ԵԿԴ/0260/01/17


Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
04 հունիսի 2021թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
դատարանը`

նախագահությամբ`
դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ
Գ.ՇԱՀԲԱԶՅԱՆԻ
Փ.ԱՌԱՔԵԼՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրողներ Հ.ԵՆՈՔՅԱՆԻ
Գ.ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆԻ
ամբաստանյալներ Կ.ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ
Ա.ՀԱՍՍԱՆ ՆԱՅԵԲԻ
պաշտպաններ Գ.ԳԱԼԻԿՅԱՆԻ
Ա.ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ
Ս.ՄԱԼԽԱՍՅԱՆԻ
թարգմանիչ Հ.ԹԱԽՄԱՍՅԱՆԻ

դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի`
1. Կարինե Դահարի Մարգարյանի` ծնված 04.06.1980թ. Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, իր հայտարարությամբª փաստացի ամուսնացած, խնամքին 2 անձ և ՙԿա-րինե Մարգարյան՚ ԱՁ-ի տնօրեն, միջնակարգ կրթությամբ, առողջ, չի աշխատում, չդատված, 2017թ. հունիսի 27-ից մինչև հունիսի 29-ը գտնվել է արգելանքի տակ, բնակվում էª ք.Երևան, 16-րդ թաղամաս, 30-րդ շենք, հ. 110 բնակարան, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով:
2. Ալի Հաբիբոլլահի Հասսան Նայեբի` ծնված 05.03.1964թ. ԻԻՀ Թեհրան քաղաքում, ազգությամբ պարսիկ, ԻԻՀ քաղաքացի, իր հայտարարությամբ` ամուսնացած և խնամքին 4 անձ, բարձրագույն կրթությամբ, առողջ, չի աշխատել, ՀՀ-ում չդատված, բնակվել է` ԻԻՀ, ք.Թեհ-րան, Օլամփիկ թաղամաս, Ռափոհան ավան, Քուհաք ծառուղի /բուլվար/ Նասիմի 10-րդ փողոց, Սաբա համալիր, հ. 6 բնակարան, արգելանքի տակ է 2017թ. օգոստոսի 26-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 38-266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով:

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչ Ա.Ստեփանյանը 27.06.2017թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով հարուցել է թիվ 58210017 քրեական գործը և այն ընդունել է իր վարույթ:
Քննիչի 27.06.2017թ. որոշմամբ Կ.Մարգարյանը ձերբակալվել է:
ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության պետ Մ.Համբարձումյանը 28.06.2017թ. որոշմամբ թիվ 58210017 քրեական գործի նախաքննության կատարումը հանձնարարել է քննչական խմբին:
ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչ Ա.Ստեփանյանը 28.06.2017թ. որոշմամբ թիվ 58210017 քրեական գործն ընդունել է իր վարույթ:
Քննիչի 29.06.2017թ. որոշմամբ Կ.Մարգարյանն ազատվել է արգելանքից և նրա նկատ-մամբ որպես խափանման միջոց` ընտրվել է չհեռանալու մասին ստորագրությունը, իսկ 03.07. 2017թ. որոշմամբ Կ.Մարգարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առա-ջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կե-տով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով:
Քննիչի 17.08.2017թ. Ալի Հաբիբոլլայի Հասսան Նայեբին ներգարվվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 38-266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ վերջինիս նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի 17.08.2017թ. որոշմամբ Ա.Հասսան Նայեբի նկատմամբ` որպես խափանման միջոց, կիրառվել է կալանքը:
Քննիչի 17.08.2017թ. Ալի Հաբիբոլլայի Հասսան Նայեբին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 38-266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի 28.08.2017թ. որոշմամբ վերահաստատվել է նույն դա-տարանի 17.08.2017թ. որոշումը և Ա.Հասսան Նայեբի կալանավորման սկիզբը հաշվվել է 2017թ. օգոստոսի 26-ից:
2017թ. հոկտեմբերի 2-ին թիվ 58210017 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա-վասության դատարան` ըստ էության քննելու համար:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության դատարանի (դատավոր Գ.Պողոսյան) 2017թ. հոկտեմբերի 13-ի որոշմամբ Կարինե Դա-հարի Մարգարյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ու Ալի Հաբիբոլլահի Հասսան Նայեբի վե-րաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 38-266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2017թ. հոկտեմբերի 30-ի որոշմամբ նշանակվել է դատաքննության:
Ամբաստանյալ Կարինե Դահարի Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առա-ջադրվել այն բանի համար, որ նա. ՙԻր ծանոթ, Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղա-քացի Ալի Հաբիբոլլայի Հասսան Նայեբիից (ALI HABIBOLLAH HASSAN NAYEB, ԻԻՀ անձ-նագիր H40625987, ծնված 05.03.1964թ.) ստանալով առաջարկª գումարի դիմաց Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցը մաքսա-նենգությամբ Կանադա տեղափոխելու և այնտեղ բնակվող, քննությամբ դեռևս չպարզված անձին ապօրինի իրացնելու վերաբերյալ ու համաձայնվելով Ալի Հաբիբոլլայի Հասսան Նայեբիի առաջարկին, 2017 թվականի հունիսի 24-ին վերջինիս կողմից տրամադրված մետաղական դե-տալներում թաքցված, քննությամբ դեռևս չպարզված հանգամանքներում ձեռքբերված ընդհա-նուր 2305,133 գրամ քաշով ափիոն տեսակի թմրամիջոցն իրացման նպատակով ապօրինի պա-հելով, փոխադրել է այն միջազգային սուրհանդակային առաքումներ իրականացնող, ք.Երևան, Ամիրյան 27 հասցեում գտնվող ՙՅումակս՚ ՍՊ ընկերություն, այնուհետև Հայաստանի Հանրա-պետության պետական սահմանով մաքսանենգությամբ՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելով, փորձել է այն առաքել Ալի Հաբիբոլլայի Հասսան Նայեբի կողմից նախապես տրամադրված գու-մարով և Կանադայի հասցեով, սակայն, հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել իր կամքից անկախ հանգամանքներով, քանի որ նշված թմրամիջոցը 2017 թվականի հունիսի 27-ին հայտ-նաբերվել է և վերցվել ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի մաք-սանենգության դեմ պայքարի վարչության աշխատակիցների կողմից կատարված զննության արդյունքում՚:
Ամբաստանյալ Ալի Հաբիբոլլահի Հասսան Նայեբին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 38-266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. ՙՆախնական համաձայնության գալով իր ծանոթ, Հա-յաստանի Հանրապետության քաղաքացի, 04.06.1980թ. ծնված Կարինե Դահարի Մարգարյանի հետ, Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցը մաքսանենգությամբª մաքսային հսկողությունից թաքցնելով, Կանադա տեղափոխե-լու վերաբերյալ, 2017 թվականի հունիսի 24-ին Երևան քաղաքի Նորաշեն թաղամասի 30-րդ շենքի բակում Կ.Մարգարյանին է տրամադրել մետաղյա դետալներ, որոնց մեջ թաքցված է եղել առանձ-նապես խոշոր չափերովª 2305,133 գրամ քաշով, ափիոն տեսակի թմրամիջոց և կազմակերպելով վերը հիշատակված հանցագործության կատարումըª ցուցում է տվել Կ.Մարգարյանին դրանք փոստային առաքման եղանակով ուղարկել Կանադա՝ տրամադրելով գումար և Կանադայի առ-աքման հասցեն:
Կարինե Մարգարյանը, համաձայնվելով Ալի Հաբիբոլլայի Հասսան Նայեբի առաջար-կին, 2017 թվականի հունիսի 24-ին վերջինիս կողմից տրամադրված, մետաղական դետալներում թաքցված, քննությամբ դեռևս չպարզված հանգամանքներում ձեռքբերված ընդհանուր 2305,133 գրամ քաշով ափիոն տեսակի թմրամիջոցն իրացման նպատակով ապօրինի պահելով, փոխադ-րել է այն միջազգային սուրհանդակային առաքումներ իրականացնող, ք.Երևան, Ամիրյան 27 հասցեում գտնվող ՙՅումակս՚ ՍՊ ընկերություն, այնուհետև Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով մաքսանենգությամբª մաքսային հսկողությունից թաքցնելով, փորձել է այն առաքել Ալի Հաբիբոլլայի Հասսան Նայեբի կողմից նախապես տրամադրված գումարով և Կանադայի հասցեով, սակայն, հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել իր կամքից անկախ հանգամանքներով, քանի որ նշված թմրամիջոցը 2017 թվականի հունիսի 27-ին հայտնաբերվել է և վերցվել ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի մաքսանենգության դեմ պայքարի վարչության աշխատակիցների կողմից կատարված զննության արդյունքում՚:

Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները.

Դատաքննությամբ պարզվեց, որ ամբաստանյալ Կարինե Մարգարյանը շփվել է Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացիների հետ և 2017թ. մայիս ամսին ծանոթացել է ամ-բաստանյալ Ալի Հաբիբոլլայի Հասսան Նայեբի և Բեհրուզ Ռեզայի Ամիննեժադի հետ: Շփման ընթացքում Ա.Նայեբին և Կ.Մարգարյանը փոխանակվել են բջջային հեռախոսահամարներով, որից հետոª 2017թ. հունիսի 23-ինª ժամը 18-ի սահմաններում, Ա.Նայեբին զանգահարել է Կ.Մար-գարյանին և, ասելով, որ արդեն հասնում է Երևան քաղաք, խնդրել է իր համար մեկ օրով բնակա-րան վարձել, որին Կ.Մարգարյանը պատասխանել է, որ չի կարող մեկ օրով բնակարան վարձել: Հաջորդ օրըª 2017թ. հունիսի 24-ին, Երևան քաղաքի Նորաշեն թաղամասի 30-րդ շենքի բակում Ա.Նայեբին հանդիպել է Կ.Մարգարյանին և նրան է տվել մետաղյա 2 դետալ, որոնցից մեկի մեջ թաքցված է եղել առանձնապես խոշոր չափերովª 2305,133 գրամ քաշով, ՙԱփիոն՚ տեսակի թմրա-միջոց, ու խնդրել է դրանք փոստային առաքման եղանակով ուղարկել Կանադաª դրա համար Կ. Մարգարյանին տալով 200 ԱՄՆ դոլար, 100.000 ՀՀ դրամ և առաքման Կանադայի հասցեն:
Կարինե Մարգարյանը, սկզբում կասկածելով, այնուհետև ՙքաջ գիտակցելով՚, որ Ա.Նա-յեբի տված ծանրոցում թմրամիջոց է թաքցված և վերջինս ստում էª ասելով, որ ծանրոցում սրբիչ պատրաստելու հաստոցի համար նախատեսված դետալներ են, համաձայնվել է Ա.Նայեբիի ա-ռաջարկին, վերցրել է նշված ծանրոցն ու, այն պահել իր բնակարանում: 2017թ. հունիսի 26-ին Կ.Մարգարյանը Կանադա ուղարկելու նպատակով նշված ծանրոցը հանձնել է միջազգային սուր-հանդակային առաքումներ իրականացնող, ք.Երևանի Ամիրյան 27-րդ հասցեում գործող ՙՅու-մակս՚ ՍՊ ընկերության գրասենյակª կատարելով համապատասխան վճարումներ, սակայն այն չի ուղարկվել Կանադա, քանի որ 2017թ. հունիսի 27-ին հայտնաբերվել և վերցվել է ՀՀ կառա-վարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի մաքսանենգության դեմ պայքարի վար-չության աշխատակիցների կողմից կատարված զննության արդյունքում:

Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.

Դատաքննությամբ ամբաստանյալներ Ալի Հասսան Նայեբը և Կարինե Մարգարյանն առաջադրված մեղադրանքներում իրենց մեղավոր չճանաչեցին:
Ամբաստանյալ Ալի Հաբիբոլլահի Հասսան Նայեբի ցուցմունքի համաձայն` ինքը մաս-նագիտությամբ թարգմանիչ է, սակայն նաև մասնավոր կարգով դասավանդում է: Իր ամսական միջին աշխատավարձը կախված է եղել աշխատանքի քանակից, սակայն ամենաշատը կազմել է 500.000 թուման կամ 300-ից մինչև 500 ԱՄՆ դոլար: Իր ձերբակալումից շուրջ վեց ամիս առաջ թարգմանություն կատարելու համար ծանոթացել է Բեհրուզ Ռեզայի Ամիննեժադիի հետ, ով իր հետ կապվել ու հայտնել է, որ իրեն ցանկանում է անձամբ տեսնել: Երեկոյան հանդիպել են, ով իրեն հայտնել է, որ արտադրական դետալներ ունի, որոնք ուղարկում են Կանադա, սակայն փոստային կապի բացակայության պատճառով դա չի արվում Պարսկաստանից: Նա չի ասել, որ նշված դետալներում թմրամիջոց է լինելու, այլ առաջարկել է օրական 50 ԱՄՆ դոլարի դիմաց դրանք ավտոբուսով ուղարկված այդ դետալները վերցնել և փոստային կապով դրանք ուղարկել Կանադա: Նա բացատրել է, որ ինքը չի կարող կատարել այդ աշխատանքը, քանի որ անգլերեն լեզվին չի տիրապետում, իսկ փոստում պետք է անգլերեն լեզվով բացատրել, թե ինչ են ցան-կանում: Նա նաև բացատրել է, որ իր նշած դետալները սրբիչներ գործելու հաստոցի դետալներ են: Այնուհետև, Բեհրուզն իր եկել է Հայաստան, ուր մինչ այդ ավտոբուսով ուղարկած է եղել դետալները, որոնք վերցրել են Կոմիտասի ավտոկայանից: Հետո նրա առաջարկով գնացել են Երևանի քաղաքի Ամիրյան փողոցում գտնվող ՙDHL՚ և Խորենացի փողոցի վրա գտնվող ՙTNT՚ ընկերություններ, սակայն օրը եղել է շաբաթ և դրանք փակ են եղել: Բեհրուզը, ասելով, որ շտապ գործեր ունի ու չի կարող երկու օր մնալ ՀՀ-ում, խնդրել է զանգել Կարինեին և ճշտել, արդյոք, նա կհամաձայնվի, որ նրան տան դետալներն ու գումար, որպեսզի նա դրանք ուղարկի Կանադա, իսկ իրենք վերադառնան Իրան: Բեհրուզի պնդմամբ ինքը զանգել է Կարինեին ու հայտնել Բեհրուզի խնդրանքը: Կարինեն ասել է, որ պետք է տեսնի դետալը և եթե ամեն ինչ նորմալ լինի, ապա կկա-տարի խնդրանքը: Դրանից հետո Կարինեի տված հասցով գնացել են նրա մոտ, և դետալը տես-նելուց հետո նա համաձայնվել է իրեն առաջարկին: Բեհրուզն իրեն տվել է Կանադայի հասցեն ու գումարը, ինքն էլ դրանք փոխանցել է Կարինեին: Դրանից հետո ինքն ու Բեհրուզը գնացել են Վրաստան: Հետագայում հասկացել է, որ Բեհրուզը չի ցանկացել դետալն ուղարկելու ժամանակ Հայաստանում գտնվել: Նա նաև իրեն խնդրել է Կարինեին ասել, որ երբ դետալն ուղարկիª կըտ-րոնը նկարի և ուղարկի իրեն: Վրաստանում Բեհրուզը ոչինչ չի արել, ինչն իրեն զարմացրել է, քանի որ մինչ այդ ասել էր, որ շտապ գործեր ունի, սակայն իր հարցին պատասխանել է, որ իր գործերը հեռախոսով է անում: Երկու կամ երեք օր Վրաստանում մնալուց հետո գնացել են Թուր-քիա, այնտեղից էլ Պարսկաստան:
Մոտ 2-3 ամիս հետո դետալներ են ուղարկել Վրաստան: Բեհրուզն իր համար գնել է օդա-նավի տոմս և ինքը գնացել է Բաթումի քաղաք, ուր մեկնել է նաև Բեհրուզը: Բաթումիում իրեն ստացել են դետալները, որոնք ուղարկելու համար գնացել են համապատասխան գրասենյակ, ուր տեսուչներ են եկել և տեղում սկսել են իրենց հարցաքննել: Բեհրուզը պատասխանել է, որ դետալ-ներն իրենն է: Ասել է նաև, որ ինքը նրա թարգմանիչն է: Տեսուչները կասկածել և կտրել են դետալն ու պարզվել է, որ դրա մեջ թմրանյութ կա, որի մասին Բեհրուզը հայտարարել է, որ իրենն է: Երբ քննիչը վերցրել է Բեհրուզի անձնագիրը, իմացել է, որ նրա ազգանունն Ամիննեժադի է: Դրանից մոտ 3-4 ժամ անց իրենց տարել են Թբիլիսիի ոս-տիկանություն և իրեն ազատ են արձակել: Ինքը ավտոմեքենայով եկել է Հայաստան, որպեսզի ավտոբուսով գնա Պարսկաստան: Հայաստան մուտք գործելուց անմիջապես հետո իրեն ձերբակալել են: Քննիչն իրեն բացատրել է, որ իր ձերբակալումը կապված է նախկինում Հայաստան բերված դետալի հետ, որի մեջ թմրանյութ է եղել:
Ինքը չի իմացել, որ դետալների մեջ թմրանյութեր են եղել: Մինչև ՀՀ գալը տեղյակ չի եղել, որ Հայաստանում իրենց ուղարկած դետալի մեջից թմրանյութ է հայտնաբերվել, այլապես չէր գա ՀՀ: Կարինեն իրեն հեռախոսով ասել է, որ ծանրոցն ուղարկել է, սակայն տեղյակ չի եղել, թե այն հասել է բարեհաջող, թեª ոչ:
Բեհրուզը շատ հաճախ է փոխել հեռախոսահամարները և միշտ նա է կապվել իր հետ:
Հայաստանում դետալը Կարինեին տալուց այն փաթեթավորված է եղել, ինքը չի բացել ու չի նայել: Կարինեն նույնպես այն չի բացել, այլ միայն փաթեթավորված վիճակում է տեսել: Նախ-կինում երբ ինքը եկել է ՀՀ, դիսկոտեկում է ծանոթացել Կարինեի հետ և մոտ երկու անգամ դիս-կոտեկում հանդիպել են: Այդ ժամանակ Բեհրուզն էլ է իր հետ եղել և նա էլ է ծանոթացել Կարինեի հետ: Այդտեղից էլ ճանաչել է նրան: Ինչքան ինքն է ճանաչել Կարինեին, այդքան էլ Բեհրուզն է ճանաչել: Բեհրուզն ու Կարինեն միմյանց հետ պարսկերեն են շփվել:
Բեհրուզը, քանի որ չի ցանկացել իրենից հետո հետքեր թողել, անձամբ չի խոսել Կարինեի հետ, այլ իրեն է խնդրել խոսել նրա հետ:
Երբ ինքը Բեհրուզի հետ եկել է ՀՀ, դետալները վերցրել ու տվել է Կարինեինª Կանադա ուղարկելու համար, Բեհրուզն իրեն գումար չի տվել, քանի որ իրենց պայմանավորվածության հա-մաձայնª իր ծառայությունների դիմաց նա պետք է իրեն Պարսկաստանում վճարեր: Բեհրուզն իրեն տվել է միայն Կանադայի հասցեն և փոստով ծանրոցն ուղարկելու գումարըª 200 ԱՄՆ դոլար և 100.000 ՀՀ դրամ: Ընդհանուր հաշվարկի համաձայնª ՀՀ-ում մնալու, սնվելու, ծանրոցն ուղար-կելու համար Բեհրուզն իրեն պետք է վճարեր մոտ 500 ԱՄՆ դոլար:
Ինքը չի ստուգել Բեհրուզի տված ծանրոցի պարունակությունը, քանի որ այդքան էլ չի կասկածել: Եթե ինքը միայնակ գար Հայաստան, Բեհրուզն իր հետ չլիներ ինքն անպայման կըս-տուգեր ծանրոցի պարունակությունը, սակայն քանի որ նա իր հետ է եղել, մտածել է, որ եթե ինչ-որ խնդիր առաջանա, նա կլուծի այդ հարցը: Եթե անգամ ինքը բացեր փաթեթը, ապա չէր նկատի թմրամիջոցը, քանի որ այն լավ է թաքցված եղել:
Հաշվի առնելով այդ դետալներն ուղարկելու համար ծախսված գումարի չափը, ինքը Բեհ-րուզից հետաքրքրվել է, թե արդյոք ավելի մատչելի ու հարմար չէր լինի դրանք արտադրել Կանա-դայում, որին նա պատասխանել է, որ դետալներն ընդհամենը նմուշ են, դրանք ուղարկվում է, որ Կանադայում ստուգեն և եթե հավանեն, ապա մեծ քանակով պետք է պատվիրեն, ինչն իհարկե շատ ավելի թանկ կլիներ:
Ինքն այնքան էլ վստահ չի եղել, որ ծանրոցը կուղարկվեր Կանադա, սակայն Կարինեին այն տալուց հետո իրենք հեռացել են ՀՀ-ից, նրա հետ չեն պայմանավորվել ծանրոցը չուղարկ-վելու դեպքում նրա անելիքների վերաբերյալ, քանի որ դրա պատասխանատուն ինքը չի եղել, իրեն չի էլ հետաքրքրել թե ինչ կլիներ ծանրոցի հետ: Եթե Բեհրուզը չպնդեր, ապա ինքը նրա հետ չէր գնա Վրաստան, մեկ շաբաթ էլ կմնար ՀՀ-ում և ինքն էլ կուղարկեր ծանրոցը: Այդ դեպ-քից բացի եղել է նաև մեկ դեպք, որ Պարսկաստանից իր անունով ծանրոց է ուղարկվել ՀՀ, որն էլ ՀՀ-ից ուղարկվել է այլ երկիր, որոնց մեջ հարավոր է, որ թմրամիջոցներ են եղել:
Բեհրուզն անգլերեն չի իմացել, այդ լեզվով չի խոսել: Կանադայի հասցեն Բեհրուզն է թղթի վրա գրել, որը նրան Կանադայի հասցեատերը հեռախոսով է ուղարկած եղել էր: Երբ Բեհրուզի հետ գնացել է Վրաստան, ինքը Կարինեին զանգահարել է, որ ճշտի արդյոք ուղարկել է ծանրոցը: Ինքը բացարձակ անհանգիստ չի եղել ծանրոցի համար, այլ Բեհրուզն է անհանգիստ եղել և նա է խնդրել, որ զանգահարի:
Իրեն Բեհրուզն է ասել, որ Պարսկաստանի նկատմամբ ԱՄՆ-ի կողմից տնտեսական սանկցիաներ կան կիրառված, ինքն այդ մասին հստակ տեղյակ չի եղել:
Կարինե Մարգարյանը սխալ է ասում, ինքը չի գրել Կանադայի հասցեն, այլ Բեհրուզն է այն գրել թղթի վրա ու տվել իրեն, ինքն էլ այդ թուղթը տվել է Կարինեին:
Ամբաստանյալ Կարինե Մարգարյանի` դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննա-կան ցուցմունքի համաձայն` ինքը զբաղվում է Իրանի Իսլամական Հանրապետությունից Հա-յաստանի Հանրապետություն ժամանած իրանցի զբոսաշրջիկների հանգիստը կազմակերպե-լով, որի դիմաց ստանում է համապատասխան վարձատրություն: Իրանցիների հետ շփման ըն-թացքում սովորել է պարսկերեն լեզուն: Ինքը հաճախ է եղել Երևան քաղաքի ՙԳլենդել Հիլզ՚ թաղամասում գործող ՙԷներջի՚ դիսկոտեկում, որի հիմնական այցելուներն իրանցիներն են: Հերթական անգամ 2017 թվականի մայիս ամսին, երբ գտնվել է նշված դիսկոտեկում, ծանո-թացել է Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացիներ Ալի Հաբիբոլլայի Հասսան Նայեբի և նրա ընկերոջª Բեհրուզ Ռեզայի Ամիննեժադի հետ: Շփման ընթացքում Ալի Հասսան Նայեբը տեղեկացել է, թե ինչ գործունեությամբ է զբաղվում ինքը և նրա հետ փոխանակվել են բջջային հեռախոսահամարներով: Դրանից հետո մոտ 2 անգամ հանդիպել են Երևան քաղաքում:
2017 թվականի հունիսի 23-ինª ժամը 18-ի սահմաններում, Ալի Հասսան Նայեբը զանգա-հարել է իրեն և, հայտնելով, որ հասնում է Երևան, խնդրել է իր համար մեկ օրով բնակարան վար-ձել: Ինքը պատասխանել է, որ մեկ օրով բնակարան չի կարող վարձել: Հաջորդ օրըª առավոտյան ժամը 12-ի սահմաններում, Ալի Նայեբը կրկին զանգահարել է իրեն, հայտնել, որ սրբիչ արտադ-րելու ինչ-որ դետալ կա իր մոտ, որն անհրաժեշտ է փոստային առաքումով ուղարկել Կանադա: Նա, պատճառաբանելով, որ պետք է մեկնի Վրաստան, իսկ առջևում էլ հանգստյան օրեր են, խնդրել է կազմակերպել այդ դետալի փոխադրումը Կանադա: Ինքը ցանկացել է տեսնել բեռի պարունակությունը և Ա.Նայեբին ասել է, որ դրանք բերի իրենց շենքի բակ: Այնուհետև, Ալի Նա-յեբն ու նրա ընկեր Բեհրուզ Ամիննեժադըª վերջինիս վարած սպիտակ գույնի ավտոմեքենայով եկել են իրենց շենքի բակ, որտեղ Ա.Նայեբն իրեն է ներկայացրել պոլիէթիլենային տոպրակով փաթեթավորված ալյումինե դետալների զանգված, որը կշռվել է և քաշը կազմել է 14 կգ: Քանի որ Ա.Նայեբը տեղյակ է եղել փոստային առաքումների գներից, այդ իսկ պատճառով իրեն է տվել 100.000 ՀՀ դրամ և 200 ԱՄՆ դոլլար, ինչպես նաևª թղթի կտոր, որի վրա գրել է Կանադայի հաս-ցեատիրոջ տվյալներըª ՙTechno Electric CO 215 Shields cort unit 3 Markhan Canada՚: Բեհրուզ Ամիննեժադը պարզապես կանգնել է իրենց կողքին և իր հետ չի զրուցել: Ա.Նայեբն ասել է, որ Վրաստանից կզանգահարիª տեղեկալանու համար, թե արդյոք կատարվել է իր խնդրանքը: Այդ-քանով սահմանափակվել է իրենց խոսակցությունը: Նշված փաթեթն ինքը տեղափոխել է իր բնա-կարան: 2017 թվականի հունիսի 26-ինª ժամը 14-ի սահմաններում, Ալի Նայեբը Վրաստանից զանգահարել է իրեն և նրան պատասխանել է, որ հեռախոսով զանգահարել է ՙTNT՚ միջազ-գային բեռնափոխադրումներ իրականացնող կազմակերպության հայաստանյան ներկայացուց-չություն, որտեղից հայտնել են, որ երկուշաբթի օրերին դեպի Կանադա առաքում չի իրականաց-վում կազմակերպության կողմից: Լսելով դաª Ալի Նայեբն առաջարկել է, որ ինքն այդ դետալներն ուղարկի ՙDHL՚ միջազգային բեռնափոխադրումներ իրականացնող կազմակերպության միջո-ցով: Բացի այդ, Ալի Նայեբը խնդրել է դետալներն ուղարկելու դեպքում նկարել և ՙtelegram՚ հե-ռահաղորդակցության համակարգի միջոցով իրեն ուղարկել փոստային առաքման կտրոնն ու բե-ռի ուղեկցող բոլոր փաստաթղթերը, որպեսզի կարողանա հետևել ծանրոցի տեղափոխման ըն-թացքին: Պատասխանել է, որ կկատարի նրա խնդրանքը, ինչից հետո հայկական ՙՍփյուռ՚ որո-նողական համակարգի միջոցով գտել է ՙDHL՚ միջազգային բեռնափոխադրումներ իրականաց-նող կազմակերպության հայաստանյան ներկայացուցչությանª ք.Երևանի Ամիրյան 27 հասցեում գործող ՙՅումակս՚ ՍՊ ընկերության հեռախոսահամարը, կապ հաստատել այդ ընկերության հետ և, պարզելով, որ կարող է Կանադա ծանրոց ուղարկել, պատահական տաքսի ավտոմեքե-նայով մեկնել է նշված ընկերություն, հայտնել, որ ցանկանում է ծանրոց ուղարկել Կանադա: Դրա համար ներկայացրել է իր անձնագիրը, ծանրոցը կշռվել է, քաշը կազմել է 14 կգ, նշված ընկե-րության աշխատակիցը լրացրել է համապատասխան փաստաթղթերը, որոնք ստորագրել է ինքը և վճարել 165.000 ՀՀ դրամ, իսկ Ալի Նայեբի տված գումարից մնացած 30.000 ՀՀ դրամը պահել է իր անձնական ծախսերի համար և գնացել է տուն: Թեպետ Ալի Նայեբն իրեն չի ասել, որ ալ-յումինե դետալների մեջ առկա է թմրամիջոց, սակայն, մինչև ծանրոցն ուղարկելն ինքն ունեցել է կասկածներ, որ հնարավոր է այդ դետալների մեջ թմրամիջոց լինի, և այդքանով հանդերձ որոշել է ուղարկել այդ ծանրոցը, որպեսզի այն ՀՀ-ում չմնա, և իր համար ավելորդ խնդիրներ չստեղծի: Բացի այդ, իր մոտ 30.000 ՀՀ դրամ օգուտ էր մնում այդ ծանրոցն ուղարկելիս: Իր կասկածները, որ այդ ծանրոցում հնարավոր է թմրամիջոց լինի, պայմանավորված է եղել հետևյալ հանգամանք-ներով. առաջինª ինքը գործ է ունեցել իրանցիների հետ, ովքեր, ինչպես հայտնի է, սեր ունեն թմրա-միջոցների հետ, երկրորդª իր մոտ կասկածելի է թվացել Ալի Նայեբի խառնաշփոթ վարքագիծը, երրորդª այդքան էլ խելամիտ չի եղել այն, որ իրանցին Հայաստանի Հանրապետությունից դեպի Կանադա է ուղարկում սրբիչ պատրաստելու հաստոցի համար նախատեսված դետալներ, չոր-րորդª թեպետ ինքը երբևէ չի տեսել, որ Ալի Նայեբը թմրամիջոց գործածի, սակայն, վերը նշվածը հաշվի առնելով, քաջ գիտակցել է, որ Ալի Նայեբն իրեն ստում է և իրեն օգտագործելովª ՀՀ-ից դեպի Կանադա թմրամիջոց է ուղարկում: Դրանից հետո, նկարել է ծանրոցի փոխադրման ուղեկ-ցող փաստաթղթերը և ՙtelegram՚ հեռահաղորդակցության համակարգի միջոցով դրանք ուղարկել է Ալի Նայեբին, որից հետո զանգահարել և նրան հայտնել է, որ ծանրոցն ուղարկել է: Ա.Նայեբը, լսելով, որ ծանրոցն առանց խոչընդոտների ուղարկվել է, շնորհակալություն է հայտնել իրենª հա-վելելով, որ ընթացքում կրկին կզանգահարի: 2017թ. հունիսի 27-ին նա կրկին զանգահարել է իրեն, հարցրել, թե արդյոք ծանրոցը դուրս է եկել ՀՀ-ից, ինչին պատասխանել է, որ իրեն դեռևս չեն տե-ղեկացրել այդ մասին: Նա խնդրել է այդ մասին նորություն ունենալու դեպքում իրեն տեղյակ պա-հել:
2017թ. հունիսի 27-ին, ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի աշխատակիցներն իրեն հրավիրել են ՙԶվարթնոց՚ օդանավակայանի մաքսային հսկողության տարածք, իր ներկայու-թյամբ բացել են ալյումինե դետալները, որոնց մեջ հայտնաբերվել է մոտ 2,51 կգ քաշով, ՙԱփիոն՚-ի նմանվող սուր հոտով զանգված: Այդպիսով ինքը հասկացել է, որ իր ունեցած մտավախությունն այն մասին, որ հնարավոր է այդ դետալներում առկա լինի թմրամիջոց, տեղին է եղել:
Ինքը երբեք չի գործածել որևէ տեսակի թմրամիջոց, հաճախակի շփումներ է ունեցել իրան-ցիների հետ, որոնց հետ հիմնական հանդիպումները տեղի են ունեցել ինչ-որ բարերում, ակումբ-ներում, որտեղ հիմնականում փակ տարածություն է, և չնչին ծուխը ոչ միայն չի անհետանում այդտեղ գտնվելու ընթացքում, այլ հակառակըª իրենց վրա է նստում: Քանի որ իրանցիները սեր ունեն թմրամիջոցների նկատմամբ, այդ իսկ պատճառով իր կարծիքով իր հետ շփման ընթացքում նրանցից ինչ-որ մեկը, պատկերացում չունի, թե ով, իր ներկայությամբ գործածել է ՙԱփիոն՚ տեսակի թմրամիջոց, իսկ ինքն էլ կամ չի նկատել, որ իր ներկայությամբ գործածում են կամ էլ իր անուշադրության պատճառով կարծել է, որ դա սովորական ծխախոտ է, այդ իսկ պատճառով չի կենտրոնացել այդ հարցի վրա և դրա հետևանքով առաջացած ծուխը նստվածք է թողել իր մազերի մեջ կամ էլ հնարավոր է, որ ինքը շնչել է այդ օդըª առանց հասկանալու, որ դա թմրամի-ջոցի ծուխ է ու քանի որ 1 տարուց ավելի է, որ չի կտրել իր մազերը, վստահ է, որ միայն այդ կերպ են իր մազերի մեջ հայտնվել վերը նշված թմրամիջոցի հետքերը:
Ամբաստանյալ Կ.Մարգարյանի դատաքննական ցուցմունքի համաձայնª նախաքննու-թյան ընթացքում իր նշած 30.000 ՀՀ դրամն ավելացել է այդ օրն ընկերությունում գործող զեղչի հաշվին: Ինքն Ալիին տեղեկացրել է, որ գումար է ավելացել, ասել է նաև, որ պատրաստ է ՀՀ վե-րադառնալու դեպքում նշված գումարը վերադարձնել: Բեհրուզն ու Ալին խոսել են միմյանց հետ, թե ինչքան կկազմի գումարը, նրանք մեկ կիլոգրամի արժեքը հստակ իմացել են և գումարը տալուց հետո Ալին նայել է Բեհրուզի դեմքին ու ասելª այսքան է կազմում, տա±մ: Ես կողքից նայելովª կարծել եմ, որ Ալին և Բեհրուզն ընկերներ են: Ինքը նախապես չի իմացել, որ փոխանցման գու-մարից ավելանալու է: Ինքը վստահել է Ալիին, քանի որ Ալիի մոտ ոչ մի ավելորդ բան չի նկատել, նա հանգիստ է իրեն պահել, բացի այդ, տեսնելով դետալը և լսելով նրանց պատճառաբանությու-նը, չի կասկածել, որ կարող է կասկածելի բան կամ թմրամիջոց լինել դրանց մեջ: Ինքը վախկոտ մարդ է, եթե կասկածեր, ապա այդ քայլին չէր գնա: Թմրամիջոցն այնպես է թաքցված եղել, որ հնարավոր չէր այն հայտնաբերել: Երբ Ալին ծանրոցը տարել է, ինքն այն ուսումնասիրել է, տեսել է, որ ամբողջը երկաթային զանգված է, որի վրա ինչ-որ թելերի տեղեր են եղել, ինքն էլ դա տես-նելովª չի կասկածել:
Նախաքննության ընթացքում ասել է, որ կասկածներ է ունեցել է, սակայն դրանք առա-ջացել են միայն ծանրոցն ուղարկելուց հետո, երբ սկսել են Վրաստանից հետաքրքրվել դրա մա-սին: Բացի այդ, ներքին զգացողություն է ունեցել, որ հնարավոր է դրա մեջ վտանգավոր նյութ է եղել, ոչ թե թմրամիջոց, այլ ինչ-որ արգելված, վտանգավոր նյութ: Ինքը երբեք թմրամիջոց չի օգ-տագործել և չի օգտագործում: Ծանրոցը վերցնելու օրը, մեքենայի մեջից Բեհրուզը միայն իրեն ասել է, որ շատ մեծ լավություն է անում իրենց, շատ է օգնում: Ալիի ու Բեհրուզի հետ հավասար հարաբերությունների մեջ է եղել, նրանցից ոչ մեկի հետ ավելի մտերիմ չի եղել: Նրանց հետ շփվել է պարսկերեն լեզվով: Ալին ինչ-որ տեղ նայել ու թղթի վրա գրել է Կանադայի հասցեն և տվել է իրեն: Իրեն չեն ասել, թե ինչու են հենց Հայաստանից ծանրոցն ուղարկում, այլ ոչ թե Պարսկաս-տանից:
Ալին ասել է, որ իրենք եկել են Հայաստան դետալն ուղարկեն և շուտ գնան Վրաստան:
Նախաքննության ժամանակ ցուցմունք տալիս շատ սոված է եղել, գլխացավեր է ունեցել և այն ժամանակ ասել է բաներ, որոնք իրականությանը չեն համապատասխանում: Ինչ-որ մար-դիկ մտել են սենյակ դուրս են եկել, նշելովª եթե այդպես չգրես, ապա երկու ամսով կկալանավոր-վես:
Ինքը ձերակալումից ազատվելուց հետո երբ առերես հարցաքննվել է, ցանկացել է հայտ-նել, որ նախկինում սխալ ցուցմունք է տվել, սակայն քննիչն իրեն հայտնել է, որ չի կարող փոխել իր ցուցմունքը:
Ամբաստանյալ Կ.Մարգարյանը նաև պնդեց իր նախաքննական ցուցմունքները և խնդրեց այլևս հարցադրումներ չանել:
Դատաքննությանը նոր պաշտպանների ներգրավումից հետո ամբաստանյալ Կ.Մարգար-յանի տված ցուցմունքի համաձայնª նախկինում ցուցմունք տալիս, երբ ինքը պնդել է իր նախա-քննական ցուցմունքները, իրեն շատ վատ է զգացել, չի հասկացել ինչ է կատարվում, այժմ պնդում է, որ երբեք չի կասկածել, որ իրեն փոխանցված դետալի մեջ հնարավոր է թմրամիջոցներ լինեն:
Նախաքննության ընթացքում առաջին անգամ ցուցմունք տալիս շատ շփոթված է եղել, չի հասկացել ինչ է կատարվում և երբ ցուցմունք տալիս նշել է, որ կասկածել է, որ դետալներում թմրամիջոց կարող է լինել, վախեցել է, այդպես է ասել, որ իրեն հանկարծ չկալանավորեն, գրել է, որ կասկածում է, որպեսզի ազատության մեջ մնա ու գա դատարանում ճիշտը հայտնի: Ցուց-մունք տալիս սենյակում շատ մարդ է եղել, ինչ-որ մեկն իրեն ասել է, որ եթե այդպես չգրի, ուրեմն կործանվելու է:
Ինքը չի գիտակցել, որ նախաքննական ցուցմունքում սխալ կա: Վատ զգալով և հետևելով իր նախկին պաշտպանի խորհրդին, դատարանում հայտնել է, որ պնդում է իր նախաքննական ցուցմունքները: Նախկին պաշտպանն իրեն ասել է, որ եթե պնդի նախաքննական ցուցմունքը, ապա դատարանն իր նկատմամբ պայմանական կորոշի, ազատազրկում չի տա, ինքն էլ վստա-հելով նրան, չգիտակցելով հետևանքները, այդ օրն ունենալով շատ առողջական խնդիրներ, պըն-դել է իր նախաքննական ցուցմունքները:
Ամբաստանյալ Ալիի վարքագծում ոչ մի կասկածելի բան չի նկատել, նա դետալը տալուց հետո շատ չի անհանգստացրել իրեն, մոտ չորս անգամ է զանգահարել:
Իր ցուցմունքներում առկա տարբեր հակասությունները պայմանավորված է նրանով, որ ինքն ուղղորդվել է իր պաշտպանի ասածով:
Երբ դատախազի ճառը հրապարակվել է, ինքն ունենալով անչափահաս երեխա, զգաց-մունքային է վերաբերվել և, իմանալով, որ իր նախկին պաշտպանին փաստաբանական լիա-զորություններից զրկել են բազմաթիվ մարդկանց դիմում-բողոքների հիման վրա, հասկացել է, որ ինքը նրա հերթական զոհերից է ու որոշել է դիմել իր ներկայիս պաշտպանի աջակցությանը:
Նախաքննական ցուցմունքը գրել է, որ ազատության մեջ մնա, ինքը բազմիցս հայտնել է, որ ոչնչում մեղավոր չէ, ոչինչ չի արել, ցուցմունք տալիս իրեն հայտնել են, որ եթե ուզում է տուն գնալ, ապա պետք է գրի ինչպես ասում են, սակայն չի հիշում, թե կոնկրետ ով է այդպես ասել: Ինչ որ գլոբալ խոսակցություններ են եղել մեղքն ընդունելու կապակցությամբ: Այդ խոսակցություն-ների արդյունքում, մտածելով, որ դա իր փրկությունն է, այդպիսի ցուցմունք է տվել, որ չկալա-նավորվի: Իր ցուցմունքը և այդ մարդկանց պահվածքը պատճառահետևանքային կապի մեջ են:
Համապատասխան մարմիններին չի դիմել իր նախկին պաշտպանի ենթադրյալ հանցա-գործության մասին, սակայն պատրաստվում է դիմել: Իսկ նախաքննության ժամանակ ցուց-մունք տալիս սենյակ մուտք գործած անձանց չի հիշում հստակ, այդ պատճառով նրանց մասով հաղորդում չի տվել, չնայած որ իր պաշտպանն իրեն այդպիսի խորհուրդ չի տվել:
Նախաքննության ժամանակ ցուցմունք տալիս Ալիի վերաբերյալ հայտնած տվյալների մասով էլ չի գիտակցել, թե ինչ է գրում, դրանք իր մտքերը չեն եղել, դրանք կրկին խոսակցութ-յունների ազդեցության տակ է գրել:
Նախաքննական ցուցմունքը տալիս իրեն թելադրել է գործը քննող քննիչ Արթուրը, ում ազգանունը չի հիշում:
Նյութագիտական փորձաքննության Հմª 17-1243 եզրակացության համաձայնª փորձաքըն-նությանը ներկայացված փաթեթ 1-ի մեջ գտնվող, թվով 3 հատ պոլիէթիլենային փաթեթավոր-մամբ փաթեթների մեջ առկա ընդհանուր 2304,01 գրամ և փաթեթ 2-ի մեջ գտնվող 24 սմ տրա-մագծով, 13 սմ բարձրությամբ, սնամեջ, ձևավոր, 2 մասի բաժանված, մետաղական դետալի վրա առկա 1,123 գրամ հաստատուն չոր քաշերով, մուգ շագանակագույն, ափիոնին բնորոշ տեսքով և հոտով, պլաստիկ զանգվածներն իրենցից ներկայացնում են ափիոն տեսակի թմրամիջոցներ, որոնք իրենց բաղադրության մեջ պարունակում են ափիոնային շարքի, մասնավորապեսª մորֆին և կոդեին տեսակի թմրակտիվ բաղադրատարրեր:
Ընդհանուր հաստատուն չոր քաշը կազմեց 2305,133 գրամ:
Դատաքիմիական փորձաքննության Հմª 17-1248 եզրակացության համաձայնª Կարինե Դահարի Մարգարյանից վերցված մեզի փորձանմուշի մեջ թմրակտիվ և հոգեմետ բաղադրա-տարրեր չհայտնաբերվեցին, իսկ մազի փորձանմուշի մեջ հայտնաբերվեցին ափիոնային խըմ-բին պատկանող թմրալկալոիդների հետքեր, որոնց օգտագործման վաղեմությունը համապա-տասխանում է մոտ մինչև վեց ամսվա ժամանակահատվածի:
ՙԶննում կատարելու մասին՚ 26.07.2017թ. արձանագրության համաձայնª 2017 թվականի հուլիսի 26-ին զննության է ենթարկվել Կարինե Դահարի Մարգարյանի անձնական խուզար-կությամբ հայտնաբերված և վերջինիս պատկանող ՙՍամսունգ՚ ֆիրմայի 355206/06/193395/2, 355207/06/193395/0 նույնականացման համարներն ունեցող բջջային հեռախոսը: Զննման ըն-թացքում բջջային հեռախոսի նկարների պանակից տպվել և զննության արձանագրությանը կցվել են թվով 4 լուսանկարներª 4 թերթերի վրա երևակված, որոնք վերաբերվում են Կարինե Մարգարյանի կողմից ՙDHL՚ փոստային առաքման ծառայության միջոցով 26.06.2017թ. ու-ղարկված առաքանուն, որի վրա առկա էր ՙCanada, 215 Shields cort, unit 3 tel. +0014674255241, Name Deepartment` Shan, Company name` Techno Electric CO՚ գրառումը, Կարինե Մարգարյանի տվյալները, բնակության հասցեն: Այնուհետև բջջային հեռախոսի ՙtelegram՚ հեռահաղորդակ-ցության նամակագրությունների բովանդակության զննությամբ պարզվել է, որ Կարինե Մար-գարյանի կողմից ՙtelegram՚ հեռահաղորդակցության համակարգով +98 912 257 7343 համարի օգտատեր Usernames @Ali_hassannayeb, իսկ հեռախոսագրքում որպես Ali Pasport 2 գրանցված անձի հետ, ով հանիսանում է Ալի Նայեբը կատարվել են քրեական գործի համար ապացու-ցողական նշանակություն ունեցող մի շարք խոսակցություններ:
Զննության են ենթարկվել նաև Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շըր-ջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 28.06.2017թ. որոշման հիման վրա ՙՄՏՍ-Հա-յաստան՚ ՓԲ ընկերությունից թիվ SU/2774/040617 գրությամբ ստացված վերծանումները, որոնք զետեղված են լազերային սկավառակի վրա: Առկա վերծանումների զննությամբ հավաս-տվել է այն հանգամանքը, որ քննության համար հետաքրքրություն ներկայացնող օրերին Կա-րինե Մարգարյանը ելքային և մուտքային մի շարք հեռախոսազանգեր է ունեցել Ալի Նայեբի հետ:
Զննության է ենթարկվել նաև Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շըր-ջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 28.06.2017թ. որոշման հիման վրա ՙԱրմեն-Տել՚ ՓԲ ընկերությունից թիվ 01534/17-И07 գրությամբ ստացված վերծանումները, որոնք ար-տացոլված են 1 թերթի վրա: Զննության ընթացքում պարզվել է, որ ԻԻՀ քաղաքացի Ալի Հա-բիբոլլայի Հասսան Նայեբի +995-592-929-172 բջջային հեռախոսահամարից 2017 թվականի հունիսի 27-ին՝ ժամը 15:02-ին, 45 վայրկյան տևողությամբ ելքային հեռախոսազանգ է կատար-վել Կարինե Դահարի Մարգարյանի 077-28-63-03 բջջային հեռախոսահամարին:
ՙԶննում կատարելու մասին՚ 12.09.2017թ. արձանագրության համաձայնª 2017 թվակա-նի սեպտեմբերի 12-ին զննության են ենթարկվել Ալի Հաբիբոլլայի Հասսան Նայեբին բերման ենթարկելիս վերջինիս կողմից ներկայացված շագանակագույն նոթատետրը, թվով 2 այցեքար-տերը, ՙՍամսունգ Դուոս՚ ֆիրմայի բջջային հեռախոսը: Նշված նոթատետրի վրա գործարա-նային գրառմամբ տպված 30.04.2016 էջի վրա առկա է պարսկերեն ձեռագիր գրառումը՝ ՙՀան-դիպում ՙԱթի Սանաթ Մոբթաքեր՚ ընկերությունում, հանդիպմանը, որը տեղի ունեցավ ընկերու-թյան գտնվելու վայրում, ներկա էին պարոնայք Դերախշին, Ղազանֆարին և Նայեբը: Հանդիպ-ման առարկան` 25-ից 30 հատ Cassing դետալի արտադրության վերաբերյալ, ինչպես նաև պա-րոն Զամանիի Tedec ընկերության հետ համագործակցության հարցի քննարկում՚:
Նշված նոթատետրի վրա գործարանային գրառմամբ տպված 01.05.2016 էջի վրա առկա է պարսկերեն ձեռագիր հետևյալ գրառումը` ՙՀեռախոսազրույց Թուրբին Ալբորզ ընկերությու-նից պարոն Ամիրիի հետ` ժամը 16:15-ին, Honey Comb-ի արտադրության վերաբերյալ, Ամիրիի Թուրբին Ալբորզ: Բանակցություն պարոն Զամանիի հետ` ժամը 13-ին, T-10 նախագծի դետալ-ների արտադրության վերաբերյալ: Պայմանավորվածություն ձեռք բերվեց, որ նա գնային առա-ջարկությունը կուսումնասիրի, կկատարի անհրաժեշտ գնահատում և արդյունքի մասին կհայտ-նի՚:
Թվով 2 այցեքարտերի զննությամբ պարզվել է, որ դրանք իրենց բովանդակությամբ լիո-վին համընկնում են, այցեքարտի հետնամասում առկա է հետևյալ գրառումը` ՙՖան Մեհվարան Փարթո ընկերություն, արդյունաբերական դետալների և զարգացած համալիրների նախագծում և արտադրություն, գործադիր տնօրեն Սոհրաբ Յուսեֆինեժադ՚:
ՙՍամսունգ Դուոս՚ ֆիրմայի 354619073675141/01, 354620073675149/01 նույնականաց-ման համարներն ունեցող բջջային հեռախոսի զննությամբ պարզվեց, որ բջջային հեռախոսի բաժանորդների ցանկում առկա է ՙDHL Հայաստան՚ բաժանորդը` +37410-58-66-88 հեռախո-սահամարով, ՙPost Armenia՚ բաժանորդը` +374177-28-63-03 հեռախոսահամարով, որը սույն քրեական գործով կատարված նախաքննության ընթացքում պարզվել է, որ հանդիսանում է մե-ղադրյալ Կարինե Դահարի Մարգարյանի բջջային հեռախոսահամարը, այսինքն` Ալի Նայեբի կողմից քողարկված է եղել Կարինե Մարգարյանի բջջային հեռախոսահամարը ՙPost Armenia՚ բաժանորդի անվան տակ:
Այնուհետև բջջային հեռախոսի ՙtelegram՚ հեռահաղորդակցության համակարգի նամա-կագրության զննությամբ պարզվեց, որ Ալի Հասսան Նայեբն ունեցել է գրագրություն Յուսեֆի օգտատիրոջ հետ 2017 թվականի օգոստոսի 13-ին` հեռ. +98-912-271-36-34: Նայեբը գրում է Յու-սեֆին, որ ուղարկում է լուսանկարներ, ընդ որում` նշված լուսանկարները իրենցից ներկայաց-նում էին հաստոցի դետալների լուսանկարներ և արտաքին ձևով նման էին 2017 թվականի հու-նիսի 27-ին ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի մաքսանենգու-թյան դեմ պայքարի վարչության աշխատակիցների կողմից հայտնաբերված դետալներին, ո-րոնց մեջ թաքցված է եղել 2305,133 գրամ քաշով ափիոն տեսակի թմրամիջոց, ինչպես նաև ասում է, որ հետո կուղարկի մոտավոր չափսերը: Նշվում է, թե այդ դետալաներն ինչ մետաղների խառնուրդից պետք է պատրաստվեն, դրանց չափսերը միլիմետրերով, ատամնանիվի տրամա-գիծը, հաստությունը, հետո` 2017 թվականի օգոստոսի 15-ին, ուղարկում է տարբեր գրառումնե-րով դետալների գծագրեր:
Անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու մասին 29.06.2017թ. արձանագրության համաձայնª Կարինե Մարգարյանը, ուսումնասիրելով լուսանկարները, հայտարարել է, որ ճանաչում է թիվ 2 համարի տակ գտնվող անձինª Ալի Հաբիբոլլայի Հասսան Նայեբին, ով 24.06.2017թ. իրեն է փոխանցել ծանրոց, որի մեջ հայտնաբերվել է թմրամիջոց: Նշել է, որ Ալիին ճանչել է ելնելով դեմքի օվալաձև կառուցվածքից, բացի այդ նրա դեմքը հստակ տպավորվել է իր մեջ:
Իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին 15.09.2017թ. որոշման համաձայնª ՀՀ կառավա-րությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի մաքսանենգության դեմ պայքարի վար-չության աշխատակիցների կողմից հայտնաբերված, Կարինե Դահարի Մարգարյանի կողմից ՙՅումակս՚ ՍՊ ընկերությանը հանձնված մետաղյա դետալները և դրանց մեջ թաքցված, ընդ-հանուր 2305,133 գրամ քաշով ՙԱփիոն՚ տեսակի թմրամիջոցը ճանաչվել են իրեղեն ապացույց-ներ:
Այլ փաստաթղթերն ապացույց ճանաչելու մասին 15.09.2017թ. որոշման համաձայնª
ՀՀ ԿԱ պետական եկամուտների կոմիտեի մաքսանենգության դեմ պայքարի վարչության Զվարթնոց բաժնի ավագ մաքսային տեսուչ Հայկ Ավետիսյանի կողմից կազմված մաքսային կանոնների խախտման վերաբերյալ արձանագրությունը,
ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ-ից ստացված նյութերում առկա անդորրագրերըª բեռի բոխադրման և դրանց հայերեն լեզվով կատարված թարգմանություններով,
ՙՄՏՍ Հայաստան՚ ՓԲ ընկերությունից ստացված թիվ SU/2774/040617 գրությանը կից ներկայացված լազերային սկավառակը,
ՙԱրմենՏել՚ ՓԲ ընկերությունից թիվ 02053/17-и07 գրությամբ ստացված վերծանումները,
Կարինե Դահարի Մարգարյանի և Ալի Հաբիբոլլայի Հասսան Նայեբի համապատաս-խանաբար ՙՍամսունգ՚ ֆիրմայի 355206/06/193395/2, 355207/06/193395/0 և ՙՍամսունգ Դուոս՚ ֆիրմայի 354619073675141/01, 354620073675149/01 նույնականացման համարներ ունեցող բըջ-ջային հեռախոսները,
Ալի Հաբիբոլլայի Հասսան Նայեբին բերման ենթարկելիս վերջինիս կողմից ներկայաց-ված թվով 2 այցեքարտերը,
Ալի Հաբիբոլլայի Հասսան Նայեբին բերման ենթարկելիս վերջինիս կողմից ներկայաց-ված շագանակագույն նոթատետրը ճանաչվել են որպես ապացույց և կցվել են քրեական գոր-ծին:
Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 383 եզրակացության համաձայնª փորձաքննու-թյանը ներկայացված Ալի Հաբիբոլլայի Հասսան Նայեբի մազի փորձանմուշում հայտնաբերվել են ափիոնի խմբին պատկանող թմրալկալոիդª կոդեինի հետքեր, որոնց օգտագործման ժամա-նակահատվածը համատասխանում է 26.03.2017թ-ից մինչև 26.05.2017թ. ամիսների վաղեմու-թյան:
Քրեական գործ հարուցելը մերժելու մասին 10.03.2020թ. որոշման համաձայն` քրեական գործ հարուցելը մերժվել է ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության նախկին քննիչ Արթուր Ստեփանի Ստեփանյանի մասով` հանցագործության դեպքի բացակայության մասով:

Դատարանի վերլուծություն.

ՀՀ Սահմանադրության 61-րդ հոդվածն ամրագրում է« որ յուրաքանչյուր ոք ունի իր իրավունքների և ազատությունների արդյունավետ դատական պաշտպանության իրավունք:
ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª
ՙՅուրաքանչյուր ոք ունի անկախ և անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդարացի« հրապարակային և ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունք՚:
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայնª
ՙ1© Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2© Օրենքով սահմանված պատիժը« ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատ-ժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին՚:
ՙՄարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին՚ եվ-րոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայնª
ՙՅուրաքանչյուր ոք« երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտա-կանությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ« ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկե-տում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք ¥®¤՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասը սահմանում է« որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադ-րությունների վրա« այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
Շարադրված դրույթների վերլուծությունից երևում է« որ հանցանք գործելու մեջ անձի մե-ղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա« այն ենթակա է հիմնավորման գործին վերաբերող փոխկապակցված« հավաստի ապացույցների բավարար ամ-բողջությամբ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
ՙԴատավորը« ինչպես նաև հետաքննության մարմինը« քննիչը« դատախազը ապացույց-ները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 41-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Հանցանքը համարվում է մի խումբ անձանց կողմից առանց նախնական համաձայ-նության կատարված, եթե դրան մասնակցել են այնպիսի համակատարողներ, ովքեր նախապես չեն պայմանավորվել հանցանքը համատեղ կատարելու մասին՚:
2. Հանցանքը համարվում է մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կա-տարված, եթե դրան մասնակցել են այնպիսի համակատարողներ, ովքեր նախապես՝ մինչև հան-ցագործությունն սկսելը, պայմանավորվել են հանցանքը համատեղ կատարելու մասին:
(...)՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` ՙՄիայն ապա-ցույցների հիման վրա են հաստատվում`
1¤ դեպքը և հանգամանքները ¥կատարման ժամանակը« տեղը« եղանակը և այլն¤©
2¤ կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին©
3¤ հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները©
4¤ անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ©
5¤ քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խըս-տացնող հանգամանքները©
6¤ այն հանգամանքները« որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատա-վարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները« եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1© Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության« թույլատրե-լիության« իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավա-րարության տեսանկյունից:
2© Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը« քննիչը« դատախազը« դատավորը« ղեկա-վարվելով օրենքով« ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի« լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համա-ձայնª ՙՄեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կա-յացվում է միայն այն դեպքում« երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորու-թյունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաս-տանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված« եթե դատարանը« ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով« հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակ-ներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա« դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա« ամ-բաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբա-նելով« սույն օրենսգրքի 360 հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայնª ՙԴատավճռի նկարագրական-պատճառաբանական մասում ցույց է տրվում ¥©©©¤ 3¤ այն ապացույցները« որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները« ինչպես նաև այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները՚:
Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 31.10.2014թ-ին կայացրած որոշմամբ արձանագրել է, որ. ՙՙԱպացույցների բավարարություն՚ հասկացության էությունը« ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները« դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս©Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում:
Մասնավորապես« վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը« համեմատական վերլուծության ենթարկելով ՙապացուցման առարկա՚ և ՙապացույցների բավարարություն՚ հասկացությունները« նշել է© ՙ¥®¤ եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս« թե ինչ է անհրա-ժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով« ապա ապացույցների բավարարությունը կապ-ված է այն ապացուցողական նյութի հետ« որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույց-ների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի հա-մար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը« մասնավորապես այն« թե ի±նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրա-քանչյուր հանգամանքը« և ի±նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով« ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուց-ման շրջանակների այնպիսի որոշումը« որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը« իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի« ապացույցների բավարարություն հասկա-ցության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ« այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին« թե մինչև ե±րբ պետք է հավաքվեն և հե-տազոտվեն ապացույցները« որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ« օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն« թե ե±րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը:
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վեր-լուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշներըª
1¤ վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք«
2¤ դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն«
3¤ անմեղության կանխավարկած՚ ¥տե°ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռա-բեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 14-15-րդ կե-տերը« իսկ վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքի« դատավարական որո-շումների հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության« անմեղության կանխավարկածի մասին մանրամասն տե°ս նույն որոշման 16-19-րդ կետերը¤:
29© Վերահաստատելով և զարգացնելով նախորդ կետում մեջբերված գործով արտահայ-տած իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է« որ ՙապացույցների բավարարությունը՚ որոշելու չափանիշներն են©
1¤ անմեղության կանխավարկածը«
2¤ վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը«
3¤ դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը:
30© Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել« որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նա-խադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է« որի համաձայնª որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված« քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակա-ռակը: Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածնե-րից է« որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ« միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով« այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատա-րանի նախադեպային իրավունքով: Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաս-տատված համարելը ոչ այլ ինչ է« քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում: Միևնույն ժամանակ« անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցու-թյան բացակայությունը նշանակում է« որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ: Այլ խոսքովª քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հա-վասարազոր է ապացուցված անմեղության:
Հարկ է նշել նաև« որ անմեղության կանխավարկածն ամրագրող նորմերը« ինչպես նաև նախադեպային իրավունքը սահմանում են ոչ միայն այդ սկզբունքի բուն էությունը« այլևª դրա հաղթահարման« նույնն է« թե անձի մեղավորության հաստատման համար անհրաժեշտ դատա-վարական չափորոշիչները: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Մ©Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է© ՙ¥®¤ ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարան-ներին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկվածª ապացուցման ենթակա հանգամանքների« այդ թվումª կոնկրետ հանցանքի հատ-կանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմ-նավորել վերաբերելի« փոխկապակցված« հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություն-ներով: Այլ խոսքովª հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների« կանխատեսումների կամ կարծիք-ների« այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև« որ մեղսագրվող հան-ցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը« իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է« որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկա-յացնելու պարտականությունը ¥®¤՚ ¥տե°ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մա-յիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը¤: Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ ¥տե°ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044 /01/11 որոշման 14-րդ կետը¤:
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնա-սիրությունը ևս ցույց է տալիս« որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշ-խավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը« ի թիվս այլոց« ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապա-ցույցներ ¥տե°ս« ի թիվս այլոց« Barbera Messegue and Jabardo v© Spain« գանգատ թիվ 10590/83« 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ« 77-րդ կետ« Janosevic v© Sweden« գանգատ թիվ 34619/97« 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ« 97-րդ կետ¤:
Այսպիսով« անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այն-պիսի ամբողջության առկայություն« որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ ¥հիմ-նավոր¤ կասկածից վեր ապացուցված համարելու« այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթա-դրություններ անելու համար:
31© Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշինª ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ©Հովհաննիսյանի և Ա©Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին« որ ՙ¥®¤ Ներքին համոզմունքը« որպես ապա-ցույցների գնահատման արդյունք« բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների ան-խզելի կապով© այն« մի կողմից« պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակ-ցությունից և հիմնվի դրանց վրա« իսկ մյուս կողմից« անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առա-ջացնի այն վստահությունը« որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պա-հանջների պահպանմամբ:
Ապացույցները« որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան« կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը« որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշում-ներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա« այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանք-ների լրիվ« օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը: ¥®¤՚ ¥տե°ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ /0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը¤:
Այսպիսով« ՙներքին համոզմունքը՚ սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է: Այն ապա-ցույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ ¥սուբյեկտիվ բնույթ¤: Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ« օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի« վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա« որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը ¥օբյեկտիվ բնույթ¤:
Ելնելով այն հանգամանքից« որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր« անհրա-ժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից« ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունք-ներից: Ի տարբերություն դրանց« ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի« ոչ վերաբերելի« անարժանահավատ ապացույցների վրա: Այլ խոսքով« ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի« գիտելիքի վրա« այլ ոչ թե ենթա-դրությունների« երևակայության« համակրանքի« հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա:
Ներքին համոզմունքիª որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված« բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է: Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրե-լիության« վերաբերելիության և արժանահավատության հատկանիշները« որոնց տեսանկյունից ապացույցները ենթակա են գնահատման:
31©1© Ապացույցների թույլատրելիության հատկանիշը վերաբերում է դրանց ձևական կող-մին: Դրա էությունը կազմում է ապացույցները ձեռք բերելիս օրենքով նախատեսված դատավա-րական պահանջների պահպանվածությունը և ենթադրում է©
- աղբյուրի օրինականությունª ապացույցը պետք է ձեռք բերվի միայն օրենքով սահման-ված աղբյուրներից ¥ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մաս¤«
- ձեռքբերման միջոցների օրինականությունª պետք է պահպանված լինեն ապացույցների ձեռքբերմանն ուղղված գործողություններ կատարելուն օրենքով առաջադրված պահանջները«
- դատավարական ձևակերպումª ապացույցը« դրա ձեռքբերման գործընթացը պետք է օրենքով սահմանված կարգով ենթարկվեն դատավարական ձևակերպման«
- լիազորված սուբյեկտª այն պետք է ստացված լինի ապացույց ձեռք բերելու լիազորու-թյամբ օժտված սուբյեկտի կողմից:
Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու հիմքերը հստակ սահմանված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածով:
31©2© Վերաբերելիությունն ապացույցի կարողությունն է իր բովանդակությամբ ծառայելու ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքները« գործի քննության և լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ տվյալները բացահայտելուն և հաստատելուն: Այլ խոսքովª ապա-ցույցի վերաբերելիության հատկանիշն արտացոլում է ապացույցի և գործի քննության ու լուծ-ման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների միջև կապը: Ապացույցը կհամարվի վե-րաբերելի« եթե տեղեկություններ պարունակի գործի համար որևէ նշանակություն ունեցող փաս-տի մասին:
31©3© Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույ-ցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը« որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դա-տարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները©
ա¤ ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները ¥օրինակª փորձագետի ձեռնհասությունը« ցուց-մունք տվող անձի շահագրգռվածությունը« որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները« վիճակը« ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ« որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանք-ներն ընկալելու« մտապահելու« վերարտադրելու գործընթացի վրա¤«
բ¤ ապացույցի ձևավորման հանգամանքները ¥օրինակª վկայի կողմից կոնկրետ հանգա-մանքն ընկալելու պայմանները« պաշտպանի« ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն¤«
գ¤ ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը«
դ¤ ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հան-գամանքների առկայությունը«
ե¤ նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջª բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդա-կությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների ար-ժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկություն-ների բովանդակությունը« համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ« պարզել դրանց համապա-տասխանությունը կամ հակասությունը« հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա:
32© Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրա-վական նշանակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որո-շելու մյուսª դատավարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի մի-ջոցով ¥սույն չափանիշի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքո-րոշումների մասին տե°ս նաև Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 18-րդ կետը¤: Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության են-թարկելու պարտականություն:
Վերջին դիրքորոշումը բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդ-վածի 4-րդ մասի պահանջից« որի համաձայնª ՙԴատարանի դատավճիռը պետք է լինի պատ-ճառաբանված: Պատճառաբանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները՚:
Դատական ակտի պատճառաբանվածության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրա-դարձել է Ֆ©Գալստյանի գործով որոշման մեջ« որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին« որ ՙ¥®¤ Դատական ակտի պատճառաբանվածությունը կոչված է պարզաբանելու« թե ինչու է դատարանը եկել այս կամ այն հետևության« որ իրավանորմերով է ղեկավարվել նման որոշում կայացնելիս և միևնույն ժամանակ հնարավորություն է ստեղծում վերադաս դատարանի կողմից դատական ակտի օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման համար:
¥®¤ Պատճառաբանված որոշման բացակայությունն արդեն իսկ օբյեկտիվորեն սահմա-նափակում է վերադաս դատական ատյանի հնարավորությունը` լիարժեք դատական ստուգման ենթարկելու բողոքարկվող դատական ակտի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը և կա-յացնելու արդարացի որոշում« հետևաբար դատական ակտի չպատճառաբանված լինելը հան-գեցնում է քրեական դատավարության կարևորագույն սկզբունքներից մեկի` ՀՀ Սահմանադրու-թյամբ և քրեադատավարական օրենքով երաշխավորված արդար դատական քննության իրա-վունքի խախտման:
¥®¤ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր մի շարք որոշումներումª ներպե-տական դատարանների կողմից կայացված որոշումների չպատճառաբանվածությունը կամ ոչ բավարար պատճառաբանվածությունը դիտել [է] ՙՄարդու իրավունքների և հիմնարար ազա-տությունների պաշտպանության մասին՚ եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասով երաշխավորված` անձի արդար դատական քննության իրավունքի խախտում ¥տե°ս Սալովն ընդ-դեմ Ուկրաինայի ¥Salov v© Սkraine¤ 06©09©2005 թվականի որոշումը« գանգատ թիվ 65518/01« Բոլ-դեան ընդդեմ Ռումինիայի ¥Boldea v© Romania¤ 15©02©2007 թվականի որոշումը« գանգատ թիվ 19997/02« Գրադինարն ընդդեմ Մոլդովայի ¥Gradinar v© Moldova¤ 08©04©2008 թվականի որոշումը« գանգատ թիվ 7170/02¤՚ ¥տե°ս Ֆրունզիկ Գալստյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվա-կանի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09 որոշման 18-20-րդ կետերը¤:
Վերահաստատելով Ֆ©Գալստյանի գործով որոշմամբ ձևավորած իրավական դիրքորո-շումըª Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է« որ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և թույլատրելիության« վերաբերելիության ու արժանահավատության տես-անկյունից գնահատման ենթարկել այն ապացույցները« որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները« ինչպես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները ¥ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի 3-րդ կետ¤: Հա-կառակ դեպքում ապացույցների գնահատումը« դրա արդյունքում դատարանի համապատաս-խան ներքին համոզմունքի ձևավորումը կկրեն սուբյեկտիվ բնույթ« կհանգեցնեն կամայականու-թյան և անձի արդար դատաքննության իրավունքի խախտմանª սահմանափակելով նաև դատա-կան ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը ստուգելու վերադաս դատարանի հնա-րավորությունը:
33© Սույն որոշման 29-32-րդ կետերում կատարված իրավական վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է« որ գործի լուծման համար ապացույցների բավա-րարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայ-մանավորում են միմյանց: Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի« վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն« որը« հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը« անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ« ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կա-յացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
Ս©Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է© ՙԱպա-ցույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով ¥®¤ : Ակնհայտ է« որ ապացույցները բավարար չեն« եթե`
1¤ գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար«
2¤ եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ«
3¤ այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում:՚ ¥տե°ս Սիրակ Սա-քանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը¤:
Այսպիսով« Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է« որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի ՙհիմնավոր կասկածից վեր՚ ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում« ՙհիմնավոր կասկածից վեր՚ ապա-ցուցողական չափանիշ ասելով« պետք է հասկանալ փաստական տվյալների ¥ապացույցների¤ այնպիսի համակցություն« որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերո-գրյալը չի նշանակում« որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կա-րող առաջացնել որևէ կասկած« սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան ¥խիստ ցածր¤: Այլ խոսքովª մեղադրանքը կազմող յուրաքանչ-յուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով« որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած՚:
Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալներին առաջադրված մեղադրանքն ու համակ-ցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգա-մանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հան-գում է հետևության, որ ամբաստանյալների կատարած արարքներին տրվել է ճիշտ քրեաիրա-վական գնահատական, քրեական գործի` դատարանի կողմից գնահատված ապացույցները ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ, և սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատ-վում է, որ ամբաստանյալ Ա.Նաեբին կատարել է հանցագործություններ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 38-34-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ Կ.Մարգարյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 34-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, որոնցով և նրանք պետք է պատաս-խանատվության ենթարկվեն:
Միաժամանակ, դատարանը, նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալներին մեղադրանք է առաջադրվել հանցագործությունները նախնական համաձայնությամբ կատարելու համար, գըտ-նում է, որ նախաքննությամբ չի ապացուցվել, իսկ դատաքննությամբ չհաստատվեց, որ նրանք գործել են նախնական համաձայնությամբ, այսինքնª նախապես՝ մինչև հանցագործությունն սկսելը, պայմանավորվել են հանցանքը համատեղ կատարելու մասին:
Դատարանը հետազոտված ապացույցների գնահատմամբ ապացուցված է համարում, որ ամբաստանյալներն իրենց մեղսագրաված հանցագործությունները կատարել են առանց նախնա-կան համաձայնության:
Դատարանը, անդրադառնալով սույն դատավճռի ՙԱպացույցների հետազոտում և գը-նահատում՚ մասում շարադրված ամբաստանյալների դատաքննական ցուցմունքներին, արձա-նագրելով, որ դրանցով հաստատվում է ԻԻՀ-ից տեղափոխված դետալները Կանդա ուղարկելու նպատակով ամբաստանյալ Ա.Նաեբիի կողմից ամբաստանյալ Կ.Մարգարյանին հանձնելու փաստը, գտնում է, որ իրենց մեղսագրված հանցաքները կատարած չլինելու մասին դրանցում նշված նրանց պատճառաբանություններն ու մյուս փաստական հանգամանքները դատաքննու-թյամբ չհաստատվեցին, դրանք հակասում են միմյանց և հերքվում են, իսկ նրանց կատարած հանցագործությունները հաստատվում են սույն դատավճռի նույն մասում շարադրված ու դատա-րանի կողմից որպես արժանահավատ գնահատվող մնացած ապացույցների համակցությամբ:
Դատարանն արձանագրում է, որ առկա են էական հակասություններ ամբաստանյալների դատաքննական ցուցմունքներում: Մասնավորապես` ամբաստանյալ Ա.Նաեբին իր ցուցմունքում նշել է, որ Կ.Մարգարյանն իր փոխանցած ծանրոցը չի բացել, այլ միայն արտաքինից է տեսել, բացի այդ, Կանադայի հասցեատիրոջ հեռախոսահամարն ու հասցեն Բեհրուզ Ամիննեժադեն է գրել թղթի վրա, ինքն էլ փոխանցել է Կ.Մարգարյանին, մինչդեռ Կ.Մարգարյանը դատաքննու-թյամբ հայտնեց, որ ինքը ծանրոցի փաթեթավորումը բացել է, ստուգել և տեսել է, որ ներսում մետաղյա դետալ է, իսկ Կանադայի հասցեատիրոջ տվյալները թղթի վրա Ա.Նաեբին է գրել և փոխանցել իրեն:
Էական հակասություններ են առկա նաև ամբաստանյալ Կ.Մարգարյանի նախաքննական ու դատաքննական ցուցմունքներում: Ընդ որում, առկա են բազմաթիվ հակասություններ նաև Կ.Մարգարյանի դատաքննական, տարբեր դատական նիստերում տված ցուցմունքներումª կապ-ված հանցագործության կատարման հանգամանքների և փաստական տվյալների հետ, որպիսի հակասությունների առկայությունը նա բացատրեց, որ դրանք կապված են այն հանգամանքների հետ, որ նախաքննական ցուցմունքները տվել է գործը քննող քննիչի թելադրանքով, իսկ դատա-քննական ցուցմքունքներըª իր առաջին պաշտպանի խորհրդով:
Նշվածի կապակցությամբ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ հատուկ քննչական ծառա-յության ՀԿԳ ավագ քննիչ Հ.Մանանդյանի 10.03.2020թ. որոշմամբ նյութերով քրեական գործի հարուցումը մերժվել է` ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության նախկին քննիչ Արթուր Ստեփանի Ստե-փանյանի մասով` հանցագործության դեպքի բացակայության հիմքով, իսկ պաշտպանի կողմից կատարված ենթադրյալ հանցագործության մասին ամբաստանյալ Կ.Մարգարյանը պատկան մարմիններին չի դիմել, չնայած հայտնեց, որ պատրաստվում է հանցագործությամ մասին հա-ղորդում տալ:
Դատարանը նաև արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Կ.Մարգարյանի նշած պաշտպանն ամբաստանյալ Կ.Մարգարյանի ցուցմունք տալու օրվա դրությամբ զրկված չի եղել արտոնագ-րից:
Միաժամանակ, դատարանը գտնում է, որ վերը նշված պատճառաբանություններով ամ-բաստանյալները ցանկանում են խուսափել իրենց կատարած հանցանքների համար պատաս-խանատվությունից և պատժից:
Այսպիսով, ապացույցների վերաբերելիության, գնահատման և անմեղության կանխա-վարկածի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած, վերը շարադրված իրավական դիր-քորոշումների լույսի տակ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, վերը շարադրված հիմնավորումներով և պատճառաբանություններով դատարանը հաստատված և ապացուցված է համարում, որ ամբաստանյալ Կ.Մարգարյանն իրացնելու նպատակով ձեռք է բերել, պահել և փոխադրել առանձնապես խոշոր չափովª 2305,133 գրամ քաշով, ՙԱփիոն՚ տեսա-կի թմրամիջոց, որը փորձել է Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով մաքսանեն-գությամբ՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելով, առաքել Կանադա, սակայն, հանցա-գործութ-յունն ավարտին չի հասցվել նրա կամքից անկախ հանգամանքներով, իսկ ամբաստանյալ Ա.Նա-յեբը կազմակերպել է ամբաստանյալ Կ.Մարգարյանի կողմից իրացնելու նպատակով խոշոր չա-փովª 2305,133 գրամ քաշով, ՙԱփիոն՚ տեսակի թմրամիջոցի ձեռք բերումը, այն պահելն ու փո-խադրելը, ինչպես նաև դրանք է Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով մաքսա-նենգությամբ՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելով, Կանադա առաքելու փորձը:
Դատարանը, անդրադառնալով ամբաստանյալներ Ա.Նայեբին և Կ.Մարգարյանին առա-ջադրված մեղադրանքները դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով չհաստատվելու, նախաքննության ընթացքում ոչ օբյեկտիվ, լրիվ ու բազմակողմանի քննություն իրականացնելու, նրանց կողմից թմրանյութի առկայության փաստը չգիտակցելու /սուբյեկտիվ կողմի բացակա-յության/ վերաբերյալ պաշտպաններ Ս.Մալխասյանի, Գ.Գալիկյանի և Ա.Ղազարյանի պատճա-ռաբանություններին, գտնում է, որ դատարանի վերը նշված վերլուծությամբ ու հիմնավորումնե-րով նշված պատճառաբանություններն անհիմն են և հերքվել են դատաքննությամբ:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Ա.Նայեբի ցուցմունքում նշված այն հանգամանքին, որ իր հետ է եղել Բ.Ամիննեժադին, վերջինս թմրանյութերի մաքսանենգության համար ձերբակալվել է Վրաստանում, որտեղ որպես նրա թարգմանիչ իրեն բաց են թողել, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի նշած հայտարարությունը որևէ փաստական տվյալով, ապացույցով չի հիմ-նավորվում:
Ինչ վերաբերում է պաշտպաններ Գ.Գալիկյանի և Ա.Ղազարյանի ճառում բարձրացված այն հարցին, որ կասկածելը բավարար չէ փաստելու համար, որ անձը գիտակցել է, նախատեսել և ցանկացել է հանրորեն վտանգավոր արարք կատարելը և դրա հետևանքների վրա հասնելը, ապա դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Կ.Մարգարյանի նախաքննական ցուց-մունքի համաձայնª նա ոչ միայն կասկածել այլև քաջ գիտակցելով, որ Ա.Նայեբի տված ծան-րոցում թմրամիջոց է թաքցված և վերջինս ստում էª ասելով, որ ծանրոցում սրբիչ պատրաստելու հաստոցի համար նախատեսված դետալներ են, վերցրել է նշված ծանրոցը, պահել իր բնակա-րանում, տարել է փոստային ծառայություն և փորձել է այն առաքել Կանադա, ինչը բավարար է փաստելու, որ նա գիտակցել, նախատեսել և ցանկացել է հանրորեն վտանգավոր արարքներ կա-տարելը և դրա հետևանքների վրա հասնելը, հաշվի առնելով նաև, որ նա նաև ցումունք է տվել այն մասին, որ ծանրոցը փոստային ծառայությամբ ուղարկել է, որպեսզի շուտ ազատվի դրանից և որ դետալները ՀՀ-ում չմնան:
Ամբաստանյալների նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատիժների տեսակն ու չափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրանց կատարած հանցագործությունների բնույ-թը, հանրության համար վտանգավորության բարձր աստիճանները և հետևանքները, այնպես էլ նրանց անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները:
Դատաքննությամբ ամբաստանյալների պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրաց-նող հանգամանքներ չարձանագրվեցին:
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Կ.Մարգարյանի պատիժն ու պատասխանատվութ-յունը մեղմացնող հանգամանք, հաշվի է առնում, որ նրա խնամքին է գտնվում անչափահաս երե-խան:
Դատարանը որպես Կ.Մարգարյանի անձը բնութագրող տվյալ, հավի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը« դա կատարելու հանգա-մանքներին« հանցավորի անձնավորությանը« անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայնª
ՙ1© Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդ-վածի սահմաններումª հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2© Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությանª հանրության համար վտան-գավորության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով« այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3© Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակ-վում է« եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները՚:
Մեջբերված իրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08« ԵԿԴ/0042/01/11« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումնե-րում: Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրա-վունքի համաձայնª պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների ¥պատժի¤ համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է« եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը« ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակ-ներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հան-գեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը հա-մընդհանուր բնույթ ունի« իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գոր-ծով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի« հանցավորի անձի« պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատ-ման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատես-վածª պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալների անձը, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանցագործությունները կատա-րելուց հետո նրանց դրսևորած վարքագիծը, թմրամիջոցի տեսակն ու չափը, ելնելով գործի փաս-տական տվյալների և հանգամանքների վերլուծության հիման վրա դատարանի մոտ ձևավոր-ված նրա բարոյահոգեբանական ու քրեաիրավական բնութագրերից և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ ու 61-րդ հոդվածներով սահմանվածª արդարության, պատասխանատվության անհատա-կանացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, հանգում է հետևության, որ ամ-բաստանյալների ուղղվելը հնարավոր չէ առանց պատիժը կրելու, և գտնում է, որ նրանք պետք է դատապարտվեն ազատազրկմանª մաքսանենգության առարկա հանդիսացող թմրամիջոցի բըռ-նագրավմամբ և որպես իրեղեն ապացույց ոչնչացմամբ, ու կրեն պատիժներ, ինչն անհրաժեշտ ու բավարար է նաև սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և նրանց կողմից նոր հանցագոր-ծությունների կատարումը կանխելու համար:
Ինչ վերաբերում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով որ-պես պարտադիր լրացուցիչ պատիժ նախատեսված գույքի բռնագրավման նշանակման իրավա-չափության հարցին, դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Գույքի բռնագրավումը դատապարտյալի սեփականությունը համարվող գույքը կամ դրա մի մասը հարկադրաբար և անհատույց վերցնելն է` ի սեփականություն պետության:
2. Գույքի բռնագրավման չափը դատարանը որոշում է` նկատի ունենալով հանցա-գործությամբ հասցված գույքային վնասի, ինչպես նաև հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված գույքի չափը: Գույքի բռնագրավման չափը չի կարող գերազանցել հանցագործությամբ հասցված վնասի կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված օգուտի չափը:
3. Գույքի բռնագրավումը կարող է նշանակվել շահադիտական դրդումներով կատարված ծանր և առանձնապես ծանր հանցանքների համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախա-տեսված դեպքերում:
(…)՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Դատարանի դատավճռում, ինչպես նաև քրեական գործի վարույթը կարճելու մասին որոշման մեջ իրեղեն ապացույցների հարցի լուծումը կատարվում է հետևյալ կանոնների պահ-պանմամբ`
1) հանցագործության գործիքները, ինչպես նաև շրջանառությունից հանված առար-կաները բռնագրավվում և հանձնվում են համապատասխան պետական հիմնարկներին, իսկ արժեք չներկայացնելու դեպքում` ոչնչացվում են.
2) արժեք չներկայացնող իրերը ոչնչացվում են օրենսդրությամբ սահմանված կարգով, իսկ շահագրգռված անձանց միջնորդության դեպքում` կարող են հանձնվել նրանց:
(…)՚:
Հիշատակված իրավակարգավորումների վերլուծությունը հանգեցնում է նրան, որ գույքի բռնագրավման ձևով պատիժ նշանակելու, առավել ևս նշված պատժատեսակն ի կատար ածելու համար համար անհրաժեշտ է նախ և առաջ որոշել կամ այդ գույքի արժեքը կամ հանցա-գործությամբ հասցված գույքային վնասի, ինչպես նաև հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված գույքի չափը, մինչդեռ քննարկվող դեպքում որպես գույք հասկացություն գործ ունենք ՙԱփիոն՚ տեսակի թմրամիջոցի հետ, որը համարվում է չթույլատրվող, շրջանառությունից հանված առար-կա և որի արժեքը այս կամ այն կերպ որոշելն անհնար է: Ուստի, դատարանը գտնում է, որ վե-րոգրյալ օրենսդրական նորմերի լույսի ներքո, հիշյալ լրացուցիչ պատիժն ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակվել չի կարող և այն ոչ թե պետք է բռնագանձել կամ բռնագրավել հօգուտ պետության կամ հանձնել իրավասու պետական մարմիններին, այլ որպես իրեղեն ապացույցª արժեք չներկայացնելու հիմքով, ոչնչացնել:
Քննության առնելով ամբաստանյալների նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցների հարցը` դատարանը գտնում է, որ նրանց նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցները` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, պետք է թողնվեն անփոփոխ:
Վերոգրյալների հիման վրա ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 367-րդ և 369-372-րդ հոդվածներով` դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

1.Կարինե Դահարի Մարգարյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 34-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով Կ.Մարգարյանին դատապարտել ազատազրկման 7 (յոթ) տարի ժամկետովª առանց գույքի բըռ-նագրավման:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով Կ.Մարգարյանին դատապարտել ազատազրկման 8 (ութ) տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայնª նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, որպես վերջնական պատիժª նշանակել ազատազրկում 8 (ութ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետովª առանց գույքի բռնագրավման:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայնª նշանակված պատժին հաշվակցել Կ.Մարգարյանին կալանքի տակ պահած ժամկետըª 3 (երեք) օրը, և թողնել կրելու ազատազըր-կում 8 (ութ) տարի 5 (հինգ) ամիս 27 (քսանյոթ) օր ժամկետով:
Կ.Մարգարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցըª չհեռանալու մասին ստորա-գրությունը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
2. Ալի Հաբիբոլլահի Հասսան Նայեբին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 38-34-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով Ա.Հասսան Նայեբին դատապարտել ազատազրկման 8 (ութ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետովª առանց գույքի բռնա-գրավման:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով Ա.Հասսան Նա-յեբին դատապարտել ազատազրկման 9 (ինը) տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայնª նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, որպես վերջնական պատիժª նշանակել ազատազրկում 12 (տասներկու) տարի ժամկետովª առանց գույքի բռնագրավման:
ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում Ա.Հասսան Նայեբի պատ-ժի կրման սկիզբը հաշվել 2017թ. օգոստոսի 26-ից:
Ա.Հասսան Նայեբի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ` մին-չև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Իրեղեն ապացույցներըª 2305,033 գրամ քաշով ՙԱփիոն՚ տեսակի թմրամիջոցը և մետաղ-յա դետալները, ոչնչացնել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակ-վելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ