ԵԿԴ/0220/01/17
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Մ. ՊԱՊՈՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
Մ.ՄՈՍԻՆՅԱՆԻ
Ա.ՄԱԿԱՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`

ԴԱՏԱԽԱԶ` Ա.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ՝ Կ.ՔԱՄԱԼՅԱՆԻ
Ա. ԹԵՎԱՆՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼՆԵՐ` Մ. ՉԱՆԳԼՅԱՆԻ
Ռ.ՔԵՇԻՇԻ


2018 թվականի հոկտեմբերի 04-ին Երևան քաղաքում

դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով Ռոբերտ Հայրիկի Քեշիշի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Մարիետա Արգամի Չանգլյանի` ՀՀ քրեական օրեսնգրքի 38-329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետև` Առաջին ատյանի դատարան) 2017 թվականի դեկտեմբերի 21-ի դատավճռի դեմ ՀՀ ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող, թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված և կիբեռհանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Ա. Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը՝

ՊԱՐԶԵՑ

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը

2015 թվականի հուլիսի 15-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչ Կ. Եսայանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցել է թիվ 58209415 քրեական գործը և ընդունել վարույթ։
2015 թվականի հուլիսի 17-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչ Կ. Եսայանը թիվ 58209415 քրեական գործն ընդունել է վարույթ:
Նախաքննության մարմնի 2015 թվականի հուլիսի 17-ի որոշմամբ՝ Ռոբերտ Հայրիկի Քեշիշիին ներգրավվել է որպես մեղադրյալ՝ նրան մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։
Նախաքննության մարմնի 2015 թվականի հուլիսի 17-ի որոշմամբ՝ Մարիետա Արգամի Չանգլյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ՝ նրան մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։
2015 թվականի հուլիսի 17-ի որոշմամբ Ռոբերտ Հայրիկի Քեշիշիի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
2015 թվականի հուլիսի 15-ի որոշմամբ Մարիետա Արգամի Չանգլյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
Նախաքննական մարմնի 2017 թվականի օգոստոսի 01-ի որոշմամբ` իրավունք վերապահող ակնհայտ կեղծ պաշտոնական փաստաթուղթ օգտագործելու, կեղծ տեղեկություններ ներկայացնելով, շահադիտական նպատակով` 28.000 ԱՄՆ դոլարի դիմած, ԻԻՀ քաղաքացիներ Իսա Թոֆիղի Քուհբորի և Մասուդ Քարիմի Քարիմի Նորուզիի անօրինական միգրացիան` ՀՀ տարածքով տարանցումը /տեղափոխումը/ Ավստրիայի Հանրապետություն կազմակերպելու և կազմակերպելուն օժանդակելու, ինչպես նաև Մասուդ Քարիմի Նորուզիի գումարներից խոշոր չափերով` 2.455.544 ՀՀ դրամին համարժեք 5.200 ԱՄՆ դոլար գումարի հափշտակություն կազմակերպելու և կատարելու դեպքերի առթիվ թիվ 58209415 քրեական գործով վարույթից անջատվել է քրեական գործ` ՀՀ քրեական օրեսնգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, ընդունել է վարույթ և նախաքննությունը շարունակվել 58212217 համարով:
2017 թվականի օգոստոսի 14-ին թիվ 58212217 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ռոբերտ Հայրիկի Քեշիշի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Մարիետա Արգամի Չանգլյանի` ՀՀ քրեական օրեսնգրքի 38-329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, մեղադրական եզրակացությամբ` ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, և նույն թվականի օգոստոսի 18-ին` ընդունվել նույն դատարանի դատավոր Ա. Բեկթաշյանի վարույթ:
Առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի դեկտեմբերի 21-ի դատավճռով (գործի քննությունն իրականացվել է դատական քննության արագացված կարգով)` Ռոբերտ Հայրիկի Քեշիշիին մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով:
Ռոբերտ Հայրիկի Քեշիշիին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտվել է ազատազրկման` 4 /չորս/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Ռոբերտ Հայրիկի Քեշիշիին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով դատապարտվել է տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի վեցհարյուրապատիկի 600.000 /վեց հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն Ռոբերտ Հայրիկի Քեշիշիին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից` քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Ռոբերտ Հայրիկի Քեշիշիի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 4 /չորս/ տարի ժամկետով և տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի վեցհարյուրապատիկի 600.000 /վեց հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել, և սահմանվել է փորձաշրջան 3 /երեք/ տարի ժամկետով:
Ռոբերտ Հայրիկի Քեշիշիի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնվել է անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Մարիետա Արգամի Չանգլյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով:
Մարիետա Արգամի Չանգլյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտվել է ազատազրկման` 3 /երեք/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Մարիետա Արգամի Չանգլյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով դատապարտվել է տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Մարիետա Արգամի Չանգլյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 3 /երեք/ տարի ժամկետով և տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել, և սահմանվել է փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
Մարիետա Արգամի Չանգլյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնվել է անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վճռվել է նաև.
<<Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո 2016 թվականի սեպտեմբերի 12-ի ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչ Կ.Եսայանի կողմից թիվ 58209415 քրեական գործով կայացված որոշմամբ` Ռոբերտ Հայրիկի Քեշիշիի բնակավայրում` ք.Երևան, Սարյան փողոցի, 35-րդ շանքի 10-րդ բնակարանում, 2015 թվականի հուլիսի 17-ին կատարված խուզարկությամբ հայտնաբերված 8.289 ԱՄՆ դոլոր, 131.000 ՀՀ դրամ և 8.435.000 ԻԻՀ ռիալ գումարների վրա դրված կալանքը /որոնք գտնվում են ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչությունում/` վերացնել:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո 2017 թվականի հունիսի 30-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչ Կ.Եսայանի կողմից թիվ 58209415 քրեական գործով կայացված որոշմամբ` Ռոբերտ Հայրիկի Քեշիշիի անշարժ և շարժական գույքի վրա դրված կալանքը` վերացնել:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո 2017 թվականի հունիսի 30-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչ Կ.Եսայանի կողմից թիվ 58209415 քրեական գործով կայացված որոշմամբ Մարիետա Արգամի Չանգլյանի անշարժ և շարժական գույքի վրա դրված կալանքը` վերացնել:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո 2017 թվականի հուլիսի 31-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչ Կ.Եսայանի կողմից թիվ 58209415 քրեական գործով կայացված որոշմամբ` ապացույց ճանաչված որոշման 1-3-րդ կետերում նշված` ձայնագրությունները, տեսագրությունները, հեռախոսները և դրանցից վերականգնված նյութերը` թողնել քրեական գործի նյութերին կցված:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:>>։
Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 2018 թվականի հունվարի 30-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ՀՀ ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող, թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված և կիբեռհանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Ա. Մանուկյանը։
Թիվ ԵԿԴ/0220/01/17 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2018 թվականի փետրվարի 09-ին:
Վերաքննիչ դատարանի 2018 թվականի փետրվարի 12-ի որոշմամբ՝ ՀՀ ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող, թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված և կիբեռհանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Ա. Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ռոբերտ Հայրիկի Քեշիշի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Մարիետա Արգամի Չանգլյանի` ՀՀ քրեական օրեսնգրքի 38-329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել Վճռաբեկության կանոններով:

2. Գործի փաստական հանգամանքները

Նախաքննական մարմնի կողմից Ռոբերտ Հայրիկի Քեշիշիին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել և Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ նա, շահադիտական նպատակով, յուրաքանչյուր անձի համար 14.000-ական ԱՄՆ դոլար գումարի դիմաց, նախապես պայմանավորվածություն ձեռք բերելով ԻԻՀ քաղաքացիներ Իսա Թոֆիղի Քուհբորի և Մասուդ Քարիմի Քարիմի Նորուզիի հետ նրանց անօրինական միգրացիան, այն է` ՀՀ տարածքով նրանց տարանցումը <<Շենգենյան համաձայնության>> պետություններ կազմակերպելու վերաբերյալ, ձեռնամուխ լինելով հանցավոր մտադրության իրականացմանը, ձեռք է բերել ԻԻՀ քաղաքացի Իսա Թոֆիղի Քուհբորի փոփոխված լուսանկարով և Վինսենտ Ռոջեր կենսորոշիչ տվյալներով Նիդերլանդների Թագավորության քաղաքացու ու ԻԻՀ քաղաքացի Մասուդ Քարիմի Քարիմի Նորուզիի փոփոխված լուսանկարով և Թերրոն Ջոզեֆ կենսորոշիչ տվյալներով Շվեդիայի Թագավարության քաղաքացու ակնհայտ կեղծ անձնագրերը, որոնցում նշված կեղծ տեղեկությունները ներկայացնելով` կազմակերպել է նշված ԻԻՀ երկու քաղաքացիների անօրինական միգրացիան, սակայն նրանց չի հաջողվել մեկնել իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով: Այնուհետև, 2015 թվականի հուլիսի 01-ին կազմակերպել և ղեկավարել է իր մտերիմ Մարիետա Արգամի Չանգլյանի կողմից Մասուդ Քարիմի Նորուզիի գումարներից խոշոր չափերով` 2.455.544 ՀՀ դրամին համարժեք 5.200 ԱՄՆ դոլար գումարի գաղտնի հափշտակությունը և ամբողջությամբ վերցրել է գողացված գումարը:
Այսպես.
Ռոբերտ Քեշիշին, շահադիտական նպատակով, յուրաքանչյուր անձի համար 14.000-ական ԱՄՆ դոլար գումարի դիմաց, նախապես պայմանավորվածություն ձեռք բերելով ԻԻՀ քաղաքացիներ Իսա Թոֆիղի Քուհբորի և Մասուդ Քարիմի Քարիմի Նորուզիի հետ նրանց անօրինական միգրացիան, այն է` ՀՀ տարածքով նրանց տարանցումը <<Շենգենյան համաձայնության>> պետություններ կազմակերպելու վերաբերյալ, ձեռնամուխ լինելով հանցավոր մտադրության իրականացմանը, ձեռք է բերել Իսա Քուհբորի փոփոխված լուսանկարով և Վինսենտ Ռոջեր կենսորոշիչ տվյալներով Նիդերլանդների Թագավորության քաղաքացու ու Մասուդ Քարիմի Նորուզիի փոփոխված լուսանկարով և Թերրոն Ջոզեֆ կենսորոշիչ տվյալներով Շվեդիայի Թագավորության քաղաքացու ակնհայտ կեղծ անձնագրերը, որից հետո նրա ցուցումով մտերիմ, ՀՀ քաղաքացի Մարիետա Արգամի Չանգլյանը, Իսա Քուհբորի և Մասուդ Քարիմի Նորուզիի համար կեղծ տվյալներով ձեռք է բերել 2015 թվականի հունիսի 11-ի Երևան-Վիեննա չվերթի տոմսեր: Այնուհետև, Ռոբերտ Քեշիշին, մեկնողների վերաբերյալ կեղծ տեղեկությունները ներկայացնելով <<Արմենիա>> միջազգային օդանավակայաններ>> ՓԲ ընկերության` ուղևորների հաշվառման ծառայությանը, դրանով իսկ էլեկտրոնային եղանակով նախնական հաշվառել է Իսա Քուհբորին, նույն ինքը` Վինսենտ Ռոջերին, և Մասուդ Քարիմի Նորուզիին, նույն ինքը` Թերրոն Զոզեֆին` որպես 2015 թվականի հունիսի 11-ի Երևան-Վիեննա չվերթի ուղևորների: Չվերթի օրը նպատակ ունենալով խուսափել օդանավակայանում իրականացվող ստուգումների ժամանակ վերը նշված կեղծ անձնագրերը ներկայացնելուց` Ռ.Քեշիշին Մարիետա Չանգլյանի միջոցով Իսա Քուհբորի և Մասուդ Քարիմի Նորուզիի համար նրանց իրական տվյալներով, նպատակադրվել է ձեռք բերել նույն ժամանակահատվածում մեկնող Երևան-Կիև-Ստամբուլ տարանցիկ չվերթի տոմսեր, որից հետո Իսա Քուհբորը և Մուսուդ Քարիմի Նորուզին, պայմանավորվածության համաձայն, պետք է հաշվառվեին որպես այդ չվերթի ուղևորներ, նրանց ԻԻՀ քաղաքացիների իսկական անձնագրերով անցնեին սահմանային վերահսկողությունը և անձնագրային ստուգումը` մոտենալով Ռ.Քեշիշիի կողմից նախապես նշված սահմանապահների խցիկներին, իսկ այնուհետև նրանց լուսանկարներով, սակայն Վինսենտ Ռոջերի և Թերրոն Ջոզեֆի տվյալներով ձևակերպված ակնհայտ կեղծ անձնագրերով պետք է անցնեին Երևան-Վիեննա չվերթի նստեցմանը և մեկնեին Ավստրիայի Հանրապետություն, սակայն նրանց չի հաջողվել մեկնել, քանի որ ուշացման արդյունքում Ռ.Քեշիշիին և Մ.Չանգլյանին հնարավորություն չի ընձեռնվել Իսա Քուհբորի և Մասուդ Քարիմի Նորուզիի համար ձեռք բերել Երևան-Կիև-Ստամբուլ տարանցիկ չվերթի տոմսեր:
Այնուհետև, Ռոբերտ Քեշիշին, նպատակ ունենալով ավարտին հասցնել հանցագործությունը, համոզել է Իսա Քուհբորին և Մասուդ Քարիմի Նորուզիին մնալ իր կողմից վարձակալված բնակարանում /քաղաք Երևան, Ամիրյան փողոց, 12 շենք, բնակարան 131 հասցեում/, որի ընթացքում` 2015 թվականի հուլիսի 01-ին երեկոյան, նրանց հետ գտնվելով իր ավտոմեքենայում ու դրանով իսկ դիտմամբ հետաձգելով նրանց` բնակարան մուտք գործելը` ցուցում է տվել Մարիետա Չանգլյանին մուտք գործել վարձակալվող բնակարան և գտնել ԻԻՀ քաղաքացիների անձնական գումարները, ինչն էլ կատարվել է Մ.Չանգալյանի կողմից: Արդյունքում, Ռոբերտ Քեշիշիի կազմակերպմամբ և անմիջական ղեկավարմամբ Մարիետա Չանգլյանը Մասուդ Քարիմի Նորուզիի գումարներից գաղտնի հափշտակել է խոշոր չափերով` 2.455.544 ՀՀ դրամին համարժեք 5.200 ԱՄՆ դոլար գումար, որն ամբողջությամբ հանձնել է Ռոբերտ Քեշիշիին:
Նախաքննական մարմնի կողմից Մարիետա Արգամի Չանգլյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել և Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ նա, գտնվելով մտերիմ հարաբերությունների մեջ ԻԻՀ քաղաքացի Ռոբերտ Հայրիկի Քեշիշիի հետ, օժանդակել է նրա կողմից շահադիտական նպատակով, յուրաքանչյուր անձի համար 14.000-ական ԱՄՆ դոլար գումարի դիմաց, ԻԻՀ քաղաքացիներ Իսա Թոֆիղի Քուհբորի և Մասուդ Քարիմի Քարիմի Նորուզիի անօրինական միգրացիան կազմակերպելուն, ինչպես նաև Ռ.Քեշիշիի կազմակերպմամբ և անմիջական ղեկավարմամբ 2015 թվականի հուլիսի 01-ին կատարել է Մասուդ Քարիմի Նորուզիի գումարներից խոշոր չափերով՝ 2.455.544 ՀՀ դրամին համարժեք 5.200 ԱՄՆ դոլար գումարի գաղտնի հափշտակություն և գողացված գումարն ամբողջությամբ հանձնել է Ռոբերտ Քեշիշիին:
Այսպես.
Ռոբերտ Քեշիշին, շահադիտական նպատակով, յուրաքանչյուր անձի համար 14.000-ական ԱՄՆ դոլար գումարի դիմաց, նախապես պայմանավորվածություն ձեռք բերելով ԻԻՀ քաղաքացիներ Իսա Թոֆիղի Քուհբորի և Մասուդ Քարիմի Քարիմի Նորուզիի հետ նրանց անօրինական միգրացիան, այն է՝ ՀՀ տարածքով նրանց տարանցումը <<Շենգենյան համաձայնության>> պետություններ կազմակերպելու վերաբերյալ, ձեռնամուխ լինելով հանցավոր մտադրության իրականացմանը, ձեռք է բերել Իսա Քուհբորի փոփոխված լուսանկարով և Վինսենտ Ռոջեր կենսորոշիչ տվյալներով Նիդերլանդների Թագավորության քաղաքացու ու Մասուդ Քարիմի Նորուզիի փոփոխված լուսանկարով և Թերրոն Ջոզեֆ կենսորոշիչ տվյալներով Շվեդիայի Թագավորության քաղաքացու ակնհայտ կեղծ անձնագրեր, որից հետո Մարիետա Չանգլյանը, նրա ցուցումով, Իսա Քուհբորի և Մասուդ Քարիմի Նորուզիի համար կեղծ տվյալներով ձեռք է բերել 2015 թվականի հունիսի 11-ի Երևան-Վիեննա չվերթի տոմսեր:
Այնուհետև Ռոբերտ Քեշիշին, մեկնողների վերաբերյալ կեղծ տեղեկությունները ներկայացնելով <<Արմենիա>> միջազգային օդանավակայաններ>> ՓԲ ընկերության` ուղևորների հաշվառման ծառայությանը, դրանով իսկ էլեկտրոնային եղանակով նախնական հաշվառել է Իսա Քուհբորին, նույն ինքը՝ Վինսենտ Ռոջերին, և Մասուդ Քարիմի Նորուզիին, նույն ինքը՝ Թերրոն Յոզեֆին` որպես 2015 թվականի հունիսի 11-ի Երևան-Վիեննա չվերթի ուղևորների։ Չվերթի օրը նպատակ ունենալով խուսափել օդանավակայանում իրականացվող ստուգումների ժամանակ վերը նշված կեղծ անձնագրերը ներկայացնելուց` Ռ. Քեշիշին Մարիետա Չանգլյանի միջոցով Իսա և Մասուդ Քարիմի Նորուզիի համար նրանց իրական տվյալներով նպատակադրվել է ձեռք բերել նույն ժամանակահատվածում մեկնող՝ Երևան-Կիև–Ստամբուլ տարանցիկ չվերթի տոմսեր, որից հետո Իսա Քուհբորը և Մասուդ Քարիմի Նորուզին, պայմանավորվածության համաձայն, պետք է հաշվառվեին որպես այդ չվերթի ուղևորներ, նրանց ԻԻՀ քաղաքացիների իսկական անձնագրերով անցնեին սահմանային վերահսկողությունը և անձնագրային ստուգումը՝ մոտենալով Ռ. Քեշիշիի կողմից նախապես նշված սահմանապահների խցիկներին, իսկ այնուհետև նրանց լուսանկարներով, սակայն Վինսենտ Ռոջերի և Թերրոն Զոզեֆի տվյալներով ձևակերպված ակնհայտ կեղծ անձնագրերով, պետք է անցնեին Երևան-Վիեննա չվերթի նստեցմանը և մեկնեին Ավստրիայի Հանրապետություն, սակայն նրանց չի հաջողվել մեկնել, քանի որ ուշացման արդյունքում Ռ. Քեշիշիին և Մ. Չանգլյանին հնարավորավորություն չի ընձեռնվել Իսա Քուհբորի և Մասուդ Քարիմի Նորուզիի համար ձեռք բերել Երևան-Կիև-Ստամբուլ տարանցիկ չվերթի տոմսեր։
Այնուհետև Ռոբերտ Քեշիշին, նպատակ ունենալով ավարտին հասցնել հանցագործությունը, համոզել է Իսա Քուհբորին և Մասուդ Քարիմի Նորուզիին մնալ իր կողմից վարձակալված բնակարանում /քաղաք Երևան, Ամիրյան փողոց, 12 շենք, բնակարան 131 հասցեում/, որի ընթացքում՝ 2015 թվականի հուլիսի 01-ի երեկոյան, նրանց հետ գտնվելով իր ավտոմեքենայում ու դրանով իսկ դիտմամբ հետաձգելով նրանց բնակարան մուտք գործելը, ցուցում է տվել Մարիետա Չանգլյանին մուտք գործել վարձակալվող բնակարան և գտնել ԻԻՀ քաղաքացիների անձնական գումարները, ինչն էլ կատարվել է Մ. Չանգլյանի կողմից: Արդյունքում, Ռոբերտ Քեշիշիի կազմակերպմամբ և անմիջական ղեկավարմամբ Մարիետա Չանգլյանը Մասուդ Քարիմի Նորուզիի գումարներից գաղտնի հափշտակել է խոշոր չափերով՝ 2.455.544 ՀՀ դրամին համարժեք 5.200 ԱՄՆ դոլար գումար, որն ամբողջությամբ հանձնել է Ռոբերտ Քեշիշիին։

3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները, պահանջը

Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել օրենքը, խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ և 70-րդ հոդվածների պահանջները, որի հիման վրա դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը՝ ամբաստանյալներ Ռորերտ Քեշիշիի և Մարիետա Չանգլյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով, ենթակա է բեկանման:
Մեջբերելով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից որպես Ռոբերտ Քեշիշի և Մարիետա Չանգլյանի պատասխանատվությունը և պատիժը, ինչպես նաև որպես անձը բնութագրող տվյալներ մատնանշված հանգամանքները` բողոքաբերը գտել է, որ սույն գործով ամբաստանյալների պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության և Մարիետա Չանգլյանի խնամքին 14 տարեկանը չլրացած երեխայի առկայությունը որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքի գնահատման առումով մեղադրանքի կողմը համակարծիք է Առաջին ատյանի դատարանի հետ, միաժամանակ գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը ճիշտ չի գնահատել «հանցագործությունից անմիջապես հետո տուժողին պատճառված վնասն ամբողջովին հատուցելու» հանգամանքը և ամրաստանյալների անձը բնութագրող մի շարք տվյալներ։ Առաջին ատյանի դատարանը Ռ.Քեշիշիի և Մարիետա Չանգլյանի նկատմամբ համապատասխանաբար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-177 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 177 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքների կատարման համար պատիժ է նշանակել տուգանքի տեսքով, իսկ 329.1 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 38-329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործությունների կատարման համար նշանակված պատիժը որոշել է պայմանականորեն չկիրառել` վերը շարադրված պատճառաբանություններով։ Մինչդեռ սույն քրեական գործով բացակայում են ամբաստանյալների նկատմամբ ազատազրկումից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու, ինչպես նաև ազատազրկման տեսքով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը։ Այսինքն՝ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշանակվել է ակնհայտ մեղմ և ոչ արդարացի պատիժ։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ, 177-րդ և 375-րդ հոդվածները, ինչպես նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի մի շարք նախադեպային որոշումներ` բողոքաբերը գտել է, որ համաձայն Իսա Թոֆիզի Քոհբուրի և Մասուդ Քարիմի Նորուզիի նախաքննական ցուցմունքների՝ գողության մասին ՀՀ կառավարության առընթեր ազգային անվտանգության ծառայություն հաղորդում տալուց շուրջ 2-4 օր անց Ռոբերտ Քեշիշին Իսա Քոհրուրի միջոցով Մասուդ Նորուզիին փոխանցել է հափշտակված գումարի մի մասը՝ 3.000 ԱՄՆ դոլարը՝ խոստանալով մնացած 2.200 ԱՄՆ դոլարը տալ մոտակա օրերին։ Ռ. Քեշիշին նաև հորդորել է հարցեր առաջանալու դեպքում իրավապահ մարմիններին հայտնել, թե 5.200 դոլարը նա ամբողջությամբ վերադարձրել է։
Քրեական գործի նյութերով առկա չէ Ռորերտ Քեշիշիի կամ Մարիետա Չանգլյանի կողմից 5.200 դոլարն ամբողջությամբ հատուցելու մասին վկայող փաստական տվյալ։ Հետևաբար այս կապակցությամբ Առաջին ատյանի դատարանի գնահատականը հիմնավոր չէ, և ամբաստանյալներ Ռ.Քեշիշիի ու Մ. Չանգլյանի կողմից «հանցագործությունից անմիջապես հետո տուժողին պատճառված վնասն ամբողջությամբ հատուցելու»՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքը գործով առկա չէ, իսկ 3.000 ԱՄՆ դոլարը վերադարձնելու հանգամանքը հարկ է գնահատել որպես ամբաստանյալների անձը դրականորեն բնութագրող տվյալ:
Ընդ որում, Առաջին ատյանի դատարանը, Ռ. Քեշիշիի և Մ. Չանգլյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս, վկայակոչել է նաև «հանցագործությունից անմիջապես հետո տուժողին պատճառված վնասն ամբողջությամբ հատուցելու» հանգամանքը, որը, սակայն, վերաբերելի չէ այդ դրվագին, այլ վերաբերում է բացառապես ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի դրվագին։ Հետևաբար նշված հանգամանքը չի կարող դրվել «ամբաստանյալների՝ առանց պատիժը կրելու ուղղվելու մասին վկայող» փաստարկների հիմքում։
Սույն քրեական գործով առկա է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող միայն մեկ հանգամանք՝ ամբաստանյալ Մարիետա Չանգլյանի խնամքին 14 տարեկանը չլրացած երեխայի առկայությունը, իսկ Ռոբերտ Քեշիշիի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ գործով առկա չեն։ <<Հանցագործությունից անմիջապես հետո տուժողին պատճառված վնասն ամբողջովին հատուցելու>> հանգամանքի բացակայությունը վերևում արդեն նկարագրվել է։ Ինչ վերաբերում է Ռոբերտ Քեշիշիի հիվանդություններին, ապա դրանք թեև ունեն նշանակություն՝ որոշ չափով ավելի մեղմ պատժի նշանակման առումով, սակայն սույն դեպքում չեն կարող գնահատվել որպես պատասխանատվությանը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք։
Ռոբերտ Քեշիշիի և Մարիետա Չանգլյանի նախկինում դատված չլինելը, դեպքից հետո այլ հանցանքների կատարումից զերծ մնալը, առաջադրված մեղադրանքում իրենց մեղավոր ճանաչելը (բայց ոչ կատարածի համար զղջալը՝ սույն իրավիճակում) գնահատման են ենթակա որպես վերջինների անձը դրական բնութագրող տվյալներ։ Միաժամանակ հարկ է նշել, որ նախկինում դատված չլինելը և դեպքից հետո այլ հանցանքների կատարումից զերծ մնալը ենթակա են գնահատման որպես մեկ ամբողջություն, այլ ոչ թե որպես առանձին <<խումբ>> հանգամանքներ։ Ինչ վերաբերում է Ռ.Քեշիշիի և Մ Չանգլյանի կողմից առաջադրված մեղադրանքում իրենց մեղավոր ճանաչելուն և կատարածի համար զղջալուն, ապա առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը դրական է բնութագրում ամբաստանյալներին, միաժամանակ, սույն դեպքում կատարածի համար զղջալու հանգամանք առկա չէ, քանի որ ավելի քան 2 տարի տևած նախաքննության ընթացքում թե Ռ. Քեշիշին, թե Մ. Չանգլյանն այդպես էլ չեն ընդունել իրենց առաջադրված մեղադրանքները, ինչը ողջամտորեն կասկածի տակ է դնում զղջման անկեղծությունը։
Անդրադառնալով այն հանգամանքին, որ Ռոբերտ Քեշիշին, ըստ պաշտպանության կողմի ներկայացրած փաստաթղթերի, մասնակցել է 1980-1988թթ. տեղի ունեցած իրանա-իրաքյան պատերազմին` բողոքաբերը գտել է, որ այդ հանգամանքը որևէ կերպ չի կարող գնահատվել որպես մեղմ պատիժ նշանակելուն նպաստող տվյալ։ Բացի այդ, Առաջին ատյանի դատարանը որպես մեղմ պատիժ նշանակելուն նպաստող տվյալ է գնահատել 52-ամյա Ռոբերտ Քեշիշիի երիտասարդ լինելը, ընդ որում, իրեն մեղսագրվող հանցավոր արարքները Ռ. Քեշիշին կատարել է հասուն տարիքում՝ 50-ամյա տարիքում։ Հետևաբար, այս հանգամանքը ևս չի կարող դիտվել որպես մեղմ պատիժ նշանակելուն նպաստող տվյալ։
Ինչ վերաբերում է Մարիետա Չանգլյանին, ապա վերջինի խնամքին 14 տարեկանը չլրացած երեխայի առկայությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով սահմանված նորմի համաձայն, գնահատվել է որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք, հետևաբար Մ. Չանգլյանի երեխայի մոտ առողջական խնդիրների առկայությանը պետք է դիտարկել նշված մեղմացնող հանգամանքի համատեքստում, այլ ոչ թե առանձին։
Սույն գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հողվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարքների հանրային վտանգավորությունն ակնհայտ բարձր է՝ հաշվի առնելով հանցանքների փոխկապակցված լինելը, հափշտակված գումարի բարձր չափը (այն մոտենում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի տվյալ գլխով նախատեսված խոշոր չափի առավելագույն սահմանին), երկու հանցագործությունների դեպքում էլ պլանավորվածության բարձր մակարդակը և կատարման եղանակները, այդ թվում` գողության նպատակով բնակարան մուտք գործելը։
Ռ.Քեշիշիի և Մ. Չանգլյանի կողմից կատարված բոլոր հանցագործություններն էլ կատարվել են շահադիտական շարժառիթներով։ Բացի այդ, սույն գործով քննարկվող հանցագործությունների օբյեկտները, այն է՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերությունները՝ կառավարման կարգը և սեփականությունը, ունեն և ունեցել են կարևոր սոցիալական նշանակություն։
Կատարված հանցանքների հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթն արտացոլող վերը նկարագրված հանգամանքները, սակայն, դատական ակտում պատշաճ կերպով չեն վերլուծվել, մինչդեռ դրանք ունեն կարևորագույն նշանակություն պատիժ նշանակելու հարցը որոշելիս։
Այսպիսով, հաշվի առնելով ամբաստանյալների կատարած արարքների՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրանց գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը և Մ. Չաևգլյանի վերաբերյալ մեղմացնող մեկ հանգամանքի առկայությունը, ամբաստանյաների անձը բնութագրող հատկանիշները՝ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ և 70-րդ հոդվածների պահանջները, և ամբաստանյալներ Ռոբերտ Հայրիկի Քեշիշիի ու Մարիետա Արգամի Չանգլյանի նկատմամբ նշանակվել է ոչ արդարացի և ակնհայտ մեղմ պատիժ։
Այլ կերպ ասած` Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ է տրվել նյութական իրավունքի այնպիսի խախտում, որն ազդել է գործի ելքի վրա։
Մեղադրանքի կողմի գնահատմամբ ամբաստանյալների նկատմամբ թե ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, թե 38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասով անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ՝ որոշակի ժամկետով ազատազրկման տեսքով, որը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը բացակայում են։ Միաժամանակ Ռ. Քեշիշիի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել առավել խիստ պատիժ, քան Մ. Չանգլյանի նկատմամբ՝ հաշվի առնելով վերը շարադրված հանգամանքները։
Ելնելով վերոգրյալից Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է` Ռոբեբտ Հայրիկի Քեշիշիին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտել ազատազրկման 4/չորս/ տարի 4/չորս/ ամիս ժամկետով։ Ռոբերտ Հայրիկի Քեշիշիին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով դատապարտել ազատազրկման 2/երկու/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված կարգով պատիժները մասնակի գումարել և Ռոբերտ Հայրիկի Քեշիշիի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 5/հինգ/տարի ժամկետով։
Մարիետա Արգամի Չանգլյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտել ազատազրկման 3/երեք/ տարի ժամկետով։ Մարիետա Արգամի Չանգլյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով դատապարտել ազատազրկման 2 /երկու/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված կարգով պատիժները մասնակի գումարել և Մարիետա Արգամի Չանգլյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 4 /չորս/ տարի 3/երեք/ ամիս ժամկետով։
Վերաքննիչ դատարանում դատախազ Ա. Մանուկյանն ամբողջությամբ պնդեց վերաքննիչ բողոքը` խնդրելով բավարարել այն:
Ամբաստանյալներ Ռ. Քեշիշին, Մ. Չանգլյանը և պաշտպաններ Ա. Թևանյանը և Կ. Քամալյանն առարկեցին վերաքննիչ բողոքի դեմ` խնդրելով մերժել այն:

4. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով դատախազ Ա. Մանուկյանի` վերաքննիչ բողոքի հիմնավորումները, ամբաստանյալներ Ռ. Քեշիշի, Մ. Չանգլյանի և պաշտպաններ Ա. Թևանյանի և Կ. Քամալյանի առարկությունները, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մասնակիորեն բավարարել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 21-ի դատավճիռը` մասնակիորեն բեկանել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.

1.Ռոբերտ Քեշիշիի պատժի մասով.

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասի 2-րդ կետի համաձայն`
<<1. Գողությունը՝ ուրիշի գույքի զգալի չափերով գաղտնիուղղ. հափշտակությունը`
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
2. Գողությունը, որը կատարվել է՝
2) խոշոր չափերով...
պատժվում է տուգանքով` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ` երկուսից հինգ տարի ժամկետով:>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<1. Իրավունք վերապահող կամ պատասխանատվությունից ազատող վկայական կամ պաշտոնական այլ փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից դրանք օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակներով կեղծ կնիքներ, դրոշմներ, ձևաթղթեր, տրանսպորտային միջոցների հաշվառման համարանիշներ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Օտարերկրյա քաղաքացու կամ քաղաքացիություն չունեցող անձի Հայաստանի Հանրապետություն մուտքը, Հայաստանի Հանրապետությունում գտնվելը կամ Հայաստանի Հանրապետության տարածքով տարանցումը (տեղափոխումը) շահադիտական նպատակով կազմակերպելը, որը կատարվել է մուտքի, գտնվելու կամ տարանցման համար Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգը խախտելով կամ մուտքի, գտնվելու կամ տարանցման պատշաճ թույլտվություն ստանալու համար կեղծ փաստաթղթեր կամ կեղծ տեղեկություններ ներկայացնելով՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից երկուհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
2.Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացու, Հայաստանի Հանրապետությունում մշտապես բնակվող օտարերկրյա քաղաքացու կամ քաղաքացիություն չունեցող անձի՝ Հայաստանի Հանրապետությունից ելքը, օտարերկրյա պետություն մուտքը կամ օտարերկրյա պետությունում գտնվելը շահադիտական նպատակով կազմակերպելը, որը կատարվել է ելքի, մուտքի կամ գտնվելու համար Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգը խախտելով կամ ելքի, մուտքի կամ գտնվելու պատշաճ թույլտվություն ստանալու համար կեղծ փաստաթղթեր կամ կեղծ տեղեկություններ ներկայացնելով՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից երկուհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
3. Սույն հոդվածի առաջին կամ երկրորդ մասով նախատեսված արարքները, որոնք կատարվել են՝
1) երկու կամ ավելի անձանց անօրինական միգրացիան կազմակերպելով,
(...):>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի համաձայն.
<<(...) 3. Կազմակերպիչ է համարվում այն անձը, ով կազմակերպել կամ ղեկավարել է հանցանքի կատարումը, ինչպես նաև ստեղծել է կազմակերպված խումբ կամ հանցավոր համագործակցություն կամ ղեկավարել է դրանք:
(...) 5. Օժանդակող է համարվում այն անձը, ով հանցագործությանն օժանդակել է խորհուրդներով, ցուցումներով, տեղեկատվություն կամ միջոցներ, գործիքներ տրամադրելով կամ խոչընդոտները վերացնելով, ինչպես նաև այն անձը, ով նախապես խոստացել է պարտակել հանցագործին, հանցագործության միջոցները կամ գործիքները, հանցագործության հետքերը կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առարկաները, ինչպես նաև այն անձը, ով նախապես խոստացել է ձեռք բերել կամ իրացնել այդպիսի առարկաները:>>
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
<<Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն.
<<1. Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի համաձայն.
<<1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>>:
Քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ»:
Պատժի արդարացիության հետ կապված հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Կ. Հարությունյանի վերաբերյալ իր՝ 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-201/07 որոշմամբ, որում դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ «(…) Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ է և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ (…)»։
Մեկ այլ որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ «(...) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համակարգային վերլուծությունից բխում է, որ պատիժն արդարացի է, եթե դրա տեսակի և չափի որոշման ժամանակ դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները։
14. Հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի հետ կապված հարցերի վերաբերյալ իր դիրքորոշումը Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է Գ. Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ։
Համաձայն այդ որոշման` «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը (տե՛ս Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
15. Պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքները սպառիչ թվարկված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածում։
Պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների օրենսդրական թվարկումը սպառիչ չէ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում»։
Նշված իրավական դրույթը, սակայն, չի ենթադրում, որ որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքների առումով դատարանի հայեցողությունը բացարձակ է։ Այս հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Պ. Բայրամյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում հայտնել այն մասին, որ. «(…) Դատարանի լայն հայեցողության շրջանակներում է (...) անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման հարցը, քանի որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի առաջին մասում։ Այնուհանդերձ, դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների։ Դրանք են.
ա) հանգամանքը պետք է իրական լինի, այսինքն՝ գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը,
բ) այն պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը,
գ) այն հաստատված ճանաչելիս դատարանը պետք է պահպանի ապացուցման ընդհանուր քրեադատավարական կանոնները. հանգամանքի առկայությունը հաստատող ապացույցները պետք է վերաբերելի և թույլատրելի լինեն, դրանք պետք է հետազոտված լինեն դատաքննության ընթացքում, ինչպես նաև պետք է պահպանվեն ապացույցների ստուգման և գնահատման օրենսդրական պահանջները։ (…)» (տե՛ս Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի հունիսի 1-ի ՎԲ-84/07 որոշումը)։
(...) Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս անձի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների գնահատումը հնարավորություն է տալիս դատարանին պատկերացում կազմել հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի, բնույթի, ինչպես նաև հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը։ Պատժի անհատականացման կարևորությունն այն է, որ դա լուրջ երաշխիք է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակների իրականացման համար։
Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի նրա կողմից կատարված հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը (տե´ս Էրիկ Հայրապետյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ՍԴ/0293/01/09 որոշումը)»։
Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ռոբերտ Քեշիշիի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս արձանագրել է հետևյալը.
«(...) Ամբաստանյալ Ռոբերտ Հայրիկի Քեշիշիին առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարած արարքի համար, համաձայն բժշկական փաստաթղթերի Ռոբերտ Հայրիկի Քեշիշին տառապում է շաքարային դիաբետ հիվանդությամբ, բացի այդ <<Բուալի>> բուժման և ուսումնական կենտրոնի կողմից տրված գրության համաձայն` Քեշիշն ուղղեղի կաթվածի պատճառով գտնվում է բաժնում, հիվանդը սթափ վիճակում է, և մարմնի թուլության պատճառով հնարավոր է կրկնակի ուղեղի կաթված, ինչպես նաև սերասյոն է ունեցել աջ ոտքի մասում, որը հնարավոր է հետևանք է բեկորի հարվածից: Ինչպես նաև առկա փաստաթղթերի համաձայն Ռոբերտ Քեշիշին եղել է պատերազմի մասնակից` մասնակցման ժամկետը եղել է երկու տարի երկու ամիս, յոթ օր, զինվորական գործունեության ժամանակ` Թավրիզի թիվ 522 հիվանդանոցի հաստատման համաձայն` սերասյոն է ունեցել աջ ոտքի մասում, որը հնարավոր է հետևանք բեկորի հարվածից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն Դատարանը ամբաստանյալ Ռոբերտ Հայրիկի Քեշիշիի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դիտում է ունեցած առողջական խնդիրները` տառապում է շաքարային դիաբետ հիվանդությամբ, բացի այդ <<Բուալի>> բուժման և ուսումնական կենտրոնի կողմից տրված գրության համաձայն Քեշիշը ուղղեղի կաթվածի պատճառով գտնվում է բաժնում, հիվանդը սթափ վիճակում է և մարմնի թուլության պատճառով հնարավոր է կրկնակի ուղեղի կաթված, ինչպես նաև սերասյոն է ունեցել աջ ոտքի մասում, որը հնարավոր է հետևանք է բեկորի հարվածից:
Դատարանը Ռոբերտ Հայրիկի Քեշիշիի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք դիտում է հանցագործությունից անմիջապես հետո տուժողին պատճառված վնասն ամբողջությամբ հատուցելու հանգամանքը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն` ամբաստանյալ Ռոբերտ Հայրիկի Քեշիշիի արարքներում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
(...) Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Ռոբերտ Հայրիկի Քեշիշիի կատարած արարքների` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև նախկինում դատապարտված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չլինելու հանգամանքը, կատարած արարքի համար զղջալը, պատասանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը` այն, որ տառապում է շաքարային դիաբետ հիվանդությամբ, բացի այդ <<Բուալի>> բուժման և ուսումնական կենտրոնի կողմից տրված գրության համաձայն Քեշիշն ուղղեղի կաթվածի պատճառով գտնվում է բաժնում, հիվանդը սթափ վիճակում, է և մարմնի թուլության պատճառով հնարավոր է կրկնակի ուղեղի կաթված, ինչպես նաև սերասյոն է ունեցել աջ ոտքի մասում, որը հնարավոր է հետևանք է բեկորի հարվածից, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը և հանցագործությունից անմիջապես հետո տուժողին պատճառված վնասն ամբողջությամբ հատուցելու հանգամանքը, ինչպես նաև այն որ եղել է պատերազմի մասնակից, դատարանը գտնում է, որ Ռոբերտ Հայրիկի Քեշիշիի նկատմամբ չի կարող նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի սանկցիայով նախատեսված <<ազատազրկում>> պատժատեսակը և ղեկավարվելով օրինականության, արդարության, պատժի անհատականացման ու մարդասիրության սկզբունքներով, դատարանը հանգում է այն համոզման, որ ամբաստանյալ Ռոբերտ Հայրիկի Քեշիշիին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի մեղսագրվող հանցագործության համար, նշված հոդվածով նախատեսված պատիժներից նվազ խիստ տեսակը նշանակելիս կարող է ապահովել պատժի նպատակները, հետևաբար` ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով պատիժ պետք է նշանակել տուգանքի ձևով, որով հնարավոր կլինի հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հաշվի առնելով ամբաստանյալ Ռոբերտ Հայրիկի Քեշիշիի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ուստի գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով:
(...) Ամբաստանյալ Ռոբերտ Հայրիկի Քեշիշիի նկատմամբ պատժի տեսակը որոշելիս` դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը, կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, կատարած հանցագործությունից հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների` այն որ նա տառապում է շաքարային դիաբետ հիվանդությամբ, բացի այդ <<Բուալի>> բուժման և ուսումնական կենտրոնի կողմից տրված գրության համաձայն Քեշիշն ուղղեղի կաթվածի պատճառով գտնվում է բաժնում, հիվանդը սթափ վիճակում է, և մարմնի թուլության պատճառով հնարավոր է կրկնակի ուղեղի կաթված, հանցագործությունից անմիջապես հետո տուժողին պատճառված վնասն ամբողջությամբ հատուցելու հանգամանքը, ինչպես նաև սերասյոն է ունեցել աջ ոտքի մասում, որը հնարավոր է հետևանք է բեկորի հարվածից, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև այն, որ եղել է պատերազմի մասնակից, կատարած արարքի համար զղջալը, դրականորեն բնութագրվելը, երիտասարդ լինելը, նախկինում դատապարտված կամ որևէ այլ ձև արատավորված չլինելու հանգամանքը, բացի այդ այն փաստը, որ հանցագործությունից հետո զերծ է մնացել այլ հանացավոր արարքներ կատարելուց, պատասխանատվությունը ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքի բացակայությունը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու:
Դատարանի այս հետևությունը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասը գույքային առումով, ամբողջությամբ վերականգնված է: Այսինքն, պատժի նպատակներից մեկը` սոցիալական արդարությունը, մասնակի վերականգնված է:
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներին կարելի է հասնել առանց ամբաստանյալի կողմից ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու, այսինքն` կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը` համաձայն որի, եթե դատարանը ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին: >>:
Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից ակնհայտ է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով ամբաստանյալ Ռոբերտ Քեշիշիի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատժի նշանակման նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս` Առաջին ատյանի դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ըստ էության բազմակողմանի ստուգման ու օբյեկտիվ գնահատության է ենթարկել նաև մեղադրողի վերաքննիչ բողոքում մատնանշած հանգամանքները, այդ թվում ամբաստանյալ Ռոբերտ Քեշիշի կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները` այն, որ նա տառապում է շաքարային դիաբետ հիվանդությամբ, բացի այդ <<Բուալի>> բուժման և ուսումնական կենտրոնի կողմից տրված գրության համաձայն Քեշիշն ուղղեղի կաթվածի պատճառով գտնվում է բաժնում, հիվանդը սթափ վիճակում է և մարմնի թուլության պատճառով հնարավոր է կրկնակի ուղեղի կաթված, հանցագործությունից անմիջապես հետո գողության դրվագով տուժողին պատճառված վնասը մասնակիորեն հատուցել է, ինչպես նաև սերասյոն է ունեցել աջ ոտքի մասում, որը հնարավոր է հետևանք է բեկորի հարվածից և ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես` կատարած արարքի համար զղջալը, դրական բնութագրվելը, նախկինում դատապարտված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չլինելը, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, իրավացիորեն գտել է, որ 600.000 /վեց հարյուր/ ՀՀ դրամի չափով տուգանքի ձևով պատժի նշանակումն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակներին հասնելու համար։
Վերաքննիչ դատարանը նման հետևության հանգելու համար հաշվի է առնում ամբաստանյալ Ռոբերտ Քեշիշիին վերագրվող հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ նա վատառողջ է, հանցագործությունից անմիջապես հետո գողության դրվագով տուժողին պատճառված վնասը մասնակիորեն հատուցել է, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները` կատարած արարքի համար զղջալը, դրական բնութագրվելը, նախկինում դատապարտված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չլինելը:
Վերաքննիչ դատարանն ամբաստանյալ Ռոբերտ Քեշիշիի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրում:
Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով վերոհիշյալ հանգամանքները և հիմք ընդունելով Վճռաբեկ դատարանի վերը շարադրված որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, հանգում է հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն գտել է, որ ամբաստանյալ Ռոբերտ Քեշիշիի նկատմամբ 600.000 /վեց հարյուր/ ՀՀ դրամի չափով տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելով` հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը:
Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով ամբաստանյալ Ռոբերտ Քեշիշիի նկատմամբ նշանակված պատիժն արդարացի է, օրինական ու հիմնավորված, թույլ չեն տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումներ` հետևաբար Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը նշված մասով բեկանելու օբյեկտիվ հիմքեր չկան:
Անդրադառնալով 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով՝ Ռոբերտ Քեշիշիի նկատմամբ նշանակված 4 /չորս/ տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն`
<<Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
<<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
(...) 6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը…>>:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2009թ. դեկտեմբերի 18-ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 քրեական գործով որոշման մեջ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցի վերաբերյալ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
<<(...) 9. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից: Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար: Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
10. Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ: Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով: Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով՝ հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ է և բավարար այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար:
11. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Փաստորեն պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ (իրական) պատիժ կրելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
12. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը:>>
Վերը նշված հարցերի կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն իր դիրքորոշումներն է արտահայտել ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ՏԴ/0018/01/13, ԵԷԴ/0132/01/13, ԵԱՆԴ/0060/01/13, ԵԿԴ/0096/01/13, ԵԿԴ/0252/01/13, ԵՄԴ/0027/01/14, ԳԴ/0014/01/14, ՍԴ/0204/01/13, ՏԴ/0031/01/14, ՍԴ3/0174/01/14, ԵԱԴԴ/0011/01/14, ԵԱՔԴ/0091/01/14 և այլ որոշումներում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է`
4) բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է` դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին:...>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` գտնելով, որ դատավճռով նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում կամ խստացնում է պատիժը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով:
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ Վերաքննիչ դատարանն օժտված է Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտերի օրինականության, հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության ստուգման բացառիկ լիազորությամբ։ Իր նշված գործառույթն իրականացնելիս Վերաքննիչ դատարանն իրավասու է դատական ակտը բեկանել կամ փոփոխել, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ։
Վճռաբեկ դատարանի իրավական վերլուծությունների և ՀՀ քրեական օրենսդրության` պատժի կանոնակարգումը նախատեսող իրավադրույթների պահանջների համատեքստում քննության առնելով ամբաստանյալ Ռոբերտ Քեշիշիի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը փաստացի կրելու հարցը` Վերաքննիչ դատարանը, բացահայտելով ամբաստանյալի կատարած արարքի վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, օրենքով պաշտպանվող հարաբերությունների սոցիալական նշանակությունը, հանցավորի անձը, գտնում է, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր չէ առանց պատիժը կրելու և միայն այդ կերպ կարելի է հասնել ՀՀ քրեական օրենգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ` Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ վերլուծության չի ենթարկել կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, դրա առանձնահատկությունները, գործի կոնկրետ հանգամանքները, ինչի արդյունքում եկել է սխալ եզրահանգման, որ ամբաստանյալի հետագա ուղղվելը և վերադաստիարակությունը հնարավոր է առանց ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից որպես Ռոբերտ Քեշիշիի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և անձը բնութագրող դիտված հանգամանքները բավարար չեն գալու եզրահանգման, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու:
Վերաքննիչ դատարանը, ղեկավարվելով սույն որոշման մեջ նշված ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի դիրքորոշումներով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ամբաստանյալ Ռոբերտ Քեշիշիի նկատմամբ նշանակված պատժի փաստացի չկիրառման նպատակահարմարության հարցը քննության առնելիս՝ հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, որ պատժի նպատակը միայն անձին ուղղելը չէ, այլ նաև սոցիալական արդարության վերականգնումը և հանցագործությունների կանխումը, ուստի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը պետք է վերլուծել պատժի բոլոր նպատակների իրականացման համատեքստում։
Վերոնշյալ նկատառումներից ելնելով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ բերված վերաքննիչ բողոքը ենթակա է բավարարման, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը՝ ամբաստանյալ Ռոբերտ Քեշիշիի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նշանակված պատժի մասով պետք է փոփոխել և նրա նկատմամբ ազազրկման ձևով նշանակված պատիժը թողնել կրելու` առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը կիրառելով, որը ենթակա չէր կիրառման, խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ և 399-րդ հոդվածների դրույթները:

2. Մարիետա Չանգլյանի պատժի մասով.

Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Մարիետա Չանգլյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս արձանագրել է հետևյալը.
<< (...)Ամբաստանյալ Մարիետա Արգամի Չանգլյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք Դատարանը դիտում է խնամքի տակ մինչև 14 տարեկան մեկ երեխայի` 2010 թվականի մայիսի 09-ին ծնված Անի Արտակի Ոսկանյանի առկայությունը:
Դատարանը Մարիետա Արգամի Չանգլյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք դիտում է հանցագործությունից անմիջապես հետո տուժողին պատճառված վնասն ամբողջությամբ հատուցելու հանգամանքը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն` ամբաստանյալ Մարիետա Արգամի Չանգլյանի արարքներում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
(...) Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Մարիետա Արգամի Չանգլյանի կատարած արարքների հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև նախկինում դատապարտված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չլինելու հանգամանքը, երիտասարդ լինելը, դրականորեն բնութագրվելը, զղջալը կատարած արարքի համար, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` դատարանը գտնում է, որ Մարիետա Արգամի Չանգլյանի նկատմամբ չի կարող նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի սանկցիայով նախատեսված <<ազատազրկում>> պատժատեսակը և ղեկավարվելով օրինականության, արդարության, պատժի անհատականացման ու մարդասիրության սկզբունքներով, դատարանը հանգում է այն համոզման, որ ամբաստանյալ Մարիետա Արգամի Չանգլյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի մեղսագրվող հանցագործության համար, նշված հոդվածով նախատեսված պատիժներից նվազ խիստ տեսակը նշանակելիս կարող է ապահովել պատժի նպատակները, հետևաբար` ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով պատիժ պետք է նշանակել տուգանքի ձևով, որով հնարավոր կլինի հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հաշվի առնելով ամբաստանյալ Մարիետա Արգամի Չանգլյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ուստի գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով:
(...) Ամբաստանյալ Մարիետա Արգամի Չանգլյանի նկատմամբ պատժի տեսակը որոշելիս դատարանը հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը, կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, կատարած հանցագործությունից հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների` խնամքի տակ մինչև 14 տարեկան մեկ երեխայի` 2010 թվականի մայիսի 09-ին ծնված Անի Արտակի Ոսկանյանի առկայությունը և հանցագործությունից անմիջապես հետո տուժողին պատճառված վնասն ամբողջությամբ հատուցելու հանգամանքը, բացի այդ խնամքի տակ գտնվող անչափահաս երեխան ունի առողջական խնդիրներ՝ համաձայն <<երեխայի բժշկական հսկողության ամբուլատոր քարտ>>-ի քաղվածքի Անի Ոսկանյանն ունի ինտելեկտուալ անբավարարություն, կատարած արարքի համար զղջալը, դրականորեն բնութագրվելը, երիտասարդ լինելը, նախկինում դատապարտված կամ որևէ այլ ձև արատավորված չլինելու հանգամանքը, բացի այդ այն փաստը, որ հանցագործությունից հետո զերծ է մնացել այլ հանացավոր արարքներ կատարելուց, պատասխանատվությունը ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքի բացակայությունը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու:
Դատարանի այս հետևությունը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասը գույքային առումով, ամբողջությամբ վերականգնված է: Այսինքն, պատժի նպատակներից մեկը` սոցիալական արդարությունը, մասնակի վերականգնված է:
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներին կարելի է հասնել առանց ամբաստանյալի կողմից ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու, այսինքն` կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը` համաձայն որի, եթե դատարանը ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին:(...)»։
Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից ակնհայտ է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 38-329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ամբաստանյալ Մարիետա Չանգլյանի նկատմամբ 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքը կատարելու համար տուգանք, իսկ 38-329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով՝ ազատազրկման ձևով պատժի նշանակման նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս` Առաջին ատյանի դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ըստ էության բազմակողմանի ստուգման ու օբյեկտիվ գնահատության է ենթարկել նաև մեղադրողի վերաքննիչ բողոքում մատնանշած հանգամանքները, այդ թվում ամբաստանյալ Մարիետա Չանգլյանի կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները` այն, որ խնամքի տակ առողջական խնդիրներ ունեցող մինչև 14 տարեկան մեկ երեխայի` 2010 թվականի մայիսի 09-ին ծնված Անի Արտակի Ոսկանյանի առկայությունը և հանցագործությունից անմիջապես հետո գողության դրվագով տուժողին պատճառված վնասը մասնակիորեն հատուցելու հանգամանքը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես` կատարած արարքի համար զղջալը, դրական բնութագրվելը, երիտասարդ լինելը, նախկինում դատապարտված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չլինելու հանգամանքը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, իրավացիորեն գտել է որ Մարիետա Չանգլյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառել` սահմանելով համապատասխան ժամկետով փորձաշրջան:
Վերաքննիչ դատարանը նման հետևության հանգելու համար հաշվի է առնում ամբաստանյալ Մարիետա Չանգլյանին վերագրվող հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները` կատարած արարքի համար զղջալը, դրականորեն բնութագրվելը, երիտասարդ լինելը, նախկինում դատապարտված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չլինելու հանգամանքը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները` այն, որ խնամքին ունի մինչև 14 տարեկան մեկ երեխա` 2010 թվականի մայիսի 09-ին ծնված, առողջական խնդիրներ ունեցող Անի Արտակի Ոսկանյանը, հանցագործությունից անմիջապես հետո գողության դրվագով մասնակիորեն հատուցվել է տուժողին պատճառված վնասը:
Վերաքննիչ դատարանն ամբաստանյալ Մարիետա Չանգլյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրում:
Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով վերոհիշյալ հանգամանքները և հիմք ընդունելով Վճռաբեկ դատարանի վերը շարադրված որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, հանգում է հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն գտել է, որ ամբաստանյալ Մարիետա Չանգլյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը փաստացի կրելու և հնարավոր է համարում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ նրանց նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքը կատարելու համար տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելով` հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը:
Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Մարիետա Չանգլյանի նկատմամբ նշանակված պատիժն արդարացի է, օրինական ու հիմնավորված, թույլ չեն տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումներ` հետևաբար Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը Մարիետա Չանգլյանի պատժի մասով բեկանելու օբյեկտիվ հիմքեր չկան:
Հիմք ընդունելով սույն որոշման, ինչպես նաև Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում նշված հիմնավորումներն ու պատճառաբանությունները` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մասնակի բավարարման, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 21-ի դատավճիռը պետք է մասնակի բեկանել:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի համաձայն`
<< 1. Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյունքում վերաքննիչ դատարանը`
2) ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բավարարում է վերաքննիչ բողոքը` համապատասխանաբար ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելով դատական ակտը: Բեկանված մասով կայացվում է գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ, կամ գործն ուղարկվում է համապատասխան ստորադաս դատարան` նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը: Չբեկանված մասով դատական ակտը մտնում է օրինական ուժի մեջ.>>:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-395-րդ, 399-րդ, 402-րդ, 404-րդ, 412-րդ և 418-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց

ՀՀ ազգային անվտագության մարմիններում քննվող, թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված և կիբեռհանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Ա. Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը` մասնակիորեն բավարարել:
Ռոբերտ Հայրիկի Քեշիշի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Մարիետա Արգամի Չանգլյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրեսնգրքի 38-329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 21-ի դատավճիռն ամբաստանյալ Ռոբերտ Քեշիշիի պատժի կրման մասով` բեկանել և փոփոխել:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 21-ի դատավճռով ամբաստանյալ Ռոբերտ Հայրիկի Քեշիշիի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նշանակված 4 /չորս/ տարի ժամկետով ազատազրկումը պատիժը թողնել կրելու` առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման:
Պատժի սկիզբը հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ

Մ. ՊԱՊՈՅԱՆ