ԵԿԴ/0263/01/17


Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
22 մայիսի 2018թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
դատարանը`

նախագահությամբ`
դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող Կ.ՍՏԵՓԱՆՅԱՆԻ
տուժողներ Կ.ԽԱԼԱԹՅԱՆԻ
Ս.ԲԱԼԱՅԱՆԻ
տուժողների ներկ. Հ.ՍՏԵՓԱՆՅԱՆԻ
ամբաստանյալ Ա.ԿԻՐԱԿՈՍՅԱՆԻ
պաշտպան Ա.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ

դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի Արմինե Ժորայի Կիրակոսյանի` ծնված 12.03.1972թ. ք.Գյումրիում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, իր հայտարարությամբ` ամուսնացած, խնամքին 1 անձ և միջնակարգ մասնագիտական կըր-թությամբ, առողջ, չի աշխատում, չդատված, բնակվում է` ք.Երևան, Ավան, Նարեկացի թա-ղամաս, 44-րդ շենք, բնակարան հ. 21, արգելանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օ-րենսգրքի 242-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Ամբաստանյալ Արմինե Կիրակոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «2017 թվականի հունիսի 13-ին` ժամը 20։00-ի սահմաններում իրեն վստահված «Նիսսան» մակնիշի, 35AP085 հաշվառ-ման համարանիշի ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Ալ.Մանուկյան փողոցով` դեպի Սայաթ-Նովա փողոցի կողմից դեպի Վարդանանց փողոցի ուղղությամբ, աջ եզրային գո-տով։ Հասնելով Ալ.Մանուկյան և Վարդանանց փողոցների խաչմերուկին` աջ շրջադարձով Վարդանանց փողոց մուտք գործելիս թույլ է տվել ՀՀ կառավարության 2007թ.-ի հունիսի 25-ի 955-Ն որոշմամբ հաստատված ճանապարհային երթևեկության կանոնների 105 կետի պա-հանջին հակասող գործողություններ, այն է` երթևեկության անվտանգությունն ապահովելու և տվյալ վրաերթը կանխելու նպատակով խոչընդոտ է ստեղծել կարգավորվող հետիոտնային անցումով լուսացույցի թույլատրող ազդանշանի առկայության պայմաններում ճանապարհն իր ընթացքի ուղղությաամբ ձախից դեպի աջ հատող Սիրան Ավանեսի Բալայանին և Կարինե Ռուբենի Խալաթյանին` վերջիններիս հնարավորություն չընձեռնելով անվտանգ կերպով ավարտելու երթևեկելի մասի հատումը, որի տեխնիկական հնարավորությունն ունեցել է, ավտոմեքենայի առջևի մասով վրաերթի է ենթարկել նրանց` անզգուշությամբ Կ.Խալաթյանի առողջությանը պատճառելով ծանր վնաս, իսկ Ս.Բալայանի առողջությանը` միջին ծանրութ-յան վնաս, ինքն իրեն զրկելով վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից»։
Ամբաստանյալ Ա.Կիրակոսյանը` մինչև դատաքննությունն սկսվելը, միջնորդեց կիրա-ռել արագացված դատական քննության կարգ և հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկա-յացնում է կամավոր` իր պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, առաջադրված մեղադ-րանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում և գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները։
Դատարանի որոշմամբ ամբաստանյալի միջնորդությունը բավարարվել է, և դատա-կան քննությունն անցկացվել է արագացված կարգով, նկատի ունենալով, որ մեղադրողը մե-ղադրական եզրակացությունը հաստատելիս չի առարկել դատական քննության արագաց-ված կարգ կիրառելու դեմ, իսկ տուժողները չառարկեցին ամբաստանյալների միջնորդութ-յանը։
Դատարանը, հաշվի առնելով առաջադրված մեղադրանքի հետ ամբաստանյալի հա-մաձայն լինելու հանգամանքն ու հանգելով եզրակացության, որ մեղադրանքը, որի հետ հա-մաձայնվեց ամբաստանյալը, հիմնավորված է և հաստատվում է քրեական գործով հավաք-ված ապացույցներով, գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Կիրակոսյանը կատարել է հանցանք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատիժների տեսակն ու չափը որո-շելիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթը, հան-րության համար վտանգավորության աստիճանը և հետևանքները, հանցագործություններից հետո նրա դրևսորած վարքագիծը, այնպես էլ արագացված կարգով անցկացված դատական քննության ընթացքում ուսումնասիրված` նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխա-նատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Ա.Կիրակոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղ-մացնող հանգամանքներ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա համաձայնվեց մեղադրանքի հետ։
Որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալ՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա առաջին անգամ է դատապարտվում։
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատական քննությամբ չարձանագրվեցին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը« դա կատարելու հանգամանքներին« հանցավորի անձնավորությանը« անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանք-ներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակ-վում է« եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
Մեջբերված իրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբեր-յալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-142/07« ՎԲ-192/07« ՎԲ-201/07« ԵՇԴ/0029/01/08« ԵԿԴ/0042/01/11« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումնե-րում։ Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրա-վունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրա-վական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն ար-դարացի է« եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը« ինչպես նաև բավարար պատ-ժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահան-ջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի« իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևա-վորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի« հան-ցավորի անձի« պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեա-կան օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահո-վելու անհրաժեշտությունից։
Այսպիսով, հաշվի առնելով վերոգրյալները և ամբաստանյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության ոչ մեծ աստիճանը, ելնելով դա-տարանի մոտ ձևավորված նրա բարոյահոգեբանական ու քրեաիրավական բնութագրերից և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ ու 61-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության, պա-տասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալը պետք է դատապարտվի տուգանքի, որպիսի պատիժն անհրաժեշտ ու բավարար է սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար։
Միաժամանակ, հաշվի առնելով ամբաստանյալի կատարած հացագործության բնույ-թը, դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ պետք է նշանակվի նաև լրացուցիչ պատիժ` տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկում։
Դատարանը, քննության առնելով տուժողներ Սիրան Բալայանի և Կարինե Խալաթ-յանի ընդդեմ Արմինե Կիրակոսյանի՝ պատճառված վնասի բռնագանձման պահանջի մասին հայցը, գտնում է, որ Ա.Կիրակոսյանից հօգուտ Ս.Բալայանի և Կ.Խալաթյանի պետք է բռնա-գանձվի 676.828 (վեց հարյուր յոթանասունվեց հազար ութ հարյուր քսանութ) ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ թեև նախաքննության ընթացքում ամբաստան-յալի գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշում է կայացվել, սակայն փաստացի նման գույք չի հայտնաբերվել և կոնկրետ որևէ գույքի վրա կալանք չի դրվել, գտնում է, որ գույքի վրա դրված կալանքի վերացման հարց սույն դատավճռով չի կարող քննարկվել։
Դատարանը, քննության առնելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը, գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված «Նիսսան» մակնիշի 35AP085 հաշվառման համարանի-շով ավտոմեքենան պետք է հանձնել սեփականատիրոջ՝ Արամ Նապոլեոնի Թարխանյանի տնօրինմանը, տուժողներ Կարինե Խալաթյանի և Սիրան Բալայանի արտաքին հագուստնե-րը վերադարձնել նրանց, իսկ միկրոպրեպարատը` ոչնչացնել։
Դատարանը, անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին, գտնում է, որ ամբաս-տանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը պետք է թողնվի անփոփոխ՝ մինչև դա-տավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, նկատի ունենալով, որ դատական քննության ընթաց-քում նա չի թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից, չի խոչընդոտել քննությա-նը և չի կատարել քրեական օրենքով չթույլատրված նոր արարք։
Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-գրքի 119-րդ, 357-րդ, 359-րդ, 360-րդ և 3753-րդ հոդվածներով՝ դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Արմինե Ժորայի Կիրակոսյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամ տուգանքի` տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելով 2 (երկու) տարի ժամկետով։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված «Նիսսան» մակնիշի 35AP085 հաշվառման համարանիշով ավտոմեքենան հանձնել սեփա-կանատիրոջ՝ Արամ Նապոլեոնի Թարխանյանի տնօրինմանը, տուժողներ Կարինե Խալաթ-յանի և Սիրան Բալայանի արտաքին հագուստները վերադարձնել նրանց, իսկ միկրոպրեպա-րատը` ոչնչացնել։
Ա.Կիրակոսյանից հօգուտ Կարինե Խալաթյանի և Սիրան Բալայանի բռնագանձել 676.828 (վեց հարյուր յոթանասունվեց հազար ութ հարյուր քսանութ) ՀՀ դրամ՝ որպես հան-ցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։
Ա.Կիրակոսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապա-րակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։

ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ