Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0266/01/17
Վիճակագրական տողի համար :
6.3
Պատասխանող
Սիրանուշ Թափախչյան Մանվելի
Սիրանուշ Թափախչյան
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գագիկ Պողոսյան
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գագիկ Պողոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2018-06-06 | 09:00 | 1 | Կայացել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2018-05-24 | 13:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2018-04-27 | 09:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2018-03-19 | 09:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2018-02-06 | 09:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2017-12-13 | 14:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2017-11-10 | 15:00 | 1 | Կայացել է |
ԵԿԴ/0266/01/17
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
06 հունիսի 2018թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
դատարանը`
նախագահությամբ`
դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ
տուժող Ա.ԲԵԼԼՈՒՅԱՆԻ
ամբաստանյալ Ս.ԹԱՓԱԽՉՅԱՆԻ
դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի Սիրանուշ Մանվելի Թափախչյանի` ծնված 15.04.1981թ. ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, իր հայտարարությամբ՝ խնամքին 1 անձ և միջնակարգ-մասնագիտական կրթու-թյամբ, առողջ, չի աշխատում, չդատված, բնակվում է՝ ք.Երևան, Երկաթուղայինների 4-րդ փո-ղոց, տուն հ. 4, արգելանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Ոստիկանության Կենտրնական բաժնի հետաքննիչ Տ.Գևորգյանը 13.07.2017թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հարուցել է թիվ 13852017 քրեական գործն ու այն ընդունել է իր վարույթ։
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մա-րաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Վ.Սիմոնյանը 18.07.2017թ. որոշմամբ թիվ 13852017 քրեական գործն ընդունել է իր վարույթ։
Քննիչի 25.07.2017թ. որոշմամբ որպես խափանման միջոց` Ս.Թափախչյանի նկատմամբ ընտրվել է չհեռանալու մասին ստորագրությունը, իսկ 01.08.2017թ. որոշմամբ Ս.Թափախչյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։
Քննիչը 28.08.2017թ. թիվ 13852017 քրեական գործից անջատել է թիվ 13852017/1 քրեա-կան գործը։
2017թ. հոկտեմբերի 12-ին թիվ 13852017 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա-վասության առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի (դատավոր Գ.Պողոսյան) 2017թ. հոկտեմբերի 18-ի որոշ-մամբ Սիրանուշ Մանվելի Թափախչյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2017թ. նոյեմբերի 2-ի որոշ-մամբ նշանակվել է դատաքննության։
Ամբաստանյալ Սիրանուշ Թափախչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. ««Հոմ Քար» կազմա-կերպության կողմից 2016թ. հունվարի 1-ից աշխատանքի անցնելով Անժելա Բելլույանին պատ-կանող Երևան քաղաքի Աղայան 9 շենքի թիվ 75 բնակարանում` որպես անկողնային հիվանդ Լիդիա Բաբայանի խնամող, 2017թ-ի մայիսի 30-ին՝ ժամը 12։00-ի սահմաններում, օգտվելով բնակարանում միայնակ լինելու հանգամանքից, ապօրինի մուտք է գործել նույն բնակարանի ննջասենյակում գտնվող պահեստարան հանդիսացող պահարան և այնտեղից գաղտնի հափըշ-տակել 30.000 ՀՀ դրամ գումար` Անժելա Բելլույանին պատճառելով զգալի չափի` 30.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս»։
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները.
Դատաքննությամբ պարզվեց, որ ամբաստանյալ Սիրանուշ Թափախչյանը որպես ծերե-րի խնամող աշխատանքի է անցել «Հոմ Քար» կազմակերպությունում և 2015թ. դեկտեմբերի 21-ից նշանակվել է Երևան քաղաքի Աղայան փողոցի 9-րդ շենքի հ. 75 բնակարանում ապրող, ան-կողնային հիվանդ Լիդիա Բաբայանի խնամող։
Ամբաստանյալ Ս.Թափախչյանը, 2017թ. մայիսի 30-ին` ժամը 12։00-ի սահմաններում, օգտվելով վերը նշված բնակարանից Լ.Բաբայանի աղջկա` տուժող Անժելա Բելլույանի բացա-կայությունից, վերցրել է նույն բնակարանի հյուրասենյակի պահարանի բանալին, գնացել է Ա.Բելլույանի ննջասենյակ, որտեղ գտնվող պահարանի կողպված դուռը բացել է վերը նշված բանալիով և հափշտակել է պահարանում պահվող, տուժող Ա.Բելլույանին պատկանող գույքը՝ 30.000 ՀՀ դրամ գումարը։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ ամբաստանյալ Ս.Թափախչյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչեց, սակայն հրաժարվեց ցուցմունք տալուց՝ պնդելով իր նախաքննական ցուց-մունքը։
Ամբաստանյալ Ս.Թափախչյանի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուցմունքի համաձայն` ինքը շուրջ 4 տարի աշխատել է «Հոմ Քար» կազմակերպությունում՝ որ-պես ծերերի խնամակալ։ 2015թ. դեկտեմբերի 21-ից նույն կազմակերպության կողմից աշխա-տանքի է նշանակվել Անժելա Բելլույանի՝ Երևան քաղաքի Աղայան փողոցի 9-րդ շենքի հ. 75 բը-նակարանում, քանի որ վերջինիս մայրը` Լիդա Բաբայանը, անկողնային հիվանդ է եղել։ Իր պարտականությունների մեջ է մտել նրան խնամելն ու նրա կարիքները հոգալը։ Նշված բնա-կարանում աշխատել է շուրջ մեկ տարի վեց ամիս և տուժողի ընտանիքի անդամների հետ լավ հարաբերություններ է ունեցել։
2017թ. մայիսի 30-ին ինքը հյուրասենյակի պահարանի վրայից վերցրել է դրա բանալին, գնացել է Ա.Բելլույանի ննջասենյակ, վերցրած բանալիով բացել է ննջասենյակի պահարանն ու դրա մեջ տեսել է ծրար, որի մեջ եղել է բավականին շատ գումար, որը սակայն չի հաշվել, այլ այդ գումարից վերցրել է մեկ հատ 10.000 և մեկ հատ 20.000 ՀՀ դրամանոց թղթադրամներ, որից հետո ծրարը նույն ձևով փակել և դրել է նույն տեղը, իսկ բանալին դրել է հյուրասենյակի պա-հարանի դռան փականի վրա։ Այդ ընթացքում տանը եղել է միայն Լիդան, սակայն վերջինս քնած է եղել։ Նշված գումարն ինքը վերցրել է իր մոր համար դեղեր գնելու նպատակով, քանի որ վերջինս ծանր հիվանդ է եղել։ 2017թ. հունիսի 2-ին ինքը ցանկացել է իր վերցրած գումարը դնել տեղը, սակայն բացելով ննջասենյակի պահարանը, տեսել է, որ ծրարը, որից ինքը վերցրել էր գումարը, դատարկ է։ Քանի որ այդ դեպքում նկատելի կլիներ, որ գումար է դրվել, ինքը գումարը տեղը չի դրել։
2017թ. հունիսի 2-ին Անժելան իրեն հայտնել է, որ իրենց բնակարանից հափշտակվել է 1.5 միլիոն ՀՀ դրամ գումար ու ասել է, որ դա ինքն է գողացել։ Նաև նշել է, որ ապացույցներ ունի։ Ինքն Անժելային ասել է, որ միայն 30.000 ՀՀ դրամ է վերցրել և հեռացել է բնակարանից։ Այդ խոսակցությանը ներկա են եղել Անժելայի խնամին` Էմման, նրա վարորդը` Մուկուչը և ամու-սինը` Սամվելը։
Տուժող Անժելա Բելլույանի ցուցմունքի համաձայն` իր մայրն անկողնային հիվանդ է և ինքը դիմել է «Հոմ Քար» կազմակերպություն ու նրան խնամելու համար ուղարկել են Սիրնաուշ Թափախչյանին։ 2017թ. մայիսի 30-ին ինքը հայտնաբերել է, որ իր տնից 30.000 ՀՀ դրամ գումար է կորել։ Հունիսի 2-ին իր պլանշետը դրել է սենյակում, որի միջոցով տեսել է, որ Ս.Թափախչյանը մտնում է իր ննջասենյակ, սակայն այդ օրը նա գումար չի վերցրել։ Այդ օրն ինքն ամբաստան-յալին հայտնել է իր տեսածի մասին, ով խոստովանել է, որ իր պահարանից ինքն է 30.000 ՀՀ դրամ վերցել։
Ինքը Սիրանուշին չի արգելել մտնել իր սենյակ, սակայն վերջինս դրա և պահարանը բա-ցելու իրավունքը չի ունեցել, քանի որ իր մոր շորերը գտնվում են նրա սենյակում։
Վկա Սամվել Մուրադյանի ցուցմունքի համաձայն` իր կնոջ` Ա.Բելլույանի մայրն ան-կողնային հիվանդ է, և նրան խնամելու համար իրենց տանն աշխատանքի է անցել ամբաստան-յալը։ Իրենք զգացել են, որ ժամանակ առ ժամանակ իրենց տնից գումար է պակասում և որոշել են նկարահանելու միջոցով պարզել այդ հանգամանքը։ Տեսագրության մեջ իրենք տեսել են, որ Սիրանուշը մտել է իրենց սենյակ, բացել է պահարանը և ինչ-որ բան է փնտրել, անգամ ձեռքը բարձի տակ է մտցրել, սակայն չի երևացել, թե նա մի բան վերցրել է, թե՝ ոչ։ Դրանից հետո Սի-րանուշը խոստովանել է, որ իրենց պահարանից 30.000 ՀՀ դրամ է վերցրել։
Սիրանուշն իրենց սենյակ մտնելու իրավունք չի ունեցել։ Իրենց ննջասենյակի պահարա-նը բանալիով փակվում է, սակայն այդ բանալիով բացվում են նաև տան մյուս պահարանները։
Վկա, տուժողի քույր Էմմա Բելլույանի ցուցմունքի համաձայն` 2017թ. հունիսի 2-ին իրեն է զանգահարել Անժելան և խնդրել է գնալ իրենց տուն։ Անժելան իրեն հայտնել է, որ ամբաս-տանյալն իրենց տնից գողություն է կատարել։ Ինքն ու Անժելան այդ օրը զրուցել են ամբաս-տանյալի հետ, սակայն վերջինս հայտնել է, որ բնակարանից ինքը գումար չի վերցրել։
Հետագայում Անժելան իրեն ասել է, որ ամբաստանյալը խոստովանել է, որ 30.000 ՀՀ դրամ գումար է վերցրել։
Վկա Մկրտիչ Ղուկասյանի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուցմուն-քի համաձայն` ինքը մտերիմ հարաբերությունների մեջ է Անժելա Բելլույանի և նրա ընտանիքի անդամների հետ։ Նրանք բնակվում են Երևան քաղաքի Աղայան փողոցի 9-րդ շենքի հ. 75 բը-նակարանում։ Անժելայի մայրը` Լիդա Բաբայանը, անկողնային հիվանդ է և նրան խնամել է Սի-րանուշ Թափախչյանը։ 2017թ. հունիս ամսվա սկզբին, երբ ինքը գտնվել է Անժելայի բնակարա-նում, տեղեկացել է, որ Սիրանուշն իր աշխատելու ժամանակահատվածում Անժելայի և նրա ամուսնու` Սամվելի ննջասենյակի պահարանից գաղտնի հափշտակել է ընդհանուր 2.000.000 ՀՀ դրամ, սակայն այդ պահին Սիրանուշը հայտնել է, որ ինքը հափշտակել է ոչ թե 2.000.000, այլ 30.000 ՀՀ դրամ։
Վկա Մ.Ղուկասյանը դատաքննությամբ պնդեց իր նախաքննական ցուցմունքը։
«Այլ փաստաթուղթն ապացույց ճանաչելու մասին» 25.08.2017թ. որոշման համաձայն` թիվ 13852017 քրեական գործով այլ փաստաթուղթ հանդիսացող լազերային սկավառակներում առկա տեղեկատվությունը ճանաչվել է ապացույց։
«Ամրակնքված փաթեթը բացելու և լազերային սկավառակը զննելու մասին» 14.08.2017թ. արձանագրության համաձայն` տեսագրությունում պատկերված է ննջասենյակ, որտեղ առկա է պահարան, որն ունի երկու դուռ, որոնք գտնվում են փակ վիճակում։ Տեսագրության 19 րոպեի 13 վայրկյանին նույն պահարանին է մոտենում գեր կազմվածքով կին, ով բանալիով բացում է պա-հարանի աջակողմյան դուռը և ինչ-որ բան է փնտրում, որից հետո փակում է այն, ապա սկսում է փնտրել պահարանի կողային հատվածում, որից հետո այդ կինը հեռանում է։
Դատարանի վերլուծությունը, պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ Սահմանադրության 61-րդ հոդվածն ամրագրում է« որ յուրաքանչյուր ոք ունի իր իրա-վունքների և ազատությունների արդյունավետ դատական պաշտպանության իրավունք։
ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անկախ և անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդարացի« հրապարակային և ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունք։
2. (...)։
3. Հիմնական իրավունքների խախտմամբ ձեռք բերված կամ արդար դատաքննության իրավունքը խաթարող ապացույցի օգտագործումն արգելվում է։
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվ-րոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք« երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ« ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատա-քննության իրավունք (…) »։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասը սահմանում է« որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթա-դրությունների վրա« այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
Շարադրված դրույթների վերլուծությունից երևում է« որ հանցանք գործելու մեջ անձի մե-ղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա« այն ենթակա է հիմնավորման գործին վերաբերող փոխկապակցված« հավաստի ապացույցների բավարար ամ-բողջությամբ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Դատավորը« ինչպես նաև հետաքննության մարմինը« քննիչը« դատախազը ապացույց-ները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` «Միայն ապա-ցույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը« տեղը« եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խըս-տացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները« որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատա-վարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները« եթե այլ բան նախատես-ված չէ օրենքով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության« թույլատրե-լիության« իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարա-րության տեսանկյունից։
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը« քննիչը« դատախազը« դատավորը« ղեկավար-վելով օրենքով« ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազ-մակողմանի« լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համա-ձայն՝ «Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայաց-վում է միայն այն դեպքում« երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված« եթե դատարանը« ղեկավարվելով անմեղու-թյան կանխավարկածով« հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դա-տական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա« դա-տաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա« ամբաստան-յալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով« սույն օրենսգրքի 360 հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատավճռի նկարագրական-պատճառաբանական մասում ցույց է տրվում (...) 3) այն ապացույցները« որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները« ինչպես նաև այս կամ այն ապացույցն անար-ժանահավատ համարելու փաստարկները»։
Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակցու-թյան մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանք-ների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված ներքին համոզմամբ հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալ Ս.Թափախչյանը կատարել է հանցագործություն` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով` տուժողի հյու-րասենյակի պահարանի վրայից վերցնելով բանալին, ապօրինի մտել է տուժողի ննջասենյակ, ունեցած բանալիով բացել է ննջասենյակի պահարանի կողպված դուռը և հափշտակել է պա-հարանում պահվող 30.000 ՀՀ դրամը, այսինքն՝ մուտք գործելու միջոցով պահեստարան հան-դիսացող պահարանից գաղտնի հափշտակել է ուրիշի զգալի չափով գույքը։
Դատարանն արձանագրում է, որ չնայած ամբաստանյալ Ս.Թափախչյանին առաջադըր-ված մեղադրանքում նշված չէ, որ վերջինս նույն բնակարանի հյուրասենյակի պահարանի բա-նալիով է բացել ննջասենյակի պահարանի կողպված դուռը, սակայն այդ հանգամանքը նշված է մեղադրական եզրակացության նկարագրական մասում, ինչպես նաև այն հաստատվեց դատա-քննության ընթացքում հետազոտված, քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հա-վաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի կատարած արարքին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական, քրեական գործի` դատարանի կողմից որպես արժանահա-վատ գնահատվող ապացույցները՝ ամբաստանյալի նախաքննական ցուցմունքը, տուժողի ու վը-կաների ցուցմունքներն ու մյուս ապացույցները, ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ, և սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաս-տի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալ Ս.Թափախչ-յանը կատարել է հանցագործություն` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, որով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթը, հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և հետևանքները, նրա հանցավոր մտադրության իրա-կանացման աստիճանը, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում ուսումնասիրված` նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Ս.Թափախչյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղաց-նող հանգամանք՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա համաձայնվեց մեղադրանքի հետ, խոս-տովանեց կատարած արարքն ու պարտավորվեց հատուցել տուժողին պատճառած վնասը։
Որպես ամբաստանյալ Ս.Թափախչյանի անձը բնութագրող տվյալ՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա երիտասարդ է և առաջին անգամ է դատապարտվում։
Ամբաստանյալ Ս.Թափախչյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատական քննությամբ չարձանագրվեցին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը« դա կատարելու հանգա-մանքներին« հանցավորի անձնավորությանը« անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդ-վածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վը-տանգավորության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքնե-րով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակ-վում է« եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
Մեջբերված իրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբեր-յալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-142/07« ՎԲ-192/07« ՎԲ-201/07« ԵՇԴ/0029/01/08« ԵԿԴ/0042/01/11« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումնե-րում։ Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրա-վունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրա-վական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն ար-դարացի է« եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը« ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի« իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կա-տարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի« հանցավորի անձի« պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հան-գամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությու-նից։
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալ անձը, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգա-մանքների բացակայությունը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքա-գիծը, նրա կյանքի պայմանների վրա նշանակվելիք պատժի ազդեցության հնարավոր բացասա-կան հետևանքները, ելնելով գործի փաստական տվյալների և հանգամանքների վերլուծության հիման վրա դատարանի մոտ ձևավորված նրա բարոյահոգեբանական ու քրեաիրավական բնու-թագրերից և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ ու 61-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարու-թյան, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկըզ-բունքներից, հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալ Ս.Թափախչյանը պետք է դատապարտ-վի տուգանքի, որպիսի պատիժն անհրաժեշտ ու բավարար է սոցիալական արդարությունը վե-րականգնելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար։
Տուժողը քաղաքացիական հայց չհարուցեց։
Դատարանը, անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին, գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, պետք է թողնվի անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վերոգրյալների հիման վրա ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 365-րդ և 369-372-րդ հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Սիրանուշ Մանվելի Թափախչյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և դատապարտել 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամ տու-գանքի։
Ս.Թափախչյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստո-րագրությունը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակ-վելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
06 հունիսի 2018թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
դատարանը`
նախագահությամբ`
դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ
տուժող Ա.ԲԵԼԼՈՒՅԱՆԻ
ամբաստանյալ Ս.ԹԱՓԱԽՉՅԱՆԻ
դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի Սիրանուշ Մանվելի Թափախչյանի` ծնված 15.04.1981թ. ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, իր հայտարարությամբ՝ խնամքին 1 անձ և միջնակարգ-մասնագիտական կրթու-թյամբ, առողջ, չի աշխատում, չդատված, բնակվում է՝ ք.Երևան, Երկաթուղայինների 4-րդ փո-ղոց, տուն հ. 4, արգելանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Ոստիկանության Կենտրնական բաժնի հետաքննիչ Տ.Գևորգյանը 13.07.2017թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հարուցել է թիվ 13852017 քրեական գործն ու այն ընդունել է իր վարույթ։
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մա-րաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Վ.Սիմոնյանը 18.07.2017թ. որոշմամբ թիվ 13852017 քրեական գործն ընդունել է իր վարույթ։
Քննիչի 25.07.2017թ. որոշմամբ որպես խափանման միջոց` Ս.Թափախչյանի նկատմամբ ընտրվել է չհեռանալու մասին ստորագրությունը, իսկ 01.08.2017թ. որոշմամբ Ս.Թափախչյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։
Քննիչը 28.08.2017թ. թիվ 13852017 քրեական գործից անջատել է թիվ 13852017/1 քրեա-կան գործը։
2017թ. հոկտեմբերի 12-ին թիվ 13852017 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա-վասության առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի (դատավոր Գ.Պողոսյան) 2017թ. հոկտեմբերի 18-ի որոշ-մամբ Սիրանուշ Մանվելի Թափախչյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2017թ. նոյեմբերի 2-ի որոշ-մամբ նշանակվել է դատաքննության։
Ամբաստանյալ Սիրանուշ Թափախչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. ««Հոմ Քար» կազմա-կերպության կողմից 2016թ. հունվարի 1-ից աշխատանքի անցնելով Անժելա Բելլույանին պատ-կանող Երևան քաղաքի Աղայան 9 շենքի թիվ 75 բնակարանում` որպես անկողնային հիվանդ Լիդիա Բաբայանի խնամող, 2017թ-ի մայիսի 30-ին՝ ժամը 12։00-ի սահմաններում, օգտվելով բնակարանում միայնակ լինելու հանգամանքից, ապօրինի մուտք է գործել նույն բնակարանի ննջասենյակում գտնվող պահեստարան հանդիսացող պահարան և այնտեղից գաղտնի հափըշ-տակել 30.000 ՀՀ դրամ գումար` Անժելա Բելլույանին պատճառելով զգալի չափի` 30.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս»։
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները.
Դատաքննությամբ պարզվեց, որ ամբաստանյալ Սիրանուշ Թափախչյանը որպես ծերե-րի խնամող աշխատանքի է անցել «Հոմ Քար» կազմակերպությունում և 2015թ. դեկտեմբերի 21-ից նշանակվել է Երևան քաղաքի Աղայան փողոցի 9-րդ շենքի հ. 75 բնակարանում ապրող, ան-կողնային հիվանդ Լիդիա Բաբայանի խնամող։
Ամբաստանյալ Ս.Թափախչյանը, 2017թ. մայիսի 30-ին` ժամը 12։00-ի սահմաններում, օգտվելով վերը նշված բնակարանից Լ.Բաբայանի աղջկա` տուժող Անժելա Բելլույանի բացա-կայությունից, վերցրել է նույն բնակարանի հյուրասենյակի պահարանի բանալին, գնացել է Ա.Բելլույանի ննջասենյակ, որտեղ գտնվող պահարանի կողպված դուռը բացել է վերը նշված բանալիով և հափշտակել է պահարանում պահվող, տուժող Ա.Բելլույանին պատկանող գույքը՝ 30.000 ՀՀ դրամ գումարը։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ ամբաստանյալ Ս.Թափախչյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչեց, սակայն հրաժարվեց ցուցմունք տալուց՝ պնդելով իր նախաքննական ցուց-մունքը։
Ամբաստանյալ Ս.Թափախչյանի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուցմունքի համաձայն` ինքը շուրջ 4 տարի աշխատել է «Հոմ Քար» կազմակերպությունում՝ որ-պես ծերերի խնամակալ։ 2015թ. դեկտեմբերի 21-ից նույն կազմակերպության կողմից աշխա-տանքի է նշանակվել Անժելա Բելլույանի՝ Երևան քաղաքի Աղայան փողոցի 9-րդ շենքի հ. 75 բը-նակարանում, քանի որ վերջինիս մայրը` Լիդա Բաբայանը, անկողնային հիվանդ է եղել։ Իր պարտականությունների մեջ է մտել նրան խնամելն ու նրա կարիքները հոգալը։ Նշված բնա-կարանում աշխատել է շուրջ մեկ տարի վեց ամիս և տուժողի ընտանիքի անդամների հետ լավ հարաբերություններ է ունեցել։
2017թ. մայիսի 30-ին ինքը հյուրասենյակի պահարանի վրայից վերցրել է դրա բանալին, գնացել է Ա.Բելլույանի ննջասենյակ, վերցրած բանալիով բացել է ննջասենյակի պահարանն ու դրա մեջ տեսել է ծրար, որի մեջ եղել է բավականին շատ գումար, որը սակայն չի հաշվել, այլ այդ գումարից վերցրել է մեկ հատ 10.000 և մեկ հատ 20.000 ՀՀ դրամանոց թղթադրամներ, որից հետո ծրարը նույն ձևով փակել և դրել է նույն տեղը, իսկ բանալին դրել է հյուրասենյակի պա-հարանի դռան փականի վրա։ Այդ ընթացքում տանը եղել է միայն Լիդան, սակայն վերջինս քնած է եղել։ Նշված գումարն ինքը վերցրել է իր մոր համար դեղեր գնելու նպատակով, քանի որ վերջինս ծանր հիվանդ է եղել։ 2017թ. հունիսի 2-ին ինքը ցանկացել է իր վերցրած գումարը դնել տեղը, սակայն բացելով ննջասենյակի պահարանը, տեսել է, որ ծրարը, որից ինքը վերցրել էր գումարը, դատարկ է։ Քանի որ այդ դեպքում նկատելի կլիներ, որ գումար է դրվել, ինքը գումարը տեղը չի դրել։
2017թ. հունիսի 2-ին Անժելան իրեն հայտնել է, որ իրենց բնակարանից հափշտակվել է 1.5 միլիոն ՀՀ դրամ գումար ու ասել է, որ դա ինքն է գողացել։ Նաև նշել է, որ ապացույցներ ունի։ Ինքն Անժելային ասել է, որ միայն 30.000 ՀՀ դրամ է վերցրել և հեռացել է բնակարանից։ Այդ խոսակցությանը ներկա են եղել Անժելայի խնամին` Էմման, նրա վարորդը` Մուկուչը և ամու-սինը` Սամվելը։
Տուժող Անժելա Բելլույանի ցուցմունքի համաձայն` իր մայրն անկողնային հիվանդ է և ինքը դիմել է «Հոմ Քար» կազմակերպություն ու նրան խնամելու համար ուղարկել են Սիրնաուշ Թափախչյանին։ 2017թ. մայիսի 30-ին ինքը հայտնաբերել է, որ իր տնից 30.000 ՀՀ դրամ գումար է կորել։ Հունիսի 2-ին իր պլանշետը դրել է սենյակում, որի միջոցով տեսել է, որ Ս.Թափախչյանը մտնում է իր ննջասենյակ, սակայն այդ օրը նա գումար չի վերցրել։ Այդ օրն ինքն ամբաստան-յալին հայտնել է իր տեսածի մասին, ով խոստովանել է, որ իր պահարանից ինքն է 30.000 ՀՀ դրամ վերցել։
Ինքը Սիրանուշին չի արգելել մտնել իր սենյակ, սակայն վերջինս դրա և պահարանը բա-ցելու իրավունքը չի ունեցել, քանի որ իր մոր շորերը գտնվում են նրա սենյակում։
Վկա Սամվել Մուրադյանի ցուցմունքի համաձայն` իր կնոջ` Ա.Բելլույանի մայրն ան-կողնային հիվանդ է, և նրան խնամելու համար իրենց տանն աշխատանքի է անցել ամբաստան-յալը։ Իրենք զգացել են, որ ժամանակ առ ժամանակ իրենց տնից գումար է պակասում և որոշել են նկարահանելու միջոցով պարզել այդ հանգամանքը։ Տեսագրության մեջ իրենք տեսել են, որ Սիրանուշը մտել է իրենց սենյակ, բացել է պահարանը և ինչ-որ բան է փնտրել, անգամ ձեռքը բարձի տակ է մտցրել, սակայն չի երևացել, թե նա մի բան վերցրել է, թե՝ ոչ։ Դրանից հետո Սի-րանուշը խոստովանել է, որ իրենց պահարանից 30.000 ՀՀ դրամ է վերցրել։
Սիրանուշն իրենց սենյակ մտնելու իրավունք չի ունեցել։ Իրենց ննջասենյակի պահարա-նը բանալիով փակվում է, սակայն այդ բանալիով բացվում են նաև տան մյուս պահարանները։
Վկա, տուժողի քույր Էմմա Բելլույանի ցուցմունքի համաձայն` 2017թ. հունիսի 2-ին իրեն է զանգահարել Անժելան և խնդրել է գնալ իրենց տուն։ Անժելան իրեն հայտնել է, որ ամբաս-տանյալն իրենց տնից գողություն է կատարել։ Ինքն ու Անժելան այդ օրը զրուցել են ամբաս-տանյալի հետ, սակայն վերջինս հայտնել է, որ բնակարանից ինքը գումար չի վերցրել։
Հետագայում Անժելան իրեն ասել է, որ ամբաստանյալը խոստովանել է, որ 30.000 ՀՀ դրամ գումար է վերցրել։
Վկա Մկրտիչ Ղուկասյանի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուցմուն-քի համաձայն` ինքը մտերիմ հարաբերությունների մեջ է Անժելա Բելլույանի և նրա ընտանիքի անդամների հետ։ Նրանք բնակվում են Երևան քաղաքի Աղայան փողոցի 9-րդ շենքի հ. 75 բը-նակարանում։ Անժելայի մայրը` Լիդա Բաբայանը, անկողնային հիվանդ է և նրան խնամել է Սի-րանուշ Թափախչյանը։ 2017թ. հունիս ամսվա սկզբին, երբ ինքը գտնվել է Անժելայի բնակարա-նում, տեղեկացել է, որ Սիրանուշն իր աշխատելու ժամանակահատվածում Անժելայի և նրա ամուսնու` Սամվելի ննջասենյակի պահարանից գաղտնի հափշտակել է ընդհանուր 2.000.000 ՀՀ դրամ, սակայն այդ պահին Սիրանուշը հայտնել է, որ ինքը հափշտակել է ոչ թե 2.000.000, այլ 30.000 ՀՀ դրամ։
Վկա Մ.Ղուկասյանը դատաքննությամբ պնդեց իր նախաքննական ցուցմունքը։
«Այլ փաստաթուղթն ապացույց ճանաչելու մասին» 25.08.2017թ. որոշման համաձայն` թիվ 13852017 քրեական գործով այլ փաստաթուղթ հանդիսացող լազերային սկավառակներում առկա տեղեկատվությունը ճանաչվել է ապացույց։
«Ամրակնքված փաթեթը բացելու և լազերային սկավառակը զննելու մասին» 14.08.2017թ. արձանագրության համաձայն` տեսագրությունում պատկերված է ննջասենյակ, որտեղ առկա է պահարան, որն ունի երկու դուռ, որոնք գտնվում են փակ վիճակում։ Տեսագրության 19 րոպեի 13 վայրկյանին նույն պահարանին է մոտենում գեր կազմվածքով կին, ով բանալիով բացում է պա-հարանի աջակողմյան դուռը և ինչ-որ բան է փնտրում, որից հետո փակում է այն, ապա սկսում է փնտրել պահարանի կողային հատվածում, որից հետո այդ կինը հեռանում է։
Դատարանի վերլուծությունը, պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ Սահմանադրության 61-րդ հոդվածն ամրագրում է« որ յուրաքանչյուր ոք ունի իր իրա-վունքների և ազատությունների արդյունավետ դատական պաշտպանության իրավունք։
ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անկախ և անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդարացի« հրապարակային և ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունք։
2. (...)։
3. Հիմնական իրավունքների խախտմամբ ձեռք բերված կամ արդար դատաքննության իրավունքը խաթարող ապացույցի օգտագործումն արգելվում է։
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվ-րոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք« երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ« ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատա-քննության իրավունք (…) »։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասը սահմանում է« որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթա-դրությունների վրա« այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
Շարադրված դրույթների վերլուծությունից երևում է« որ հանցանք գործելու մեջ անձի մե-ղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա« այն ենթակա է հիմնավորման գործին վերաբերող փոխկապակցված« հավաստի ապացույցների բավարար ամ-բողջությամբ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Դատավորը« ինչպես նաև հետաքննության մարմինը« քննիչը« դատախազը ապացույց-ները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` «Միայն ապա-ցույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը« տեղը« եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խըս-տացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները« որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատա-վարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները« եթե այլ բան նախատես-ված չէ օրենքով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության« թույլատրե-լիության« իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարա-րության տեսանկյունից։
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը« քննիչը« դատախազը« դատավորը« ղեկավար-վելով օրենքով« ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազ-մակողմանի« լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համա-ձայն՝ «Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայաց-վում է միայն այն դեպքում« երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված« եթե դատարանը« ղեկավարվելով անմեղու-թյան կանխավարկածով« հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դա-տական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա« դա-տաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա« ամբաստան-յալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով« սույն օրենսգրքի 360 հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատավճռի նկարագրական-պատճառաբանական մասում ցույց է տրվում (...) 3) այն ապացույցները« որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները« ինչպես նաև այս կամ այն ապացույցն անար-ժանահավատ համարելու փաստարկները»։
Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակցու-թյան մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանք-ների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված ներքին համոզմամբ հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալ Ս.Թափախչյանը կատարել է հանցագործություն` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով` տուժողի հյու-րասենյակի պահարանի վրայից վերցնելով բանալին, ապօրինի մտել է տուժողի ննջասենյակ, ունեցած բանալիով բացել է ննջասենյակի պահարանի կողպված դուռը և հափշտակել է պա-հարանում պահվող 30.000 ՀՀ դրամը, այսինքն՝ մուտք գործելու միջոցով պահեստարան հան-դիսացող պահարանից գաղտնի հափշտակել է ուրիշի զգալի չափով գույքը։
Դատարանն արձանագրում է, որ չնայած ամբաստանյալ Ս.Թափախչյանին առաջադըր-ված մեղադրանքում նշված չէ, որ վերջինս նույն բնակարանի հյուրասենյակի պահարանի բա-նալիով է բացել ննջասենյակի պահարանի կողպված դուռը, սակայն այդ հանգամանքը նշված է մեղադրական եզրակացության նկարագրական մասում, ինչպես նաև այն հաստատվեց դատա-քննության ընթացքում հետազոտված, քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հա-վաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի կատարած արարքին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական, քրեական գործի` դատարանի կողմից որպես արժանահա-վատ գնահատվող ապացույցները՝ ամբաստանյալի նախաքննական ցուցմունքը, տուժողի ու վը-կաների ցուցմունքներն ու մյուս ապացույցները, ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ, և սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաս-տի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալ Ս.Թափախչ-յանը կատարել է հանցագործություն` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, որով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթը, հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և հետևանքները, նրա հանցավոր մտադրության իրա-կանացման աստիճանը, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում ուսումնասիրված` նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Ս.Թափախչյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղաց-նող հանգամանք՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա համաձայնվեց մեղադրանքի հետ, խոս-տովանեց կատարած արարքն ու պարտավորվեց հատուցել տուժողին պատճառած վնասը։
Որպես ամբաստանյալ Ս.Թափախչյանի անձը բնութագրող տվյալ՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա երիտասարդ է և առաջին անգամ է դատապարտվում։
Ամբաստանյալ Ս.Թափախչյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատական քննությամբ չարձանագրվեցին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը« դա կատարելու հանգա-մանքներին« հանցավորի անձնավորությանը« անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդ-վածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վը-տանգավորության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքնե-րով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակ-վում է« եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
Մեջբերված իրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբեր-յալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-142/07« ՎԲ-192/07« ՎԲ-201/07« ԵՇԴ/0029/01/08« ԵԿԴ/0042/01/11« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումնե-րում։ Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրա-վունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրա-վական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն ար-դարացի է« եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը« ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի« իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կա-տարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի« հանցավորի անձի« պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հան-գամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությու-նից։
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալ անձը, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգա-մանքների բացակայությունը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքա-գիծը, նրա կյանքի պայմանների վրա նշանակվելիք պատժի ազդեցության հնարավոր բացասա-կան հետևանքները, ելնելով գործի փաստական տվյալների և հանգամանքների վերլուծության հիման վրա դատարանի մոտ ձևավորված նրա բարոյահոգեբանական ու քրեաիրավական բնու-թագրերից և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ ու 61-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարու-թյան, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկըզ-բունքներից, հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալ Ս.Թափախչյանը պետք է դատապարտ-վի տուգանքի, որպիսի պատիժն անհրաժեշտ ու բավարար է սոցիալական արդարությունը վե-րականգնելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար։
Տուժողը քաղաքացիական հայց չհարուցեց։
Դատարանը, անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին, գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, պետք է թողնվի անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վերոգրյալների հիման վրա ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 365-րդ և 369-372-րդ հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Սիրանուշ Մանվելի Թափախչյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և դատապարտել 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամ տու-գանքի։
Ս.Թափախչյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստո-րագրությունը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակ-վելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0266/01/17
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 16-10-2017 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 13852017 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Սիրանուշ Թափախչյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա <<Հոմ Քար>> կազմակերպության կողմից 2016թ. հունվարի 1-ից աշխատանքի անցնելով Անժելլա Բելլույանին պատկանող Երևան քաղաքի Աղայան 9 շեմքի 75 բնակարանում որպես անկողնային հիվանդ Լիդիա Բաբայանի խնամող օգտագործելով բնակարանում միայնակ լինելու հանգամանքից ապօրինի մուտք է գործել նույն բնակարանի ննջասենյակում գտնվող պահեստարան հանդիսացող պահարան և այնտեղից գաղտնի հափշտակել 30.000 ՀՀ դրամ գումար` Անժելլա Բելլույանին պատճառելով զգալի չափի 30.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Սիրանուշ |
| Ազգանուն | Թափախչյան |
| Հայրանուն | Մանվելի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 177 Մաս 2 Կետ 3 |
| Վիճակագրական տողի համարը | 6.3 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 16-10-2017 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 18-10-2017 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 10-11-2017 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Անդրանիկ |
| Ազգանուն | Սիմոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Անժելա |
| Ազգանուն | Բելլույան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-12-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-02-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2018թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 19-03-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-04-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 09:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-05-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 13:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-06-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 09:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 06-06-2018 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Սիրանուշ |
| Ազգանուն | Թափախչյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 06-06-2018 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԿԴ/0266/01/17 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 06 հունիսի 2018թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը` նախագահությամբ` դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ` Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ` մեղադրող Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ տուժող Ա.ԲԵԼԼՈՒՅԱՆԻ ամբաստանյալ Ս.ԹԱՓԱԽՉՅԱՆԻ դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի Սիրանուշ Մանվելի Թափախչյանի` ծնված 15.04.1981թ. ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, իր հայտարարությամբ՝ խնամքին 1 անձ և միջնակարգ-մասնագիտական կրթու-թյամբ, առողջ, չի աշխատում, չդատված, բնակվում է՝ ք.Երևան, Երկաթուղայինների 4-րդ փո-ղոց, տուն հ. 4, արգելանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։ Գործի դատավարական նախապատմությունը. Ոստիկանության Կենտրնական բաժնի հետաքննիչ Տ.Գևորգյանը 13.07.2017թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հարուցել է թիվ 13852017 քրեական գործն ու այն ընդունել է իր վարույթ։ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մա-րաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Վ.Սիմոնյանը 18.07.2017թ. որոշմամբ թիվ 13852017 քրեական գործն ընդունել է իր վարույթ։ Քննիչի 25.07.2017թ. որոշմամբ որպես խափանման միջոց` Ս.Թափախչյանի նկատմամբ ընտրվել է չհեռանալու մասին ստորագրությունը, իսկ 01.08.2017թ. որոշմամբ Ս.Թափախչյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։ Քննիչը 28.08.2017թ. թիվ 13852017 քրեական գործից անջատել է թիվ 13852017/1 քրեա-կան գործը։ 2017թ. հոկտեմբերի 12-ին թիվ 13852017 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա-վասության առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար։ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի (դատավոր Գ.Պողոսյան) 2017թ. հոկտեմբերի 18-ի որոշ-մամբ Սիրանուշ Մանվելի Թափախչյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2017թ. նոյեմբերի 2-ի որոշ-մամբ նշանակվել է դատաքննության։ Ամբաստանյալ Սիրանուշ Թափախչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. ««Հոմ Քար» կազմա-կերպության կողմից 2016թ. հունվարի 1-ից աշխատանքի անցնելով Անժելա Բելլույանին պատ-կանող Երևան քաղաքի Աղայան 9 շենքի թիվ 75 բնակարանում` որպես անկողնային հիվանդ Լիդիա Բաբայանի խնամող, 2017թ-ի մայիսի 30-ին՝ ժամը 12։00-ի սահմաններում, օգտվելով բնակարանում միայնակ լինելու հանգամանքից, ապօրինի մուտք է գործել նույն բնակարանի ննջասենյակում գտնվող պահեստարան հանդիսացող պահարան և այնտեղից գաղտնի հափըշ-տակել 30.000 ՀՀ դրամ գումար` Անժելա Բելլույանին պատճառելով զգալի չափի` 30.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս»։ Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները. Դատաքննությամբ պարզվեց, որ ամբաստանյալ Սիրանուշ Թափախչյանը որպես ծերե-րի խնամող աշխատանքի է անցել «Հոմ Քար» կազմակերպությունում և 2015թ. դեկտեմբերի 21-ից նշանակվել է Երևան քաղաքի Աղայան փողոցի 9-րդ շենքի հ. 75 բնակարանում ապրող, ան-կողնային հիվանդ Լիդիա Բաբայանի խնամող։ Ամբաստանյալ Ս.Թափախչյանը, 2017թ. մայիսի 30-ին` ժամը 12։00-ի սահմաններում, օգտվելով վերը նշված բնակարանից Լ.Բաբայանի աղջկա` տուժող Անժելա Բելլույանի բացա-կայությունից, վերցրել է նույն բնակարանի հյուրասենյակի պահարանի բանալին, գնացել է Ա.Բելլույանի ննջասենյակ, որտեղ գտնվող պահարանի կողպված դուռը բացել է վերը նշված բանալիով և հափշտակել է պահարանում պահվող, տուժող Ա.Բելլույանին պատկանող գույքը՝ 30.000 ՀՀ դրամ գումարը։ Ապացույցների հետազոտում և գնահատում. Դատաքննությամբ ամբաստանյալ Ս.Թափախչյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչեց, սակայն հրաժարվեց ցուցմունք տալուց՝ պնդելով իր նախաքննական ցուց-մունքը։ Ամբաստանյալ Ս.Թափախչյանի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուցմունքի համաձայն` ինքը շուրջ 4 տարի աշխատել է «Հոմ Քար» կազմակերպությունում՝ որ-պես ծերերի խնամակալ։ 2015թ. դեկտեմբերի 21-ից նույն կազմակերպության կողմից աշխա-տանքի է նշանակվել Անժելա Բելլույանի՝ Երևան քաղաքի Աղայան փողոցի 9-րդ շենքի հ. 75 բը-նակարանում, քանի որ վերջինիս մայրը` Լիդա Բաբայանը, անկողնային հիվանդ է եղել։ Իր պարտականությունների մեջ է մտել նրան խնամելն ու նրա կարիքները հոգալը։ Նշված բնա-կարանում աշխատել է շուրջ մեկ տարի վեց ամիս և տուժողի ընտանիքի անդամների հետ լավ հարաբերություններ է ունեցել։ 2017թ. մայիսի 30-ին ինքը հյուրասենյակի պահարանի վրայից վերցրել է դրա բանալին, գնացել է Ա.Բելլույանի ննջասենյակ, վերցրած բանալիով բացել է ննջասենյակի պահարանն ու դրա մեջ տեսել է ծրար, որի մեջ եղել է բավականին շատ գումար, որը սակայն չի հաշվել, այլ այդ գումարից վերցրել է մեկ հատ 10.000 և մեկ հատ 20.000 ՀՀ դրամանոց թղթադրամներ, որից հետո ծրարը նույն ձևով փակել և դրել է նույն տեղը, իսկ բանալին դրել է հյուրասենյակի պա-հարանի դռան փականի վրա։ Այդ ընթացքում տանը եղել է միայն Լիդան, սակայն վերջինս քնած է եղել։ Նշված գումարն ինքը վերցրել է իր մոր համար դեղեր գնելու նպատակով, քանի որ վերջինս ծանր հիվանդ է եղել։ 2017թ. հունիսի 2-ին ինքը ցանկացել է իր վերցրած գումարը դնել տեղը, սակայն բացելով ննջասենյակի պահարանը, տեսել է, որ ծրարը, որից ինքը վերցրել էր գումարը, դատարկ է։ Քանի որ այդ դեպքում նկատելի կլիներ, որ գումար է դրվել, ինքը գումարը տեղը չի դրել։ 2017թ. հունիսի 2-ին Անժելան իրեն հայտնել է, որ իրենց բնակարանից հափշտակվել է 1.5 միլիոն ՀՀ դրամ գումար ու ասել է, որ դա ինքն է գողացել։ Նաև նշել է, որ ապացույցներ ունի։ Ինքն Անժելային ասել է, որ միայն 30.000 ՀՀ դրամ է վերցրել և հեռացել է բնակարանից։ Այդ խոսակցությանը ներկա են եղել Անժելայի խնամին` Էմման, նրա վարորդը` Մուկուչը և ամու-սինը` Սամվելը։ Տուժող Անժելա Բելլույանի ցուցմունքի համաձայն` իր մայրն անկողնային հիվանդ է և ինքը դիմել է «Հոմ Քար» կազմակերպություն ու նրան խնամելու համար ուղարկել են Սիրնաուշ Թափախչյանին։ 2017թ. մայիսի 30-ին ինքը հայտնաբերել է, որ իր տնից 30.000 ՀՀ դրամ գումար է կորել։ Հունիսի 2-ին իր պլանշետը դրել է սենյակում, որի միջոցով տեսել է, որ Ս.Թափախչյանը մտնում է իր ննջասենյակ, սակայն այդ օրը նա գումար չի վերցրել։ Այդ օրն ինքն ամբաստան-յալին հայտնել է իր տեսածի մասին, ով խոստովանել է, որ իր պահարանից ինքն է 30.000 ՀՀ դրամ վերցել։ Ինքը Սիրանուշին չի արգելել մտնել իր սենյակ, սակայն վերջինս դրա և պահարանը բա-ցելու իրավունքը չի ունեցել, քանի որ իր մոր շորերը գտնվում են նրա սենյակում։ Վկա Սամվել Մուրադյանի ցուցմունքի համաձայն` իր կնոջ` Ա.Բելլույանի մայրն ան-կողնային հիվանդ է, և նրան խնամելու համար իրենց տանն աշխատանքի է անցել ամբաստան-յալը։ Իրենք զգացել են, որ ժամանակ առ ժամանակ իրենց տնից գումար է պակասում և որոշել են նկարահանելու միջոցով պարզել այդ հանգամանքը։ Տեսագրության մեջ իրենք տեսել են, որ Սիրանուշը մտել է իրենց սենյակ, բացել է պահարանը և ինչ-որ բան է փնտրել, անգամ ձեռքը բարձի տակ է մտցրել, սակայն չի երևացել, թե նա մի բան վերցրել է, թե՝ ոչ։ Դրանից հետո Սի-րանուշը խոստովանել է, որ իրենց պահարանից 30.000 ՀՀ դրամ է վերցրել։ Սիրանուշն իրենց սենյակ մտնելու իրավունք չի ունեցել։ Իրենց ննջասենյակի պահարա-նը բանալիով փակվում է, սակայն այդ բանալիով բացվում են նաև տան մյուս պահարանները։ Վկա, տուժողի քույր Էմմա Բելլույանի ցուցմունքի համաձայն` 2017թ. հունիսի 2-ին իրեն է զանգահարել Անժելան և խնդրել է գնալ իրենց տուն։ Անժելան իրեն հայտնել է, որ ամբաս-տանյալն իրենց տնից գողություն է կատարել։ Ինքն ու Անժելան այդ օրը զրուցել են ամբաս-տանյալի հետ, սակայն վերջինս հայտնել է, որ բնակարանից ինքը գումար չի վերցրել։ Հետագայում Անժելան իրեն ասել է, որ ամբաստանյալը խոստովանել է, որ 30.000 ՀՀ դրամ գումար է վերցրել։ Վկա Մկրտիչ Ղուկասյանի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուցմուն-քի համաձայն` ինքը մտերիմ հարաբերությունների մեջ է Անժելա Բելլույանի և նրա ընտանիքի անդամների հետ։ Նրանք բնակվում են Երևան քաղաքի Աղայան փողոցի 9-րդ շենքի հ. 75 բը-նակարանում։ Անժելայի մայրը` Լիդա Բաբայանը, անկողնային հիվանդ է և նրան խնամել է Սի-րանուշ Թափախչյանը։ 2017թ. հունիս ամսվա սկզբին, երբ ինքը գտնվել է Անժելայի բնակարա-նում, տեղեկացել է, որ Սիրանուշն իր աշխատելու ժամանակահատվածում Անժելայի և նրա ամուսնու` Սամվելի ննջասենյակի պահարանից գաղտնի հափշտակել է ընդհանուր 2.000.000 ՀՀ դրամ, սակայն այդ պահին Սիրանուշը հայտնել է, որ ինքը հափշտակել է ոչ թե 2.000.000, այլ 30.000 ՀՀ դրամ։ Վկա Մ.Ղուկասյանը դատաքննությամբ պնդեց իր նախաքննական ցուցմունքը։ «Այլ փաստաթուղթն ապացույց ճանաչելու մասին» 25.08.2017թ. որոշման համաձայն` թիվ 13852017 քրեական գործով այլ փաստաթուղթ հանդիսացող լազերային սկավառակներում առկա տեղեկատվությունը ճանաչվել է ապացույց։ «Ամրակնքված փաթեթը բացելու և լազերային սկավառակը զննելու մասին» 14.08.2017թ. արձանագրության համաձայն` տեսագրությունում պատկերված է ննջասենյակ, որտեղ առկա է պահարան, որն ունի երկու դուռ, որոնք գտնվում են փակ վիճակում։ Տեսագրության 19 րոպեի 13 վայրկյանին նույն պահարանին է մոտենում գեր կազմվածքով կին, ով բանալիով բացում է պա-հարանի աջակողմյան դուռը և ինչ-որ բան է փնտրում, որից հետո փակում է այն, ապա սկսում է փնտրել պահարանի կողային հատվածում, որից հետո այդ կինը հեռանում է։ Դատարանի վերլուծությունը, պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. ՀՀ Սահմանադրության 61-րդ հոդվածն ամրագրում է« որ յուրաքանչյուր ոք ունի իր իրա-վունքների և ազատությունների արդյունավետ դատական պաշտպանության իրավունք։ ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անկախ և անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդարացի« հրապարակային և ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունք։ 2. (...)։ 3. Հիմնական իրավունքների խախտմամբ ձեռք բերված կամ արդար դատաքննության իրավունքը խաթարող ապացույցի օգտագործումն արգելվում է։ «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվ-րոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք« երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ« ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատա-քննության իրավունք (…) »։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասը սահմանում է« որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթա-դրությունների վրա« այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։ Շարադրված դրույթների վերլուծությունից երևում է« որ հանցանք գործելու մեջ անձի մե-ղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա« այն ենթակա է հիմնավորման գործին վերաբերող փոխկապակցված« հավաստի ապացույցների բավարար ամ-բողջությամբ։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Դատավորը« ինչպես նաև հետաքննության մարմինը« քննիչը« դատախազը ապացույց-ները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` «Միայն ապա-ցույցների հիման վրա են հաստատվում` 1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը« տեղը« եղանակը և այլն). 2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին. 3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները. 4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ. 5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խըս-տացնող հանգամանքները. 6) այն հանգամանքները« որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատա-վարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները« եթե այլ բան նախատես-ված չէ օրենքով»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության« թույլատրե-լիության« իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարա-րության տեսանկյունից։ 2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը« քննիչը« դատախազը« դատավորը« ղեկավար-վելով օրենքով« ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազ-մակողմանի« լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համա-ձայն՝ «Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայաց-վում է միայն այն դեպքում« երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված« եթե դատարանը« ղեկավարվելով անմեղու-թյան կանխավարկածով« հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դա-տական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա« դա-տաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա« ամբաստան-յալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով« սույն օրենսգրքի 360 հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատավճռի նկարագրական-պատճառաբանական մասում ցույց է տրվում (...) 3) այն ապացույցները« որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները« ինչպես նաև այս կամ այն ապացույցն անար-ժանահավատ համարելու փաստարկները»։ Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակցու-թյան մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանք-ների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված ներքին համոզմամբ հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալ Ս.Թափախչյանը կատարել է հանցագործություն` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով` տուժողի հյու-րասենյակի պահարանի վրայից վերցնելով բանալին, ապօրինի մտել է տուժողի ննջասենյակ, ունեցած բանալիով բացել է ննջասենյակի պահարանի կողպված դուռը և հափշտակել է պա-հարանում պահվող 30.000 ՀՀ դրամը, այսինքն՝ մուտք գործելու միջոցով պահեստարան հան-դիսացող պահարանից գաղտնի հափշտակել է ուրիշի զգալի չափով գույքը։ Դատարանն արձանագրում է, որ չնայած ամբաստանյալ Ս.Թափախչյանին առաջադըր-ված մեղադրանքում նշված չէ, որ վերջինս նույն բնակարանի հյուրասենյակի պահարանի բա-նալիով է բացել ննջասենյակի պահարանի կողպված դուռը, սակայն այդ հանգամանքը նշված է մեղադրական եզրակացության նկարագրական մասում, ինչպես նաև այն հաստատվեց դատա-քննության ընթացքում հետազոտված, քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հա-վաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։ Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի կատարած արարքին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական, քրեական գործի` դատարանի կողմից որպես արժանահա-վատ գնահատվող ապացույցները՝ ամբաստանյալի նախաքննական ցուցմունքը, տուժողի ու վը-կաների ցուցմունքներն ու մյուս ապացույցները, ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ, և սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաս-տի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալ Ս.Թափախչ-յանը կատարել է հանցագործություն` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, որով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի։ Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթը, հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և հետևանքները, նրա հանցավոր մտադրության իրա-կանացման աստիճանը, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում ուսումնասիրված` նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։ Որպես ամբաստանյալ Ս.Թափախչյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղաց-նող հանգամանք՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա համաձայնվեց մեղադրանքի հետ, խոս-տովանեց կատարած արարքն ու պարտավորվեց հատուցել տուժողին պատճառած վնասը։ Որպես ամբաստանյալ Ս.Թափախչյանի անձը բնութագրող տվյալ՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա երիտասարդ է և առաջին անգամ է դատապարտվում։ Ամբաստանյալ Ս.Թափախչյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատական քննությամբ չարձանագրվեցին։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը« դա կատարելու հանգա-մանքներին« հանցավորի անձնավորությանը« անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդ-վածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վը-տանգավորության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքնե-րով։ 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակ-վում է« եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։ Մեջբերված իրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբեր-յալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-142/07« ՎԲ-192/07« ՎԲ-201/07« ԵՇԴ/0029/01/08« ԵԿԴ/0042/01/11« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումնե-րում։ Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրա-վունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրա-վական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն ար-դարացի է« եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը« ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի« իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կա-տարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի« հանցավորի անձի« պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հան-գամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությու-նից։ Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալ անձը, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգա-մանքների բացակայությունը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքա-գիծը, նրա կյանքի պայմանների վրա նշանակվելիք պատժի ազդեցության հնարավոր բացասա-կան հետևանքները, ելնելով գործի փաստական տվյալների և հանգամանքների վերլուծության հիման վրա դատարանի մոտ ձևավորված նրա բարոյահոգեբանական ու քրեաիրավական բնու-թագրերից և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ ու 61-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարու-թյան, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկըզ-բունքներից, հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալ Ս.Թափախչյանը պետք է դատապարտ-վի տուգանքի, որպիսի պատիժն անհրաժեշտ ու բավարար է սոցիալական արդարությունը վե-րականգնելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար։ Տուժողը քաղաքացիական հայց չհարուցեց։ Դատարանը, անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին, գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, պետք է թողնվի անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Վերոգրյալների հիման վրա ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 365-րդ և 369-372-րդ հոդվածներով` դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Սիրանուշ Մանվելի Թափախչյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և դատապարտել 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամ տու-գանքի։ Ս.Թափախչյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստո-րագրությունը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակ-վելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 06-06-2018 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 10-07-2018 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 01-08-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-98, 2-99 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 10-09-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-98, 2-99 |