ԵԿԴ/0270/01/17






ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ


«23» մայիսի 2018թ. ք.Երևան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)

Նախագահող դատավոր Ա.Մնացականյան
դատավորներ Կ.Մարդանյան
Մ.Արղամանյան

քարտուղարությամբ Մ.Մահտեսյանի

մասնակցությամբ`

դատախազ Վ.Պողոսյանի
ամբաստանյալ Ա.Դեմիրճյանի

դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննելով թիվ ԵԿԴ/0270/01/17 քրեական գործով Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի մարտի 5-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Արտակ Չաչանի Դեմիրճյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2017 թվականի հուլիսի 13-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժնի հետաքննիչ Ա.Ոսկանյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 13851417 քրեական գործը:
2017 թվականի հուլիսի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Թովմասյանի որոշմամբ թիվ 13851417 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
2017 թվականի օգոստոսի 2-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Թովմասյանի որոշմամբ թիվ 13851417 քրեական գործով Արտակ Չաչանի Դեմիրճյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով:
2017 թվականի օգոստոսի 6-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Թովմասյանի որոշմամբ թիվ 13851417 քրեական գործով Սարգիս Կառլենի Աղայանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով:
2017 թվականի օգոստոսի 31-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Զ.Թադևոսյանի որոշմամբ թիվ 13851417 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
2017 թվականի սեպտեմբերի 5-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Զ.Թադևոսյանի որոշմամբ թիվ 13851417 քրեական գործով ՀՀ ոստիկանության աշխատակից Արթուր Ալեքսանի Ալեքսանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 309.1 հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` նրա արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով:
2017 թվականի սեպտեմբերի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Թովմասյանի որոշմամբ թիվ 13851417 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
2017 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Թովմասյանի որոշմամբ թիվ 13851417 քրեական գործով Արտակ Չաչանի Դեմիրճյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով:
2017 թվականի սեպտեմբերի [25]-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ժ.Մովսիսյանի որոշմամբ թիվ 13851417 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
2017 թվականի հոկտեմբերի 2-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ժ.Մովսիսյանի որոշմամբ թիվ 13851417 քրեական գործով Սարգիս Կառլենի Աղայանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով:
2017 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Արտակ Չաչանի Դեմիրճյանի և Սարգիս Կառլենի Աղայանի վերաբերյալ թիվ 13851417 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԿԴ/0270/01/17 համարը:
2018 թվականի մարտի 5-ին թիվ ԵԿԴ/0270/01/17 քրեական գործով Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան) դատավճռով.
-Արտակ Չաչանի Դեմիրճյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հիսնապատիկի` 50.000 (հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով,
-Արտակ Չաչանի Դեմիրճյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը,
-Սարգիս Կառլենի Աղայանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երեսնապատիկի` 30.000 (երեսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով,
-Սարգիս Կառլենի Աղայանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը,
-Վերացվել են Արտակ Չաչանի Դեմիրճյանի և Սարգիս Կառլենի Աղայանի գույքերի վրա դրված հնարավոր արգելանքները:
2018 թվականի մարտի 27-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Արտակ Չաչանի Դեմիրճյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը:
2018 թվականի ապրիլի 9-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Արտակ Չաչանի Դեմիրճյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և ստացված քրեական գործը նշանակվել է դատական նիստում քննության:
Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
Արտակ Չաչանի Դեմիրճյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով` այն բանի համար, որ «նա 2017 թվականի հուլիսի 6-ին` ժամը 16:00-ի սահմաններում, այցելել է Երևան քաղաքի Իսահակյան փողոցի 38 հասցեում գտնվող Ռուսական արվեստի թանգարան, որտեղ վիճաբանել է հրավիրատոմս չունենալու պատճառով իրեն թանգարանից դուրս հրավիրող նույն թանգարանի աշխատակից Սարգիս Աղայանի հետ, որի ընթացքում, ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ հասցնելով, ծեծի է ենթարկել վերջինիս և պատճառել առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող` աջ ճաճանչ-դաստակային հոդի, աջ սրունքի շրջանների քերծվածքների, աջ բազկի շրջանի արյունազեղման ձևով մարմնական վնասվածքներ»:
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում, մասնավորապես նշված է.
«Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դատարանը հաստատված համարեց հետևյալը.
Սարգիս Աղայանը, աշխատելով Երևանի Իսահակյան փողոցի 38 հասցեում գտնվող Ռուսական արվեստի թանգարանում` որպես պահակ, 2017 թվականի հուլիսի 6-ին` ժամը 16։00-ի սահմաններում, թանգարանի այցելու Արտակ Դեմիրճյանին դուրս հրավիրելու կապակցությամբ նրա հետ ծագած վիճաբանության ընթացքում ձեռքերով և ոտքերով դիտավորությամբ հարվածել, ծեծել և ֆիզիկական ցավ են պատճառել միմյանց, որի հետևանքով Սարգիս Աղայանը ստացել է առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածներ` աջ ճաճանչ-դաստակային հոդի, աջ սրունքի շրջանների քերծվածքներ և աջ բազկի շրջանի արյունազեղում, իսկ Արտակ Դեմիրճյանը` առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ` ձախ բազկի շրջանի արյունազեղում, այսինքն` Սարգիս Աղայանը և Արտակ Դեմիրճյանը կատարել են հանցավոր արարքներ, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով։
Առաջադրված մեղադրանքի շուրջ Դատարանում հարցաքննվելիս ամբաստանյալ Սարգիս Աղայանը հայտնեց, որ 2017 թվականի հուլիսի 6-ին` ժամը 16։00-ին, թանգարանում միջոցառում է տեղի ունեցել։ Մուտքը եղել է հրավիրատոմսերով, որին ներկա են եղել 50-ից 60 անձ։ Միջոցառումը սկսվելուց 15-20 րոպե հետո Արտակ Դեմիրճյանը և նրա երկու ընկերները, առանց հրավիրատոմսերի, մտել են թանգարան։ Քանի որ ինքն է նախապես հրավիրատոմսերը տվել հյուրերին, գիտեր, որ նշված երեք անձինք առանց հրավիրատոմսերի են մուտք գործել թանգարան։ Այդ երեք անձինք թանգարան մուտք են գործել առանց հրավիրատոմսերի` չենթարկվելով հսկիչի կարգադրությանը։ Հսկիչն իրեն ասել է, որ նշված երեք անձինք խանգարում են, թանգարան են մուտք գործել ճամպրուկներով, ինչն արգելված է։ Հսկիչն իրեն խնդրել է կարգի հրավիրել նրանց, քանի որ նրանք բարձրաձայն խոսել են, ընդ որում` Արտակ Դեմիրճյանը խոսել է թուրքերեն։ Ինքը, մոտենալով նրանց, ասել է, որ կարգը չխանգարեն և ոստիկանի հետ միասին նրանց այդտեղից դուրս է հրավիրել։ Նրանց թանգարանից դուրս տանելու ժամանակ` դուռը բացելու ընթացքում, Արտակ Դեմիրճյանը բռունցքով անսպասելիորեն հարվածել է իր դեմքին` ճակատի հատվածում, ի պատասխան` ինքն էլ ձեռքով հարվածել է Արտակ Դեմիրճյանի ուսին։ Այդ ընթացքում մոտեցել է ոստիկանը և նրանց դուրս հանել, որի ժամանակ Արտակ Դեմիրճյանն անպարկեշտ արտահայտություններ է արել։ Դուրս հանելուց հետո Արտակ Դեմիրճյանը հեռացել է, զանգահարել ոստիկանություն և հայտնել, որ նրան ծեծի և սպառնալիքի միջոցով դուրս են հանել թանգարանից։ Թանգարանի աշխատակիցներն իրեն տեղեկացրել են, որ դեպքից հետո երկու անգամ նշված երեք անձինք եկել են թանգարան և իրեն հարցրել` հաշվեհարդար տեսնելու նպատակով։ Ինքն ասել է, որ հերթական այցի ժամանակ իրեն տեղյակ պահեն։ Երբ նրանք երրորդ անգամ են եկել, թանգարանի աշխատակիցները տեղեկացրել են իրեն, նրանց տեսնելու նպատակով ոստիկանի հետ դուրս են եկել, սակայն նրանք իրեն տեսնելով` փախուստի են դիմել։ Դրանից հետո ինքը գնացել է Արտակ Դեմիրճյանի բնակության վայրի թաղային լիազորի մոտ, ով իրեն ուղեկցել է Արտակ Դեմիրճյանի մայրիկի և քրոջ մոտ։ Նրա մայրն արտասվելով իրեն ասել է, որ ինքն առաջինը չի, ում իր որդին շանտաժի է ենթարկում և գումար պահանջում, քանի որ նա ոչ մի տեղ չի աշխատում։ Արտակ Դեմիրճյանն իրեն հեռախոսի միջոցով կարճ հաղորդագրություն է ուղարկել, որով վերջնականապես հաշտվելու համար պահանջել է 1.000.000 ՀՀ դրամ գումար։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածի կարգով հրապարկվեց ամբաստանյալ Սարգիս Աղայանի հակասական նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի` Արտակ Դեմիրճյանին հարվածել է ոտքով նրա ոտքին, իսկ ձեռքով` դեմքին, նա էլ հարվածել է իր ձեռքերին։
Վերոնշյալ հակասությունները հրապարակվելուց հետո ամբաստանյալ Սարգիս Աղայանը պնդեց իր նախաքննական ցուցմունքը` հայտնելով, որ առաջին հարցաքննությունից երկար ժամանակ է անցել, այդ պատճառով ներկայում դա չէր հիշում։
Ամբաստանյալ Արտակ Դեմիրճյանն առաջադրված մեղադրանքի շուրջ Դատարանում հարցաքննվելիս իրեն մեղավոր չճանաչեց, հայտնեց, որ 2017 թվականի հուլիսի 6-ին այգում նստած է եղել, քանի որ սկսել է անձրև տեղալ, տեսնելով, որ մոտակա թանգարանում միջոցառում է` որոշել է ներս մտնել թանգարան։ Թանգարանի մուտքի դռան վրա գրված էր, որ մուտքն ազատ է։ 3-ից 4 անծանոթ անձանց հետ մտել է թանգարան, ներսում գտնվել են 50-ից 60 անձ։ Նշեց, որ մուտքի մոտ` դռնից դեպի ներս, նստած էր ոստիկանը, ում բարևել է, սակայն վերջինս չի բարևել։ Այդպես մուտք է գործել թանգարան։ Իր ձեռքին գլխարկ է եղել, պայուսակ չի եղել։ 10 րոպե հետո իրենց է մոտեցել թանգարանի աշխատակիցներից մի կին և հարցրել, թե իրենց ով է թույլատրել մուտք գործել թանգարան։ Նրան պատասխանել է, որ մուտքն ազատ է, այդ պատճառով ներս է մտել։ Այդ կինը պահանջել է, որ ինքը թանգարանից դուրս գա։ Որոշ ժամանակ նրա հետ բարձրաձայն բանավիճելու ընթացքում իրեն է մոտեցել Սարգիս Աղայանը և պահանջել, որ դուրս գա այդտեղից և թևանցուկ անելով` փորձել է իրեն դուրս հանել այդտեղից, մյուս կողմից էլ իրեն է մոտեցել ոստիկանը։ Այդտեղից դուրս են հրավիրել նաև իր հետ թանգարան մուտք գործած անձանց, սակայն այդ անձինք թանգարանից դուրս են եկել իր դուրս գալուց 40 րոպե անց։ Իրեն ասել են, թե ինչ գործ ունի այդտեղ, այն էլ` հարբած վիճակում և հրմշտոցներով ու հայհոյանքներով դուրս են հանել թանգարանից։ Հասնելով դռան մոտ` Սարգիս Աղայանն ասել է` «դե սիկտիրդ քաշի» և ձեռքի ափով հարվածել է իր դեմքի ճակատային մասին։ Այնուհետև ոստիկանը բռնել է իր թևերից և իրեն հրելով` աստիճանների վրայից դուրս են շպրտել։ Ոստիկանն իրեն հարվածներ է հասցրել, սակայն ինքը չի հասցրել նրան հարվածել։ Ոստիկանից ազատվելուց հետո իրեն սկսել է հարվածներ հասցնել Սարգիս Աղայանը, որին ի պատասխան` հայհոյել և ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ է հասցրել նրա մարմնի տարբեր մասերին։ Այդ ընթացքում բոլոր աշխատակիցները թանգարանից դուրս են եկել, ինքն այդտեղից փախել է, իսկ նրանք ներս են մտել ու փակել դուռը։ Ցանկացել է ապակիները ջարդել, սակայն նման բան չի արել, քանի որ այդտեղ շատ մարդիկ են եղել։ Այնուհետև զանգահարել է ոստիկանություն։ Նախքան ոստիկանություն զանգահարելը կանգնել է ապակիների մոտ և նրանց դուրս է կանչել խնդիրը պարզելու համար։ Այդպես մեկ ժամ սպասելուց հետո դուրս են եկել ոստիկանները և սկսել իրեն նախատել թանգարան մուտք գործելու համար։ Այնուհետև իրեն տարել են ոստիկանություն, որտեղ ստուգել են իր խմածության աստիճանը և տվել փաստաթուղթ, որով հավաստվում է, որ ինքն ալկոհոլ օգտագործած չի եղել։ Վիճաբանությունից երկու շաբաթ հետո իրեն զանգահարել է թանգարանի տնօրենը և խոսելու համար իր մոտ կանչել։ Ինքը գնացել է այնտեղ, տնօրենն առաջարկել է հաշտվել, իսկ ինքը հաշտվելու համար ձևականորեն խնդրել է 1.000.000 ՀՀ դրամ, թեև նշեց, որ եթե այդ գումարն իրեն հանձնեին, անպայման կհաշտվեր։ Այդ խոսակցությունից հետո նրան զանգահարել են՝ հաշտվելու վերաբերյալ իր վերջնական պատասխանն իմանալու նպատակով, իսկ ինքը կարճ հաղորդագրություն է ուղարկել` պահանջելով 1.000.000 ՀՀ դրամ։ Նշեց նաև, որ հաշտության վերաբերյալ խոսակցություն անձամբ Սարգսի հետ չի ունեցել։ Ընդունեց, որ Սարգիս Աղայանին պատճառված մարմնական վնասվածքը պատճառել է ինքը, սակայն այդ պահին ալկոհոլ օգտագործած վիճակում չէր։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածի կարգով հրապարկվեց ամբաստանյալ Արտակ Դեմիրճյանի հակասական նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի` նախքան թանգարան գնալը եղել էր Գրողների միության վարչական շենքում և մասնակցել գրքի շնորհանդեսին, որտեղ մեկ բաժակ կոնյակ էր խմել, որից հետո գնացել է դեպի «Կասկադ»։ Միաժամանակ ցուցմունքի վերջում նշել է, որ հայերեն լեզվին չի տիրապետում։
Վերոնշյալ հակասության շուրջ հարցադրմանն ի պատասխան` ամբաստանյալ Արտակ Դեմիրճյանը նշեց, որ հայերեն լեզվին տիրապետում է, իսկ քննիչի մոտ նշվածը շփոթմունք է, միգուցե քննիչին ճիշտ չի հասկացել և նրան սխալմամբ այլ բան է ասել։ Կոնյակ խմելու առնչությամբ հայտնեց, որ նման ցուցմունք չի տվել։
Դատարանը փաստում է, որ անհրաժեշտ պաշտպանության սահմաններում կամ այդ պաշտպանության սահմանազանցմամբ դիմացինին հարվածելու վերաբերյալ ամբաստանյալների պատճառաբանություններն անհիմն են, չեն բխում քննվող դեպքի հանգամանքներից, հետապնդում են քրեական պատասխանատվությունից և հնարավոր պատժից խուսափելու նպատակ։ Վերջիններս միմյանց դիտավորությամբ ծեծել և մարմնական վնասվածքներ են պատճառել նրանց միջև ծագած վիճաբանության ընթացքում, նրանց առաջադրված մեղադրանքները հիմնավորվել և հաստատվել են նրանց ցուցմունքները դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցների հետ համադրելու, ստուգելու և գնահատելու արդյունքներով.
Վկա Լիլիթ Սարգսյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ երկու ամբաստանյալներին էլ ճանաչում է, նրանց հետ թշնամական և բարեկամական հարաբերություններ չունի։ Նշված օրը` միջոցառումը սկսվելուց րոպեներ անց, թանգարան է մուտք գործել ամբաստանյալ Արտակ Դեմիրճյանը` այլ անձանց հետ միասին, որոնց ինքը նախկինում տեսել է այլ մշակութային օջախներում, բայց ոչ որպես մասնակիցներ կամ հրավիրյալներ։ Նրանք խանգարել են միջոցառման իրականացմանը և թույլ տվել թանգարանի կանոնների կոպիտ խախտում, մասնավորապես` թանգարան են մուտք գործել պայուսակներով, ալկոհոլ օգտագործած վիճակում, սկսել են բարձրաձայն խոսել, աղմկել, կանգնել են նկարներին շատ մոտ։ Երբ նրանց Սարգիս Աղայանը դիտողություն է արել, Արտակ Դեմիրճյանը բռնկվել է և սկսել նրան հանդիմանել։ Սարգիսը նրան խնդրել է դուրս գալ թանգարանից, քանի որ նա հրավիրված չէր, թեպետ մուտքն ազատ էր, բայց իրենց հրավիրյալների ցանկում նա չկար, բացի այդ, խանգարում էր միջոցառման ընթացքը։ Սարգիսը նրան ուղղորդել է դեպի թանգարանի մուտքը, որ նրան դուրս հանի այդտեղից։ Այդ ընթացքում միջամտել է թանգարանի ոստիկանը։ Թանգարանի մուտքի մոտ բռնկվել է ծեծկռտուք։ Քանի որ իր աշխատանքը վերջացել էր, դուրս է եկել և տեսել, թե ինչպես Արտակը բռունցքով հարվածեց Սարգսի գլխին, ինչն առիթ է հանդիսացել, որ վիճաբանությունն ավելի թեժանա։ Ոստիկանը միջամտել է վիճաբանությանը Սարգսին պաշտպանելու նպատակով։ Դեպքից հետո (ստույգ օր չկարողացավ հիշել) Արտակը և վերջինիս ընկերները եկել և հանդիմանել են իրենց ու սպառնալիքներ հնչեցրել՝ պատճառաբանելով, որ իրենք նրանց հետ անարդար են վարվել։
Վկա Արթուր Ալեքսանյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ ամբաստանյալ Սարգիս Աղայանին ճանաչում է որպես թանգարանի աշխատակից, իսկ մյուս ամբաստանյալ Արտակ Դեմիրճյանին առաջին անգամ տեսել է դեպքի օրը։ Հայտնեց, որ դեպքը տեղի է ունեցել 2017 թվականի հուլիսի 6-ին` ժամը 16։00-ին։ Ինքն այդ օրը ծառայություն է իրականացրել ռուսական արվեստի թանգարանում, որտեղ նկարի շնորհանդես էր։ Տեսել է, թե ինչպես է Արտակը մի քանի անձանց հետ միասին մուտք գործում թանգարան։ Երբ հյուրերը դուրս են եկել, ինքն այդտեղ նկատել է Արտակին, ով բարձրաձայն սկսել է խոսել և կարգ խանգարել։ Մոտեցել և դուրս է հրավիրել նրան, որ միջոցառումը չխանգարի։ Նրան ուղեկցել է մինչև թանգարանի դռան մոտ, որտեղ առաջինն Արտակը բռունցքով հարված է հասցրել Սարգսի դեմքին և սկսվել է վիճաբանությունը։ Սարգիսը կանգնած է եղել իր թիկունքային հատվածում, իսկ Արտակն իր մյուս կողմում, և այդ հարվածն Արտակը Սարգսին ուղղել է իր դիմացով։ Հարվածը դիպել էր Սարգսի դեմքին, քանի որ այդ հարվածից հետո նկատել է, որ Սարգսի դեմքը կարմրել էր, ինչը մինչ դեպքը չկար։ Այդտեղից Արտակին դուրս հանելուց հետո վիճաբանությունը շարունակվել է դրսում, որի ընթացքում վերջինս և Սարգիսը միմյանց փոխադարձ հարվածներ են հասցրել, իսկ ինքը փորձել է վիճաբանողներին հանգստացնել։ Վիճաբանությունը տևել է 2-ից 3 րոպե։ Ինքը տեղյակ է պահել իր վերադասին, ով էլ զանգահարել է ոստիկանություն, այնուհետև ոստիկանները եկել են և նայել համապատասխան տեսախցիկի տեսագրությունը։
Վկա Մերի Դալլաքյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ ամբաստանյալներից ճանաչում է Սարգսին, քանի որ աշխատում են միասին։ Դեպքի օրը` 2017 թվականի հուլիսի 6-ին, թանգարանում միջոցառում է եղել, որին ներկա գտնվող Արտակ Դեմիրճյանը սկսել է խանգարել` բարձրաձայն խոսելով։ Իրենց աշխատակիցներից տիկին Գայանեն Սարգսին խնդրել է, որ Արտակին դուրս հրավիրի։ Դուրս հրավիրելու ընթացքում Արտակը սկսել է ըմբոստանալ, և սկսվել է վիճաբանություն։ Ինքը գնացել է իրենց աշխատակիցներից Լիլիթի մոտ` այդ մասին նրան տեղեկացնելու համար։ Վիճաբանելու ընթացքը և վիճաբանողների միմյանց հարվածելը չի տեսել, քանի որ այդ ընթացքում այդտեղ չի եղել։ Միայն նրանց դուրս հանելու ընթացքում է քաշքշոց նկատել։ Թանգարանի տեսախցիկների տեսագրությունը դիտելուց հետո իմացել է, որ Արտակ Դեմիրճյանը հարվածել է Սարգսին, սակայն անձամբ դրան ականատես չի եղել։ Նշեց, որ եթե նույնիսկ հրավիրյալներից որևէ մեկը միջոցառումը խանգարեր, ապա նրան ևս դուրս կհրավիրեին, քանի որ միջոցառման կարգը խանգարելն արգելվում է։
Դատաբժշկական փորձաքննության 2017 թվականի հուլիսի 7-ի թիվ 1690 եզրակացությամբ, համաձայն որի` գործով ամբաստանյալ Արտակ Դեմիրճյանի մարմնական վնասվածքը՝ ձախ բազկի շրջանի արյունազեղման ձևով, պատճառվել է բութ առարկայով, հնարավոր է քննվող դեպքի ժամանակահատվածում և հանգամանքներում, որն առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չի պարունակում։
Դատաբժշկական փորձաքննության 2017 թվականի հուլիսի 7-ի թիվ 1687 եզրակացությամբ, համաձայն որի` գործով ամբաստանյալ Սարգիս Աղայանի մարմնական վնասվածքները՝ աջ ճաճանչ-դաստակային հոդի, աջ սրունքի շրջանների քերծվածքների, աջ բազկի շրջանի արյունազեղման ձևով պատճառվել են բութ առարկաներով, քննվող դեպքի ժամանակահատվածում և հանգամանքներում, որոնք առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում։
Ռուսական արվեստի թանգարանում իրականացրած տեսագրության սկավառակը զննելու մասին 2017 թվականի հուլիսի 26-ի արձանագրությամբ, համաձայն որի` 2017 թվականի հուլիսի 6-ին` ժամը 16։10։18-ին ոստիկանության աշխատակից Արթուր Ալեքսանյանը մի տղամարդու` Արտակ Դեմիրճյանի ձեռքերից բռնած դուրս է հանում թանգարանի մուտքից։ Վերջինս, ոստիկանության աշխատակցի հետ միասին, աստիճաններով հետընթաց ներքև է իջնում, նրանց հետևից աստիճաններով իջնում է մի տղամարդ` Սարգիս Աղայանը, վերջինս և Արտակ Դեմիրճյանը միմյանց քաշքշում են, իսկ ոստիկանության աշխատակիցը փորձում է բաժանել։ Այնուհետև, Արտակ Դեմիրճյանը և Սարգիս Աղայանը ոտքերով հարվածում են միմյանց, որից հետո ոստիկանության աշխատակիցն Արտակ Դեմիրճյանին թանգարանի դիմացի հատվածից հեռացնում է։
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատարանը հաստատված համարեց այն, որ ամբաստանյալներ Արտակ Դեմիրճյանը և Սարգիս Աղայանը մեղավորությամբ կատարել են հանցավոր արարքներ, որոնք համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, հետևաբար` վերջիններս քրեական պատասխանատվության և պատժի ենթակա են այդ հոդվածով»:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Ամբաստանյալ Արտակ Չաչանի Դեմիրճյանը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը և իրեն արդարացնել:
Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում, մասնավորապես նշված է.
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն անօրինական է, և դրա հիմքում դրված են վկաների սուտ ցուցմունքերը:
Բացի այդ, իր մորից և քույրերից կորզվել են ցուցմունքներ, ինչն արգելված է օրենքով: Հարց է առաջանում, թե իր մայրն ու քույրերն ինչու պետք է իր դեմ ցուցմունքներ տային:
Վերաքննիչ դատարանում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
Դատական նիստի ժամանակ ամբաստանյալ Ա.Դեմիրճյանը պնդեց ներկայացված վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց այն բավարարել:
Դատախազ Վ.Պողոսյանն առարկեց ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ և խնդրեց այն մերժել` Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով բողոքի վերաբերյալ ստացված քրեական գործը` Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն`
«(…)
«3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն`
«Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին [1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը; 2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին; 3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը; 4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն] տալիս է հաստատող պատասխաններ»:
Սիրակ Սաքանյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«[Ա]պացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով, այդ պատճառով ՀՀ քրեադատավարական օրենքն օգտագործում է «ապացույցների համակցություն» հասկացությունը: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում»:
Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը (…) վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա:
(…)
Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
(…)
[Ք]րեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած»:
Վերոգրյալ իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման է ենթարկել դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատել վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ինչի արդյունքում իրավաչափ եզրահանգում է կատարել առ այն, որ ամբաստանյալ Արտակ Դեմիրճյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանք: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արտակ Դեմիրճյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանք կատարելու հանգամանքն Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել մեղադրական դատավճռի հիմքում դրված` քրեական գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մեղադրական դատավճռի հիմքում դրված ապացույցների համակցությունը բացառում է Արտակ Դեմիրճյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանք չկատարելու ողջամիտ հավանականությունը:
Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքում նշված այն փաստարկին, որ Արտակ Դեմիրճյանի մորից և քույրերից ցուցմունքներ են կորզվել, ապա Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ Արտակ Դեմիրճյանի ազգականներից որևէ մեկի ցուցմունքն Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի հիմքում չի դրվել: Ավելին` Արտակ Դեմիրճյանի ազգականներից որևէ մեկը չի դատակոչվել դատարան:
Ամփոփելով վերոգրյալը` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանելու և ամբաստանյալ Արտակ Դեմիրճյանի նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու իրավաչափ հիմք չկա, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ չի տրվել այնպիսի դատական սխալ, որն ազդեցություն է ունեցել կամ կարող էր ազդեցություն ունենալ գործի ելքի վրա: Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ ամբաստանյալ Արտակ Դեմիրճյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ, 361.1, 377-րդ, 385-րդ, 393-րդ և 394-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Ամբաստանյալ Արտակ Չաչանի Դեմիրճյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը մերժել` թիվ ԵԿԴ/0270/01/17 քրեական գործով Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի մարտի 5-ի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Կ.ՄԱՐԴԱՆՅԱՆ

Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ