիջոցներից հայտնաբերվել են կանաբինոիդների շարքի թմրամիջոցների թմրալկալոիդ-ներ։ «Իրեղեն ապացույց ճանաչելու և քրեական գործին կցելու մասին» 17.11.2017թ. որոշ-մամբ Վ.Հարությունյանի մոտից հայտնաբերված 1.04 գրամ քաշով բուսական զանգվածը ճանաչվել է իրեղեն ապացույց։ Դատարանի վերլուծություն. Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակ-ցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգա-մանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաս-տի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալն առանց իրացնելու նպատակի՝ սեփական գործածման համար, ապօրինի պատրաստել է և պահել է զգալի չափով թմրամիջոց, այսինքն՝ կատարել է հանցագործություն՝ նախատեսված ՀՀ քրե-ական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի։ Միաժամանակ, դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի` դատարանի կողմից գնա-հատված ապացույցները ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահ-պանմամբ։ Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի տեսակն ու չափը որոշե-լիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթը, հան-րության համար վտանգավորության աստիճանը և հետևանքները, թմրամիջոցի տեսակն ու քանակը, այնպես էլ` նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պա-տիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։ Որպես ամբաստանյալ Վ.Հարությունյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա խոստովանել է կատարած հանցանքը, համաձայնվեց մեղադրանքի հետ, անկեղծորեն զղջաց կատարած հանցանքի համար և նրա խնամքին են գտնվում մինչ 14 տարեկան 2 երեխան, կինն ու հաշմանդամ մայ-րը։ Որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալ՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա պարգևատրվել է «1992-1994թթ. մարտական գործողությունների մասնակից» կրծքանշա-նով։ Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատական քննությամբ չարձանագրվեցին։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը« դա կատարելու հանգամանքներին« հանցավորի անձնավորությանը« անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանք-ներով։ 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակ-վում է« եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։ Մեջբերված իրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբեր-յալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-142/07« ՎԲ-192/07« ՎԲ-201/07« ԵՇԴ/0029/01/08« ԵԿԴ/0042/01/11« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումնե-րում։ Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրա-վունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրա-վական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն ար-դարացի է« եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը« ինչպես նաև բավարար պատ-ժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահան-ջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի« իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևա-վորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի« հան-ցավորի անձի« պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեա-կան օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահո-վելու անհրաժեշտությունից։ 38. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե դատարանը« կալանքի« ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտա-կում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով« հանգում է հետևության« որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու« ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պա-տիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ 2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները« պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծան-րացնող հանգամանքները։ (...)»։ Մեջբերված քրեաիրավական դրույթը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթար-կել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-139/07« ՎԲ-195/07« ՎԲ-01/08« ԵԿԴ/0034/01/08« ԱՎԴ2/0059/01/08« ԵԱՔԴ/0078/01/09« ԼԴ2/0019/01/09« ՍԴ/0226/01/09« ԳԴ1/0003/01/10« ՍԴ/0085/01/10« ԵԿԴ /0126/01/10« ԵԷԴ/0201/01/11« ԵԱԴԴ/0034/01/12« ԼԴ/0093/01/12« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում։ Վերոնշյալ որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված կայուն նախա-դեպային իրավունքի համաձայն՝ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել« եթե առ-կա է դատարանի համոզվածությունը« վստահությունը« որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարա-վոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ նման հետևության կարելի է հանգել միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա« որոնք բնութագրում են արարքը« հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականո-րեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է« որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների« այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանա-փակում չի նախատեսել« սակայն դատարանը« կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմա-կողմանի« լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա« ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով« ինչ-պես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մա-սում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը« անձի նկատմամբ նշա-նակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել՝ ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները« բ) պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգա-մանքները« գ) հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույ-թը« դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները« եղանակը« գործիքներն ու միջոց-ները« ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը« զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկ-տեմբերի 31-ին կայացրած որոշմամբ արձանագրել է, որ. «Նշանակվող պատժի արդարա-ցիության հիմնական պահանջն այն է« որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագոր-ծության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին։ Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլ-վում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում« իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշ-վել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների« դրա կատարման հանգամանքների« հանցավորի անձնավորության« պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։ Վկայակոչված հանգամանքները« այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահա-տականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։ Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազ-մում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը« որոնք իրենց ամբողջու-թյան մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող« որը պետք է պատասխանատվություն կրի« այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները« որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս« նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգե-բանական« սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցա-ղում« աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը« կրթությունը« առողջական վիճակը« տարիքը« ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։ Հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հի-ման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության« այնպես էլ ազա-տությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որո-շումը»։ Դատարանը, անդրադառնալով սույն գործի հանգամանքներին, արձանագրում է« որ ամբաստանյալը, կանեփի թփից որոշակի զանգված քաղելով, ապօրինի պատրաստել և պահել է թմրանիջոց՝ առանց իրացնելու նպատակի, այսինքն՝ նա այն ձեռք չի բերել ինչ-որ անձից։ Քրեական գործի նյութերից երևում է նաև« որ ամբաստանյալը թմրամոլ չէ։ Այսպիսով, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները« նրա պա-տասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ հանգամանքները« պատասխա-նատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանցագործու-թյան՝ հանրության համար վտանգավորության ոչ մեծ աստիճանը և բնույթը« հանցագործու-թյան կատարման հանգամանքներն ու եղանակը« ամբաստանյալի մեղքի ձևը« նրա կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստի-ճանը, ելնելով գործի փաստական տվյալների և հանգամանքների վերլուծության հիման վրա դատարանի մոտ ձևավորված ամբաստանյալի բարոյահոգեբանական ու քրեաիրավական բնութագրից, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված ար-դարության, պատասխանատվության անհատականացման ու պատիժ նշանակելու ընդհա-նուր սկզբունքներից և նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի հա-մաձայն՝ խնամքին մինչև 8 տարեկան երեխա ունենալու հիմքով ամբաստանյալի նկատմամբ չի կարող նշանակվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված «կալանք» պատժատեսակը, հանգում է եզրակացության, որ նա պետք է դա-տապարտվի ազատազրկման, որպիսի պատիժը սակայն ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդ-վածի կիրառմամբ պայմանականորեն չպետք է կիրառվի, նկատի ունենալով, որ նրա ուղղվե-լը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու՝ հասարակությունից չմեկուսացնելու, սակայն նրա վարքագծի նկատմամբ հսկողություն սահմանելու միջոցով, ինչն անհրաժեշտ ու բավարար է նաև սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և նրա կողմից նոր հանցագործություն-ների կատարումը կանխելու համար։ Դատարանը նման հետևության է հանգում՝ հաշվի առնելով նաև ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման վերաբերյալ մի շարք նախադեպային որոշումներով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի հայտնած իրավական դիրքորոշումները։ Դատարանը, նման եզրակացության հանգելով, նաև գտնում է, որ անհրաժեշտություն չկա ամբաստանյալի վրա որոշակի, մասնավորապես՝ թմրամոլությունից բուժման կուրս անց-նելու պարտականություն դնել, նկատի ունենալով, որ նա՝ որպես թմրամոլ, հաշվառման մեջ չի գտնվում։ Քննության առնելով իրեղեն ապացույցի և առգրավված գլանակների ու կաթուցիչի տնօրինման հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ փորձաքննության կատարումից հետո մնացած «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց պարունակող 0.92 գրամ քաշով բուսական զանգվածը, առգրավված, 6 հատ «Գառնի» տեսակի գլանակները, տուփն ու կաթուցիչը պետք է ոչնչաց-վեն։ Դատարանը, նկատի ունենալով, որ թեև նախաքննության ընթացքում ամբաստան-յալի գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշում է կայացվել, սակայն փաստացի նման գույք չի հայտնաբերվել և կոնկրետ որևէ գույքի վրա կալանք չի դրվել, գտնում է, որ գույքի վրա դրված կալանքի վերացման հարց սույն դատավճռով չի կարող քննարկվել։ Դատարանը, քննության առնելով խափանման միջոցի հարցը, գտնում է, որ ամբաս-տանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնվի անփոփոխ։ Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-գրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ և 369-372-րդ հոդվածներով` դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Վահան Ռազմիկի Հարությունյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել ազատազրկման 3 (երեք) ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Վ.Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 (մեկ) տա-րի ժամկետով։ Իրեղեն ապացույցը` «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց պարունակող 0.92 գրամ քաշով բուսական զանգվածը և առգրավված 6 հատ «Գառնի» տեսակի գլանակներով տուփն ու կաթուցիչը, ոչնչացնել։ Վ.Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապա-րակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 13-12-2017 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 18-01-2018 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 01-08-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-149 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 10-09-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 149 |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 04-10-2018 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 18-10-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 149 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-193013 |
Գործը ստացվել է փոփոխվելուց հետո
| Ամսաթիվ | 24-01-2019 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 01-02-2019 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 20-02-2019 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-149, 2-39 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 21-02-2019 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-149, 2-39 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0297/01/17
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 03-10-2018 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 03-10-2018 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Դատապարտյալ |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Վահան |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Վահան Հարությունյան Վերանայել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 13.12.2017թ. դատավճիռը և իր`դատապարտյալ Վահան Ռազմիկի Հարությունյանի կատարած արարքը << ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումեր կատարելու մասին >> 06.12.2017թ.թիվ ՀՕ/241-Ն ՀՀ օրենքի կիրառմամբ համապատասխանեցնել գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքին և փոփոխել վերջնական պատիժը կամ իրեն ազատել հետագա պատիժը կրելուց`արարքի ապաքրեականացման հիմքով : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 22-10-2018 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Երևան քաղաքի դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 22-10-2018 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Ռուզաննա |
| Ազգանուն | Բարսեղյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Պապոյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Մանուշակ |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 23-10-2018 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 15-11-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Դատարանի մեկ այլ նիստով ծանրաբեռնվածության պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 22-11-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է ամբողջությամբ
| Ամսաթիվ | 22-11-2018 |
|---|---|
| Ստորադաս դատարանի դատական ակտը բեկանվել է | Բեկանվել է մեղադրական դատավճիռը և կայացվել է արդարացնող դատական ակտ |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Վահան |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԿԴ/0297/01/17 Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ Մ. ՊԱՊՈՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա. ԱՎԴԱԼՅԱՆԻ մասնակցությամբ` ԴԱՏԱՊԱՐՏՅԱԼ` Վ.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ ՀՀ ԱՆ ՊՐՈԲԱՑԻԱՅԻ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅԱՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉ` Գ. ՂԱՐԻԲՅԱՆԻ 2018 թվականի նոյեմբերի 22-ին Երևան քաղաքում դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով դատապարտյալ Վահան Ռազմիկի Հարությունյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետև` Առաջին ատյանի դատարան) 2017 թվականի դեկտեմբերի 13-ի դատավճիռը նոր հանգամանքով վերանայելու մասին դատապարտյալ Վահան Հարությունյանի կողմից բերված բողոքը` ՊԱՐԶԵՑ 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը 2017 թվականի հոկտեմբերի 30-ին ՀՀ ոստիկանության կենտրոնական բաժնի ավագ հետաքննիչ Ս. Նազարյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցել է թիվ 15860117 քրեական գործը և ընդունել վարույթ: Նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ ՀՀ ոստիկանության կենտրոնական բաժնի ավագ հետաքննիչ Ս. Նազարյանը թիվ 15860117 քրեական գործն ուղարկել է Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժին: 2017 թվականի նոյեմբերի 06-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Լ. Կարապետյանը թիվ 15860117 քրեական գործն ընդունել է վարույթ: 2017 թվականի նոյեմբերի 07-ի որոշմամբ Վահան Ռազմիկի Հարությունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը: Նախաքննության մարմնի 2017 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշմամբ Վահան Ռազմիկի Հարությունյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով: 2017 թվականի նոյեմբերի 21-ին թիվ 15860117 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Վահան Ռազմիկի Հարությունյանի` 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, իսկ 2017 թվականի նոյեմբերի 27-ին` ընդունվել նույն դատարանի դատավոր Գ. Պողոսյանի վարույթ: Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 13-ի դատավճռով` Վահան Ռազմիկի Հարությունյանը ճանաչվել է մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման 3 (երեք) ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Վ.Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով։ Վ.Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Վճռվել է նաև` <<Իրեղեն ապացույցը` «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց պարունակող 0.92 գրամ քաշով բուսական զանգվածը և առգրավված 6 հատ «Գառնի» տեսակի գլանակներով տուփն ու կաթուցիչը, ոչնչացնել>>: Վերոնշյալ դատավճռի դեմ 2018 թվականի հոկտեմբերի 03-ին բողոք է բերել դատապարտյալ Վահան Ռազմիկի Հարությունյանը: Թիվ ԵԿԴ/0297/01/17 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2018 թվականի հոկտեմբերի 22-ին: Վերաքննիչ դատարանի 2018 թվականի հոկտեմբերի 23-ի որոշմամբ` բողոքն ընդունվել է Վերաքննիչ դատարանի վարույթ, հարուցվել է նոր հանգամանքով դատական ակտը վերանայելու վարույթ և թիվ ԵԿԴ/0297/01/17 քրեական գործը դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել 2018 թվականի նոյեմբերի 15-ին: 2. Գործի փաստական հանգամանքները Նախաքննական մարմնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով Վահան Ռազմիկի Հարությունյանին մեղադրանք է առաջադրվել և Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ նա, 2017 թվականի հոկտեմբերի 15-ից 16-ն ընկած ժամանակահատվածում Արագածոտնի մարզի Ապարան քաղաքի մոտակայքում աճած կանեփի թփից քաղած տերևները չորացնելու և մանրացնելու միջոցով, առանց իրացնելու նպատակի` իր գործածման համար, ապօրինի պատրաստել և թվով 2 առանձին փաթեթներում պահել է ընդհանուր զգալի չափի` 1.12 գրամ քաշով, մարիխուաննա տեսակի թմրամիջոց, որն էլ 2017 թվականի հոկտեմբերի 18-ին հայտնաբերվել է նրա բաճկոնի աջ գրպանում` ՀՀ ոստիկանության կենտրոնականի բաժնում կատարված անձնական խուզարկության ժամանակ։ 3. Բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը Բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով. Բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է` վերանայել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի 2013 թվականի դեկտեմբերի 13-ի դատավճիռը և նույն դատավճռով հաստատված 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը <<ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 2017 թվականի դեկտեմբերի 06-ի թիվ ՀՕ-241-Ն ՀՀ օրենքի կիրառմամբ համապատասխանեցնել գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքին և փոփոխել վերջնական պատիժը կամ իրեն ազատել հետագա պատիժը կրելուց` արարքի ապաքրեականացման հիմքով: 4. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալ Վահան Հարությունյանի բողոքը պետք է բավարարել, Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 13-ի դատական ակտը` բեկանել, հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում>>: ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի համաձայն` <<Ոչ ոք չի կարող դատապարտվել այնպիսի գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին հանցագործություն չի հանդիսացել: Չի կարող նշանակվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որը ենթակա էր կիրառման հանցանք կատարելու պահին: Արարքի պատժելիությունը վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենքն ունի հետադարձ ուժ>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 4264-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն` <<1. Նոր հանգամանքների հետևանքով դատական ակտերը վերանայվում են հետևյալ դեպքերում. 1) Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանը տվյալ քրեական գործով դատարանի կիրառած օրենքի դրույթը ճանաչել է Սահմանադրությանը հակասող և անվավեր կամ այն ճանաչել է Սահմանադրությանը համապատասխանող, սակայն որոշման եզրափակիչ մասում բացահայտելով դրա սահմանադրաիրավական բովանդակությունը` գտել է, որ այդ դրույթը կիրառվել է այլ մեկնաբանությամբ>>: Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` <<3. Նոր հանգամանքներով դատական ակտը վերանայելու համար բողոք կարող է բերվել 3 ամսվա ընթացքում այն պահից, երբ բողոք բերող անձն իմացել է կամ կարող էր իմանալ դրանց ի հայտ գալու մասին>>: ՀՀ Սահմանադրական դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 14-ի թիվ ՍԴՈ-1348 որոշման համաձայն` << [Ա]րարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքը հետադարձությամբ կիրառելու հատուկ քրեադատավարական կարգի բացակայության պայմաններում, մինչև ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից համապատասխան իրավակարգավորումների հստակեցումը և իրավակարգավորման բացի հաղթահարումը, ելնելով ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի անմիջական գործողությունից և վերջինիս` սույն որոշման մեջ բացահայտված բովանդակությամբ կիրառումն ապահովելու, ինչպես նաև անձի հիմնական իրավունքների և ազատությունների արդյունավետ դատական պաշտպանությունն ապահովելու համար իրավակիրառ պրակտիկայի շրջանակներում արարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքի հետադարձ կիրառումը պատիժ կրող անձանց նկատմամբ անհրաժեշտ է իրականացնել նոր հանգամանքի հիմքով դատական ակտի վերանայման վերաբերյալ իրավակարգավորումների շրջանակներում` արարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքի ուժի մեջ մտնելը դիտարկելով որպես դատական ակտը վերանայելու համար նոր հանգամանք: (...) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.2-րդ հոդվածը և դրա հետ համակարգային առումով փոխկապակցվածության մեջ գտնվող` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.4-րդ հոդվածի 1-ին մասը համապատասխանում են ՀՀ Սահմանադրությանն այնպիսի սահմանադրաիրավական բովանդակությամբ, համաձայն որի` ելնելով ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի անմիջական գործողությունից` արարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքն ուժի մեջ մտնելն իրավակիրառ պրակտիկայի շրջանակներում պետք է ընկալվի որպես նոր հանգամանք, և օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտը նոր հանգամանքի հիմքով ենթակա է վերանայման ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված կարգով (...)>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն` <<1. Արարքի հանցավորությունը և պատժելիությունը որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով: 2. Հանցանքը կատարելու ժամանակ է համարվում հանրության համար վտանգավոր գործողությունը (անգործությունը) իրականացնելու ժամանակը՝ անկախ հետևանքները վրա հասնելու պահից>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն` <<1. Արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն՝ տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում՝ այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն…>>: Քրեական օրենքի հետադարձ ուժին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արսեն Արծրունու վերաբերյալ գործով 2013 թվականի փետրվարի 15-ին կայացրած որոշմամբ` <<33. Քրեական օրենքի հետադարձ ուժի հարցը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել Գ. Պողոսյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) «չկա հանցագործություն և պատիժ, եթե այն սահմանված չէ օրենքով» (nullum crimen, nulla poena sine lege) կանոնը համընդհանուր ճանաչում ստացած հիմնարար սկզբունք է և իրավունքի գերակայության կարևորագույն տարր: Այն բացառիկ նշանակություն ունի մարդու իրավունքների պաշտպանության համակարգում, հետևաբար նշված սկզբունքից շեղումը բացարձակապես անթույլատրելի է: Սա նշանակում է, որ անձը չի կարող քրեական պատասխանատվության ենթարկվել, եթե արարքը կատարելու ժամանակ գործող օրենքով այն հանցագործություն չի համարվել, ինչպես նաև հանցանք կատարած անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն այն օրենքով, որը գործել է նրա կողմից արարքը կատարելու ժամանակ: Nullum crimen, nulla poena sine lege սկզբունքի բաղադրամասերից է նաև այն դրույթը, համաձայն որի` չի կարող կիրառվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որն օրենքով կիրառելի է եղել հանցագործության կատարման պահին: (...) ժամանակի ընթացքում քրեական օրենքի գործողության ընդհանուր կանոնն ունի նաև բացառություն: Քրեական օրենքը հետադարձ ուժ է ստանում, այսինքն` դրա գործողությունը տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց վրա հետևյալ դեպքերում. 1. նոր օրենքը վերացնում է արարքի հանցավորությունը (ապաքրեականացում), 2.նոր օրենքը մեղմացնում է պատիժը, 3. նոր օրենքն այլ կերպ բարելավում է հանցանք կատարած անձի վիճակը: Ինչպես երևում է վերոգրյալից, քրեական օրենքին հետադարձ ուժ տալու պայմանները սպառիչ են և ունեն իմպերատիվ բնույթ, այսինքն` եթե նոր ընդունված օրենքը պարունակում է վերը նշված պայմաններից առնվազն մեկը, ապա իրավակիրառող մարմինը պարտավոր է դրա գործողությունը տարածել մինչև օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում` այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են այն, սակայն ունեն դատվածություն: Այն դեպքերում, երբ նոր ընդունված օրենքը միաժամանակ բովանդակում է պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և պատասխանատվությունը մասնակիորեն խստացնող դրույթներ, ապա օրենքը հետադարձ ուժ է ստանում միայն մեղմացման առումով (տե՛ս Գասպար Պողոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի որոշման 16-17-րդ կետերը): 34. Վերահաստատելով և զարգացնելով սույն որոշման նախորդ կետում և համապատասխանաբար նաև Գ. Պողոսյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ նոր քրեական օրենքը համարվում է արարքի հանցավորությունը բացառող, եթե՝ ա) այդ օրենքով հանցագործություն չի համարվում այն արարքը, որը նախկին օրենքով հանցագործություն էր (լրիվ ապաքրեականացում), բ) արարքը չի դադարում հանցագործություն լինելուց, սակայն հանցակազմն այնպիսի փոփոխությունների է ենթարկվում, որ հանցավոր համարվող արարքների շրջանակը նեղանում է (մասնակի ապաքրեականացում): Մասնակի ապաքրեականացման դեպքերը կարող են վերաբերել հանցակազմի առանձին տարրերին կամ հատկանիշներին, ծանրացնող հանգամանքներին և այլն>>: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի թիվ ԵԿԴ/0297/01/17 դատավճռով Վահան Ռազմիկի Հարությունյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով` առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով 1.12 գրամ քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի ապօրինի շրջանառություն կատարելու համար: Մինչև 2018 թվականի հունիսի 28-ը գործող խմբագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածի համաձայն` «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի 1.12 գրամը հանդիսացել է զգալի չափ, քանի որ զգալի չափ է սահմանված եղել 0,5 գրամից ավելի մինչև 5,0 գրամը ներառյալ: 2017 թվականի դեկտեմբերի 6-ին ընդունված (ուժի մեջ է մտել պաշտոնական հրապարակումից վեց ամիս հետո) «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» թիվ ՀՕ-241-Ն 4-րդ հոդվածի համաձայն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածը ճանաչվել է ուժը կորցրած, իսկ նույն օրենքի 1-ին հոդվածի 5.3 մասի համաձայն` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանում է ՀՀ կառավարությունը: ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածի համաձայն` «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի 1.12 գրամը հանդիսանում է մանր չափ, քանի որ մանր չափ է սահմանված 0,5 գրամից առավել մինչև 2,5 գրամը ներառյալ: Վերոնշված կարգավորումների և գործի փաստական հանգամանքների համադրության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում ընդգծել, որ իրեն մեղսագրվող արարքն Վ. Հարությունյանը կատարել է նախքան «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ կատարելու մասին» թիվ ՀՕ-241-Ն օրենքն ուժի մեջ մտնելը (2018 թվականի հունիսի 28), որով Հայաստանի Հանրապետության 2003 թվականի ապրիլի 18-ի քրեական օրենսգրքի թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածը ճանաչվել է ուժը կորցրած, իսկ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող ՀՀ կառավարության 707-Ն որոշմամբ, ի թիվս այլոց, փոփոխության են ենթարկվել <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, ինչի արդյունքում Վահան Հարությունյանի արարքի հանցավորությունը վերացել է, ինչպես նաև նրա վիճակը բարելավվել է, քանի որ <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցի 1.12 գրամն արդեն հանդիսանում է մանր չափ: Մեջբերված հանգամանքների վերլուծությունից երևում է, որ նախքան Վահան Հարությունյանի նկատմամբ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից սահմանված փորձաշրջանի ավարտը նրան մեղսագրված արարքն ապաքրեականացվել է։ Այսինքն՝ նախքան Վահան Հարությունյանի կողմից Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 13-ի թիվ ԵԿԴ/0297/01/17 դատավճռով սահմանված 1 /մեկ/ տարի ժամկետով փորձաշրջանի ավարտը տեղի ունեցած օրենսդրական փոփոխություններից բխում է, որ վերջինի արարքում հանցակազմ չկա։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն` <<Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե արարքի մեջ հանցակազմ չկա>>։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի համաձայն` <<1. Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը` այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ: 2. Դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ (...)>>: Հիմք ընդունելով քրեադատավարական վերոնշյալ դրույթները, ինչպես նաև վերոշարադրյալ վերլուծությունը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պետք է ճանաչել և հռչակել Վահան Հարությունյանի անմեղությունը` արարքի մեջ հանցակազմ չլինելու հիմքով։ Վերոգրյալի հիման վրա, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Վահան Ռազմիկի Հարությունյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 13-ի դատավճիռն անհրաժեշտ է բեկանել և ճանաչել ու հռչակել Վահան Հարությունյանի անմեղությունը` արարքի մեջ հանցակազմ չլինելու հիմքով։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ, 393-րդ, 394-395-րդ հոդվածներով և 491-րդ գլխի կանոններով, Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Դատապարտյալ Վահան Ռազմիկի Հարությունյանի բողոքը` բավարարել: Վահան Ռազմիկի Հարությունյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 13-ի դատավճիռը` բեկանել: Վահան Ռազմիկի Հարությունյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով ճանաչել անպարտ և արդարացնել: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ Մ. ՊԱՊՈՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 22-11-2018 |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Ռուզաննա |
| Ազգանուն | Բարսեղյան |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Մանուշակ |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Պապոյան |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 17-01-2019 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատորից. 149 , 35 թերթերից: |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 17-01-2019 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատորից. 149 , 35 թերթերից: |
| Ուր | Երևան քաղաքի դատարան |
| Գրության համարը | Ե-1323/19 |