Գործ թիվ ԵԿԴ/0289/01/17


Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ԴԱՏԱԿԱՆ ԱԿՏԻ ԱՆՀՍՏԱԿՈՒԹՅՈՒՆԸ ՄԵԿՆԱԲԱՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
§17¦ սեպտեմբերի 2018թ. ք. Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը՝ դատավոր Կ.Մարդանյան (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան), վերանայելով թիվ ԵԿԴ/0289/01/17 դատական գործի նյութերը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց՝
1. 2018 թվականի օգոստոսի 30-ին ՀՀ Վերաքննիչ դատարանը՝ քննության առնելով Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի հուլիսի 26-ի որոշման դեմ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Հ.Խաչատրյանի վերաքննիչ բողոքը, նույն օրը հրապարակել է դրա վերաբերյալ որոշման եզրափակիչ մասը հետևյալ բովանդակությամբ. §Վերաքննիչ բողոքը մերժել: Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի հուլիսի 26-ի որոշումը թողնել օրինական ուժի մեջ¦:
2. 2018 թվականի սեպտեմբերի 11-ին դատավարության մասնակիցներին ուղարկված Վերաքննիչ դատարանի վերոհիշյալ որոշման օրինակներում տեղի է ունեցել վրիպակ, մասնավորապես՝ որոշման 8-րդ կետում §ամբաստանյալ Գերասիմ Վարտանյան¦-ի փոխարեն գրառվել է §ամբաստանյալ Գրիշա Ղազարյան¦, իսկ եզրափակիչ հատվածում՝ §Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի հուլիսի 26¦-ի փոխարեն գրառվել է §Լոռու մարզի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի հուլիսի 17¦-ը:
3. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պետք է կատարել 2018 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ԵԿԴ/0289/01/17 որոշման վերը նշյալ անհստակությունների մեկնաբանում և հստակեցնել նշյալ որոշման մեջ տեղ գտած վերը նշված վրիպակները:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 430-րդ հոդվածով՝ Վերաքննիչ դատարանը,
Ո Ր Ո Շ Ե Ց՝
2018 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ԵԿԴ/0289/01/17 որոշման 8-րդ կետում՝ §ամբաստանյալ Գրիշա Ղազարյան¦ և եզրափակիչ հատվածում նշված §Լոռու մարզի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի հուլիսի 17¦-ը փոխարինել (ընթերցել) §ամբաստանյալ Գերասիմ Վարտանյան¦ ու §Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի հուլիսի 26¦-ով:

ԴԱՏԱՎՈՐ` Կ.ՄԱՐԴԱՆՅԱՆ

Գործ ԵԿԴ/0289/01/17


ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան) հետևյալ կազմով`

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,

քարտուղարությամբ` Դարինա Բեգլարյանի,
Հասմիկ Ջանազյանի,
Արուսյակ Ոսկանյանի և
Զաբել Խաչատրյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող` Հայկ Խաչատրյանի,

պաշտպաններ` Աննա Ջուվանովայի,
Լուսինե Ավագյանի,
Էմին Բեգլարյանի և
Արա Դավթյանի,


նույն դատարանում` դռնբաց դատական նիստերի կարգով քննեց և 2018թ. սեպտեմբերի 13-ին ավար¬տեց քրեա¬կան գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Գերասիմ Սուրենի Վարտանյանի` (ծնված 1956թ. հուլիսի 8-ին, Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՌԴ քաղաքացի, միջնակարգ մասնագիտական կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատա¬պարտ¬ված, չի աշխատում, վատառողջ, հաշվառված և բնակվում է Երևանի Արմենակյան փողոցի 81-րդ տանը, սույն գործով մեղ¬սագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հան¬¬ցա¬¬վոր արարք¬ների կա¬տա¬րում, դատաքննության ընթաց¬քում որպես խա¬փանման միջոց է ընտրվել գրավ՝ 1.000.000 ՀՀ դրամի չափով, 2017թ. հունիսի 10-ից մինչև 2018թ. հուլիսի 30-ը գտնվել է ար¬գե¬լանքի տակ)։
Արայիկ Գառնիկի Մնոյանի՝ (ծնված 1968թ. հունվարի 10-ին, Գեղարքունիքի մարզի Գավառ քա¬ղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին կենսա¬թո¬շակառու ծնողները, չի աշխատում, տառապում է «Հեպատիտ C» հիվանդությամբ, նախ¬կինում դատա¬պարտ¬ված` Երևա¬նի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատա¬րանի 2009թ. հոկ¬տեմբերի 8-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով` 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ դատապարտվել է ազատազրկման 9 տա¬րի ժամկետով՝ անձնական գույքի բռնագրավմամբ 25%-ի չափով և տուգանքի 200.000 ՀՀ դրամի չա¬փով, ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2009թ. դեկ¬տեմ¬բերի 22-ի որոշմամբ նվազեցվել և դարձվել է 7 տարի ժամկետով, Երևա¬նի Էրեբունի և Նուբարաշեն վար¬չական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2009թ. դեկտեմբերի 26-ի որոշմամբ տուգանքը փոխարինվել է 1.000 ժամ հանրային աշխատանքներով, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժի կրումից ազատվել է 2016թ. ապրիլի 22-ին` այն ամբող¬ջությամբ կրելով, դատվածությունը չմարված, հաշ¬վառ¬ված և բնակվում է Գեղարքունիքի մարզի Գավառ քաղաքի Հացառատ թաղամասի Ազատամար¬տիկների փողոցի 3-րդ տանը, սույն գործով մեղ¬սագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախա¬տես¬ված հան¬¬ցա¬¬վոր արարքների կա¬տարում, 2017թ. հունիսի 9-ից մինչև 2017թ. հունիսի 10-ը գտնվել է ար¬գե¬լանքի տակ, որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռա¬նալու մասին ստորագրություն) և
Գագիկ Մարտինի Աբրահամյանի՝ (ծնված 1974թ. օգոստոսի 14-ին, Երևան քաղաքում, ազ¬գութ¬յամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, նախկինում չդատա¬պարտ¬¬ված, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվում է Երևանի Ավետ Ավետիսյան փողոցի 14-րդ տանը, սույն գործով մեղ¬սագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախա¬տես¬ված հան¬¬ցա¬¬վոր արարքների կա¬տարում, 2017թ. հունիսի 9-ից մինչև 2017թ. հունիսի 12-ը գտնվել է ար¬գե¬լանքի տակ, որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրություն)։

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 17199217 քրեական գործը հարուցվել է 2017թ. հունիսի 9-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հան¬ցագործության հատ¬¬կա¬նիշ¬նե¬րով ՀՀ ոստիկա¬նության Նոր Նորքի բաժ¬նում` քաղ. Սամվել Բորիկի Չիչոյանի, Բորիկ Սամվելի Չիչոյանի և Արայիկ Գառնիկի Մնոյանի վերաբերյալ նախապատ¬րաստված նյութերի վերանայման արդյունքներով։
2017թ. հունիսի 9-ին ՀՀ ոստիկա¬նության Նոր Նորքի բաժ¬ին են բերման ենթարկվել Սամվել Բորիկի Չիչոյանը, Արայիկ Գառնիկի Մնոյանը և Բորիկ Սամվելի Չիչոյանը։
2017թ. հունիսի 9-ին քրեական գործը նախաքննություն կատարելու համար ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժին և ընդունվել վարույթ։
2017թ. հունիսի 10-ին մեղադրյալ Արայիկ Մնոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մա¬սին ստորագրություն։
2017թ. հունիսի 10-ին ձերբակալվել է ՀՀ ոստիկա¬նության Նոր Նորքի բաժ¬ին բերման ենթարկված Գերասիմ Սուրենի Վարտանյանը։
2017թ. հունիսի 12-ին Գերասիմ Վարտանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։
2017թ. հունիսի 12-ին Երևանի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սութ¬յան դատարանը, քննարկելով նախաքննական մարմնի միջնորդությունը, բավարարել է այն և մե¬ղադրյալ Գերասիմ Վարտանյանի նկատմամբ երկու ամիս ժամկետով որպես խափանման միջոց է ընտ¬րել կալա¬նավո¬րում։
2017թ. հունիսի 14-ին Արայիկ Մնոյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։
2017թ. հունիսի 9-ին ՀՀ ոստիկա¬նության Նոր Նորքի բաժ¬ին են բերման ենթարկվել Գագիկ Մարտինի Աբրահամյանը, Դավիթ Յուրիկի Գեյդաշովը և Հովհաննես Սիմոնի Սիմոնյանը։
2017թ. հունիսի 9-ին ՀՀ ոստիկա¬նության Նոր Նորքի բաժ¬նում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հան¬ցագործության հատ¬¬կա¬նիշ¬նե¬րով հարուցվել է թիվ 17199117 քրեական գործը` Գագիկ Մարտինի Աբրահամյանի, Դավիթ Յուրիկի Գեյ¬դաշովի և Հովհաննես Սիմոնի Սիմոնյանի վերաբերյալ նախապատրաստված նյութերի վերանայման արդյունքներով։
2017թ. հունիսի 9-ին քրեական գործը նախաքննություն կատարելու համար ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժին և ընդունվել վարույթ։
2017թ. հունիսի 9-ին ձերբակալվել է Գագիկ Մարտինի Աբրահամյանը։
2017թ. հունիսի 12-ին Գագիկ Աբրահամյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։
2017թ. հունիսի 12-ին Երևանի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սութ¬յան դատարանը, քննարկելով մե¬ղադրյալ Գագիկ Աբրահամյանի նկատմամբ երկու ամիս ժամկետով կալա¬նավո¬րումը որպես խափանման միջոց ընտ¬րելու մասին նախաքննական մարմնի միջնորդությունը, մերժել է այն։
2017թ. հունիսի 12-ին որոշում է կայացվել Գագիկ Աբրահամյանին արգելանքից ազատելու և որպես խափանման միջոց չհեռանալու մա¬սին ստորագրություն ընտրելու մասին։
2017թ. հունիսի 16-ին թիվ 17199217 քրեական գործին է միացվել և նույն համարով համա¬տեղ քննվել դեռևս 2017թ. հունիսի 9-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով հարուց¬ված թիվ 17199117 քրեական գործը։
2017թ. հունիսի 27-ին որոշում է կայացվել քրեական գործը տարածքային ենթակայության կարգով ՀՀ քննչական կոմիտեի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժին ուղարկելու մասին։
2017թ. սեպտեմբերի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Լ.Կարա¬պետյանը որոշում է կայացրել Գերասիմ Վարտան¬յանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքերի վրա կալանք դնելու մասին։
Արգելանք է կիրառվել Արայիկ Մնոյանի անվամբ սեփականության իրավունքով գրանցված՝ Գե¬ղարքունիքի մարզի Գավառ քաղաքի 05-001-1045-0473 կադաստրային ծածկագրով գյուղատնտեսական նշանակության հողամասի նկատմամբ։
2017թ. հոկտեմբերի 26-ին որոշում է կայացվել Գագիկ Աբրահամյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալը լրացնելու, փոփոխելու մասին և նոր մեղադրանք է առաջադրվել 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։
2017թ. հոկտեմբերի 26-ին որոշում է կայացվել Արայիկ Մնոյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալը լրացնելու, փոփոխելու մասին և նոր մեղադրանք է առաջադրվել 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։
2017թ. հոկտեմբերի 31-ին որոշում է կայացվել քրեական գործից Գերասիմ Վարտանյանին ապօրինի կերպով խոշոր չափի ափիոն տեսակի թմրամիջոց և պրեկուրսոր հանդիսացող քացախաթթվի անհիդրիդ իրացնելու մասն առանձին վարույթում անջատելու մասին, որին շնորհվել է 17199217/1 համարը։
2017թ. հոկտեմբերի 31-ին որոշում է կայացվել Գերասիմ Վարտանյանին առաջադրված մեղադ¬րանքի ծավալը լրացնելու, փոփոխելու մասին և նոր մեղադրանք է առաջադրվել 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։
2017թ. նոյեմբերի 10-ին քրեական գործը Գերասիմ Սուրենի Վարտանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, Արայիկ Գառնիկի Մնոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով և Գագիկ Մարտինի Աբրահամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով հաստատված մեղադ¬րա¬կան եզրա¬կացութ¬յամբ ու¬ղարկ¬վել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհա¬նուր իրա¬վա¬սության (սույն դատական ակտի կայացման պահին` Երևան քաղաքի ընդհա¬նուր իրավասության) դատա¬րան, դատա¬րան մուտքագրվել է 2017թ. նոյեմբերի 13-ին (նախագահողին փաս¬տացի հանձնվել է 2017թ. նոյեմբերի 14-ին), 2017թ. նոյեմբերի 14-ին ընդունվել է վա¬րույթ, ապա նշա¬նակվել դատական քննության։
2018թ. հուլիսի 11-ին գործով մեղադրող Հ.Խաչատրյանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեկան դատավա¬րության օրենսգրքի 309.1 հոդվածի 3-րդ մասով, որոշում է կայացրել Գերասիմ Վարտան¬յանին առա¬ջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին։
2018թ. հուլիսի 11-ին գործով մեղադրող Հ.Խաչատրյանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեկան դատավա¬րության օրենսգրքի 309.1 հոդվածի 3-րդ մասով, որոշում է կայացրել Արայիկ Մնոյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին։
2018թ. հուլիսի 11-ին գործով մեղադրող Հ.Խաչատրյանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեկան դատավա¬րութ¬յան օրենսգրքի 309.1 հոդվածի 3-րդ մասով, որոշում է կայացրել Գագիկ Աբրահամ¬յանին առա¬ջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին։
2018թ. հուլիսի 26-ին Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը, բավարարելով պաշտպանական կողմի միջնորդությունը, ամ¬բաս¬տան¬յալ Գերասիմ Վարտանյանի նկատմամբ կիրառել է կալա¬նա¬վորման այլ¬ընտրան¬¬քային խա¬փանման միջոց գրավ` գրավի գումարը սահ¬մանելով նվազագույն աշխա¬տա¬վարձի հազարհինգ¬հարյու¬րապատիկի` 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամի չափով, 2018թ. հուլիսի 30-ին վերջինս ար¬գելանքից ազատ է արձակվել։

Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դա¬տա¬¬րանը հաս¬տատված հա¬մա¬րեց հետևյալը.
Գերասիմ Սուրենի Վարտանյանը իրացնելու նպատակով ապօրինաբար ձեռք է բերել և պահել զգալի չափի՝ 2.32 գրամ քաշով ափիոն տեսակի թմրամիջոց« ինչպես նաև պրեկուրսոր հանդիսացող ընդհանուր՝ 0.003132 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ, որոնցից երեք թղթյա փաթեթներում՝ ընդհանուր զգալի չափի՝ 0.92 գրամ հաստատուն քաշով ափիոն տեսակի թմրամիջոցը և երեք ներարկիչների մեջ՝ ընդհանուր 0.001728 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսորը, պայմանավորվածության համաձայն, 2017թ. հունիսի 9-ին՝ ժամը 14։30-ի սահմաններում« Երևանի Արմենակյան փողոցի 81-րդ հասցեում գտնվող իր տանը 40.000 ՀՀ դրամով ապօրինաբար իրացրել է դրանք ապինաբար ձեռք բերած և պահած Արա¬յիկ Գառնիկի Մնոյանին« ինչը նույն օրը հայտ¬նաբերվել և վերցվել է ՀՀ ոստիկանության աշխա¬տակիցների կողմից՝ Սամվել Չիչոյանին պատկանող ավտոմեքենայում։
Բացի այդ« Գերասիմ Վարտանյանը նույն օրը` երեկոյան ժամը 18։00-ի սահմաններում« Երևանի Արմենակյան փողոցի 81-րդ տան մոտակայքում« վերոնշյալ ընդհանուր զանգվածից 0.4 գրամ քաշով «ափիոն» տեսակի թմրամիջոցը և պրեկուրսոր հանդիսացող 0.000648 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդ¬րիդն ապօրինաբար իրացրել է պրե¬կուրսորն ապօրի¬նաբար ձեռք բերած և պահած Գագիկ Մարտինի Աբրահամյանին« այդ թմրամիջոցն ու պրեկուրսորը նույն օրը հայտ¬նաբերվել և վերցվել է Գ.Աբրա¬համ¬յանի անձնական խուզարկությամբ։ Վերոնշյալ ափիոն տեսակի ընդհանուր 2.32 գրամ քաշով թմրամի¬ջոցի մնացած մասը` 1 գրամը և պրեկուրսոր հանդիսացող ընդհանուր 0.003132 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդից մնացած 0.000756 կգ-ը Գ.Վարտանյանն ապօրինաբար պահել է Երևանի Արմենակյան փո¬ղոցի 81-րդ հասցեում գտնվող իր առանձնատանը« որը հայտնաբերվել և վերցվել է 2017թ. հունիսի 10-ին նշված տանը կատարված խուզարկության արդյունքներով։
Այսպիսով, Գերասիմ Վարտանյանը կատարել է հանցավոր արարք¬ներ« որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, Արայիկ Մնոյանը` հանցավոր արարքներ, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, իսկ Գագիկ Աբրահամյանը` հանցավոր արարք, որը նախա¬տեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով Գ.Աբրահամյանին առաջադրված մեղադրանքից մեղադրողը դատաքննության արդյունքում հրա¬ժարվել է` առանց իրացնելու նպատակի 0,4 գրամ քաշով ափիոն տեսակի թմրամիջոցի ձեռքբերումն ու պահելն ապաքրեականացվելու պատճառաբանությամբ)։
Առաջադրված մեղադրանքներում ամբաստանյալների մեղավորության վերաբերյալ հետևության Դատարանը հանգեց պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում դատաքննությամբ հե¬տա¬զոտված հետևյալ ապացույց¬ների համադրման, ստուգման և գնահատման արդյունքներով.
Ամբաստանյալ Արայիկ Մնոյանը Դատարանում հրաժարվեց ցուցմունք տալուց, որի հիմքով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածի կարգով հրապարակվեցին վերջինիս նա¬խաքննա¬կան, այդ թվում` գործով ամբաստանյալ Գ.Վարտանյանի հետ առեսե հարացանքնության ժամա¬¬նակ տված ցուցմունքները։ Համաձայն այդ ցուցմունքների` 2017թ. հունիսի 9-ին« ժամը 12։00-ի սահ¬մաններում զանգահարել է իր ծանոթ Գերասիմ Վարտանյանին և թմրամիջոց գնելու վերաբերյալ պայ¬մանա¬վորվածություն ձեռք բերել հանդիպելու Երևանի Արմենակյան փողոցի 81-րդ տանը։ Այդ նպա¬տակով խնդրել է համաքաղաքացի Սամվել Բորիկի Չիչոյանին՝ վերջինիս «Մերսեդես» մակնիշի 35 FV 370 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով Երևան քաղաք գալու համար« ով համաձայնել է։ Նույն օրը՝ ժամը 14։30-ի սահմաններում Սամվել Չիչոյանի և նրա որդու՝ Բորիկ Չիչոյանի հետ եկել են Երևանի Արմենակյան փողոց« որտեղ Արայիկ Մնոյանի խնդրանքով Սամվել Չիչոյանն ավտոմեքենան կայանել է 81-րդ տան մոտ։ Իջնելով ավտոմեքենայից՝ մտել է նշված տուն« որտեղ հանդիպելով Գերասիմ Վարտան¬յանին` իր անձնական օգտագործման համար 40.000 ՀՀ դրամ գումարով գնել է երեք փաթեթներում ափիոն տեսակի թմրամիջոց և երեք ներարկիչ« որոնց մեջ եղել է քացախաթթվի անհիդրիդի լուծույթ։ Ձեռք բերածը գրպանում թաքցնելով` նստել է ավտոմեքենայի հետնամասում և ընթացքի ժամանակ Երևան քաղաքի Աճառյան փողոցի 20 հասցեում գործող խանութի մոտ խնդրել է Սամվել Չիչոյանին կայանել՝ պատճառաբանելով« որ ցանկանում է ջուր գնել։ Իջնելով ավտոմեքենայից՝ փորձել է մտնել խանութ« սակայն մոտեցել են ոստիկանության աշխատակիցները և նրանց բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանութ¬յան Նոր Նորքի բաժին« իսկ նշված թմրամիջոցն ու անհիդրիդն էլ հայտնաբերել հիշյալ ավտոմեքենայում։
Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին 2017թ. հունիսի 10-ի արձանագրությամբ« համաձայն որի՝ գործով ամբաստանյալ Արայիկ Մնոյանը նրան ճանաչման ներկայացված չորս անձանց կազմում ճանա¬չել է Գերասիմ Սուրենի Վարտանյանին` նշելով, որ նա Գերասն է, ով ապրումէ Նորքում, ով նախորդ օրը նրանց տան բակում իր խնդրանքով 40.000 ՀՀ դրամով «Չերնյաշկա» է վաճառել ներարկիչում գտնվող դրա «ջրով»։
Ամբաստանյալ Գերասիմ Վարտանյանն առաջադրված մեղադրանքի շուրջ Դատարանում հար¬ցաքննվելիս իրեն մեղավոր չճանաչեց։ Հայտնեց, որ 2017թ. հունիսի 9-ի առավոտյան իրեն է զանգահարել Արայիկը և հայտնել, որ գալիս է քաղաք՝ հիվանդանոց գնալու և թևը վիրակապելու համար։ Ասել է, որ ժամանակ ունենալու դեպքում կգա իրեն տեսնելու։ Արայիկը եկել է իր տուն իր տեսնելու և մի քիչ զրուցելուց հետո գնացել է։ Դրանից մոտ 12-13 ժամ հետո` ուշ երեկոյան թակել են իրենց բնակարանի դուռը։ Մինչև իր կողմից տան դուռը բացելը 20-ից 30 հոգի մարդ կոտրել են տան դուռը և մտել տուն։ Ինքը հարցրել է, թե ինչ է կատարվում, նրան պատասխանել են, որ ոստիկանությունից են, պետք է խուզարկեն տունը և ինքը պետք է նրանց հետ գնա ոստիկանություն։ Տունը խուզարկելուց հետո ծխախոտի տուփով ինչ-որ բան են ցույց տվել իրեն և ասել, երբ ինքը շպրտել է այն, նրանք տեսել են։ Պնդում է, որ նման բան չի ունեցել և ոչինչ չի նետել։ Խուզարկությունից հետո ինքը հարցրել է, թե ինչու են նման բան անում, նրանք պատասխանել են, որ ինչ-որ մեկը ասել է, որ ինքը թմրանյութ է տվել Արայիկին։ Գնացել են ոստի¬կանություն։ Առավոտյան՝ ժամը 10։00-ից 11։00-ի կողմերը բերել են Արայիկին և հարցրել, թե այդտեղ գտնվողներից ում է ճանաչում, Արայիկը մատնացույց է արել իրեն։ Հետո մյուսները գնացել են, իր մոտ կարդացել են Արայիկի ցուցմունքը, որով նա հայտնել էր, թե իբր ինքն է նրան թմրանյութ տվել։ Ինքը Արայիկին հարցրել է, թե ինչու է նման բան գրել, նա պատասխանել է, որ իրեն բռնի ուժով ստիպել են, որ այդպիսի բան գրի։
Հայտնեց, որ քաղցկեղով հիվանդ է և Մոսկվայում «ամպուլաներով» մորֆի դեղահաբ է ստացել։ Հայաստանում ստանում է մետադոզային բուժում, որը նշանակել է պոլիկլինիկան, ինչը իր հիվանդության համար սխալ բուժում է։
Դատաքննության ժամանակ հեռախոսային խոսակցությունների վերարտադրման ժամանակ, երբ ինքը հեռախոսային խոսակցությունների ժամանակ խոսում է բանվորի մասին, նկատի է ունեցել այն անձանց, ովքեր բանվոր են եղել, ովքեր եկել են իր մոտ` խնդրանքով, որ իր հողամասի ծառերի ճյուղերը կտրեն, հաշվի առնելոց, որ նրան հարբեցողներ էին` նրանց խմելու ինչ-որ բան է տվել և նրանք հեռացել են։ Մի անգամ Արայիկը իրենից հարցրել է, թե արդյոք ծանոթ բանվորների հնարավոր է իմանա, որ նրան օգնեն և կարտոֆիլները տանեն շուկա և դատարկեն այնտեղ, իսկ Գագիկը մեկ անգամ ինչ-որ ապրանքներ բարձելու համար բանվոր տրամադրելու խնդրանքով է դիմել իրեն, բանվորները, ովքեր աշխատել են իր հողամասում, եղել են երեք հոգի։
Նշեց, որ խուզարկության ընթացքում իր տանից հայտնաբերել են մրջյունների համար նախա¬տեսված 20 մգ դեղ, որը եղել է ներարկիչի մեջ, կշեռքը, որով մրջյունի դեղ սարքող անձինք կշռել են մրջյունի դեղը, մոռացել են իր տանը, շերեփը, որը փորձաքննության ենթարկելուց հետո նրանում ոչինչ չի հայտնաբերել։ Նշեց, որ չի հիշում` արդյոք ստորագրել է խուզարկության արձանագրությունը, պնդեց, որ երբևէ ափիոն տեսակի թմրանյութ չի գործածել։ Հայտնեց, որ առերեսման ընթացում ևս Արայիկ Մնոյանը իրեն հայտնել է, որ նրա վրա ուժ են գործադրել, այդ պատճառով է իր դեն այդպիսի ցուցմունք տվել։ Հայտնեց, որ Ռուսաստանում մորֆին է ստացել, որը ներարկվել է, այնտեղից Հայաստան է վերադարձել 2015թ. ամռանը, իսկ իր աջ և ձախ նախաբազկի երակների պրոեկցիան առաջացել է բուժման համար կատարված ներարկումներից։
Թեև փորձագիտական եզրակացությամբ պարզվել էր, որ ափիոն տեսակի թմրամիջոցներից նա կախ¬վածություն ունի, ստանում է մետադոզային բուժում, սակայն պնդեց, որ այդ թմրամիջոցը երբևէ չի օգտագործել և ավելացրեց, որ ինքը մետադոզ է խմում և նույնիսկ մեծագույն ցանկության դեպքում չէր կարող ափիոն տեսակի թմրամիջոց օգտագործել, քանի որ չի թույլատրվում։
Ամբաստանյալ Գագիկ Աբրահամյանը Դատարանում ևս օգվեց լռելու իրավունքից` հայտարարելով, որ ընդունում է թմրամիջոց և պրոկուրսոր ձեռք բերելու փաստը, սակայն դրանք ձեռք չի բերել գործով ամ¬բաս¬տանյալ Գերասիմ Վարդանյանից։
Առաջադրված մե¬ղադրանք¬ներում ամբաստանյալների մեղավորության վերաբերյալ հետևության Դատարանը հանգեց Արայիկ Մնոյանի ցուցմունքները դա¬տաքննութ¬յամբ հետազոտված հետևյալ ապա¬ցույց¬¬ների հետ համադրելու և գնահատելու արդյունքներով.
Դեպքի վայրի զննության արձանագրությամբ« համաձայն որի՝ 2017թ. հունիսի 9-ին կատարված այդ քննչական գործողության ընթացքում և արդյունքներով քաղ. Սամվել Բորիկի Չիչոյանին պատկանող «Մերսեդես Բենց» մակնիշի 35 FV 670 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի աջակողմյան հետևի նստատեղի վրայից հայտնաբերվել և վերցվել է թվով 3 փաթեթներ« որոնցից յուրաքանչյուրի մեջ հայտնաբերվել և վերցվել են ներարկիչներ՝ լցված սպիտակ գույնի հեղուկանման զանգվածով« իսկ յուրաքանչյուր փաթեթում առանձին ստվարաթղթի մեջ փաթաթված վիճակում հայտնաբերվել և վերցվել են համապատասխանաբար՝ 0.26« 0.46 և 0.41 գրամ քաշերով սև գույնի կոշտ« չորացած զանգվածներ։
Վկա Սամվել Չիչոյանի՝ հրապարակված և հետազոտված նախաքննական ցուց¬մունքով՝ այն մասին, որ 2017թ. հունիսի 9-ին իր համաքաղաքացի Արայիկ Մնոյանի խնդրանքով« ինչպես նաև իր անձնական գործերով՝ իրեն պատկանող «Մերսեդես Բենց» մակնիշի 35 FV 670 հաշվառման համարանիշի ավտոմե¬քենայով եկել են Երևան։ Երևան քաղաքում Արայիկ Մնոյանը ընկերոջը հանդիպելու նպատակով խնդրել է գնալ Նորք-Մարաշ վարչական շրջան։ Հասնելով նրա մատնանշած վայր՝ ավտոմեքենան կանգնեցրել է« որից հետո վերջինս դուրս է եկել և կարճ ժամանակ անց վերադարձել։ Դրանից հետո գնացել են Երևանի Ավան վարչական շրջան« որտեղ՝ Աճառյան փողոցում գտնվող խանութի մոտ Արայիկ Մնոյանը« ջուր գնելու նպատակով« խնդրել է կանգնեցնել ավտոմեքենան« որից հետո դուրս է եկել ավտոմեքենայից։ Քիչ անց Արայիկ Մնոյանը ոստիկանների ուղեկցությամբ վերադարձել է։ Ավտոմեքենայի զննությամբ հայտ¬նաբերվել են թղթյա փաթեթների մեջ առկա թմրամիջոցներ« որը Արայիկ Մնոյանի հայտարարությամբ պատկանում էր նրան։
Դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 280Ք-17 եզրակացությամբ« համաձայն որի՝ դեպքի վայր հանդիսացող Երևանի Աճառյան փողոցի 20/56 հասցեի մայթեզրին կայանված «Մերսեդես Բենց» մակնիշի 35 FV 670 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննությամբ հայտնաբերված թվով 3 ներարկիչների մեջ առկա ընդհանուր 1.6 մլ /0.00054+0.00054+0.000648=0.001728 կգ/ գույնի հեղուկանման զանգվածը հանդիսանում է քացախաթթվի անհիդրիդ` պրեկուրսոր« իսկ ընդհանուր 0.92 գրամ հաստա¬տուն քաշով« մուգ շագանակագույն զանգվածները հանդիսացել են ափիոն տեսակի թմրամիջոց։
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 17-1099 եզրակացությամբ« համաձայն որի՝ Արայիկ Մնո¬յանից վերցված մեզի փորձանմուշի մեջ հայտնաբերվել են ափիոնի խմբի թմրամիջոցների թմրալկալոիդ¬ներ։
Դատանարկոլոգիական փորձաքննության թիվ 106/17 եզրակացությամբ« համաձայն որի՝ Արայիկ Մնոյանը տառապում է «Հոգեկան և վարքագծային խանգարումներ ափիոնի խմբի թմրամիջոցներ գործա¬ծելու հետևանքով։ Կախվածություն համախտանիշ» ախտորոշմամբ« սակայն չունի հարկադիր բուժման կարիք« քանի որ ստանում է մեթադոնային փոխարինող բուժում։
Գերասիմ Սուրենի Վարտանյանի բնակության վայրում՝ Երևանի Արմենակյան փողոցի 81-րդ առանձնատանը խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրությամբ« համաձայն որի` 2017թ. հունիսի 10-ին կատարված այդ քննչական գործողության ըթնացքում և արդյունքներով պատշգամբի ձախ հատվածում գտնվող պահարանի դարակից հայտնաբերվել է թվով 1 20 մլ ներարկիչ« որի մեջ առկա է եղել 0.45 մլ դեղին գույնի լուծույթ« խոհանոցի ձախ կողմում՝ պատից կախված վիճակում հայտնաբերվել է երկաթյա շերեփ« որի մեջ առկա են եղել ափիոնանման նյութի հետքեր« նույն սենյակում գազօջախի հետևից հայտնաբերվել է պոլիէթիլենային տոպրակ« որի մեջ առկա են եղել շագանակագույն ափիոնի նման հետքերով բամբակյա խծուծներ։ Խուզարկության ընթացքում Գերասիմ Վարտանյանի կողմից տան դիմացի հատվածում առկա հողամաս նետված «Դավիդով» տեսակի ծխախոտի տուփի մեջ հայտնա¬բերվել է 1.08 գրամ քաշով շագանակագույն ափիոն տեսակի թմրամիջոցին նմանվող կոշտ զանգված։ Ողջ հայտնաբերվածը փաթեթավորվել և վերցվել է։
Դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 281Ք-17 եզրակացությամբ« համաձայն որի՝ գործով ամբաստանյալ Գերասիմ Վարտանյանի բնակության վայրի՝ Երևանի Արմենակյան 81-րդ տան խուզար¬կությամբ հայտնաբերված ներարկիչում առկա 0.7 մլ ծավալով սուր սպեցեֆիկ հոտով անգույն թափանցիկ հեղուկը հանդիսանում է 0.000756 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր« իսկ 1 գրամ հաստատուն քաշով« մուգ շագանակագույն զանգվածը հանդիսանում է ափիոն տեսակի թմրամիջոց։
Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1381 եզրակացությամբ« համաձայն որի՝ Գերասիմ Վարտանյանի աջ և ձախ նախաբազուկների շրջաններում երակների պրոյեկցիաներով հայտնաբերված կոշտուկանման տեղամասերը հետևանք են տվյալ շրջաններից խրո¬նիկ ներերակային ներարկումների։
Դատանարկոլոգիական փորձաքննության թիվ 105/17 եզրակացությամբ« համաձայն որի՝ Գերասիմ Վարտանյանը տառապում է «Հոգեկան և վարքագծային խանգարումներ ափիոնի խմբի թմրամիջոցներ գործածելու հետևանքով։ Կախվածություն համախտանիշ» ախտորոշմամբ« սակայն չունի հարկադիր բուժման կարիք« քանի որ ստանում է մեթադոնային փոխարինող բուժում։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված ներքոհիշյալ փաստաթղթերի, մասնավորապես՝
- ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության ՔՀ բաժնի 3-րդ բաժանմունքի ՀԿԳ ավագ օպերլիազոր« ոստիկանության մայոր Ա.Մխիթարյանի կողմից 2017թ. հունիսի 9-ին ներկայացված զեկու¬ցագրով` այն մասին« որ 2017թ. հունիսի 9-ին թմրանյութ ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու կասկածանքով ՀՀ ոստիկանության Նոր Նորքի բաժին են բերման ենթարկվել Ա.Մնոյանը« Ս.Չիչոյանը« Դ.Գեյդաշովը« Հ.Սիմոնյանը և Գ.Աբրահամյանը« որոնցից Ա.Մնոյանը հայտնել է« որ թմրանյութը ձեռք է բերել ոմն Գերասից« ով էլ ձեռնարկված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում պարզվել է« որ հանդիսանում է Գերասիմ Սուրենի Վարտանյանը։
- «ԱրմենՏել» ՓԲ ընկերությունից՝ 2017թ. հուլիսի 10-ին« «ՄՏՍ-Հայաստան» ՓԲ ընկերությունից՝ 2017թ. հուլիսի 7-ին և «Յուքոմ» ՍՊ ընկերությունից՝ 2017թ. հուլիսի 11-ին ստացված՝ գործով ամբաս¬տան¬յալներ Գերասիմ Վարտանյանի՝ 043-103435« 098-861925« 093-653035« Արայիկ Մնոյանի՝ 077-511048 և Գագիկ Աբրահամյանի՝ 043-162188 բջջային հեռախոսահամարների ելքային և մուտքային հեռախոսա¬զանգերի վերծանումները պարունակող լազերային սկավառակների առկայությամբ և դրանց զննության արձանագրությամբ։
Վկա Հովհաննես Սիմոնյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ ամբաստան¬յալ¬ներից ոչ ոքի չի ճանաչում։ Նշեց, որ տաքսու վարորդ է։ 2017թ. ամռանը Ավետիսյան փողոցից երկու ուղևոր են նստել տաքսին, որոնց տեղափոխել է Նորք-Մարաշ վարչական շրջան։ Արտառոց ոչինչ չի նկատել։ Նշված վայր հասնելուց հետո ուղևորներից մեկը` Գագիկ Աբրահամյանը իջել է ավտոմեքենայից, ինքը շրջապտույտ է կատարել, հետո նա վերադարձել է և շարունակել են ճանապարհը դեպի Ավետիսյան փողոց։ Երթևեկության ընթացքում իրենց ավտոմեքենան կանգնեցրել են ոստիկանության աշխատակից¬ները և իրենց բերման ենթարկել։ Իրենց հարցրել են, արդյոք թմրանյութ օգտագործել են, թե՝ ոչ, այ¬նուհետև՝ ստուգել են իրենց թևերը` պարզելու ներարկման հետքեր կան, թե՝ ոչ։ Նշեց, որ իրեն հար¬ցաքննած քննիչի գործողություններից որևէ դժգոհություն չունի։
Հովհաննես Սիմոնյանի մասնակցությամբ կատարված քննչական փորձարարության արձա¬նագրութ¬յամբ, համաձայն որի՝ 2017թ. հունիսի 14-ին կատարված այդ քննչական գործողության ընթաց¬քում նա մատնացույց է արել Երևանի Արմենակյան 79 հասցեի դիմացի մայթեզրը և հայտարարել« որ 2017թ. հունիսի 9-ին ժամը 15։30-ի սահմաններում Երևանի Ավետ Ավետիսյան փողոցում իր ավտոմե¬քենան նստած երկու ուղևորներին տեղափոխել է նշված հասցե« որից հետո նրանցից մեկը իջել է ավտոմեքենայից և մոտ 1 րոպե անց վերադարձել« իսկ դրանից հետո նրանց տեղափոխել է Երևանի Սունդուկյան-Գյուլբենկյան փողոցների խաչմերուկ։
Վկա Դավիթ Գեյդաշովի՝ հրապարակված և հետազոտված նախաքննական ցուց¬մունքով՝ այն մասին, որ 2017թ. հունիսի 9-ին՝ ժամը 16։00-ի սահմաններում« իր տուն է եկել հորեղբոր տղան՝ Գագիկ Աբ¬րահամյանը և առաջարկել գնալ Երևանի Նորք-Մարաշ վարչական շրջան՝ ծանոթի հանդիպելու նպա¬տակով։ Ինքը համաձայնվել է և պատահական տաքսի ավտոմեքենայով ուղևորվել են նշված վայր« որտեղ Գագիկ Աբրահամյանի մատնանշած հատվածում վարորդը կայանել է ավտոմեքենան։ Վերջինս դուրս է եկել ավտոմեքենայից և մոտ 1 րոպե անց վերադարձել« որից հետո գնացել են Երևանի Սունդուկյան - Գյուլբենկյան փողոցների խաչմերուկի մոտակայք« որտեղ Գագիկ Աբրահամյանը ջուր գնելու նպատակով խնդրել է ավտոմեքենան կայանել խանութի մոտակայքում և իջել ավտոմեքենայից։ Այդ ժամանակ իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցներ և թմրամիջոց պահելու ու օգտագործելու կասկածանքով բերման ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Նոր Նորքի բաժին։
Գագիկ Աբրահաամյանի անձնական խուզարկություն արձանագրությամբ« համաձայն որի՝ 2017թ. հունիսի 9-ին կատարված այդ քննչական գործողության արդյունքներով հայտնաբերվել է մեկ ներարկիչ« որի մեջ առկա է եղել 0.6 մլ քացախաթթվի անհիդրիդին նմանվող հեղուկի զանգված և 1 փաթեթ« որի մեջ առկա է եղել ընդհանուր 0.40 գրամ քաշով սև գույնի կոշտ զանգված։
Դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 279Ք-17 եզրակացությամբ« համաձայն որի՝ գործով ամբաստանյալ Գագիկ Աբրահամյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և փորձաքննութ¬յան ներկայացված ընդհանուր 0.40 գրամ հաստատուն չոր քաշով« մուգ շագանակագույն նյութը հանդի¬սանում է ափիոն տեսակի թմրամիջոց« իսկ ներկայացված ներարկիչում առկա ընդհանուր 0.6 մլ / 0.000648 կգ / ծավալով հեղուկը հանդիսանում է քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր։
Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1377 եզրակացությամբ« համաձայն որի՝ փորձաքննության կատարման ընթացքում Գագիկ Աբրահամյանի աջ և ձախ նախաբազուկների շրջաններում երակների պրոյեկցիաներով հայտնաբերված կոշտուկանման տեղամասերը հետևանք են եղել տվյալ շրջաններից խրոնիկ ներերակային ներարկումների։
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 17-1095 եզրակացությամբ« համաձայն որի՝ Գագիկ Աբ¬րահամյանից վերցված մազի փորձանմուշում հետազոտված թմրամիջոցների թմրալկալոիդներից հայտ¬նաբերվել են կանաբինոիդների շարքի թմրամիջոցի թմրալկալոիդների հետքային քանակներ« բենզո¬դիազեպանային շարքի դեղամիջոցների հետքային քանակներ« իսկ մեզի փորձանմուշի մեջ հայտնաբեր¬վել են կանաբինոիդների և ափիոնային խմբի թմրամիջոցների թմրալկալոիդներ։
Դատանարկոլոգիական փորձաքննության թիվ 104/17 եզրակացությամբ« համաձայն որի՝ Գագիկ Աբրահամյանը տառապում է «Հոգեկան և վարքագծային խանգարումներ առաջացած մի քանի թմրամի¬ջոց¬ների միաժամանակյա օգտագործումից և այլ հոգեակտիվ նյութերի գործածումից։ Կախվածության համախտանիշ» ախտորոշմամբ« ուստի ունի հարկադիր բուժման կարիք« որի համար հակացուցումներ չկան։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված ներքոհիշյալ փաստաթղթերով՝
- ՀՀ ԱՆ «Նարկոլոգիական հանրապետական կենտրոն» ՓԲ ընկերությունից ստացված գրությամբ« համաձայն որի՝ Գագիկ Մարտինի Աբրահամյանը 2017թ. հուլիսի 4-ից հաշվառման մեջ է գտնվում «Նարկոլոգիական հանրապետական կենտրոն» ՓԲ ընկերությունում՝ «Հոգեկան և վարքագծային խան¬գարումներ առաջացած մի քանի թմրամիջոցների միաժամանակյա օգտագործումից և այլ հոգեակտիվ նյութերի» գործածումից ախտորոշումով։
- ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության ՔՀ բաժնից ստացված՝ դատարանի թույլտվությամբ գործով ամբաստանյալ Գերասիմ Սուրենի Վարտանյանի կողմից շահագործվող 043-103435 բջջային հեռախոսահամարի 2017թ. ապրիլի 11-ից մինչև 2017թ. հունիսի 11-ն ընկած ժամա¬նակահատվածի հեռախոսազանգերի գաղտ¬նալսում¬ներով՝ թվով 1 էլեկտրոնային սկավառակի և գաղտ¬նազերծված նյութերի առկայությամբ և Դատարանում դրանք զննելու արդյունքներով (արձանագրութ¬յամբ)։
- «ԱրմենՏել» ՓԲ ընկերությունից՝ 2017թ. հուլիսի 10-ին« «ՄՏՍ-Հայաստան» ՓԲ ընկերությունից՝ 2017թ. հուլիսի 7-ին և «Յուքոմ» ՍՊ ընկերությունից՝ 2017թ. հուլիսի 11-ին ստացված՝ գործով ամբաս¬տանյալներ Գերասիմ Վարտանյանի՝ 043-103435« 098-861925« 093-653035« Արայիկ Մնոյանի՝ 077-511048 և Գագիկ Աբրահամյանի՝ 043-162188 բջջային հեռախոսահամարների ելքային և մուտքային հեռախո¬սազանգերի վերծանումները պարունակող լազերային սկավառակների առկայությամբ և դրանց զննութ¬յան արձանագրությամբ։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված նյութերի և իրերի, մասնավորապես` գործով ամ¬բաստանյալ Գագիկ Աբրահամյանի անձնական խուզարկության արդյունքում հայտնաբերված 0.4 գրամ քաշով ափիոն տեսակի թմրամիջոցի և պրեկուրսոր հանդիսացող 0.6 մլ /0.00648 կգ/ ծավալով քացա¬խաթթվի անհիդրիդի« «Մերսեդես Բենց» մակնիշի 35 FV 670 հաշվառման համարանիշի ավտո¬մեքենայից դեպքի վայրի զննության արդյունքում հայտնաբերված 0.92 գրամ քաշով ափիոն տեսակի թմրամիջոցի և պրեկուրսոր հանդիսացող 1.6 մլ /0.00054+0.00054 +0.000648=0.001728 կգ/ ծավալով քացախաթթվի անհիդրիդի« Գերասիմ Վարտանյանի բնակության վայրի՝ Երևանի Արմենակյան 81-րդ տան խուզար¬կության արդյունքում հայտնաբերված 1.08 գրամ քաշով շագանակագույն ափիոն տեսակի թմրամիջոցի և 0.000756 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդի« ինչպես նաև «Dicital Scale» ապրանքանիշի էլեկտրոնային կշեռքի առկայությամբ և դրանք Դատա¬րա¬նում զննելու արդ¬յունք¬¬ներով (ար¬ձա¬նագրութ¬յամբ)։

Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը.
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դա¬տա¬¬¬րա¬նը հաս¬տատ¬ված համարեց այն, որ ամբաստանյալները մեղավորութ¬յամբ կատարել են հան¬ցա¬վոր արարք¬ներ« որոնք համա¬պա¬տաս¬¬խանում են
- Գերասիմ Սուրենի Վարտանյանի դեպքում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով,
- Արայիկ Գառնիկի Մնոյանի դեպքում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով և
- Գագիկ Մարտինի Աբրահամյանի դեպքում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով
նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներին, հետևա¬բար` նրանցից յուրաքանչյուրը քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬¬¬վության և պատ¬ժի ենթա¬¬կա է վերոնշյալ հոդ¬վածներով և մա¬սերով։

Նշանակվող պատժի և դատավճռով լուծման ենթակա այլ հարցեր.
Ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որո¬շելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬նել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցա¬¬¬գոր¬¬ծութ¬յունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն ար¬դարացի« համա¬պա¬¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հան¬գա¬մանք¬ներին« հան¬¬ցավորի անձ¬նա¬¬¬վո¬րութ¬յանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է« որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտան¬¬գա¬վո¬րության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խա¬նատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն` հան¬ցագործության համար նախա¬տեսված պատիժ¬ներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապա¬հովել պատժի նպա¬տակ¬ները։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկ¬տեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով նա¬խա¬տեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղ¬մաց¬նող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դա¬տա¬րանը կա¬րող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ« որոնք նույն հոդվածի առա¬ջին մասում նշված չեն։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Գերասիմ Վարտանյանի անձը բնութագրող տվյալներ է գնա¬հատում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն կա¬տարված հարցման արդյունքների), ամուսնացած լինելը, վատառողջ լինելը (ըստ ՀՀ ԱՆ Վ.Ֆա¬նարջյանի անվան ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնից տրված տեղեկանքների և էպիկրիզի)։
Դատարանը ամբաստանյալ Գերասիմ Վարտանյանի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծան¬րաց¬նող ու մեղմացնող հանգամանքներ չարձանագրեց։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Արայիկ Մնոյանի անձը բնութագրող տվյալներ է գնա¬հատում` ամուսնացած լինելը, խնամքին կենսաթոշակառու ծնողների առկայությունը (ըստ ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի Գավառ քաղաքի քաղաքապետի տեղակալ Գ.Բոշյանի հաստատած բնութագրի), վատառողջ լի¬նելը (ըստ «Գավառի ԲԿ» ՓԲ ընկերության լաբորատորիայի վարիչ Ն.Խաչիկյանի կողմից տրված փաս¬տաթղթի՝ տառապում է «Հեպատիտ C» հիվանդությամբ), իսկ որպես պատասխանատ¬վությունն ու պա¬տիժը մեղմացնող հանգամանք՝ դեռևս մինչդա¬տական վարույթից իրեն մեղավոր ճանա¬չելն ու խոստո¬վանական ցուցմունքներ տալը, հանցանքը բացահայտելուն և թմրամիջոցի ապօրինի իրացման պահին չբռնված գործով ամբաստանյալ Գ.Վարտանյանին քրեական պատաասխաատվության ենթարկելուն ակտիվորեն աջակցելը, բնակության վայրում դրականորեն բնութագրվե¬լը (համաձայն ՀՀ գեղարքունիքի մարզի Գավառ քաղաքի քաղաքապետի տեղակալ Գ.Բոշյանի հաստատած բնութագրի)։
Դատարանը որպես ամբաստանյալ Արայիկ Մնոյանի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծան¬¬րաց¬նող հանգամանք է գնահատում հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը` հաշվի առնելով, որ վեր¬¬ջինս, հա¬մաձայն ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2017թ. հունիսի 9-ին կատար¬ված հարցման արդ¬յունք¬ների Երևա¬նի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2009թ. հոկ¬տեմբերի 8-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով` 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ դատապարտվել է ազատազրկման 9 տա¬րի ժամկետով՝ անձնական գույքի բռնագրավմամբ 25%-ի չափով և տուգանքի 200.000 ՀՀ դրամի չափով, ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2009թ. դեկտեմբերի 22-ի որոշմամբ նվազեցվել և դարձվել է 7 տարի ժամկետով, Երևա¬նի Էրեբունի և Նուբարա¬շեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2009թ. դեկտեմբերի 26-ի որոշմամբ տուգանքը փոխարինվել է 1.000 ժամ հանրային աշխատանքներով, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժի կրումից ազատվել է 2016թ. ապրիլի 22-ին` այն ամբող¬ջությամբ կրելով և դատ¬վածութ¬յունը չմա¬րված` կատարել է սույն գործով նրան վերագրված նոր, ըստ բնույթի և վտանգավորության աստիճանի` ոչ մեծ ծան¬րության դի¬տա¬վոր¬յալ հան¬ցա¬գործությունները։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Գագիկ Աբրահամյանի անձը բնութագրող տվյալներ է գնա¬հատում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2017թ. հունիսի 9-ին կատարված հարցման արդյունքների)։
Դատարանը ամբաստանյալ Գագիկ Աբրահամյանի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծան¬րաց¬նող ու մեղմացնող հանգամանքներ չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տան¬յալ¬ների նկատ¬մամբ նշանակվող պատժի տե¬սակի ընտրությանը` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես պատի¬ժ նախատեսված է բացառապես որոշակի ժամկետով ազատազրկման ձևով, ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված են այլ¬ընտրան¬քային պատ¬ժատեսակներ՝ կալանքի և որոշակի ժամ¬կետով ազատազրկման ձևով, ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված են այլ¬ընտրան¬քային պատ¬ժատեսակներ՝ տուգանքի և կալան¬քի ձևով, հետևաբար` սույն գործով քննարկ¬ման ենթակա են՝ նշանակվող պատժի տեսակի, պատժի չափի, տվյալ հոդվածով նախա¬տես¬ված պատժի նվազա¬գույն չափից ավելի մեղմ պատիժ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի կիրառում), ամբաստանյալներ Գերասիմ Վարտանյանի և Արայիկ Մնոյանի դեպքում նրանցից յուրաքանչյուրի նկատմամբ հան¬¬ցագոր¬ծություն¬ների համակ¬ցությամբ վերջնական պատիժ նշանակելու, դրա չափի, կալանքի կամ ազատազրկման կամ նաև կալանքի կամ ազա¬տազրկման ձևով նշա¬նակվող վերջ¬նական պատիժը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդ¬վածի կի¬րա¬ռում) հարցերը։
Դատարանը, հաշվի առ¬նե¬լով ամբաստանյալ Գերասիմ Վարտանյանի անձը բնութագրող տվյալ¬ները, հատ¬կապես` նախկինում դատապարտված չլինելը, վատառողջ լինելը, ամուսնացած լինելը, հաշվի առնելով նրան վերագրվող հանցա¬գործությունների բնույթն ու վտանգա¬վորության աստի¬ճանը (ծանր և ոչ մեծ ծանրության դի¬տավորյալ հանցա¬գործություններ են), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի տես¬անկյու¬նով բացառիկ հանգա¬մանք¬ների, ինչպես նաև ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 70-րդ հոդ¬վածով նախա¬տես¬ված` ազա¬տազրկման ձևով վերջնական պատիժը պայմա¬նականորեն չկիրա¬ռելու հիմ¬քերի բա¬ցա¬¬կա¬յութ¬յունը, փաստում է, որ պատժի նպա¬տակներն ապահովելու տես¬անկյու¬նով վեր¬ջինիս նկատ¬¬մամբ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ կարող է նշա¬նակվել բացառապես որոշակի ժամկետով ազա¬տազրկման ձևով, իսկ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով՝ տուգանքի ձևով։
Ամբաստանյալ Գերասիմ Վարտանյանի կատարած յուրաքանչյուր հանցանքի համար պատիժ« իսկ հան¬¬ցանքների համակցությամբ վերջնական պատիժ սահմանելիս Դատարանը հաշվի է առնում նաև այն« որ սույն գործով նրան մեղսագրվում է ըստ բնույթի և հանրության համար վտանգա¬վո¬րութ¬յան աստիճանի ծանր և ոչ մեծ ծանրության հան¬ցա¬գոր¬ծությունների կա¬տարում« հետևա¬բար` նրա նկատ¬մամբ պա¬տիժ պետք է նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ« որը կիրառելի է համարում նաև պատիժները լրիվ գումա¬րելու կանոնը։
Դատարանը, հաշվի առ¬նե¬լով ամբաստանյալ Արայիկ Մնոյանի անձը բնութագրող տվյալ¬ները, նրա պատասխա¬նատ¬վությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքները, հանցանք¬ների հասարակ ռեցիդիվի առկա¬յությունը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի տես¬անկյու¬նով բացառիկ հան¬¬¬¬գա¬մանք¬ների բա¬ցա¬¬կա¬յութ¬յունը, փաստում է, որ ամբաստանյալ Արայիկ Մնոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ կարող է նշա¬նակվել բացառապես որոշակի ժամկետով ազա¬տազրկման ձևով, իսկ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով՝ կալանքի ձևով։
Հանցագործությունների ռեցիդիվի առկայության վերաբերյալ հետևության Դատա¬րանը հան¬¬գեց հետևյալ իրավական վերլուծությունների և դատողությունների արդյունքում։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ների ռեցի¬դիվ է համարվում` դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախ¬կի¬նում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն` անձը դատվածություն ունեցող է հա¬մար¬¬վում մեղադրական դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու օրվանից մինչև դատ¬վա¬ծությունը մարվելու կամ հանվելու պահը, ընդ որում` դատվածության ժամկետի հոսքը սկսվում է նշանակված պատիժը կրելու ա¬վարտից կամ պատիժը կրելուց ազատ¬վելու պահից։
Սույն գործով նրան մեղսագրվող արարքն ամբաստանյալ Արայիկ Մնոյանը կա¬տա¬րել է 2017թ. հունիսի 9-ին, այսինքն` 2011թ. մայիսի 23-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքում 67.1-րդ հոդ¬վա¬ծի լրա¬ցում կա¬տա¬¬րելուց հետո, հետևաբար` նրա նկատմամբ պատիժը պետք է նշա¬նակվի 67.1-րդ հոդ¬վա¬ծով սահ¬ման¬ված կանոններով, ինչը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդ¬վածի պա¬հանջից։
Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի ուժով` ամբաս¬տան¬¬յալ Արայիկ Մնոյանի պարագայում առկա է հանցագործությունների (հասարակ) ռեցիդիվ, քա¬նի որ վերջինս նախ¬կինում չափահաս տարիքում դիտավորությամբ կատարված առանձնապես ծանր և ոչ մեծ ծանրության հանցանքների հա¬մար դա¬տա¬պարտվե¬լով՝ ունի չմարված և չվե¬րաց¬ված դատվա¬ծութ¬յուն, որի պայ¬ման¬ներում կատարել է սույն գործով նրան վերագրված նոր դիտավորյալ հանցագոր¬ծութ¬յունը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածի համաձայն` հանցագործությունների ռեցիդիվի, վտան¬¬գա¬վոր և առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելիս անհրա¬ժեշտ է հաշ¬վի առնել կատարված հանցագործությունների բնույթը, քանակը, և ծան¬րության աստի¬ճանը, այն հան¬գա¬¬մանք¬¬ները, որոնց հետևանքով նախկին պատիժը բավարար չի եղել մեղավորի ուղղման համար, ինչ¬պես նաև նոր հանցագործության բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին պարբերության համաձայն` հանցագործության ռեցիդիվի համար նշանակված պա¬տիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համա¬պա¬տաս¬խան հոդ¬վածի սանկցիա¬յով նախատեսված առավելագույն պատժի կեսից։
Այսպիսով, վերոնշյալ վերլուծությունների և դատողությունների լույսի ներքո Դատարանը փաս¬տում է, որ տվյալ դեպքում հանցա¬գոր¬ծությունների ռեցիդիվը Դատարանը պար¬տավոր է հաշվի առնել ոչ միայն որպես ամբաս¬տանյալ Արայիկ Մնոյանի պատասխանատվութ¬յունն ու պա¬տիժը ծան¬¬րացնող հանգա¬մանք, այլև վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակելու հա¬տուկ կար¬գի կիրա¬ռու¬մը հիմ¬նա¬¬վորող փաս¬տարկ։
Դա¬տա¬րանն ամբաստանյալ Արայիկ Մնոյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալները, պա¬տաս¬խա¬նատվութ¬յունը և պատիժը մեղ¬մացնող հանգա¬մանքները հաշվի է առնում նաև ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժի չափը և այն ռեալ կրելու նպատա¬կահար¬մարութ¬յան հար¬ցը որոշելիս։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կա¬լանքի, ազա¬տազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշա¬նակելիս հան¬գում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց պա¬տիժը կրելու, ապա կա¬րող է որո¬շում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի հա¬մա¬ձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատա¬րանը հաշվի է առնում հանցա¬վո¬րի անձը բնու¬¬թագրող տվյալները, պատաս¬խա¬նատվութ¬յունը և պատիժը մեղմացնող ու ծան¬րացնող հանգա¬մանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է, որ պա¬տիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակ¬նե¬րի, քա¬նակի, հան¬ցա¬վոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջա¬նա¬կի հետ կապ¬¬ված որևէ հատուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի նախատեսել, այսինքն` պատի¬ժը պայ¬մանա¬կա¬նո¬րեն չկիրա¬ռելու հիմք է համարվում դատարանի համոզ¬վածությունն առ այն, որ ամբաս¬տանյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց որոշակի պատժա¬տե¬սակները ռեալ կրե¬լու (Հասմիկ Պետ¬¬րոսյանի վերա¬բերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատա¬րանի 2009թ. հունիսի 29-ի որոշում)։
Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պա¬տի¬ժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնա¬խա¬տես¬¬¬ված, բայց Դատարանի համոզմամբ այդ¬պիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկ¬¬ված, պա¬տաս¬խանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնա¬հատման արդ¬¬¬¬¬¬¬յունք¬¬¬¬ներով։ Սա¬կայն, դա¬տարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատես¬ված պա¬տիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, տվյալ հարցը քննարկելիս և լու¬ծե¬լիս պարտավոր է հաշվի առնել նաև հանցա¬գոր¬ծության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ինչը նշա¬նակվող պատժի արդարացիության գրավականն է։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հան¬ցա¬գոր¬ծության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հան¬ցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստի¬ճանը» (տե՛ս, Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմ¬բերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը)։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի մասին դիրքորոշում Վճռաբեկ դա¬տարանն ար¬տա¬հայտել է Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվա¬կանի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 գործով որոշման մեջ, որի համաձայն` «Արարքի հան¬րային վտան¬գավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղ¬քի ձևի և տեսակի, հանցագոր¬ծության նպա¬տակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեա¬կան օրենսդրութ¬յամբ պահպանվող հասարա¬կա¬կան հարաբե¬րության` հանցանքի կատարման պա¬հին ունեցած սո¬ցիա¬լական նշանակության վերա¬բեր¬յալ փաստա¬կան տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հան¬ցա¬գործության կա¬տարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հան¬ցակցության դեպ¬քում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակ¬ցության աստիճանը»։
Զարգացնելով վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը Վ.Բեգյա¬նի գոր¬ծով որոշման մեջ արձանագրել է, որ «(…) պատիժը պայմանականորեն չկիրա¬ռելու հարցի լուծ¬ման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի՝
ա) կատարված հանցագործության նպատակն ու շարժառիթը,
բ) քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կա¬տարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
գ) կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը,
դ) հանցագործության կատարման եղանակը,
ե) հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը,
զ) հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մաս¬¬նակցության աստիճանը (…)» (Վանյա Ռաֆիկի Բեգյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվա¬կանի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13 որոշման 14-րդ կետը)։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արայիկ Մնոյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալ¬¬ները և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, մասնավորապես` ամուսնացած լինելը, խնամքին կենսաթոշակառու ծնողների առկայությունը, վատառողջ լինելը, դեռևս մինչդա¬տական վարույթից իրեն մեղավոր ճանա¬չելն ու խոստո¬վանական ցուցմունքներ տալը, հանցանքը բացահայտելուն և թմրամիջոցի ապօրինի իրացման պահին չբռնված գործով ամբաստանյալ Գ.Վարտանյանին քրեական պատասխանատվության ենթարկելուն ակտիվորեն աջակցելը, բնակության վայրում դրականորեն բնու¬թագրվե¬լը, կատարած արարքների բնույթն ու վտանգա¬վորության աստի¬ճանը (ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցագործութ¬յուններ են)` Դա¬տա¬¬րա¬նը հանգում է այն համոզվա¬ծութ¬յան« որ ամբաս¬տանյալ Արայիկ Մնոյանի ուղղվե¬լը և նոր հան¬ցա¬գործութ¬յունների կանխումը հնա¬րավոր է նրա նկատ¬մամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով ազա¬տազրկում, իսկ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով՝ կալանք նշա¬նակելու« ինչպես նաև վերջնական պա¬տիժը պայմա¬նա¬կանորեն չկիրա¬ռելու և միաժամանակ ողջա¬միտ« տվյալ դեպքում՝ երեք տարի (հաշվի առնելով ռեցիդիվի առկայութ¬յունը) ժամ¬կետով փոր¬ձաշրջան սահմա¬նելու պայ¬ման¬ներում։ Նման հետևության հանգելիս Դատարանը նաև հաշվի է առնում այն, որ ամբաստանյալ Ա.Մնոյանը արարքում թեև առկա է ռեցիդիվ, սակայն սույն գործով նրա կատարած հանցագործությունները ըստ բնույթի և վտանգավորւթյան աստիճանի ոչ մեծ ծանրության են, պայմանավորված չեն թմրամիջոցի և պրեկուրսորի իրացմամբ կամ այդպիսի նպա¬տակով, որի կատարման համար Ա.Մնոյանը դատապարտվել և պատիժ էր կրել նախկինում։
Ամբաստանյալ Արայիկ Մնոյանի կատարած յուրաքանչյուր հանցանքի համար պատիժ« իսկ հան¬¬ցանքների համակցությամբ վերջնական պատիժ սահմանելիս Դատարանը հաշվի է առնում նաև այն« որ սույն գործով նրան մեղսագրվում է ըստ բնույթի և հանրության համար վտանգա¬վո¬րութ¬յան աստիճանի ոչ մեծ ծանրության հան¬ցա¬գոր¬ծությունների կա¬տարում« հետևա¬բար` նրա նկատ¬մամբ պա¬տիժ պետք է նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի և 66-րդ հոդվածի 2-րդ մասի կիրառմամբ« որը կիրա¬ռելի է համարում նաև պատիժները մասնակիորեն գումա¬րելու կանոնը։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Գագիկ Աբրահամյանի նկատ¬¬մամբ պատժի նշանակման խնդրին, հաշվի առ¬նե¬լով ամբաստանյալ Գ.Աբրահամյանի անձը բնու¬թագրող տվյալները, մասնավո¬րա¬պես` նախ¬կինում դատապարտված չլինելը, նրան մեղ¬սագրվող հան¬¬ցավոր արար¬քի բնույթը և վտան¬¬գա¬վորության ցածր աս¬տի¬ճանը (ոչ մեծ ծանրության դիտա¬վորյալ հանցա¬գործություն է), նրա պատասխա¬նատ¬¬վութ¬յունն ու պա¬տիժը ծան¬րացնող հան¬գա¬մանք¬ների բացա¬կայությունը, ինչ¬պես նաև ղեկա¬վար¬վելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պա¬հանջով՝ Դատարանը հանգում է հա¬մոզ¬ման, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասի սանկցիայով նա¬խա¬¬տեսված պատժա¬տեսակ¬ներից ամբաստանյալ Գագիկ Աբրահամյանի նկատ¬մամբ կարող է նշանակել նվազ խիստ պատժատե¬սակը` տուգանքը։ Դատարանի համոզմամբ ամբաստանյալ Գագիկ Աբրահամյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելն ինք¬նին կապահովի պատժի նպատակները, վերոնշյալ պա¬տիժն է արդա¬րացի ու միա¬ժա¬¬մա¬նակ անհրա¬ժեշտ նրան ուղղելու և հնարավոր նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յունները կան¬խելու, սոցիա¬¬լական արդա¬րությունը վերականգնելու հա¬մար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 51-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ եթե դատապարտվողն ի վի¬ճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա հա¬մար ժամկետ է սահմանում առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել առավե¬լագույնը մեկ տարվա ընթացքում։ Այդ դեպքում սահմանվում է տուգանքի վճար¬ման ժամանակա¬ցույց, և որոշվում է յուրաքանչյուր անգամ վճարման ենթակա գումարի չափը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 431-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` տուգանքի վճա¬րումը կարող է հետաձգվել կամ տարաժամկետվել մինչև մեկ տարի ժամկետով, եթե տուգանքի անհապաղ վճարումը դատապարտյալի կողմից անհնար է։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Գագիկ Աբրահամյանի կողմից տու¬գանքն անհապաղ և ամբող¬ջութ¬յամբ վճա¬րելու դժվարութ¬յունները՝ Դատարանը փաստում է, որ նշանակված տուգանքի գումարը վերջինս կարող է վճարել մաս-մաս՝ 10 ամսվա ընթացքում։
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ հատ¬կապես այդ պատիժներն են արդա¬րացի ու միա¬ժա¬¬մանակ անհրաժեշտ սոցիալական ար¬դա¬րությունը վե¬րականգնելու« բոլոր ամբաս¬տան¬յալին ուղղելու և նոր հանցա¬¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու հա¬մար։
Դատարանը նաև փաստում է, որ ամբաստանյալների նկատմամբ հակաթմրամոլային հարկադիր բուժում նշանակելն այլևս աննպատակահարմար է, ինչը պայմանովրված է մեթադոնային բուժում ստանալու փաստով կամ հարկադիր բուժման ցուցված լինելն հաստատող համապատասխան փորձա¬գիտական եզրա¬կացության վաղեմությամբ։
Անդրադառնալով ամբաստանյալների նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատա¬րանը փաստում է, որ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը Գերասիմ Վարտանյանի նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրան¬քային տա¬րատեսակ ընտրված գրավն անհրաժեշտ է թողնել ան¬փոփոխ, իսկ գրավի գումարը՝ 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամը, որը 2018թ. հուլիսի 30-ին մուտ¬քագրվել է Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ 900013298014 դեպոզի¬տային հաշվին, այդ խա¬փան¬ման միջոցի պայմանները չխախտելու պարա¬գա¬յում վերա¬դարձ¬նել վճարող Սուսաննա Վար¬տանյանին` սույն դա¬տավճիռն օրինա¬կան ուժի մեջ մտնե¬լուց հետո։
Հաշվի առնելով, որ սույն դատական ակտը կայացնելու պահին գործով ամբաստանյալ Գերասիմ Վարտանյանը գտնվում է ազատության մեջ, Դատարանը նրան արգելանքի վերցնելը պայմանավորել է կա¬յաց¬րած դատական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելու փաստով, սակայն ամբաստանյալ Գ.Վար¬տան¬յանը մինչ այդ որոշակի ժամանակահատվածում գտնվել է արգելանքի տակ՝ Դատա¬րանը, ղեկա¬վար¬վե¬լով ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի պա¬հանջով, նշանակվող պատժի ժամկետին հաշ¬վակցում է 2017թ. հունիսի 10-ից մինչև 2018թ. հուլիսի 30-ն անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը։
Դա¬տա¬¬¬րանը փաստում է, որ ամբաստանյալներ Արայիկ Մնոյանի և Գագիկ Աբրահամյանի նկատ¬մամբ որպես խա¬¬¬¬փան¬ման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստո¬րագրութ¬յունը դա¬տավճիռը կայաց¬նելու պահին փոփո¬խելու կամ վե¬րաց¬¬նելու հիմքերը բացա¬կա¬յում են, դրանք անհրա¬ժեշտ է թողնել անփո¬փոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Հաշվի առնելով, որ ամբաստանյալ Ա.Մնոյանը որոշակի ժամանակահատվածում գտնվել է արգե¬լանքի տակ՝ Դատա¬րանը, ղեկա¬վար¬վե¬լով ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի պա¬հանջով, նշանակ¬վող պատժի ժամկետին հաշ¬վակցում է 2017թ. հունիսի 9-ից մինչև 2017թ. հունիսի 10-ն անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դա¬տավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների« դատական ծախ¬սե¬րի« գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի« քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հար¬ցերին« սա¬կայն Դատարանը« պարզելով« որ ամբաստանյալներ Գ.Վարտանյանի, Ա.Մնոյանի և Գ.Աբրահամյանի դեմ քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, սահմա¬նա¬փակվում է այդ փաստի ար¬ձանագրմամբ։
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ որպես դատական ծախս` Գերասիմ Սուրենի Վարտանյանից, Արայիկ Գառնիկի Մնոյանից և Գագիկ Մարտինի Աբրահամյանից հօգուտ ՀՀ ֆինանսների նախա¬րա¬րության (ՀՀ պետական բյուջեի) անհրաժեշտ է համապարտությամբ բռնագանձել 118.562 (հարյուր տասնութ հազար հինգ հարյուր վաթսուներկու) ՀՀ դրամ գումար (2017թ. հունիսի 27-ի տոքսիկոքիմիական թիվ 17-1099 և 17-1095 փորձաքննություններ, թիվ 1381 և 1377 դատաբժշկական փորձաքննություններ և թիվ 166 դատաքիմիա¬կան փորձաքննություն)։
Անդրադառնալով Արայիկ Մնոյանի անվամբ սեփականության իրավունքով գրանցված՝ Գեղար¬քունիքի մարզի Գավառ քաղաքի 05-001-1045-0473 կադաստրային ծածկագրով գյուղատնտեսական նշանակության հողամասի նկատմամբ կիրառված արգելանքին, ինչպես նաև Գերասիմ Վարտանյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքերի վրա ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Լ.Կարա¬պետյանի 2017թ. սեպտեմ¬բերի 28-ի որոշմամբ դրված հնարավոր արգելանքներին` Դատարանը փաստում է, որ դրանք անհրաժեշտ է պահպանել մինչև վերոնշյալ դատա¬կան ծախսի լրիվ բռնա¬գանձումը կամ կամովին վճա¬րելը։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման խնդրին՝ Դատարանը փաստում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և Դատարանում պահվող նյութերն ու իրերը՝ 0.4 գրամ քաշով ափիոն տեսակի թմրամիջոցը և պրեկուրսոր հանդիսացող 0.6 մլ /0.00648 կգ/ ծավալով քացախաթթվի անհիդրիդը« 0.92 գրամ քաշով ափիոն տեսակի թմրամիջոցով և պրեկուրսոր հանդիսացող 1.6 մլ /0.00054+0.00054+ 0.000648=0.001728 կգ/ ծավալով քացախաթթվի անհիդրիդը« 1.08 գրամ քաշով շագանակագույն ափիոն տեսակի թմրամիջոցը և 0.000756 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդն անհրա¬ժեշտ է ոչնչաց¬նել, իսկ «Dicital Scale» ապրանքանիշի էլեկտրոնային կշեռքը անհրա¬ժեշտ է վերա¬դարձնել սեփականատիրոջը` գործով ամբաստանյալ Գերասիմ Վարտանյանին կամ վերջինիս լիա¬զորված անձին` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ղեկավար¬վե¬լով ՀՀ քրեական դատավա¬րա¬կան օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ և 369-373-րդ հոդված¬ներով, Դատա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝

Գերասիմ Սուրենի Վարտանյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագոր¬ծությունների կա¬տար¬ման մեջ, նրա նկատ¬մամբ նշանա¬կել պատիժ՝
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով` տու¬գանք` նվա¬զագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 (երեք հարյուր հա¬զար) ՀՀ դրամի չափով,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժները լրիվ գումա¬րելով` Գերասիմ Սուրենի Վարտանյանի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ նշա¬նակել ազա¬տազրկում 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամ¬կետով և տու¬գանք` նվա¬զագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 (երեք հարյուր հա¬զար) ՀՀ դրամի չափով։
Ազատազրկման ձևով նշանակված պատժի նշված ժամկետին հաշվակցելով մինչդատական և դատական վարույթների ընթացքում` 2017թ. հունիսի 10-ից մինչև 2018թ. հուլիսի 30-ն անազա¬տութ¬յան մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը՝ 1 տարի 1 ամիս 20 օրը` Գերասիմ Վարտանյանին թողնել կրելու 2 (երկու) տարի 4 (չորս) ամիս 10 (տաս) օր ժամ¬կետով ազատազրկումը։
Գերասիմ Վարտանյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերց¬նելու օրվանից, նրա նկատմամբ որպես խա¬փան¬ման միջոց ընտրված գրավը վե¬րաց¬նել և գրավի գու¬մարը` 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամը, որը 2018թ. հուլիսի 30-ին մուտ¬քագրվել է Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ 900013298014 դեպոզի¬տային հաշվին, այդ խափանման մի¬ջոցի պայմանները չխախտելու պարա¬գա¬յում վերա¬դարձ¬նել այն վճարող անձին` Սուսաննա Վարտանյանին` սույն դա¬տավճիռն օրինա¬կան ուժի մեջ մտնե¬լուց հետո։
Արայիկ Գառնիկի Մնոյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագոր¬ծությունների կա¬տար¬ման մեջ, նրա նկատ¬մամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածի կիրառմամբ նշանա¬կել պատիժ՝
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով` կալանք 2 (երկու) ամիս ժամկետով,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկում՝ 7 (յոթ) ամիս ժամկե¬տով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի և 66-րդ հոդվածի 2-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելով` Արայիկ Գառնիկի Մնոյանի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ նշա¬նակել ազա¬տազրկում՝ 8 (ութ) ամիս ժամ¬կետով։
Պատժի նշված ժամկետին հաշվակցելով մինչդա¬տական վարույթի ընթացքում` 2017թ. հունիսի 9-ից մինչև 2017թ. հունիսի 10-ն անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը՝ 2 օրը, Արայիկ Մնո¬յանի նկատմամբ նշանակված և չկրած պատիժը` 7 (յոթ) ամիս 28 (քսանութ) օր ժամ¬կետով ազա¬տազրկումը ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն պայմանականորեն չկի¬րառել՝ սահ¬մանելով փորձաշրջան 3 (երեք) տարի ժամկետով։
Արայիկ Մնոյանի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը հանձ¬նարա¬րել ՀՀ ԱՆ պրո¬բա¬ցիայի պետա¬կան ծառայության համապա¬տաս¬¬խան ստո¬րաբա¬ժան¬մանը։
Գագիկ Մարտինի Աբրահամյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագոր¬ծության կա¬տար¬ման մեջ, նրա նկատ¬մամբ նշանա¬կել պատիժ՝ տու¬գանք` նվա¬զագույն աշխատավարձի երկուհարյուրհիսունապատիկի` 250.000 (երկու հարյուր հիսուն հա¬զար) ՀՀ դրամի չափով։
Վերոնշյալ տուգանքի վճարման համար սահմանել 10 (տաս) ամիս ժամկետ` թույլատրելով Գագիկ Մարտինի Աբրահամյանին յուրաքանչյուր ամսվա համար վճարել 25.000 (քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամ գու¬մար, որի նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնա¬րարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի պետական ծառայության համա¬պատաս¬խան ստո¬րաբա¬ժան¬մանը։
Գագիկ Աբրահամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու վերա¬բեր¬յալ ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և Դատարանում պահվող նյութերն ու իրերը՝ 0.4 գրամ ափիոն տեսակի թմրամիջոցը և պրեկուրսոր հանդիսացող 0.00648 կգ ծավալով քացախաթթվի անհիդրիդը« 0.92 գրամ ափիոն տեսակի թմրամիջոցը և պրեկուրսոր հանդիսացող 0.001728 կգ ծավալով քացախաթթվի անհիդրիդը« 1.08 գրամ ափիոն տեսակի թմրամիջոցը և 0.000756 կգ քացախաթթվի անհիդրիդը ոչնչաց¬նել« իսկ «Dicital Scale» ապրանքանիշի էլեկտրոնային կշեռքը վերադարձնել սեփականատիրոջը՝ Գերասիմ Վարտանյանին կամ վերջինիս լիա¬զորված անձին` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնե¬լուց հետո։
Որպես դատական ծախս` Գերասիմ Սուրենի Վարտանյանից, Արայիկ Գառնիկի Մնոյանից և Գագիկ Մարտինի Աբրահամյանից հօգուտ ՀՀ ֆինանսների նախարարության (պետական բյուջեի) համապարտությամբ բռնագանձել 118.562 (հարյուր տասնութ հազար հինգ հարյուր վաթսուներկու) ՀՀ դրամ գումար։
Արայիկ Գառնիկի Մնոյանի անվամբ սեփականության իրավունքով գրանցված՝ Գեղարքունիքի մարզի Գավառ քաղաքի 05-001-1045-0473 կադաստրային ծածկագրով գյուղատնտեսական նշանակութ¬յան հողամասի նկատմամբ կիրառված արգելանքը, ինչպես նաև Գերասիմ Սուրենի Վարտանյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքերի վրա ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Լ.Կարա¬պետյանի 2017թ. սեպ¬տեմբերի 28-ի որոշմամբ դրված հնարավոր արգե¬լանքները պահպանել` մինչև վերոնշյալ դատա¬կան ծախսերի լրիվ բռնագանձումը։
Դատավճիռը ստացման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում կարող է բողո¬քարկվել ՀՀ վե¬րաքննիչ քրեական դատարան։


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.Ժ.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ

ԵԿԴ/0289/01/17




ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Հայաստանի Հանրապետության
վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում
Գործ թիվ ԵԿԴ/0289/01/17
Նախագահող դատավոր՝ Ռ.Մխիթարյան
Դատավորներ՝ Ա.Դանիելյան
Լ.Աբգարյան

ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ`
մասնակցությամբ դատավորներ` Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ
Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատախազ`
ամբաստանյալ`
Ն.ՄՈՎՍԻՍՅԱՆԻ
Գ.ՎԱՐՏԱՆՅԱՆԻ


2020 թվականի հունվարի 10-ին ք.Երևանում

դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Գերասիմ Սուրենի Վարտանյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2019 թվականի հունվարի 22-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Գերասիմ Վարտանյանի պաշտպան Ա.Հովհաննիսյանի վճռաբեկ բողոքը,



Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2017 թվականի հունիսի 9-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Նոր Նորքի բաժնում հարուցվել է թիվ 17199117 քրեական գործը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներով:
2017 թվականի հունիսի 9-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Նոր Նորքի բաժնում հարուցվել է թիվ 17199217 քրեական գործը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներով:
2017 թվականի հունիսի 12-ի որոշմամբ Գերասիմ Վարտանյանը թիվ 17199217 քրեական գործով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով:
Երևանի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 2017 թվականի հունիսի 12-ի որոշմամբ բավարարվել է նախաքննության մարմնի միջնորդությունը, և Գ.Վարտանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը` 2 (երկու) ամիս ժամկետով:
1.2. Նախաքննության մարմնի` 2017 թվականի հունիսի 16-ի որոշմամբ թիվ 17199117 և 17199217 քրեական գործերը միացվել են մեկ վարույթում, և նախաքննությունը շարունակվել է 17199217 համարով:
Նախաքննության մարմնի` 2017 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ Գ.Վարտանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել, լրացվել է, և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։
2017 թվականի նոյեմբերի 10-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
2. Դատական քննության ընթացքում մեղադրողը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309.1-րդ հոդվածի կանոններով, որոշում է կայացրել Գ.Վարտանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու մասին և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ` նաև Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2018 թվականի սեպտեմբերի 13-ի դատավճռով Գ.Վարտանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման՝ 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով, 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով` տուգանքի` 300.000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ` հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով, Գ.Վարտանյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով և տուգանք` 300.000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ` Գ.Վարտանյանին վերջնական թողնվել է կրելու ազատազրկում` 2 (երկու) տարի 4 (չորս) ամիս 10 (տասը) օր ժամկետով և տուգանք` 300.000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով: Պատժի սկիզբը հաշվվել է փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից:
3. ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ` նաև Վերաքննիչ դատարան)՝ 2019 թվականի հունվարի 22-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Գ.Վարտանյանի պաշտպան Ա.Ջուվանովայի վերաքննիչ բողոքը մերժվել է, Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2018 թվականի սեպտեմբերի 13-ի դատավճիռը՝ թողնվել անփոփոխ:
4. Վերաքննիչ դատարանի՝ վերոնշյալ որոշման դեմ բողոք է բերել ամբաստանյալ Գ.Վարտանյանի պաշտպան Ս.Հովհաննիսյանը, որը Վճռաբեկ դատարանի` 2019 թվականի հուլիսի 29-ի որոշմամբ վարույթ է ընդունվել:
Դատավարության մասնակիցների կողմից վճռաբեկ բողոքի պատասխան չի ներկայացվել։

Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
5. Ամբաստանյալ Գերասիմ Վարտանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա «(...) [Ի]րացնելու նպատակով, գործով չպարզված հանգամանքներում և անձից, ապօրինի ձեռք է բերել ընդհանուր զգալի չափի՝ 2.32 գրամ քաշով ափիոն տեսակի թմրամիջոց, որից 0.92 գրամն ապօրինի իրացրել է Արայիկ Գառնիկի Մնոյանին, 0.4 գրամը` Գագիկ Մարտինի Աբրահամյանին, իսկ 1 գրամն ապօրինի պահել է իր` Երևան քաղաքի Արմենակյան փողոցի 81 տանը, բացի այդ, ինքնությունը չպարզված անձից, գործով չպարզված հանգամանքներում, թմրամիջոց պատրաստելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել պրեկուրսոր հանդիսացող ընդհանուր` 0.003132 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ, որից 0.001728 կգ-ն ապօրինի իրացրել է Արայիկ Գառնիկի Մնոյանին, 0.000648 կգ-ը` Գագիկ Մարտինի Աբրահամյանին, իսկ 0.000756 կգ-ն ապօրինի պահել է Երևանի Արմենակյան փողոցի 81 տանը:
Այսպես.
Գերասիմ Սուրենի Վարտանյանը, չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և իր մոտ պահել ընդհանուր զգալի չափի` 2.32 գրամ քաշով ափիոն տեսակի թմրամիջոց, ինչպես նաև ապօրինի ձեռք է բերել և պահել պրեկուրսոր հանդիսացող ընդհանուր` 0.003132 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ:
Պայմանավորվածության համաձայն` հիշյալ թմրամիջոցից երեք թղթյա փաթեթներում` ընդհանուր խոշոր չափի` 0.92 գրամ հաստատուն քաշով ափիոն տեսակի թմրամիջոցը և երեք ներարկիչների մեջ` ընդհանուր 0.001728 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսորը 2017 թվականի հունիսի 9-ին` ժամը 14:30-ի սահմաններում, իր` Երևան քաղաքի Արմենակյան փողոցի թիվ 81 տանը, վաճառելու եղանակով` 40.000 ՀՀ դրամի դիմաց, ապօրինի իրացրել է Գեղարքունիքի մարզի Գավառ քաղաքի Ազատամարտիկների փողոցի 3-րդ տան բնակիչ Արայիկ Գառնիկի Մնոյանին, ինչը հայտնաբերվել է ոստիկանության աշխատակիցների կողմից Սամվել Չիչոյանին պատկանող ավտոմեքենայում կատարված դեպքի վայրի զննությամբ:
Բացի այդ, նույն օրը երեկոյան ժամը 18:00-ի սահմաններում, պայմանավորվածության համաձայն, չպարզված գումարի դիմաց, իր` Երևան քաղաքի Արմենակյան փողոցի թիվ 81 տան մոտակայքում, նշված ընդհանուր զանգվածներից 0.4 գրամ քաշով ափիոն տեսակի թմրամիջոցը և պրեկուրսոր հանդիսացող 0.000648 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդն ապօրինի իրացրել է Երևան քաղաքի Ավետ Ավետիսյան փողոցի թիվ 14 տան բնակիչ Գագիկ Մարտինի Աբրահամյանին, ինչն էլ հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Նոր Նորքի բաժնի աշխատակիցների կողմից վերջինիս անձնական խուզարկությամբ, իսկ նշված ափիոն տեսակի, ընդհանուր 2.32 գրամ քաշով թմրամիջոցից մնացած 1 գրամը և պրեկուրսոր հանդիսացող ընդհանուր` 0.003132 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդից մնացած` 0.000756 կգ-ն ապօրինի պահել է իր` Երևան քաղաքի Արմենակյան փողոց 81 տանը, որն էլ հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Նոր Նորքի բաժնի աշխատակիցների կողմից 2017 թվականի հունիսի 10-ին` նշված տանը կատարված խուզարկության արդյունքում» (1):
6. Առաջին ատյանի դատարանը Գ.Վարտանյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցանքները կատարելու մեջ և, անդրադառնալով վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակելու և այն կրելու նպատակահարմարության հարցին, արձանագրել է. «(...) [Առաջին ատյանի դատարանը], որպես ամբաստանյալ Գերասիմ Վարտանյանի անձը բնութագրող տվյալներ է գնահատում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն կատարված հարցման արդյունքների), ամուսնացած լինելը, վատառողջ լինելը (ըստ ՀՀ ԱՆ Վ.Ֆանարջյանի անվան ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնից տրված տեղեկանքների և էպիկրիզի)։
[Առաջին ատյանի դատարանն] ամբաստանյալ Գերասիմ Վարտանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող ու մեղմացնող հանգամանքներ չարձանագրեց։
(...)
[Առաջին ատյանի դատարանը], հաշվի առնելով ամբաստանյալ Գերասիմ Վարտանյանի անձը բնութագրող տվյալները, հատկապես` նախկինում դատապարտված չլինելը, վատառողջ լինելը, ամուսնացած լինելը, հաշվի առնելով նրան վերագրվող հանցագործությունների բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը (ծանր և ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցագործություններ են), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի տեսանկյունով բացառիկ հանգամանքների, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով նախատեսված` ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի բացակայությունը, փաստում է, որ պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ կարող է նշանակվել բացառապես որոշակի ժամկետով ազատազրկման ձևով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով՝ տուգանքի ձևով» (2):
7. Վերաքննիչ դատարանն իր որոշմամբ արձանագրել է. «(...) Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Գ.Վարտանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու անթույլատրելիության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը բխում է Գ.Վարտանյանի կատարած հանցանքի հանրային վտանգավորության աստիճանի, բնույթի, մեղքի ձևի, դրա տեսակի, հանցագործության կոնկրետ հանգամանքների, կատարման եղանակի, ավարտվածության աստիճանի, օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության կարևորության, հանցագործության առարկա թմրամիջոցի տեսակի, դրա չափի, հանցանքի կատարման նպատակի և շարժառիթի, պատճառված վնասի չափի, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների և նրա պատաuխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայության փաստի ամբողջական վերլուծությունից: Այլ կերպ` ամբաստանյալ Գ.Վարտանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի դրույթները կիրառելու անթույլատրելիության մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունն արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի երաշխավորման տեսանկյունից հիմնավորված ու իրավաչափ է:
(...)
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է նաև, որ ամբաստանյալի առողջական վիճակի վերաբերյալ պաշտպանության կողմի փաստարկը կարող է քննության առարկա դառնալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի լույսի ներքո և քրեադատավարական այլ ընթացակարգով, սակայն ինքնին հիմք չի կարող հանդիսանալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով նախատեսված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ինստիտուտի գործադրման համար, քանի որ վերջինիս հիմքում ընկած է միանգամայն այլ նախապայման, այն է` դատարանի համոզվածությունն ու վստահությունն առ այն, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, որը պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին» (3):
8. Քրեական գործի նյութերում առկա են հետևյալ փաստական տվյալները.
ա) ՀՀ առողջապահության նախարարության Վ.Ֆանարջյանի անվան ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնի տեղեկանքը, համաձայն որի՝ Գ.Վարտանյանի հիվանդության ախտորոշումն է` միզապարկի C-r, ցավային համախտանիշ, ցուցված է հետագա բուժում՝ ըստ տեղամասի օնկոլոգի (4):
բ) ՀՀ առողջապահության նախարարության Վ.Ֆանարջյանի անվան ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնի էպիկրիզը, համաձայն որի՝ Գ.Վարտանյանի հիվանդության ախտորոշումն է` միզապարկի C-r T3bN0M0, մակրոհեմատուրիա, անեմիա: 2011 թվականին միզապարկի C-r T3bNxMx, մակրոհեմատուրիա, անեմիա ախտորոշմամբ կատարվել է միզապարկի պալիատիվ ՏՈՒՌ: 2011 թվականի ապրիլի 1-ին ենթարկվել է վիրահատության` ցիստոպրոստատէկտոմիա, երկկողմանի ուրետերոկուտանեոստոմիա: Հեռացված են զստային ավշահանգույցները (5):
գ) ՀՀ արդարադատության նախարարության «Դատապարտյալների հիվանդանոց» քրեակատարողական հիմնարկի գրությունն այն մասին, որ Գ.Վարտանյանի մոտ ախտորոշված է «Վիճակ միզապարկի հեռացումից հետո` քաղցկեղի կապակցությամբ» (6):
դ) Հաշմանդամության տեղեկանքն այն մասին, որ Գ.Վարտանյանը 2-րդ խմբի հաշմանդամ է (7):

Վճռաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
9. Բողոքի հեղինակի կարծիքով՝ Վերաքննիչ դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, ինչի արդյունքում կայացվել է անհիմն և անօրինական դատական ակտ:
Բողոքաբերը փաստարկել է, որ Գ.Վարտանյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս Վերաքննիչ դատարանը չի ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 11-րդ հոդվածների պահանջներով:
Մասնավորապես, ըստ բողոքաբերի՝ Վերաքննիչ դատարանը պատշաճ իրավական գնահատականի չի արժանացրել այն, որ ամբաստանյալը նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրական, ամուսնացած է, ունի մշտական բնակության վայր, ֆիզիկապես վատառողջ է` տառապում է «Միզապարկի քաղցկեղ» հիվանդությամբ, որի հետևանքով հեռացվել է միզապարկը և ստամոքսի 2/3-ը, ունի մշտական խնամքի կարիք, 2-րդ խմբի հաշմանդամ է, ինչպես նաև բացակայում են պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքները։
10. Վերոշարադրյալի հիման վրա պաշտպան Ա.Հովհաննիսյանը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի` 2019 թվականի հունվարի 22-ի որոշումը, կայացնել նոր դատական ակտ և Գ.Վարտանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել կամ գործն ուղարկել ստորադաս դատարան՝ նոր քննության:

Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
11. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով բողոքաբեր Ա.Հովհաննիսյանի կողմից բարձրացված իրավական հարցը վերաբերում է ամբաստանյալ Գ.Վարտանյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելուն: Միևնույն ժամանակ, հաշվի անելով, որ սույն գործով առերևույթ առկա է քրեական հետապնդումը և քրեական գործի վարույթը բացառող հանգամանք և կրկնելով նախկինում արտահայտված դիրքորոշումն առ այն, որ վճռաբեկ վերանայման սահմանները չունեն բացարձակ բնույթ և դրանք պետք է դիտարկվեն, ի թիվս այլնի, քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործով վարույթի կարճման հիմքերը սահմանող հոդվածի (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մաս) համատեքստում (8), Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ նախևառաջ անհրաժեշտ է քննարկման առարկա դարձնել ամբաստանյալ Գ.Վարտանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով քրեական հետապնդումը քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով դադարեցնելու հարցը:
12. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութեր պատրաստելու նպատակով պրեկուրսորներ ապօրինի պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը, առաքելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը`
պատժվում են տուգանքով` նվազագույն աշխատավարձի առավելագույնը չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով` առավելագույնը երեք ամիս ժամկետով»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը կամ որոնց համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ (…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները.
1) երկու տարի` ոչ մեծ ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից. (…)։
2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը: (…)»:
Մեջբերված նորմերից հետևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նկարագրված արարքը դիտավորյալ հանցագործություն է, որի համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ, ուստի այն դասվում է ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին: Հետևաբար, վերոնշյալ արարքը կատարած անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահն անցել է երկու տարի: Ընդ որում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցակազմը ձևական է, ուստի հանցանքն համարվում է ավարտված՝ հոդվածի դիսպոզիցիայով նկարագրված արարքներից որևէ մեկը կատարելու պահից:
13. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե
(…)
6) անցել են վաղեմության ժամկետները. (…)»:
Նույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն` «Դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն` «Սույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ [կետում նշված հիմքով] (…) գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը: Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով»:
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ օրենսդիրը վաղեմության ժամկետն անցնելը դիտում է որպես քրեական գործի վարույթը և քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք` սահմանելով, որ քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե անցել են վաղեմության ժամկետները:
Այն դեպքում, երբ անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը լրանում է գործի դատական քննության փուլում, այդ հիմքով նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու ընթացակարգի իրականացման պարտականությունը կրում է դատարանը: Ընդ որում, դատական քննությունը ենթադրում է վարույթն ինչպես առաջին ատյանի, այնպես էլ վերաքննիչ ու վճռաբեկ դատարաններում (9): Մասնավորապես, դատարանը պետք է պարզի, թե արդյոք ամբաստանյալը համաձայն է, որ նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվի` քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով: Անձի համաձայնությունը ստանալու դեպքում դատարանը պարտավոր է դադարեցնել նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը, իսկ համաձայնության բացակայության դեպքում պետք է դատական քննությունը շարունակի ընդհանուր կարգով, սակայն դատավճիռ կայացնելիս` դադարեցնի անձի նկատմամբ քրեական հետապնդումը: Ընդ որում, երբ անձն արդեն հնարավորություն է ունեցել առաջին ատյանի, վերաքննիչ և վճռաբեկ դատարաններում (վերջին դեպքում` վճռաբեկ բողոք բերելու միջոցով) վիճարկելու իրեն առաջադրված մեղադրանքը, ապա քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելիս նրա դիրքորոշումը լրացուցիչ ճշտելու անհրաժեշտությունը բացակայում է (10):
14. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ`
- ամբաստանյալ Գ.Վարտանյանին մեղսագրվող` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարվել է 2017 թվականի հունիսի 10-ին (11),
- Առաջին ատյանի դատարանի մեղադրական դատավճիռը կայացվել է 2018 թվականի սեպտեմբերի 13-ին, որը Գ.Վարտանյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասով բողոքարկվել է Վերաքննիչ դատարան (12),
- բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը որոշում է կայացրել 2019 թվականի հունվարի 22-ին (13),
- նշված որոշման դեմ պաշտպան Ա.Հովհաննիսյանը բերել է վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի` 2019 թվականի հուլիսի 29-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ (14):
15. Սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 12-13-րդ կետերում արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Գ.Վարտանյանին մեղսագրվող` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարքն ավարտվելու օրվանից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված քրեական պատասխանատվության ենթարկելու երկամյա ժամկետը լրանալու օրվա դրությամբ վերջինիս նկատմամբ կայացված մեղադրական դատավճիռը դեռևս օրինական ուժի մեջ մտած չի եղել:
Հետևաբար, սույն դատական ակտը կայացնելու օրվա դրությամբ Գ.Վարտանյանին մեղսագրվող` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցանքի համար քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցել է, ուստի ամբաստանյալ Գ.Վարտանյանի նկատմամբ այդ մասով քրեական հետապնդումն անհրաժեշտ է դադարեցնել:
16. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված հաջորդ իրավական հարցը հետևյալն է. մարդասիրության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքների պահպանման տեսանկյունից հիմնավորված են արդյո՞ք ամբաստանյալ Գ.Վարտանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու անթույլատրելիության վերաբերյալ ստորադաս դատարանների հետևությունները:
17. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով: (…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին։
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (...)»։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ինստիտուտը Վճռաբեկ դատարանի կողմից բազմիցս վերլուծության է ենթարկվել մի շարք գործերով կայացված նախադեպային որոշումներում և մշտապես վերահաստատվել է դիրքորոշումն առ այն, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա (15)` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն (16)։
18. Անդրադառնալով հանցանք կատարած անձի նկատմամբ արդարացի պատիժ նշանակելու համատեքստում նրա առողջական վիճակը որպես անձը բնութագրող տվյալ գնահատման ենթարկելու կարևորությանը` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ վերոնշյալ հանգամանքի պատշաճ գնահատումն էական նշանակություն ունի պատժի նպատակների իրականացման տեսանկյունից համաչափ պատժատեսակ ընտրելու և պատժաչափ նշանակելու համար, ինչպես նաև բխում է դաժան, անմարդկային կամ արժանապատվությունը նվաստացնող վերաբերմունքի և պատժի արգելքի սահմանադրական և կոնվենցիոն պահանջից: Թերևս վերջիններիս հաշվառմամբ էլ օրենսդիրն անձի մոտ ծանր հիվանդության առկայությունը նախատեսել է որպես նրան պատժից ազատելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդված), ինչպես նաև նրա նկատմամբ կայացված մեղադրական դատավճռի ի կատար ածումը հետաձգելու հիմք (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 431-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետ):
Վերոհիշյալով պայմանավորված` ամբաստանյալի վատառողջ լինելու վերաբերյալ տվյալների առկայության դեպքում դատարանը պարտավոր է պատշաճ ստուգման և գնահատման ենթարկել դրանք: Այն դեպքում, երբ կհաստատվի անձի մոտ հիվանդության առկայությունը, դատարանը պարտավոր է այն` որպես անձը բնութագրվող տվյալ, հաշվի առնել համապատասխան պատժատեսակ ընտրելիս, պատժաչափ սահմանալիս, ինչպես նաև դրա կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս (17):
18.1. Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ առանց պատիժը փաստացի կրելու հանցանք կատարած անձի ուղղվելու հնարավորության մասին դատարանը կարող է գալ համապատասխան եզրահանգման գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների համակցության վերլուծության արդյունքում` մասնավորապես գնահատման ենթարկելով պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող, ինչպես նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները: Վերջինի համատեքստում կարևորվում է նաև անձի առողջական վիճակի վերաբերյալ առկա տեղեկությունների վերլուծությունն ու գնահատումը, քանի որ անձի մոտ հիվանդության առկայությունը` ելնելով դրա բնույթից, տեսակից և ծանրության աստիճանից գործում առկա այլ տվյալների համակցությամբ, կարող է վկայել անձին ազատությունից զրկելու աննպատակահարմարության և առանց պատիժը փաստացի կրելու պատժի նպատակներին հասնելու հնարավորության մասին, ինչը համահունչ է նաև պատիժ նշանակելու կարևորագույն` մարդասիրության սկզբունքին:
19. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը Գ.Վարտանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել կատարված հանցանքի հանրության համար վտանգավորության բնույթը և աստիճանը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես այն, որ վերջինս վատառողջ է, նախկինում դատապարտված չի եղել, ամուսնացած է, ինչպես նաև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի բացակայությունը, և որոշել, որ Գ.Վարտանյանը պետք է կրի իր նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը (18):
Վերաքննիչ դատարանը, քննարկելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հարցը, գտել է, որ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու անթույլատրելիության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը բխում է հանցագործության բնույթի ու հանրային վտանգավորության աստիճանի, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների և նրա պատաuխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայության փաստի ամբողջական վերլուծությունից: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրել է նաև, որ ամբաստանյալի առողջական վիճակը կարող է քննարկման առարկա դառնալ քրեաիրավական օրենսդրությամբ նախատեսված այլ ընթացակարգով, և այն ինքնին հիմք չէ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար (19):
20. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական տվյալները գնահատելով սույն որոշման 17-18.1-րդ կետերում արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ստորադաս դատարաններն ամբաստանյալ Գ.Վարտանյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու պարտականություն սահմանելիս պատշաճ գնահատման չեն ենթարկել գործի փաստական տվյալների ամբողջությունը: Մասնավորապես, թեև թե՛ Առաջին ատյանի, թե՛ Վերաքննիչ դատարաններն անդրադարձել են Գ.Վարտանյանի վատառողջ լինելու հանգամանքին, այնուամենայնիվ այն պատշաճ վերլուծության չեն ենթարկել, չեն գնահատել հիվանդության տեսակը, բնույթն ու հնարավոր բացասական հետևանքները:
Ինչ վերաբերում է Վերաքննիչ դատարանի այն փաստարկին, որ ամբաստանյալի առողջական վիճակը կարող է քննարկման առարկա դառնալ այլ ընթացակարգով, և այն ինքնին հիմք չէ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար, ապա Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ անձի առողջական վիճակի վերաբերյալ տեղեկություններն ըստ էության հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներ են, որոնք պետք է պատշաճ ստուգման և գնահատման արժանանան պատիժ նշանակելու գործընթացում` գործի ողջ հանգամանքների համատեքստում:
21. Ընդհանրացնելով վերոշարադրյալը` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ստորադաս դատարանները Գ.Վարտանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պատշաճ գնահատման չեն ենթարկել ամբաստանյալի առողջական վիճակը, մասնավորապես այն, որ նրա մոտ ախտորոշվել է` միզապարկի քաղցկեղ, դրանով պայմանավորված՝ ենթարկվել է վիրահատությունների, հեռացվել է միզապարկը, ցուցված է հետագա բուժում՝ ըստ տեղամասի օնկոլոգի, համարվում է 2-րդ խմբի հաշմանդամ (20)։ Վերոնշյալ տվյալները չեն դիտարկվել գործում առկա` ամբաստանյալի անձը բնութագրող այլ հանգամանքների, այն է` նախկինում դատված չլինելու, ամուսնացած լինելու, ծանրացնող հանգամանքների բացակայության համատեքստում:
Մինչդեռ, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ մեջբերված և վերլուծված փաստական տվյալների համակցությունը վկայում է Գ.Վարտանյանին ազատությունից զրկելու աննպատակահարմարության և առանց պատիժը փաստացի կրելու պատժի նպատակներին հասնելու հնարավորության մասին, որը բխում է նաև պատիժ նշանակելու կարևորագույն` մարդասիրության սկզբունքի պահանջներից:
Հետևաբար, մարդասիրության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքների պահպանման տեսանկյունից ամբաստանյալ Գ.Վարտանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու անթույլատրելիության վերաբերյալ ստորադաս դատարանների հետևությունները հիմնավորված չեն:
22. Հիմք ընդունելով վերոշարադրյալը` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ստորադաս դատարանները, ամբաստանյալ Գ.Վարտանյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելն անթույլատրելի համարելով, թույլ են տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ, 61-րդ և 70-րդ հոդվածների պահանջների խախտում, ինչն իր բնույթով էական է և հիմք է ստորադաս դատարանների դատական ակտերը բեկանելու համար: Միևնույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ստորադաս դատարանների կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս փոփոխելու կայացված դատական ակտերը, այն է` Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2018 թվականի սեպտեմբերի 13-ի դատավճիռը ու այն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2019 թվականի հունվարի 22-ի որոշումը բեկանելու, ամբաստանյալ Գ.Վարտանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու` քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով, իսկ 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա պայմանականորեն չկիրառելու` սահմանելով փորձաշրջան` երկու տարի ժամկետով:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163-րդ, 171-րդ հոդվածներով, «Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգիրք» Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական օրենքի 11-րդ հոդվածով, Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 16-րդ, 35-րդ, 39-րդ, 43-րդ, 3611-րդ, 403-406-րդ, 419-րդ, 422-423-րդ հոդվածներով` Վճռաբեկ դատարանը


Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Վճռաբեկ բողոքը բավարարել: Ամբաստանյալ Գերասիմ Սուրենի Վարտանյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2018 թվականի սեպտեմբերի 13-ի դատավճիռը և այն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2019 թվականի հունվարի 22-ի որոշումը բեկանել ու փոփոխել:
2. Ամբաստանյալ Գերասիմ Սուրենի Վարտանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել` քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցնելու պատճառաբանությամբ:
3. Ամբաստանյալ Գերասիմ Սուրենի Վարտանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նույն օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված` 2 (երկու) տարի 4 (չորս) ամիս 10 (տասը) օր ժամկետով ազատազրկումը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան` 2 (երկու) տարի ժամկետով: Փորձաշրջանի ընթացքում ամբաստանյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա:
4. Ստորադաս դատարանների դատական ակտերը մնացած մասով թողնել օրինական ուժի մեջ:
5. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում դատական նիստերի դահլիճում հրապարակման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման:

Նախագահող՝
Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
Դատավորներ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ
Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ


(1)Տե´ս քրեական գործ, հատոր 6-րդ, թերթեր 13-16:
(2)Տե´ս քրեական գործ, հատոր 6-րդ, թերթեր 73-85:
(3)Տե´ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթեր 93-112:
(4)Տե´ս քրեական գործ, հատոր 3-րդ, թերթ 72:
(5)Տե´ս քրեական գործ, հատոր 3-րդ, թերթ 74:
(6)Տե´ս քրեական գործ, հատոր 5-րդ, թերթ 66:
(7)Տե´ս քրեական գործ, հատոր 3-րդ, թերթ 65:
(8)Տե՛ս, mutatis mutandis, Վճռաբեկ դատարանի՝ Մխիթար Էլոյանի և այլոց վերաբերյալ գործով 2011 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԿԴ/0211/01/10 որոշումը։
(9)Տե՛ս, mutatis mutandis, Վճռաբեկ դատարանի՝ Անահիտ Սաղաթելյանի վերաբերյալ գործով 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԳԴ5/0022/01/10, Սիրաժ Ղամբարյանի և այլոց վերաբերյալ գործով 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵՇԴ/0055/01/11, Հրանտ Մազմանյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի մարտի 27-ի թիվ ԵԿԴ/0121/11/14, Ֆարիդա Ավագիմյանի վերաբերյալ գործով 2017 թվականի ապրիլի 12-ի թիվ ԱՎԴ2/0016/01/14, Անդրանիկ Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով 2017 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ԵԿԴ/0180/01/15 որոշումները։
(10)Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի` Սիրաժ Ղամբարյանի և այլոց վերաբերյալ գործով վերը հիշատակված որոշման 25-րդ կետը։
(11)Տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը։
(12)Տե՛ս սույն որոշման 2-րդ կետը։
(13)Տե՛ս սույն որոշման 3-րդ կետը։
(14)Տե՛ս սույն որոշման 4-րդ կետը։
(15)Հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ, ի թիվս այլ որոշումների, մանրամասն տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, Արմեն Շահբազյանի վերաբերյալ գործով 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումները:
(16)Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Սամսոն Ամիրխանյանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12, Արսեն Մկրտչյանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ի թիվ ԼԴ/0093/01/12, Վանյա Բեգյանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13, Արամայիս Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի փետրվարի 27-ի թիվ ԳԴ/0014/01/14, Մհեր Հովհաննսիյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԿԴ/0039/01/15 և այլ որոշումները:
(17)Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Ալեքսան Հակոբյանի վերաբերյալ գործով 2017 թվականի օգոստոսի 21-ի թիվ ՇԴ/0025/01/16 որոշման 16-17-րդ կետերը:
(18)Տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը։
(19)Տե՛ս սույն որոշման 7-րդ կետը։
(20)Տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը։