Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0249/01/17
Վիճակագրական տողի համար :
10.2
Պատասխանող
Էդգար Վիրաբյան Արսենի
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մնացական Մարտիրոսյան
Հոդվածներ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 259
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մնացական Մարտիրոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2017-12-06 | 15:00 | 4 | Կայացել է | ||
| Վճռաբեկ | 2017-11-14 | 12:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-11-09 | 13:30 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2017-10-12 | 10:00 | 4 | Կայացել է |
ԵԿԴ/0249/01/17
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՕՐԵՆՔՈՎ ԱՐԳԵԼՎԱԾ ԱՐԱՐՔ ԿԱՏԱՐԱԾ ԱՆՁԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԲՇԺԿԱԿԱՆ ԲՆՈՒՅԹԻ ՀԱՐԿԱԴՐԱՆՔԻ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը,
նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի,
քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի,
մասնակցությամբ`
Հայաստանի Հանրապետության
/այսուհետ նաև ՀՀ/
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների
դատախազության դատախազ Հ. Խաչատրյանի,
հանրային պաշտպան Կ. Խաչատրյանի,
օրինական ներկայացուցիչ Ա. Ղարիբյանի,
2017թ. դեկտեմբերի 6-ին Երևանում,
դռնբաց դատական նիստում քննելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 259-րդ հոդվածով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարք կատարած
Էդգար Արսենի Վիրաբյանի
(ծնված 1987թ. մայիսի 11-ին Երևան քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուրի, չի աշխատում, նախկինում չդատված,
1. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2010թ. հոկտեմբերի 6-ի որոշմամբ ազատվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 259-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից և պատժից, նրա նկատմամբ կիրառվել է բժշկական բնույթի հարկադրական միջոց` նրան տեղավորելով հոգեբուժական հիվանդանոցի ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում` ըստ բնակավայրի,
2. Երևանի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017թ. մայիսի 31-ի որոշմամբ ազատվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 259-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից և պատժից, նրա նկատմամբ կիրառվել է բժշկական բնույթի հարկադրական միջոց` նրան տեղավորելով հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր տիպի հոգեբուժական բաժանմունքում,
հաշվառված է և բնակվել է Երևան քաղաքի Մեծարենցի փողոցի թիվ 63 տանը)
նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոց կիրառելու հարցը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը և ապացույցների հետազոտումը.
2017թ. փետրվարի 6-ի ժամը 12։00-ի սահմաններում, Էդգար Արսենի Վիրաբյանը Երևանի Հասրաթյան փողոցում գտնվող տաքսոֆոնից զանգահարելով ոստիկանության օպերատիվ կառավարման կենտրոն` նախապատրաստվող ահաբեկչության մասին տվել է սուտ հաղորդում` հայտնելով, որ Ավանի հոգեբուժարանում ռումբ է տեղադրված և երեք ժամից այն պայթելու է։
Դեպքի առթիվ, 2017թ. փետրվարի 7-ին, ՀՀ ոստիկանության Մաշտոցի բաժնում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 259-րդ հոդվածով հարուցվել է թիվ 10154517 քրեական գործը և նույն օրն ուղարկվել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժին` նախաքննություն կատարելու համար։
2017թ. փետրվարի 7-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչի որոշմամբ թիվ 10154517 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ։
Նույն օրն Էդգար Արսենի Վիրաբյանը ձերբակալվել է։
Նախաքննության մարմնի 2017թ. փետրվարի 8-ի որոշմամբ Էդգար Վիրաբյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 259-րդ հոդվածով հետևյալ արարքի համար, որ նա` «գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը սուտ է, 2017թ. փետրվարի 6-ին` ժամը 12։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Հասրաթյան փողոցում գտնվող տաքսոֆոնից զանգահարելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության օպերատիվ կառավարման կենտրոն, դիտավորյալ տվել է նախապատրաստվող ահաբեկչության մասին սուտ հաղորդում` հայտնելով, որ Ավանի հոգեբուժարանում ռումբ է տեղադրված, 3 ժամից այն պայթելու է»։
Երևանի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը նույն օրն որոշում է կայացրել թիվ 10154517 քրեական գործով մեղադրյալ Էդգար Արսենի Վիրաբյանին տեղավորել ՀՀ ԱՆ «Հոգեբուժական բժշկական կենտրոն» ՓԲԸ-ի Նուբարաշեն կլինիկայում` ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննություն անցկացնելու համար։
Բացի վերոհիշյալ կեղծ ահազանգը, 2017թ. փետրվարի 6-ի ժամը 15։10-ի սահմաններում, Էդգար Արսենի Վիրաբյանը Երևան քաղաքի Մաշտոցի 5 հասցեում գտնվող տաքսոֆոնից զանգահարելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության օպերատիվ կառավարման կենտրոն` նախապատրաստվող ահաբեկչության մասին տվել է մեկ այլ սուտ հաղորդում` հայտնելով, որ Երևանի Բաղրամյան պողոտայում գտնվող շինություններից մեկը պայթելու է։
Դեպքի առթիվ, 2017թ. փետրվարի 10-ին, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի Կենտրոնական բաժնում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 259-րդ հոդվածով հարուցվել է թիվ 13164317 քրեական գործը և ավագ հետաքննիչի նույն օրվա որոշմամբ ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժին։
Նախաքննության մարմնի 2017թ. փետրվարի 14-ի որոշմամբ թիվ 13164317 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ։
Երևանի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչի 2017թ. մարտի 14-ի որոշմամբ թիվ 13164317 քրեական գործը միացվել է թիվ 10154517 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 10154517 համարով։
Երևանի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազի կողմից 2017թ. ապրիլի 4-ին որոշում է կայացվել թիվ 13164317 քրեական գործը թիվ 10154517 քրեական գործին միացնելու մասին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևանի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչի 2017թ. մարտի 14-ի որոշումը վերացնելու մասին։
Նախաքննության մարմնի 2017թ. մայիսի 24-ի որոշմամբ Էդգար Վիրաբյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 259-րդ հոդվածով հետևյալ արարքի համար, որ նա` «2017 թվականի փետրվարի 6-ին` ժամը 15։10-ի սահմաններում, գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկությունը սուտ է, Երևան քաղաքի Մաշտողի 5 հասցեում գտնվող տաքսոֆոնից զանգահարելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության օպերատիվ կառավարման կենտրոն, դիտավորյալ տվել է նախապատրաստվող ահաբեկչության մասին սուտ հաղորդում` հայտնելով, որ Երևան քաղաքի Բաղրամյան պողոտայում գտնվող նախագահի նստավայրում ռումբ է տեղադրված և մեկ ժամից նախագահի նստավայրը պահթելու է։
Այսինքն` Էդգար Արսենի Վիրաբյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 259-րդ հոդվածով։»։
Նախաքննության մարմնի նույն օրվա որոշմամբ Է.Վիրաբյանի նկատմամբ նշանակվել է ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննություն, որի թիվ 248/17 եզրակացության համաձայն` «ՀԵՏԵՎՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ- Ելնելով վերոգրյալից հանձնաժողովը եզրակացնում է, որ ԷԴԳԱՐ ԱՐՍԵՆԻ ՎԻՐԱԲՅԱՆԸ իրեն մեղսագրվող արարքի կատարման ժամանակ տառապել և ներկայումս նույնպես տառապում է «ՇԻԶՈՖՐԵՆԻԱ, ՊԱՐԱՆՈՒԴ ՁԵՎ, ԱՃՈՂ ԴԵՖԵԿՏ» ախտորոշմամբ խրոնիկական հարաճուն հոգեկան հիվանդությամբ։ Հիվանդագին ապրումները, շիզոֆրենիայով պայմանավորված անձի փոփոխությունները Էդգար Վիրաբյանի մոտ արտահայտված են այն աստիճան, որ 06.02.2017 թվականին` վերը նկարագրված արարքը կատարելու պահին, վերջինիս զրկել են իր գործողությունները գիտակցելու, դրանց համար իրեն հաշիվ տալու և դրանք ղեկավարելու ունակությունից։ Ուստի, Էդգար Վիրաբյանին հարկ է իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ ճանաչել ԱՆՄԵՂՍՈՒՆԱԿ։ Է. Վիրաբյանը ներկայիս հոգեվիճակով կարիէ ունի բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցի` ստացիոնար հարկադիր բուժման` ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՏԻՊԻ հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքի պայմաններում։»։
Նախաքննության մարմնի 2017թ. հուլիսի 21-ի որոշմամբ Էդգար Վիրաբյանի նկատմամբ հարուցվել է բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու վարույթ։
2017թ. սեպտեմբերի 15-ին գործն ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան և 2017թ. հոկտեմբերի 2-ին ընդունվել է վարույթ։
Գործի դատական քննությամբ պարզվեց հետևյալը.
Էդգար Արսենի Վիրաբյանը 2017թ. փետրվարի 6-ի ժամը 15։10-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մաշտոցի 5 հասցեում գտնվող տաքսոֆոնից զանգահարելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության օպերատիվ կառավարման կենտրոն` նախապատրաստվող ահաբեկչության մասին սուտ հաղորդում է տվել` հայտնելով, որ Երևանի Բաղրամյան պողոտայում գտնվող շինություններից մեկը պայթելու է։
Էդգար Արսենի Վիրաբյանի կատարած արարքը հիմնավորվում է քրեական գործի դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.
Վկա Արթուր Լազարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ հանդիսանում է ՀՀ ոստիկանության Ավանի բաժանմունքի ավագ օպեր-լիազոր։ 2017 թվականի փետրվարի 6-ին, ՀՀ ոստիկանության օպերատիվ կառավարման կենտրոնից ահազանգ է ստացվել, որ «Ավան» հոգեբուժարանում ռումբ է տեղադրվել։ Ձեռնարկված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում պարզվել է, որ կատարված ահազանգը կեղծ է։ Օպերատիվ տեղեկություններ են ստացվել այն մասին, որ ահաբեկչության մասին կեղծ ահազանգը կատարել է Էդգար Արսենի Վիրաբյանը, ում Երևան քաղաքի Անդրանիկի փողոցից ՀՀ ոստիկանության Ավանի բաժանմունքի պետ Մկրտիչ Վարոսյանի հետ բերման են ենթարկել ոստիկանության բաժին, որի ընթացքում վերջինս խոստովանել է, որ նույն օրը նախագահի նստավայրում ռումբ տեղադրված լինելու մասին կեղծ ահազանգը նույնպես ինքն է կատարել։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1 գ.թ. 97/
Վկա Մկրտիչ Վարոսյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ 2017 թվականի հունվարի 18-ից աշխատել է որպես ՀՀ ոստիկանության Նոր-Նորքի բաժնի Ավանի բաժանմունքի պետ։ 2017 թվականի փետրվարի 6-ին ՀՀ ոստիկանության օպերատիվ կառավարման կենտրոնից ահազանգ է ստացվել այն մասին, որ «Ավան» հոգեբուժարանում ռումբ է տեղադրվել։ Ձեռնարկված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում պարզվել է, որ կատարված ահազանգը կեղծ է, իսկ ձեռք բերված օպերատիվ տեղեկությունների համաձայն՝ ահաբեկչության մասին կեղծ ահազանգը կատարել է Էդգար Արսենի Վիրաբյանը, ում Երևան քաղաքի Անդրանիկի փողոցից օպեր-լիազոր Արթուր Լազարյանի հետ բերման են ենթարկել ոստիկանության բաժին, որի ընթացքում վերջինս խոստովանել է, որ նույն օրը նախագահի նստավայրում ռումբ տեղադրված լինելու մասին կեղծ ահազանգը նույնպես ինքն է կատարել։
/հատոր 1 գ.թ. 96/
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված, 2017թ. փետրվարի 6-ին, ահաբեկչության մասին կեղծ հաղորդման վերաբերյալ ՀՀ ոստինանության օպերատիվ կառավարման կենտրոնից ստացված ձայնագրության լազերային սկավառակով, որի զննությամբ հիմնավորվել է կեղծ ահազանգ կատարելու հանգամանքը։
/հատոր 1 գ.թ 44, 45/
Քրեական օրենքով չթույլատրված արարք կատարած Էդգար Վիրաբյանը դատարանին հայտնեց, որ որքան հիշում է` կեղծ ահազանգը կատարվել է իր կողմից, սակայն ինքը չի գիտակցել իր գործողությունները։
Պաշտպան Կ. Խաչատրյանը և օրինական ներկայացուցիչ Ա. Ղարիբյանը դատարանին խնդրեցին Էդգար Վիրաբյանի նկատմամբ նշանակել հոգեբույժի մոտ արտահիվանդանոցային հսկողության ձևով հարկադիր բուժում։
Դատախազը միջնորդեց Էդգար Վիրաբյանին ազատել պատասխանատվությունից և պատժից` նրա նկատմամբ նշանակելով հարկադիր բուժում հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր տիպի հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում։
Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը
Դատարանը հետազոտելով նախաքննության և դատաքննության ընթացքում ձեռք բերված ապացույցները` գտնում է, որ Էդգար Արսենի Վիրաբյանի կողմից ՀՀ քրեական օրեսգրքի 259-րդ հոդվածով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարք կատարելն ապացուցված է։ Նշված արարքը կատարելու պահին Էդգար Վիրաբյանը գտնվել է անմեղսունակության վիճակում, որը զրկել է նրան իր գործողությունների համար հաշիվ տալու և այդ գործողությունները ղեկավարելու հնարավորությունից։ Ներկայումս նույնպես Էդգար Վիրաբյանն անմեղսունակության վիճակում է։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական պատասխանատվության ենթակա չէ այն անձը, ով հանրության համար վտանգավոր արարք կատարելու պահին գտնվել է անմեղսունակության վիճակում, այսինքն` քրոնիկ հոգեկան հիվանդության, հոգեկան գործունեության ժամանակավոր խանգարման, տկարամտության կամ հոգեկան այլ հիվանդագին վիճակի հետևանքով չէր կարող գիտակցել իր գործողության (անգործության) վտանգավորությունը կամ ղեկավարել դա։
2. Հանրության համար վտանգավոր արարքն անմեղսունակության վիճակում կատարած անձի նկատմամբ դատարանը կարող է նշանակել բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ։
(…)»։
Նույն օրենսգրքի 97-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ դատարանը կարող է նշանակել այն անձի նկատմամբ՝
1) ով սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի հոդվածով նախատեսված արարքը կատարել է անմեղսունակության վիճակում.
(…)
2. Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցները սույն հոդվածի առաջին մասում նշված անձանց նկատմամբ նշանակվում են միայն այն դեպքերում, երբ հոգեկան խանգարումները կապված են այդ անձանց կողմից այլ էական վնաս պատճառելու հնարավորության կամ իր կամ այլ անձանց համար վտանգավորության հետ։
(…)»։
Նույն օրենսգրքի 98-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ են՝
1) հոգեբույժի մոտ արտահիվանդանոցային հսկողությունը և հարկադիր բուժումը.
2) հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժումը.
3) հոգեբուժական հիվանդանոցի հատուկ տիպի հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժումը։
(…)»։
Նույն օրենսգրքի 100-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում դատարանի որոշմամբ հարկադիր բուժում կարող է նշանակվել, եթե անձի հոգեկան խանգարման վիճակը պահանջում է բուժման, խնամքի և հսկողության այնպիսի պայմաններ, որոնք կարող են իրականացվել միայն հիվանդանոցային ձևով։
2. Հոգեբուժական հիվանդանոցի հատուկ տիպի հոգեբուժական բաժանմունքում դատարանի որոշմամբ հարկադիր բուժում կարող է նշանակվել այն անձի նկատմամբ, որը հոգեկան վիճակով վտանգավոր է իր և այլ անձանց համար և պահանջում է մշտական հսկողություն։»։
Նույն օրենսգրքի 101-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում անձի հոգեկան հիվանդությունը, նրա կատարած արարքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը։
2. Անձի առողջանալու կամ նրա հիվանդության բնույթի այնպիսի փոփոխության դեպքում, երբ վերանում է բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց կիրառելու անհրաժեշտությունը, դատարանը բժշկական հաստատության եզրակացության հիման վրա որոշում է կայացնում դրանց կիրառումը դադարեցնելու մասին։
3. Բժշկական հաստատության եզրակացության հիման վրա դատարանը կարող է որոշում կայացնել նաև բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցի տեսակը փոխելու մասին»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 450-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցները դատարանը կիրառում է այն անձանց նկատմամբ, ովքեր քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարել են անմեղսունակ վիճակում, եթե այդ անձինք շարունակում են վտանգավոր լինել հասարակության համար։
2. Բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու մասին գործերով վարույթի կարգը որոշվում է սույն օրենսգրքի ընդհանուր կանոններով և սույն գլխի հոդվածներով։»։
Նույն օրենսգրքի 464-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Անձի կողմից քրեական օրենքով չթույլատրված արարքն անմեղսունակության վիճակում կատարելն ապացուցված համարելով` դատարանը որոշում է կայացնում անձին քրեական պատասխանատվությունից և պատժից ազատելու ու նրա նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու մասին։ (…)»։
Վերոգրյալ իրավանորմերի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ անձի մեղսունակությունն օրենսդիրը կապում է նրա կողմից իր գործողության (անգործության) փաստացի բնույթը, նշանակությունը, վտանգավորությունը գիտակցելու կամ դա ղեկավարելու ունակության հետ։
ՀՀ քրեական օրենգրքով նախատեսված բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցները միմյանցից տարբերվում են` առաջին հերթին անձին պահելու ռեժիմի խստությամբ։ Հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում դատարանի որոշմամբ հարկադիր բուժում կարող է նշանակվել, եթե անձի հոգեկան խանգարման վիճակը պահանջում է բուժման, խնամքի և հսկողության այնպիսի պայմաններ, որոնք կարող են իրականացվել միայն հիվանդանոցում։ Բացի այդ` բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց նշանակելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի անձի հոգեկան հիվանդությունը, նրա կատարած արարքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև հանրորեն վտանգավոր արարքը կատարածի անձը։
Վերոգրյալ իրավանորմերի և դատողությունների համատեքստում հաշվի առնելով, որ ապացուցված է Էդգար Արսենի Վիրաբյանի կողմից քրեական օրենքով արգելված արարքը` նախապատրաստվող ահաբեկչության մասին սուտ հաղորդում տալը, անմեղսունակության վիճակում կատարելը` դատարանը գտնում է, որ Էդգար Արսենի Վիրաբյանին պետք է ազատել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից` նրա նկատմամբ կիրառելով բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց։
Հաշվի առնելով Էդգար Վիրաբյանի կողմից կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, այն, որ Էդգար Վիրաբյանը վտանգ է ներկայացնում ինչպես իր, այնպես էլ շրջապատի համար, այդ վտանգն էականորեն չի նվազել, նրա հոգեկան խանգարման վիճակը պահանջում է բուժման, խնամքի և հսկողության այնպիսի պայմաններ, որոնք կարող են իրականացվել միայն հիվանդանոցային ձևով` դատարանը գտնում է, որ հարկադրանքի միջոցի ավելի մեղմ տեսակի պայմաններում Էդգար Վիրաբյանի նկատմամբ բուժումը և վերահսկողությունը հնարավոր չէ արդյունավետ իրականացնել, ուստի նրա նկատմամբ պետք է կիրառել բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց` նրան տեղավորելով հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում։
Դատարանը նման եզրահանգման է գալիս` հաշվի առնելով նաև Էդգար Վիրաբյանի հոգեկան հիվանդությունը, այն, որ նախկինում նույնպես կատարել է համանման հանրորեն վտանգավոր արարք։
Այդ պատճառաբանությամբ դատարանը գտնում է, որ Էդգար Վիրաբյանի պաշտպանի և օրինական ներկայացուցչի միջնորդությունները` Էդգար Վիրաբյանի նկատմամբ հարկադիր բուժումը արտահիվանդանոցային հսկողության ձևով նշանակելու մասին` անհիմն են և ենթակա են մերժման։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 41-43-րդ, 450-րդ, 462-464-րդ հոդվածներով՝ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Էդգար Արսենի Վիրաբյանին ազատել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 259-րդ հոդվածով նախատեսված պատասխանատվությունից և պատժից, նրա նկատմամբ նշանակել հարկադիր բուժում` տեղավորելով հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր տիպի հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում։
Էդգար Վիրաբյանի նկատմամբ ընտրված անվտանգության միջոց հոգեբուժական հիվանդանոցում տեղավորելը թողնել անփոփոխ` մինչև որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՕՐԵՆՔՈՎ ԱՐԳԵԼՎԱԾ ԱՐԱՐՔ ԿԱՏԱՐԱԾ ԱՆՁԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԲՇԺԿԱԿԱՆ ԲՆՈՒՅԹԻ ՀԱՐԿԱԴՐԱՆՔԻ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը,
նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի,
քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի,
մասնակցությամբ`
Հայաստանի Հանրապետության
/այսուհետ նաև ՀՀ/
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների
դատախազության դատախազ Հ. Խաչատրյանի,
հանրային պաշտպան Կ. Խաչատրյանի,
օրինական ներկայացուցիչ Ա. Ղարիբյանի,
2017թ. դեկտեմբերի 6-ին Երևանում,
դռնբաց դատական նիստում քննելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 259-րդ հոդվածով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարք կատարած
Էդգար Արսենի Վիրաբյանի
(ծնված 1987թ. մայիսի 11-ին Երևան քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուրի, չի աշխատում, նախկինում չդատված,
1. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2010թ. հոկտեմբերի 6-ի որոշմամբ ազատվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 259-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից և պատժից, նրա նկատմամբ կիրառվել է բժշկական բնույթի հարկադրական միջոց` նրան տեղավորելով հոգեբուժական հիվանդանոցի ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում` ըստ բնակավայրի,
2. Երևանի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017թ. մայիսի 31-ի որոշմամբ ազատվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 259-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից և պատժից, նրա նկատմամբ կիրառվել է բժշկական բնույթի հարկադրական միջոց` նրան տեղավորելով հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր տիպի հոգեբուժական բաժանմունքում,
հաշվառված է և բնակվել է Երևան քաղաքի Մեծարենցի փողոցի թիվ 63 տանը)
նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոց կիրառելու հարցը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը և ապացույցների հետազոտումը.
2017թ. փետրվարի 6-ի ժամը 12։00-ի սահմաններում, Էդգար Արսենի Վիրաբյանը Երևանի Հասրաթյան փողոցում գտնվող տաքսոֆոնից զանգահարելով ոստիկանության օպերատիվ կառավարման կենտրոն` նախապատրաստվող ահաբեկչության մասին տվել է սուտ հաղորդում` հայտնելով, որ Ավանի հոգեբուժարանում ռումբ է տեղադրված և երեք ժամից այն պայթելու է։
Դեպքի առթիվ, 2017թ. փետրվարի 7-ին, ՀՀ ոստիկանության Մաշտոցի բաժնում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 259-րդ հոդվածով հարուցվել է թիվ 10154517 քրեական գործը և նույն օրն ուղարկվել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժին` նախաքննություն կատարելու համար։
2017թ. փետրվարի 7-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչի որոշմամբ թիվ 10154517 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ։
Նույն օրն Էդգար Արսենի Վիրաբյանը ձերբակալվել է։
Նախաքննության մարմնի 2017թ. փետրվարի 8-ի որոշմամբ Էդգար Վիրաբյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 259-րդ հոդվածով հետևյալ արարքի համար, որ նա` «գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը սուտ է, 2017թ. փետրվարի 6-ին` ժամը 12։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Հասրաթյան փողոցում գտնվող տաքսոֆոնից զանգահարելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության օպերատիվ կառավարման կենտրոն, դիտավորյալ տվել է նախապատրաստվող ահաբեկչության մասին սուտ հաղորդում` հայտնելով, որ Ավանի հոգեբուժարանում ռումբ է տեղադրված, 3 ժամից այն պայթելու է»։
Երևանի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը նույն օրն որոշում է կայացրել թիվ 10154517 քրեական գործով մեղադրյալ Էդգար Արսենի Վիրաբյանին տեղավորել ՀՀ ԱՆ «Հոգեբուժական բժշկական կենտրոն» ՓԲԸ-ի Նուբարաշեն կլինիկայում` ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննություն անցկացնելու համար։
Բացի վերոհիշյալ կեղծ ահազանգը, 2017թ. փետրվարի 6-ի ժամը 15։10-ի սահմաններում, Էդգար Արսենի Վիրաբյանը Երևան քաղաքի Մաշտոցի 5 հասցեում գտնվող տաքսոֆոնից զանգահարելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության օպերատիվ կառավարման կենտրոն` նախապատրաստվող ահաբեկչության մասին տվել է մեկ այլ սուտ հաղորդում` հայտնելով, որ Երևանի Բաղրամյան պողոտայում գտնվող շինություններից մեկը պայթելու է։
Դեպքի առթիվ, 2017թ. փետրվարի 10-ին, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի Կենտրոնական բաժնում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 259-րդ հոդվածով հարուցվել է թիվ 13164317 քրեական գործը և ավագ հետաքննիչի նույն օրվա որոշմամբ ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժին։
Նախաքննության մարմնի 2017թ. փետրվարի 14-ի որոշմամբ թիվ 13164317 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ։
Երևանի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչի 2017թ. մարտի 14-ի որոշմամբ թիվ 13164317 քրեական գործը միացվել է թիվ 10154517 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 10154517 համարով։
Երևանի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազի կողմից 2017թ. ապրիլի 4-ին որոշում է կայացվել թիվ 13164317 քրեական գործը թիվ 10154517 քրեական գործին միացնելու մասին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևանի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչի 2017թ. մարտի 14-ի որոշումը վերացնելու մասին։
Նախաքննության մարմնի 2017թ. մայիսի 24-ի որոշմամբ Էդգար Վիրաբյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 259-րդ հոդվածով հետևյալ արարքի համար, որ նա` «2017 թվականի փետրվարի 6-ին` ժամը 15։10-ի սահմաններում, գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկությունը սուտ է, Երևան քաղաքի Մաշտողի 5 հասցեում գտնվող տաքսոֆոնից զանգահարելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության օպերատիվ կառավարման կենտրոն, դիտավորյալ տվել է նախապատրաստվող ահաբեկչության մասին սուտ հաղորդում` հայտնելով, որ Երևան քաղաքի Բաղրամյան պողոտայում գտնվող նախագահի նստավայրում ռումբ է տեղադրված և մեկ ժամից նախագահի նստավայրը պահթելու է։
Այսինքն` Էդգար Արսենի Վիրաբյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 259-րդ հոդվածով։»։
Նախաքննության մարմնի նույն օրվա որոշմամբ Է.Վիրաբյանի նկատմամբ նշանակվել է ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննություն, որի թիվ 248/17 եզրակացության համաձայն` «ՀԵՏԵՎՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ- Ելնելով վերոգրյալից հանձնաժողովը եզրակացնում է, որ ԷԴԳԱՐ ԱՐՍԵՆԻ ՎԻՐԱԲՅԱՆԸ իրեն մեղսագրվող արարքի կատարման ժամանակ տառապել և ներկայումս նույնպես տառապում է «ՇԻԶՈՖՐԵՆԻԱ, ՊԱՐԱՆՈՒԴ ՁԵՎ, ԱՃՈՂ ԴԵՖԵԿՏ» ախտորոշմամբ խրոնիկական հարաճուն հոգեկան հիվանդությամբ։ Հիվանդագին ապրումները, շիզոֆրենիայով պայմանավորված անձի փոփոխությունները Էդգար Վիրաբյանի մոտ արտահայտված են այն աստիճան, որ 06.02.2017 թվականին` վերը նկարագրված արարքը կատարելու պահին, վերջինիս զրկել են իր գործողությունները գիտակցելու, դրանց համար իրեն հաշիվ տալու և դրանք ղեկավարելու ունակությունից։ Ուստի, Էդգար Վիրաբյանին հարկ է իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ ճանաչել ԱՆՄԵՂՍՈՒՆԱԿ։ Է. Վիրաբյանը ներկայիս հոգեվիճակով կարիէ ունի բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցի` ստացիոնար հարկադիր բուժման` ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՏԻՊԻ հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքի պայմաններում։»։
Նախաքննության մարմնի 2017թ. հուլիսի 21-ի որոշմամբ Էդգար Վիրաբյանի նկատմամբ հարուցվել է բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու վարույթ։
2017թ. սեպտեմբերի 15-ին գործն ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան և 2017թ. հոկտեմբերի 2-ին ընդունվել է վարույթ։
Գործի դատական քննությամբ պարզվեց հետևյալը.
Էդգար Արսենի Վիրաբյանը 2017թ. փետրվարի 6-ի ժամը 15։10-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մաշտոցի 5 հասցեում գտնվող տաքսոֆոնից զանգահարելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության օպերատիվ կառավարման կենտրոն` նախապատրաստվող ահաբեկչության մասին սուտ հաղորդում է տվել` հայտնելով, որ Երևանի Բաղրամյան պողոտայում գտնվող շինություններից մեկը պայթելու է։
Էդգար Արսենի Վիրաբյանի կատարած արարքը հիմնավորվում է քրեական գործի դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.
Վկա Արթուր Լազարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ հանդիսանում է ՀՀ ոստիկանության Ավանի բաժանմունքի ավագ օպեր-լիազոր։ 2017 թվականի փետրվարի 6-ին, ՀՀ ոստիկանության օպերատիվ կառավարման կենտրոնից ահազանգ է ստացվել, որ «Ավան» հոգեբուժարանում ռումբ է տեղադրվել։ Ձեռնարկված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում պարզվել է, որ կատարված ահազանգը կեղծ է։ Օպերատիվ տեղեկություններ են ստացվել այն մասին, որ ահաբեկչության մասին կեղծ ահազանգը կատարել է Էդգար Արսենի Վիրաբյանը, ում Երևան քաղաքի Անդրանիկի փողոցից ՀՀ ոստիկանության Ավանի բաժանմունքի պետ Մկրտիչ Վարոսյանի հետ բերման են ենթարկել ոստիկանության բաժին, որի ընթացքում վերջինս խոստովանել է, որ նույն օրը նախագահի նստավայրում ռումբ տեղադրված լինելու մասին կեղծ ահազանգը նույնպես ինքն է կատարել։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1 գ.թ. 97/
Վկա Մկրտիչ Վարոսյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ 2017 թվականի հունվարի 18-ից աշխատել է որպես ՀՀ ոստիկանության Նոր-Նորքի բաժնի Ավանի բաժանմունքի պետ։ 2017 թվականի փետրվարի 6-ին ՀՀ ոստիկանության օպերատիվ կառավարման կենտրոնից ահազանգ է ստացվել այն մասին, որ «Ավան» հոգեբուժարանում ռումբ է տեղադրվել։ Ձեռնարկված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում պարզվել է, որ կատարված ահազանգը կեղծ է, իսկ ձեռք բերված օպերատիվ տեղեկությունների համաձայն՝ ահաբեկչության մասին կեղծ ահազանգը կատարել է Էդգար Արսենի Վիրաբյանը, ում Երևան քաղաքի Անդրանիկի փողոցից օպեր-լիազոր Արթուր Լազարյանի հետ բերման են ենթարկել ոստիկանության բաժին, որի ընթացքում վերջինս խոստովանել է, որ նույն օրը նախագահի նստավայրում ռումբ տեղադրված լինելու մասին կեղծ ահազանգը նույնպես ինքն է կատարել։
/հատոր 1 գ.թ. 96/
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված, 2017թ. փետրվարի 6-ին, ահաբեկչության մասին կեղծ հաղորդման վերաբերյալ ՀՀ ոստինանության օպերատիվ կառավարման կենտրոնից ստացված ձայնագրության լազերային սկավառակով, որի զննությամբ հիմնավորվել է կեղծ ահազանգ կատարելու հանգամանքը։
/հատոր 1 գ.թ 44, 45/
Քրեական օրենքով չթույլատրված արարք կատարած Էդգար Վիրաբյանը դատարանին հայտնեց, որ որքան հիշում է` կեղծ ահազանգը կատարվել է իր կողմից, սակայն ինքը չի գիտակցել իր գործողությունները։
Պաշտպան Կ. Խաչատրյանը և օրինական ներկայացուցիչ Ա. Ղարիբյանը դատարանին խնդրեցին Էդգար Վիրաբյանի նկատմամբ նշանակել հոգեբույժի մոտ արտահիվանդանոցային հսկողության ձևով հարկադիր բուժում։
Դատախազը միջնորդեց Էդգար Վիրաբյանին ազատել պատասխանատվությունից և պատժից` նրա նկատմամբ նշանակելով հարկադիր բուժում հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր տիպի հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում։
Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը
Դատարանը հետազոտելով նախաքննության և դատաքննության ընթացքում ձեռք բերված ապացույցները` գտնում է, որ Էդգար Արսենի Վիրաբյանի կողմից ՀՀ քրեական օրեսգրքի 259-րդ հոդվածով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարք կատարելն ապացուցված է։ Նշված արարքը կատարելու պահին Էդգար Վիրաբյանը գտնվել է անմեղսունակության վիճակում, որը զրկել է նրան իր գործողությունների համար հաշիվ տալու և այդ գործողությունները ղեկավարելու հնարավորությունից։ Ներկայումս նույնպես Էդգար Վիրաբյանն անմեղսունակության վիճակում է։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական պատասխանատվության ենթակա չէ այն անձը, ով հանրության համար վտանգավոր արարք կատարելու պահին գտնվել է անմեղսունակության վիճակում, այսինքն` քրոնիկ հոգեկան հիվանդության, հոգեկան գործունեության ժամանակավոր խանգարման, տկարամտության կամ հոգեկան այլ հիվանդագին վիճակի հետևանքով չէր կարող գիտակցել իր գործողության (անգործության) վտանգավորությունը կամ ղեկավարել դա։
2. Հանրության համար վտանգավոր արարքն անմեղսունակության վիճակում կատարած անձի նկատմամբ դատարանը կարող է նշանակել բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ։
(…)»։
Նույն օրենսգրքի 97-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ դատարանը կարող է նշանակել այն անձի նկատմամբ՝
1) ով սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի հոդվածով նախատեսված արարքը կատարել է անմեղսունակության վիճակում.
(…)
2. Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցները սույն հոդվածի առաջին մասում նշված անձանց նկատմամբ նշանակվում են միայն այն դեպքերում, երբ հոգեկան խանգարումները կապված են այդ անձանց կողմից այլ էական վնաս պատճառելու հնարավորության կամ իր կամ այլ անձանց համար վտանգավորության հետ։
(…)»։
Նույն օրենսգրքի 98-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ են՝
1) հոգեբույժի մոտ արտահիվանդանոցային հսկողությունը և հարկադիր բուժումը.
2) հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժումը.
3) հոգեբուժական հիվանդանոցի հատուկ տիպի հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժումը։
(…)»։
Նույն օրենսգրքի 100-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում դատարանի որոշմամբ հարկադիր բուժում կարող է նշանակվել, եթե անձի հոգեկան խանգարման վիճակը պահանջում է բուժման, խնամքի և հսկողության այնպիսի պայմաններ, որոնք կարող են իրականացվել միայն հիվանդանոցային ձևով։
2. Հոգեբուժական հիվանդանոցի հատուկ տիպի հոգեբուժական բաժանմունքում դատարանի որոշմամբ հարկադիր բուժում կարող է նշանակվել այն անձի նկատմամբ, որը հոգեկան վիճակով վտանգավոր է իր և այլ անձանց համար և պահանջում է մշտական հսկողություն։»։
Նույն օրենսգրքի 101-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում անձի հոգեկան հիվանդությունը, նրա կատարած արարքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը։
2. Անձի առողջանալու կամ նրա հիվանդության բնույթի այնպիսի փոփոխության դեպքում, երբ վերանում է բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց կիրառելու անհրաժեշտությունը, դատարանը բժշկական հաստատության եզրակացության հիման վրա որոշում է կայացնում դրանց կիրառումը դադարեցնելու մասին։
3. Բժշկական հաստատության եզրակացության հիման վրա դատարանը կարող է որոշում կայացնել նաև բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցի տեսակը փոխելու մասին»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 450-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցները դատարանը կիրառում է այն անձանց նկատմամբ, ովքեր քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարել են անմեղսունակ վիճակում, եթե այդ անձինք շարունակում են վտանգավոր լինել հասարակության համար։
2. Բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու մասին գործերով վարույթի կարգը որոշվում է սույն օրենսգրքի ընդհանուր կանոններով և սույն գլխի հոդվածներով։»։
Նույն օրենսգրքի 464-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Անձի կողմից քրեական օրենքով չթույլատրված արարքն անմեղսունակության վիճակում կատարելն ապացուցված համարելով` դատարանը որոշում է կայացնում անձին քրեական պատասխանատվությունից և պատժից ազատելու ու նրա նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու մասին։ (…)»։
Վերոգրյալ իրավանորմերի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ անձի մեղսունակությունն օրենսդիրը կապում է նրա կողմից իր գործողության (անգործության) փաստացի բնույթը, նշանակությունը, վտանգավորությունը գիտակցելու կամ դա ղեկավարելու ունակության հետ։
ՀՀ քրեական օրենգրքով նախատեսված բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցները միմյանցից տարբերվում են` առաջին հերթին անձին պահելու ռեժիմի խստությամբ։ Հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում դատարանի որոշմամբ հարկադիր բուժում կարող է նշանակվել, եթե անձի հոգեկան խանգարման վիճակը պահանջում է բուժման, խնամքի և հսկողության այնպիսի պայմաններ, որոնք կարող են իրականացվել միայն հիվանդանոցում։ Բացի այդ` բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց նշանակելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի անձի հոգեկան հիվանդությունը, նրա կատարած արարքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև հանրորեն վտանգավոր արարքը կատարածի անձը։
Վերոգրյալ իրավանորմերի և դատողությունների համատեքստում հաշվի առնելով, որ ապացուցված է Էդգար Արսենի Վիրաբյանի կողմից քրեական օրենքով արգելված արարքը` նախապատրաստվող ահաբեկչության մասին սուտ հաղորդում տալը, անմեղսունակության վիճակում կատարելը` դատարանը գտնում է, որ Էդգար Արսենի Վիրաբյանին պետք է ազատել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից` նրա նկատմամբ կիրառելով բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց։
Հաշվի առնելով Էդգար Վիրաբյանի կողմից կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, այն, որ Էդգար Վիրաբյանը վտանգ է ներկայացնում ինչպես իր, այնպես էլ շրջապատի համար, այդ վտանգն էականորեն չի նվազել, նրա հոգեկան խանգարման վիճակը պահանջում է բուժման, խնամքի և հսկողության այնպիսի պայմաններ, որոնք կարող են իրականացվել միայն հիվանդանոցային ձևով` դատարանը գտնում է, որ հարկադրանքի միջոցի ավելի մեղմ տեսակի պայմաններում Էդգար Վիրաբյանի նկատմամբ բուժումը և վերահսկողությունը հնարավոր չէ արդյունավետ իրականացնել, ուստի նրա նկատմամբ պետք է կիրառել բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց` նրան տեղավորելով հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում։
Դատարանը նման եզրահանգման է գալիս` հաշվի առնելով նաև Էդգար Վիրաբյանի հոգեկան հիվանդությունը, այն, որ նախկինում նույնպես կատարել է համանման հանրորեն վտանգավոր արարք։
Այդ պատճառաբանությամբ դատարանը գտնում է, որ Էդգար Վիրաբյանի պաշտպանի և օրինական ներկայացուցչի միջնորդությունները` Էդգար Վիրաբյանի նկատմամբ հարկադիր բուժումը արտահիվանդանոցային հսկողության ձևով նշանակելու մասին` անհիմն են և ենթակա են մերժման։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 41-43-րդ, 450-րդ, 462-464-րդ հոդվածներով՝ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Էդգար Արսենի Վիրաբյանին ազատել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 259-րդ հոդվածով նախատեսված պատասխանատվությունից և պատժից, նրա նկատմամբ նշանակել հարկադիր բուժում` տեղավորելով հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր տիպի հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում։
Էդգար Վիրաբյանի նկատմամբ ընտրված անվտանգության միջոց հոգեբուժական հիվանդանոցում տեղավորելը թողնել անփոփոխ` մինչև որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0249/01/17
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 19-09-2017 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 13164317 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Էդգար Վիրաբյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2017թ. փետրվարի 6-ին Մաշտոցի 5 հասցեում գտնվող տաքսոֆնից զանգահարելով ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության օպերատիվ կառավարման կենտրոն, նախապատրաստվող ահաբեկչության մասին տվել է սուտ հաղորդում` հայտնելով որ Բաղրամյան պողոտայում գտնվող շինություննեչօց մեկը պայթելու է: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Էդգար |
| Ազգանուն | Վիրաբյան |
| Հայրանուն | Արսենի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 10.2 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 19-09-2017 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մնացական |
| Ազգանուն | Մարտիրոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 20-10-2017 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 12-10-2017 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հ |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Էդգար |
| Ազգանուն | Վիրաբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արամ |
| Ազգանուն | Ղազարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 09-11-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 13:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-11-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-12-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ
| Ամսաթիվ | 06-12-2017 |
|---|---|
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված | |
| Որոշման բովանդակությունը | ԵԿԴ/0249/01/17 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ՕՐԵՆՔՈՎ ԱՐԳԵԼՎԱԾ ԱՐԱՐՔ ԿԱՏԱՐԱԾ ԱՆՁԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԲՇԺԿԱԿԱՆ ԲՆՈՒՅԹԻ ՀԱՐԿԱԴՐԱՆՔԻ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը, նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի, քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի, մասնակցությամբ` Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ նաև ՀՀ/ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ. Խաչատրյանի, հանրային պաշտպան Կ. Խաչատրյանի, օրինական ներկայացուցիչ Ա. Ղարիբյանի, 2017թ. դեկտեմբերի 6-ին Երևանում, դռնբաց դատական նիստում քննելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 259-րդ հոդվածով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարք կատարած Էդգար Արսենի Վիրաբյանի (ծնված 1987թ. մայիսի 11-ին Երևան քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուրի, չի աշխատում, նախկինում չդատված, 1. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2010թ. հոկտեմբերի 6-ի որոշմամբ ազատվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 259-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից և պատժից, նրա նկատմամբ կիրառվել է բժշկական բնույթի հարկադրական միջոց` նրան տեղավորելով հոգեբուժական հիվանդանոցի ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում` ըստ բնակավայրի, 2. Երևանի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017թ. մայիսի 31-ի որոշմամբ ազատվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 259-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից և պատժից, նրա նկատմամբ կիրառվել է բժշկական բնույթի հարկադրական միջոց` նրան տեղավորելով հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր տիպի հոգեբուժական բաժանմունքում, հաշվառված է և բնակվել է Երևան քաղաքի Մեծարենցի փողոցի թիվ 63 տանը) նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոց կիրառելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը և ապացույցների հետազոտումը. 2017թ. փետրվարի 6-ի ժամը 12։00-ի սահմաններում, Էդգար Արսենի Վիրաբյանը Երևանի Հասրաթյան փողոցում գտնվող տաքսոֆոնից զանգահարելով ոստիկանության օպերատիվ կառավարման կենտրոն` նախապատրաստվող ահաբեկչության մասին տվել է սուտ հաղորդում` հայտնելով, որ Ավանի հոգեբուժարանում ռումբ է տեղադրված և երեք ժամից այն պայթելու է։ Դեպքի առթիվ, 2017թ. փետրվարի 7-ին, ՀՀ ոստիկանության Մաշտոցի բաժնում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 259-րդ հոդվածով հարուցվել է թիվ 10154517 քրեական գործը և նույն օրն ուղարկվել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժին` նախաքննություն կատարելու համար։ 2017թ. փետրվարի 7-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչի որոշմամբ թիվ 10154517 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ։ Նույն օրն Էդգար Արսենի Վիրաբյանը ձերբակալվել է։ Նախաքննության մարմնի 2017թ. փետրվարի 8-ի որոշմամբ Էդգար Վիրաբյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 259-րդ հոդվածով հետևյալ արարքի համար, որ նա` «գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը սուտ է, 2017թ. փետրվարի 6-ին` ժամը 12։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Հասրաթյան փողոցում գտնվող տաքսոֆոնից զանգահարելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության օպերատիվ կառավարման կենտրոն, դիտավորյալ տվել է նախապատրաստվող ահաբեկչության մասին սուտ հաղորդում` հայտնելով, որ Ավանի հոգեբուժարանում ռումբ է տեղադրված, 3 ժամից այն պայթելու է»։ Երևանի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը նույն օրն որոշում է կայացրել թիվ 10154517 քրեական գործով մեղադրյալ Էդգար Արսենի Վիրաբյանին տեղավորել ՀՀ ԱՆ «Հոգեբուժական բժշկական կենտրոն» ՓԲԸ-ի Նուբարաշեն կլինիկայում` ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննություն անցկացնելու համար։ Բացի վերոհիշյալ կեղծ ահազանգը, 2017թ. փետրվարի 6-ի ժամը 15։10-ի սահմաններում, Էդգար Արսենի Վիրաբյանը Երևան քաղաքի Մաշտոցի 5 հասցեում գտնվող տաքսոֆոնից զանգահարելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության օպերատիվ կառավարման կենտրոն` նախապատրաստվող ահաբեկչության մասին տվել է մեկ այլ սուտ հաղորդում` հայտնելով, որ Երևանի Բաղրամյան պողոտայում գտնվող շինություններից մեկը պայթելու է։ Դեպքի առթիվ, 2017թ. փետրվարի 10-ին, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի Կենտրոնական բաժնում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 259-րդ հոդվածով հարուցվել է թիվ 13164317 քրեական գործը և ավագ հետաքննիչի նույն օրվա որոշմամբ ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժին։ Նախաքննության մարմնի 2017թ. փետրվարի 14-ի որոշմամբ թիվ 13164317 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ։ Երևանի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչի 2017թ. մարտի 14-ի որոշմամբ թիվ 13164317 քրեական գործը միացվել է թիվ 10154517 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 10154517 համարով։ Երևանի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազի կողմից 2017թ. ապրիլի 4-ին որոշում է կայացվել թիվ 13164317 քրեական գործը թիվ 10154517 քրեական գործին միացնելու մասին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևանի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչի 2017թ. մարտի 14-ի որոշումը վերացնելու մասին։ Նախաքննության մարմնի 2017թ. մայիսի 24-ի որոշմամբ Էդգար Վիրաբյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 259-րդ հոդվածով հետևյալ արարքի համար, որ նա` «2017 թվականի փետրվարի 6-ին` ժամը 15։10-ի սահմաններում, գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկությունը սուտ է, Երևան քաղաքի Մաշտողի 5 հասցեում գտնվող տաքսոֆոնից զանգահարելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության օպերատիվ կառավարման կենտրոն, դիտավորյալ տվել է նախապատրաստվող ահաբեկչության մասին սուտ հաղորդում` հայտնելով, որ Երևան քաղաքի Բաղրամյան պողոտայում գտնվող նախագահի նստավայրում ռումբ է տեղադրված և մեկ ժամից նախագահի նստավայրը պահթելու է։ Այսինքն` Էդգար Արսենի Վիրաբյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 259-րդ հոդվածով։»։ Նախաքննության մարմնի նույն օրվա որոշմամբ Է.Վիրաբյանի նկատմամբ նշանակվել է ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննություն, որի թիվ 248/17 եզրակացության համաձայն` «ՀԵՏԵՎՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ- Ելնելով վերոգրյալից հանձնաժողովը եզրակացնում է, որ ԷԴԳԱՐ ԱՐՍԵՆԻ ՎԻՐԱԲՅԱՆԸ իրեն մեղսագրվող արարքի կատարման ժամանակ տառապել և ներկայումս նույնպես տառապում է «ՇԻԶՈՖՐԵՆԻԱ, ՊԱՐԱՆՈՒԴ ՁԵՎ, ԱՃՈՂ ԴԵՖԵԿՏ» ախտորոշմամբ խրոնիկական հարաճուն հոգեկան հիվանդությամբ։ Հիվանդագին ապրումները, շիզոֆրենիայով պայմանավորված անձի փոփոխությունները Էդգար Վիրաբյանի մոտ արտահայտված են այն աստիճան, որ 06.02.2017 թվականին` վերը նկարագրված արարքը կատարելու պահին, վերջինիս զրկել են իր գործողությունները գիտակցելու, դրանց համար իրեն հաշիվ տալու և դրանք ղեկավարելու ունակությունից։ Ուստի, Էդգար Վիրաբյանին հարկ է իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ ճանաչել ԱՆՄԵՂՍՈՒՆԱԿ։ Է. Վիրաբյանը ներկայիս հոգեվիճակով կարիէ ունի բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցի` ստացիոնար հարկադիր բուժման` ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՏԻՊԻ հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքի պայմաններում։»։ Նախաքննության մարմնի 2017թ. հուլիսի 21-ի որոշմամբ Էդգար Վիրաբյանի նկատմամբ հարուցվել է բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու վարույթ։ 2017թ. սեպտեմբերի 15-ին գործն ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան և 2017թ. հոկտեմբերի 2-ին ընդունվել է վարույթ։ Գործի դատական քննությամբ պարզվեց հետևյալը. Էդգար Արսենի Վիրաբյանը 2017թ. փետրվարի 6-ի ժամը 15։10-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մաշտոցի 5 հասցեում գտնվող տաքսոֆոնից զանգահարելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության օպերատիվ կառավարման կենտրոն` նախապատրաստվող ահաբեկչության մասին սուտ հաղորդում է տվել` հայտնելով, որ Երևանի Բաղրամյան պողոտայում գտնվող շինություններից մեկը պայթելու է։ Էդգար Արսենի Վիրաբյանի կատարած արարքը հիմնավորվում է քրեական գործի դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցներով. Վկա Արթուր Լազարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ հանդիսանում է ՀՀ ոստիկանության Ավանի բաժանմունքի ավագ օպեր-լիազոր։ 2017 թվականի փետրվարի 6-ին, ՀՀ ոստիկանության օպերատիվ կառավարման կենտրոնից ահազանգ է ստացվել, որ «Ավան» հոգեբուժարանում ռումբ է տեղադրվել։ Ձեռնարկված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում պարզվել է, որ կատարված ահազանգը կեղծ է։ Օպերատիվ տեղեկություններ են ստացվել այն մասին, որ ահաբեկչության մասին կեղծ ահազանգը կատարել է Էդգար Արսենի Վիրաբյանը, ում Երևան քաղաքի Անդրանիկի փողոցից ՀՀ ոստիկանության Ավանի բաժանմունքի պետ Մկրտիչ Վարոսյանի հետ բերման են ենթարկել ոստիկանության բաժին, որի ընթացքում վերջինս խոստովանել է, որ նույն օրը նախագահի նստավայրում ռումբ տեղադրված լինելու մասին կեղծ ահազանգը նույնպես ինքն է կատարել։ /դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1 գ.թ. 97/ Վկա Մկրտիչ Վարոսյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ 2017 թվականի հունվարի 18-ից աշխատել է որպես ՀՀ ոստիկանության Նոր-Նորքի բաժնի Ավանի բաժանմունքի պետ։ 2017 թվականի փետրվարի 6-ին ՀՀ ոստիկանության օպերատիվ կառավարման կենտրոնից ահազանգ է ստացվել այն մասին, որ «Ավան» հոգեբուժարանում ռումբ է տեղադրվել։ Ձեռնարկված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում պարզվել է, որ կատարված ահազանգը կեղծ է, իսկ ձեռք բերված օպերատիվ տեղեկությունների համաձայն՝ ահաբեկչության մասին կեղծ ահազանգը կատարել է Էդգար Արսենի Վիրաբյանը, ում Երևան քաղաքի Անդրանիկի փողոցից օպեր-լիազոր Արթուր Լազարյանի հետ բերման են ենթարկել ոստիկանության բաժին, որի ընթացքում վերջինս խոստովանել է, որ նույն օրը նախագահի նստավայրում ռումբ տեղադրված լինելու մասին կեղծ ահազանգը նույնպես ինքն է կատարել։ /հատոր 1 գ.թ. 96/ Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված, 2017թ. փետրվարի 6-ին, ահաբեկչության մասին կեղծ հաղորդման վերաբերյալ ՀՀ ոստինանության օպերատիվ կառավարման կենտրոնից ստացված ձայնագրության լազերային սկավառակով, որի զննությամբ հիմնավորվել է կեղծ ահազանգ կատարելու հանգամանքը։ /հատոր 1 գ.թ 44, 45/ Քրեական օրենքով չթույլատրված արարք կատարած Էդգար Վիրաբյանը դատարանին հայտնեց, որ որքան հիշում է` կեղծ ահազանգը կատարվել է իր կողմից, սակայն ինքը չի գիտակցել իր գործողությունները։ Պաշտպան Կ. Խաչատրյանը և օրինական ներկայացուցիչ Ա. Ղարիբյանը դատարանին խնդրեցին Էդգար Վիրաբյանի նկատմամբ նշանակել հոգեբույժի մոտ արտահիվանդանոցային հսկողության ձևով հարկադիր բուժում։ Դատախազը միջնորդեց Էդգար Վիրաբյանին ազատել պատասխանատվությունից և պատժից` նրա նկատմամբ նշանակելով հարկադիր բուժում հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր տիպի հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում։ Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը Դատարանը հետազոտելով նախաքննության և դատաքննության ընթացքում ձեռք բերված ապացույցները` գտնում է, որ Էդգար Արսենի Վիրաբյանի կողմից ՀՀ քրեական օրեսգրքի 259-րդ հոդվածով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարք կատարելն ապացուցված է։ Նշված արարքը կատարելու պահին Էդգար Վիրաբյանը գտնվել է անմեղսունակության վիճակում, որը զրկել է նրան իր գործողությունների համար հաշիվ տալու և այդ գործողությունները ղեկավարելու հնարավորությունից։ Ներկայումս նույնպես Էդգար Վիրաբյանն անմեղսունակության վիճակում է։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական պատասխանատվության ենթակա չէ այն անձը, ով հանրության համար վտանգավոր արարք կատարելու պահին գտնվել է անմեղսունակության վիճակում, այսինքն` քրոնիկ հոգեկան հիվանդության, հոգեկան գործունեության ժամանակավոր խանգարման, տկարամտության կամ հոգեկան այլ հիվանդագին վիճակի հետևանքով չէր կարող գիտակցել իր գործողության (անգործության) վտանգավորությունը կամ ղեկավարել դա։ 2. Հանրության համար վտանգավոր արարքն անմեղսունակության վիճակում կատարած անձի նկատմամբ դատարանը կարող է նշանակել բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ։ (…)»։ Նույն օրենսգրքի 97-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ դատարանը կարող է նշանակել այն անձի նկատմամբ՝ 1) ով սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի հոդվածով նախատեսված արարքը կատարել է անմեղսունակության վիճակում. (…) 2. Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցները սույն հոդվածի առաջին մասում նշված անձանց նկատմամբ նշանակվում են միայն այն դեպքերում, երբ հոգեկան խանգարումները կապված են այդ անձանց կողմից այլ էական վնաս պատճառելու հնարավորության կամ իր կամ այլ անձանց համար վտանգավորության հետ։ (…)»։ Նույն օրենսգրքի 98-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ են՝ 1) հոգեբույժի մոտ արտահիվանդանոցային հսկողությունը և հարկադիր բուժումը. 2) հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժումը. 3) հոգեբուժական հիվանդանոցի հատուկ տիպի հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժումը։ (…)»։ Նույն օրենսգրքի 100-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում դատարանի որոշմամբ հարկադիր բուժում կարող է նշանակվել, եթե անձի հոգեկան խանգարման վիճակը պահանջում է բուժման, խնամքի և հսկողության այնպիսի պայմաններ, որոնք կարող են իրականացվել միայն հիվանդանոցային ձևով։ 2. Հոգեբուժական հիվանդանոցի հատուկ տիպի հոգեբուժական բաժանմունքում դատարանի որոշմամբ հարկադիր բուժում կարող է նշանակվել այն անձի նկատմամբ, որը հոգեկան վիճակով վտանգավոր է իր և այլ անձանց համար և պահանջում է մշտական հսկողություն։»։ Նույն օրենսգրքի 101-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում անձի հոգեկան հիվանդությունը, նրա կատարած արարքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը։ 2. Անձի առողջանալու կամ նրա հիվանդության բնույթի այնպիսի փոփոխության դեպքում, երբ վերանում է բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց կիրառելու անհրաժեշտությունը, դատարանը բժշկական հաստատության եզրակացության հիման վրա որոշում է կայացնում դրանց կիրառումը դադարեցնելու մասին։ 3. Բժշկական հաստատության եզրակացության հիման վրա դատարանը կարող է որոշում կայացնել նաև բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցի տեսակը փոխելու մասին»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 450-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցները դատարանը կիրառում է այն անձանց նկատմամբ, ովքեր քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարել են անմեղսունակ վիճակում, եթե այդ անձինք շարունակում են վտանգավոր լինել հասարակության համար։ 2. Բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու մասին գործերով վարույթի կարգը որոշվում է սույն օրենսգրքի ընդհանուր կանոններով և սույն գլխի հոդվածներով։»։ Նույն օրենսգրքի 464-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Անձի կողմից քրեական օրենքով չթույլատրված արարքն անմեղսունակության վիճակում կատարելն ապացուցված համարելով` դատարանը որոշում է կայացնում անձին քրեական պատասխանատվությունից և պատժից ազատելու ու նրա նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու մասին։ (…)»։ Վերոգրյալ իրավանորմերի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ անձի մեղսունակությունն օրենսդիրը կապում է նրա կողմից իր գործողության (անգործության) փաստացի բնույթը, նշանակությունը, վտանգավորությունը գիտակցելու կամ դա ղեկավարելու ունակության հետ։ ՀՀ քրեական օրենգրքով նախատեսված բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցները միմյանցից տարբերվում են` առաջին հերթին անձին պահելու ռեժիմի խստությամբ։ Հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում դատարանի որոշմամբ հարկադիր բուժում կարող է նշանակվել, եթե անձի հոգեկան խանգարման վիճակը պահանջում է բուժման, խնամքի և հսկողության այնպիսի պայմաններ, որոնք կարող են իրականացվել միայն հիվանդանոցում։ Բացի այդ` բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց նշանակելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի անձի հոգեկան հիվանդությունը, նրա կատարած արարքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև հանրորեն վտանգավոր արարքը կատարածի անձը։ Վերոգրյալ իրավանորմերի և դատողությունների համատեքստում հաշվի առնելով, որ ապացուցված է Էդգար Արսենի Վիրաբյանի կողմից քրեական օրենքով արգելված արարքը` նախապատրաստվող ահաբեկչության մասին սուտ հաղորդում տալը, անմեղսունակության վիճակում կատարելը` դատարանը գտնում է, որ Էդգար Արսենի Վիրաբյանին պետք է ազատել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից` նրա նկատմամբ կիրառելով բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց։ Հաշվի առնելով Էդգար Վիրաբյանի կողմից կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, այն, որ Էդգար Վիրաբյանը վտանգ է ներկայացնում ինչպես իր, այնպես էլ շրջապատի համար, այդ վտանգն էականորեն չի նվազել, նրա հոգեկան խանգարման վիճակը պահանջում է բուժման, խնամքի և հսկողության այնպիսի պայմաններ, որոնք կարող են իրականացվել միայն հիվանդանոցային ձևով` դատարանը գտնում է, որ հարկադրանքի միջոցի ավելի մեղմ տեսակի պայմաններում Էդգար Վիրաբյանի նկատմամբ բուժումը և վերահսկողությունը հնարավոր չէ արդյունավետ իրականացնել, ուստի նրա նկատմամբ պետք է կիրառել բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց` նրան տեղավորելով հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում։ Դատարանը նման եզրահանգման է գալիս` հաշվի առնելով նաև Էդգար Վիրաբյանի հոգեկան հիվանդությունը, այն, որ նախկինում նույնպես կատարել է համանման հանրորեն վտանգավոր արարք։ Այդ պատճառաբանությամբ դատարանը գտնում է, որ Էդգար Վիրաբյանի պաշտպանի և օրինական ներկայացուցչի միջնորդությունները` Էդգար Վիրաբյանի նկատմամբ հարկադիր բուժումը արտահիվանդանոցային հսկողության ձևով նշանակելու մասին` անհիմն են և ենթակա են մերժման։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 41-43-րդ, 450-րդ, 462-464-րդ հոդվածներով՝ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Էդգար Արսենի Վիրաբյանին ազատել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 259-րդ հոդվածով նախատեսված պատասխանատվությունից և պատժից, նրա նկատմամբ նշանակել հարկադիր բուժում` տեղավորելով հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր տիպի հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում։ Էդգար Վիրաբյանի նկատմամբ ընտրված անվտանգության միջոց հոգեբուժական հիվանդանոցում տեղավորելը թողնել անփոփոխ` մինչև որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԿԴ/0249/01/17 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ՕՐԵՆՔՈՎ ԱՐԳԵԼՎԱԾ ԱՐԱՐՔ ԿԱՏԱՐԱԾ ԱՆՁԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԲՇԺԿԱԿԱՆ ԲՆՈՒՅԹԻ ՀԱՐԿԱԴՐԱՆՔԻ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը, նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի, քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի, մասնակցությամբ` Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ նաև ՀՀ/ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ. Խաչատրյանի, հանրային պաշտպան Կ. Խաչատրյանի, օրինական ներկայացուցիչ Ա. Ղարիբյանի, 2017թ. դեկտեմբերի 6-ին Երևանում, դռնբաց դատական նիստում քննելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 259-րդ հոդվածով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարք կատարած Էդգար Արսենի Վիրաբյանի (ծնված 1987թ. մայիսի 11-ին Երևան քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուրի, չի աշխատում, նախկինում չդատված, 1. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2010թ. հոկտեմբերի 6-ի որոշմամբ ազատվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 259-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից և պատժից, նրա նկատմամբ կիրառվել է բժշկական բնույթի հարկադրական միջոց` նրան տեղավորելով հոգեբուժական հիվանդանոցի ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում` ըստ բնակավայրի, 2. Երևանի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017թ. մայիսի 31-ի որոշմամբ ազատվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 259-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից և պատժից, նրա նկատմամբ կիրառվել է բժշկական բնույթի հարկադրական միջոց` նրան տեղավորելով հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր տիպի հոգեբուժական բաժանմունքում, հաշվառված է և բնակվել է Երևան քաղաքի Մեծարենցի փողոցի թիվ 63 տանը) նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոց կիրառելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը և ապացույցների հետազոտումը. 2017թ. փետրվարի 6-ի ժամը 12։00-ի սահմաններում, Էդգար Արսենի Վիրաբյանը Երևանի Հասրաթյան փողոցում գտնվող տաքսոֆոնից զանգահարելով ոստիկանության օպերատիվ կառավարման կենտրոն` նախապատրաստվող ահաբեկչության մասին տվել է սուտ հաղորդում` հայտնելով, որ Ավանի հոգեբուժարանում ռումբ է տեղադրված և երեք ժամից այն պայթելու է։ Դեպքի առթիվ, 2017թ. փետրվարի 7-ին, ՀՀ ոստիկանության Մաշտոցի բաժնում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 259-րդ հոդվածով հարուցվել է թիվ 10154517 քրեական գործը և նույն օրն ուղարկվել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժին` նախաքննություն կատարելու համար։ 2017թ. փետրվարի 7-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչի որոշմամբ թիվ 10154517 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ։ Նույն օրն Էդգար Արսենի Վիրաբյանը ձերբակալվել է։ Նախաքննության մարմնի 2017թ. փետրվարի 8-ի որոշմամբ Էդգար Վիրաբյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 259-րդ հոդվածով հետևյալ արարքի համար, որ նա` «գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը սուտ է, 2017թ. փետրվարի 6-ին` ժամը 12։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Հասրաթյան փողոցում գտնվող տաքսոֆոնից զանգահարելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության օպերատիվ կառավարման կենտրոն, դիտավորյալ տվել է նախապատրաստվող ահաբեկչության մասին սուտ հաղորդում` հայտնելով, որ Ավանի հոգեբուժարանում ռումբ է տեղադրված, 3 ժամից այն պայթելու է»։ Երևանի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը նույն օրն որոշում է կայացրել թիվ 10154517 քրեական գործով մեղադրյալ Էդգար Արսենի Վիրաբյանին տեղավորել ՀՀ ԱՆ «Հոգեբուժական բժշկական կենտրոն» ՓԲԸ-ի Նուբարաշեն կլինիկայում` ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննություն անցկացնելու համար։ Բացի վերոհիշյալ կեղծ ահազանգը, 2017թ. փետրվարի 6-ի ժամը 15։10-ի սահմաններում, Էդգար Արսենի Վիրաբյանը Երևան քաղաքի Մաշտոցի 5 հասցեում գտնվող տաքսոֆոնից զանգահարելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության օպերատիվ կառավարման կենտրոն` նախապատրաստվող ահաբեկչության մասին տվել է մեկ այլ սուտ հաղորդում` հայտնելով, որ Երևանի Բաղրամյան պողոտայում գտնվող շինություններից մեկը պայթելու է։ Դեպքի առթիվ, 2017թ. փետրվարի 10-ին, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի Կենտրոնական բաժնում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 259-րդ հոդվածով հարուցվել է թիվ 13164317 քրեական գործը և ավագ հետաքննիչի նույն օրվա որոշմամբ ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժին։ Նախաքննության մարմնի 2017թ. փետրվարի 14-ի որոշմամբ թիվ 13164317 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ։ Երևանի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչի 2017թ. մարտի 14-ի որոշմամբ թիվ 13164317 քրեական գործը միացվել է թիվ 10154517 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 10154517 համարով։ Երևանի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազի կողմից 2017թ. ապրիլի 4-ին որոշում է կայացվել թիվ 13164317 քրեական գործը թիվ 10154517 քրեական գործին միացնելու մասին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևանի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչի 2017թ. մարտի 14-ի որոշումը վերացնելու մասին։ Նախաքննության մարմնի 2017թ. մայիսի 24-ի որոշմամբ Էդգար Վիրաբյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 259-րդ հոդվածով հետևյալ արարքի համար, որ նա` «2017 թվականի փետրվարի 6-ին` ժամը 15։10-ի սահմաններում, գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկությունը սուտ է, Երևան քաղաքի Մաշտողի 5 հասցեում գտնվող տաքսոֆոնից զանգահարելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության օպերատիվ կառավարման կենտրոն, դիտավորյալ տվել է նախապատրաստվող ահաբեկչության մասին սուտ հաղորդում` հայտնելով, որ Երևան քաղաքի Բաղրամյան պողոտայում գտնվող նախագահի նստավայրում ռումբ է տեղադրված և մեկ ժամից նախագահի նստավայրը պահթելու է։ Այսինքն` Էդգար Արսենի Վիրաբյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 259-րդ հոդվածով։»։ Նախաքննության մարմնի նույն օրվա որոշմամբ Է.Վիրաբյանի նկատմամբ նշանակվել է ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննություն, որի թիվ 248/17 եզրակացության համաձայն` «ՀԵՏԵՎՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ- Ելնելով վերոգրյալից հանձնաժողովը եզրակացնում է, որ ԷԴԳԱՐ ԱՐՍԵՆԻ ՎԻՐԱԲՅԱՆԸ իրեն մեղսագրվող արարքի կատարման ժամանակ տառապել և ներկայումս նույնպես տառապում է «ՇԻԶՈՖՐԵՆԻԱ, ՊԱՐԱՆՈՒԴ ՁԵՎ, ԱՃՈՂ ԴԵՖԵԿՏ» ախտորոշմամբ խրոնիկական հարաճուն հոգեկան հիվանդությամբ։ Հիվանդագին ապրումները, շիզոֆրենիայով պայմանավորված անձի փոփոխությունները Էդգար Վիրաբյանի մոտ արտահայտված են այն աստիճան, որ 06.02.2017 թվականին` վերը նկարագրված արարքը կատարելու պահին, վերջինիս զրկել են իր գործողությունները գիտակցելու, դրանց համար իրեն հաշիվ տալու և դրանք ղեկավարելու ունակությունից։ Ուստի, Էդգար Վիրաբյանին հարկ է իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ ճանաչել ԱՆՄԵՂՍՈՒՆԱԿ։ Է. Վիրաբյանը ներկայիս հոգեվիճակով կարիէ ունի բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցի` ստացիոնար հարկադիր բուժման` ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՏԻՊԻ հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքի պայմաններում։»։ Նախաքննության մարմնի 2017թ. հուլիսի 21-ի որոշմամբ Էդգար Վիրաբյանի նկատմամբ հարուցվել է բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու վարույթ։ 2017թ. սեպտեմբերի 15-ին գործն ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան և 2017թ. հոկտեմբերի 2-ին ընդունվել է վարույթ։ Գործի դատական քննությամբ պարզվեց հետևյալը. Էդգար Արսենի Վիրաբյանը 2017թ. փետրվարի 6-ի ժամը 15։10-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մաշտոցի 5 հասցեում գտնվող տաքսոֆոնից զանգահարելով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության օպերատիվ կառավարման կենտրոն` նախապատրաստվող ահաբեկչության մասին սուտ հաղորդում է տվել` հայտնելով, որ Երևանի Բաղրամյան պողոտայում գտնվող շինություններից մեկը պայթելու է։ Էդգար Արսենի Վիրաբյանի կատարած արարքը հիմնավորվում է քրեական գործի դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցներով. Վկա Արթուր Լազարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ հանդիսանում է ՀՀ ոստիկանության Ավանի բաժանմունքի ավագ օպեր-լիազոր։ 2017 թվականի փետրվարի 6-ին, ՀՀ ոստիկանության օպերատիվ կառավարման կենտրոնից ահազանգ է ստացվել, որ «Ավան» հոգեբուժարանում ռումբ է տեղադրվել։ Ձեռնարկված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում պարզվել է, որ կատարված ահազանգը կեղծ է։ Օպերատիվ տեղեկություններ են ստացվել այն մասին, որ ահաբեկչության մասին կեղծ ահազանգը կատարել է Էդգար Արսենի Վիրաբյանը, ում Երևան քաղաքի Անդրանիկի փողոցից ՀՀ ոստիկանության Ավանի բաժանմունքի պետ Մկրտիչ Վարոսյանի հետ բերման են ենթարկել ոստիկանության բաժին, որի ընթացքում վերջինս խոստովանել է, որ նույն օրը նախագահի նստավայրում ռումբ տեղադրված լինելու մասին կեղծ ահազանգը նույնպես ինքն է կատարել։ /դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1 գ.թ. 97/ Վկա Մկրտիչ Վարոսյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ 2017 թվականի հունվարի 18-ից աշխատել է որպես ՀՀ ոստիկանության Նոր-Նորքի բաժնի Ավանի բաժանմունքի պետ։ 2017 թվականի փետրվարի 6-ին ՀՀ ոստիկանության օպերատիվ կառավարման կենտրոնից ահազանգ է ստացվել այն մասին, որ «Ավան» հոգեբուժարանում ռումբ է տեղադրվել։ Ձեռնարկված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում պարզվել է, որ կատարված ահազանգը կեղծ է, իսկ ձեռք բերված օպերատիվ տեղեկությունների համաձայն՝ ահաբեկչության մասին կեղծ ահազանգը կատարել է Էդգար Արսենի Վիրաբյանը, ում Երևան քաղաքի Անդրանիկի փողոցից օպեր-լիազոր Արթուր Լազարյանի հետ բերման են ենթարկել ոստիկանության բաժին, որի ընթացքում վերջինս խոստովանել է, որ նույն օրը նախագահի նստավայրում ռումբ տեղադրված լինելու մասին կեղծ ահազանգը նույնպես ինքն է կատարել։ /հատոր 1 գ.թ. 96/ Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված, 2017թ. փետրվարի 6-ին, ահաբեկչության մասին կեղծ հաղորդման վերաբերյալ ՀՀ ոստինանության օպերատիվ կառավարման կենտրոնից ստացված ձայնագրության լազերային սկավառակով, որի զննությամբ հիմնավորվել է կեղծ ահազանգ կատարելու հանգամանքը։ /հատոր 1 գ.թ 44, 45/ Քրեական օրենքով չթույլատրված արարք կատարած Էդգար Վիրաբյանը դատարանին հայտնեց, որ որքան հիշում է` կեղծ ահազանգը կատարվել է իր կողմից, սակայն ինքը չի գիտակցել իր գործողությունները։ Պաշտպան Կ. Խաչատրյանը և օրինական ներկայացուցիչ Ա. Ղարիբյանը դատարանին խնդրեցին Էդգար Վիրաբյանի նկատմամբ նշանակել հոգեբույժի մոտ արտահիվանդանոցային հսկողության ձևով հարկադիր բուժում։ Դատախազը միջնորդեց Էդգար Վիրաբյանին ազատել պատասխանատվությունից և պատժից` նրա նկատմամբ նշանակելով հարկադիր բուժում հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր տիպի հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում։ Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը Դատարանը հետազոտելով նախաքննության և դատաքննության ընթացքում ձեռք բերված ապացույցները` գտնում է, որ Էդգար Արսենի Վիրաբյանի կողմից ՀՀ քրեական օրեսգրքի 259-րդ հոդվածով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարք կատարելն ապացուցված է։ Նշված արարքը կատարելու պահին Էդգար Վիրաբյանը գտնվել է անմեղսունակության վիճակում, որը զրկել է նրան իր գործողությունների համար հաշիվ տալու և այդ գործողությունները ղեկավարելու հնարավորությունից։ Ներկայումս նույնպես Էդգար Վիրաբյանն անմեղսունակության վիճակում է։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական պատասխանատվության ենթակա չէ այն անձը, ով հանրության համար վտանգավոր արարք կատարելու պահին գտնվել է անմեղսունակության վիճակում, այսինքն` քրոնիկ հոգեկան հիվանդության, հոգեկան գործունեության ժամանակավոր խանգարման, տկարամտության կամ հոգեկան այլ հիվանդագին վիճակի հետևանքով չէր կարող գիտակցել իր գործողության (անգործության) վտանգավորությունը կամ ղեկավարել դա։ 2. Հանրության համար վտանգավոր արարքն անմեղսունակության վիճակում կատարած անձի նկատմամբ դատարանը կարող է նշանակել բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ։ (…)»։ Նույն օրենսգրքի 97-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ դատարանը կարող է նշանակել այն անձի նկատմամբ՝ 1) ով սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի հոդվածով նախատեսված արարքը կատարել է անմեղսունակության վիճակում. (…) 2. Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցները սույն հոդվածի առաջին մասում նշված անձանց նկատմամբ նշանակվում են միայն այն դեպքերում, երբ հոգեկան խանգարումները կապված են այդ անձանց կողմից այլ էական վնաս պատճառելու հնարավորության կամ իր կամ այլ անձանց համար վտանգավորության հետ։ (…)»։ Նույն օրենսգրքի 98-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ են՝ 1) հոգեբույժի մոտ արտահիվանդանոցային հսկողությունը և հարկադիր բուժումը. 2) հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժումը. 3) հոգեբուժական հիվանդանոցի հատուկ տիպի հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժումը։ (…)»։ Նույն օրենսգրքի 100-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում դատարանի որոշմամբ հարկադիր բուժում կարող է նշանակվել, եթե անձի հոգեկան խանգարման վիճակը պահանջում է բուժման, խնամքի և հսկողության այնպիսի պայմաններ, որոնք կարող են իրականացվել միայն հիվանդանոցային ձևով։ 2. Հոգեբուժական հիվանդանոցի հատուկ տիպի հոգեբուժական բաժանմունքում դատարանի որոշմամբ հարկադիր բուժում կարող է նշանակվել այն անձի նկատմամբ, որը հոգեկան վիճակով վտանգավոր է իր և այլ անձանց համար և պահանջում է մշտական հսկողություն։»։ Նույն օրենսգրքի 101-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում անձի հոգեկան հիվանդությունը, նրա կատարած արարքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը։ 2. Անձի առողջանալու կամ նրա հիվանդության բնույթի այնպիսի փոփոխության դեպքում, երբ վերանում է բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց կիրառելու անհրաժեշտությունը, դատարանը բժշկական հաստատության եզրակացության հիման վրա որոշում է կայացնում դրանց կիրառումը դադարեցնելու մասին։ 3. Բժշկական հաստատության եզրակացության հիման վրա դատարանը կարող է որոշում կայացնել նաև բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցի տեսակը փոխելու մասին»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 450-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցները դատարանը կիրառում է այն անձանց նկատմամբ, ովքեր քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարել են անմեղսունակ վիճակում, եթե այդ անձինք շարունակում են վտանգավոր լինել հասարակության համար։ 2. Բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու մասին գործերով վարույթի կարգը որոշվում է սույն օրենսգրքի ընդհանուր կանոններով և սույն գլխի հոդվածներով։»։ Նույն օրենսգրքի 464-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Անձի կողմից քրեական օրենքով չթույլատրված արարքն անմեղսունակության վիճակում կատարելն ապացուցված համարելով` դատարանը որոշում է կայացնում անձին քրեական պատասխանատվությունից և պատժից ազատելու ու նրա նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու մասին։ (…)»։ Վերոգրյալ իրավանորմերի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ անձի մեղսունակությունն օրենսդիրը կապում է նրա կողմից իր գործողության (անգործության) փաստացի բնույթը, նշանակությունը, վտանգավորությունը գիտակցելու կամ դա ղեկավարելու ունակության հետ։ ՀՀ քրեական օրենգրքով նախատեսված բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցները միմյանցից տարբերվում են` առաջին հերթին անձին պահելու ռեժիմի խստությամբ։ Հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում դատարանի որոշմամբ հարկադիր բուժում կարող է նշանակվել, եթե անձի հոգեկան խանգարման վիճակը պահանջում է բուժման, խնամքի և հսկողության այնպիսի պայմաններ, որոնք կարող են իրականացվել միայն հիվանդանոցում։ Բացի այդ` բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց նշանակելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի անձի հոգեկան հիվանդությունը, նրա կատարած արարքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև հանրորեն վտանգավոր արարքը կատարածի անձը։ Վերոգրյալ իրավանորմերի և դատողությունների համատեքստում հաշվի առնելով, որ ապացուցված է Էդգար Արսենի Վիրաբյանի կողմից քրեական օրենքով արգելված արարքը` նախապատրաստվող ահաբեկչության մասին սուտ հաղորդում տալը, անմեղսունակության վիճակում կատարելը` դատարանը գտնում է, որ Էդգար Արսենի Վիրաբյանին պետք է ազատել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից` նրա նկատմամբ կիրառելով բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց։ Հաշվի առնելով Էդգար Վիրաբյանի կողմից կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, այն, որ Էդգար Վիրաբյանը վտանգ է ներկայացնում ինչպես իր, այնպես էլ շրջապատի համար, այդ վտանգն էականորեն չի նվազել, նրա հոգեկան խանգարման վիճակը պահանջում է բուժման, խնամքի և հսկողության այնպիսի պայմաններ, որոնք կարող են իրականացվել միայն հիվանդանոցային ձևով` դատարանը գտնում է, որ հարկադրանքի միջոցի ավելի մեղմ տեսակի պայմաններում Էդգար Վիրաբյանի նկատմամբ բուժումը և վերահսկողությունը հնարավոր չէ արդյունավետ իրականացնել, ուստի նրա նկատմամբ պետք է կիրառել բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց` նրան տեղավորելով հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում։ Դատարանը նման եզրահանգման է գալիս` հաշվի առնելով նաև Էդգար Վիրաբյանի հոգեկան հիվանդությունը, այն, որ նախկինում նույնպես կատարել է համանման հանրորեն վտանգավոր արարք։ Այդ պատճառաբանությամբ դատարանը գտնում է, որ Էդգար Վիրաբյանի պաշտպանի և օրինական ներկայացուցչի միջնորդությունները` Էդգար Վիրաբյանի նկատմամբ հարկադիր բուժումը արտահիվանդանոցային հսկողության ձևով նշանակելու մասին` անհիմն են և ենթակա են մերժման։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 41-43-րդ, 450-րդ, 462-464-րդ հոդվածներով՝ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Էդգար Արսենի Վիրաբյանին ազատել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 259-րդ հոդվածով նախատեսված պատասխանատվությունից և պատժից, նրա նկատմամբ նշանակել հարկադիր բուժում` տեղավորելով հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր տիպի հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում։ Էդգար Վիրաբյանի նկատմամբ ընտրված անվտանգության միջոց հոգեբուժական հիվանդանոցում տեղավորելը թողնել անփոփոխ` մինչև որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 06-12-2017 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 12-01-2018 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 20-02-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 210, 100 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 21-02-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 210, 100 |