Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ

Հ Ա Ն Ո Ւ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ո Ւ Թ Յ Ա Ն

18.06.2018թ. քաղաք Երևան
ԳՈՐԾ. Հ.-ԵԿԴ/0238/01/17

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՄԱՐԴԱՆՅԱՆ
Ա.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ

ՔԱՐՏՈւՂԱՐՈւԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`

ԴԱՏԱԽԱԶ` Մ.ՆԱԼԲԱՆԴՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂ` Գ.ՍԵՅՍՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ` Է.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
Վ.ԲԱԲԱՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ա.ՀԱԼՈՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում դատախազ Մ.Նալբանդյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Անդրանիկ Հովհաննեսի Հալոյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի փաստական հանգամանքներն ու դատավարական ընթացքը
Նախաքննական մարմնի կողմից 2017 թվականի հունիսի 20-ին Անդրանիկ Հովհաննեսի Հալոյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով այն բանի համար, որ նա 2017 թվականի ապրիլի 27-ին՝ ժամը 21։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արշակունյաց 2 հասցեի դիմացի հատվածում դիտավորությամբ, կոպիտ կերպով խախտելով հասարակության նկատմամբ հարգանքի դրսևորման տարրերը և անտեսելով հասարակական վայրերում վարքագծի ընդունված նորմերն ու ակնհայտ արհամարհանք ցուցաբերելով մարդկային համակեցության կանոնների, հասարակության, բարոյականության նորմերի նկատմամբ՝ քաղաքացիների ներկայությամբ, դանակի գործադրմամբ կատարել է խուլիգանություն, ինչն արտահայտվել է հետևյալում։
Անդրանիկ Հովհաննեսի Հալոյանը 2017 թվականի ապրիլի 27-ին՝ ժամը 21։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Գրիգոր Լուսավորիչ փողոցում «Վազ 217030» մակնիշի 35 FV 647 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով երթևեկելիս չնչին առիթից՝ նույն փողոցով «Մերսեդես C280» մակնիշի 34 NR 799 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով երթևեկող Գոռ Սեյսյանի կողմից ավտոմեքենաների երթևեկության հետ կապված իր հասցեին տեղին արված դիտողությունը ցավագին ընդունելով հակադարձել է, նախ` իր կողմից վարվող ավտոմեքենայով փակել է Գ.Սեյսյանի ավտոմեքենայի ընթացքը, որից հետո պահանջել է Գ.Սեյսյանին, որ կանգնեցնի մեքենան։ Ա.Հալոյանի պահանջից հետո Գ.Սեյսյանը ավտոմեքենան կայանել է Երևան քաղաքի Արշակունյաց 2 հասցեում՝ երթևեկության 2 ուղեգծում՝ բանուկ հատվածում, որից հետո Ա.Հալոյանը իր ավտոմեքենայով փակել է Գ.Սեյսյանի ավտոմեքենայի դիմացը՝ վերջինիս հետագա ընթացքը կանխելով և փողոցի բնականոն երթևեկությունը խաթարելով։ Այնուհետև Ա.Հալոյանը, դանակը ձեռքին, իջել է ավտոմեքենայից և առանց որևէ բան ասելու` սկսել է բարձրաձայն բղավել, անհիմն վիճաբանել Գ.Սեյսյանի հետ, քաշքշել, հարվածներ է հասցրել վերջինիս։ Տեսնելով հասարակական կարգի խախտման և վիճաբանության փաստը, նպատակ ունենալով կանխել և խափանել այդ` պատահական քաղաքացիները միջամտել են, փորձելով դադարեցնել հակահասարակական գործողությունները` սակայն Անդրանիկ Հալոյանը իր անձի առավելությունը ներկաների` վիճաբանությունը դադարեցնել ցանկացող քաղաքացիների մոտ ընդգծելու մոլուցքով տարված, սեփական անձը վեր դասելով հասարակության մեջ սահմանված համընդհանուր ճանաչում ստացած բարոյական և իրավական նորմերից, դիտավորությամբ կոպիտ կերպով խախտելով հասարակական կարգը բացահայտ ցույց է տվել իր արհամարհական վերաբերմունքը հասարակության` շրջապատում գտնվող քաղաքացիների նկատմամբ և միջադեպի ընթացքում դանակով մեկ անգամ հարվածել է Գ.Սեյսյանի աջ ոտքին՝ վերջինիս առողջությանը պատճառելով թեթև վնաս, առողջության կարճատև քայքայմամբ` իր խուլիգանական գործողությունները զուգորդելով սեռական բնույթի հայհոյանքներով։
2017 թվականի օգոստոսի 31-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննության համար:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի հունվարի 11-ի դատավճռով ճանաչվել և հռչակվել է Անդրանիկ Հովհաննեսի Հալոյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը վերացվել է։
Իր որոշումը առաջին ատյանի դատարանը մասնավորապես պատճառաբանել է հետևյալով:
«(...)Անդրանիկ Հալոյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշման և մեղադրական եզրակացության հետազոտման արդյունքներով Դատարանն արձանագրում է հետևյալը. նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա «2017 թվականի ապրիլի 27-ին՝ ժամը 21։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արշակունյաց 2 հասցեի դիմացի հատվածում դիտավորությամբ, կոպիտ կերպով խախտելով հասարակության նկատմամբ հարգանքի դրսևորման տարրերը և անտեսելով հասարակական վայրերում վարքագծի ընդունված նորմերն ու ակնհայտ արհամարհանք ցուցաբերելով մարդկային համակեցության կանոնների, հասարակության, բարոյականության նորմերի նկատմամբ՝ քաղաքացիների ներկայությամբ, դանակի գործադրմամբ կատարել է խուլիգանություն։
Այսպես, Անդրանիկ Հովհաննեսի Հալոյանը 2017 թվականի ապրիլի 27-ին՝ ժամը 21։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Գրիգոր Լուսավորիչ փողոցում «Վազ 217030» մակնիշի 35 FV 647 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով երթևեկելիս չնչին առիթից՝ նույն փողոցով «Մերսեդես C280» մակնիշի 34 NR 799 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով երթևեկող Գոռ Գրիգորի Սեյսյանի կողմից ավտոմեքենաների երթևեկության հետ կապված իր հասցեին տեղին արված դիտողությունը ցավագին ընդունելով հակադարձել է, նախ` իր կողմից վարվող ավտոմեքենայով փակել է Գ.Սեյսյանի ավտոմեքենայի ընթացքը, որից հետո պահանջել է Գ.Սեյսյանին, որ կանգնեցնի մեքենան։ Ա.Հալոյանի պահանջից հետո Գ.Սեյսյանն ավտոմեքենան կայանել է Երևան քաղաքի Արշակունյաց 2 հասցեում՝ երթևեկության 2 ուղեգծում՝ բանուկ հատվածում, որից հետո Ա.Հալոյանը իր ավտոմեքենայով փակել է Գ.Սեյսյանի ավտոմեքենայի դիմացը՝ վերջինիս հետագա ընթացքը կանխելով և փողոցի բնականոն երթևեկությունը խաթարելով։ Այնուհետև Ա.Հալոյանը, դանակը ձեռքին, իջել է ավտոմեքենայից և առանց որևէ բան ասելու` սկսել է բարձրաձայն բղավել, անհիմն վիճաբանել Գ.Սեյսյանի հետ, քաշքշել, հարվածներ է հասցրել վերջինիս։ Տեսնելով հասարակական կարգի խախտման և վիճաբանության փաստը, նպատակ ունենալով կանխել և խափանել այդ` պատահական քաղաքացիները միջամտել են, փորձելով դադարեցնել հակահասարակական գործողությունները` սակայն Անդրանիկ Հովհաննեսի Հալոյանը իր անձի առավելությունը ներկաների` վիճաբանությունը դադարեցնել ցանկացող քաղաքացիների մոտ ընդգծելու մոլուցքով տարված, սեփական անձը վեր դասելով հասարակության մեջ սահմանված համընդհանուր ճանաչում ստացած բարոյական և իրավական նորմերից, դիտավորությամբ կոպիտ կերպով խախտելով հասարակական կարգը բացահայտ ցույց է տվել իր արհամարհական վերաբերմունքը հասարակության` շրջապատում գտնվող քաղաքացիների նկատմամբ և միջադեպի ընթացքում դանակով մեկ անգամ հարվածել է Գ.Սեյսյանի աջ ոտքին՝ վերջինիս առողջությանը պատճառելով թեթև վնաս, առողջության կարճատև քայքայմամբ` իր խուլիգանական գործողությունները զուգորդելով սեռական բնույթի հայհոյանքներով»։
Վերոնշյալ որոշման համաձայն` գործով ամբաստանյալ Ա.Հալոյանին վերագրվել է այն, որ նա միջադեպը նախաձեռնել է «չնչին առիթից», մասնավորապես` նույն փողոցով «Մերսեդես C280» մակնիշի 34 NR 799 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով երթևեկող Գոռ Սեյսյանի կողմից ավտոմեքենաների երթևեկության հետ կապված իր հասցեին տեղին արված դիտողությունը ցավագին ընդունելով, մինչդեռ չի հաստատվել կամ առնվազն խիստ վիճարկելի է տուժողի կողմից տեղին դիտողություն անելու վերաբերյալ մեղադրող կողմի վարկածը, քանի որ գործով ամբաստանյալը երթևեկել է փողոցի իր երթևեկելի գոտիով, ըստ էության պարտավոր չէր ճանապարհը զիջել տուժողին, թեև, այնուամենայնիվ, երկու ձայնային ազդանշաններ լսելուց հետո զիջել է։ Ավելին, դատաքննությամբ պարզվեց, որ տուժողի ավտոմեքենան կանգնեցնելու պատճառը եղել է վերջինիս կողմից մինչ այդ թվով երկու, մեկ կարճ և մեկ երկար ձայնային ազդանշան տալու անհրաժեշտության պարզումը, ինչն ամենևին էլ խուլիգանական մղումների առկայությունը վկայող բավարար փաստարկ չէ, հատկապես դրան հաջորդած միջադեպի տևողությունը և ամբաստանյալի գործողությունների բնույթը հաշվի առնելու համատեքստում, այն կարող էր պայմանավորված լինել նաև ամբաստանյալ Ա.Հալոյանի հոգեբանական-հուզական առանձնահատկություններով և տվյալ պահին ծագած իրավիճակով։
Նույն որոշման համաձայն` Ա.Հալոյանի առաջարկ-պահանջից հետո տուժող Գ.Սեյսյանը ավտոմեքենան կայանել է Երևան քաղաքի Արշակունյաց 2 հասցեում՝ «երթևեկության 2 ուղեգծում՝ բանուկ հատվածում, որից հետո Ա.Հալոյանն իր ավտոմեքենայով փակել է Գ.Սեյսյանի ավտոմեքենայի դիմացը՝ վերջինիս հետագա ընթացքը կանխելով և փողոցի բնականոն երթևեկությունը խաթարելով», մինչդեռ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով պարզվեց, որ նախ` տուժող Գ.Սեյսյանն ավտոմեքենան կանգնեցնելու ամբաստանյալ Ա.Հալոյանի առաջարկն ընդունել և այն կայանել է երթևեկելի երկրորդ գոտում, քանի որ առաջին գոտին ամբողջությամբ զբաղված էր կայանած այլ ավտոմեքենաներով, ընդ որում, այդ թվում՝ տեսաձայնագրության վերծանմամբ և զննմամբ ակնհայտորեն երևում է, որ տուժողը զրկված չի եղել ամբաստանյալի այդ առաջարկը չընդունելու և մեքենայով քննվող դեպքի վայրից հեռանալու հնարավորությունից, այսինքն` այդ «պահանջն» իրականում առաջարկ է, որն ընդունվել է իր կամքով. առաջինը տուժողն է մեքենան կայանում և դրա սրահից իջնում և ընդառաջ քայլում ամբաստանյալ Ա.Հալոյանին, ապա վերջինս է տուժողի մեքենայի առջև կայանում, իջնում և ընդառաջ քայլում տուժողին։ Փողոցի բնականոն երթևեկությունը խաթարելու, նույնիսկ կարճատև ժամանակով խաթարելու վերաբերյալ մեղադրող կողմի վարկածը ևս դատաքննությամբ չի հաստատվել, որևէ ապացույց ձեռք չի բերվել և հետազոտվել։
Վերոնշյալ որոշումից գիտակցաբար կամ պատահականորեն դուրս են մնացել տուժող Գ.Սեյսյանի գործողությունների նկարագրությունը, այն, որ վերջինս է մոտենում դեռևս մեքենայի սրահից իջնող ամբաստանյալ Ա.Հալոյանին, մինչև քաշքշուկ սկսելն աջ արմունկը բարձրացնելով` զրուցում նրա հետ, թեև ավելի պասիվ, սակայն մասնակցում վիճաբանությանը, որի մասին են վկայում ամբաստանյալին ուղղված նրա ձեռքերի և ոտքերի շարժումները, այսինքն` տուժողի և ամբաստանյալի կողմից երթևեկության կանոնների պահպանման հարցի շուրջ ծագած վեճը կրել է ոչ թե միակողմանի, այլ փոխադարձ բնույթ։
Վերոնշյալ որոշման համաձայն` տեսնելով հասարակական կարգի խախտման և վիճաբանության փաստը, նպատակ ունենալով կանխել և խափանել այն` պատահական քաղաքացիները միջամտել են` փորձելով դադարեցնել հակահասարակական գործողությունները, սակայն Անդրանիկ Հալոյանն «իր անձի առավելությունը ներկաների` վիճաբանությունը դադարեցնել ցանկացող քաղաքացիների մոտ ընդգծելու մոլուցքով տարված, սեփական անձը վեր դասելով հասարակության մեջ սահմանված համընդհանուր ճանաչում ստացած բարոյական և իրավական նորմերից «դիտավորությամբ կոպիտ կերպով խախտելով հասարակական կարգը, բացահայտ ցույց է տվել իր արհամարհական վերաբերմունքը հասարակության` շրջապատում գտնվող քաղաքացիների նկատմամբ և միջադեպի ընթացքում դանակով մեկ անգամ հարվածել է Գ.Սեյսյանի աջ ոտքին՝ վերջինիս առողջությանը պատճառելով թեթև վնաս, առողջության կարճատև քայքայմամբ` իր խուլիգանական գործողությունները զուգորդելով սեռական բնույթի հայհոյանքներով»։
Մինչդեռ, նախ` վիճաբանությանը միջամտած երկու քաղաքացիների ինքնությունները չեն պարզվել և վերջիններս նախաքննության և դատաքննության ընթացքում քննվող դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ ցուցմունքներ չեն տվել, հետևաբար՝ մեղադրող կողմը նման հետևության հանգելիս քննվող դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ այդ անձանց ընկալումների վրա հիմնվել չէր կարող։ Ինչ վերաբերում է վկա Էդուարդ Բաբայանին, ապա վերջինիս ցուցմունքների համաձայն՝ նա ավտոմեքենաները վարելու հետ կապված հարցով վիճաբանող տուժողին և ամբաստանյալին է մոտեցել` պարզելու, թե ինչ է կատարվում, նրանց կողմից ագրեսիվ պահվածք չի նկատել, նրանք միմյանց չեն հարվածել, պարզապես բանավիճել են։ Նրանց բաժանել է և տեղի ունեցած վիճաբանությունից հետո տուժողը ու ամբաստանյալը փոխանակել են միմյանց հեռախոսահամարները, որից հետո ամբաստանյալը նշված վայրից մեքենայով հեռացել է։ Տուժողի ոտքի հատվածում վնասվածքը նկատելուց հետո են ահազանգել «Շտապբուժօգնություն» ծառայության աշխատակիցներին, իսկ մինչ նրանց գալը դեպքի վայր են եղել ոստիկանության աշխատակիցները։ Թե ի՞նչ հանգամանքներում է տուժողը ստացել այդ վնասվածքը, չգիտի, ամբաստանյալի ձեռքում դանակ կամ այդ տիպի որևէ իր չի նկատել։ Վկան նաև նշեց, որ վիճաբանողների միջև եղել է ավտոմեքենայի ընթացքը խոչընդոտելու հետ կապված խոսակցություն, որևէ այլ արտահայտություն, այդ թվում՝ ամբաստանյալի կողմից արված, չի լսել։
Անհասկանալի է, թե ինչ ապացույցների հիման վրա է մեղադրող կողմը հանգել հետևության, որ ամբաստանյալ Ա.Հալոյանը ցանկացել է ընդգծել իր անձի առավելությունը վիճաբանությունը դադարեցնելու նպատակով մոտեցած վերոնշյալ երեք քաղաքացիների մոտ և հատկապես որ վարքագծով է վեր դասել իր անձը հասարակության մեջ սահմանված համընդհանուր ճանաչում ստացած բարոյական և իրավական նորմերից. եթե խոսքը տուժողի հետ ծագած միջադեպի ընթացքում շրջապատում գտնվող վերոնշյալ երեք անձանց ներկայությամբ տուժողին դանակով մեկ անգամ հարվածելու և աջ ոտքին մարմնական վնասվածք պատճառելու մասին է, ապա նախ` այդ հարվածը չեն նկատել ինչպես տուժողը, այնպես էլ վկա Է.Բաբայանը, այսինքն` փաստ է, որ այն պատճառվել է ոչ թե բացահայտ, այլ քողարկված եղանակով, որի պայմաններում սուր կտրող-ծակող գործիքի մեկ հարվածով բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցադրելու մասին հետևությունն անհիմն է և անտրամաբանական։ Ավելին, քննվող դեպքի վայրից հեռանալուց առաջ գործով ամբաստանյալը ձեռքով հաջողություն է մաղթում վիճաբանությանը միջամտած բոլոր երեք քաղաքացիներին, այդ թվում` վկա Է.Բաբայանին, ինչը դարձյալ չի տեղավորվում ամբաստանյալի մոտ ինքնահաստատման մղումների առկայության մասին մեղադրող կողմի առաջ քաշած վարկածի շրջանակում։ Ավելին, հանցավոր աշխարհի հետ առնչություն ունենալու վերաբերյալ տուժող Գ.Սեյսյանին ուղղված արտահայտությունը լսել է միայն վերջինս, նման արտահայտություն անելն ամբաստանյալը մինչդատական և դատական վարույթների ընթացքում չի ընդունել, իսկ վկա Է.Բաբայանը թեև գտնվել է վիճաբանողների կողքին, սակայն նման արտահայտություն չի լսել, հետևաբար` նույնիսկ նման արտահայտություն անելու պարագայում այն հասցեագրված է եղել բացառապես տուժող Գ.Սեյսյանին և ոչ թե վիճաբանությանը ներկա գտնվող այլ անձանց։ Ընդ որում, տվյալ արտահայտության մասին վկայել է բացառապես տուժողը, ընդ որում՝ միայն լրացուցիչ հարցաքննությունների ժամանակ։
Խուլիգանության հանցակազմի հատկանիշների վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները սույն գործի դատաքննությամբ հաստատված հանգամանքների վրա տարածելով՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Ամբաստանյալ Ա.Հալոյանին սույն գործով վերագրված գործողությունները կատարվել են հասարակական վայրում` փողոցում, որտեղ առկա է եղել հանրություն, ինչի մասին է վկայում վիճաբանությունը դադարեցնելու նպատակով երեք քաղաքացիների կողմից վիճաբանողներին մոտենալու փաստը, սակայն ամբաստանյալ Ա.Հալոյանի գործողություներն ուղղված են եղել տուժող Գ.Սեյսյանի դեմ, ուղղված չեն եղել սահմանված հասարակական կարգի խախտմանը, առավել ևս չէին կարող կոպիտ լինել և արտահայտել նրա բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքն այդ վայրում գտնվող հասարակության վերոնշյալ երեք անդամների կամ երթևեկության մասնակիցների նկատմամբ։ Նման պայմաններում նրա արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածով որակելը, առավել ևս նրա մեղավորությունն այդ հոդվածով փաստելն իրավաչափ չէ. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ արարքն ենթակա է որակման որպես խուլիգանություն միայն այն դեպքում, երբ գործով ձեռք բերված ապացույցներով կհիմնավորվի հասարակական կարգի խախտման կոպիտ լինելը և միաժամանակ, այդ ենթադրյալ խախտմամբ հասարակության նկատմամբ արտահայտված անհարգալից վերաբերմունքի բացահայտ լինելը։
Կոպիտ խախտումը՝ որպես խուլիգանության հանցակազմի հատկանիշ, բնութագրական է հասարակական կարգի կազմալուծման կամ խախտման գործընթացի արդյունքներին (հետևանքին), այն արտահայտվում է նրանում, որ անձի կատարած գործողությունների հետևանքով հասարակության անդամների մեջ առաջանում է զայրույթ, վրդովմունք կամ նրանց անհարմարություն կամ լուրջ անհանգստություն է պատճառվում կամ առաջանում է վախի զգացում իրենց կյանքի, առողջության, գույքի պահպանության կապակցությամբ։ Բացի այդ, կոպիտ խախտումն արտահայտվում է նաև աշխատանքային և այլ գործունեության կամ հասարակական նշանակության արարողության կազմալուծմամբ, որպիսիք տվյալ պարագայում առհասարակ բացակայում են։
Հասարակական կարգը կոպիտ կերպով կարող է խախտվել ցանկացած արարքի կատարման պարագայում, մինչդեռ խուլիգանության առկայության մասին է վկայում այնպիսի արարքի կատարումը, որը միտված է հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելուն և որպես այդպիսին, հանդիսացել է խուլիգանություն կատարող անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված նպատակի իրականացման միջոց։ Տվյալ դեպքում հասարակության անդամներին լուրջ անհանգստություն պատճառելու հանգամանքն առկա չէ, քանի որ գործով ամբաստանյալ Ա.Հալոյանի արարքի հետևանքով չի խախտվել հասարակական նշանակության վայրում՝ փողոցում և մոտակայքում գտնվող անձանց ֆիզիկական և հոգեկան անձեռնմխելիությունը (խոսքը տուժողի մասին չէ), չի խաթարվել նաև տրանսպորտի բնականոն աշխատանքը։
Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Ա.Հալոյանին վերագրված արարքը չի կարող որակվել որպես խուլիգանություն, քանի որ`
-այդ արարքի հետևանքով հասարակությանը լուրջ անհանգստություն չի պատճառվել, որի մասին է վկայում նաև միջադեպի կարճատև ընթացքը և արագ ավարտը,
-ամբաստանյալի գործողությունները պայմանավորված էին տուժող Գ.Սեյսյանի` իր տեսանկյունով ոչ իրավաչափ վարքագծով (տրանսպորտային միջոցը պատշաճ կարգով չվարելու և անհարկի ձայնային ազդանշաններ տալու) և ուղղված էին տուժողի, այլ ոչ թե հասարակության դեմ,
-բացակայում են խուլիգանական դրդումները և ամբաստանյալ Ա.Հալոյանի արարքը պայմանավորված էր նրա հուզական վիճակով,
-ամբաստանյալ Ա.Հալոյանին վերագրված արարքը համընկնում է ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված` տուժողի առողջության դեմ ուղղված հանցագործության հատկանիշներին, դրա կատարմամբ ամբաստանյալ Ա.Հալոյանը հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու նպատակ չի հետապնդել,
- գործով ամբաստանյալ Ա.Հալոյանի` այլ դրդումներով կատարված արարքը չի վերաճել հասարակական կարգի կոպիտ խախտման, ինչը կարող էր դրսևորվել հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով։
Արարատ Ավագյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ սահմանվել է հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարության չափանիշները։
Այսպես, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(…) 3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։ Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած։
Սույն դատական ակտում շարադրված ապացույցների բովանդակային վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ դրանք ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցությամբ չեն հաստատում ամբաստանյալ Ա.Հալոյանի արարքում խուլիգանության հանցակազմի առկայությունը, որի պայմաններում նրա մեղավորության փաստումը կհանգեցնի անմեղության կանխավարկածի, ապացույցները գնահատելու վերաբերյալ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 25-րդ, 127-րդ, 365-րդ հոդվածների պահանջների խախտման։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը՝ այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն` քրեական հետապնդումն ենթակա է դադարեցման, իսկ գործի վարույթը՝ կարճման արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։ Նույն հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` դատարանը պարտավոր է նույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-3-րդ կետերով և 2-րդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ։ Դատարանը նաև արձանագրում է, որ Անդրանիկ Հալոյանին անհրաժեշտ է պարզաբանել դատական սխալի հետևանքով խախտված իրավունքների վերականգնման, այդ թվում` պատճառված վնասի հատուցման պահանջով քաղաքացիադատավարական կարգով դատարան դիմելու իրավունքը(...)։

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումներն ու պահանջները
Դատախազ Մ.Նալբանդյանը վերաքննիչ բողոք է բերել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի հունվարի 11-ի դատավճռի դեմ` միջնորդելով բեկանել այն, Ա.Հալոյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով և դատապարտել ազատազրկման 5 տարի ժամկետով:
Իր վերաքննիչ բողոքը դատախազ Մ.Նալբանդյանը մասնավորապես պատճառաբանել է հետևյալով:
«(…)Գտնում եմ, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը, ճիշտ չի գնահատել քրեական գործի ապացույցներն ու թույլ է տվել դատական սխալ՝ ամբաստանյալ Անդրանիկ Հովհաննեսի Հալոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնելով, այդ կապակցությամբ ճիշտ չի կիրառել օրենքը, որպիսի պայմաններում դատական ակտը հիմնավոր չէ և ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանություններով(…):
(…)Դատարանն անհասկանալի պատճառներով կասկածի տակ է դրել Ա. Հալոյանի կողմից տուժող Գ.Սեյսյանի արած՝ մեքենայի երթևեկության հետ կապված դիտողությունը ցավագին ընդունելու հանգամանքը՝ նշելով, թե իբր ամբաստանյալը մեքենան վարել է փողոցի իր երթևեկելի գոտով ու տուժողին ճանապարհը զիջել պարտավոր չի եղել՝ թեև դա արել է երկու ձայնային ազդանշան լսելուց հետո։ Բացի այդ դատարանը փաստել է, որ տուժողի մեքենան կանգնեցնելու պատճառը եղել է վերջինիս կողմից մինչ այդ թվով երկու՝ մեկ կարճ և մեկ երկար ձայնային ազդանշան տալու անհրաժեշտության պարզումը, ինչն ըստ դատարանի՝ խուլիգանական մղումների առկայությունը վկայող բավարար փաստարկ չէ։
Դատարանի նման մոտեցումն անընդունելի է, քանի որ թե նախաքննության և թե դատաքննության ընթացքում հիմնավորվեց, որ տուժողն ընդհամենը ձայնային ազդանշան տալով, ճանապարհ է խնդրել ամբաստանյալից, իսկ ամբաստանյալի կողմից ճանապարհը զիջելուց, ապա տուժողին կրկին վազանց կատարելուց ու ճանապարհը փակելուց հետո նրանց միջև տեղի ունեցած խոսակցության ընթացքում տուժող Գ.Սեյսյանը որևէ վիրավորական արտահայտություն չի արել ամբաստանյալի հասցեին, այլ ուղղակի փորձել է հասկանալ, թե որն է նման կերպ մեքենան վարելու և իր մեքենայի ճանապարհը վերստին փակելու պատճառը։ Այդ խոսակցության ընթացքում էլ ամբաստանյալը զայրացած տոնով պահանջել է տուժողից կանգնեցնել մեքենան։ Վերոգրյալը, ինչպես նաև այն, որ տուժողը մեքենայից իջել է շուրջ 10 սանտիմետր երկարությամբ փայլող իրը՝ դանակը ձեռքում բռնած և սկսել է բղավել տուժողի վրա ու նախահարձակ լինելով՝ հրել է նրան, ապա հարվածներ է հասցրել ձեռքերով, ինչպես նաև դանակով պատճառելով մարմնական վնասվածք, առավել քան վկայում են ամբաստանյալի վարքագծում առկա խուլիգանական մղումների մասին, որոնք բնավ էլ ուղղված չեն եղել կոնկրետ տուժողին, այլ կրել են հասարակությանը հակադրվելու և իր անձի ենթադրյալ առավելությունն ի ցույց դնելու նպատակ։ Դրա մասին է վկայում այն, որ տուժողն ու ամբաստանյալն իրար նախկինում չեն ճանաչել, միմյանց նկատմամբ թշնամանք չեն ունեցել, իսկ մի խումբ անձանց միջամտության արդյունքում խուլիգանական գործողությունները դադարեցրած ամբաստանյալի կողմից արված՝ <<Կվարտալից եմ, գողական տղա եմ, ով պիտի գա ինձ տեսնի>> արտահայտությունն ավելի է ամրապնդում այն համոզմունքը, որ ամբաստանյալի վարքագիծը՝ չնչին առիթը որպես նպատակ օգտագործելով որպես զենք օգտագործվող առարկայի գործադրմամբ խուլիգանություն կատարելու՝ հասարակությանը հակադրվելու և հասարակության մեջ ընդունված համընդհանուր վարքագծի կանոններին դեմ գնալու նպատակ է հետապնդել և նկարագրված իրավիճակում նույն ճակատագրին կարժանանար ցանկացած վարորդ ով <<կհանդգներ>> ձայնային ազդանշան տալ իրեն <<գողական տղա>> համարող ամբաստանյալին։
Դատարանն իր դատական ակտի մեջ նշել է նաև, որ հաշվի առնելով միջադեպի տևողությունը և ամբաստանյալի գործողությունների բնույթը, միջադեպը կարող էր պայմանավորված լինել ամբաստանյալի հոգեբանական-հուզական առանձնահատկություններով և տվյալ պահին ծագած իրավիճակով։
Դատարանի նման մոտեցումը ևս անըդունելի է, քանի որ ինչպես արդեն նշեցի բողոքիս մեջ՝ տուժողի կողմից ամբաստանյալի հասցեին որևէ վիրավորական արտահայտություն, խոսք չի արվել և եթե լոկ երկու ձայնային ազդանշանի գործածումը կարող էր նման հոգեբանական-հուզական վիճակի մեջ գցել ամբաստանյալին, ապա տվյալ պարագայում դատարանն առնվազն պարտավոր էր արարքն աֆեկտի պայմաններում կատարելու հարցի անհրաժեշտությունը քննարկել։ Ինչ վերաբերվում է միջադեպի տևողությանը, ապա դա պայմանավորված է ոչ թե ամբաստանյալի կողմից այն կամովին դադարեցնելու, այլ պատահական այդ տարածքում գտնված և միջամտած անձանց գործողություններով, որի ընթացքում էլ ամբաստանյալը շարունակելով իր խուլիգանական վարքագիծը՝ մեկ անգամ ձեռքի սուր կտրող-ծակող գործիքով՝ դանակով դիտավորյալ հարված է հասցրել տուժողի ոտքին և դրանից հետո միայն՝ թեև դադարեցրել է իր ակտիվ գործողությունները, սակայն շարունակել է առաջանալ դեպի տուժողն ու միայն վիճաբանությանը միջամտած՝ մուգ գույնի բաճկոնով տղամարդու հորդորներից հետո է նստել իր մեքենան և հեռացել դեպքի վայրից։
Դատարանի այն եզրահանգումը, թե իբր ամբաստանյալի կողմից տուժողին արված՝ մեքենան կանգնեցնելու արտահայտությունը եղել է ոչ թե պահանջ, այլ առաջարկություն և տուժողն էլ զրկված չի եղել այդ առաջարկը չընդունելու և մեքենայով դեպքի վայրից հեռանալու հնարավորությունից՝ անհիմն է, քանի որ թե տուժողի նախաքննական ցուցմունքով՝ առ այն, որ ամբաստանյալը նման պահանջը ներկայացրել է ագրեսիվ տոնով և ինքը մտավախություն է ունեցել, որ չկանգնելու դեպքում ամբաստանյալը կրկին կփակի մեքենայի ճանապարհը, թե դատարանում հետազոտված դեպքի վայրի տեսագրությամբ, որով հստակ երևում է ամբաստանյալի կողմից տուժողի մեքենայի առջև դուրս գալն ու կտրուկ արգելակելով նրա ճանապարհը փակելը, ամբողջությամբ հերքում է դատարանի նշված կարծիքը և առավել քան հաստատվում, որ ամբաստայալն է նախաձեռնել տուժողի մեքենան կանգնեցնելը, ապա նաև իր ագրեսիվ վարքագծով պարտադրել վերջինիս չհեռանալ և դուրս գալ մեքենայից։
Դատաքննության ընթացքում հետազոտված՝ դեպքի վայրը նկարահանած տեսախցիկների տեսագրությամբ ակնհայտ երևում է, որ միջադեպը տեղի է ունենում փողոցի երթևեկելի 2-րդ գոտում՝ որտեղ կայանված են տուժողի ու ամբաստանյալի մեքենաները և մինչև ողջ միջադեպի ավարտն ու ամբաստանյալի կողմից դեպքի վայրից հեռանալը, փողոցով երթևեկում են բազմաթիվ մեքենաներ, որոնց մի մասը ստիպված դանդաղեցնում է ընթացքը և վազանց կատարելով իրենց ճանապարհին կայանված մեքենաները, շարունակում երթևեկել մեկ այլ գոտով, որն էլ հանդիսանում է երթևեկության բնականոն ընթացքի խաթարում, ինչը սակայն դատարանի կողմից հաշվի չի առնվել։
Անհասկանալի պատճառներով դատարանը գտել է, որ տուժողի կողմից մեքենայից իջնելը, ապա նաև առաջացած քաշքշուկից առաջ աջ արմունկը բարձրացնելը վկայում են տուժողի կողմից թեև ավելի պասիվ, այնուամենայնիվ վիճաբանությանը մասնակցելու՝ այսինքն վեճի փոխադարձ բնույթի մասին։
Նախ՝ հարկ է նշել, որ տուժողի կողմից առաջինը մեքենայից իջնելը բնավ էլ չի վկայում նրա մոտ որևէ հակաօրինական կամ հակաբարոյական վարքագծի առկայության մասին, այլ նշված հանգամանքը հարկ է դիտարկել մինչ այդ տեղի ունեցած՝ բողոքի մեջ արդեն նկարագրված, ամբաստանյալի դրսևորած ագրեսիվ գործողությունների, մեքենայով ճանապարհը զիջելու և այն կանգնեցնելու պահանջ ներկայացնելու գործողությունների լույսի ներքո, իսկ ինչ վերաբերվում է տուժողի կողմից մինչ իրեն հրելն արմունկը բարձրացնելուն, ապա տեսագրության ուսումնասիրությամբ ակնհայտ երևում է, որ դա զուտ ձեռքի շարժում է, որն իր մեջ որևէ ագրեսիվ տարր չի պարունակում, ուստի վերոգրյալը դիտարկել իբրև տուժողի կողմից վիճաբանությանը հակված լինելու հանգամանք՝ անըդունելի է։
Բացի այդ՝ դատարանի տրամաբանությամբ ստացվում է, որ տուժողը վիճաբանության պասիվ մասնակից է, քանի որ ձեռքերի և ոտքերի շարժումներ է կատարել ուղղված ամբաստանյալին։
Դատարանի նշված մոտեցումը խիստ սուբյեկտիվ է, քանի որ թե տուժողի ցուցմունքներով, թե տեսագրությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալը նախ ագրեսի ձևով՝ կեցվածքով, դանակը ձեռքին իջել է մեքենայից, մոտեցել տուժողին, հրել նրան, ապա հարձակվել ու հարվածներ հասցրել վերջինիս։ Անհասկանալի է, թե նկարագրված պայմաններում ըստ դատարանի՝ տուժողն ինչ վարքագիծ պետք է դրսևորեր և իր նկատմամբ բռնություն գործադրող ամբաստանյալից պաշտպանվելու նպատակով ինչ գործողություններ պետք է կատարեր, եթե ոչ ձեռքերով ու ոտքերով շարժումներով փորձեր ազատվել նրանից։
Վիճաբանությանը միջամտած անձանց գործողությունները հստակ արտացոլված են դեպքի տեսագրության մեջ, որում պարզ երևում է, թե ինչպես են նախ տուժողին ու ամբաստանյալին մոտենում ճանապարհի մայթեզրին կայանված մեքենայով զբաղված երկու տղամարդիկ, ապա նաև գլխարկով շապիկ հագած անձը՝ էդգար Բաբայանը, ովքեր մեծամասամբ փորձում են կանխել ագրեսիվ վարքագիծ դրսևորող և անընդհատ դեպի տուժողն առաջ գնալու փորձ կատարող ամբաստանյալի գործողությունները, ինչն արդարացիորեն վկայում է նշված անձանց մոտ ծագած անհանգստության մասին, իսկ դատարանի այն պնդումը, թե միջադեպը կանխել փորձող երկու քաղաքացիները չեն հայտնաբերվել ու հարցաքննվել, ուստի և հնարավոր չէ հետևություն անել դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ այդ անձանց ընկալման մասին՝ անհիմն են։
Անհասկանալի պատճառներով դատարանն ամեն կերպ փորձել է անտեսել ամբաստանյալի կողմից դանակը ձեռքին մեքենայից իջնելու հանգամանքը և եկել է այն անհիմն եզրահանգման, թե իբր դանակի գործադրումը եղել է քողարկված, քանի որ տուժողն ու վկան դանակով հարվածելու պահը չեն նկատել։ Իրականում դժվար թե շատ լինեն այն դեպքերը, երբ տուժողը տեսնում, կամ էլ նույնիսկ վիճաբանության թեժ պահին զգում է իրեն դանակով հարվածելու պահը, իսկ վկայի կողմից վեճը բաժանելու ընթացքում այդ պահը չնկատելը բնավ էլ չի խոսում դրա քողարկված լինելու մասին, իսկ քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների համադրումն առավել քան վկայում է ամբաստանյալի կողմից իր գործողություններին միջամտած անձանց ոչ միայն անտեսելու, այլ նաև իր անձի ենթադրյալ առավելությունը վեճին միջամտած անձանց մոտ ցուցադրելու և արդեն զենքի գործադրմամբ խուլիգանական գործողությունները շարունակելու մասին։
Փորձենք ամբաստանյալ Ա.Հալոյանի արարքը քննարկել 2012թ. մարտի 30-ին ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ԱՎԴ/0014/01/11 գործով կայացված նախադեպային որոշման լույսի ներքո, քանզի տվյալ որոշմամբ արձանագրվել է, որ արարքը չի կարող որակվել որպես խուլիգանություն այն դեպքում, երբ՝ 1/ արարքը կատարվում է ոչ հասարակական վայրում և /կամ/ հասարակության անդամների բացակայությամբ։
Ա.Հալոյանի դեպքով արարքը կատարվել է ժամը 21:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արշակունյաց պողոտա 2 հասցեի դիմաց՝ փողոցի բանուկ հատվածում՝ երթևեկելի 2-րդ գոտու վրա, որն իրենից հիրավի հասարակական վայր է ներկայացնում։
Ինչ վերաբերվում է հասարակության անդամներին, ապա թե նախաքննությամբ և թե դատաքննությամբ հիմնավորվեց, որ դեպքին ականատես են եղել և միջամտել ու փորձել են այն դադարեցնել երեք պատահական քաղաքացիներ, հետևապես վկայակոչված նախադեպային որոշման առաջին կետը կիրառելի չէ Ա.Հալոյանի դեպքում։
2/ արարքի հետևանքով հասարակությանը լուրջ անհանգստություն չի պատճառվել։
Գործով ձեռք բերված ապացույցներով ակնհայտ է դառնում, որ ողջ միջադեպը՝ այսինքն ամբաստանյալի կողմից տուժողի մեքենայի ճանապարհը դիտավորյալ փակելուց մինչև ամբաստանյալի կողմից մեքենայով դեպքի վայրից հեռանալը տևել է շուրջ 2 րոպե, որի ողջ ընթացքում ամբաստանյալի ու տուժողի մեքենաները գտնվել են բանուկ փողոցի 2-րդ երթևեկելի գոտում, խոչընդոտել են մյուս մեքենաների ընթացքը՝ պատճառ հանդիսանալով վարորդների կողմից իրեց ճանապարհը փոխելու և մանևրելով՝ մեկ այլ երթևեկելի ուղեգծով այն շարունակելու համար՝ վերջիններիս պատճառելով լուրջ անհանգստություն, ինչպես նաև լուրջ անհանգստություն պատճառելով միջամտած երեք քաղաքացիներին, որի վառ դրսևորումը կայանում է նրանում, որ վերջիններս թողնելով իրենց գործը՝ միջամտել ու կանխել են վիճաբանությունը՝ դադարեցնելով ամբաստանյալի կողմից տուժողի նկատմամբ բռնություն գործադրելու հնարավոր շարունակությունը։ Հատկանշական է, որ վիճաբանությունը դադարել է, ոչ թե ամբաստանյալի կամքով, այլ անծանոթ քաղաքացիների միջամտության և հորդորների արդյունքում։
Այսինքն, վկայակոչված նախադեպային որոշման երկրորդ կետը ևս կիրառելի չէ Ա.Հալոյանի դեպքում։
3/ հանցավորի գործողությունները պայմանավորված են տուժողի հակաօրինական, հակաբարոյական վարքագծով և ուղղված են նրա, այլ ոչ թե հասարակության դեմ։
Սույն քրեական գործով հերքվեց տուժողի կողմից որևէ հակաբարոյական, հակաօրինական վարքագիծ դրսևորելու հանգամանքը և հաստատվեց, որ վերջինս ընդհամենը երկու ձայնային ազդանշան տալով ճանապարհ է խնդրել ամբաստանյալից, ապա տեղին դիտողություն է արել նրան՝ մեքենայով իր մեքենայի առջև կտրուկ արգելակելու և հետագա ճանապարհը շարունակելուն խոչընդոտ ստեղծելու համար, ուստի նկարագրված պայմաններում առկա է ամբաստանյալի կողմից խուլիգանություն կատարելու համար չնչին առիթն օգտագործելու պայմանը և վերոհիշյալ իրավիճակը բնավ էլ չէր կարող ամբաստանյալի համար տուժողի նկատմամբ՝ այն էլ դանակի կիրառմամբ բռնություն գործադրելու խելամիտ պատճառ լիներ, հետևապես Ա.Հալոյանի գործողությունները որևէ կերպ չեն կարող կապվել տվյալ միջադեպի հետ և ուղված լինել տուժող Գ.Սեյսյանի դեմ։
Ավելին, ինչպես վկայակոչված նախադեպային որոշման, այնպես էլ խուլիգանության վերաբերյալ առկա վճռաբեկ դատարանի մեկ այլ որոշմամբ արձանագրվել է, որ անձի դեմ ուղված գործողությունը, ենթադրում է անձնական անբարյացակամ հարաբերությունների, կենցաղային հողի վրա առաջացած գործողություն, մինչդեռ ակնհայտ է, որ ամբաստանյալը տուժողի հետ անձնապես ծանոթ չի եղել, հետևապես նրանց մեջ չէր կարող լինել նշված իրավիճակներից որևէ մեկը։
Այսինքն, վկայակոչված նախադեպային որոշման երրորդ կետը ևս կիրառելի չէ Ա.Հալոյանի դեպքում։
4/ բացակայում են խուլիգանական դրդումները, իսկ անձի արարքները պայմանավորված են նրա հուզական վիճակով։
Ա.Հալոյանի գործողություններում խուլիգանական դրդումների առկայությունը պարզելու համար ընդամնեը անհրաժեշտ է ուսումնասիրել դեպքի ժամանակ նրա դրսևորած վարքագիծը՝ ձայնային ազդանշաներից հետո ճանապարհը զիջելու և երթևեկությունը շարունակելու փոխարեն, իր անձի ենթադրյալ առավելությունը հասարակությանն ի ցույց դնելու մոլուցքով տարված, նախ փակել է տուժողի մեքենայի ճանապարհը, ապա ագրեսիվ ձևով պահանջել է տուժողին կանգնեցնել մեքենան, որից հետո դանակը ձեռքում բռնած ինքն է իջել մեքենայից ու նախահարձակ լինելով՝ ձեռքերով, ինչպես նաև դանակով հարվածել է տուժողին՝ պատճառելով մարմնական վնասվածք։
Հետևապես, վկայակոչված նախադեպային որոշման չորրոդ կետը ևս կիրառելի չէ Ա.Հալոյանի դեպքում։
5/ հասարակական կարգի կոպիտ խախտման նկատմամբ դրսևորվել է անզգուշություն։
Այս կետը ևս կիրառելի չէ Ա.Հալոյանի դեպքում, այն պարզ պատճառով, որ վերջինիս դիտավորությունն ի սկզբանե ուղղված է եղել հասարակական կարգի խախտմանը։ Ասվածը հիմնավորվում է հատկապես այն հանգամանքով, որ տեղին արված դիտողությունը ցավագին ընդունելով և չնչին առիթն օգտագործելով, Ա.Հալոյանը խուլիգանական վարքագիծ դրսևորելով, վիճաբանել ու բռնություն է գործադրել տուժողի նկատմամբ՝ հասարակության ուշադրությունն իր անձի վրա գրավելու նպատակով։
6/ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտողի արարքը համընկնում է ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված այլ հանցանքի հատկանիշների հետ, սակայն դրա կատարմամբ հանցավորը հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու նպատակ չունի։
Այսինքն, տվյալ կետը բնութագրում է հանցավորի սուբյկետիվ դիտավորությունը՝ ուղղակի դիտավորության առկայությունը, իսկ առկա ապացույցների վերլուծությամբ առավել քան հիմնավորվում է ամբաստանյալի գործողություններում խուլիգանության հանցակազմի բոլոր տարրերի առկայություն։
Վկայակոչված կետերի վերլուծությունից ակնհայտ է, որ ամբաստանյալ Ա.Հալոյանի դիտավորությունն ուղղված է եղել հատկապես հասարակական կարգի կոպիտ խախտմանը, քանզի հետազոտված ապացույցներով հիմնավորվեց, որ վերջինս սեփական անձի ենթադրյալ առավելությունը ընգծելու մղումներով, ոտնհարելով հասարակության մեջ գոյություն ունեցող բարոյական նորմերը, կոպիտ կերպով խախտել է հասարակական կարգը՝ սեփական անձի նկատմամբ ուշադրությունը գրավելու նպատակով, ուստի գտնում եմ, որ ընդհանուր իրավասության դատարանն ամբաստանյալ Անդրանիկ Հալոյանին արդարացնելով, ճիշտ իրավական գնահատականի չի արժանացրել վերջինիս կողմից կատարված արարքը և արդյունքում եկել է ոչ ճիշտ եզրահանգման։ (…)»:
Դատախազ Մ.Նալբանդյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ պատասխան են ներկայացրել ամբաստանյալ Ա.Հալոյանի պաշտպաններ Վ.Բաբայանը և Է.Խաչատրյանը` միջնորդելով առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի հունվարի 11-ի դատավճիռը ճանաչել օրինական, պատճառաբանված և հիմնավորված, իսկ ներկայացված վերաքննիչ բողոքը մերժել, մասնավորապես հետևյալ պատճառաբանությամբ.
«(…)Դատարանը ճիշտ է գնահատել քրեական գործի ապացույցներն, ամեն ապացույց գնահատվել է թույլատրելիության, վերաբերելիության, օբյեկտիվության և իր ամբողջության մեջ համադրելիության տեսանկյունից, կարելի է ասել իր որակական հատկանիշներով Թիվ ԵԿԴ/0238/01/17 դատական ակտը օրինակելի և իր մանրակրկիտ պատճառաբանական-իրավական վերլուծության մասով բացառիկ դատական ակտ է։
Դատարանը քննության ընթացքում պահպանել է օբյեկտիվությունը և անկողմնակալությունը՝ մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի համար ստեղծել է գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ, իսկ ավելի խոսուն է թիվ ԵԿԴ/0238/01/17 դատական ակտը՝ դատավճիռը, որը ամբողջությամբ համապատասխանում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին, այն օրինական է և հիմնավորված։
Դատավճիռը կայացվել է մանրակրկիտ հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դատավճռում շարադրված բոլոր հետևությունները և եզրահանգումները ավելի քան պատճառաբանված են։
Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ մեղադրանքի կողմի՝ ավագ դատախազ Մ.Նալբանդյանի բոլոր ենթադրությունները՝ հետևությունները կասկածներ են, որոնք ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում ուսումնասիրվել են, հետազոտվել են և չեն հաստատվել, այդ հետևությունները հաստատված չեն գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, այդ հետևությունները չեն կազմում ապացույցների այնպիսի բավարար համակցություն, ապացույցների համադրելի շղթա, որը հնարավորություն կտար մեղադրողին կոնկրետ դեպքում պնդել, որ տվյալ Անդրանիկ Հալոյանը կատարել է իրեն մեղսագրվող հանցագործությունը՝ խուլիգանությունը(…):
(…) Սուբյեկտիվ կողմից, սույն հանցագործությունները կարող են բնութագրվել միայն մեղքի ուղղակի դիտավորության ձևով։
Պետք է հստակ սահմանազատեն խուլիգանությունը այլ հանցագործություններից՝ կախված մեղադրյայի կողմից կատարված արարքների դիտավորության բովանդակությունից և ուղղվածությունից, շարժառիթներից, նպատակներից և հանգամանքներից։
Ընտանիքում, բնակարանում, ազգականներին, ծանոթներին անձնական վատ հարաբերություններով և տուժողների սխալ գործողություններով պայմանավորված՝ վիրավորանքներ, մարմնական վնասվածքներ հասցնելը և նմանատիպ այլ գործողությունները պետք է որակվեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի՝ անձի դեմ կատարված հանցագործության համար պատասխանատվություն նախատեսող հոդվածներով։
Տվյալ դեպքում 20.06.2017թ. Անդրանիկ Հալոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով առաջադրված մեղադրյալ ներգրավելու որոշման մեջ քննիչը Անդրանիկ Հալոյանի կոնկրետ գործողությունները ենթադրությամբ դրանց տալով հուզական երանգ և մտածածին շարժառիթ՝ նմանեցրել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցակազմին և դրա հատկանիշներին, որոշման նկարագրական-պատճառաբանական մասում իմ պաշտապանյալին վերաբերող հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի բազմաթիվ հատկանիշներ է նշել, որոնք ոչ միայն ենթադրությունների արդյունք են, այլ մտածածին են և անհեթեթ:.
Խուլիգանության վերաբերյալ գործը դատական քննության նշանակելու հարցի լուծման ընթացքում հարկ է մանրակրկիտ ստուգել, արդյոք լրիվ է իրականացվել հետաքննությունը կամ նախաքննությունը և առանց համապատասխան արձագանքի չթողնել օրենքի էական խախտման փաստերը, որոնք թույլ են տրվել գործի նախնական քննության ընթացքում։ Դատական քննության ընթացքում անհրաժեշտ է բազմակողմանի, լրիվ եւ օբյեկտիվորեն ուսումնասիրել մեղադրանքի յուրաքանչյուր դրվագը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածով՝ խուլիգանական գործողությունների որակման դեպքում, որպես մեղադրյալ ներգրավելու վերաբերյալ որոշման մեջ, մեղադրակաև եզրակացությունում և դատավճռում պարտադիր կերպով պետք է արտացոլված լինի, թե մեղադրյալի գործողությունները օբյեկտիվ կողմի հատկապես, որ հատկանիշներով է ճանաչվել որպես խուլիգանություն։
Դատարանը իրավասու չէ դատավճռում նշել խուլիգանության այնպիսի որակյալ հատկանիշներ, որոնք որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշմամբ չեն մեղսագրվել անձին։
Արարքը խուլիգանանական որակելու համար անհրաժեշտ է բացահայտել տվյալ արարքի շարժառիթը, ինչպես նաև հետապնդած նպատակը և այդ առումով ավելի իրատեսական կլիներ, եթե քննիչը բացահայտեր արարքի շարժառիթը և նպատակը, քննություն կատարեր թե այդ ի՞նչ լարվածություն է եղել կողմերի միջև, ինչ խոսակցություն է եղել, ինչ է եղել խոսակցության բովանդակությունը, արդյոք այդ խոսակցությունը կրել է անձնական բնույթ, թե կողմերի գործողությունները ուղղված են եղել դեպի հասարակությունը, իսկ տվյալ դեպքում քննիչը մակերեսային քննությամբ ավելի «հեշտ» ճանապարհ է ընտրել` հաշվի չի առել դեպքին նախորդող կողմերի գործողությունները, խոսակցությունների բնույթը և բովանդակությունը։
Վարույթ իրականացնող մարմինը քննությամբ պետք է հստակ պարզեր.
- արդյո՞ք տվյալ դեպքում խուլիգանություն առկա՞ է թե ոչ, այսինքն պարզեր՝ արդյոք Անդրանիկ Հալոյանը նպատակ է ունեցել սեփական անձի «առավելությունները» ընդգծելու, թե ոչ... և այլն
Ըստ քրեական իրավունքի բուհական դասագրքի խուլիգանության հիմքում ընկած են
• անձի անզուսպ եսամոլությունը, սեփական անձի առավելությունն ընդգծելու միջոցով ներքին բավականություն ստանալու ձգտումը։
Քննիչը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով օբյեկտիվ քննություն կատարելու պարտականություն է կրում պարզելու՝ մանրակրկիտ ստուգելու մեղադրյալին արդարացնող հանգամանքները, ուստի անթույլատրելի է մեղադրանք առաջադրել կամայական ենթադրություններով, նման գործելակերպը կարող է հեղինակազրկել վարույթ իրականացնող մարմնին։
Անդրանիկ Հալոյանի գործողությունները չեն համապատասխանում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասին, քանի որ խուլիգանական արարքի կատարման վերաբերյալ օբյեկտիվ տվյալներ ձեռք չեն բերվել և գոյություն չունեն։
Քննիչի մոտ մեղադրյալի մեղավորության մասին ներքին համոզմունքը սկսում է ձևավորվել գործի նախնական պահից, սակայն ձևավորված ներքին համոզմունքը քննության պրոցեսի ընթացքում կարող է փոփոխվել, անգամ՝ վերափոխվելով հակառակ դիրքորոշման։ Տվյալ քրեական գործով կատարված քննությամբ չի հիմնավորվել, որ պաշտպանյալս Անդրանիկ Հալոյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքով արգելված արարքը կատարել է խուլիգանական դրդումներով։
Գործով ձեռք բերված ապացույցների վերլուծությունից հետևում է, որ մեղադրյալ Անդրանիկ Հալոյանը միջադեպին նախորդող պահին և նույնիսկ բուն միջադեպի ընթացքում նպատակ չի ունեցել կոպիտ կերպով խախտել հասարակական կարգը և բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորել հանրության նկատմամբ։
Մեղադրյալի կողմից տուժողին վիրավորանքներ, մարմնական վնասվածքներ հասցվելու կամ նման այլ բռնարարքների կատարման դեպքում խուլիգանությունը կարող է բացակայել, եթե նշված գործողությունները կատարվել են կենցաղային հողի վրա առաջացած վիճաբանության, քիչ թե շատ ժամանակահատվածի ընթացքում ձևավորված հակակրանքի արդյունքում։
Վճռաբեկ դատարանը իր նախադեպային որոշման մեջ նշել է հետևյալը, որ «...հարկ է համարում ընդգծել, որ խուլիգանությունը անհրաժեշտ է սահմանազատել արարքը կատարելու պահին անձի մոտ առկա հուզական վիճակից, որն անձի մոտ առաջացնում է լարվածություն, էմոցիոնալ բռնկվածություն և այլն։ Մասնավորապես, եթե արարքն սկսվել է կենցաղային հողի վրա առաջացած վեճի կամ տուժողի հակաօրինական կամ հակաբարոյական վարքագծի հետևանքով, ապա անհրաժեշտ է պարզել՝ արդյոք անձի արարքը (հայհոյանքներ տալը կամ այլ վարքագիծը) ստեղծված իրավիճակին համարժեք հուզական դրսևորում է, թե՛ ոչ»։
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ այն դեպքում, երբ հանցավորի վարքագիծն ուղղված է կոնկրետ անձի, պայմանավորված է նրա հակաօրինական կամ հակաբարոյակաև վարքագծով և հանդիսանում է հանցավորի հուզական վիճակի արտահայտություն, խուլիգանությունը բացակայում է։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածով սահմանված է, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
Ընտանիքում, բնակարանում, ազգականներին, ծանոթներին անձնական վատ հարաբերություններով և տուժողների սխալ գործողություններով պայմանավորված՝ վիրավորանքներ, թեթև կամ նվազ ծանրության մարմնական վնասվածքներ հասցնելը և նմանատիպ այլ գործողությունները պետք է որակվեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի անձի դեմ կատարված հանցագործության համար պատասխանատվություն նախատեսող հոդվածներով։
Խուլիգանությունը կարող է կատարվել միայն ուղղակի դիտավորությամբ։ Դա նշանակում է, որ մեղավոր անձը ոչ միայն գիտակցում է, որ իր գործողություններով խախտում է հասարակական կարգն ու բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորում հանրության հանդեպ, այլև ցանկանում է կատարել այդ գործողությունները։ (…):
(…)Խուլիգանական արարքը կարող է կատարվել միայն խուլիգանական մղումներից ելնելով: Իսկ արարքը համարվում է խուլիգանական մղումներով կատարված, եթե այն կատարվում է հասարակության և բարոյականության նորմերի նկատմամբ անթաքույց արհամարհանքի հողի վրա, երբ մեղավոր անձի վարքը հանդիսանում է բացահայտ մարտահրավեր՝ ուղղված հասարակական կարգի դեմ և թելադրված է լինում շրջապատին հակադրվելու, վերջինիս հանդեպ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելու ցանկությամբ։
Քանի որ վարույթ իրականացնող մարմինը Անդրանիկ Հալոյանին մեղսագրվող արարքը հիմնավորված է համարել՝ առանց դրանք հաստատող օբյեկտիվ ապացույցների առկայության, ուստի հաշվի առնելով վերոգրյալը գտնում ենք, որ դրանք բավարար չեն հանգելու այն համոզման, որ Անդրանիկ Հալոյանը կատարել է իրեն մեղսագրվող արարքը։
Գ.Սեսյանի և Ա.Հալոյանի հետ տեղի ունեցած միջադեպը կատարվել է ոչ խուլիգանական մղումներից ելնելով, կռվի առիթը հասարակության և բարոյականության նորմերի նկատմամբ անթաքույց արհամարհանքը չի եղել, նրանց վարքը մարտահրավեր չէ՝ ուղղված հասարակական կարգի դեմ և թելադրված չէ շրջապատին հակադրվելու, վերջինիս հանդեպ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելու ցանկությամբ և արարքը պետք է որակել որպես անձի դեմ ուղղված արարք։
Արդյունքում Գ.Սեսյանի և Ա.Հալոյանի միջև տեղի է ունեցել կենցաղային վեճ, որը կրել է անձնական բնույթ, Գ.Սեսյանի և Ա.Հալոյանի վեճի հետևանքով հասարակական կարգի կոպիտ խախտում տեղի չի ունեցել։ Ավելին, Ա.Հալոյանի դիտավորությունն ուղղված չի եղել հասարակակաև կարգի խախտմանը, Գ.Սեսյանի և Ա.Հալոյանի կատարած գործողությունների հետևանքով հասարակության անդամների մեջ չի առաջացել զայրույթ, վրդովմունք, կամ նրանց անհարմարություն կամ լուրջ անհանգստություն չի պատճառվել, հետևաբար, այս միջադեպը չի կարող որակվել որպես խուլիգանություն՝ դրանում խուլիգանության հանցակազմի բացակայության պատճառով(…)»:
Վերաքննիչ դատարանի դատաքննության ընթացքում դատախազ Մ.Նալբանդյանը նույն հիմքերով ու հիմնավորումներով ներկայացված վերաքննիչ բողոքը պնդեց, ամբաստանյալ Ա.Հալոյանը, պաշտպաններ Վ.Բաբայանը և Է.Խաչատրյանը բողոքի դեմ առարկելով` միջնորդեցին առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնել անփոփոխ:
Տուժող Գ.Սեյսյանը բողոք դեմ չառարկեց՝ հայտնելով, որ Անդրանիկ Հալոյանի գործողություններն ուղղված են եղել հենց իր դեմ և ոչ թե՝ հասարակության:


Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումները
Ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, դատաքննության ընթացքում լսելով բողոքում ներկայացված իր հետևությունները հիմնավորելու մասին դատախազի պատճառաբանությունները, ամբաստանյալի և պաշտպանների առարկությունները, տուժողի դիրքորոշումը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ դատախազ Մ.Նալբանդյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մասնակիորեն բավարարել, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի հունվարի 11-ի դատավճիռը բեկանել և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով Անդրանիկ Հալոյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել տուժողի բողոքի բացակայության հիմքով` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանն իր վերոշարադրյալ հետևությունները հիմնավորել է գործով ձեռք բերված ու դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքով Անդրանիկ Հալոյանը դատաքննության ընթացքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանցավոր աշխարհի հետ որևէ առնչություն չունի և նման արտահայտություն չի արել, ապա օգտվել է լռելու իրավունքից, որի կապակցությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածի կարգով հրապարակվել և հետազոտվել է վերջինիս նախաքննական ցուցմունքները։
Համաձայն այդ ցուցմունքների՝ իր գործողություններն ուղղված չեն եղել հասարակության դեմ, հասարակական կարգը չի խախտել որևէ, վիճաբանելու նպատակ չի ունեցել, ուղղակի ցանկացել է պարզել, թե ինչու է տուժող Գոռ Սեյսյանն անընդհատ ձայնային ազդանշան տալիս, սակայն միմյանց չեն հասկացել, որն էլ վերաճել է կռվի։
Տուժող Գոռ Սեյսյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ դեպքը տեղի է ունեցել 2017թ-ի ապրիլի 27-ին ժամը 21։30-ի սահմաններում, երբ իր ավտոմեքենայով երթևեկել է Երևանի Գ. Լուսավորիչ փողոցով, 60-70 կմ/ժամ արագությամբ, երկրորդ երթևեկելի գծով և ցանկացել է վերադասավորվել առաջին գիծ, որ թեքվի դեպի Արշակունյաց պողոտա։ Այդ նպատակով միացրել է ավտոմեքենայի աջ թարթիչը, որ կատարի դեպի առաջին գոտի տեղափոխությունը։ Իր ավտոմեքենային զուգահեռ, աջ կողմից երթևեկել է «LADA» մակնիշի ավտոմեքենա` մգացված ապակիներով։ Քանի որ հասել էր հոծ գծին և անխուսափելի էր ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտում կատարելը, ազդանշան է տվել, որ «LADA» մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդը ճանապարհը զիջի կամ էլ առաջ ընթանա, որ ինքը կարողանա վերադասավորվել առաջին գոտում, սակայն երկուսն էլ նույն կերպ շարունակել են վարել իրենց ավտոմեքենաները։ Երկրորդ անգամ ավելի երկար է ազդանշան տվել, որից հետո «LADA» մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդը՝ ինչպես հետագայում պարզվել է՝ Անդրանիկ Հալոյանը, ավտոմեքենայի ընթացքը դանդաղեցրել է, որի արդյունքում ինքը տեղափոխվել է առաջին երթևեկելի գոտի։ Թեքվելու ընթացքում «LADA» մակնիշի ավտոմեքենան ձախ կողմով շրջանցել է և փակել իր ավտոմեքենայի ճանապարհը՝ ավտոմեքենան կայանելով իր ավտոմեքենայի դիմաց, որից հետո ինքը աջ կողմով վազանց է կատարել՝ իր ավտոմեքենան հավասարեցնելով «LADA»-ին և իջեցնելով ավտոմեքենայի աջակողմյան ապակին՝ փորձել է պարզել իր մեքենայի ընթացքը խոչընդոտելու պատճառը։ Անդրանիկ Հալոյանն առաջարկել է ավտոմեքենան քաշել աջ ու կանգնել։ Իր հիշելով Ա. Հալոյանի ավտոմեքենայում, նրանից բացի, այլ անձ չի եղել, տեսել է, որ նրա կողքի նստարանին ոչ ոք չկա, իսկ թե ավտոմեքենայի հետևի նստատեղին այլ մարդ եղե՞լ է, թե՛ ո՞չ, չգիտի, քանի որ ավտոմեքենայի ապակիները մգեցված էին։ Ավտոմեքենաներն Արշակունյաց պողոտայում կայանելուց հետո ինքն և Անդրանիկ Հալոյանը դուրս են եկել, մոտենալով Անդրանիկ Հալոյանին՝ նրա ձեռքում նկատել է փայլող իր, իր կարծիքով՝ դանակ, որի չափը մոտավորապես 10 սմ էր։ Միմյանց չհասկանալով՝ սկսել են վիճաբանել` իրար հրելով, մի քանի անգամ հարվածներ հասցնելով, սակայն Ա.Հալոյանի կողմից իր հասցեին սպառնալիքներ չեն հնչել։ Վիճաբանությունից մի քանի վայրկյան անց նրանց են մոտեցել անծանոթ քաղաքացիներ և բաժանելով փորձել են կանխել վիճաբանությունը։ Այդ ընթացքում զանգահարել է իր եղբորը, որ գա դեպքի վայր և լուծում տա այդ խնդրին։ Միմյանցից բաժանվելուց հետո Անդրանիկ Հալոյանը իրենից պահանջել է հայտնել իր հեռախոսահամարը, սակայն այն նրան չի տրամադրել, պահանջել է, որ նա տրամադրի վերջինիս հեռախոսահամարը։ Անդրանիկ Հալոյանը տրամադրել է հեռախոսահամարը, հետագայում կապ հաստատելու և ստեղծված իրավիճակը պարզելու նպատակով՝ հայտնելով, որ բնակվում է «Կվարտալում» և «գողական» աշխարհի ներկայացուցիչներից է։ Հեռախոսահամարը տրամադրելուց հետո Անդրանիկ Հալոյանը ձեռքով ցտեսություն է հայտնել այդտեղ ներկա գտնվողներին, որքան հիշում է՝ նաև իրեն և նստելով ավտոմեքենան՝ հեռացել է։ Երբ փորձել է նստել իր մեքենան և հեռանալ, նկատել է, որ աջ ոտքի ազդրի վերևի հատվածից արյունահոսում է։ Մինչև «Շտապբուժօգնություն» ծառայության աշխատակիցների ժամանելը պատահական անցորդներն իրեն օգնություն են ցույց տվել։ 7-8 րոպե անց ժամանել են «Շտապբուժօգնություն» ծառայության աշխատակիցները, սակայն մինչ այդ արդեն իսկ դեպքի վայր էին ժամանել ոստիկանության աշխատակիցները։
Առաջին ատյանի դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի կանոնների պահպանմամբ հրապարակվել և հետազոտվել է տուժող Գ.Սեյսյանի նախաքննական ցուցմունքները, համաձայն որոնց՝ վիճաբանության ընթացքում, Ա.Հալոյանի խոսքերից հասկացել է, որ նա ունի կռվի տրամադրվածություն, միմյանց փոխադարձաբար հայհոյել են, իսկ ավտոմեքենաները կայանելուց հետո միմյանց հետ խոսակցության ընթացքում նա իրեն ասել է, որ «Կվարտալի գողականներից» է, հետաքրքրվել, թե ով պետք է գա ու նրան «տեսնի»։
Էական հակասությունների շուրջ հարցերին պատասխանելիս՝ տուժողը հայտել է, որ ի սկզբանե Անդրանիկ Հալոյանը եղել է վրդովված, սակայն կռվի տրամադրված չէր։ Ա.Հալոյանի հայտարարության առնչությամբ պնդել է իր նախաքննական ցուցմունքը, իսկ մնացած մասով խնդրել է հիմք ընդունել դատաքննական ցուցմունքները։ Նշել է նաև, որ Ա.Հալոյանի հետ հաշտվել են, նրա դեմ բողոք կամ պահանջ չունի, վիճաբանության պատճառը միմյանց չհասկանալն է եղել։
Վկա Էդուարդ Բաբայանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալին և տուժողին չի ճանաչել: Դեպքը տեղի է ունեցել «Գիգա» խանութի մոտ, որտեղ աշխատում էր որպես վաճառող։ 2017թ-ի ապրիլի 27-ին ժամը 21։30-ի սահմաններում հեռախոսահամարի հաշվեհամարին համապատասխան սարքի միջոցով գումար փոխանցելու ժամանակ նկատել է ավտոմեքենաների վարելու հետ կապված հարցով փողոցում վիճաբանող երկու անձանց՝ տուժողին և ամբաստանյալին։ Մոտեցել է նրանց, որ պարզի, թե ինչ է կատարվում։ Վիճաբանողների կողմից ագրեսիվ պահվածք չի նկատել, նրանք միմյանց չեն հարվածել, պարզապես բանավիճանել են։ Նրանց միմյանցից բաժանել է և տեղի ունեցած վիճաբանությունից հետո տուժողը ու ամբաստանյալը փոխանակել են միմյանց հեռախոսահամարները, որից հետո ամբաստանյալը նշված վայրից մեքենայով հեռացել է։ Տուժողի ոտքի հատվածում վնասվածք նկատելուց հետո ահազանգել են «Շտապբուժօգնություն» ծառայության աշխատակիցներին, իսկ մինչ նրանց գալը դեպքի վայր են ժամանել ոստիկանության աշխատակիցները։ Թե ի՞նչ հանգամանքներում է տուժողը ստացել այդ վնասվածքը, չգիտի, ամբաստանյալի ձեռքում դանակ կամ այդ տիպի որևէ իր չի նկատել։ Վիճաբանողների միջև եղել է ավտոմեքենայի ընթացքը խոչընդոտելու հետ կապված խոսակցություն, որևէ այլ արտահայտություն, այդ թվում՝ ամբաստանյալի հնչեցրած, չի լսել։
Պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ հրավիրված և առաջին ատյանի դատարանում հարցաքննված վկա Ռուզաննա Խաչատրյանը հայտնել է, որ հիմնականում ապրում է Մոսկվա քաղաքում, սակայն Հայաստան ժամանելիս բնակվում է Արարատի մարզի Նոր Կյանք համայնքում գտնվող տատիկի տանը։ Անդրանիկ Հալոյանն իր ընկերն է, նրան ճանաչում է 6 տարի։ Դեպքը տեղի է ունեցել 2017թ-ի գարնանը` ապրիլ ամսին։ Դեպքի օրը Ա.Հալոյանի հետ կինո են այցելել, զբոսնել են, որից հետո Անդրանիկը մեքենայով իրեն տեղափոխել է տատիկի տուն, սակայն ճանապարհին` «Կրկեսի» մոտ գտնվող փողոցում, միջադեպ է տեղի ունեցել. իրենց ավտոմեքենայի հետևից ընթացող մի ավտոմեքենա երկար ժամանակ ազդանշան է տվել, որից հետո այդ մեքենայի վարորդն ու Անդրանիկը մեքենաները կանգնեցրել են, սկսել են քննարկել ստեղծված իրավիճակը։ Նրանց միջև սկսվել է վիճաբանություն, ապա քաշքշուկ` ավտոմեքենան վարելու առնչությամբ, որը երկար չի տևել։ Վիճաբանությունը տեսնելով՝ մի քանի հոգի մոտեցել են վիճաբանողներին, նրանց առանձնացնելու նպատակով։ Մինչև այդ անձանց մոտենալը վիճաբանությունն ավարտվել է։ Այնուհետև Ա.Հալոյանը նստել է ավտոմեքենան և շարունակել են ճանապարհը դեպի Արարատի մարզ։ Ավտոմեքենայում նստել էր Ա.Հալոյանի կողքի նստատեղին և ավտոմեքենայից չիջնելու և ապակիների մգեցվածության պատճառով դեպքի հետ կապված մանրամասնությունները չի տեսնել։
Համաձայն դատաբժշկական փորձաքննության 2017թ-ի մայիսի 20-ի թիվ 0943 եզրակացությամբ` գործով տուժող Գոռ Սեյսյանի ստացած մարմնական վնասվածքը՝ աջ ազդրի միջին երրորդականի կողմնային մակերեսի ներկայիս սպիի, նախկինում եղած ծակած-կտրած վերքի ձևով, հասցվել է սուր ծակող-կտրող գործիքով, հնարավոր է քննվող դեպքի հանգամանքներում և ժամանակահատվածում, որը տուժողին պատճառել է առողջության թեթև վնաս՝ առողջության կարճատև քայքայմամբ՝ նկատի ունենալով վնասվածքի հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ գտնվող հետևանքների տևողությունը ոչ պակաս 6 օրից և ոչ ավելին 21 օրից։
Համաձայն դեպքի վայրի զննություն կատարելու մասին արձանագրության և կից լուսանկարչական հավելվածի՝ 2017թ-ի ապրիլի 27-ին կատարված այդ քննչական գործողության ընթացքում և արդյունքներով Երևանի Արշակունյաց 2 շենքի դիմաց, փողոցի երթևեկելի 1-ին գոտու վրա, մայթեզրից 2 մետր հեռավորությամբ հայտնաբերվել են՝ արնանման հեղուկի երկու հետք, որոնք միմյանցից գտնվել են 2 մետր հեռավորության վրա, ինչպես նաև արյունոտ անձեռոցիկներ։ Արնանման հեղուկի վերոնշյալ հետքերից բամբակյա խծուծների վրա վերցվել են նմուշներ, որոնք, ինչպես նաև անձեռոցիկները փաթեթավորվել, կնքվել և առգրավվել են։ Զննման արդյունքներով նաև պարզվել է, որ Երևանի Արշակունյաց, Գր. Լուսավորչի և Ագաթանգեղոսի փողոցների խաչմերուկում՝ էլեկտրասյան վրա, առկա է դեպքի վայրը տեսանկարահանող սարք։
Դեպքի պահին տուժող Գոռ Գրիգորի Սեյսյանի կրած ջինսե տաբատը, որի ետնամասի աջ գրպանի անմիջապես ներքևում՝ ազդրի հատվածում, առկա է 2,4 սմ երկարությամբ պատռվածք, առգրավվել է, ճանաչվել որպես իրեղեն ապացույց և զննվել նաև դատարանի կողմից:
Համաձայն ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի կողմից տրամադրված Երևան քաղաքի Գրիգոր Լուսավորիչ և Ագաթանգեղոս փողոցների խաչմերուկը նկարահանող ՃՈ ծառայության տեսանկարահանող սարքի տեսաձայնագրությունը պարունակող լազերային սկավառակի զննության արձանագրության՝ 2017թ-ի ապրիլի 27-ի Երևան քաղաքի Գրիգոր Լուսավորիչ և Ագաթանգեղոս փողոցների հատվածում «Լադա» մակնիշի 35 FV 647 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի վարորդի, ըստ դատաքննության արդյունքների՝ գործով ամբաստանյալ Անդրանիկ Հալոյանի և «Մերսեդես» մակնիշի 34 NR 799 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի վարորդի՝ ըստ դատաքննության արդյունքների՝ գործով տուժող Գոռ Սեյսյանի վարած ավտոմեքենաները տեսախցիկի կադրում առաջին անգամ հայտնվում են ժամը 21.37.15-ին, առջևից ընթանում է ամբաստանյալ Հալոյանի վարած մեքենան, որի հետևից` տուժող Սեյսյանի մեքենան։ Ժամը 21.37.20-ին ամբաստանյալ Ա.Հալոյանի մեքենան որոշակիորեն ձախ է ընդունում՝ դժվարացնելով տուժող Սեյսյանի կողմից նրան վազանց կատարելը, որից հետո ժամը 21.37.22-ին տուժող Գոռը մեքենայով ձախ կողմից վազանց է կատարում ամբաստանյալ Հալոյանի վարած մեքենային, ժամը 21.37.24-ին կողք կողքի հավասարվում ամբաստանյալ Հալոյանի մեքենային, ով կիսաբաց է անում իր մեքենայի դուռը, մինչև ժամը 21.37.32-ը խոսակցություն է տեղի ունենում տուժող Սեյսյանի հետ, որից հետո՝ ժամը 21.37.39-ին տուժող Սեյսյանն աջ է ընդունում և կայանում է փողոցի մայթեզրից երկրորդ երթևեկելի գոտում։ Ժամը 21.37.42-ին տուժող Սեյսյանն իջնում է իր մեքենայից, ժամը 21.37.47-ին մեքենայից իջնում և տուժող Սեյսյանի ուղղությամբ քայլում է ամբաստանյալ Հալոյանը։ Ժամը 21.37.49-ին նկատվում է միմյանց մոտեցող տուժող Սեյսյանի աջ արմունկի վեր բարձրանալը, ժամը 21.37.52-ին ամբաստանյալ Հալոյանը և տուժող Սեյսյանն ընդհուպ մոտենում են միմյանց։ Ժամը 21.37.57-ից վերոնշյալ վարորդներին են մոտենում` վիճաբանությանն 1-ին միջամտողը, ժամը 21.38.01-ին՝ 2-րդ միջամտողը, որոնք մոտենում 1-ին գոտում կայանած ավտոմեքենաներից մեկի մոտից, իսկ ժամը 21.38.05-ին վիճաբանողներին է մոտենում գործով վկա Էդուարդ Բաբայանը։ Ժամը 21.38.08-ին երեք միջամտողները բաժանում են վիճաբանող ամբաստանյալ Հալոյանին և տուժող Սեյսյանին։ Ժամը 21.38.50-ին մի քանի կին և երեխա նստում են ամբաստանյալ Հալոյանի ավտոմեքենայի առջև կայանած մեքենան և հեռանում։ Ժամը 21.38.57-ից մինչև 21.38.59-ն ընկած ժամանակահատվածում ամբաստանյալ Հալոյանը ձեռքով հաջողություն է մաղթում վիճաբանությանը միջամտած վերոնշյալ երկու անծանոթներին և վկա Էդուարդ Բաբայանին, ժամը 21.39.48-ին ամբաստանյալ Հալոյանը նստում է իր մեքենան և 21.40.02-ին հեռանում։ Ժամը 21.40.11-ին տուժող Սեյսյանը բացում է իր մեքենայի դուռը, սակայն այնուհետև ծածկում և կաղալով քայլում է իր մեքենայի բեռնախցիկի ուղղությամբ, որտեղ օգնության նպատակով նրան է մոտենում վկա Էդուարդ Բաբայանը։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում վերոնշյալ տեսաձայնագրությունը պարունակող լազերային սկավառակի վերարտադրության և դրա զննության արդյունքներով պարզվել է նաև, որ տուժող Սեյսյանի և ամբաստանյալ Հալոյանի ավտոմեքենաները քննվող դեպքի վայրում կայանել են ժամը 21.37.43-ից մինչև ամբաստանյալ Հալոյանի կողմից իր մեքենայով հեռանալը՝ ժամը 21.40.02-ը, այսինքն՝ ընդհանուր 2 րոպե 19 վայրկյան տևողությամբ, այդ ողջ ժամանակահատվածում տուժողի և ամբաստանյալի միջև ծեծկռտուքը տևել է ժամը 21.37.55-ից մինչև 21.38.15-ը (այսինքն՝ ընդհանուր 20 վայրկյան), որից հետո տեսաձայնագրության որակը կորում է, իսկ այն վերականգնվելուց հետո՝ սկսած ժամը 21.38.30-ից տուժողի և ամբաստանյալի միջև վիճաբանությունն այլևս դադարեցված է, նրանք միմյանցից գտնվում են որոշակի հեռավորության վրա։ Պարզվել է նաև, որ Արշակունյաց փողոցի այդ ուղղությամբ շարժվող տրանսպորտային միջոցների հոսքը չի դադարել, երթևեկությունը չի խափանվել, շարունակվել է նաև ամբաստանյալի և տուժողի մեքենաները երկրորդ երթևեկելի գոտում վերոնշյալ ողջ ժամանակահատվածում կայանված լինելու պարագայում։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի եզրահանգումները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով մեղսագրվող արարքում ամբաստանյալ Անդրանիկ Հալոյանի անմեղության վերաբերյալ պատճառաբանված ու հիմնված են գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա և արդյունք են իրենց համակցության մեջ` ձեռք բերված ապացույցների վերլուծության ու ճիշտ գնահատման և դատարանի դատավճռում շարադրված վերոնշյալ իրավական վերլուծություններով ու հիմնավորումներով ըստ էության հերքվում են նաև մեղադրողի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով Անդրանիկ Հալոյանի նկատմամբ արդարացման դատավճիռ է կայացրել այն հիմքով, որ գործով ապացույցների բավարար համակցություն ձեռք չի բերվել նրա կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարումը հիմնավոր կասկածից վեր չափանիշով ապացուցված համարելու համար, այսինքն՝ արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ:
Անմեղության կանխավարկածի քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ այս առումով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…)33. Սույն որոշման 29-32-րդ կետերում կատարված իրավական վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց: Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…): Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում:» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը):
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած(…)»:
Սույն գործով ձեռք բերված ապացույցները բավարար չեն «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշներով հաստատված համարելու, որ Անդրանիկ Հալոյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ողջամիտ կասկածները ոչ նախաքննությամբ և ոչ էլ դատաքննությամբ չեն բացառվել և չի հիմնավորվել, որ նա 2017 թվականի ապրիլի 27-ին ժամը 21։30-ի սահմաններում Երևանի Արշակունյաց 2 հասցեի դիմացի հատվածում դիտավորությամբ, կոպիտ կերպով խախտելով հասարակության նկատմամբ հարգանքի դրսևորման տարրերը և անտեսելով հասարակական վայրերում վարքագծի ընդունված նորմերն ու ակնհայտ արհամարհանք ցուցաբերելով մարդկային համակեցության կանոնների, հասարակության, բարոյականության նորմերի նկատմամբ՝ քաղաքացիների ներկայությամբ, դանակի գործադրմամբ կատարել է խուլիգանություն:
Մասնավորապես, առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն առ այն, որ Անդրանիկ Հալոյանի գործողությունները կապված են եղել Գոռ Սեյսյանի կողմից երթևեկության կարգի ենթադրյալ խախտման հետ և ուղղված են եղել նրա անձի դեմ, բացակայում են խուլիգանական դրդումները, Ա.Հալոյանի արարքը ավելի շատ պայմանավորված է եղել նրա հուզական վիճակով և այն չի վերաճել հասարակական կարգի կոպիտ խախտման, ամբողջ միջադեպը տևել է շուրջ երկու րոպե և հասարակությանը լուրջ անհանգստություն չի պատճառվել, հիմնավորված են և հաստատվում են գործի փաստական տվյալներով:
Այսպիսով, վերոշարադրյալի հիման վրա վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը հետազոտելով և գնահատելով գործով ձեռք բերված ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրավացիորեն հանգել է այն հետևության, որ ապացուցված և հիմնավորված չէ, որ Անդրանիկ Հալոյանը կատարել է սույն քրեական գործով իրենց մեղսագրված` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված արարքը:
Առաջին ատյանի դատարանը հանգելով ճիշտ եզրակացության առ այն, որ ամբաստանյալ Ա.Հալոյանի արարքում բացակայում է խուլիգանության հանցակազմը և նրա գործողությունները համընկնում են ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված` տուժողի առողջության դեմ ուղղված հանցագործության հատկանիշներին, այնուհանդերձ դրան որևէ քրեաիրավական գնահատական չի տվել:
Մասնավորապես, այս առումով վերաքննիչ դատարանը փաստում է նաև հետևյալը:
Գոռ Սեյսյանի հաղորդման հիման վրա նախապատրաստված նյութերով ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի հետաքննիչ Դ. Բաբինյանի կողմից 25.05.2017թ-ին որոշում է կայացվել Անդրանիկ Հալոյանի դեմ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով քրեական գործի հարուցումը մերժել և քրեական հետապնդում չիրականացնել տուժողի բողոքի բացակայության հիմքով, սակայն Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ավագ դատախազ Մ.Նալբանդյանի 05.06.2017թ-ի որոշմամբ հետաքննիչի վերոնշյալ որոշումը վերացվել է և Անդրանիկ Հալոյանի կողմից որպես զենք օգտագործվող առարկաների գործադրմամբ խուլիգանություն կատարելու փաստի առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով հարուցվել է թիվ 13201917 քրեական գործը և նախաքննություն կատարելու նպատակով այն ուղարկվել է նույն վարչական շրջանների քննչական բաժին, որով փաստորեն Անդրանիկ Հալոյանի նկատմամբ շարունակվել է քրեական հետապնդումը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով (ներառված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասի մեջ):
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 4-րդ կետի`
«1. Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե`
(…)
4) սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում բացակայում է դիմողի բողոքը(…)»:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ տուժող Գ.Սեյսյանը գործի քննության ընթացքում, այդ թվում նաև վերաքննիչ դատարանում, ամբաստանյալ Ա.Հալոյանի նկատմամբ որևէ բողոք չի ներկայացրել, որի պայմաններում վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով փաստացի շարունակվող քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել տուժողի բողոքի բացակայության հիմքով:
Այսպիսով, վերոգրյալ փաստական հանգամանքների վերլուծության արդյունքում, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի հունվարի 11-ի դատավճիռը պետք է բեկանել և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով Անդրանիկ Հալոյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել տուժողի բողոքի բացակայության հիմքով:
Ամբաստանյալ Անդրանիկ Հալոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերացվել է և նրա նկատմամբ նոր խափանման միջով ընտրելու անհրաժեշտություն վերաքննիչ դատարանը չի տեսնում:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված տուժող Գոռ Գրիգորի Սեյսյանի ջինսե տաբատը ենթակա է վերադարձման վերջինիս, իսկ ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի կողմից տրամադրված Երևան քաղաքի Գրիգոր Լուսավորիչ և Ագաթանգեղոս փողոցների խաչմերուկը նկարահանող ՃՈ ծառայության տեսանկարահանող սարքի տեսաձայնագրությունը պարունակող լազերային սկավառակը պետք է թողնել կցված քրեական գործին։

Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ, 393-395-րդ հոդվածներով վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Դատախազ Մ.Նալբանդյանի վերաքննիչ բողոքը մասնակիորեն բավարարել:
Անդրանիկ Հովհաննեսի Հալոյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի հունվարի 11-ի դատավճիռը բեկանել և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով Անդրանիկ Հովհաննեսի Հալոյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել տուժողի բողոքի բացակայության հիմքով:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված տուժող Գոռ Գրիգորի Սեյսյանի ջինսե տաբատը վերադարձնել վերջինիս, իսկ ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի կողմից տրամադրված Երևան քաղաքի Գրիգոր Լուսավորիչ և Ագաթանգեղոս փողոցների խաչմերուկը նկարահանող ՃՈ ծառայության տեսանկարահանող սարքի տեսաձայնագրությունը պարունակող լազերային սկավառակը թողնել կցված քրեական գործին։

Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանին` հրապարակումից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Իսկականի հետ ճիշտ է

Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ