Հիմնական

Գործի համար: ԵԿԴ/0259/01/17
Վիճակագրական տողի համար : 11.1

Պատասխանող

Ֆարիբորզ Դաբիրիանմողադամ
Ֆարիբորզ Դաբիրիանմողադամի Ֆարամազի
Ֆարիբորզ Դաբիրիանմողադամի

Դատավոր

Քրեական վերաքննիչ

Արմեն Դանիելյան

Ռուբիկ Մխիթարյան

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ

Գագիկ Պողոսյան

Դատավոր

Քրեական վերաքննիչ

Արմեն Դանիելյան

Ռուբիկ Մխիթարյան

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ

Գագիկ Պողոսյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամիին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարման համար, որ նա առանձնապես խոշոր չափերովթմրամիջոց իրացնելու դիտավորությամբ, գործով չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում անհայտ անձից ձեռք է բերել ու 2017թ. հունիսի 12-ին Թեհրան-Երևան չվերթով, ՀՀ <<Զվարթնոց>> օդանավակայանով, մաքսային հսկողությունից թաքցնելու եղանակով, ՀՀ պետական սահմանով տեղափոխել է առանձնապես խոշոր չափերով` 5561.8 գրամ հաստատուն չոր քաշով <<Ափիոն>> տեսակի թմրամիջոց:
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Քրեական վերաքննիչ 2018-10-29 16:00 2-րդ Կայացվել է
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2018-06-18 15:00 1 Կայացել է
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2018-05-07 12:00 1 Նշանակվել է դատական նիստ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2018-04-16 16:30 1 Նշանակվել է դատական նիստ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2018-03-19 15:00 1 Նշանակվել է դատական նիստ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2018-02-12 12:00 1 Նշանակվել է դատական նիստ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2017-12-20 12:00 1 Նշանակվել է դատական նիստ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2017-11-01 15:30 1 Կայացել է
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ԵԿԴ/0259/01/17

29 հոկտեմբերի 2018թ. ք.Երևան


ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ
ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ
Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Հ.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`

ԹԱՐԳՄԱՆԻՉ` Հ.ԹԱԽՄԱՍՅԱՆԻ

ՊԱՇՏՊԱՆ` Է.ԱՂԱՋԱՆՅԱՆԻ

ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ֆ.ԴԱԲԻՐԻԱՆՄՈՂԱԴԱՄԻ


Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 18.01.2018թ. դատավճռի դեմ.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

14.06.2017թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով հարուցել է թիվ 58209317 քրեական գործը:
17.06.2017թ.որոշում է կայացվել Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 17.06.2017թ. որոշմամբ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանքը։
23.09.2017թ. թիվ 58209317 քրեական գործից անջատվել է Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամի մասը, քրեական գործին շնորհվել է 58213917 համարը և այն ընդունվել է վարույթ։
25.09.2017թ. որոշմամբ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամին նախկնում առաջադրված մեղադրանքի ծավալը փոփոխվել է և նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով։
2017թ. հոկտեմբերի 3-ին թիվ 58213917 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 18.01.2018թ. դատավճռով.
Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամը ճանաչվել է մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով Ֆ.Դաբիրիանմողադամը դատապարտվել է ազատազրկման` 8 (ութ) տարի ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով Ֆ.Դաբիրիանմողադամը դատապարտվել է ազատազրկման` 8 (ութ) տարի ժամկետով՝ մաքսանենգության առարկա հանդիսացող թմրամիջոցի բռնագրավմամբ և հօգուտ պետության բռնագանձմամբ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 2-ր մասի համաձայն՝ Ֆ.Դաբիրիանմողադամը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտվել է ազատազրկման` 6 (վեց) տարի ժամկետով՝ մաքսանենգության առարկա հանդիսացող թմրամիջոցի բռնագրավմամբ և հօգուտ պետության բռնագանձմամբ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, որպես վերջնական պատիժ՝ նշանակվել է ազատազրկում` 12 (տասներկու) տարի ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման։
Վճռվել է նաև.
Սույն դատավճռով բռնագրավման և հօգուտ պետության բռնագանձման ենթակա <Ափիոն> տեսակի թմրամիջոցը՝ որպես իրեղեն ապացույց, վերադարձնել նախաքննության մարմնին՝ այն վերջինիս վարույթում գտնվող թիվ 58209317 քրեական գործով հետագայում տնօրինելու համար։
Ֆ.Դաբիրիանմողադամից անձնական խուզարկությամբ առգրավված <Հուավեյ> մոդելի բջջային հեռախոսը, 115.000 իրանական ռեալ գումարը, 2 հատ բանկային պլաստիկ քարտերը, 1 հատ այցեքարտը և <Իրան Ասեման Էյրլայնս> գրառումով էլեկտրոնային ավիատոմսը հանձնել Ֆ.Դաբիրիանմողադամիի ներկայացուցչին, իսկ 2 դեղահաբը՝ ոչնչացնել։
ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում Ֆ.Դաբիրիանմողադամի պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2017թ. հունիսի 15-ից։
Ֆ.Դաբիրիանմողադամի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 18.06.2018թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել պաշտպան Է.Աղաջանյանը

Գործի փաստական հանգամանքները.

Ամբաստանյալ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. <Առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց իրացնելու դիտավորությամբ գործով չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում անհայտ անձից ձեռք է բերել ու 2017 թվականի հունիսի 12-ին Թեհրան-Երևան չվերթով ՀՀ <Զվարթնոց> օդանավակայանով՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելու եղանակով, ՀՀ պետական սահմանով տեղափոխել է առանձնապես խոշոր չափերով` 5561,8 գրամ հաստատուն չոր քաշով, <Ափիոն> տեսակի թմրամիջոց, այն ապօրինի պահել և փոխադրել Երևան քաղաքի <Շիրակ> հյուրանոց ու, նախապես տեղեկացված լինելով Կանադայում բնակվող Արամ Տոդակյանի և Երևան քաղաքի բնակիչ Արսեն Պետրոսյանի միջև նշված թմրամիջոցն ստանալու և Կանադա ուղարկելու վերաբերյալ ձեռք բերված պայմանավորվածության մասին, նույն օրը <Շիրակ> հյուրանոցում թմրամիջոցները փոխանցել է Արսեն Պետրոսյանին, վերջինիս տվել 500 ԱՄՆ դոլար և Կանադայի երկու հասցեներ` այդ կերպ նախապատրաստելով փոստային առաքման եղանակով, մաքսանենգ ճանապարհով հիշյալ թմրամիջոցների փոխադրումը Կանադա, սակայն հանցագործությունն իր կամքից անկախ հանգամանքներով ավարտին չի հասցրել, քանի որ բացահայտվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից իրականացված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում>։
Ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից հաստատված է համարվել, որ ամբաստանյալ, ԻԻՀ քաղաքացի Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամն առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց իրացնելու դիտավորությամբ անհայտ անձինց ձեռք է բերել առանձնապես խոշոր չափերով` 5561,8 գրամ հաստատուն չոր քաշով, <Ափիոն> տեսակի թմրամիջոց, որը 12.06.2017թ-ին Թեհրան-Երևան չվերթով, մաքսային հսկողությունից թաքցնելու եղանակով ՀՀ պետական սահմանով` <Զվարթնոց> օդանավակայանով, տեղափոխել է ՀՀ։ Այնուհետև, նշված թմրամիջոցն իրեն դիմավորած վկա Արսեն Պետրոսյանի ավտոմեքենայով տեղափոխել է Երևան քաղաքի <Շիրակ> հյուրանոց և, նախապես տեղյակ լինելով Արսեն Պետրոսյանի և Կանադայում բնակվող մեկ այլ անձի միջև նշված թմրամիջոցն ստանալու և Կանադա ուղարկելու վերաբերյալ ձեռք բերված պայմանավորվածության մասին, հյուրանոցի սպասասրահում նշված թմրամիջոցը 500 ԱՄՆ դոլարի և Կանադայի հասցեների հետ միասին փոխանցել է Ա.Պետրոսյանին` այդ կերպ նախապատրաստելով փոստային ծառայության միջոցով թմրամիջոցի առաքումը Կանադա, սակայն հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով ավարտին չի հասցվել, քանի որ բացահայտվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից իրականացված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում։
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.

Պաշտպանը վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է.
Ամբողջությամբ բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 18.06.2018թ. դատավճիռը.
Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական հետապնդումը դադարեցնել` նրա փաստացի կատարված արարքին տալով ճիշտ քրեաիրավական գնահատական:
Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմնավորումներով.
Բողոքի հեղինակը գտել է, որ Երևան քաղաքի ընղհանուր իրավասության դատարանի 18.06.18 թ-ի դատավճիռն օրինական և հիմնավորված չէ, ուստի, այս առումով ենթակա է բեկանման և փոփոխման։ Ֆ.Դաբիրիանմողադամի նկատմամբ ՀՀ քր. օր-ի 267.1 հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով. 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել՝ նրա փաստացի կատարված արարքին տալով ճիշտ քրեաիրավական գնահատական։
Ուսումնասիրելով դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները և գործի փաստական հանգամանքները, պաշտպանական կողմը գտնում է, որ սույն գործով ինչպես նախաքննության ժամանակ, այդպես էլ դատարանում չի հիմնավորվել ամբաստանյալ Ֆ.Դաբիրիանմողադամի կողմից մաքսանենգ ճանապարհով առանձնապես խոշոր չափերի <Ապիոն> տեսակի թմրամիջոցի տեղափոխումը ԻԻՀ-ից ՀՀ, իրացնելու նպատակով այդ թմրամիջոցի ապօրինի փոխադրումը և փոստային առաքման միջոցով նշված թմրամիջոցը մաքսանենգ ճանապարհով Կանադա փոխանցելու նախապատրաստությունը։
Պաշտպանական կողմը գտել է, որ սույն քր. գործով չի կատարվել բազմակողմանի լրիվ և օբյեկտիվ քննություն։ Նախաքննությունը կատարել է թերի, հապճեպորեն, ապացույցների հավաքման միակողմանի՝ մեղադրող հակումով, մեղադրանքի հիմքում չստուգված տվյալներ և ենթադրություններ դնելով, կասկածելի հանգամանքները <աչքաչափի> սկզբունքով՝ ի վնաս մեղադրյալի գնահատելով, դրանք բազբակողմանի վերլուծության և ստուգման չենթարկելով և առաջադված մեղադրանքին համապատասխանեցնելով։ Դրա արդյունքում, արհեստականորեն ծանրացվել է իր պաշտպանյալի փաստացի կատարած արարքը, որին տրվել է սխալ իրեաիրավական գնահատական և նրան վերագրվել է այնպիսի հանցավոր արարքների կատարում, որն ինքը իրականում չի կատարել և կազմվել է ոչ օբյեկտիվ մեղադրական եզրակացություն։
/…/
Ուստի՝ Ֆ. Դաբիրիանմողադամի նկատմամբ ՀՀ քր. օր-ի 267.1 հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, և նրա փաստացի կատարած արարքին պետք է տրվի ճիշտ քրեաիրավական գնահատական՝ /…/
Բողոքի հեղինակը նշել է, որ Ֆ.Դաբիրիանմողադամին մեղսագրված՝ ՀՀ քր.օր-ի 267.1 հ-ի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարքները, սուբյեկտիվ կողմից կարող են կատարվել միայն ուղղակի դիտավորությամբ, երբ անձը գիտակցում է իր արարքի հանրության համար վտանգավոր բնույթը, նախատեսում է դրա վտանգավոր հետևանքները և ցանկանում է դրանց առաջացումը։
Մինչդեռ՝ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով, որևէ ձևով չի հիմնավորվել որ Ֆ.Դաբիրիանմողադամը իմացել է, կամ կարող էր իմանալ, որ իրեն տրամադրված գործարանային արտադրության <Nescafe…1kg> գրառմամբ պոլիէթիլենային թվով 6 փաթեթներում կարող էր լինել թմրամիջոց, գիտակցել է, որ ապօրինի՝ մաքսանենգ ճանապարհով թմրամիջոց է տեղափոխում, ԻԻՀ-ից ՀՀ կամ ցանկացել է ապօրինի իրացնել թմրամիջոցը Ա.Տոդակյանին՝ փոստային առաքման միջոցով ցանկանալով՝ մաքսանենգ ճակապարհով նշված թմրամիջոցը փորձել տեղափոխել Կանադա։
Ավելին, դատաքնությամբ չի հիմնավորվել նաև, որ Ֆ. Դաբիրիանմողադամը առհասարակ ճանաչել է կամ որևէ կապ ունեցել է արդյոք Կանադայում մշտապես բնակվող Ա. Տոդակյանին, ում իբր փորձել է մաքսանենգ ճանապարհով առանձնապես խոշոր չափերի թմրամիջոց իրացնել։
Այս առումով, պաշտպանական կողմը գտնում է, որ վարույթ իրականացնող մարմնի կողմից դատարան ներկայացրած և հետազոտված անուղակի ապացույցները, որոնք ըստ էության միայն ենթադրության բնույթ են կրում, կարող են առավելագույնը միայն ողջամիտ կասկած առաջացնել, առ այն, որ Ֆ.Դաբիրիանմողադամը որևէ առնչություն ունի իրեն մեղսագրված հանցավոր արարքների հետ։
Այս առումով, պաշտպանական կողմը գտնում է, որ Ֆ.Դաբիրիանմողադամի փաստացի կատարած գործողություններում բացակայում է, ՀՀ քր. օր-ի 267.1 հ-ի 4-րդ մասի 1-ին կետով 35–267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը՝ դիտավորությունը, ինչը բերում է ամբողջ հանցակազմի բացակայության։
Ուստի, Ֆ.Դաբիրիանմողադամի նկատմամբ ՀՀ քր. օր-ի 267.1 հ-ի 4-րդ մասի 1-ին կետով. 35– 267. 1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցվի և փաստացի կատարած արարքին տրվի ճիշտ քրեաիրավական գնահատական։

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ պաշտպանի կողմից ներկայացրած վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Քրեական պատասխանատվության հիմքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները:
Անձնական պատասխանատվության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն` անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն անձամբ իր կատարած հանցանքի համար:
Ըստ մեղքի պատասխանատվության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 1-ին մասի` անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն հանրության համար վտանգավոր այնպիսի գործողության կամ անգործության և հանրության համար վտանգավոր հետևանքների համար, որոնց վերաբերյալ նրա մեղքը հաստատված է իրավասու դատարանի կողմից:
Քրեադատավարական օրենսդրության խնդիրներն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական դատավարությունն իրականացվում է ապահովելու համար`
1) անձի, հասարակության և պետության պաշտպանությունը հանցագործությունից.
2) անձի և հասարակության պաշտպանությունը պետական իշխանության ինքնիրավ գործողություններից և չարաշահումներից` կապված իրական կամ ենթադրվող հանցավոր արարքի հետ:
Քրեական դատավարություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են ձեռնարկել բոլոր միջոցառումները, որպեսզի իրենց գործունեության արդյունքում`
1) քրեական օրենսգրքերով չթույլատրված արարք կատարած յուրաքանչյուր ոք բացահայտվի և քրեական օրենքով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով պատասխանատվության ենթարկվի.
2) ոչ մի անմեղ անձ հանցանքի կատարման մեջ չկասկածվի, չմեղադրվի և չդատապարտվի.
3) ոչ ոք անօրինական և կամ առանց անհրաժեշտության չենթարկվի դատավարական հարկադրանքի միջոցների, պատժի, իրավունքների և ազատությունների այլ սահմանափակման:
Օրինականության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը, ինչպես նաև քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձինք պարտավոր են պահպանել Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը, սույն օրենսգիրքը և մյուս օրենքները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն.
<1. Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք:
/.../
3. Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
4. Կասկածյալի, մեղադրյալի և նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաև քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը>:
Անմեղության կանխավարկածի հիմնարար քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի:
Մրցակցության հիմնարար քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` դատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է իրավունքի շահերը, նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` քրեական գործը քննող դատարանը, պահպանելով օբյեկտիվությունը և անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի համար ստեղծում է գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քրեական գործով ապացույցներ են ցանկացած փաստական տվյալներ, որոնց հիման վրա օրենքով որոշված կարգով հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարզում են քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կասկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպես նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները /կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն/.
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ապացուցումը` գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներ բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն.
/.../>:
Հարկ է նշել, որ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշների վերաբերյալ ձևավորած իրավական դիրքորոշումներն ամբողջացրել և զարգացրել է Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով որոշման շրջանակներում: Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ անձի դատապարտման համար անհրաժեշտ է ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը բավարար կլինի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու, անձի մեղավորության առնչությամբ ցանկացած ողջամիտ կասկած բացառելու և ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի մոտ համապատասխան ներքին համոզմունք ձևավորելու համար: Ներքին համոզմունքը` որպես սուբյեկտիվ կատեգորիա, պետք է օբյեկտիվ հիմքեր ունենա, այն է` բխի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստական տվյալների ամբողջությունից, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ կձևավորեն անձի մեղավորության վերաբերյալ համոզվածություն: Ընդ որում, ներքին համոզմունքն օբյեկտիվանում և իրավական նշանակություն է ձեռք բերում դատական ակտերի հիմնավորման և պատճառաբանման միջոցով:
Վճռաբեկ դատարանը նշված որոշմամբ արձանագրել է, որ <... քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի <հիմնավոր կասկածից վեր> ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, <հիմնավոր կասկածից վեր> ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների /ապացույցների/ այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած /տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 33-րդ կետը/:
Քրեական պատասխանատվության հիմքի, օրինականության, ըստ մեղքի պատասխանատվության, քրեական դատավարության օրենսդրության խնդիրների, օրինականության, անմեղության կանխավարկածի, ապացույցների, դրանց ստուգման, իրավական գնահատության, ապացուցման ենթակա հանգամանքների վերաբերյալ ՀՀ քրեական և քրեադատավարական օրենսդրության վերոհիշյալ հիմնարար իրավադրույթների պահանջների համատեքստում, անդրադառնալով ամբաստանյալ Ֆ.Դաբիրիանմողադամիին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքին և այդ առնչությամբ վերջինիս մեղքը հաստատող ապացույցների վերլուծությանը, վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը.
Ըստ ներկայացված քրեական գործի նյութերի.
Դատաքննությամբ ամբաստանյալ Ֆ.Դաբիրիանմողադամը թեև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, սակայն պատճառաբանել է, որ ինքը Հայաստան է տեղափոխել իրեն հանձնված երկու տոպրակ, որոնց պարունակության մասին տեղեկություն չի ունեցել։
Ամբաստանյալ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամի ցուցմունքի համաձայն` ինքը բնակվում է ԻԻՀ Թեհրան քաղաքում, որտեղ մոտ մեկ տարի առաջ տաքսի ավտոմեքենայով ծառայություն մատուցելիս ծանոթացել է Ֆաթիի հետ, ով ասել է, որ տուրիստական ընկերություն ունի և իրեն առաջարկել է զբաղվել այդ բիզնեսով Հայաստանում։ Ինքն ընդունել է Ֆաթիի առաջարկը և նրա խնդրանքով 2 անգամ այցելել է Հայասատան։ Առաջին անգամ այցելելիս իր հետ բերել է նրա տված ապրանքներն ու դրանք հանձնել է Ֆաթիի աշխատողին` Արսեն Պետրոսյանին։ Երկրորդ անգամ Հայաստան այցելելիս եղել է իր կնոջ մոր հետ, ով իր հետ եկել է Հայաստան՝ շուկան տեսնելու։ Այս անգամ կրկին իր հետ ապրանքներ` նեսկաֆե, նաբաթ, կոշիկներ, խաղալիքներ և նման այլ բաներ է բերել ու դրանք հանձնել է Ա.Պետրոսյանին։ Նշված իրերը Ֆաթին իրեն հանձնել է օդանավակայանում կամ դրա մոտակայքում` թռիչքից մոտ 2-3 ժամ առաջ։ Իր կարծիքով Ֆաթին շատ զբաղված է եղել, այդ իսկ պատճառով իրեն է ուղարկել Հայաստան։ Այդ ապրանքները Հայաստան բերելու համար Ֆաթին իրեն 500.000 թուման է վճարել, թեև իր տեղափոխած ապրանքների արժեքը հաստատ իրեն վճարված 500.000 թուման չէին արժենա։ Իրենց մեջ որևէ պայմանավորվածություն չի եղել, թե ինքն ամսվա մեջ քանի անգամ պետք է այցելեր Հայաստան։ Ինքը չի իմացել, որ Ֆաթիի տված փաթեթներում թմրամիջոցներ են եղել, իսկ եթե իմանար, ապա դրանք երբեք չէր բերի իր հետ։ Թմրամիջոցների մասին ինքն իմացել է քննչական բաժնում։
Ֆաթիի առաջարկին համաձայնվել է, քանի որ նրա առաջարկած գումարը՝ 500.000 թումանը, մեծ գումար է եղել իր համար, ինքն ունեցել է պարտքեր, իսկ տաքսի ավտոմեքենա վարելով վաստակել է օրական 60-70 հազար թուման։ Առաջին անգամ Ֆաթիի հանձնարարությունը կատարելուց հետո ստացել է խոստացված գումարը, իսկ երկրորդ անգամ այն պետք է ստանար հանձնարարությունը կատարելուց և Թեհրան վերադառնալուց հետո։
Վկա Արսեն Պետրոսյանի ցուցմունքի համաձայն` ինքն իր հիմնական աշխատանքից բացի, մատուցում է նաև տաքսի ծառայություն և Հայաստան եկած զբոսաշրջիկներին տեղափոխում է մի վայրից մյուս վայր։ Արամ Տոդակյանի հետ, ով բնակվում էր Կանադայում, ծանոթացել է Հայաստանում, նրան դիմավորել է և <Զվարթնոց> օդանավակայանից տեղափոխել է հյուրանոց։ Ա.Տոդակյանը ՀՀ-ում 7 օր է մնացել, որից հետո նրան կրկին ճանապարհել է Կանադա։
Այցերից մեկի ժամանակ Արամն իրեն տվել է 60.000 ՀՀ դրամ ու հայտնելով, որ Պարսկաստանից իրեն նվեր պետք է ուղարկեն, խնդրել է այն վերցնել և ուղարկել Կանադայի իր հասցեով։ Արամն իր ստույգ հասցեն չի ասել, սակայն հետագայում <Մեսինջեր> ծրագրով ուղարկել է այն և հայտնել, որ Պարսկաստանից Ֆարիբորզ անունով մի մարդ պետք է գա, ում ինքը պետք է դիմավորի և իր համար նախատեսված ապրանքները վերցնի ու ուղարկի Կանադա։ 2017թ. ապրիլին ամբաստանյալը նշված ապրանքները բերել է Երևան, որոնք նրանից ստանալուց հետո ինքը <Հայփոստ>ՓԲ ընկերության միջոցով դրանք ուղարկել է Արամին։ Քանի որ ապրանքները շատ են եղել, ինքը դրանք բաժանել է 6 փաթեթի, որպեսզի ուղարկելու գումարը մեծ չլինի ու նոր միայն ուղարկել է Կանադա։ Չնյած դրան, գումարն Արամի տվածից շատ է կազմել, ինչի համար Արամն իրեն ասել է, որ Ֆարիբորզից 300 ԱՄՆ դոլար վերցնի, իսկ ավել գումարը պահի իր մոտ։
Ամբաստանյալը 2-րդ անգամ Հայաստան է եկել 2017թ. հունիսին ու կրկին Արամի խնդրանքով դիմավորել նրան և տարել <Շիրակ> հյուրանոց, որտեղ նախօրոք սենյակ է ամրագրված եղել։ Երկրորդ այցի ժամանակ ամբաստանյալի հետ մի կին է եղել։ Նա իրեն նորից ապրանքներ է փոխանցել, որոնք ինքը պետք է փոստային ծառայության միջոցով ուղարկեր Կանադա` Արամին։ Նշված ապրանքները Ֆարիբորզն իրեն փոխանցել է հյուրանոցի սպասասրահում՝ դրանք Կանադա ուղարկելու համար տալով 500 ԱՄՆ դոլար։ Քանի որ այդ ապրանքներն ուղարկելու համար <Հայփոստ> ՓԲ ընկերությանը դրանից բավականին քիչ գումար պետք է վճարեր, իր մոտ կասկածներ են առաջացել, ինչի համար դիմել է ոստիկանություն։
Վկա Խորշիդ Մասուդի Մորթազավիքահագի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուցմունքի համաձայն` 2017 թվականի հունիս ամսին իր դստեր ամուսինը` Ֆարիբորզ Դաբիրիանմողադամը, իրեն հայտնել է, որ ցանկանում է մեկնել Հայաստան։ Քանի որ նրան նախկինում խնդրած է եղել Հայաստան գնալու դեպքում իրեն տեղյակ պահել, որոշել նրա հետ միասին մեկնել Հայաստան։ Գնելով ինքնաթիռի տոմսերը, 2017 թվականի հունիսի 12-ին Թեհրան քաղաքի <Իմամխոմեյնի> օդանավակայանից Ֆարիբորզի հետ մեկնել են Հայաստան։ Մինչ այդ, Թեհրանի օդանավակայանում՝ թռիչքից առաջ, իրենց են մոտեցել միջին տարիքի մի տղամարդ և կին։ Տղամարդը Ֆարիբորզին հարցրել է, թե ուր են գնում, ինչին Ֆարիբորզը պատասխանել է, որ գնում են Երևան քաղաք։ Քանի որ այդ պահին ինքը հեռախոսով զրուցելիս է եղել ինչ-որ անձի հետ, չի լսել նրանց հետագա խոսակցությունը։ Այնուհետև, նկատել է, որ այդ կնոջ կողքին գետնի վրա դրված է տոպրակ, բաց վիճակում, որի մեջ նկատել է թեյ, տիկնիկ, որոնք դրված են եղել տոպրակի երեսին։ Այնուհետ, գնացել է ճաշարան՝ ուտելիք գնելու, իսկ երբ վերադարձել է, Ֆարիբորզի հետ անմիջապես գնացել և նստել են օդանավ։ Հասնելով Երևանի օդանավակայան, վերցրել են իրենց ճամպրուկներն, որոնցից մեկն իրենն է եղել, մյուսը` Ֆարիբորզինը։ Դրանից հետո, երբ դուրս են եկել օդանավակայանի ընդհանուր տարածք, որտեղ նկատել են Ֆարիբորզի անունով գրված պաստառը ձեռքին մի տղամարդուն, ով ձեռքով հասկացրել է Ֆարիբորզին, որ իրեն պետք է ինչ-որ բան փոխանցի, ինչին ի պատասխան Ֆարիբորզը գլխով հաստատել է այդ հանգամանքը։ Այնուհետև, Ֆարիբորզը ձեռքի շարժումներով հասկացրել է, թե այդ ապրանքն օդանավակայանում է անհրաժեշտ փոխանցել, ինչին այդ տղամարդը հասկացրել է, որ ոչ և առաջարկել է իրենց տանել։ Այդ ժամանակ Ֆարիբորզը ցույց է տվել հյուրանոցի թուղթ, որը Ֆարիբորզն իր հետ բերած է եղել Թեհրանից` տուրիստական ընկերությունից, ինչի արդյունքում տղամարդը հասկացրել է, որ իրենց կտեղափոխի հյուրանոց։ Այդ տղամարդն իր ավտոմեքենայով իրենց տեղափոխել է Երևան քաղաքի <Շիրակ> հյուրանոց, որի սպասասրահում վարորդը Ֆարիբորզը բացել ճամպրուկը, այնտեղից հանել մի տոպրակ և այն փոխանցել այդ տղամարդուն։ Այդ ժամանակ վարորդը ձեռքի շարժումով հասկացրել է, որ ևս մեկ տոպրակ էլ կա, ինչի արդյունքում Ֆարիբորզը բացել է իր ճամպրուկը և այնտեղից հանել ևս մեկ տոպրակ ու նույնպես փոխանցել վարորդին։ Հենց այդ ժամանակ էլ Ֆարիբորզից տեղեկացել է, որ Թեհրանի օդանավակայանում իրենց մոտեցած անձանցից վերցրել է տոպրակներ, որոնցից մեկը տեղավորել է իր ճամպրուկի մեջ։
Ֆարիբորզի կողմից նշված տոպրակները վարորդին տալու ժամանակ, քանի որ տոպրակները բաց վիճակում են եղել, այնտեղ նկատել է մանկական խաղալիք ավտոմեքենա, թեյ, ֆստղ և հագուստներ։ Տոպրակներն այդ վարորդին փոխանցելուց հետո Ֆարիբորզը հասկացրել է, որ նա մի հեռախոսահամար թողնի, որպեսզի, եթե Թեհրանից իրեն զանգահարեն և հետաքրքրվեն, թե արդյոք ապրանքները փոխանցել է նրան, կարողանա հայտնել, թե ում է փոխանցել և անհրաժեշտության դեպքում փոխանցի նաև վարորդի հեռախոսահամարը, սակայն վարորդը չի տվել իր հեռախոսահամարը և ձեռքի շարժումով հասկացրել է, որ ինքը կզանգահարի։ Դրանից հետո իրենք այլևս այդ վարորդին չեն տեսել և հեռախոսազրույց չեն ունեցել նրա հետ։
<Նամակագրության, փոստային, հեռագրական և այլ հաղորդումների վերահսկում օպերատիվ հետախուզական միջոցառում անցկացնելու մասին> 13.06.2017թ. արձանագրության համաձայն` թիվ 0002 փոստային բաժանմունքի ավագ օպերատոր Արսեն Շահբազյանը ներկայացրել է թվով 6 փաթեթ, որոնցից բոլորի վրա՝ որպես ուղարկող, ձեռագիր գրառմամբ անգլերեն տառերով նշված է եղել Արսեն Պետրոսյան, իսկ որպես ստացող՝ նշված 6 փաթեթների վրա փակցված են եղել 2 տարբեր հասցեներ։
Դատաքիմիական փորձաքննության 14.06.2017թ. հ. 288 Ք-17 եզրակացության համաձայն` փորձաքննության ներկայացված <NESCAFE...1kg> գրառմամբ, պոլիէթիլենային թվով 6 փաթեթներում առկա ընդհանուր 5561«8 գրամ հաստատուն չոր քաշով« մուգ շագանակագույն փոշենման զանգվածները հանդիսանում են <Ափիոն> տեսակի թմրամիջոց, որը պատրաստվում է տնայնագործական եղանակով կակաչի բույսից։
Փորձաքննության ներկայացված <Sahar Khiz>, <AHMAD TEA> և <HIBISCUS> գրառմամբ փաթեթներում առկա նյութերում և մյուս օբյեկտների վրա թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) ու խիստ ներգործող նյութեր չեն հայտնաբերվել։
<Զննություն կատարելու մասին> 04.07.2017թ. արձանագրության համաձայն` զննության են ենթարկվել Արսեն Պետրոսյանի կողմից օգտագործվող <SAMSUNG DUOS> մոդելի բջջային հեռախոսի <Մեսինջեր> ծրագրի հաղորդագրությունները« ինչի արդյունքում հաստատվել է առանձնապես խոշոր չափերով <Ափիոն> տեսակի թմրամիջոցը Կանադա ուղարկելու նախապատրաստության հանգամանքը։
<Այլ փաստաթուղթն ապացույց ճանաչելու և գործին կցելու մասին> 06.07.2017թ. որոշման համաձայն` <Հայփոստ> ՓԲ ընկերության կողմից տրամադրված և վկա Արսեն Պետրոսյանի կողմից քննությանը ներկայացված թվով 15 անդորրագրերը, ինչպես նաև վերջինիս կողմից ներկայացված թվով 3 թղթերի վրա հասցեներ պարունակող գրառումները որպես այլ փաստաթուղթ ճանաչվել են ապացույց։
<Իրեղեն ապացույց ճանաչելու և քրեական գործին կցելու մասին> 15.08.2017թ. որոշման համաձայն` 5561«8 գրամ քաշով <Ափիոն> տեսակի թմրամիջոցը ճանաչվել է իրեղեն ապացույց։
<Զննություն կատարելու մասին> 16.08.2017թ. արձանագրության համաձայն` զննության են ենթարկվել <Շիրակ> ՍՊ ընկերությունից ստացված տեսագրությունները, որոնց համաձայն` 12.06.2017թ.՝ ժամը 1755-ին« երեք անձ` երկու տղամարդ և մեկ կին, մուտք են գործել հյուրանոցի տարածք։ Տղամարդկանց ձեռքին երևում է մեկական ճամպրուկ, իսկ կնոջ ձեռքին երևում են տոպրակներին նմանվող իրեր։ Ժամը 17:59-ին երևում է, թե ինչպես են նշված անձինք քայլում դեպի նախասրահի սեղանի առջևի հատվածում տեղադրված բազմոցների մոտ, որի ժամանակ ճամպրուկներից մեկը լինում է մուգ հագուստով տղամարդու, իսկ մյուս ճամպրուկը՝ կնոջ ձեռքին։
Զննության մասնակից Արսեն Պետրոսյանի բանավոր հայտարարության համաձայն` մուգ հագուստով տղամարդը հանդիսանում է Ֆարիբորզ անվամբ անձը, կինը հանդիսանում է Խորշիդ անունով անձը, իսկ մյուս տղամարդն ինքն է։
Ժամը 18.04-ին երևում է, որ մի անձ, ում ձեռքին առկա են իրեր, դուրս է գալիս հյուրանոցից։ Զննության մասնակից Արսեն Պետրոսյանի բանավոր հայտարարության համաձայն` այդ անձն ինքն է, որ վերցնելով տոպրակները, դուրս է գալիս հյուրանոցից։
<Զննություն կատարելու մասին> 18.08.2017թ. արձանագրության համաձայն` զննության է ենթարկվել Ֆարիբորզ Դաբիրիանմողադամի <HUAWEI> մոդելի բջջային հեռախոսը« որի համաձայն` Ֆարիբորզ Դաբիրիանմողադամի կողմից 06.06.2017թ. մինչև 15.06.2017 թվականն ընկած ժամանակահատվածում Ֆաթիզադե անվամբ անձի հետ հեռախոսազրույցներ է ունեցել։
<Այլ փաստաթուղթն ապացույց ճանաչելու և գործին կցելու մասին> 05.09.2017թ. որոշման համաձայն` 30.08.2017թ. <Հայփոստ> ՓԲ ընկերությունից ստացված գրությունը և կից ներկայացված ցուցակը, որպես այլ փաստաթուղթ ճանաչվել են ապացույց։
<Զննություն կատարելու մասին> 20.01.2017թ. արձանագրության համաձայն` զննության են ենթարկվել 14.09.2017թ. <Յուքոմ> ՍՊ ընկերությունից ստացված 12.06.2017-15.06.2017թթ.-ն ընկած ժամանակահատվածի վերծանումները, որոնց համաձայն` Ֆարիբորզ Դաբիրիանմողադամի կողմից օգտագործվող 989191227545 բջջային հեռախոսահամարից 12.06.2017թ`. ժամը 1806-ին 9 վայրկյան տևողությամբ ելքային հեռախոսազանգ է կատարվել 989358981045 բջջային հեռախոսահամարին /քրեական գործով Ֆաթիզադեի հեռախոսահամար/, որը սպասարկվել է <Italakan 1> հասցեում տեղակայված ալեհավաքի կողմից, 13.06.2017թ. ժամը 1057-ին 27 վայրկյան տևողությամբ Ֆարիբորզ Դաբիրիանմողադամի կողմից օգտագործվող 989191227545 բջջային հեռախոսահամարին մուտքային հեռախոսազանգ է կատարվել 989358981045 բջջային հեռախոսահամարից, որը սպասարկվել է <Arami st. 1, museum Yerevan> հասցեում տեղակայված ալեհավաքի կողմից, իսկ ժամը 16։45-ին 57 վայրկյան տևողությամբ Ֆարիբորզ Դաբիրիանմողադամի կողմից օգտագործվող 989191227545 բջջային հեռախոսահամարին մուտքային հեռախոսազանգ է կատարվել 989358981045 բջջային հեռախոսահամարից, որը սպասարկվել է <Kentron community, Mashtoc ave., 8/7> հասցեում տեղակայված ալեհավաքի կողմից։
<Այլ փաստաթուղթն ապացույց ճանաչելու և գործին կցելու մասին> 20.09.2017թ. որոշման համաձայն` 14.09.2017 թվականին <Յուքոմ> ՍՊ ընկերությունից ստացված վերծանումները /լեզային սկավառակի մեջ ներբեռնված/, որպես այլ փաստաթուղթ ճանաչվել է ապացույց։
Պաշտպանության կողմի ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, վերաքննիչ դատարանի առջև բարձացված իրավական հարցը հետևյալն է. հիմնավորված և պատճառաբանված են արդյոք դատարանի հետևյություններն` ամբաստանյալ Գ.Դաբիրիանմողադամիի նկատմամբ առաջադրված մեղադրանքների հիմնավորվածության և այդ առնչությամբ մեղադրական դատական ակտ կայացնելու վերաբերյալ:
Սույն գործով, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը /այսուհետ` դատարան/ հանգել է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամին կատարել է հանցագործություններ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, /…/
Սույն գործով, վերոշարադրյալ ապացույցների բովանդակային վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ դրանք իրենց համակցությամբ հաստատում են կոնկրետ գործով ապացուցման առարկան կազմող այնպիսի հանգամանք, ինչպիսին է` ամբաստանյալ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված և նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով. 35-267. 1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով մեղսագրված արարքները կատարելու մեջ:
Ընդ որում, ձեռք բերված ապացույցներն աննշան են դարձնում կասկածն այն կանխավարկածի վերաբերյալ, որ ամբաստանյալ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամի դիտավորությունն ուղղված չի եղել իրեն մեղսագրվող արարքներում ներառված գործողությունները կատարելուն:
Վեր նշված հիմնավորումների համատեքստում, անդրադառնալով նաև ամբաստանյալ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամի շահերի պաշտպանիª վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանություններին ու այդ առնչությամբ արտահայտած պնդումներինª դատավարական իրավունքի խախտումներ թույլ տալու, սույն գործով բազմակողմանի լրիվ և օբյեկտիվ քննություն չկատարելու, ներկայացված ապացույցները բավարար չլինելու վերաբերյալ, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ քննարկվող դեպքում, դրանք անհիմն են, չեն բխում գործի օբյեկտիվ տվյալներից և այն բավարարելու հիմք հանդիսանալ չեն կարող:
Այս առնչությամբ դատարանը մասնավորապես պատճառաբանել նաև է, որ.
/…/
Անդրադառնալով սույն դատավճռի <Ապացույցների հետազոտում և գնահատում> մասում շարադրված ամբաստանյալի ցուցմունքին և վկա Խորշիդ Մասուդի Մորթազավիքահագի նախաքննական ցուցմունքներին, արձանագրելով, որ դրանցով հաստատվում է Պարսկաստանից տեղափոխված ապրանքները Կանդա ուղարկելու նպատակով ամբաստանյալի կողմից վկա Ա.Պետրոսյանին հանձնելու փաստը, գտել է ամբաստանյալի պատճառաբանություններն ու նրա կնոջ մոր՝ վկա Խ.Մորթազավիքահագի ցուցմունքներում նշված փաստական հանգամանքները դատաքննությամբ չեն հաստատվել, դրանք հակասում են միմյանց և հերքվում են սույն դատավճռի նույն մասում շարադրված ու դատարանի կողմից որպես արժանահավատ գնահատվող մնացած ապացույցների համակցությամբ։
Միաժամանակ, դատարանը գտել է, որ վերը նշված պատճառաբանություններով ամբաստանյալը ցանկանում է խուսափել իր կատարած հանցանքների համար պատասխանատվությունից և պատժից, իսկ վկա Խ.Մորթազավիքահագին, փորձել է իր պաշտպանության տակ վերցնել ամբաստանյալին։
Դատարանը հարկ է համարել նշել, որ նույնիսկ Հայաստան սուրճ, նաբաթ, կոշիկներ, խաղալիքներ և նման այլ առարկաներ տեղափոխելու վերաբերյալ ամբաստանյալի պատճառաբանությունը պայմանականորեն արժանահավատ համարելու դեպքում պետք է արձանագրել, որ նա գիտակցել է, որ ՀՀ մաքսային սահմանով՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելով, անօրինական տեղափոխում է արգելված ապրանքներ, նկատի ունենալով, որ նրա իսկ ցուցմունքի համաձայն՝ նա հստակ գիտակցել է, որ իր կողմից ՀՀ տեղափոխված ապրանքների արժեքն անհամեմատ ցածր է եղել իրեն խոստացված և առաջին անգամ վճարված գումարից՝ 500.000 իրանական թումանից։
/…/
Ապացույցների գնահատման և համադրման տեսանկյունից, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ քննարկվող դեպքում, դրանցում առկա մեղադրական տվյալները բավարար են հանգելու այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամին կատարել է իրեն մեղսագրված արարքները:
Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալի կողմից բերված պատճառաբանություններին` մեղսագրվող հանցանքների կատարումն իր իսկ կողմից հնարավորինս բացառելու վերաբերյալ, ապա դրանք վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ ոչ արժանահավատ են, ըստ էության չեն բխում գործի օբյեկտիվ տվյալներից, որով փորձ է արվում հնարավորինս խուսափել քրեական պատասխանատվությունից:
Այսինքն, այդ առնչությամբ ևս պաշտպանության կողմի ներկայացված պատճառաբանություններն ու արտահայտած պնդումներն ինքնին ամբաստանյալ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամիի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, նախատեսված հանցանքների կատարումը բացառող դիտարկվել չեն կարող:
Կոնկրետ դեպքում, սույն գործով /ամբաստանյալ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամին առնչությամբ/ ձեռք բերված փաստական տվյալներն իրենց համակցությամբ բավարար են հիմնավոր կասակածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հիմնավոր հետևության հանգելու այն մասին, որ քննարկվող դեպքում, ամբաստանյալ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամին կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով իրեն մեղսագրված արարքները:
Որպիսի պայմաններում, նշվածի վերաբերյալ ամբաստանյալ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամի շահերի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում տեղ գտած պատճառաբանությունները՝ նյութական իրավունքի խախտման, պաշտպանյալի արարքներին քրեաիրավական ճիշտ գնահատական չտալու վերաբերյալ, քննարկվող պարագայում, անհիմն են, չեն բխում գործի օբյեկտիվ տվյալներից և այն բավարարելու հիմք հանդիսանալ չեն կարող:
Այսպիսով, վերլուծելով գործի փաստական տվյալները, գնահատելով ինչպես յուրաքանչյուր ապացույց, այնպես էլ դրանք իրենց համակցությամբ, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամիին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով մեղսագրված արարքները որակված են ճիշտ:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով մեղսագրված արարքների քրեաիրավական որակման հարցում հանգել է վերջնական ճիշտ հետևության, հետևաբար` վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու, փոփոխելու հիմքեր չկան:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քր. դատ. օր-ի 393-394-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ դատարանը.



Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Երևանի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 18.06.2018թ. դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակվելու պահից մեկամսյա ժամկետում:




ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ

Իսկականի հետ ճիշտ է.


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ԵԿԴ/0259/01/17


Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
18 hունիսի 2018թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
դատարանը`

նախագահությամբ`
դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող Հ.ԵՆՈՔՅԱՆԻ
ամբաստանյալ Ֆ.ԴԱԲԻՐԻԱՆՄՈՂԱԴԱՄԻ
պաշտպան Է.ԱՂԱՋԱՆՅԱՆԻ
թարգմանիչ Հ.ԹԱԽՄԱՍՅԱՆԻ

դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի` Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամի` ծնված 04.03.1976թ. ԻԻՀ Թեհրան քաղաքում, ազգու-թյամբ պարսիկ, ԻԻՀ քաղաքացի, ամուսնացած, իր հայտարարությամբ` մասնավոր կարգով է վարել է տաքսի ավտոմեքենա և խնամքին 2 անձ, միջնակարգ կրթությամբ, առողջ, ՀՀ-ում չդատված, հաշվառված է` ԻԻՀ, ք.Թեհրան, Մորթազավի պողոտա, 41-րդ շենք, բնակարան հ. 6, արգելանքի տակ է 2017թ. հունիսի 15-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդ-վածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով։

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Լ.Լևոնյանը 14.06.2017թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով հարուցել է թիվ 58209317 քրեական գործը և այն ընդունել է իր վարույթ։
Քննիչի 15.06.2017թ. որոշմամբ Ֆ.Դաբիրիանմողադամը ձերբակալվել է։
Քննիչի 17.06.2017թ. որոշմամբ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամը ներգրավ-վել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի 17.06.2017թ. որոշմամբ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբի-րիանմողադամի նկատմամբ` որպես խափանման միջոց, կիրառվել է կալանքը։
Քննիչի 23.09.2017թ. թիվ 58209317 քրեական գործից անջատվել է Ֆարիբորզ Ֆարա-մարզի Դաբիրիանմողադամի մասը, քրեական գործին շնորհվել է 58213917 համարը և այն ըն-դունվել է վարույթ։
Քննիչի 25.09.2017թ. որոշմամբ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամին նախկի-նում առաջադրված մեղադրանքի ծավալը փոփոխվել է և նրան կրկին մեղադրանք է առաջադըր-վել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով։
2017թ. հոկտեմբերի 3-ին թիվ 58213917 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա-վասության դատարան` ըստ էության քննելու համար։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի (դատավոր Գ.Պողոսյան) 2017թ. հոկտեմբերի 10-ի որոշմամբ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադա-մի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական գործն ըն-դունվել է վարույթ, իսկ 2017թ. հոկտեմբերի 24-ի որոշմամբ նշանակվել է դատաքննության։
Ամբաստանյալ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «Առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց իրացնելու դիտավորությամբ գործով չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում անհայտ անձից ձեռք է բերել ու 2017 թվականի հունիսի 12-ին Թեհրան-Երևան չվերթով ՀՀ «Զվարթնոց» օդանավակայանով՝ մաքսային հսկո-ղությունից թաքցնելու եղանակով, ՀՀ պետական սահմանով տեղափոխել է առանձնապես խո-շոր չափերով` 5561,8 գրամ հաստատուն չոր քաշով, «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց, այն ապ-օրինի պահել և փոխադրել Երևան քաղաքի «Շիրակ» հյուրանոց ու, նախապես տեղեկացված լինելով Կանադայում բնակվող Արամ Տոդակյանի և Երևան քաղաքի բնակիչ Արսեն Պետ-րոսյանի միջև նշված թմրամիջոցն ստանալու և Կանադա ուղարկելու վերաբերյալ ձեռք բերված պայմանավորվածության մասին, նույն օրը «Շիրակ» հյուրանոցում թմրամիջոցները փոխանցել է Արսեն Պետրոսյանին, վերջինիս տվել 500 ԱՄՆ դոլար և Կանադայի երկու հասցեներ` այդ կերպ նախապատրաստելով փոստային առաքման եղանակով, մաքսանենգ ճանապարհով հիշյալ թմրամիջոցների փոխադրումը Կանադա, սակայն հանցագործությունն իր կամքից ան-կախ հանգամանքներով ավարտին չի հասցրել, քանի որ բացահայտվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխա-տակիցների կողմից իրականացված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյուն-քում»։

Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները.

Դատաքննությամբ պարզվեց, որ ամբաստանյալ, ԻԻՀ քաղաքացի Ֆարիբորզ Ֆարա-մարզի Դաբիրիանմողադամն առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց իրացնելու դիտավո-րությամբ անհայտ անձինց ձեռք է բերել առանձնապես խոշոր չափերով` 5561,8 գրամ հաստա-տուն չոր քաշով, «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց, որը 12.06.2017թ-ին Թեհրան-Երևան չվերթով, մաքսային հսկողությունից թաքցնելու եղանակով ՀՀ պետական սահմանով` «Զվարթնոց» օդա-նավակայանով, տեղափոխել է ՀՀ։ Այնուհետև, նշված թմրամիջոցն իրեն դիմավորած վկա Ար-սեն Պետրոսյանի ավտոմեքենայով տեղափոխել է Երևան քաղաքի «Շիրակ» հյուրանոց և, նա-խապես տեղյակ լինելով Արսեն Պետրոսյանի և Կանադայում բնակվող մեկ այլ անձի միջև նըշ-ված թմրամիջոցն ստանալու և Կանադա ուղարկելու վերաբերյալ ձեռք բերված պայմանավոր-վածության մասին, հյուրանոցի սպասասրահում նշված թմրամիջոցը 500 ԱՄՆ դոլարի և Կա-նադայի հասցեների հետ միասին փոխանցել է Ա.Պետրոսյանին` այդ կերպ նախապատրաս-տելով փոստային ծառայության միջոցով թմրամիջոցի առաքումը Կանադա, սակայն հանցա-գործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով ավարտին չի հասցվել, քանի որ բացա-հայտվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից իրականացված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում։

Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.

Դատաքննությամբ ամբաստանյալ Ֆ.Դաբիրիանմողադամը թեև ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչեց, սակայն պատճառաբանեց, որ ինքը Հայսատան է տեղափոխել իրեն հանձնված երկու տոպրակ, որոնց պարունակության մասին տեղեկություն չի ունեցել։
Ամբաստանյալ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամի ցուցմունքի համաձայն` ինքը բնակվում է ԻԻՀ Թեհրան քաղաքում, որտեղ մոտ մեկ տարի առաջ տաքսի ավտոմեքենա-յով ծառայություն մատուցելիս ծանոթացել է Ֆաթիի հետ, ով ասել է, որ տուրիստական ըն-կերություն ունի և իրեն առաջարկել է զբաղվել այդ բիզնեսով Հայաստանում։ Ինքն ընդունել է Ֆաթիի առաջարկը և նրա խնդրանքով 2 անգամ այցելել է Հայասատան։ Առաջին անգամ այցելելիս իր հետ բերել է նրա տված ապրանքներն ու դրանք հանձնել է Ֆաթիի աշխատողին` Արսեն Պետրոսյանին։ Երկրորդ անգամ Հայաստան այցելելիս եղել է իր կնոջ մոր հետ, ով իր հետ եկել է Հայաստան՝ շուկան տեսնելու։ Այս անգամ կրկին իր հետ ապրանքներ` նեսկաֆե, նաբաթ, կոշիկներ, խաղալիքներ և նման այլ բաներ է բերել ու դրանք հանձնել է Ա.Պետրոս-յանին։ Նշված իրերը Ֆաթին իրեն հանձնել է օդանավակայանում կամ դրա մոտակայքում` թռիչքից մոտ 2-3 ժամ առաջ։ Իր կարծիքով Ֆաթին շատ զբաղված է եղել, այդ իսկ պատճառով իրեն է ուղարկել Հայաստան։ Այդ ապրանքները Հայաստան բերելու համար Ֆաթին իրեն 500.000 թուման է վճարել, թեև իր տեղափոխած ապրանքների արժեքը հաստատ իրեն վճար-ված 500.000 թուման չէին արժենա։ Իրենց մեջ որևէ պայմանավորվածություն չի եղել, թե ինքն ամսվա մեջ քանի անգամ պետք է այցելեր Հայաստան։ Ինքը չի իմացել, որ Ֆաթիի տված փա-թեթներում թմրամիջոցներ են եղել, իսկ եթե իմանար, ապա դրանք երբեք չէր բերի իր հետ։ Թըմ-րամիջոցների մասին ինքն իմացել է քննչական բաժնում։
Ֆաթիի առաջարկին համաձայնվել է, քանի որ նրա առաջարկած գումարը՝ 500.000 թու-մանը, մեծ գումար է եղել իր համար, ինքն ունեցել է պարտքեր, իսկ տաքսի ավտոմեքենա վարելով վաստակել է օրական 60-70 հազար թուման։ Առաջին անգամ Ֆաթիի հանձնարարու-թյունը կատարելուց հետո ստացել է խոստացված գումարը, իսկ երկրորդ անգամ այն պետք է ստանար հանձնարարությունը կատարելուց և Թեհրան վերադառնալուց հետո։
Վկա Արսեն Պետրոսյանի ցուցմունքի համաձայն` ինքն իր հիմնական աշխատանքից բացի, մատուցում է նաև տաքսի ծառայություն և Հայաստան եկած զբոսաշրջիկներին տեղափո-խում է մի վայրից մյուս վայր։ Արամ Տոդակյանի հետ, ով բնակվում էր Կանադայում, ծանոթա-ցել է Հայաստանում, նրան դիմավորել է և «Զվարթնոց» օդանավակայանից տեղափոխել է հյու-րանոց։ Ա.Տոդակյանը ՀՀ-ում 7 օր է մնացել, որից հետո նրան կրկին ճանապարհել է Կանադա։
Այցերից մեկի ժամանակ Արամն իրեն տվել է 60.000 ՀՀ դրամ ու հայտնելով, որ Պարս-կաստանից իրեն նվեր պետք է ուղարկեն, խնդրել է այն վերցնել և ուղարկել Կանադայի իր հասցեով։ Արամն իր ստույգ հասցեն չի ասել, սակայն հետագայում «Մեսինջեր» ծրագրով ուղարկել է այն և հայտնել, որ Պարսկաստանից ֆարիբորզ անունով մի մարդ պետք է գա, ում ինքը պետք է դիմավորի և իր համար նախատեսված ապրանքները վերցնի ու ուղարկի Կանա-դա։ 2017թ. ապրիլին ամբաստանյալը նշված ապրանքները բերել է Երևան, որոնք նրանից ստանալուց հետո ինքը «Հայփոստ» ՓԲ ընկերության միջոցով դրանք ուղարկել է Արամին։ Քանի որ ապրանքները շատ են եղել, ինքը դրանք բաժանել է 6 փաթեթի, որպեսզի ուղարկելու գումարը մեծ չլինի ու նոր միայն ուղարկել է Կանադա։ Չնյած դրան, գումարն Արամի տվածից շատ է կազմել, ինչի համար Արամն իրեն ասել է, որ Ֆարիբորզից 300 ԱՄՆ դոլար վերցնի, իսկ ավել գումարը պահի իր մոտ։
Ամբաստանյալը 2-րդ անգամ Հայաստան է եկել 2017թ. հունիսին ու կրկին Արամի խնդրանքով դիմավորել նրան և տարել «Շիրակ» հյուրանոց, որտեղ նախօրոք սենյակ է ամրա-գրված եղել։ Երկրորդ այցի ժամանակ ամբաստանյալի հետ մի կին է եղել։ Նա իրեն նորից ապ-րանքներ է փոխանցել, որոնք ինքը պետք է փոստային ծառայության միջոցով ուղարկեր Կա-նադա` Արամին։ Նշված ապրանքները Ֆարիբորզն իրեն փոխանցել է հյուրանոցի սպասասրա-հում՝ դրանք Կանադա ուղարկելու համար տալով 500 ԱՄՆ դոլար։ Քանի որ այդ ապրանքներն ուղարկելու համար «Հայփոստ» ՓԲ ընկերությանը դրանից բավականին քիչ գումար պետք է վճարեր, իր մոտ կասկածներ են առաջացել, ինչի համար դիմել է ոստիկանություն։
Վկա Խորշիդ Մասուդի Մորթազավիքահագի դատաքննությամբ հետազոտված նա-խաքննական ցուցմունքի համաձայն` 2017 թվականի հունիս ամսին իր դստեր ամուսինը` Ֆա-րիբորզ Դաբիրիանմողադամը, իրեն հայտնել է, որ ցանկանում է մեկնել Հայաստան։ Քանի որ նրան նախկինում խնդրած է եղել Հայաստան գնալու դեպքում իրեն տեղյակ պահել, որոշել նրա հետ միասին մեկնել Հայաստան։ Գնելով ինքնաթիռի տոմսերը, 2017 թվականի հունիսի 12-ին Թեհրան քաղաքի «Իմամխոմեյնի» օդանավակայանից Ֆարիբորզի հետ մեկնել են Հայաս-տան։ Մինչ այդ, Թեհրանի օդանավակայանում՝ թռիչքից առաջ, իրենց են մոտեցել միջին տա-րիքի մի տղամարդ և կին։ Տղամարդը Ֆարիբորզին հարցրել է, թե ուր են գնում, ինչին Ֆարի-բորզը պատասխանել է, որ գնում են Երևան քաղաք։ Քանի որ այդ պահին ինքը հեռախոսով զրուցելիս է եղել ինչ-որ անձի հետ, չի լսել նրանց հետագա խոսակցությունը։ Այնուհետև, նկա-տել է, որ այդ կնոջ կողքին գետնի վրա դրված է տոպրակ, բաց վիճակում, որի մեջ նկատել է թեյ, տիկնիկ, որոնք դրված են եղել տոպրակի երեսին։ Այնուհետ, գնացել է ճաշարան՝ ուտելիք գնելու, իսկ երբ վերադարձել է, Ֆարիբորզի հետ անմիջապես գանցել և նստել են օդանավ։ Հասնելով Երևանի օդանավակայան, վերցրել են իրենց ճամպրուկներն, որոնցից մեկն իրենն է եղել, մյուսը` Ֆարիբորզինը։ Դրանից հետո, երբ դուրս են եկել օդանավակայանի ընդհանուր տարածք, որտեղ նկատել են Ֆարիբորզի անունով գրված պաստառը ձեռքին մի տղամարդուն, ով ձեռքով հասկացրել է Ֆարիբորզին, որ իրեն պետք է ինչ-որ բան փոխանցի, ինչին ի պատաս-խան Ֆարիբորզը գլխով հաստատել է այդ հանգամանքը։ Այնուհետև, Ֆարիբորզը ձեռքի շարժումներով հասկացրել է, թե այդ ապրանքն օդանավակայանում է անհրաժեշտ փոխանցել, ինչին այդ տղամարդը հասկացրել է, որ ոչ և առաջարկել է իրենց տանել։ Այդ ժամանակ Ֆարի-բորզը ցույց է տվել հյուրանոցի թուղթ, որը Ֆարիբորզն իր հետ բերած է եղել Թեհրանից` տու-րիստական ընկերությունից, ինչի արդյունքում տղամարդը հասկացրել է, որ իրենց կտեղափոխի հյուրանոց։ Այդ տղամարդն իր ավտոմեքենայով իրենց տեղափոխել է Երևան քաղաքի «Շի-րակ» հյուրանոց, որի սպասասրահում վարորդը Ֆարիբորզը բացել ճամպրուկը, այնտեղից հանել մի տոպրակ և այն փոխանցել այդ տղամարդուն։ Այդ ժամանակ վարորդը ձեռքի շար-ժումով հասկացրել է, որ ևս մեկ տոպրակ էլ կա, ինչի արդյունքում Ֆարիբորզը բացել է իր ճամպրուկը և այնտեղից հանել ևս մեկ տոպրակ ու նույնպես փոխանցել վարորդին։ Հենց այդ ժամանակ էլ Ֆարիբորզից տեղեկացել է, որ Թեհրանի օդանավակայանում իրենց մոտեցած անձանցից վերցրել է տոպրակներ, որոնցից մեկը տեղավորել է իր ճամպրուկի մեջ։
Ֆարիբորզի կողմից նշված տոպրակները վարորդին տալու ժամանակ, քանի որ տոպ-րակները բաց վիճակում են եղել, այնտեղ նկատել է մանկական խաղալիք ավտոմեքենա, թեյ, ֆստղ և հագուստներ։ Տոպրակներն այդ վարորդին փոխանցելուց հետո Ֆարիբորզը հասկացրել է, որ նա մի հեռախոսահամար թողնի, որպեսզի, եթե Թեհրանից իրեն զանգահարեն և հետա-քրքրվեն, թե արդյոք ապրանքները փոխանցել է նրան, կարողանա հայտնել, թե ում է փոխանցել և անհրաժեշտության դեպքում փոխանցի նաև վարորդի հեռախոսահամարը, սակայն վարորդը չի տվել իր հեռախոսահամարը և ձեռքի շարժումով հասկացրել է, որ ինքը կզանգահարի։ Դրանից հետո իրենք այլևս այդ վարորդին չեն տեսել և հեռախոսազրույց չեն ունեցել նրա հետ։
«Նամակագրության, փոստային, հեռագրական և այլ հաղորդումների վերահսկում օպե-րատիվ հետախուզական միջոցառում անցկացնելու մասին» 13.06.2017թ. արձանագրության համաձայն` թիվ 0002 փոստային բաժանմունքի ավագ օպերատոր Արսեն Շահբազյանը ներկա-յացրել է թվով 6 փաթեթ, որոնցից բոլորի վրա՝ որպես ուղարկող, ձեռագիր գրառմամբ անգլերեն տառերով նշված է եղել Արսեն Պետրոսյան, իսկ որպես ստացող՝ նշված 6 փաթեթների վրա փակցված են եղել 2 տարբեր հասցեներ։
Դատաքիմիական փորձաքննության 14.06.2017թ. հ. 288 Ք-17 եզրակացության համա-ձայն` փորձաքննության ներկայացված «NESCAFE...1kg» գրառմամբ, պոլիէթիլենային թվով 6 փաթեթներում առկա ընդհանուր 5561«8 գրամ հաստատուն չոր քաշով« մուգ շագանակագույն փոշենման զանգվածները հանդիսանում են «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց, որը պատրաստվում է տնայնագործական եղանակով կակաչի բույսից։
Փորձաքննության ներկայացված «Sahar Khiz», «AHMAD TEA» և «HIBISCUS» գրառ-մամբ փաթեթներում առկա նյութերում և մյուս օբյեկտների վրա թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգե-ներգործուն) ու խիստ ներգործող նյութեր չեն հայտնաբերվել։
«Զննություն կատարելու մասին» 04.07.2017թ. արձանագրության համաձայն` զննության են ենթարկվել Արսեն Պետրոսյանի կողմից օգտագործվող «SAMSUNG DUOS» մոդելի բջջային հեռախոսի «Մեսինջեր» ծրագրի հաղորդագրությունները« ինչի արդյունքում հաստատվել է առանձնապես խոշոր չափերով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոցը Կանադա ուղարկելու նախա-պատրաստության հանգամանքը։
«Այլ փաստաթուղթն ապացույց ճանաչելու և գործին կցելու մասին» 06.07.2017թ. որոշ-ման համաձայն` «Հայփոստ» ՓԲ ընկերության կողմից տրամադրված և վկա Արսեն Պետրոս-յանի կողմից քննությանը ներկայացված թվով 15 անդորրագրերը, ինչպես նաև վերջինիս կողմից ներկայացված թվով 3 թղթերի վրա հասցեներ պարունակող գրառումները որպես այլ փաստա-թուղթ ճանաչվել են ապացույց։
«Իրեղեն ապացույց ճանաչելու և քրեական գործին կցելու մասին» 15.08.2017թ. որոշման համաձայն` 5561«8 գրամ քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոցը ճանաչվել է իրեղեն ապացույց։
«Զննություն կատարելու մասին» 16.08.2017թ. արձանագրության համաձայն` զննության են ենթարկվել «Շիրակ» ՍՊ ընկերությունից ստացված տեսագրությունները, որոնց համաձայն` 12.06.2017թ.՝ ժամը 17։55-ին« երեք անձ` երկու տղամարդ և մեկ կին, մուտք են գործել հյուրա-նոցի տարածք։ Տղամարդկանց ձեռքին երևում է մեկական ճամպրուկ, իսկ կնոջ ձեռքին երևում են տոպրակներին նմանվող իրեր։ Ժամը 17։59-ին երևում է, թե ինչպես են նշված անձինք քայ-լում դեպի նախասրահի սեղանի առջևի հատվածում տեղադրված բազմոցների մոտ, որի ժա-մանակ ճամպրուկներից մեկը լինում է մուգ հագուստով տղամարդու, իսկ մյուս ճամպրուկը՝ կնոջ ձեռքին։
Զննության մասնակից Արսեն Պետրոսյանի բանավոր հայտարարության համաձայն` մուգ հագուստով տղամարդը հանդիսանում է Ֆարիբորզ անվամբ անձը, կինը հանդիսանում է Խորշիդ անունով անձը, իսկ մյուս տղամարդն ինքն է։
Ժամը 18։04-ին երևում է, որ մի անձ, ում ձեռքին առկա են իրեր, դուրս է գալիս հյուրանո-ցից։ Զննության մասնակից Արսեն Պետրոսյանի բանավոր հայտարարության համաձայն` այդ անձն ինքն է, որ վերցնելով տոպրակները, դուրս է գալիս հյուրանոցից։
«Զննություն կատարելու մասին» 18.08.2017թ. արձանագրության համաձայն` զննության է ենթարկվել Ֆարիբորզ Դաբիրիանմողադամի «HUAWEI» մոդելի բջջային հեռախոսը« որի համաձայն` Ֆարիբորզ Դաբիրիանմողադամի կողմից 06.06.2017թ. մինչև 15.06.2017 թվականն ընկած ժամանակահատվածում Ֆաթիզադե անվամբ անձի հետ հեռախոսազրույցներ է ունեցել։
«Այլ փաստաթուղթն ապացույց ճանաչելու և գործին կցելու մասին» 05.09.2017թ. որոշ-ման համաձայն` 30.08.2017թ. «Հայփոստ» ՓԲ ընկերությունից ստացված գրությունը և կից ներ-կայացված ցուցակը, որպես այլ փաստաթուղթ ճանաչվել են ապացույց։
«Զննություն կատարելու մասին» 20.01.2017թ. արձանագրության համաձայն` զննության են ենթարկվել 14.09.2017թ. «Յուքոմ» ՍՊ ընկերությունից ստացված 12.06.2017-15.06.2017թթ.-ն ընկած ժամանակահատվածի վերծանումները, որոնց համաձայն` Ֆարիբորզ Դաբիրիանմողա-դամի կողմից օգտագործվող 989191227545 բջջային հեռախոսահամարից 12.06.2017թ`. ժամը 18։06-ին 9 վայրկյան տևողությամբ ելքային հեռախոսազանգ է կատարվել 989358981045 բըջ-ջային հեռախոսահամարին /քրեական գործով Ֆաթիզադեի հեռախոսահամար/, որը սպասարկ-վել է «Italakan 1» հասցեում տեղակայված ալեհավաքի կողմից, 13.06.2017թ. ժամը 10։57-ին 27 վայրկյան տևողությամբ Ֆարիբորզ Դաբիրիանմողադամի կողմից օգտագործվող 989191227545 բջջային հեռախոսահամարին մուտքային հեռախոսազանգ է կատարվել 989358981045 բջջային հեռախոսահամարից, որը սպասարկվել է «Arami st. 1, museum Yerevan» հասցեում տե-ղակայված ալեհավաքի կողմից, իսկ ժամը 16։45-ին 57 վայրկյան տևողությամբ Ֆարիբորզ Դա-բիրիանմողադամի կողմից օգտագործվող 989191227545 բջջային հեռախոսահամարին մուտ-քային հեռախոսազանգ է կատարվել 989358981045 բջջային հեռախոսահամարից, որը սպա-սարկվել է «Kentron community, Mashtoc ave., 8/7» հասցեում տեղակայված ալեհավաքի կողմից։
«Այլ փաստաթուղթն ապացույց ճանաչելու և գործին կցելու մասին» 20.09.2017թ. որոշ-ման համաձայն` 14.09.2017 թվականին «Յուքոմ» ՍՊ ընկերությունից ստացված վերծանումնե-րը /լեզային սկավառակի մեջ ներբեռնված/, որպես այլ փաստաթուղթ ճանաչվել է ապացույց։

Դատարանի վերլուծություն.

ՀՀ Սահմանադրության 61-րդ հոդվածն ամրագրում է« որ յուրաքանչյուր ոք ունի իր իրավունքների և ազատությունների արդյունավետ դատական պաշտպանության իրավունք։
ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Յուրաքանչյուր ոք ունի անկախ և անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդարացի« հրապարակային և ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունք«։
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է։
2. Օրենքով սահմանված պատիժը« ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատ-ժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին«։
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվ-րոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն՝
«Յուրաքանչյուր ոք« երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պար-տականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչութ-յամբ« ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք (…) «։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասը սահմանում է« որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադ-րությունների վրա« այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
Շարադրված դրույթների վերլուծությունից երևում է« որ հանցանք գործելու մեջ անձի մե-ղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա« այն ենթակա է հիմնավորման գործին վերաբերող փոխկապակցված« հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Դատավորը« ինչպես նաև հետաքննության մարմինը« քննիչը« դատախազը ապացույց-ները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` «Միայն ապա-ցույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը« տեղը« եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները« որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատա-վարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները« եթե այլ բան նախատես-ված չէ օրենքով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության« թույլատրե-լիության« իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավա-րարության տեսանկյունից։
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը« քննիչը« դատախազը« դատավորը« ղեկա-վարվելով օրենքով« ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի« լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համա-ձայն՝ «Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կա-յացվում է միայն այն դեպքում« երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորու-թյունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաս-տանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված« եթե դատարանը« ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով« հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակ-ներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա« դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա« ամ-բաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբա-նելով« սույն օրենսգրքի 360 հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատավճռի նկարագրական-պատճառաբանական մասում ցույց է տրվում (...) 3) այն ապացույցները« ո-րոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները« ինչպես նաև այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները»։
Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 31.10.2014թ-ին կայացրած որոշմամբ արձանագրել է, որ. ««Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը« ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները« դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում։
Մասնավորապես« վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը« համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները« նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս« թե ինչ է անհրա-ժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով« ապա ապացույցների բավարարությունը կապ-ված է այն ապացուցողական նյութի հետ« որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության։ Որոշելով ապացույց-ների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի հա-մար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը« մասնավորապես այն« թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրա-քանչյուր հանգամանքը« և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար։
Այսպիսով« ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուց-ման շրջանակների այնպիսի որոշումը« որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը« իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը։
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի« ապացույցների բավարարություն հասկա-ցության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ« այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին« թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հե-տազոտվեն ապացույցները« որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած։ Բացի այդ« օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն« թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը։
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վեր-լուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք«
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն«
3) անմեղության կանխավարկած» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռա-բեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 14-15-րդ կե-տերը« իսկ վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքի« դատավարական որո-շումների հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության« անմեղության կանխավարկածի մասին մանրամասն տե՛ս նույն որոշման 16-19-րդ կետերը)։
29. Վերահաստատելով և զարգացնելով նախորդ կետում մեջբերված գործով արտահայ-տած իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է« որ «ապացույցների բավարարությունը» որոշելու չափանիշներն են.
1) անմեղության կանխավարկածը«
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը«
3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը։
30. Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել« որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նա-խադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է« որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված« քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակա-ռակը։ Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածնե-րից է« որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ« միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով« այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատա-րանի նախադեպային իրավունքով։ Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաս-տատված համարելը ոչ այլ ինչ է« քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում։ Միևնույն ժամանակ« անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցու-թյան բացակայությունը նշանակում է« որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ։ Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հա-վասարազոր է ապացուցված անմեղության։
Հարկ է նշել նաև« որ անմեղության կանխավարկածն ամրագրող նորմերը« ինչպես նաև նախադեպային իրավունքը սահմանում են ոչ միայն այդ սկզբունքի բուն էությունը« այլև՝ դրա հաղթահարման« նույնն է« թե անձի մեղավորության հաստատման համար անհրաժեշտ դատա-վարական չափորոշիչները։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարան-ներին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների« այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատ-կանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմ-նավորել վերաբերելի« փոխկապակցված« հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություն-ներով։ Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների« կանխատեսումների կամ կարծիք-ների« այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև« որ մեղսագրվող հան-ցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը« իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի։ Դրանից հետևում է« որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկա-յացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մա-յիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը)։ Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ (տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044 /01/11 որոշման 14-րդ կետը)։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնա-սիրությունը ևս ցույց է տալիս« որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշ-խավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը« ի թիվս այլոց« ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապա-ցույցներ (տե՛ս« ի թիվս այլոց« Barbera Messegue and Jabardo v. Spain« գանգատ թիվ 10590/83« 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ« 77-րդ կետ« Janosevic v. Sweden« գանգատ թիվ 34619/97« 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ« 97-րդ կետ)։
Այսպիսով« անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այն-պիսի ամբողջության առկայություն« որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմ-նավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու« այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթա-դրություններ անելու համար։
31. Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին« որ «(…) Ներքին համոզմունքը« որպես ապա-ցույցների գնահատման արդյունք« բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների ան-խզելի կապով. այն« մի կողմից« պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակ-ցությունից և հիմնվի դրանց վրա« իսկ մյուս կողմից« անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առա-ջացնի այն վստահությունը« որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պա-հանջների պահպանմամբ։
Ապացույցները« որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան« կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը« որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշում-ներում։ Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա« այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանք-ների լրիվ« օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը։ (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ /0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Այսպիսով« «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է։ Այն ապա-ցույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ)։ Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ« օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի« վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա« որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ)։
Ելնելով այն հանգամանքից« որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր« անհրա-ժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից« ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունք-ներից։ Ի տարբերություն դրանց« ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի« ոչ վերաբերելի« անարժանահավատ ապացույցների վրա։ Այլ խոսքով« ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի« գիտելիքի վրա« այլ ոչ թե ենթա-դրությունների« երևակայության« համակրանքի« հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա։
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված« բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է։ Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրե-լիության« վերաբերելիության և արժանահավատության հատկանիշները« որոնց տեսանկյունից ապացույցները ենթակա են գնահատման։
31.1. Ապացույցների թույլատրելիության հատկանիշը վերաբերում է դրանց ձևական կող-մին։ Դրա էությունը կազմում է ապացույցները ձեռք բերելիս օրենքով նախատեսված դատավա-րական պահանջների պահպանվածությունը և ենթադրում է.
- աղբյուրի օրինականություն՝ ապացույցը պետք է ձեռք բերվի միայն օրենքով սահման-ված աղբյուրներից (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մաս)«
- ձեռքբերման միջոցների օրինականություն՝ պետք է պահպանված լինեն ապացույցների ձեռքբերմանն ուղղված գործողություններ կատարելուն օրենքով առաջադրված պահանջները«
- դատավարական ձևակերպում՝ ապացույցը« դրա ձեռքբերման գործընթացը պետք է օրենքով սահմանված կարգով ենթարկվեն դատավարական ձևակերպման«
- լիազորված սուբյեկտ՝ այն պետք է ստացված լինի ապացույց ձեռք բերելու լիազորու-թյամբ օժտված սուբյեկտի կողմից։
Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու հիմքերը հստակ սահմանված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածով։
31.2. Վերաբերելիությունն ապացույցի կարողությունն է իր բովանդակությամբ ծառայելու ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքները« գործի քննության և լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ տվյալները բացահայտելուն և հաստատելուն։ Այլ խոսքով՝ ապա-ցույցի վերաբերելիության հատկանիշն արտացոլում է ապացույցի և գործի քննության ու լուծ-ման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների միջև կապը։ Ապացույցը կհամարվի վե-րաբերելի« եթե տեղեկություններ պարունակի գործի համար որևէ նշանակություն ունեցող փաս-տի մասին։
31.3. Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույ-ցի բովանդակային գնահատմանը։ Արժանահավատ է այն ապացույցը« որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում։ Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դա-տարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը« ցուց-մունք տվող անձի շահագրգռվածությունը« որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները« վիճակը« ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ« որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանք-ներն ընկալելու« մտապահելու« վերարտադրելու գործընթացի վրա)«
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգա-մանքն ընկալելու պայմանները« պաշտպանի« ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն)«
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը«
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հան-գամանքների առկայությունը«
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից։
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը։ Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդա-կությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում։ Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների ար-ժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկություն-ների բովանդակությունը« համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ« պարզել դրանց համապա-տասխանությունը կամ հակասությունը« հակասության դեպքում` դրա պատճառները։
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա։
32. Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրա-վական նշանակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որո-շելու մյուս՝ դատավարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի մի-ջոցով (սույն չափանիշի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքո-րոշումների մասին տե՛ս նաև Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 18-րդ կետը)։ Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության են-թարկելու պարտականություն։
Վերջին դիրքորոշումը բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդ-վածի 4-րդ մասի պահանջից« որի համաձայն՝ «Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի պատ-ճառաբանված։ Պատճառաբանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները»։
Դատական ակտի պատճառաբանվածության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրա-դարձել է Ֆ.Գալստյանի գործով որոշման մեջ« որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին« որ «(…) Դատական ակտի պատճառաբանվածությունը կոչված է պարզաբանելու« թե ինչու է դատարանը եկել այս կամ այն հետևության« որ իրավանորմերով է ղեկավարվել նման որոշում կայացնելիս և միևնույն ժամանակ հնարավորություն է ստեղծում վերադաս դատարանի կողմից դատական ակտի օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման համար։
(…) Պատճառաբանված որոշման բացակայությունն արդեն իսկ օբյեկտիվորեն սահմա-նափակում է վերադաս դատական ատյանի հնարավորությունը` լիարժեք դատական ստուգման ենթարկելու բողոքարկվող դատական ակտի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը և կա-յացնելու արդարացի որոշում« հետևաբար դատական ակտի չպատճառաբանված լինելը հան-գեցնում է քրեական դատավարության կարևորագույն սկզբունքներից մեկի` ՀՀ Սահմանադրու-թյամբ և քրեադատավարական օրենքով երաշխավորված արդար դատական քննության իրա-վունքի խախտման։
(…) Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր մի շարք որոշումներում՝ ներպե-տական դատարանների կողմից կայացված որոշումների չպատճառաբանվածությունը կամ ոչ բավարար պատճառաբանվածությունը դիտել [է] «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազա-տությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասով երաշխավորված` անձի արդար դատական քննության իրավունքի խախտում (տե՛ս Սալովն ընդ-դեմ Ուկրաինայի (Salov v. Սkraine) 06.09.2005 թվականի որոշումը« գանգատ թիվ 65518/01« Բոլ-դեան ընդդեմ Ռումինիայի (Boldea v. Romania) 15.02.2007 թվականի որոշումը« գանգատ թիվ 19997/02« Գրադինարն ընդդեմ Մոլդովայի (Gradinar v. Moldova) 08.04.2008 թվականի որոշումը« գանգատ թիվ 7170/02)» (տե՛ս Ֆրունզիկ Գալստյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվա-կանի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09 որոշման 18-20-րդ կետերը)։
Վերահաստատելով Ֆ.Գալստյանի գործով որոշմամբ ձևավորած իրավական դիրքորո-շումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է« որ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և թույլատրելիության« վերաբերելիության ու արժանահավատության տես-անկյունից գնահատման ենթարկել այն ապացույցները« որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները« ինչպես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի 3-րդ կետ)։ Հա-կառակ դեպքում ապացույցների գնահատումը« դրա արդյունքում դատարանի համապատաս-խան ներքին համոզմունքի ձևավորումը կկրեն սուբյեկտիվ բնույթ« կհանգեցնեն կամայականու-թյան և անձի արդար դատաքննության իրավունքի խախտման՝ սահմանափակելով նաև դատա-կան ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը ստուգելու վերադաս դատարանի հնա-րավորությունը։
33. Սույն որոշման 29-32-րդ կետերում կատարված իրավական վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է« որ գործի լուծման համար ապացույցների բավա-րարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայ-մանավորում են միմյանց։ Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի« վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն« որը« հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը« անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ« ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կա-յացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում։
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապա-ցույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…) ։ Ակնհայտ է« որ ապացույցները բավարար չեն« եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար«
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ«
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում։» (տե՛ս Սիրակ Սա-քանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը)։
Այսպիսով« Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է« որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում« «հիմնավոր կասկածից վեր» ապա-ցուցողական չափանիշ ասելով« պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն« որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերո-գրյալը չի նշանակում« որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կա-րող առաջացնել որևէ կասկած« սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչ-յուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով« որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած»։
Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակ-ցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգա-մանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի կատարած արարքներին տրվել է ճիշտ քրեաիրա-վական գնահատական, քրեական գործի` դատարանի կողմից գնահատված ապացույցները ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ, և սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ՝ վկա Ա.Պետրոսյանի ցուցմունքներով ու մյուս ապացույցներով (բացառությամբ դատարանի կողմից որպես արժանահավատ չհամարվող ամբաստանյալի և վկա Խորշիդ Մասուդի Մորթա-զավիքահագի ցուցմունքների), հաստատվում է, որ ամբաստանյալը կատարել է հանցագործու-թյուններ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, որոնցով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի։
Դատարանը, անդրադառնալով սույն դատավճռի «Ապացույցների հետազոտում և գը-նահատում» մասում շարադրված ամբաստանյալի ցուցմունքին և վկա Խորշիդ Մասուդի Մոր-թազավիքահագի նախաքննական ցուցմունքներին, արձանագրելով, որ դրանցով հաստատվում է Պարսկաստանից տեղափոխված ապրանքները Կանդա ուղարկելու նպատակով ամբաս-տանյալի կողմից վկա Ա.Պետրոսյանին հանձնելու փաստը, գտնում է ամբաստանյալի պատ-ճառաբանություններն ու նրա կնոջ մոր՝ վկա Խ.Մորթազավիքահագի ցուցմունքներում նշված փաստական հանգամանքները դատաքննությամբ չհաստատվեցին, դրանք հակասում են միմ-յանց և հերքվում են սույն դատավճռի նույն մասում շարադրված ու դատարանի կողմից որպես արժանահավատ գնահատվող մնացած ապացույցների համակցությամբ։
Միաժամանակ, դատարանը գտնում է, որ վերը նշված պատճառաբանություններով ամ-բաստանյալը ցանկանում է խուսափել իր կատարած հանցանքների համար պատասխանա-տվությունից և պատժից, իսկ վկա Խ.Մորթազավիքահագին, փորձել է իր պաշտպանության տակ վերցնել ամբաստանյալին։
Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ նույնիսկ Հայաստան սուրճ, նաբաթ, կոշիկներ, խաղալիքներ և նման այլ առարկաներ տեղափոխելու վերաբերյալ ամբաստանյալի պատճա-ռաբանությունը պայմանականորեն արժանահավատ համարելու դեպքում պետք է արձանա-գրել, որ որ նա գիտակցել է, որ ՀՀ մաքսային սահմանով՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելով, անօրինական տեղափոխում է արգելված ապրանքներ, նկատի ունենալով, որ նրա իսկ ցուց-մունքի համաձայն՝ նա հստակ գիտակցել է, որ իր կողմից ՀՀ տեղափոխված ապրանքների արժեքն անհամեմատ ցածր է եղել իրեն խոստացված և առաջին անգամ վճարված գումարից՝ 500.000 իրանական թումանից։
Այսպիսով, ապացույցների վերաբերելիության, գնահատման և անմեղության կանխա-վարկածի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած, վերը շարադրված իրավական դիրքորոշումների լույսի տակ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, վերը նշված հիմնավորումներով և պատճառաբանություններով դատարանը հանգում է եզրա-կացության, որ ամբաստանյալը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքները։
Դատարանը, անդրադառնալով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը դատա-քննությամբ չհաստատվելու, նախաքննության ընթացքում ոչ օբյեկտիվ, լրիվ ու բազմակողմանի քննություն իրականացնելու վերաբերյալ պաշտպանի պատճառաբանություններին և ամբաս-տանյալի կատարած արարքին ճիշտ քրեաիրավական գնահատական տալով՝ նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին միջնորդությանը, գտնում է, որ դատարանի վերը նշված վերլուծությամբ ու հիմնավորումներով նշված պատճառաբանություններն անհիմն են և հերքվել են դատաքննությամբ, իսկ միջնորդությունը նույն հիմնավորումներով պետք է մերժվի ։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատիժների տեսակն ու չափը որո-շելիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթը, հան-րության համար վտանգավորության աստիճանը և հետևանքները, այնպես էլ նրա անձը բնու-թագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգա-մանքները։
Որպես ամբաստանյալ Ֆ.Դաբիրիանմողադամի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք՝ դատարանը հաշվի է առնում նրա խնամքին է գտնվում մինչև 14 տա-րեկան երեխան։
Դատաքննությամբ ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրվեցին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը« դա կատարելու հանգա-մանքներին« հանցավորի անձնավորությանը« անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդ-վածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտան-գավորության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակ-վում է« եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
Մեջբերված իրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-142/07« ՎԲ-192/07« ՎԲ-201/07« ԵՇԴ/0029/01/08« ԵԿԴ/0042/01/11« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումնե-րում։ Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրա-վունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավա-կան ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն արդա-րացի է« եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը« ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի« իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կա-տարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի« հանցավորի անձի« պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հան-գամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությու-նից։
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հան-գամանքների բացակայությունը, հանցագործությունները կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, ելնելով գործի փաստական տվյալների և հանգամանքների վերլուծության հիման վրա դատարանի մոտ ձևավորված նրա բարոյահոգեբանական ու քրեաիրավական բնութագրե-րից և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ ու 61-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքնե-րից, հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր չէ առանց պատիժը կրելու, և գտնում է, որ նա պետք է դատապարտվի ազատազրկման՝ մաքսանենգության առարկա հան-դիսացող թմրամիջոցի բռնագրավմամբ և հօգուտ պետության բռնագանձմամբ, ու կրի պատիժը, ինչն անհրաժեշտ ու բավարար է նաև սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և նրա կող-մից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար։
Դատարանը, քննության առնելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը, գտնում է, որ սույն դատավճռով բռնագրավման և հօգուտ պետության բռնագանձման ենթակա «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոցը պետք է վերադարձնել նախաքննության մարմնին՝ այն վերջինիս վարույ-թում գտնվող թիվ 58209317 քրեական գործով հետագայում տնօրինելու համար։
Միաժամանակ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ֆ.Դաբիրիանմողադամից անձ-նական խուզարկությամբ առգրավված «Հուավեյ» մոդելի բջջային հեռախոսը, 115.000 իրանա-կան ռեալ գումարը, 2 հատ բանկային պլաստիկ քարտերը, 1 հատ այցեքարտը և «Իրան Ասե-ման Էյրլայնս» գրառումով էլեկտրոնային ավիատոմսը պետք է հանձնվի Ֆ.Դաբիրիանմողա-դամիի ներկայացուցչին, իսկ 2 ժամկետանց դեղահաբը՝ ոչնչացվի։
Քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, պետք է թողնվի անփոփոխ։
Վերոգրյալների հիման վրա ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 367-րդ և 369-372-րդ հոդվածներով` դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով Ֆ.Դաբիրիանմողադամին դատապարտել ազատազրկման 8 (ութ) տարի ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով Ֆ.Դաբիրիանմողա-դամին դատապարտել ազատազրկման 8 (ութ) տարի ժամկետով՝ մաքսանենգության առարկա հանդիսացող թմրամիջոցի բռնագրավմամբ և հօգուտ պետության բռնագանձմամբ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 2-ր մասի համաձայն՝ Ֆ.Դաբիրիանմողադամին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտել ազատա-զրկման 6 (վեց) տարի ժամկետով՝ մաքսանենգության առարկա հանդիսացող թմրամիջոցի բըռ-նագրավմամբ և հօգուտ պետության բռնագանձմամբ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, որպես վերջնական պատիժ՝ նշանակել ազատազրկում 12 (տասներկու) տարի ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման։
Սույն դատավճռով բռնագրավման և հօգուտ պետության բռնագանձման ենթակա «Ափի-ոն» տեսակի թմրամիջոցը՝ որպես իրեղեն ապացույց, վերադարձնել նախաքննության մարմնին՝ այն վերջինիս վարույթում գտնվող թիվ 58209317 քրեական գործով հետագայում տնօրինելու համար։
Ֆ.Դաբիրիանմողադամից անձնական խուզարկությամբ առգրավված «Հուավեյ» մոդելի բջջային հեռախոսը, 115.000 իրանական ռեալ գումարը, 2 հատ բանկային պլաստիկ քարտերը, 1 հատ այցեքարտը և «Իրան Ասեման Էյրլայնս» գրառումով էլեկտրոնային ավիատոմսը հանձ-նել Ֆ.Դաբիրիանմողադամիի ներկայացուցչին, իսկ 2 դեղահաբը՝ ոչնչացնել։
ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում Ֆ.Դաբիրիանմողադամի պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2017թ. հունիսի 15-ից։
Ֆ.Դաբիրիանմողադամի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը թողնել անփո-փոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակ-վելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։

ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0259/01/17
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 06-10-2017
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն ՀՀ Գլխավոր դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 58213917
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամիին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարման համար, որ նա առանձնապես խոշոր չափերովթմրամիջոց իրացնելու դիտավորությամբ, գործով չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում անհայտ անձից ձեռք է բերել ու 2017թ. հունիսի 12-ին Թեհրան-Երևան չվերթով, ՀՀ <<Զվարթնոց>> օդանավակայանով, մաքսային հսկողությունից թաքցնելու եղանակով, ՀՀ պետական սահմանով տեղափոխել է առանձնապես խոշոր չափերով` 5561.8 գրամ հաստատուն չոր քաշով <<Ափիոն>> տեսակի թմրամիջոց:
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Ֆարիբորզ
Ազգանուն Դաբիրիանմողադամի
Հայրանուն Ֆարամազի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Հոդված 267.1 Մաս 4 Կետ 1
Վիճակագրական տողի համարը 11.1
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 06-10-2017
Նախագահող դատավոր
Անուն Գագիկ
Ազգանուն Պողոսյան
Ընդունվել է վարույթ
Երբ 10-10-2017
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 01-11-2017
Դատավարության կողմեր Մեղադրող
Դատավարության կողմեր
Անուն Հ.
Ազգանուն Ենոքյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ժամ 15:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 20-12-2017
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացել է
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2018թ.
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 12-02-2018
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 19-03-2018
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 19-03-2018
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 16-04-2018
Ժամ 16:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 07-05-2018
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 18-06-2018
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 18-06-2018
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Ֆարիբորզ
Ազգանուն Դաբիրիանմողադամի
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ամսաթիվ 18-06-2018
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Օրենսգիրք Քրեական դատավարության օրենսգիրք
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով Դատապարտվել է
Այլ հանցագործության հոդվածներ
Այլ հանցագործության հոդվածներ
Այլ հանցագործության հոդվածներով Դատապարտվել է
Հիմնական պատիժ Որոշակի ժամկետով ազատազրկում
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը ԵԿԴ/0259/01/17


Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
18 hունիսի 2018թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
դատարանը`

նախագահությամբ`
դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող Հ.ԵՆՈՔՅԱՆԻ
ամբաստանյալ Ֆ.ԴԱԲԻՐԻԱՆՄՈՂԱԴԱՄԻ
պաշտպան Է.ԱՂԱՋԱՆՅԱՆԻ
թարգմանիչ Հ.ԹԱԽՄԱՍՅԱՆԻ

դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի` Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամի` ծնված 04.03.1976թ. ԻԻՀ Թեհրան քաղաքում, ազգու-թյամբ պարսիկ, ԻԻՀ քաղաքացի, ամուսնացած, իր հայտարարությամբ` մասնավոր կարգով է վարել է տաքսի ավտոմեքենա և խնամքին 2 անձ, միջնակարգ կրթությամբ, առողջ, ՀՀ-ում չդատված, հաշվառված է` ԻԻՀ, ք.Թեհրան, Մորթազավի պողոտա, 41-րդ շենք, բնակարան հ. 6, արգելանքի տակ է 2017թ. հունիսի 15-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդ-վածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով։

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Լ.Լևոնյանը 14.06.2017թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով հարուցել է թիվ 58209317 քրեական գործը և այն ընդունել է իր վարույթ։
Քննիչի 15.06.2017թ. որոշմամբ Ֆ.Դաբիրիանմողադամը ձերբակալվել է։
Քննիչի 17.06.2017թ. որոշմամբ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամը ներգրավ-վել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի 17.06.2017թ. որոշմամբ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբի-րիանմողադամի նկատմամբ` որպես խափանման միջոց, կիրառվել է կալանքը։
Քննիչի 23.09.2017թ. թիվ 58209317 քրեական գործից անջատվել է Ֆարիբորզ Ֆարա-մարզի Դաբիրիանմողադամի մասը, քրեական գործին շնորհվել է 58213917 համարը և այն ըն-դունվել է վարույթ։
Քննիչի 25.09.2017թ. որոշմամբ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամին նախկի-նում առաջադրված մեղադրանքի ծավալը փոփոխվել է և նրան կրկին մեղադրանք է առաջադըր-վել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով։
2017թ. հոկտեմբերի 3-ին թիվ 58213917 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա-վասության դատարան` ըստ էության քննելու համար։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի (դատավոր Գ.Պողոսյան) 2017թ. հոկտեմբերի 10-ի որոշմամբ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադա-մի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական գործն ըն-դունվել է վարույթ, իսկ 2017թ. հոկտեմբերի 24-ի որոշմամբ նշանակվել է դատաքննության։
Ամբաստանյալ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «Առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց իրացնելու դիտավորությամբ գործով չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում անհայտ անձից ձեռք է բերել ու 2017 թվականի հունիսի 12-ին Թեհրան-Երևան չվերթով ՀՀ «Զվարթնոց» օդանավակայանով՝ մաքսային հսկո-ղությունից թաքցնելու եղանակով, ՀՀ պետական սահմանով տեղափոխել է առանձնապես խո-շոր չափերով` 5561,8 գրամ հաստատուն չոր քաշով, «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց, այն ապ-օրինի պահել և փոխադրել Երևան քաղաքի «Շիրակ» հյուրանոց ու, նախապես տեղեկացված լինելով Կանադայում բնակվող Արամ Տոդակյանի և Երևան քաղաքի բնակիչ Արսեն Պետ-րոսյանի միջև նշված թմրամիջոցն ստանալու և Կանադա ուղարկելու վերաբերյալ ձեռք բերված պայմանավորվածության մասին, նույն օրը «Շիրակ» հյուրանոցում թմրամիջոցները փոխանցել է Արսեն Պետրոսյանին, վերջինիս տվել 500 ԱՄՆ դոլար և Կանադայի երկու հասցեներ` այդ կերպ նախապատրաստելով փոստային առաքման եղանակով, մաքսանենգ ճանապարհով հիշյալ թմրամիջոցների փոխադրումը Կանադա, սակայն հանցագործությունն իր կամքից ան-կախ հանգամանքներով ավարտին չի հասցրել, քանի որ բացահայտվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխա-տակիցների կողմից իրականացված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյուն-քում»։

Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները.

Դատաքննությամբ պարզվեց, որ ամբաստանյալ, ԻԻՀ քաղաքացի Ֆարիբորզ Ֆարա-մարզի Դաբիրիանմողադամն առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց իրացնելու դիտավո-րությամբ անհայտ անձինց ձեռք է բերել առանձնապես խոշոր չափերով` 5561,8 գրամ հաստա-տուն չոր քաշով, «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց, որը 12.06.2017թ-ին Թեհրան-Երևան չվերթով, մաքսային հսկողությունից թաքցնելու եղանակով ՀՀ պետական սահմանով` «Զվարթնոց» օդա-նավակայանով, տեղափոխել է ՀՀ։ Այնուհետև, նշված թմրամիջոցն իրեն դիմավորած վկա Ար-սեն Պետրոսյանի ավտոմեքենայով տեղափոխել է Երևան քաղաքի «Շիրակ» հյուրանոց և, նա-խապես տեղյակ լինելով Արսեն Պետրոսյանի և Կանադայում բնակվող մեկ այլ անձի միջև նըշ-ված թմրամիջոցն ստանալու և Կանադա ուղարկելու վերաբերյալ ձեռք բերված պայմանավոր-վածության մասին, հյուրանոցի սպասասրահում նշված թմրամիջոցը 500 ԱՄՆ դոլարի և Կա-նադայի հասցեների հետ միասին փոխանցել է Ա.Պետրոսյանին` այդ կերպ նախապատրաս-տելով փոստային ծառայության միջոցով թմրամիջոցի առաքումը Կանադա, սակայն հանցա-գործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով ավարտին չի հասցվել, քանի որ բացա-հայտվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից իրականացված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում։

Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.

Դատաքննությամբ ամբաստանյալ Ֆ.Դաբիրիանմողադամը թեև ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչեց, սակայն պատճառաբանեց, որ ինքը Հայսատան է տեղափոխել իրեն հանձնված երկու տոպրակ, որոնց պարունակության մասին տեղեկություն չի ունեցել։
Ամբաստանյալ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամի ցուցմունքի համաձայն` ինքը բնակվում է ԻԻՀ Թեհրան քաղաքում, որտեղ մոտ մեկ տարի առաջ տաքսի ավտոմեքենա-յով ծառայություն մատուցելիս ծանոթացել է Ֆաթիի հետ, ով ասել է, որ տուրիստական ըն-կերություն ունի և իրեն առաջարկել է զբաղվել այդ բիզնեսով Հայաստանում։ Ինքն ընդունել է Ֆաթիի առաջարկը և նրա խնդրանքով 2 անգամ այցելել է Հայասատան։ Առաջին անգամ այցելելիս իր հետ բերել է նրա տված ապրանքներն ու դրանք հանձնել է Ֆաթիի աշխատողին` Արսեն Պետրոսյանին։ Երկրորդ անգամ Հայաստան այցելելիս եղել է իր կնոջ մոր հետ, ով իր հետ եկել է Հայաստան՝ շուկան տեսնելու։ Այս անգամ կրկին իր հետ ապրանքներ` նեսկաֆե, նաբաթ, կոշիկներ, խաղալիքներ և նման այլ բաներ է բերել ու դրանք հանձնել է Ա.Պետրոս-յանին։ Նշված իրերը Ֆաթին իրեն հանձնել է օդանավակայանում կամ դրա մոտակայքում` թռիչքից մոտ 2-3 ժամ առաջ։ Իր կարծիքով Ֆաթին շատ զբաղված է եղել, այդ իսկ պատճառով իրեն է ուղարկել Հայաստան։ Այդ ապրանքները Հայաստան բերելու համար Ֆաթին իրեն 500.000 թուման է վճարել, թեև իր տեղափոխած ապրանքների արժեքը հաստատ իրեն վճար-ված 500.000 թուման չէին արժենա։ Իրենց մեջ որևէ պայմանավորվածություն չի եղել, թե ինքն ամսվա մեջ քանի անգամ պետք է այցելեր Հայաստան։ Ինքը չի իմացել, որ Ֆաթիի տված փա-թեթներում թմրամիջոցներ են եղել, իսկ եթե իմանար, ապա դրանք երբեք չէր բերի իր հետ։ Թըմ-րամիջոցների մասին ինքն իմացել է քննչական բաժնում։
Ֆաթիի առաջարկին համաձայնվել է, քանի որ նրա առաջարկած գումարը՝ 500.000 թու-մանը, մեծ գումար է եղել իր համար, ինքն ունեցել է պարտքեր, իսկ տաքսի ավտոմեքենա վարելով վաստակել է օրական 60-70 հազար թուման։ Առաջին անգամ Ֆաթիի հանձնարարու-թյունը կատարելուց հետո ստացել է խոստացված գումարը, իսկ երկրորդ անգամ այն պետք է ստանար հանձնարարությունը կատարելուց և Թեհրան վերադառնալուց հետո։
Վկա Արսեն Պետրոսյանի ցուցմունքի համաձայն` ինքն իր հիմնական աշխատանքից բացի, մատուցում է նաև տաքսի ծառայություն և Հայաստան եկած զբոսաշրջիկներին տեղափո-խում է մի վայրից մյուս վայր։ Արամ Տոդակյանի հետ, ով բնակվում էր Կանադայում, ծանոթա-ցել է Հայաստանում, նրան դիմավորել է և «Զվարթնոց» օդանավակայանից տեղափոխել է հյու-րանոց։ Ա.Տոդակյանը ՀՀ-ում 7 օր է մնացել, որից հետո նրան կրկին ճանապարհել է Կանադա։
Այցերից մեկի ժամանակ Արամն իրեն տվել է 60.000 ՀՀ դրամ ու հայտնելով, որ Պարս-կաստանից իրեն նվեր պետք է ուղարկեն, խնդրել է այն վերցնել և ուղարկել Կանադայի իր հասցեով։ Արամն իր ստույգ հասցեն չի ասել, սակայն հետագայում «Մեսինջեր» ծրագրով ուղարկել է այն և հայտնել, որ Պարսկաստանից ֆարիբորզ անունով մի մարդ պետք է գա, ում ինքը պետք է դիմավորի և իր համար նախատեսված ապրանքները վերցնի ու ուղարկի Կանա-դա։ 2017թ. ապրիլին ամբաստանյալը նշված ապրանքները բերել է Երևան, որոնք նրանից ստանալուց հետո ինքը «Հայփոստ» ՓԲ ընկերության միջոցով դրանք ուղարկել է Արամին։ Քանի որ ապրանքները շատ են եղել, ինքը դրանք բաժանել է 6 փաթեթի, որպեսզի ուղարկելու գումարը մեծ չլինի ու նոր միայն ուղարկել է Կանադա։ Չնյած դրան, գումարն Արամի տվածից շատ է կազմել, ինչի համար Արամն իրեն ասել է, որ Ֆարիբորզից 300 ԱՄՆ դոլար վերցնի, իսկ ավել գումարը պահի իր մոտ։
Ամբաստանյալը 2-րդ անգամ Հայաստան է եկել 2017թ. հունիսին ու կրկին Արամի խնդրանքով դիմավորել նրան և տարել «Շիրակ» հյուրանոց, որտեղ նախօրոք սենյակ է ամրա-գրված եղել։ Երկրորդ այցի ժամանակ ամբաստանյալի հետ մի կին է եղել։ Նա իրեն նորից ապ-րանքներ է փոխանցել, որոնք ինքը պետք է փոստային ծառայության միջոցով ուղարկեր Կա-նադա` Արամին։ Նշված ապրանքները Ֆարիբորզն իրեն փոխանցել է հյուրանոցի սպասասրա-հում՝ դրանք Կանադա ուղարկելու համար տալով 500 ԱՄՆ դոլար։ Քանի որ այդ ապրանքներն ուղարկելու համար «Հայփոստ» ՓԲ ընկերությանը դրանից բավականին քիչ գումար պետք է վճարեր, իր մոտ կասկածներ են առաջացել, ինչի համար դիմել է ոստիկանություն։
Վկա Խորշիդ Մասուդի Մորթազավիքահագի դատաքննությամբ հետազոտված նա-խաքննական ցուցմունքի համաձայն` 2017 թվականի հունիս ամսին իր դստեր ամուսինը` Ֆա-րիբորզ Դաբիրիանմողադամը, իրեն հայտնել է, որ ցանկանում է մեկնել Հայաստան։ Քանի որ նրան նախկինում խնդրած է եղել Հայաստան գնալու դեպքում իրեն տեղյակ պահել, որոշել նրա հետ միասին մեկնել Հայաստան։ Գնելով ինքնաթիռի տոմսերը, 2017 թվականի հունիսի 12-ին Թեհրան քաղաքի «Իմամխոմեյնի» օդանավակայանից Ֆարիբորզի հետ մեկնել են Հայաս-տան։ Մինչ այդ, Թեհրանի օդանավակայանում՝ թռիչքից առաջ, իրենց են մոտեցել միջին տա-րիքի մի տղամարդ և կին։ Տղամարդը Ֆարիբորզին հարցրել է, թե ուր են գնում, ինչին Ֆարի-բորզը պատասխանել է, որ գնում են Երևան քաղաք։ Քանի որ այդ պահին ինքը հեռախոսով զրուցելիս է եղել ինչ-որ անձի հետ, չի լսել նրանց հետագա խոսակցությունը։ Այնուհետև, նկա-տել է, որ այդ կնոջ կողքին գետնի վրա դրված է տոպրակ, բաց վիճակում, որի մեջ նկատել է թեյ, տիկնիկ, որոնք դրված են եղել տոպրակի երեսին։ Այնուհետ, գնացել է ճաշարան՝ ուտելիք գնելու, իսկ երբ վերադարձել է, Ֆարիբորզի հետ անմիջապես գանցել և նստել են օդանավ։ Հասնելով Երևանի օդանավակայան, վերցրել են իրենց ճամպրուկներն, որոնցից մեկն իրենն է եղել, մյուսը` Ֆարիբորզինը։ Դրանից հետո, երբ դուրս են եկել օդանավակայանի ընդհանուր տարածք, որտեղ նկատել են Ֆարիբորզի անունով գրված պաստառը ձեռքին մի տղամարդուն, ով ձեռքով հասկացրել է Ֆարիբորզին, որ իրեն պետք է ինչ-որ բան փոխանցի, ինչին ի պատաս-խան Ֆարիբորզը գլխով հաստատել է այդ հանգամանքը։ Այնուհետև, Ֆարիբորզը ձեռքի շարժումներով հասկացրել է, թե այդ ապրանքն օդանավակայանում է անհրաժեշտ փոխանցել, ինչին այդ տղամարդը հասկացրել է, որ ոչ և առաջարկել է իրենց տանել։ Այդ ժամանակ Ֆարի-բորզը ցույց է տվել հյուրանոցի թուղթ, որը Ֆարիբորզն իր հետ բերած է եղել Թեհրանից` տու-րիստական ընկերությունից, ինչի արդյունքում տղամարդը հասկացրել է, որ իրենց կտեղափոխի հյուրանոց։ Այդ տղամարդն իր ավտոմեքենայով իրենց տեղափոխել է Երևան քաղաքի «Շի-րակ» հյուրանոց, որի սպասասրահում վարորդը Ֆարիբորզը բացել ճամպրուկը, այնտեղից հանել մի տոպրակ և այն փոխանցել այդ տղամարդուն։ Այդ ժամանակ վարորդը ձեռքի շար-ժումով հասկացրել է, որ ևս մեկ տոպրակ էլ կա, ինչի արդյունքում Ֆարիբորզը բացել է իր ճամպրուկը և այնտեղից հանել ևս մեկ տոպրակ ու նույնպես փոխանցել վարորդին։ Հենց այդ ժամանակ էլ Ֆարիբորզից տեղեկացել է, որ Թեհրանի օդանավակայանում իրենց մոտեցած անձանցից վերցրել է տոպրակներ, որոնցից մեկը տեղավորել է իր ճամպրուկի մեջ։
Ֆարիբորզի կողմից նշված տոպրակները վարորդին տալու ժամանակ, քանի որ տոպ-րակները բաց վիճակում են եղել, այնտեղ նկատել է մանկական խաղալիք ավտոմեքենա, թեյ, ֆստղ և հագուստներ։ Տոպրակներն այդ վարորդին փոխանցելուց հետո Ֆարիբորզը հասկացրել է, որ նա մի հեռախոսահամար թողնի, որպեսզի, եթե Թեհրանից իրեն զանգահարեն և հետա-քրքրվեն, թե արդյոք ապրանքները փոխանցել է նրան, կարողանա հայտնել, թե ում է փոխանցել և անհրաժեշտության դեպքում փոխանցի նաև վարորդի հեռախոսահամարը, սակայն վարորդը չի տվել իր հեռախոսահամարը և ձեռքի շարժումով հասկացրել է, որ ինքը կզանգահարի։ Դրանից հետո իրենք այլևս այդ վարորդին չեն տեսել և հեռախոսազրույց չեն ունեցել նրա հետ։
«Նամակագրության, փոստային, հեռագրական և այլ հաղորդումների վերահսկում օպե-րատիվ հետախուզական միջոցառում անցկացնելու մասին» 13.06.2017թ. արձանագրության համաձայն` թիվ 0002 փոստային բաժանմունքի ավագ օպերատոր Արսեն Շահբազյանը ներկա-յացրել է թվով 6 փաթեթ, որոնցից բոլորի վրա՝ որպես ուղարկող, ձեռագիր գրառմամբ անգլերեն տառերով նշված է եղել Արսեն Պետրոսյան, իսկ որպես ստացող՝ նշված 6 փաթեթների վրա փակցված են եղել 2 տարբեր հասցեներ։
Դատաքիմիական փորձաքննության 14.06.2017թ. հ. 288 Ք-17 եզրակացության համա-ձայն` փորձաքննության ներկայացված «NESCAFE...1kg» գրառմամբ, պոլիէթիլենային թվով 6 փաթեթներում առկա ընդհանուր 5561«8 գրամ հաստատուն չոր քաշով« մուգ շագանակագույն փոշենման զանգվածները հանդիսանում են «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց, որը պատրաստվում է տնայնագործական եղանակով կակաչի բույսից։
Փորձաքննության ներկայացված «Sahar Khiz», «AHMAD TEA» և «HIBISCUS» գրառ-մամբ փաթեթներում առկա նյութերում և մյուս օբյեկտների վրա թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգե-ներգործուն) ու խիստ ներգործող նյութեր չեն հայտնաբերվել։
«Զննություն կատարելու մասին» 04.07.2017թ. արձանագրության համաձայն` զննության են ենթարկվել Արսեն Պետրոսյանի կողմից օգտագործվող «SAMSUNG DUOS» մոդելի բջջային հեռախոսի «Մեսինջեր» ծրագրի հաղորդագրությունները« ինչի արդյունքում հաստատվել է առանձնապես խոշոր չափերով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոցը Կանադա ուղարկելու նախա-պատրաստության հանգամանքը։
«Այլ փաստաթուղթն ապացույց ճանաչելու և գործին կցելու մասին» 06.07.2017թ. որոշ-ման համաձայն` «Հայփոստ» ՓԲ ընկերության կողմից տրամադրված և վկա Արսեն Պետրոս-յանի կողմից քննությանը ներկայացված թվով 15 անդորրագրերը, ինչպես նաև վերջինիս կողմից ներկայացված թվով 3 թղթերի վրա հասցեներ պարունակող գրառումները որպես այլ փաստա-թուղթ ճանաչվել են ապացույց։
«Իրեղեն ապացույց ճանաչելու և քրեական գործին կցելու մասին» 15.08.2017թ. որոշման համաձայն` 5561«8 գրամ քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոցը ճանաչվել է իրեղեն ապացույց։
«Զննություն կատարելու մասին» 16.08.2017թ. արձանագրության համաձայն` զննության են ենթարկվել «Շիրակ» ՍՊ ընկերությունից ստացված տեսագրությունները, որոնց համաձայն` 12.06.2017թ.՝ ժամը 17։55-ին« երեք անձ` երկու տղամարդ և մեկ կին, մուտք են գործել հյուրա-նոցի տարածք։ Տղամարդկանց ձեռքին երևում է մեկական ճամպրուկ, իսկ կնոջ ձեռքին երևում են տոպրակներին նմանվող իրեր։ Ժամը 17։59-ին երևում է, թե ինչպես են նշված անձինք քայ-լում դեպի նախասրահի սեղանի առջևի հատվածում տեղադրված բազմոցների մոտ, որի ժա-մանակ ճամպրուկներից մեկը լինում է մուգ հագուստով տղամարդու, իսկ մյուս ճամպրուկը՝ կնոջ ձեռքին։
Զննության մասնակից Արսեն Պետրոսյանի բանավոր հայտարարության համաձայն` մուգ հագուստով տղամարդը հանդիսանում է Ֆարիբորզ անվամբ անձը, կինը հանդիսանում է Խորշիդ անունով անձը, իսկ մյուս տղամարդն ինքն է։
Ժամը 18։04-ին երևում է, որ մի անձ, ում ձեռքին առկա են իրեր, դուրս է գալիս հյուրանո-ցից։ Զննության մասնակից Արսեն Պետրոսյանի բանավոր հայտարարության համաձայն` այդ անձն ինքն է, որ վերցնելով տոպրակները, դուրս է գալիս հյուրանոցից։
«Զննություն կատարելու մասին» 18.08.2017թ. արձանագրության համաձայն` զննության է ենթարկվել Ֆարիբորզ Դաբիրիանմողադամի «HUAWEI» մոդելի բջջային հեռախոսը« որի համաձայն` Ֆարիբորզ Դաբիրիանմողադամի կողմից 06.06.2017թ. մինչև 15.06.2017 թվականն ընկած ժամանակահատվածում Ֆաթիզադե անվամբ անձի հետ հեռախոսազրույցներ է ունեցել։
«Այլ փաստաթուղթն ապացույց ճանաչելու և գործին կցելու մասին» 05.09.2017թ. որոշ-ման համաձայն` 30.08.2017թ. «Հայփոստ» ՓԲ ընկերությունից ստացված գրությունը և կից ներ-կայացված ցուցակը, որպես այլ փաստաթուղթ ճանաչվել են ապացույց։
«Զննություն կատարելու մասին» 20.01.2017թ. արձանագրության համաձայն` զննության են ենթարկվել 14.09.2017թ. «Յուքոմ» ՍՊ ընկերությունից ստացված 12.06.2017-15.06.2017թթ.-ն ընկած ժամանակահատվածի վերծանումները, որոնց համաձայն` Ֆարիբորզ Դաբիրիանմողա-դամի կողմից օգտագործվող 989191227545 բջջային հեռախոսահամարից 12.06.2017թ`. ժամը 18։06-ին 9 վայրկյան տևողությամբ ելքային հեռախոսազանգ է կատարվել 989358981045 բըջ-ջային հեռախոսահամարին /քրեական գործով Ֆաթիզադեի հեռախոսահամար/, որը սպասարկ-վել է «Italakan 1» հասցեում տեղակայված ալեհավաքի կողմից, 13.06.2017թ. ժամը 10։57-ին 27 վայրկյան տևողությամբ Ֆարիբորզ Դաբիրիանմողադամի կողմից օգտագործվող 989191227545 բջջային հեռախոսահամարին մուտքային հեռախոսազանգ է կատարվել 989358981045 բջջային հեռախոսահամարից, որը սպասարկվել է «Arami st. 1, museum Yerevan» հասցեում տե-ղակայված ալեհավաքի կողմից, իսկ ժամը 16։45-ին 57 վայրկյան տևողությամբ Ֆարիբորզ Դա-բիրիանմողադամի կողմից օգտագործվող 989191227545 բջջային հեռախոսահամարին մուտ-քային հեռախոսազանգ է կատարվել 989358981045 բջջային հեռախոսահամարից, որը սպա-սարկվել է «Kentron community, Mashtoc ave., 8/7» հասցեում տեղակայված ալեհավաքի կողմից։
«Այլ փաստաթուղթն ապացույց ճանաչելու և գործին կցելու մասին» 20.09.2017թ. որոշ-ման համաձայն` 14.09.2017 թվականին «Յուքոմ» ՍՊ ընկերությունից ստացված վերծանումնե-րը /լեզային սկավառակի մեջ ներբեռնված/, որպես այլ փաստաթուղթ ճանաչվել է ապացույց։

Դատարանի վերլուծություն.

ՀՀ Սահմանադրության 61-րդ հոդվածն ամրագրում է« որ յուրաքանչյուր ոք ունի իր իրավունքների և ազատությունների արդյունավետ դատական պաշտպանության իրավունք։
ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Յուրաքանչյուր ոք ունի անկախ և անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդարացի« հրապարակային և ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունք«։
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է։
2. Օրենքով սահմանված պատիժը« ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատ-ժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին«։
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվ-րոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն՝
«Յուրաքանչյուր ոք« երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պար-տականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչութ-յամբ« ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք (…) «։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասը սահմանում է« որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադ-րությունների վրա« այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
Շարադրված դրույթների վերլուծությունից երևում է« որ հանցանք գործելու մեջ անձի մե-ղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա« այն ենթակա է հիմնավորման գործին վերաբերող փոխկապակցված« հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Դատավորը« ինչպես նաև հետաքննության մարմինը« քննիչը« դատախազը ապացույց-ները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` «Միայն ապա-ցույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը« տեղը« եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները« որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատա-վարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները« եթե այլ բան նախատես-ված չէ օրենքով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության« թույլատրե-լիության« իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավա-րարության տեսանկյունից։
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը« քննիչը« դատախազը« դատավորը« ղեկա-վարվելով օրենքով« ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի« լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համա-ձայն՝ «Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կա-յացվում է միայն այն դեպքում« երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորու-թյունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաս-տանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված« եթե դատարանը« ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով« հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակ-ներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա« դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա« ամ-բաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբա-նելով« սույն օրենսգրքի 360 հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատավճռի նկարագրական-պատճառաբանական մասում ցույց է տրվում (...) 3) այն ապացույցները« ո-րոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները« ինչպես նաև այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները»։
Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 31.10.2014թ-ին կայացրած որոշմամբ արձանագրել է, որ. ««Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը« ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները« դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում։
Մասնավորապես« վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը« համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները« նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս« թե ինչ է անհրա-ժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով« ապա ապացույցների բավարարությունը կապ-ված է այն ապացուցողական նյութի հետ« որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության։ Որոշելով ապացույց-ների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի հա-մար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը« մասնավորապես այն« թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրա-քանչյուր հանգամանքը« և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար։
Այսպիսով« ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուց-ման շրջանակների այնպիսի որոշումը« որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը« իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը։
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի« ապացույցների բավարարություն հասկա-ցության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ« այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին« թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հե-տազոտվեն ապացույցները« որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած։ Բացի այդ« օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն« թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը։
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վեր-լուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք«
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն«
3) անմեղության կանխավարկած» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռա-բեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 14-15-րդ կե-տերը« իսկ վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքի« դատավարական որո-շումների հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության« անմեղության կանխավարկածի մասին մանրամասն տե՛ս նույն որոշման 16-19-րդ կետերը)։
29. Վերահաստատելով և զարգացնելով նախորդ կետում մեջբերված գործով արտահայ-տած իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է« որ «ապացույցների բավարարությունը» որոշելու չափանիշներն են.
1) անմեղության կանխավարկածը«
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը«
3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը։
30. Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել« որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նա-խադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է« որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված« քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակա-ռակը։ Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածնե-րից է« որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ« միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով« այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատա-րանի նախադեպային իրավունքով։ Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաս-տատված համարելը ոչ այլ ինչ է« քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում։ Միևնույն ժամանակ« անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցու-թյան բացակայությունը նշանակում է« որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ։ Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հա-վասարազոր է ապացուցված անմեղության։
Հարկ է նշել նաև« որ անմեղության կանխավարկածն ամրագրող նորմերը« ինչպես նաև նախադեպային իրավունքը սահմանում են ոչ միայն այդ սկզբունքի բուն էությունը« այլև՝ դրա հաղթահարման« նույնն է« թե անձի մեղավորության հաստատման համար անհրաժեշտ դատա-վարական չափորոշիչները։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարան-ներին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների« այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատ-կանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմ-նավորել վերաբերելի« փոխկապակցված« հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություն-ներով։ Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների« կանխատեսումների կամ կարծիք-ների« այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև« որ մեղսագրվող հան-ցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը« իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի։ Դրանից հետևում է« որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկա-յացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մա-յիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը)։ Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ (տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044 /01/11 որոշման 14-րդ կետը)։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնա-սիրությունը ևս ցույց է տալիս« որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշ-խավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը« ի թիվս այլոց« ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապա-ցույցներ (տե՛ս« ի թիվս այլոց« Barbera Messegue and Jabardo v. Spain« գանգատ թիվ 10590/83« 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ« 77-րդ կետ« Janosevic v. Sweden« գանգատ թիվ 34619/97« 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ« 97-րդ կետ)։
Այսպիսով« անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այն-պիսի ամբողջության առկայություն« որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմ-նավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու« այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթա-դրություններ անելու համար։
31. Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին« որ «(…) Ներքին համոզմունքը« որպես ապա-ցույցների գնահատման արդյունք« բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների ան-խզելի կապով. այն« մի կողմից« պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակ-ցությունից և հիմնվի դրանց վրա« իսկ մյուս կողմից« անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առա-ջացնի այն վստահությունը« որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պա-հանջների պահպանմամբ։
Ապացույցները« որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան« կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը« որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշում-ներում։ Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա« այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանք-ների լրիվ« օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը։ (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ /0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Այսպիսով« «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է։ Այն ապա-ցույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ)։ Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ« օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի« վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա« որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ)։
Ելնելով այն հանգամանքից« որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր« անհրա-ժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից« ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունք-ներից։ Ի տարբերություն դրանց« ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի« ոչ վերաբերելի« անարժանահավատ ապացույցների վրա։ Այլ խոսքով« ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի« գիտելիքի վրա« այլ ոչ թե ենթա-դրությունների« երևակայության« համակրանքի« հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա։
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված« բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է։ Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրե-լիության« վերաբերելիության և արժանահավատության հատկանիշները« որոնց տեսանկյունից ապացույցները ենթակա են գնահատման։
31.1. Ապացույցների թույլատրելիության հատկանիշը վերաբերում է դրանց ձևական կող-մին։ Դրա էությունը կազմում է ապացույցները ձեռք բերելիս օրենքով նախատեսված դատավա-րական պահանջների պահպանվածությունը և ենթադրում է.
- աղբյուրի օրինականություն՝ ապացույցը պետք է ձեռք բերվի միայն օրենքով սահման-ված աղբյուրներից (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մաս)«
- ձեռքբերման միջոցների օրինականություն՝ պետք է պահպանված լինեն ապացույցների ձեռքբերմանն ուղղված գործողություններ կատարելուն օրենքով առաջադրված պահանջները«
- դատավարական ձևակերպում՝ ապացույցը« դրա ձեռքբերման գործընթացը պետք է օրենքով սահմանված կարգով ենթարկվեն դատավարական ձևակերպման«
- լիազորված սուբյեկտ՝ այն պետք է ստացված լինի ապացույց ձեռք բերելու լիազորու-թյամբ օժտված սուբյեկտի կողմից։
Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու հիմքերը հստակ սահմանված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածով։
31.2. Վերաբերելիությունն ապացույցի կարողությունն է իր բովանդակությամբ ծառայելու ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքները« գործի քննության և լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ տվյալները բացահայտելուն և հաստատելուն։ Այլ խոսքով՝ ապա-ցույցի վերաբերելիության հատկանիշն արտացոլում է ապացույցի և գործի քննության ու լուծ-ման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների միջև կապը։ Ապացույցը կհամարվի վե-րաբերելի« եթե տեղեկություններ պարունակի գործի համար որևէ նշանակություն ունեցող փաս-տի մասին։
31.3. Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույ-ցի բովանդակային գնահատմանը։ Արժանահավատ է այն ապացույցը« որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում։ Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դա-տարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը« ցուց-մունք տվող անձի շահագրգռվածությունը« որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները« վիճակը« ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ« որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանք-ներն ընկալելու« մտապահելու« վերարտադրելու գործընթացի վրա)«
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգա-մանքն ընկալելու պայմանները« պաշտպանի« ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն)«
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը«
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հան-գամանքների առկայությունը«
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից։
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը։ Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդա-կությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում։ Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների ար-ժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկություն-ների բովանդակությունը« համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ« պարզել դրանց համապա-տասխանությունը կամ հակասությունը« հակասության դեպքում` դրա պատճառները։
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա։
32. Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրա-վական նշանակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որո-շելու մյուս՝ դատավարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի մի-ջոցով (սույն չափանիշի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքո-րոշումների մասին տե՛ս նաև Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 18-րդ կետը)։ Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության են-թարկելու պարտականություն։
Վերջին դիրքորոշումը բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդ-վածի 4-րդ մասի պահանջից« որի համաձայն՝ «Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի պատ-ճառաբանված։ Պատճառաբանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները»։
Դատական ակտի պատճառաբանվածության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրա-դարձել է Ֆ.Գալստյանի գործով որոշման մեջ« որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին« որ «(…) Դատական ակտի պատճառաբանվածությունը կոչված է պարզաբանելու« թե ինչու է դատարանը եկել այս կամ այն հետևության« որ իրավանորմերով է ղեկավարվել նման որոշում կայացնելիս և միևնույն ժամանակ հնարավորություն է ստեղծում վերադաս դատարանի կողմից դատական ակտի օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման համար։
(…) Պատճառաբանված որոշման բացակայությունն արդեն իսկ օբյեկտիվորեն սահմա-նափակում է վերադաս դատական ատյանի հնարավորությունը` լիարժեք դատական ստուգման ենթարկելու բողոքարկվող դատական ակտի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը և կա-յացնելու արդարացի որոշում« հետևաբար դատական ակտի չպատճառաբանված լինելը հան-գեցնում է քրեական դատավարության կարևորագույն սկզբունքներից մեկի` ՀՀ Սահմանադրու-թյամբ և քրեադատավարական օրենքով երաշխավորված արդար դատական քննության իրա-վունքի խախտման։
(…) Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր մի շարք որոշումներում՝ ներպե-տական դատարանների կողմից կայացված որոշումների չպատճառաբանվածությունը կամ ոչ բավարար պատճառաբանվածությունը դիտել [է] «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազա-տությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասով երաշխավորված` անձի արդար դատական քննության իրավունքի խախտում (տե՛ս Սալովն ընդ-դեմ Ուկրաինայի (Salov v. Սkraine) 06.09.2005 թվականի որոշումը« գանգատ թիվ 65518/01« Բոլ-դեան ընդդեմ Ռումինիայի (Boldea v. Romania) 15.02.2007 թվականի որոշումը« գանգատ թիվ 19997/02« Գրադինարն ընդդեմ Մոլդովայի (Gradinar v. Moldova) 08.04.2008 թվականի որոշումը« գանգատ թիվ 7170/02)» (տե՛ս Ֆրունզիկ Գալստյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվա-կանի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09 որոշման 18-20-րդ կետերը)։
Վերահաստատելով Ֆ.Գալստյանի գործով որոշմամբ ձևավորած իրավական դիրքորո-շումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է« որ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և թույլատրելիության« վերաբերելիության ու արժանահավատության տես-անկյունից գնահատման ենթարկել այն ապացույցները« որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները« ինչպես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի 3-րդ կետ)։ Հա-կառակ դեպքում ապացույցների գնահատումը« դրա արդյունքում դատարանի համապատաս-խան ներքին համոզմունքի ձևավորումը կկրեն սուբյեկտիվ բնույթ« կհանգեցնեն կամայականու-թյան և անձի արդար դատաքննության իրավունքի խախտման՝ սահմանափակելով նաև դատա-կան ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը ստուգելու վերադաս դատարանի հնա-րավորությունը։
33. Սույն որոշման 29-32-րդ կետերում կատարված իրավական վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է« որ գործի լուծման համար ապացույցների բավա-րարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայ-մանավորում են միմյանց։ Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի« վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն« որը« հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը« անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ« ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կա-յացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում։
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապա-ցույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…) ։ Ակնհայտ է« որ ապացույցները բավարար չեն« եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար«
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ«
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում։» (տե՛ս Սիրակ Սա-քանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը)։
Այսպիսով« Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է« որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում« «հիմնավոր կասկածից վեր» ապա-ցուցողական չափանիշ ասելով« պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն« որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերո-գրյալը չի նշանակում« որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կա-րող առաջացնել որևէ կասկած« սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչ-յուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով« որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած»։
Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակ-ցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգա-մանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի կատարած արարքներին տրվել է ճիշտ քրեաիրա-վական գնահատական, քրեական գործի` դատարանի կողմից գնահատված ապացույցները ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ, և սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ՝ վկա Ա.Պետրոսյանի ցուցմունքներով ու մյուս ապացույցներով (բացառությամբ դատարանի կողմից որպես արժանահավատ չհամարվող ամբաստանյալի և վկա Խորշիդ Մասուդի Մորթա-զավիքահագի ցուցմունքների), հաստատվում է, որ ամբաստանյալը կատարել է հանցագործու-թյուններ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, որոնցով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի։
Դատարանը, անդրադառնալով սույն դատավճռի «Ապացույցների հետազոտում և գը-նահատում» մասում շարադրված ամբաստանյալի ցուցմունքին և վկա Խորշիդ Մասուդի Մոր-թազավիքահագի նախաքննական ցուցմունքներին, արձանագրելով, որ դրանցով հաստատվում է Պարսկաստանից տեղափոխված ապրանքները Կանդա ուղարկելու նպատակով ամբաս-տանյալի կողմից վկա Ա.Պետրոսյանին հանձնելու փաստը, գտնում է ամբաստանյալի պատ-ճառաբանություններն ու նրա կնոջ մոր՝ վկա Խ.Մորթազավիքահագի ցուցմունքներում նշված փաստական հանգամանքները դատաքննությամբ չհաստատվեցին, դրանք հակասում են միմ-յանց և հերքվում են սույն դատավճռի նույն մասում շարադրված ու դատարանի կողմից որպես արժանահավատ գնահատվող մնացած ապացույցների համակցությամբ։
Միաժամանակ, դատարանը գտնում է, որ վերը նշված պատճառաբանություններով ամ-բաստանյալը ցանկանում է խուսափել իր կատարած հանցանքների համար պատասխանա-տվությունից և պատժից, իսկ վկա Խ.Մորթազավիքահագին, փորձել է իր պաշտպանության տակ վերցնել ամբաստանյալին։
Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ նույնիսկ Հայաստան սուրճ, նաբաթ, կոշիկներ, խաղալիքներ և նման այլ առարկաներ տեղափոխելու վերաբերյալ ամբաստանյալի պատճա-ռաբանությունը պայմանականորեն արժանահավատ համարելու դեպքում պետք է արձանա-գրել, որ որ նա գիտակցել է, որ ՀՀ մաքսային սահմանով՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելով, անօրինական տեղափոխում է արգելված ապրանքներ, նկատի ունենալով, որ նրա իսկ ցուց-մունքի համաձայն՝ նա հստակ գիտակցել է, որ իր կողմից ՀՀ տեղափոխված ապրանքների արժեքն անհամեմատ ցածր է եղել իրեն խոստացված և առաջին անգամ վճարված գումարից՝ 500.000 իրանական թումանից։
Այսպիսով, ապացույցների վերաբերելիության, գնահատման և անմեղության կանխա-վարկածի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած, վերը շարադրված իրավական դիրքորոշումների լույսի տակ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, վերը նշված հիմնավորումներով և պատճառաբանություններով դատարանը հանգում է եզրա-կացության, որ ամբաստանյալը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքները։
Դատարանը, անդրադառնալով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը դատա-քննությամբ չհաստատվելու, նախաքննության ընթացքում ոչ օբյեկտիվ, լրիվ ու բազմակողմանի քննություն իրականացնելու վերաբերյալ պաշտպանի պատճառաբանություններին և ամբաս-տանյալի կատարած արարքին ճիշտ քրեաիրավական գնահատական տալով՝ նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին միջնորդությանը, գտնում է, որ դատարանի վերը նշված վերլուծությամբ ու հիմնավորումներով նշված պատճառաբանություններն անհիմն են և հերքվել են դատաքննությամբ, իսկ միջնորդությունը նույն հիմնավորումներով պետք է մերժվի ։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատիժների տեսակն ու չափը որո-շելիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթը, հան-րության համար վտանգավորության աստիճանը և հետևանքները, այնպես էլ նրա անձը բնու-թագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգա-մանքները։
Որպես ամբաստանյալ Ֆ.Դաբիրիանմողադամի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք՝ դատարանը հաշվի է առնում նրա խնամքին է գտնվում մինչև 14 տա-րեկան երեխան։
Դատաքննությամբ ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրվեցին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը« դա կատարելու հանգա-մանքներին« հանցավորի անձնավորությանը« անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդ-վածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտան-գավորության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակ-վում է« եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
Մեջբերված իրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-142/07« ՎԲ-192/07« ՎԲ-201/07« ԵՇԴ/0029/01/08« ԵԿԴ/0042/01/11« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումնե-րում։ Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրա-վունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավա-կան ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն արդա-րացի է« եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը« ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի« իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կա-տարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի« հանցավորի անձի« պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հան-գամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությու-նից։
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հան-գամանքների բացակայությունը, հանցագործությունները կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, ելնելով գործի փաստական տվյալների և հանգամանքների վերլուծության հիման վրա դատարանի մոտ ձևավորված նրա բարոյահոգեբանական ու քրեաիրավական բնութագրե-րից և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ ու 61-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքնե-րից, հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր չէ առանց պատիժը կրելու, և գտնում է, որ նա պետք է դատապարտվի ազատազրկման՝ մաքսանենգության առարկա հան-դիսացող թմրամիջոցի բռնագրավմամբ և հօգուտ պետության բռնագանձմամբ, ու կրի պատիժը, ինչն անհրաժեշտ ու բավարար է նաև սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և նրա կող-մից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար։
Դատարանը, քննության առնելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը, գտնում է, որ սույն դատավճռով բռնագրավման և հօգուտ պետության բռնագանձման ենթակա «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոցը պետք է վերադարձնել նախաքննության մարմնին՝ այն վերջինիս վարույ-թում գտնվող թիվ 58209317 քրեական գործով հետագայում տնօրինելու համար։
Միաժամանակ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ֆ.Դաբիրիանմողադամից անձ-նական խուզարկությամբ առգրավված «Հուավեյ» մոդելի բջջային հեռախոսը, 115.000 իրանա-կան ռեալ գումարը, 2 հատ բանկային պլաստիկ քարտերը, 1 հատ այցեքարտը և «Իրան Ասե-ման Էյրլայնս» գրառումով էլեկտրոնային ավիատոմսը պետք է հանձնվի Ֆ.Դաբիրիանմողա-դամիի ներկայացուցչին, իսկ 2 ժամկետանց դեղահաբը՝ ոչնչացվի։
Քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, պետք է թողնվի անփոփոխ։
Վերոգրյալների հիման վրա ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 367-րդ և 369-372-րդ հոդվածներով` դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով Ֆ.Դաբիրիանմողադամին դատապարտել ազատազրկման 8 (ութ) տարի ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով Ֆ.Դաբիրիանմողա-դամին դատապարտել ազատազրկման 8 (ութ) տարի ժամկետով՝ մաքսանենգության առարկա հանդիսացող թմրամիջոցի բռնագրավմամբ և հօգուտ պետության բռնագանձմամբ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 2-ր մասի համաձայն՝ Ֆ.Դաբիրիանմողադամին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտել ազատա-զրկման 6 (վեց) տարի ժամկետով՝ մաքսանենգության առարկա հանդիսացող թմրամիջոցի բըռ-նագրավմամբ և հօգուտ պետության բռնագանձմամբ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, որպես վերջնական պատիժ՝ նշանակել ազատազրկում 12 (տասներկու) տարի ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման։
Սույն դատավճռով բռնագրավման և հօգուտ պետության բռնագանձման ենթակա «Ափի-ոն» տեսակի թմրամիջոցը՝ որպես իրեղեն ապացույց, վերադարձնել նախաքննության մարմնին՝ այն վերջինիս վարույթում գտնվող թիվ 58209317 քրեական գործով հետագայում տնօրինելու համար։
Ֆ.Դաբիրիանմողադամից անձնական խուզարկությամբ առգրավված «Հուավեյ» մոդելի բջջային հեռախոսը, 115.000 իրանական ռեալ գումարը, 2 հատ բանկային պլաստիկ քարտերը, 1 հատ այցեքարտը և «Իրան Ասեման Էյրլայնս» գրառումով էլեկտրոնային ավիատոմսը հանձ-նել Ֆ.Դաբիրիանմողադամիի ներկայացուցչին, իսկ 2 դեղահաբը՝ ոչնչացնել։
ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում Ֆ.Դաբիրիանմողադամի պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2017թ. հունիսի 15-ից։
Ֆ.Դաբիրիանմողադամի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը թողնել անփո-փոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակ-վելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։

ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 18-06-2018
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 19-07-2018
Էջերի քանակ 1-262, 2-84, 3-119
Գործն ուղարկվել է
Գործը ուղարկվել է 19-07-2018
Էջերի քանակը 262, 84, 119
ՈՒր(դատարան) Քրեական վերաքննիչ
Ելքի գրության համարը 130375
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
Ամսաթիվ 02-04-2019
Դատավճռի, որոշման կատարում
Ամսաթիվ 06-04-2019
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 08-02-2021
Էջերի քանակ 267, 83, 119, 160
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
Ամսաթիվ 15-06-2021
Էջերի քանակը 267, 83, 119, 160
Այլ նշումներ Գործը հանձնվել է արխիվ 14.02.23թ.-ին 4 հատոր և 1 փաթեթ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0259/01/17
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 11-07-2018
Ամսաթիվ 09-07-2018
Ում կողմից է բերվել բողոքը Պաշտպան
Բողոքը բերող անձը
Անուն Է
Ազգանուն Աղաջանյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Ֆարիբորզ Դաբիրիանմողադամի Ամբողջությամբ բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի /Կենտրոն /`Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամիի /ՀՀ քր. օր-ի 267.1 հոդ. 4-րդ մասի 1-ին կետով , 35- 267.1 հոդ. 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266 հոդ. 3-րդ մասի 2-րդ կետով , ՀՀ քր. օր-ի 66 հոդ. կարգով վերջնական պատիժ - ազատազրկում 12 տարի ժամկետով / վերաբերյալ 18.06.2018թ. դատավճիռը : Ֆարիբորզ Դաբիրիանմողադամիի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել` նրա փաստացի կատարած արարքին տալ ճիշտ քրեաիրավական գնահատական :
Բողոքի ստացման կարգը Հանձնվել է փոստին
Չափահաս Այո
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 23-07-2018
Գործը ստացվել է Երևան քաղաքի դատարան
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
Ըստ էության լուծող դատական ակտեր Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական)
Մակագրել
Ամսաթիվ 23-07-2018
Նախագահող դատավոր
Անուն Արմեն
Ազգանուն Դանիելյան
Դատավոր
Անուն Ռուբիկ
Ազգանուն Մխիթարյան
Դատավորի փոխարինում
Փոխարինման ամսաթիվ 24-07-2018
Բացակայող դատավոր
Անուն Սերգեյ
Ազգանուն Չիչոյան
Փոխարինող դատավոր
Անուն Արսեն
Ազգանուն Նիկողոսյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 30-07-2018
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 10-08-2018
Ուղարկվել է ծանուցագիր 30-07-2018
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2-րդ
Նիստը Չի կայացվել
Պատճառը Դատարանի կազմի` մեկ այլ դատական նիստով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու, ինչպես նաև մեղադրողի և պաշտպանի չներկայանալու պատճառով դատական նիստը հետաձգվել է:
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 03-10-2018
Ուղարկվել է ծանուցագիր 10-08-2018
Ժամ 15:30
Նիստերի դահլիճի համարը 2-րդ
Նիստը Կայացվել է
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 29-10-2018
Ուղարկվել է ծանուցագիր 03-10-2018
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2-րդ
Նիստը Կայացվել է
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
Անփոփոխ թողնված դատական ակտը Պատճառաբանվել է
Ամսաթիվ 29-10-2018
Ամբաստանյալ
Անուն Ֆարիբորզ
Ազգանուն Դաբիրիանմողադամ
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր.օր. հոդված
Քր.օր. հոդված
Քր.օր. հոդված
Դատական ակտ
Դատական ակտ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ԵԿԴ/0259/01/17

29 հոկտեմբերի 2018թ. ք.Երևան


ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ
ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ
Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Հ.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`

ԹԱՐԳՄԱՆԻՉ` Հ.ԹԱԽՄԱՍՅԱՆԻ

ՊԱՇՏՊԱՆ` Է.ԱՂԱՋԱՆՅԱՆԻ

ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ֆ.ԴԱԲԻՐԻԱՆՄՈՂԱԴԱՄԻ


Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 18.01.2018թ. դատավճռի դեմ.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

14.06.2017թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով հարուցել է թիվ 58209317 քրեական գործը:
17.06.2017թ.որոշում է կայացվել Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 17.06.2017թ. որոշմամբ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանքը։
23.09.2017թ. թիվ 58209317 քրեական գործից անջատվել է Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամի մասը, քրեական գործին շնորհվել է 58213917 համարը և այն ընդունվել է վարույթ։
25.09.2017թ. որոշմամբ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամին նախկնում առաջադրված մեղադրանքի ծավալը փոփոխվել է և նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով։
2017թ. հոկտեմբերի 3-ին թիվ 58213917 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 18.01.2018թ. դատավճռով.
Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամը ճանաչվել է մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով Ֆ.Դաբիրիանմողադամը դատապարտվել է ազատազրկման` 8 (ութ) տարի ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով Ֆ.Դաբիրիանմողադամը դատապարտվել է ազատազրկման` 8 (ութ) տարի ժամկետով՝ մաքսանենգության առարկա հանդիսացող թմրամիջոցի բռնագրավմամբ և հօգուտ պետության բռնագանձմամբ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 2-ր մասի համաձայն՝ Ֆ.Դաբիրիանմողադամը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտվել է ազատազրկման` 6 (վեց) տարի ժամկետով՝ մաքսանենգության առարկա հանդիսացող թմրամիջոցի բռնագրավմամբ և հօգուտ պետության բռնագանձմամբ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, որպես վերջնական պատիժ՝ նշանակվել է ազատազրկում` 12 (տասներկու) տարի ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման։
Վճռվել է նաև.
Սույն դատավճռով բռնագրավման և հօգուտ պետության բռնագանձման ենթակա <Ափիոն> տեսակի թմրամիջոցը՝ որպես իրեղեն ապացույց, վերադարձնել նախաքննության մարմնին՝ այն վերջինիս վարույթում գտնվող թիվ 58209317 քրեական գործով հետագայում տնօրինելու համար։
Ֆ.Դաբիրիանմողադամից անձնական խուզարկությամբ առգրավված <Հուավեյ> մոդելի բջջային հեռախոսը, 115.000 իրանական ռեալ գումարը, 2 հատ բանկային պլաստիկ քարտերը, 1 հատ այցեքարտը և <Իրան Ասեման Էյրլայնս> գրառումով էլեկտրոնային ավիատոմսը հանձնել Ֆ.Դաբիրիանմողադամիի ներկայացուցչին, իսկ 2 դեղահաբը՝ ոչնչացնել։
ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում Ֆ.Դաբիրիանմողադամի պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2017թ. հունիսի 15-ից։
Ֆ.Դաբիրիանմողադամի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 18.06.2018թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել պաշտպան Է.Աղաջանյանը

Գործի փաստական հանգամանքները.

Ամբաստանյալ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. <Առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց իրացնելու դիտավորությամբ գործով չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում անհայտ անձից ձեռք է բերել ու 2017 թվականի հունիսի 12-ին Թեհրան-Երևան չվերթով ՀՀ <Զվարթնոց> օդանավակայանով՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելու եղանակով, ՀՀ պետական սահմանով տեղափոխել է առանձնապես խոշոր չափերով` 5561,8 գրամ հաստատուն չոր քաշով, <Ափիոն> տեսակի թմրամիջոց, այն ապօրինի պահել և փոխադրել Երևան քաղաքի <Շիրակ> հյուրանոց ու, նախապես տեղեկացված լինելով Կանադայում բնակվող Արամ Տոդակյանի և Երևան քաղաքի բնակիչ Արսեն Պետրոսյանի միջև նշված թմրամիջոցն ստանալու և Կանադա ուղարկելու վերաբերյալ ձեռք բերված պայմանավորվածության մասին, նույն օրը <Շիրակ> հյուրանոցում թմրամիջոցները փոխանցել է Արսեն Պետրոսյանին, վերջինիս տվել 500 ԱՄՆ դոլար և Կանադայի երկու հասցեներ` այդ կերպ նախապատրաստելով փոստային առաքման եղանակով, մաքսանենգ ճանապարհով հիշյալ թմրամիջոցների փոխադրումը Կանադա, սակայն հանցագործությունն իր կամքից անկախ հանգամանքներով ավարտին չի հասցրել, քանի որ բացահայտվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից իրականացված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում>։
Ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից հաստատված է համարվել, որ ամբաստանյալ, ԻԻՀ քաղաքացի Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամն առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց իրացնելու դիտավորությամբ անհայտ անձինց ձեռք է բերել առանձնապես խոշոր չափերով` 5561,8 գրամ հաստատուն չոր քաշով, <Ափիոն> տեսակի թմրամիջոց, որը 12.06.2017թ-ին Թեհրան-Երևան չվերթով, մաքսային հսկողությունից թաքցնելու եղանակով ՀՀ պետական սահմանով` <Զվարթնոց> օդանավակայանով, տեղափոխել է ՀՀ։ Այնուհետև, նշված թմրամիջոցն իրեն դիմավորած վկա Արսեն Պետրոսյանի ավտոմեքենայով տեղափոխել է Երևան քաղաքի <Շիրակ> հյուրանոց և, նախապես տեղյակ լինելով Արսեն Պետրոսյանի և Կանադայում բնակվող մեկ այլ անձի միջև նշված թմրամիջոցն ստանալու և Կանադա ուղարկելու վերաբերյալ ձեռք բերված պայմանավորվածության մասին, հյուրանոցի սպասասրահում նշված թմրամիջոցը 500 ԱՄՆ դոլարի և Կանադայի հասցեների հետ միասին փոխանցել է Ա.Պետրոսյանին` այդ կերպ նախապատրաստելով փոստային ծառայության միջոցով թմրամիջոցի առաքումը Կանադա, սակայն հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով ավարտին չի հասցվել, քանի որ բացահայտվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից իրականացված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում։
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.

Պաշտպանը վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է.
Ամբողջությամբ բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 18.06.2018թ. դատավճիռը.
Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական հետապնդումը դադարեցնել` նրա փաստացի կատարված արարքին տալով ճիշտ քրեաիրավական գնահատական:
Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմնավորումներով.
Բողոքի հեղինակը գտել է, որ Երևան քաղաքի ընղհանուր իրավասության դատարանի 18.06.18 թ-ի դատավճիռն օրինական և հիմնավորված չէ, ուստի, այս առումով ենթակա է բեկանման և փոփոխման։ Ֆ.Դաբիրիանմողադամի նկատմամբ ՀՀ քր. օր-ի 267.1 հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով. 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել՝ նրա փաստացի կատարված արարքին տալով ճիշտ քրեաիրավական գնահատական։
Ուսումնասիրելով դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները և գործի փաստական հանգամանքները, պաշտպանական կողմը գտնում է, որ սույն գործով ինչպես նախաքննության ժամանակ, այդպես էլ դատարանում չի հիմնավորվել ամբաստանյալ Ֆ.Դաբիրիանմողադամի կողմից մաքսանենգ ճանապարհով առանձնապես խոշոր չափերի <Ապիոն> տեսակի թմրամիջոցի տեղափոխումը ԻԻՀ-ից ՀՀ, իրացնելու նպատակով այդ թմրամիջոցի ապօրինի փոխադրումը և փոստային առաքման միջոցով նշված թմրամիջոցը մաքսանենգ ճանապարհով Կանադա փոխանցելու նախապատրաստությունը։
Պաշտպանական կողմը գտել է, որ սույն քր. գործով չի կատարվել բազմակողմանի լրիվ և օբյեկտիվ քննություն։ Նախաքննությունը կատարել է թերի, հապճեպորեն, ապացույցների հավաքման միակողմանի՝ մեղադրող հակումով, մեղադրանքի հիմքում չստուգված տվյալներ և ենթադրություններ դնելով, կասկածելի հանգամանքները <աչքաչափի> սկզբունքով՝ ի վնաս մեղադրյալի գնահատելով, դրանք բազբակողմանի վերլուծության և ստուգման չենթարկելով և առաջադված մեղադրանքին համապատասխանեցնելով։ Դրա արդյունքում, արհեստականորեն ծանրացվել է իր պաշտպանյալի փաստացի կատարած արարքը, որին տրվել է սխալ իրեաիրավական գնահատական և նրան վերագրվել է այնպիսի հանցավոր արարքների կատարում, որն ինքը իրականում չի կատարել և կազմվել է ոչ օբյեկտիվ մեղադրական եզրակացություն։
/…/
Ուստի՝ Ֆ. Դաբիրիանմողադամի նկատմամբ ՀՀ քր. օր-ի 267.1 հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, և նրա փաստացի կատարած արարքին պետք է տրվի ճիշտ քրեաիրավական գնահատական՝ /…/
Բողոքի հեղինակը նշել է, որ Ֆ.Դաբիրիանմողադամին մեղսագրված՝ ՀՀ քր.օր-ի 267.1 հ-ի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարքները, սուբյեկտիվ կողմից կարող են կատարվել միայն ուղղակի դիտավորությամբ, երբ անձը գիտակցում է իր արարքի հանրության համար վտանգավոր բնույթը, նախատեսում է դրա վտանգավոր հետևանքները և ցանկանում է դրանց առաջացումը։
Մինչդեռ՝ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով, որևէ ձևով չի հիմնավորվել որ Ֆ.Դաբիրիանմողադամը իմացել է, կամ կարող էր իմանալ, որ իրեն տրամադրված գործարանային արտադրության <Nescafe…1kg> գրառմամբ պոլիէթիլենային թվով 6 փաթեթներում կարող էր լինել թմրամիջոց, գիտակցել է, որ ապօրինի՝ մաքսանենգ ճանապարհով թմրամիջոց է տեղափոխում, ԻԻՀ-ից ՀՀ կամ ցանկացել է ապօրինի իրացնել թմրամիջոցը Ա.Տոդակյանին՝ փոստային առաքման միջոցով ցանկանալով՝ մաքսանենգ ճակապարհով նշված թմրամիջոցը փորձել տեղափոխել Կանադա։
Ավելին, դատաքնությամբ չի հիմնավորվել նաև, որ Ֆ. Դաբիրիանմողադամը առհասարակ ճանաչել է կամ որևէ կապ ունեցել է արդյոք Կանադայում մշտապես բնակվող Ա. Տոդակյանին, ում իբր փորձել է մաքսանենգ ճանապարհով առանձնապես խոշոր չափերի թմրամիջոց իրացնել։
Այս առումով, պաշտպանական կողմը գտնում է, որ վարույթ իրականացնող մարմնի կողմից դատարան ներկայացրած և հետազոտված անուղակի ապացույցները, որոնք ըստ էության միայն ենթադրության բնույթ են կրում, կարող են առավելագույնը միայն ողջամիտ կասկած առաջացնել, առ այն, որ Ֆ.Դաբիրիանմողադամը որևէ առնչություն ունի իրեն մեղսագրված հանցավոր արարքների հետ։
Այս առումով, պաշտպանական կողմը գտնում է, որ Ֆ.Դաբիրիանմողադամի փաստացի կատարած գործողություններում բացակայում է, ՀՀ քր. օր-ի 267.1 հ-ի 4-րդ մասի 1-ին կետով 35–267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը՝ դիտավորությունը, ինչը բերում է ամբողջ հանցակազմի բացակայության։
Ուստի, Ֆ.Դաբիրիանմողադամի նկատմամբ ՀՀ քր. օր-ի 267.1 հ-ի 4-րդ մասի 1-ին կետով. 35– 267. 1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցվի և փաստացի կատարած արարքին տրվի ճիշտ քրեաիրավական գնահատական։

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ պաշտպանի կողմից ներկայացրած վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Քրեական պատասխանատվության հիմքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները:
Անձնական պատասխանատվության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն` անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն անձամբ իր կատարած հանցանքի համար:
Ըստ մեղքի պատասխանատվության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 1-ին մասի` անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն հանրության համար վտանգավոր այնպիսի գործողության կամ անգործության և հանրության համար վտանգավոր հետևանքների համար, որոնց վերաբերյալ նրա մեղքը հաստատված է իրավասու դատարանի կողմից:
Քրեադատավարական օրենսդրության խնդիրներն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական դատավարությունն իրականացվում է ապահովելու համար`
1) անձի, հասարակության և պետության պաշտպանությունը հանցագործությունից.
2) անձի և հասարակության պաշտպանությունը պետական իշխանության ինքնիրավ գործողություններից և չարաշահումներից` կապված իրական կամ ենթադրվող հանցավոր արարքի հետ:
Քրեական դատավարություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են ձեռնարկել բոլոր միջոցառումները, որպեսզի իրենց գործունեության արդյունքում`
1) քրեական օրենսգրքերով չթույլատրված արարք կատարած յուրաքանչյուր ոք բացահայտվի և քրեական օրենքով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով պատասխանատվության ենթարկվի.
2) ոչ մի անմեղ անձ հանցանքի կատարման մեջ չկասկածվի, չմեղադրվի և չդատապարտվի.
3) ոչ ոք անօրինական և կամ առանց անհրաժեշտության չենթարկվի դատավարական հարկադրանքի միջոցների, պատժի, իրավունքների և ազատությունների այլ սահմանափակման:
Օրինականության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը, ինչպես նաև քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձինք պարտավոր են պահպանել Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը, սույն օրենսգիրքը և մյուս օրենքները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն.
<1. Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք:
/.../
3. Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
4. Կասկածյալի, մեղադրյալի և նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաև քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը>:
Անմեղության կանխավարկածի հիմնարար քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի:
Մրցակցության հիմնարար քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` դատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է իրավունքի շահերը, նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` քրեական գործը քննող դատարանը, պահպանելով օբյեկտիվությունը և անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի համար ստեղծում է գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քրեական գործով ապացույցներ են ցանկացած փաստական տվյալներ, որոնց հիման վրա օրենքով որոշված կարգով հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարզում են քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կասկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպես նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները /կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն/.
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ապացուցումը` գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներ բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն.
/.../>:
Հարկ է նշել, որ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշների վերաբերյալ ձևավորած իրավական դիրքորոշումներն ամբողջացրել և զարգացրել է Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով որոշման շրջանակներում: Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ անձի դատապարտման համար անհրաժեշտ է ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը բավարար կլինի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու, անձի մեղավորության առնչությամբ ցանկացած ողջամիտ կասկած բացառելու և ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի մոտ համապատասխան ներքին համոզմունք ձևավորելու համար: Ներքին համոզմունքը` որպես սուբյեկտիվ կատեգորիա, պետք է օբյեկտիվ հիմքեր ունենա, այն է` բխի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստական տվյալների ամբողջությունից, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ կձևավորեն անձի մեղավորության վերաբերյալ համոզվածություն: Ընդ որում, ներքին համոզմունքն օբյեկտիվանում և իրավական նշանակություն է ձեռք բերում դատական ակտերի հիմնավորման և պատճառաբանման միջոցով:
Վճռաբեկ դատարանը նշված որոշմամբ արձանագրել է, որ <... քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի <հիմնավոր կասկածից վեր> ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, <հիմնավոր կասկածից վեր> ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների /ապացույցների/ այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած /տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 33-րդ կետը/:
Քրեական պատասխանատվության հիմքի, օրինականության, ըստ մեղքի պատասխանատվության, քրեական դատավարության օրենսդրության խնդիրների, օրինականության, անմեղության կանխավարկածի, ապացույցների, դրանց ստուգման, իրավական գնահատության, ապացուցման ենթակա հանգամանքների վերաբերյալ ՀՀ քրեական և քրեադատավարական օրենսդրության վերոհիշյալ հիմնարար իրավադրույթների պահանջների համատեքստում, անդրադառնալով ամբաստանյալ Ֆ.Դաբիրիանմողադամիին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքին և այդ առնչությամբ վերջինիս մեղքը հաստատող ապացույցների վերլուծությանը, վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը.
Ըստ ներկայացված քրեական գործի նյութերի.
Դատաքննությամբ ամբաստանյալ Ֆ.Դաբիրիանմողադամը թեև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, սակայն պատճառաբանել է, որ ինքը Հայաստան է տեղափոխել իրեն հանձնված երկու տոպրակ, որոնց պարունակության մասին տեղեկություն չի ունեցել։
Ամբաստանյալ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամի ցուցմունքի համաձայն` ինքը բնակվում է ԻԻՀ Թեհրան քաղաքում, որտեղ մոտ մեկ տարի առաջ տաքսի ավտոմեքենայով ծառայություն մատուցելիս ծանոթացել է Ֆաթիի հետ, ով ասել է, որ տուրիստական ընկերություն ունի և իրեն առաջարկել է զբաղվել այդ բիզնեսով Հայաստանում։ Ինքն ընդունել է Ֆաթիի առաջարկը և նրա խնդրանքով 2 անգամ այցելել է Հայասատան։ Առաջին անգամ այցելելիս իր հետ բերել է նրա տված ապրանքներն ու դրանք հանձնել է Ֆաթիի աշխատողին` Արսեն Պետրոսյանին։ Երկրորդ անգամ Հայաստան այցելելիս եղել է իր կնոջ մոր հետ, ով իր հետ եկել է Հայաստան՝ շուկան տեսնելու։ Այս անգամ կրկին իր հետ ապրանքներ` նեսկաֆե, նաբաթ, կոշիկներ, խաղալիքներ և նման այլ բաներ է բերել ու դրանք հանձնել է Ա.Պետրոսյանին։ Նշված իրերը Ֆաթին իրեն հանձնել է օդանավակայանում կամ դրա մոտակայքում` թռիչքից մոտ 2-3 ժամ առաջ։ Իր կարծիքով Ֆաթին շատ զբաղված է եղել, այդ իսկ պատճառով իրեն է ուղարկել Հայաստան։ Այդ ապրանքները Հայաստան բերելու համար Ֆաթին իրեն 500.000 թուման է վճարել, թեև իր տեղափոխած ապրանքների արժեքը հաստատ իրեն վճարված 500.000 թուման չէին արժենա։ Իրենց մեջ որևէ պայմանավորվածություն չի եղել, թե ինքն ամսվա մեջ քանի անգամ պետք է այցելեր Հայաստան։ Ինքը չի իմացել, որ Ֆաթիի տված փաթեթներում թմրամիջոցներ են եղել, իսկ եթե իմանար, ապա դրանք երբեք չէր բերի իր հետ։ Թմրամիջոցների մասին ինքն իմացել է քննչական բաժնում։
Ֆաթիի առաջարկին համաձայնվել է, քանի որ նրա առաջարկած գումարը՝ 500.000 թումանը, մեծ գումար է եղել իր համար, ինքն ունեցել է պարտքեր, իսկ տաքսի ավտոմեքենա վարելով վաստակել է օրական 60-70 հազար թուման։ Առաջին անգամ Ֆաթիի հանձնարարությունը կատարելուց հետո ստացել է խոստացված գումարը, իսկ երկրորդ անգամ այն պետք է ստանար հանձնարարությունը կատարելուց և Թեհրան վերադառնալուց հետո։
Վկա Արսեն Պետրոսյանի ցուցմունքի համաձայն` ինքն իր հիմնական աշխատանքից բացի, մատուցում է նաև տաքսի ծառայություն և Հայաստան եկած զբոսաշրջիկներին տեղափոխում է մի վայրից մյուս վայր։ Արամ Տոդակյանի հետ, ով բնակվում էր Կանադայում, ծանոթացել է Հայաստանում, նրան դիմավորել է և <Զվարթնոց> օդանավակայանից տեղափոխել է հյուրանոց։ Ա.Տոդակյանը ՀՀ-ում 7 օր է մնացել, որից հետո նրան կրկին ճանապարհել է Կանադա։
Այցերից մեկի ժամանակ Արամն իրեն տվել է 60.000 ՀՀ դրամ ու հայտնելով, որ Պարսկաստանից իրեն նվեր պետք է ուղարկեն, խնդրել է այն վերցնել և ուղարկել Կանադայի իր հասցեով։ Արամն իր ստույգ հասցեն չի ասել, սակայն հետագայում <Մեսինջեր> ծրագրով ուղարկել է այն և հայտնել, որ Պարսկաստանից Ֆարիբորզ անունով մի մարդ պետք է գա, ում ինքը պետք է դիմավորի և իր համար նախատեսված ապրանքները վերցնի ու ուղարկի Կանադա։ 2017թ. ապրիլին ամբաստանյալը նշված ապրանքները բերել է Երևան, որոնք նրանից ստանալուց հետո ինքը <Հայփոստ>ՓԲ ընկերության միջոցով դրանք ուղարկել է Արամին։ Քանի որ ապրանքները շատ են եղել, ինքը դրանք բաժանել է 6 փաթեթի, որպեսզի ուղարկելու գումարը մեծ չլինի ու նոր միայն ուղարկել է Կանադա։ Չնյած դրան, գումարն Արամի տվածից շատ է կազմել, ինչի համար Արամն իրեն ասել է, որ Ֆարիբորզից 300 ԱՄՆ դոլար վերցնի, իսկ ավել գումարը պահի իր մոտ։
Ամբաստանյալը 2-րդ անգամ Հայաստան է եկել 2017թ. հունիսին ու կրկին Արամի խնդրանքով դիմավորել նրան և տարել <Շիրակ> հյուրանոց, որտեղ նախօրոք սենյակ է ամրագրված եղել։ Երկրորդ այցի ժամանակ ամբաստանյալի հետ մի կին է եղել։ Նա իրեն նորից ապրանքներ է փոխանցել, որոնք ինքը պետք է փոստային ծառայության միջոցով ուղարկեր Կանադա` Արամին։ Նշված ապրանքները Ֆարիբորզն իրեն փոխանցել է հյուրանոցի սպասասրահում՝ դրանք Կանադա ուղարկելու համար տալով 500 ԱՄՆ դոլար։ Քանի որ այդ ապրանքներն ուղարկելու համար <Հայփոստ> ՓԲ ընկերությանը դրանից բավականին քիչ գումար պետք է վճարեր, իր մոտ կասկածներ են առաջացել, ինչի համար դիմել է ոստիկանություն։
Վկա Խորշիդ Մասուդի Մորթազավիքահագի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուցմունքի համաձայն` 2017 թվականի հունիս ամսին իր դստեր ամուսինը` Ֆարիբորզ Դաբիրիանմողադամը, իրեն հայտնել է, որ ցանկանում է մեկնել Հայաստան։ Քանի որ նրան նախկինում խնդրած է եղել Հայաստան գնալու դեպքում իրեն տեղյակ պահել, որոշել նրա հետ միասին մեկնել Հայաստան։ Գնելով ինքնաթիռի տոմսերը, 2017 թվականի հունիսի 12-ին Թեհրան քաղաքի <Իմամխոմեյնի> օդանավակայանից Ֆարիբորզի հետ մեկնել են Հայաստան։ Մինչ այդ, Թեհրանի օդանավակայանում՝ թռիչքից առաջ, իրենց են մոտեցել միջին տարիքի մի տղամարդ և կին։ Տղամարդը Ֆարիբորզին հարցրել է, թե ուր են գնում, ինչին Ֆարիբորզը պատասխանել է, որ գնում են Երևան քաղաք։ Քանի որ այդ պահին ինքը հեռախոսով զրուցելիս է եղել ինչ-որ անձի հետ, չի լսել նրանց հետագա խոսակցությունը։ Այնուհետև, նկատել է, որ այդ կնոջ կողքին գետնի վրա դրված է տոպրակ, բաց վիճակում, որի մեջ նկատել է թեյ, տիկնիկ, որոնք դրված են եղել տոպրակի երեսին։ Այնուհետ, գնացել է ճաշարան՝ ուտելիք գնելու, իսկ երբ վերադարձել է, Ֆարիբորզի հետ անմիջապես գնացել և նստել են օդանավ։ Հասնելով Երևանի օդանավակայան, վերցրել են իրենց ճամպրուկներն, որոնցից մեկն իրենն է եղել, մյուսը` Ֆարիբորզինը։ Դրանից հետո, երբ դուրս են եկել օդանավակայանի ընդհանուր տարածք, որտեղ նկատել են Ֆարիբորզի անունով գրված պաստառը ձեռքին մի տղամարդուն, ով ձեռքով հասկացրել է Ֆարիբորզին, որ իրեն պետք է ինչ-որ բան փոխանցի, ինչին ի պատասխան Ֆարիբորզը գլխով հաստատել է այդ հանգամանքը։ Այնուհետև, Ֆարիբորզը ձեռքի շարժումներով հասկացրել է, թե այդ ապրանքն օդանավակայանում է անհրաժեշտ փոխանցել, ինչին այդ տղամարդը հասկացրել է, որ ոչ և առաջարկել է իրենց տանել։ Այդ ժամանակ Ֆարիբորզը ցույց է տվել հյուրանոցի թուղթ, որը Ֆարիբորզն իր հետ բերած է եղել Թեհրանից` տուրիստական ընկերությունից, ինչի արդյունքում տղամարդը հասկացրել է, որ իրենց կտեղափոխի հյուրանոց։ Այդ տղամարդն իր ավտոմեքենայով իրենց տեղափոխել է Երևան քաղաքի <Շիրակ> հյուրանոց, որի սպասասրահում վարորդը Ֆարիբորզը բացել ճամպրուկը, այնտեղից հանել մի տոպրակ և այն փոխանցել այդ տղամարդուն։ Այդ ժամանակ վարորդը ձեռքի շարժումով հասկացրել է, որ ևս մեկ տոպրակ էլ կա, ինչի արդյունքում Ֆարիբորզը բացել է իր ճամպրուկը և այնտեղից հանել ևս մեկ տոպրակ ու նույնպես փոխանցել վարորդին։ Հենց այդ ժամանակ էլ Ֆարիբորզից տեղեկացել է, որ Թեհրանի օդանավակայանում իրենց մոտեցած անձանցից վերցրել է տոպրակներ, որոնցից մեկը տեղավորել է իր ճամպրուկի մեջ։
Ֆարիբորզի կողմից նշված տոպրակները վարորդին տալու ժամանակ, քանի որ տոպրակները բաց վիճակում են եղել, այնտեղ նկատել է մանկական խաղալիք ավտոմեքենա, թեյ, ֆստղ և հագուստներ։ Տոպրակներն այդ վարորդին փոխանցելուց հետո Ֆարիբորզը հասկացրել է, որ նա մի հեռախոսահամար թողնի, որպեսզի, եթե Թեհրանից իրեն զանգահարեն և հետաքրքրվեն, թե արդյոք ապրանքները փոխանցել է նրան, կարողանա հայտնել, թե ում է փոխանցել և անհրաժեշտության դեպքում փոխանցի նաև վարորդի հեռախոսահամարը, սակայն վարորդը չի տվել իր հեռախոսահամարը և ձեռքի շարժումով հասկացրել է, որ ինքը կզանգահարի։ Դրանից հետո իրենք այլևս այդ վարորդին չեն տեսել և հեռախոսազրույց չեն ունեցել նրա հետ։
<Նամակագրության, փոստային, հեռագրական և այլ հաղորդումների վերահսկում օպերատիվ հետախուզական միջոցառում անցկացնելու մասին> 13.06.2017թ. արձանագրության համաձայն` թիվ 0002 փոստային բաժանմունքի ավագ օպերատոր Արսեն Շահբազյանը ներկայացրել է թվով 6 փաթեթ, որոնցից բոլորի վրա՝ որպես ուղարկող, ձեռագիր գրառմամբ անգլերեն տառերով նշված է եղել Արսեն Պետրոսյան, իսկ որպես ստացող՝ նշված 6 փաթեթների վրա փակցված են եղել 2 տարբեր հասցեներ։
Դատաքիմիական փորձաքննության 14.06.2017թ. հ. 288 Ք-17 եզրակացության համաձայն` փորձաքննության ներկայացված <NESCAFE...1kg> գրառմամբ, պոլիէթիլենային թվով 6 փաթեթներում առկա ընդհանուր 5561«8 գրամ հաստատուն չոր քաշով« մուգ շագանակագույն փոշենման զանգվածները հանդիսանում են <Ափիոն> տեսակի թմրամիջոց, որը պատրաստվում է տնայնագործական եղանակով կակաչի բույսից։
Փորձաքննության ներկայացված <Sahar Khiz>, <AHMAD TEA> և <HIBISCUS> գրառմամբ փաթեթներում առկա նյութերում և մյուս օբյեկտների վրա թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) ու խիստ ներգործող նյութեր չեն հայտնաբերվել։
<Զննություն կատարելու մասին> 04.07.2017թ. արձանագրության համաձայն` զննության են ենթարկվել Արսեն Պետրոսյանի կողմից օգտագործվող <SAMSUNG DUOS> մոդելի բջջային հեռախոսի <Մեսինջեր> ծրագրի հաղորդագրությունները« ինչի արդյունքում հաստատվել է առանձնապես խոշոր չափերով <Ափիոն> տեսակի թմրամիջոցը Կանադա ուղարկելու նախապատրաստության հանգամանքը։
<Այլ փաստաթուղթն ապացույց ճանաչելու և գործին կցելու մասին> 06.07.2017թ. որոշման համաձայն` <Հայփոստ> ՓԲ ընկերության կողմից տրամադրված և վկա Արսեն Պետրոսյանի կողմից քննությանը ներկայացված թվով 15 անդորրագրերը, ինչպես նաև վերջինիս կողմից ներկայացված թվով 3 թղթերի վրա հասցեներ պարունակող գրառումները որպես այլ փաստաթուղթ ճանաչվել են ապացույց։
<Իրեղեն ապացույց ճանաչելու և քրեական գործին կցելու մասին> 15.08.2017թ. որոշման համաձայն` 5561«8 գրամ քաշով <Ափիոն> տեսակի թմրամիջոցը ճանաչվել է իրեղեն ապացույց։
<Զննություն կատարելու մասին> 16.08.2017թ. արձանագրության համաձայն` զննության են ենթարկվել <Շիրակ> ՍՊ ընկերությունից ստացված տեսագրությունները, որոնց համաձայն` 12.06.2017թ.՝ ժամը 1755-ին« երեք անձ` երկու տղամարդ և մեկ կին, մուտք են գործել հյուրանոցի տարածք։ Տղամարդկանց ձեռքին երևում է մեկական ճամպրուկ, իսկ կնոջ ձեռքին երևում են տոպրակներին նմանվող իրեր։ Ժամը 17:59-ին երևում է, թե ինչպես են նշված անձինք քայլում դեպի նախասրահի սեղանի առջևի հատվածում տեղադրված բազմոցների մոտ, որի ժամանակ ճամպրուկներից մեկը լինում է մուգ հագուստով տղամարդու, իսկ մյուս ճամպրուկը՝ կնոջ ձեռքին։
Զննության մասնակից Արսեն Պետրոսյանի բանավոր հայտարարության համաձայն` մուգ հագուստով տղամարդը հանդիսանում է Ֆարիբորզ անվամբ անձը, կինը հանդիսանում է Խորշիդ անունով անձը, իսկ մյուս տղամարդն ինքն է։
Ժամը 18.04-ին երևում է, որ մի անձ, ում ձեռքին առկա են իրեր, դուրս է գալիս հյուրանոցից։ Զննության մասնակից Արսեն Պետրոսյանի բանավոր հայտարարության համաձայն` այդ անձն ինքն է, որ վերցնելով տոպրակները, դուրս է գալիս հյուրանոցից։
<Զննություն կատարելու մասին> 18.08.2017թ. արձանագրության համաձայն` զննության է ենթարկվել Ֆարիբորզ Դաբիրիանմողադամի <HUAWEI> մոդելի բջջային հեռախոսը« որի համաձայն` Ֆարիբորզ Դաբիրիանմողադամի կողմից 06.06.2017թ. մինչև 15.06.2017 թվականն ընկած ժամանակահատվածում Ֆաթիզադե անվամբ անձի հետ հեռախոսազրույցներ է ունեցել։
<Այլ փաստաթուղթն ապացույց ճանաչելու և գործին կցելու մասին> 05.09.2017թ. որոշման համաձայն` 30.08.2017թ. <Հայփոստ> ՓԲ ընկերությունից ստացված գրությունը և կից ներկայացված ցուցակը, որպես այլ փաստաթուղթ ճանաչվել են ապացույց։
<Զննություն կատարելու մասին> 20.01.2017թ. արձանագրության համաձայն` զննության են ենթարկվել 14.09.2017թ. <Յուքոմ> ՍՊ ընկերությունից ստացված 12.06.2017-15.06.2017թթ.-ն ընկած ժամանակահատվածի վերծանումները, որոնց համաձայն` Ֆարիբորզ Դաբիրիանմողադամի կողմից օգտագործվող 989191227545 բջջային հեռախոսահամարից 12.06.2017թ`. ժամը 1806-ին 9 վայրկյան տևողությամբ ելքային հեռախոսազանգ է կատարվել 989358981045 բջջային հեռախոսահամարին /քրեական գործով Ֆաթիզադեի հեռախոսահամար/, որը սպասարկվել է <Italakan 1> հասցեում տեղակայված ալեհավաքի կողմից, 13.06.2017թ. ժամը 1057-ին 27 վայրկյան տևողությամբ Ֆարիբորզ Դաբիրիանմողադամի կողմից օգտագործվող 989191227545 բջջային հեռախոսահամարին մուտքային հեռախոսազանգ է կատարվել 989358981045 բջջային հեռախոսահամարից, որը սպասարկվել է <Arami st. 1, museum Yerevan> հասցեում տեղակայված ալեհավաքի կողմից, իսկ ժամը 16։45-ին 57 վայրկյան տևողությամբ Ֆարիբորզ Դաբիրիանմողադամի կողմից օգտագործվող 989191227545 բջջային հեռախոսահամարին մուտքային հեռախոսազանգ է կատարվել 989358981045 բջջային հեռախոսահամարից, որը սպասարկվել է <Kentron community, Mashtoc ave., 8/7> հասցեում տեղակայված ալեհավաքի կողմից։
<Այլ փաստաթուղթն ապացույց ճանաչելու և գործին կցելու մասին> 20.09.2017թ. որոշման համաձայն` 14.09.2017 թվականին <Յուքոմ> ՍՊ ընկերությունից ստացված վերծանումները /լեզային սկավառակի մեջ ներբեռնված/, որպես այլ փաստաթուղթ ճանաչվել է ապացույց։
Պաշտպանության կողմի ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, վերաքննիչ դատարանի առջև բարձացված իրավական հարցը հետևյալն է. հիմնավորված և պատճառաբանված են արդյոք դատարանի հետևյություններն` ամբաստանյալ Գ.Դաբիրիանմողադամիի նկատմամբ առաջադրված մեղադրանքների հիմնավորվածության և այդ առնչությամբ մեղադրական դատական ակտ կայացնելու վերաբերյալ:
Սույն գործով, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը /այսուհետ` դատարան/ հանգել է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամին կատարել է հանցագործություններ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, /…/
Սույն գործով, վերոշարադրյալ ապացույցների բովանդակային վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ դրանք իրենց համակցությամբ հաստատում են կոնկրետ գործով ապացուցման առարկան կազմող այնպիսի հանգամանք, ինչպիսին է` ամբաստանյալ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված և նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով. 35-267. 1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով մեղսագրված արարքները կատարելու մեջ:
Ընդ որում, ձեռք բերված ապացույցներն աննշան են դարձնում կասկածն այն կանխավարկածի վերաբերյալ, որ ամբաստանյալ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամի դիտավորությունն ուղղված չի եղել իրեն մեղսագրվող արարքներում ներառված գործողությունները կատարելուն:
Վեր նշված հիմնավորումների համատեքստում, անդրադառնալով նաև ամբաստանյալ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամի շահերի պաշտպանիª վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանություններին ու այդ առնչությամբ արտահայտած պնդումներինª դատավարական իրավունքի խախտումներ թույլ տալու, սույն գործով բազմակողմանի լրիվ և օբյեկտիվ քննություն չկատարելու, ներկայացված ապացույցները բավարար չլինելու վերաբերյալ, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ քննարկվող դեպքում, դրանք անհիմն են, չեն բխում գործի օբյեկտիվ տվյալներից և այն բավարարելու հիմք հանդիսանալ չեն կարող:
Այս առնչությամբ դատարանը մասնավորապես պատճառաբանել նաև է, որ.
/…/
Անդրադառնալով սույն դատավճռի <Ապացույցների հետազոտում և գնահատում> մասում շարադրված ամբաստանյալի ցուցմունքին և վկա Խորշիդ Մասուդի Մորթազավիքահագի նախաքննական ցուցմունքներին, արձանագրելով, որ դրանցով հաստատվում է Պարսկաստանից տեղափոխված ապրանքները Կանդա ուղարկելու նպատակով ամբաստանյալի կողմից վկա Ա.Պետրոսյանին հանձնելու փաստը, գտել է ամբաստանյալի պատճառաբանություններն ու նրա կնոջ մոր՝ վկա Խ.Մորթազավիքահագի ցուցմունքներում նշված փաստական հանգամանքները դատաքննությամբ չեն հաստատվել, դրանք հակասում են միմյանց և հերքվում են սույն դատավճռի նույն մասում շարադրված ու դատարանի կողմից որպես արժանահավատ գնահատվող մնացած ապացույցների համակցությամբ։
Միաժամանակ, դատարանը գտել է, որ վերը նշված պատճառաբանություններով ամբաստանյալը ցանկանում է խուսափել իր կատարած հանցանքների համար պատասխանատվությունից և պատժից, իսկ վկա Խ.Մորթազավիքահագին, փորձել է իր պաշտպանության տակ վերցնել ամբաստանյալին։
Դատարանը հարկ է համարել նշել, որ նույնիսկ Հայաստան սուրճ, նաբաթ, կոշիկներ, խաղալիքներ և նման այլ առարկաներ տեղափոխելու վերաբերյալ ամբաստանյալի պատճառաբանությունը պայմանականորեն արժանահավատ համարելու դեպքում պետք է արձանագրել, որ նա գիտակցել է, որ ՀՀ մաքսային սահմանով՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելով, անօրինական տեղափոխում է արգելված ապրանքներ, նկատի ունենալով, որ նրա իսկ ցուցմունքի համաձայն՝ նա հստակ գիտակցել է, որ իր կողմից ՀՀ տեղափոխված ապրանքների արժեքն անհամեմատ ցածր է եղել իրեն խոստացված և առաջին անգամ վճարված գումարից՝ 500.000 իրանական թումանից։
/…/
Ապացույցների գնահատման և համադրման տեսանկյունից, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ քննարկվող դեպքում, դրանցում առկա մեղադրական տվյալները բավարար են հանգելու այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամին կատարել է իրեն մեղսագրված արարքները:
Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալի կողմից բերված պատճառաբանություններին` մեղսագրվող հանցանքների կատարումն իր իսկ կողմից հնարավորինս բացառելու վերաբերյալ, ապա դրանք վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ ոչ արժանահավատ են, ըստ էության չեն բխում գործի օբյեկտիվ տվյալներից, որով փորձ է արվում հնարավորինս խուսափել քրեական պատասխանատվությունից:
Այսինքն, այդ առնչությամբ ևս պաշտպանության կողմի ներկայացված պատճառաբանություններն ու արտահայտած պնդումներն ինքնին ամբաստանյալ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամիի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, նախատեսված հանցանքների կատարումը բացառող դիտարկվել չեն կարող:
Կոնկրետ դեպքում, սույն գործով /ամբաստանյալ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամին առնչությամբ/ ձեռք բերված փաստական տվյալներն իրենց համակցությամբ բավարար են հիմնավոր կասակածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հիմնավոր հետևության հանգելու այն մասին, որ քննարկվող դեպքում, ամբաստանյալ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամին կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով իրեն մեղսագրված արարքները:
Որպիսի պայմաններում, նշվածի վերաբերյալ ամբաստանյալ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամի շահերի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում տեղ գտած պատճառաբանությունները՝ նյութական իրավունքի խախտման, պաշտպանյալի արարքներին քրեաիրավական ճիշտ գնահատական չտալու վերաբերյալ, քննարկվող պարագայում, անհիմն են, չեն բխում գործի օբյեկտիվ տվյալներից և այն բավարարելու հիմք հանդիսանալ չեն կարող:
Այսպիսով, վերլուծելով գործի փաստական տվյալները, գնահատելով ինչպես յուրաքանչյուր ապացույց, այնպես էլ դրանք իրենց համակցությամբ, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամիին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով մեղսագրված արարքները որակված են ճիշտ:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով մեղսագրված արարքների քրեաիրավական որակման հարցում հանգել է վերջնական ճիշտ հետևության, հետևաբար` վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու, փոփոխելու հիմքեր չկան:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քր. դատ. օր-ի 393-394-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ դատարանը.



Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Ֆարիբորզ Ֆարամարզի Դաբիրիանմողադամի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով, 35-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Երևանի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 18.06.2018թ. դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակվելու պահից մեկամսյա ժամկետում:




ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ

Իսկականի հետ ճիշտ է.


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 29-10-2018
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 29-03-2019
Էջերի քանակը 4 հատորից. 262, 84, 119 , 123 թերթերից
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 29-03-2019
Էջերի քանակը 4 հատորից. 262, 84, 119 , 123 թերթերից:
Ուր Երևան քաղաքի դատարան
Գրության համարը Ե-10786/19