Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0219/01/17
Վիճակագրական տողի համար :
7.2
Պատասխանող
Մովսես Մուսոյան
Մովսես Մուսոյան Գրիգորի
Գևորգ Թերզյան Սամվելի
Էդուարդ Ավետիսյան Արշավիրի
Արթուր Հովհաննիսյան Արարատի
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Կարեն Ֆարխոյան
Քրեական վերաքննիչ
Ալեքսանդր Ազարյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Արշակ Վարդանյան
Երևան քաղաքի դատարան
Դավիթ Հարությունյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Կարեն Ֆարխոյան
Քրեական վերաքննիչ
Ալեքսանդր Ազարյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Արշակ Վարդանյան
Երևան քաղաքի դատարան
Դավիթ Հարությունյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-03-17 | 17:00 | 2 | Կայացել է | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2025-02-14 | 16:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2024-12-09 | 16:00 | 2 | Չի կայացել | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2024-11-26 | 11:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2024-11-12 | 12:30 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2024-08-13 | 11:30 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2024-05-30 | 10:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2024-02-13 | 12:30 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2023-11-14 | 12:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2023-08-08 | 12:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2023-05-15 | 10:00 | 1 | Չի կայացվել | մշանակվել է այլ հերթի | |
| Երևան քաղաքի դատարան | 2018-11-22 | 15:00 | 1 | Չի կայացվել | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2018-10-29 | 10:30 | 7 | |||
| Քրեական վերաքննիչ | 2018-08-27 | 10:00 | 1 | Կայացվել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2017-09-08 | 13:00 | 7 | Կայացել է |
ԵԿԴ/0219/01/17
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)
նախագահությամբ
դատավոր Ա.Ազարյանի
քարտուղարությամբ Լ.Հայրապետյանի
մասնակցությամբ՝
դատախազ Էդ.Արսենյանի
պաշտպան Ս.Հովհաննիսյանի
ամբաստանյալ Մ.Մուսոյանի
2018թ. օգոստոսի 27-ին, դատարանում՝ դռնփակ դատական նիստում, քննության առնելով ամբաստանյալ Մովսես Գրիգորի Մուսոյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2018թ. հուլիսի 11-ի որոշման դեմ մեղադրող Էդ.Արսենյանի վերաքննիչ բողոքը՝
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2016թ. դեկտեմբերի 9-ին «ԱԿԲԱ Կրեդիտ Ագրիկոլ Բանկ» ՓԲ ընկերությունը հաղորդում է տվել ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ մարմիններին այն մասին, որ բանկի հետ համագործակցող «Ինտերնացիոնալ մոթել սերվիզ» ՍՊ ընկերության հսկիչ-դրամարկղային մեքենայի միջոցով 2016թ. դեկտեմբերի 2-ից մինչև դեկտեմբերի 5-ն ընկած ժամանակահատվածում իրականացվել է 52.620.000 ՀՀ դրամի թվով 41 վճարման գործառնություն` առանց քարտի ներկայացման, որից 25.151.280 ՀՀ դրամը կանխիկացվել է ընկերության ընթացիկ հաշվից, սակայն ընկերության կողմից չի ներկայացվել արժանահավատ հիմնավորում գործառնությունների վերաբերյալ:
Դեպքի առթիվ ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 181-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 58200417 քրեական գործը։
Նշված քրեական գործով Մովսես Մուսոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 181-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված երկու հանցագործություններ կատարելու համար մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա «կազմակերպված խմբի կազմում, համակարգչային տեխնիկայի օգտագործմամբ «Կոնվերս Բանկ» և «ԱԿԲԱ-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկ» ՓԲ ընկերություններից հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերով գույք` 32.431.753 ՀՀ դրամի և 52.620.000 ՀՀ դրամի չափով, որպիսի գործողությունները դրսևորվել են հետևյալում.
2016 թվականի օգոստոսի 18-ից մինչև 22-ն ընկած ժամանակահատվածում հանդիպելով Հայաստան ժամանած ընկերոջ` ՌԴ քաղաքացի Սամվել Ակոպյանի հետ և իմանալով օտարերկրացիների քարտային հաշիվներից առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություններ կատարելու շուրջ նրա մտադրության մասին, դրա շուրջ համաձայնության է եկել նրա հետ և ընդգրկվել է Ակոպյանի ստեղծած հանցավոր կազմակերպված խմբի կազմում, համաձայն խմբի անդամների դերաբաշխման ստանձնելով հափշտակության համար պայմաններ ստեղծելու, հանցակիցների գործողությունները համակարգելու պարտավորությունը և խոստանալով գտնել կամ ստեղծել առևտրային կազմակերպություններ` ակտիվացնելով դրանց PՕՏ և ՀԴՄ տերմինալների բանկային քարտերով գործարքների ձեռքով մուտքագրման ծառայությունը։ Այդ առաջարկով Մովսես Մուսոյանը դիմել է «Վենեցիա» սրճարանը վարձակալությամբ շահագործող անհատ ձեռնարկատեր Գևորգ Թերզյանին, վստահեցնելով, որ հափշտակության արդյունքում փոխանցվող գումարներն ապահովագրված են լինելու և այդ կապակցությամբ հետգանձումային պահանջներ չեն ստացվելու, գայթակղել է գողոնից 20 տոկոս մասնաբաժնով և ստանալով վերջինիս համաձայնությունը, ծանոթացրել է Սամվել Ակոպյանի հետ:
Սամվել Ակոպյանի և Մովսես Մուսոյանի հետ գալով հանցավոր համաձայնության և ընդգրկվելով Ակոպյանի ստեղծած հանցավոր կազմակերպված խմբի կազմում, Մովսես Մուսոյանի ցուցումով Գևորգ Թերզյանն ակտիվացրել է վարձակալությամբ շահագործվող «Վենեցիա» սրճարանին «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության կողմից տրամադրված PՕՏ տերմինալի առանց քարտի ներկայացման գործարքներ կատարելու ծառայությունը և մուտքագրելով Սամվել Ակոպյանից ստացված բանկային քարտերի 16 նիշանոց համարները, դրանց վավերականության ժամկետները և CVC կամ CVV2 ծածկագրերը, «Կոնվերս բանկ» ՓԲԸ-ում բացված հաշվեհամարին ավստրալիական բանկերի հաճախորդների թվով 43 բանկային քարտերից փոխանցել և հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի` 32.431.753 դրամին համարժեք գումար, որից 40 տոկոսի չափով մասնաբաժինը հավասարաչափ կիսել է Մովսես Մուսոյանի հետ, իսկ մնացած 60 տոկոսը փոխանցել ՍամվելԱկոպյանին:
Այնուհետև, տեղեկանալով «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունում հափշաակված գումարի շուրջ ստացված հետգանձումային պահանջների մասին, Գևորգ Թերզյանը, հանցանքի բացահայտումից խուսափելու նպատակով, բանկում պարտավորվել է մարել կանխիկացված գումարը և այդ մասին իրազեկել է հանցակիցներին` Մովսես Մուսոյանին և Սամվել Ակոպյանին, ովքեր խոստացել են նույն եղանակով` այլ կազմակերպությունների միջոցով գումարներ հափշտակելով, մարել «Կոնվերս բանկ» ՓԲ ընկերությանը պատճառված վնասը:
Այդ նպատակով Մովսես Մուսոյանը խմբի կազմում որպես նոր անդամ ներգրավել է ծանոթին` Երևանի բնակիչ Էդուարդ Ավետիսյանին, առաջարկելով զբաղվել շինծու կազմակերպությունների ստեղծմամբ` խոստանալով հափշտակված գումարից 40 տոկոսի չափով մասնաբաժին, իսկ վերջինս, ի կատարումն ստանձնած պարտավորության, դիմել է նյութապես անապահով ՀՀ քաղաքացի Արթուր Հովհաննիսյանին` առաջարկելով նրա անվամբ ստեղծել շինծու ընկերություն և դրա ՀԴՄ-տերմինալի միջոցով օտարերկրացիների քարտային հաշիվներից կատարել առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություններ: Վերջինս հափշտակված գումարից մասնաբաժին ստանալու ակնկալիքով, Էդուարդ Ավետիսյանի ցուցումների համաձայն և նրա ուղեկցմամբ ՀՀ Տավուշի մարզի Կողբ գյուղի 14-րդ փողոցի տուն 34 հասցեով հիմնադրել է «Ինտերնացիոնալ մոթել սերվիզ» ՍՊ ընկերությունը, «ԱԿԲԱ-Կրեդիտ Ագրիկոլ Բանկ» ՓԲ ընկերությունում բացել ընթացիկ հաշիվ և կնքել «Առանց քարտի ներկայացման վճարումների մասին» համաձայնագիրը: Դրան զուգահեռ, ըստ պայմանավորվածության, հափշտակություն կատարելու նպատակով, Գևորգ Թերզյանը Մովսես Մուսոյանի ցուցումով Էգուարդ Ավետիսյանին է տրամադրել համակարգչային տեխնիկա հանդիսացող, «Գևորգ Թերզյան» ԱՁ անվամբ հաշվառված ՀԴՄ-տերմինալը, որից հետո, Էդուարդ Ավետիսյանը և Արթուր Հովհաննիսյանն այն վերագրանցել են «Ինտերնացիոնալ մոթել սերվիզ» ՍՊ ընկերության անվամբ` ակտիվացնելով ՀԴՄ-տերմինալի բանկային քարտերով գործարքների ձեռքով մուտքագրման ծառայությունը և սարքը փոխանցել են Գևորգ Թերզյանին, ով էլ ՀԴՄ-տերմինալը հանձնել է Մովսես Մուսոյանին: Այնուհետև կազմակերպված խմբի անդամները, ձեռքով մուտքագրելով Սամվել Ակոպյանից ստացված օտարերկրյա բանկերի հաճախորդների բանկային քարտերի 16 նիշանոց համարները, վավերականության ժամկետները և CVV2 ծածկագրերը, 2016թ. դեկտեմբերի 2-ից մինչև դեկտեմբերի 5-ն ընկած ժամանակահւստվածամ ավստրալիական բանկերի հաճախորդների բանկային թվով 42 քարտերից «ԱԿԲԱ-Կրեդիտ Ագրիկոլ Բանկ» ՓԲԸ-ում բացված հաշվին են փոխանցել և հափշտակել առանձնապես խոշոր չափերի` ընդհանուր 52.620.000 ՀՀ դրամին համարժեք գումար: 2016 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Արթուր Հովհաննիսյանը Էգուարդ Ավետիսյանի ցուցումով և ուղեկցությամբ գնացել է բանկ և հաշվից կանխիկացրել է 25.151.280 ՀՀ դրամը:
Հափշտակված գումարից ստանալով իր 4.500.000 ՀՀ դրամի չափով մասնաբաժինը, Արթուր Հովհաննիսյանը մնացածը հանձնել է Էդուարդ Ավետիսյանին, ով, պահելով իրեն հասանելիք 5.500.000 ՀՀ դրամը, մնացածը հանձնել է Գևորգ Թերզյանին: Որոշ ժամանակ անց տեղեկանալով բանկից, որ նշված գործարքները որակվել են կասկածելի և ստացվել են հետգանձման պահանջներ, հանցագործության հետքերը թաքցնելու և օտարերկրյա քարտապանների հաշվեհամարներից փոխանցումները որպես հյուրանոցում մատուցած ծառայությունների դիմաց վճարումներ ներկայացնելու նպատակով Էդուարդ Ավետիսյանն արտատպել է հանցակիցների կողմից իր էլեկտրոնային հասցեին ուղարկված Ավստրալիայի թվով 29 քաղաքացիների անձնագրերից պատճեները և նրանց անվամբ հյուրանոցային ծառայությունների մատուցման կեղծ պայմանագրեր, դրանք տվել է Արթուր Հովհաննիսյանին ստորագրելու և ՍՊԸ կնիքով վավերացնելու, որից հետո վերջինս դրանք ներկայացրել է բանկ` ի հիմնավորումն կատարված գործարքների:
Բացի դրանից, կազմակերպված հանցավոր խմբի անդամները ձեռնամուխ են եղել նոր շինծու կազմակերպություն ստեղծելուն և այդ նպատակով Էգուարդ Ավետիսյանն Արթուր Հովհաննիսյանի միջոցով դիմել է վերջինիս ծանոթին` Հակոբ Հակոբյանին, ով վարձատրություն ստանալու ակնկալիքով հիմնադրել է «ՀՀԳ Ինտերնեյշնլ» ՍՊ ընկերությունը, «Կոնվերս բանկ» ՓԲ ընկերությունում բացել է ընթացիկ հաշիվ, Արթուր Հովհաննիսյանի միջոցով ստացել է Էդուարդ Ավետիսյանի փոխանցած ՀԴՄ-տերմինալը` այն կազմակերպության անունով վերագրանցելու և «Առանց քարտի ներկայացման վճարումների մասին» համաձայնագիր կնքելու նպատակով, սակայն խմբի անդամները նոր հանցագործությունն ավարտին չեն հասցրել կամքից անկախ հանգամանքներով, քանի որ Արթուր Հովհաննիսյանը ձերբակալվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից»:
Մովսես Մուսոյանը ձերբակալվել է 2017թ. մարտի 1-ին:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի համապատասխան որոշումներով Մովսես Մուսոյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը, այնուհետև այն պարբերաբար երկարացվել է 2 ամիս ժամկետով:
2017թ. օգոստոսի 17-ին Մովսես Գրիգորի Մուսոյանի, Գևորգ Սամվելի Թերզյանի և Էդուարդ Արշավիրի Ավետիսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 181-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով, ինչպես նաև Արթուր Արարատի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-181-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով քրեական գործն ընդունվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի վարույթ:
2018թ. հուլիսի 11-ի դատական նիստի ընթացքում ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանի պաշտպան Սամվել Հովհաննիսյանը միջնորդություն է ներկայացրել` իր պաշտպանյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը գրավով փոխարինելու մասին։
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2018թ. հուլիսի 11-ի որոշմամբ պաշտպան Սամվել Հովհաննիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է. ամբաստանյալ Մովսես Գրիգորի Մուսոյանի նկատմամբ գրավի կիրառումը ճանաչվել է թույլատրելի, և գրավի չափ է սահմանվել 3.000.000 ՀՀ դրամ գումարը:
2018թ. հուլիսի 20-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է առաջին ատյանի վերոհիշյալ որոշման դեմ գործով մեղադրող` ՀՀ գլխավոր դատախազության հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության նկատմամբ հսկողության վարչության դատախազ Էդ.Արսենյանի վերաքննիչ բողոքը:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Դատախազ Էդ.Արսենյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանին նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը կիրառելու հետևանքով թույլ է տրվել դատական սխալ:
Այսպես.
Առաջին ատյանի դատարանը, քննարկելով ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանի պաշտպան Սամվել Հովհաննիսյանի միջնորդությունը, հանգել է անհիմն հետևության, որ ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանի պատշաճ վարքագիծը և արդարադատությանը չխոչընդոտելը հնարավոր է ապահովել նաև կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավի կիրառմամբ, և վերջինիս գրավով ազատ արձակելը ճանաչել է թույլատրելի։
Առաջին ատյանի դատարանն իր որոշման պատճառաբանական մասում արձանագրել է, որ հաշվի առնելով ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանին վերագրվող արարքի գույքային բնույթը և այն, որ ամբաստանյալը շուրջ 1 տարի 4 ամիս գտնվում է անազատության մեջ, ուստի գրավի գումարի ողջամիտ չափ սահմանելու պարագայում ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքն այլևս կգերակայի հանրային շահի նկատմամբ, և դատարանում ամբաստանյալի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր կլինի ապահովել կալանավորման այլընտրանքային տարատեսակ գրավի կիրառմամբ։
Առաջին ատյանի դատարանը հանգել է սխալ հետևության և կայացրել է ոչ պատճառաբանված ու անհիմն որոշում։
Վերլուծելով սույն գործի փաստական հանգամանքները, կալանավորման և գրավի կիրառման իրավաչափությունը` կարելի է փաստել, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից Մովսես Մուսոյանի նկատմամբ կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը կիրառվել է դատավարական իրավունքի կոպիտ խախտմամբ, բացի այդ, դեռևս առկա են վերջինիս կալանքի տակ պահելու հիմքերը, կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը բավարար չէ նրա պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար։
Առաջին ատյանի դատարանն իր 11.07.2018թ. որոշման մեջ որպես ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու հիմքեր ընդամենը նշել է, որ վերջինս շուրջ 1 տարի 4 ամիս գտնվում է անազատության մեջ և կատարել է գույքային բնույթի հանցագործություն։
Վկաներից բացի դեռևս հարցաքննված չեն նաև ազատության մեջ գտնվող մյուս երկու ամբաստանյալները, որոնք ըստ էության հանդիսացել են կազմակերպված խմբի անդամներ, նախաքննության փուլում տվել են իրենց կողմից կատարված հանցանքների վերաբերյալ խոստովանական ցուցմունքներ, որպիսի պայմաններում առկա է ողջամիտ ենթադրություն առ այն, որ Մովսես Մուսոյանը, ազատության մեջ մնալով, կարող է անօրինական ազդեցություն գործադրել նրանց վրա և այդպիսով խոչընդոտել դատարանում նշված քրեական գործի քննությանը։
Դատախազը նշել է նաև, որ 2018թ. հուլիսի 11-ի որոշումը կայացնելիս առաջին ատյանի դատարանի կողմից որևէ անդրադարձ չի կատարվել նաև ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանին մեղսագրվող արարքների բարձր հանրային վտանգավորությունը, վերագրված արարքներում նրա դերակատարությանը և նրա անձը բնութագրող տվյալներին: Դատարանի կողմից հաշվի չի առնվել այն հանգամանքը, որ Մովսես Մուսոյանը համաձայն կազմակերպված խմբի անդամների դերաբաշխման` ստանձնել է հափշտակության համար պայմաններ ստեղծելու, հանցակիցների գործողությունները համակարգելու պարտավորությունը և խոստացել է գտնել կամ ստեղծել առևտրային կազմակերպություններ` ակտիվացնելով դրանց PՕՏ և ՀԴՄ-տերմինալների բանկային քարտերով գործարքների ձեռքով մուտքագրման ծառայությունը։ Այդ առաջարկով Մովսես Մուսոյանը դիմել է «Վենեցիա» սրճարանը վարձակալությամբ շահագործող անհատ ձեռնարկատեր Գևորգ Թերզյանին, վստահեցնելով, որ հափշտակության արդյունքում փոխանցվող գումարներն ապահովագրված են լինելու, և այդ կապակցությամբ հետգանձումային պահանջներ չեն ստացվելու, գայթակղել է գողոնից 20 տոկոս մասնաբաժնով և ստանալով վերջինիս համաձայնությունը, ծանոթացրել է Սամվել Ակոպյանի հետ։ Մովսես Մուսոյանի ցուցումով Գևորգ Թերզյանն ակտիվացրել է վարձակալությամբ շահագործվող «Վենեցիա» սրճարանին «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության կողմից տրամադրված PՕՏ-տերմինալի առանց քարտի ներկայացման գործարքներ կատարելու ծառայությունը և մուտքագրելով Սամվել Ակոպյանից ստացված բանկային քարտերի 16 նիշանոց համարները, դրանց վավերականության ժամկետները և CVC կամ CVV2 ծածկագրերը, «Կոնվերս բանկ» ՓԲ ընկերությունում բացված հաշվեհամարին ավստրալիական բանկերի հաճախորդների թվով 43 բանկային քարտերից փոխանցել և հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի` 32.431.753 դրամին համարժեք գումար, որից 40 տոկոսի չափով մասնաբաժինը հավասարաչափ կիսել է Մովսես Մուսոյանի հետ, իսկ մնացած 60 տոկոսը փոխանցել Սամվել Ակոպյանին։ Առաջին հանցանքը բարեհաջող ավարտին հասցնելուց հետո կազմակերպված խմբի անդամները շարունակել են իրենց հանցավոր գործունեությունը։ Այդ նպատակով Մովսես Մուսոյանը խմբի կազմում որպես նոր անդամ ներգրավել է ծանոթին` Երևանի բնակիչ Էդուարդ Ավետիսյանին, առաջարկելով զբաղվել շինծու կազմակերպությունների ստեղծմամբ` խոստանալով հափշտակված գումարից 40 տոկոսի չափով մասնաբաժին, իսկ վերջինս, ի կատարումն ստանձնած պարտավորության, դիմել է նյութապես անապահով ՀՀ քաղաքացի Արթուր Հովհաննիսյանին` առաջարկելով նրա անվամբ ստեղծել շինծու ընկերություն և դրա ՀԴՄ-տերմինալի միջոցով օտարերկրացիների քարտային հաշիվներից կատարել առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություններ: Գևորգ Թերզյանը Մովսես Մուսոյանի ցուցումով Էդուարդ Ավետիսյանին է տրամադրել համակարգչային տեխնիկա հանդիսացող, «Գևորգ Թերզյան» ԱՁ անվամբ հաշվառված ՀԴՄ-տերմինալը, որից հետո, Էդուարդ Ավետիսյանը և Արթուր Հովհաննիսյանն այն վերագրանցել են «Ինտերնացիոնալ մոթել սերվիզ» ՍՊ ընկերության անվամբ` ակտիվացնելով ՀԴՄ-տերմինալի բանկային քարտերով գործարքների ձեռքով մուտքագրման ծառայությունը և սարքը փոխանցել են Գևորգ Թերզյանին, ով էլ ՀԴՄ-տերմինալը հանձնել է Մովսես Մուսոյանին: Այնուհետև կազմակերպված խմբի անդամները, ձեռքով մուտքագրելով Սամվել Ակոպյանից ստացված օտարերկրյա բանկերի հաճախորդների բանկային քարտերի 16 նիշանոց համարները, վավերականության ժամկետները և CVV2 ծածկագրերը, 2016թ. դեկտեմբերի 2-ից մինչև դեկտեմբերի 5-ն ընկած ժամանակահատվածում ավստրալիական բանկերի հաճախորդների բանկային թվով 42 քարտերից «ԱԿԲԱ-Կրեդիտ Ագրիկոլ Բանկ» ՓԲ ընկերությունում բացված հաշվին են փոխանցել և հափշտակել առանձնապես խոշոր չափերի` ընդհանուր 52.620.000 ՀՀ դրամին համարժեք գումար։ 2016թ. դեկտեմբերի 5-ին Արթուր Հովհաննիսյանը Էդուարդ Ավետիսյանի ցուցումով և ուղեկցությամբ գնացել է բանկ և հաշվից կանխիկացրել է 25.151.280 ՀՀ դրամը:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել այն մասին, որ կալանավորման օրինականության և հիմնավորվածության ապահովման տեսանկյունից կարևոր է, թե ամբաստանյալի նկատմամբ ինչ հիմքով է կալանավորումը կիրառվել որպես խափանման միջոց, և արդյոք տվյալ դեպքում գրավը, որպես կալանավորման այլընտրանք, կարող է գործուն երաշխիք հանդիսանալ տվյալ հիմքի չեզոքացման համար:
Նշվածի կապակցությամբ հարկ է հստակ արձանագրել, որ 2018թ. հուլիսի 11-ի որոշման կայացման պահին ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու բոլոր հիմքերը շարունակել են առկա լինել, իսկ ընդամենը 3.000.000 ՀՀ դրամի չափով գրավի կիրառումն ուղղակի չի կարող գործուն երաշխիք հանդիսանալ 85.051.753 ՀՀ դրամի հափշտակության կատարման մեջ մեղադրվող անձի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար:
Այսպիսով, Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը, խախտելով դատավարական իրավունքի նշված նորմերը, հաշվի չառնելով, որ ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանը ազատ արձակվելու դեպքում կարող է խոչընդոտել գործով ճշմարտության բացահայտմանը և արդարադատության իրականացմանը, ամբաստանյալի նկատմամբ կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավի կիրառումն անթույլատրելի ճանաչելու բավարար հիմքերի առկայության պայմաններում վերջինիս նկատմամբ կիրառել է նշված խափանման միջոցը, թույլ է տվել դատական սխալ` դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտում, որը խոչընդոտում է գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտմանը, կարող է ազդել գործի ելքի վրա։
Ելնելով վերոգրյալից` բողոքաբերը խնդրել է. «Բեկանել թիվ ԵԿԴ/0219/01/17 քրեական գործով ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանի նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը կիրառելու մասին Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 11.07.2018թ. որոշումը և ամբաստանյալին կալանքից գրավով ազատելը ճանաչել անթույլատրելի»:
Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
Դատական նիստի ընթացքում դատախազ Էդ.Արսենյանը վերոհիշյալ հիմնավորումներով պնդեց վերաքննիչ բողոքը` խնդրելով այն բավարարել:
Պաշտպան Ս.Հովհաննիսյանն առարկեց բողոքի դեմ` նշելով, որ առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտն օրինական է և հիմնավորված, քանի որ առկա են ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանին կալանքից գրավով ազատելու հիմքերը:
Ամբաստանյալ Մ.Մուսոյանը միացավ պաշտպանին:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Լսելով դատախազի հիմնավորումները, ինչպես նաև պաշտպանի և ամբաստանյալի առարկությունները, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ ներկայացված բողոքը պետք է մերժել, իսկ առաջին ատյանի դատարանի որոշումը պետք է թողնել անփոփոխ` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Դատարանը (…) խափանման միջոց կարող [է] կիրառել միայն այն դեպքում, երբ քրեական գործով ձեռք բերված նյութերը բավարար հիմք են տալիս ենթադրելու, որ կասկածյալը կամ մեղադրյալը կարող է՝
1) թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից.
2) խոչընդոտել մինչդատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանը՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու, գործի համար նշանակություն ունեցող նյութերը թաքցնելու կամ կեղծելու, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կանչով առանց հարգելի պատճառների չներկայանալու կամ այլ ճանապարհով.
3) կատարել քրեական օրենքով չթույլատրված արարք.
4) խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և նշանակված պատիժը կրելուց.
5) խոչընդոտել դատարանի դատավճռի կատարմանը»։
2018թ. հունվարի 16-ին ընդունված և 2018թ. փետրվարի 10-ին ուժի մեջ մտած «Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքի 16-րդ հոդվածի համաձայն` «Օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 2-րդ մասը շարադրել հետևյալ խմբագրությամբ.
«2. Կալանավորումը և դրա այլընտրանքային խափանման միջոցը մեղադրյալի նկատմամբ կարող են կիրառվել միայն այնպիսի հանցագործության համար, որի համար նախատեսվող ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը մեկ տարուց ավելի է, և երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի համաձայն՝ «Խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտության և կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ դրա տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս հաշվի [է] առնվում վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Դատարանը, համապատասխան շարժառիթները շարադրելով, իրավունք ունի մեղադրյալին կալանքից գրավով ազատելը ճանաչել անթույլատրելի առանձին դեպքերում, մասնավորապես, եթե հայտնի չէ մեղադրյալի անձը, նա չունի մշտական բնակության վայր կամ փորձել է թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից»։
Կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոցի՝ գրավի կիրառելիության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ա.Ավետիսյանի գործով որոշմամբ` իրավական դիրքորոշում հայտնելով առ այն, որ «(…) [Ա]նձին կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտության հիմնավորումը կարող է դրվել գրավի կիրառումը մերժելու պատճառաբանության հիմքում` պայմանով, որ այդ պատճառաբանությունը հիմնված լինի գործով առկա փաստական տվյալների վրա (…)։
(…) Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջի վերաբերյալ արված իրավական մեկնաբանություններում չի արգելվում չնշված առանձին դեպքերում անձին երաշխիքով ազատ արձակելը ճանաչել անթույլատրելի. մասնավորապես, երբ առկա է անձի կողմից թաքնվելու կամ գործով ճշմարտությունը բացահայտելու ընթացքին միջամտելու վտանգ, կամ երբ դա անհրաժեշտ է հանցագործությունը կանխելու կամ հասարակական կարգի պահպանությունն իրականացնելու համար։
(…) Այդ առումով Եվրոպական կոնվենցիային չի հակասում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 2-րդ մասի այն դրույթը, որ դատարանը, համապատասխան շարժառիթները շարադրելով, իրավունք ունի մեղադրյալին կալանքից գրավով ազատելն առանձին դեպքերում ճանաչել անթույլատրելի։ (…)
[Գ]րավի կիրառման անթույլատրելիության հարցը պետք է քննարկվի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի համատեքստում, որտեղ նշված են խափանման միջոց կիրառելու այլ հիմքեր, այդ թվում նաև` մինչդատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանը խոչընդոտելու հիմքը» (տե՛ս Ա.Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2008 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԱՎԴ/0022/06/08 որոշման 34-36-րդ կետերը)։
Կալանքը գրավով փոխարինելու հարցը լուծելիս անձին մեղսագրվող արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը պատշաճ գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ս.Մարգարյանի գործով որոշման մեջ և իրավական դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) [Գ]րավի թույլատրելիության հարցի լուծման ժամանակ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով սահմանված՝ մեղադրյալին վերագրվող արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը գնահատելիս դատարանը պետք է գործով ներկայացված տվյալների հիման վրա պարզի մեղադրյալին վերագրվող հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, իսկ հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։ Այլ խոսքով՝ (…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման հավանականությունը գնահատելիս և, հետևաբար, դրա հիման վրա մեղադրյալի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելիս դատարանը, ի թիվս այլոց, պետք է պատշաճ գնահատման ենթարկի մեղսագրվող արարքի կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը բնութագրող այլ հանգամանքները։
[Վ]երոնշյալ հանգամանքներն էական նշանակություն ունեն մեղադրյալի անձի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար։ Ուստի, առանց դրանք գործի նյութերից բխող մյուս տվյալների հետ համադրված վերլուծության և գնահատման ենթարկելու, հնարավոր չէ հիմնավորված ենթադրություն անել մեղադրյալի հետագա վարքագծի վերաբերյալ, հետևաբար հնարավոր չէ նաև օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում կայացնել անձի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ (…)» (տե՛ս Ս.Մարգարյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵԷԴ/0138/06/13 որոշման 14-րդ կետը)։
Զարգացնելով գրավի թույլատրելիության վերաբերյալ իր նախադեպային իրավունքը՝ Վճռաբեկ դատարանը Դ.Վարդանյանի գործով որոշմամբ արձանագրել է. «(...) [Մ]եղադրյալին կալանքից գրավով ազատելու հարցը քննարկելիս դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն այն հանգամանքին, թե մեղադրյալի նկատմամբ ինչ հիմքով է կալանավորումը կիրառվել որպես խափանման միջոց, և արդյոք տվյալ դեպքում գրավը՝ որպես կալանավորման այլընտրանք, կարող է գործուն երաշխիք հանդիսանալ տվյալ հիմքի չեզոքացման համար։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը վկայում է, որ Եվրոպական դատարանը մշակել է հանցագործության համար մեղադրվող անձին մինչև դատավճիռը կալանքի տակ պահելու համար ընդունելի չորս հիմնական հիմքեր. մեղադրյալի՝ դատաքննությանը չներկայանալու վտանգը (տե՛ս Stogmuller v. Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 15), վտանգը, որ մեղադրյալն ազատ արձակվելու դեպքում կխոչընդոտի արդարադատության իրականացմանը (տե՛ս Wemhoff v. Germany, 1968 թվականի հունիսի 27, ¢ 14) կամ կկատարի նոր հանցանքներ (տե՛ս Matznetter v Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 9) կամ կկատարի հասարակական անկարգություններ (տե՛ս Letellier v. France, 1991 թվականի հունիսի 26, ¢ 51)։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասում ըստ էության նախատեսված են նշված հիմքերը, որոնցից յուրաքանչյուրի առկայությունը կալանավորման պայմանների հետ միասին ինքնին հիմք է անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու համար։
Միևնույն ժամանակ «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասում ամրագրված իրավանորմի ուսումնասիրությունից հետևում է, որ անձի կալանավորման հարցը լուծելիս իրավասու դատարանները լիազորված են քննարկել դատաքննությանը մեղադրյալի ներկայանալը երաշխավորող այլընտրանքային միջոցների կիրառման հնարավորությունը։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 1-ին մասի հիման վրա այդպիսի միջոց է գրավը։ (…)
[Գ]րավը քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից մեղադրյալի թաքնվելու վտանգը չեզոքացնելու երաշխիք է, և համապատասխան հիմքերի առկայության դեպքում իրավասու դատարանի կողմից կարող է կիրառվել վարույթն իրականացնող մարմնի տրամադրության տակ մեղադրյալի գտնվելն ապահովելու նպատակով (տե՛ս Դ.Վարդանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԱՔԴ/0056/06/14 որոշման 16-րդ կետը)։
Սույն դատական գործի նյութերի ուսումնասիրությամբ պարզվել է, որ վիճարկվող դատական ակտը կայացնելիս առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանը մեկ տարի չորս ամիս գտնվում է կալանքի տակ:
Առաջին ատյանի դատարանը` հաշվի առնելով դատաքննության տվյալ փուլը, ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանին վերագրվող արարքի գույքային բնույթը, միաժամանակ ամբաստանյալին տևական ժամանակ անազատության մեջ պահելու հանգամանքները, փաստել է, որ գրավի ողջամիտ չափ սահմանելու պարագայում ամբաստանյալի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքն այլևս կգերակայի հանրային շահի նկատմամբ և դատարանում ամբաստանյալի պատշաճ վարքագիծը` վարույթն իրականացնող մարմնի ներկայանալը և արդարադատությանը չխոչընդոտելը հնարավոր կլինի ապահովել կալանավորման այլընտրանքային տարատեսակ գրավի կիրառմամբ:
Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի է առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումը, քանի որ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ առաջին ատյանի դատարանը տվյալ դեպքում չի արձանագրել այնպիսի ծանրակշիռ փաստական տվյալներ, որոնք բացառում են ազատության մեջ մնալու դեպքում ամբաստանյալի պատշաճ վարքագծի ապահովման հնարավորությունը:
Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ անհիմն է բողոքաբերի այն պնդումը, համաձայն որի՝ մնալով ազատության մեջ ամբաստանյալը կարող է խոչընդոտել գործի քննությանը՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու եղանակով:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից արձանագրած փաստական տվյալների առկայության պայմաններում ամբաստանյալին շարունակական կերպով կալանքի տակ պահելու պարագայում կխախտվի հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքների միջև արդարացի հավասարակշռությունը, ինչն իր հերթին կհանգեցնի ամբաստանյալի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքի անհարկի սահմանափակման:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերը շարադրված հիմնավորումներով առաջին ատյանի դատարանը` ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու հարցում, հանգել է իրավաչափ հետևության, քանի որ գրավն ի զորու է կանխել նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը:
Վերաքննիչ դատարանը միաժամանակ գտնում է, որ վիճարկվող դատական ակտը կայացնելիս, առաջին ատյանի դատարանի կողմից քրեադատավարական նորմերի խախտումներ, որոնք ազդել կամ կարող էին ազդել ճիշտ դատական ակտ կայացնելու վրա, թույլ չեն տրվել:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ բերված վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 135-րդ, 143-րդ, 288-289-րդ, 387-րդ, 394-րդ և 412-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը՝
ՈՐՈՇԵՑ
Դատախազ Էդ.Արսենյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել` Մովսես Գրիգորի Մուսոյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2018թ. հուլիսի 11-ի որոշումը թողնելով անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու պահից տասնհինգօրյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԱԶԱՐՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)
նախագահությամբ
դատավոր Ա.Ազարյանի
քարտուղարությամբ Լ.Հայրապետյանի
մասնակցությամբ՝
դատախազ Էդ.Արսենյանի
պաշտպան Ս.Հովհաննիսյանի
ամբաստանյալ Մ.Մուսոյանի
2018թ. օգոստոսի 27-ին, դատարանում՝ դռնփակ դատական նիստում, քննության առնելով ամբաստանյալ Մովսես Գրիգորի Մուսոյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2018թ. հուլիսի 11-ի որոշման դեմ մեղադրող Էդ.Արսենյանի վերաքննիչ բողոքը՝
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2016թ. դեկտեմբերի 9-ին «ԱԿԲԱ Կրեդիտ Ագրիկոլ Բանկ» ՓԲ ընկերությունը հաղորդում է տվել ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ մարմիններին այն մասին, որ բանկի հետ համագործակցող «Ինտերնացիոնալ մոթել սերվիզ» ՍՊ ընկերության հսկիչ-դրամարկղային մեքենայի միջոցով 2016թ. դեկտեմբերի 2-ից մինչև դեկտեմբերի 5-ն ընկած ժամանակահատվածում իրականացվել է 52.620.000 ՀՀ դրամի թվով 41 վճարման գործառնություն` առանց քարտի ներկայացման, որից 25.151.280 ՀՀ դրամը կանխիկացվել է ընկերության ընթացիկ հաշվից, սակայն ընկերության կողմից չի ներկայացվել արժանահավատ հիմնավորում գործառնությունների վերաբերյալ:
Դեպքի առթիվ ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 181-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 58200417 քրեական գործը։
Նշված քրեական գործով Մովսես Մուսոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 181-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված երկու հանցագործություններ կատարելու համար մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա «կազմակերպված խմբի կազմում, համակարգչային տեխնիկայի օգտագործմամբ «Կոնվերս Բանկ» և «ԱԿԲԱ-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկ» ՓԲ ընկերություններից հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերով գույք` 32.431.753 ՀՀ դրամի և 52.620.000 ՀՀ դրամի չափով, որպիսի գործողությունները դրսևորվել են հետևյալում.
2016 թվականի օգոստոսի 18-ից մինչև 22-ն ընկած ժամանակահատվածում հանդիպելով Հայաստան ժամանած ընկերոջ` ՌԴ քաղաքացի Սամվել Ակոպյանի հետ և իմանալով օտարերկրացիների քարտային հաշիվներից առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություններ կատարելու շուրջ նրա մտադրության մասին, դրա շուրջ համաձայնության է եկել նրա հետ և ընդգրկվել է Ակոպյանի ստեղծած հանցավոր կազմակերպված խմբի կազմում, համաձայն խմբի անդամների դերաբաշխման ստանձնելով հափշտակության համար պայմաններ ստեղծելու, հանցակիցների գործողությունները համակարգելու պարտավորությունը և խոստանալով գտնել կամ ստեղծել առևտրային կազմակերպություններ` ակտիվացնելով դրանց PՕՏ և ՀԴՄ տերմինալների բանկային քարտերով գործարքների ձեռքով մուտքագրման ծառայությունը։ Այդ առաջարկով Մովսես Մուսոյանը դիմել է «Վենեցիա» սրճարանը վարձակալությամբ շահագործող անհատ ձեռնարկատեր Գևորգ Թերզյանին, վստահեցնելով, որ հափշտակության արդյունքում փոխանցվող գումարներն ապահովագրված են լինելու և այդ կապակցությամբ հետգանձումային պահանջներ չեն ստացվելու, գայթակղել է գողոնից 20 տոկոս մասնաբաժնով և ստանալով վերջինիս համաձայնությունը, ծանոթացրել է Սամվել Ակոպյանի հետ:
Սամվել Ակոպյանի և Մովսես Մուսոյանի հետ գալով հանցավոր համաձայնության և ընդգրկվելով Ակոպյանի ստեղծած հանցավոր կազմակերպված խմբի կազմում, Մովսես Մուսոյանի ցուցումով Գևորգ Թերզյանն ակտիվացրել է վարձակալությամբ շահագործվող «Վենեցիա» սրճարանին «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության կողմից տրամադրված PՕՏ տերմինալի առանց քարտի ներկայացման գործարքներ կատարելու ծառայությունը և մուտքագրելով Սամվել Ակոպյանից ստացված բանկային քարտերի 16 նիշանոց համարները, դրանց վավերականության ժամկետները և CVC կամ CVV2 ծածկագրերը, «Կոնվերս բանկ» ՓԲԸ-ում բացված հաշվեհամարին ավստրալիական բանկերի հաճախորդների թվով 43 բանկային քարտերից փոխանցել և հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի` 32.431.753 դրամին համարժեք գումար, որից 40 տոկոսի չափով մասնաբաժինը հավասարաչափ կիսել է Մովսես Մուսոյանի հետ, իսկ մնացած 60 տոկոսը փոխանցել ՍամվելԱկոպյանին:
Այնուհետև, տեղեկանալով «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունում հափշաակված գումարի շուրջ ստացված հետգանձումային պահանջների մասին, Գևորգ Թերզյանը, հանցանքի բացահայտումից խուսափելու նպատակով, բանկում պարտավորվել է մարել կանխիկացված գումարը և այդ մասին իրազեկել է հանցակիցներին` Մովսես Մուսոյանին և Սամվել Ակոպյանին, ովքեր խոստացել են նույն եղանակով` այլ կազմակերպությունների միջոցով գումարներ հափշտակելով, մարել «Կոնվերս բանկ» ՓԲ ընկերությանը պատճառված վնասը:
Այդ նպատակով Մովսես Մուսոյանը խմբի կազմում որպես նոր անդամ ներգրավել է ծանոթին` Երևանի բնակիչ Էդուարդ Ավետիսյանին, առաջարկելով զբաղվել շինծու կազմակերպությունների ստեղծմամբ` խոստանալով հափշտակված գումարից 40 տոկոսի չափով մասնաբաժին, իսկ վերջինս, ի կատարումն ստանձնած պարտավորության, դիմել է նյութապես անապահով ՀՀ քաղաքացի Արթուր Հովհաննիսյանին` առաջարկելով նրա անվամբ ստեղծել շինծու ընկերություն և դրա ՀԴՄ-տերմինալի միջոցով օտարերկրացիների քարտային հաշիվներից կատարել առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություններ: Վերջինս հափշտակված գումարից մասնաբաժին ստանալու ակնկալիքով, Էդուարդ Ավետիսյանի ցուցումների համաձայն և նրա ուղեկցմամբ ՀՀ Տավուշի մարզի Կողբ գյուղի 14-րդ փողոցի տուն 34 հասցեով հիմնադրել է «Ինտերնացիոնալ մոթել սերվիզ» ՍՊ ընկերությունը, «ԱԿԲԱ-Կրեդիտ Ագրիկոլ Բանկ» ՓԲ ընկերությունում բացել ընթացիկ հաշիվ և կնքել «Առանց քարտի ներկայացման վճարումների մասին» համաձայնագիրը: Դրան զուգահեռ, ըստ պայմանավորվածության, հափշտակություն կատարելու նպատակով, Գևորգ Թերզյանը Մովսես Մուսոյանի ցուցումով Էգուարդ Ավետիսյանին է տրամադրել համակարգչային տեխնիկա հանդիսացող, «Գևորգ Թերզյան» ԱՁ անվամբ հաշվառված ՀԴՄ-տերմինալը, որից հետո, Էդուարդ Ավետիսյանը և Արթուր Հովհաննիսյանն այն վերագրանցել են «Ինտերնացիոնալ մոթել սերվիզ» ՍՊ ընկերության անվամբ` ակտիվացնելով ՀԴՄ-տերմինալի բանկային քարտերով գործարքների ձեռքով մուտքագրման ծառայությունը և սարքը փոխանցել են Գևորգ Թերզյանին, ով էլ ՀԴՄ-տերմինալը հանձնել է Մովսես Մուսոյանին: Այնուհետև կազմակերպված խմբի անդամները, ձեռքով մուտքագրելով Սամվել Ակոպյանից ստացված օտարերկրյա բանկերի հաճախորդների բանկային քարտերի 16 նիշանոց համարները, վավերականության ժամկետները և CVV2 ծածկագրերը, 2016թ. դեկտեմբերի 2-ից մինչև դեկտեմբերի 5-ն ընկած ժամանակահւստվածամ ավստրալիական բանկերի հաճախորդների բանկային թվով 42 քարտերից «ԱԿԲԱ-Կրեդիտ Ագրիկոլ Բանկ» ՓԲԸ-ում բացված հաշվին են փոխանցել և հափշտակել առանձնապես խոշոր չափերի` ընդհանուր 52.620.000 ՀՀ դրամին համարժեք գումար: 2016 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Արթուր Հովհաննիսյանը Էգուարդ Ավետիսյանի ցուցումով և ուղեկցությամբ գնացել է բանկ և հաշվից կանխիկացրել է 25.151.280 ՀՀ դրամը:
Հափշտակված գումարից ստանալով իր 4.500.000 ՀՀ դրամի չափով մասնաբաժինը, Արթուր Հովհաննիսյանը մնացածը հանձնել է Էդուարդ Ավետիսյանին, ով, պահելով իրեն հասանելիք 5.500.000 ՀՀ դրամը, մնացածը հանձնել է Գևորգ Թերզյանին: Որոշ ժամանակ անց տեղեկանալով բանկից, որ նշված գործարքները որակվել են կասկածելի և ստացվել են հետգանձման պահանջներ, հանցագործության հետքերը թաքցնելու և օտարերկրյա քարտապանների հաշվեհամարներից փոխանցումները որպես հյուրանոցում մատուցած ծառայությունների դիմաց վճարումներ ներկայացնելու նպատակով Էդուարդ Ավետիսյանն արտատպել է հանցակիցների կողմից իր էլեկտրոնային հասցեին ուղարկված Ավստրալիայի թվով 29 քաղաքացիների անձնագրերից պատճեները և նրանց անվամբ հյուրանոցային ծառայությունների մատուցման կեղծ պայմանագրեր, դրանք տվել է Արթուր Հովհաննիսյանին ստորագրելու և ՍՊԸ կնիքով վավերացնելու, որից հետո վերջինս դրանք ներկայացրել է բանկ` ի հիմնավորումն կատարված գործարքների:
Բացի դրանից, կազմակերպված հանցավոր խմբի անդամները ձեռնամուխ են եղել նոր շինծու կազմակերպություն ստեղծելուն և այդ նպատակով Էգուարդ Ավետիսյանն Արթուր Հովհաննիսյանի միջոցով դիմել է վերջինիս ծանոթին` Հակոբ Հակոբյանին, ով վարձատրություն ստանալու ակնկալիքով հիմնադրել է «ՀՀԳ Ինտերնեյշնլ» ՍՊ ընկերությունը, «Կոնվերս բանկ» ՓԲ ընկերությունում բացել է ընթացիկ հաշիվ, Արթուր Հովհաննիսյանի միջոցով ստացել է Էդուարդ Ավետիսյանի փոխանցած ՀԴՄ-տերմինալը` այն կազմակերպության անունով վերագրանցելու և «Առանց քարտի ներկայացման վճարումների մասին» համաձայնագիր կնքելու նպատակով, սակայն խմբի անդամները նոր հանցագործությունն ավարտին չեն հասցրել կամքից անկախ հանգամանքներով, քանի որ Արթուր Հովհաննիսյանը ձերբակալվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից»:
Մովսես Մուսոյանը ձերբակալվել է 2017թ. մարտի 1-ին:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի համապատասխան որոշումներով Մովսես Մուսոյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը, այնուհետև այն պարբերաբար երկարացվել է 2 ամիս ժամկետով:
2017թ. օգոստոսի 17-ին Մովսես Գրիգորի Մուսոյանի, Գևորգ Սամվելի Թերզյանի և Էդուարդ Արշավիրի Ավետիսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 181-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով, ինչպես նաև Արթուր Արարատի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-181-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով քրեական գործն ընդունվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի վարույթ:
2018թ. հուլիսի 11-ի դատական նիստի ընթացքում ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանի պաշտպան Սամվել Հովհաննիսյանը միջնորդություն է ներկայացրել` իր պաշտպանյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը գրավով փոխարինելու մասին։
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2018թ. հուլիսի 11-ի որոշմամբ պաշտպան Սամվել Հովհաննիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է. ամբաստանյալ Մովսես Գրիգորի Մուսոյանի նկատմամբ գրավի կիրառումը ճանաչվել է թույլատրելի, և գրավի չափ է սահմանվել 3.000.000 ՀՀ դրամ գումարը:
2018թ. հուլիսի 20-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է առաջին ատյանի վերոհիշյալ որոշման դեմ գործով մեղադրող` ՀՀ գլխավոր դատախազության հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության նկատմամբ հսկողության վարչության դատախազ Էդ.Արսենյանի վերաքննիչ բողոքը:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Դատախազ Էդ.Արսենյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանին նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը կիրառելու հետևանքով թույլ է տրվել դատական սխալ:
Այսպես.
Առաջին ատյանի դատարանը, քննարկելով ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանի պաշտպան Սամվել Հովհաննիսյանի միջնորդությունը, հանգել է անհիմն հետևության, որ ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանի պատշաճ վարքագիծը և արդարադատությանը չխոչընդոտելը հնարավոր է ապահովել նաև կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավի կիրառմամբ, և վերջինիս գրավով ազատ արձակելը ճանաչել է թույլատրելի։
Առաջին ատյանի դատարանն իր որոշման պատճառաբանական մասում արձանագրել է, որ հաշվի առնելով ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանին վերագրվող արարքի գույքային բնույթը և այն, որ ամբաստանյալը շուրջ 1 տարի 4 ամիս գտնվում է անազատության մեջ, ուստի գրավի գումարի ողջամիտ չափ սահմանելու պարագայում ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքն այլևս կգերակայի հանրային շահի նկատմամբ, և դատարանում ամբաստանյալի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր կլինի ապահովել կալանավորման այլընտրանքային տարատեսակ գրավի կիրառմամբ։
Առաջին ատյանի դատարանը հանգել է սխալ հետևության և կայացրել է ոչ պատճառաբանված ու անհիմն որոշում։
Վերլուծելով սույն գործի փաստական հանգամանքները, կալանավորման և գրավի կիրառման իրավաչափությունը` կարելի է փաստել, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից Մովսես Մուսոյանի նկատմամբ կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը կիրառվել է դատավարական իրավունքի կոպիտ խախտմամբ, բացի այդ, դեռևս առկա են վերջինիս կալանքի տակ պահելու հիմքերը, կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը բավարար չէ նրա պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար։
Առաջին ատյանի դատարանն իր 11.07.2018թ. որոշման մեջ որպես ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու հիմքեր ընդամենը նշել է, որ վերջինս շուրջ 1 տարի 4 ամիս գտնվում է անազատության մեջ և կատարել է գույքային բնույթի հանցագործություն։
Վկաներից բացի դեռևս հարցաքննված չեն նաև ազատության մեջ գտնվող մյուս երկու ամբաստանյալները, որոնք ըստ էության հանդիսացել են կազմակերպված խմբի անդամներ, նախաքննության փուլում տվել են իրենց կողմից կատարված հանցանքների վերաբերյալ խոստովանական ցուցմունքներ, որպիսի պայմաններում առկա է ողջամիտ ենթադրություն առ այն, որ Մովսես Մուսոյանը, ազատության մեջ մնալով, կարող է անօրինական ազդեցություն գործադրել նրանց վրա և այդպիսով խոչընդոտել դատարանում նշված քրեական գործի քննությանը։
Դատախազը նշել է նաև, որ 2018թ. հուլիսի 11-ի որոշումը կայացնելիս առաջին ատյանի դատարանի կողմից որևէ անդրադարձ չի կատարվել նաև ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանին մեղսագրվող արարքների բարձր հանրային վտանգավորությունը, վերագրված արարքներում նրա դերակատարությանը և նրա անձը բնութագրող տվյալներին: Դատարանի կողմից հաշվի չի առնվել այն հանգամանքը, որ Մովսես Մուսոյանը համաձայն կազմակերպված խմբի անդամների դերաբաշխման` ստանձնել է հափշտակության համար պայմաններ ստեղծելու, հանցակիցների գործողությունները համակարգելու պարտավորությունը և խոստացել է գտնել կամ ստեղծել առևտրային կազմակերպություններ` ակտիվացնելով դրանց PՕՏ և ՀԴՄ-տերմինալների բանկային քարտերով գործարքների ձեռքով մուտքագրման ծառայությունը։ Այդ առաջարկով Մովսես Մուսոյանը դիմել է «Վենեցիա» սրճարանը վարձակալությամբ շահագործող անհատ ձեռնարկատեր Գևորգ Թերզյանին, վստահեցնելով, որ հափշտակության արդյունքում փոխանցվող գումարներն ապահովագրված են լինելու, և այդ կապակցությամբ հետգանձումային պահանջներ չեն ստացվելու, գայթակղել է գողոնից 20 տոկոս մասնաբաժնով և ստանալով վերջինիս համաձայնությունը, ծանոթացրել է Սամվել Ակոպյանի հետ։ Մովսես Մուսոյանի ցուցումով Գևորգ Թերզյանն ակտիվացրել է վարձակալությամբ շահագործվող «Վենեցիա» սրճարանին «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության կողմից տրամադրված PՕՏ-տերմինալի առանց քարտի ներկայացման գործարքներ կատարելու ծառայությունը և մուտքագրելով Սամվել Ակոպյանից ստացված բանկային քարտերի 16 նիշանոց համարները, դրանց վավերականության ժամկետները և CVC կամ CVV2 ծածկագրերը, «Կոնվերս բանկ» ՓԲ ընկերությունում բացված հաշվեհամարին ավստրալիական բանկերի հաճախորդների թվով 43 բանկային քարտերից փոխանցել և հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի` 32.431.753 դրամին համարժեք գումար, որից 40 տոկոսի չափով մասնաբաժինը հավասարաչափ կիսել է Մովսես Մուսոյանի հետ, իսկ մնացած 60 տոկոսը փոխանցել Սամվել Ակոպյանին։ Առաջին հանցանքը բարեհաջող ավարտին հասցնելուց հետո կազմակերպված խմբի անդամները շարունակել են իրենց հանցավոր գործունեությունը։ Այդ նպատակով Մովսես Մուսոյանը խմբի կազմում որպես նոր անդամ ներգրավել է ծանոթին` Երևանի բնակիչ Էդուարդ Ավետիսյանին, առաջարկելով զբաղվել շինծու կազմակերպությունների ստեղծմամբ` խոստանալով հափշտակված գումարից 40 տոկոսի չափով մասնաբաժին, իսկ վերջինս, ի կատարումն ստանձնած պարտավորության, դիմել է նյութապես անապահով ՀՀ քաղաքացի Արթուր Հովհաննիսյանին` առաջարկելով նրա անվամբ ստեղծել շինծու ընկերություն և դրա ՀԴՄ-տերմինալի միջոցով օտարերկրացիների քարտային հաշիվներից կատարել առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություններ: Գևորգ Թերզյանը Մովսես Մուսոյանի ցուցումով Էդուարդ Ավետիսյանին է տրամադրել համակարգչային տեխնիկա հանդիսացող, «Գևորգ Թերզյան» ԱՁ անվամբ հաշվառված ՀԴՄ-տերմինալը, որից հետո, Էդուարդ Ավետիսյանը և Արթուր Հովհաննիսյանն այն վերագրանցել են «Ինտերնացիոնալ մոթել սերվիզ» ՍՊ ընկերության անվամբ` ակտիվացնելով ՀԴՄ-տերմինալի բանկային քարտերով գործարքների ձեռքով մուտքագրման ծառայությունը և սարքը փոխանցել են Գևորգ Թերզյանին, ով էլ ՀԴՄ-տերմինալը հանձնել է Մովսես Մուսոյանին: Այնուհետև կազմակերպված խմբի անդամները, ձեռքով մուտքագրելով Սամվել Ակոպյանից ստացված օտարերկրյա բանկերի հաճախորդների բանկային քարտերի 16 նիշանոց համարները, վավերականության ժամկետները և CVV2 ծածկագրերը, 2016թ. դեկտեմբերի 2-ից մինչև դեկտեմբերի 5-ն ընկած ժամանակահատվածում ավստրալիական բանկերի հաճախորդների բանկային թվով 42 քարտերից «ԱԿԲԱ-Կրեդիտ Ագրիկոլ Բանկ» ՓԲ ընկերությունում բացված հաշվին են փոխանցել և հափշտակել առանձնապես խոշոր չափերի` ընդհանուր 52.620.000 ՀՀ դրամին համարժեք գումար։ 2016թ. դեկտեմբերի 5-ին Արթուր Հովհաննիսյանը Էդուարդ Ավետիսյանի ցուցումով և ուղեկցությամբ գնացել է բանկ և հաշվից կանխիկացրել է 25.151.280 ՀՀ դրամը:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել այն մասին, որ կալանավորման օրինականության և հիմնավորվածության ապահովման տեսանկյունից կարևոր է, թե ամբաստանյալի նկատմամբ ինչ հիմքով է կալանավորումը կիրառվել որպես խափանման միջոց, և արդյոք տվյալ դեպքում գրավը, որպես կալանավորման այլընտրանք, կարող է գործուն երաշխիք հանդիսանալ տվյալ հիմքի չեզոքացման համար:
Նշվածի կապակցությամբ հարկ է հստակ արձանագրել, որ 2018թ. հուլիսի 11-ի որոշման կայացման պահին ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու բոլոր հիմքերը շարունակել են առկա լինել, իսկ ընդամենը 3.000.000 ՀՀ դրամի չափով գրավի կիրառումն ուղղակի չի կարող գործուն երաշխիք հանդիսանալ 85.051.753 ՀՀ դրամի հափշտակության կատարման մեջ մեղադրվող անձի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար:
Այսպիսով, Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը, խախտելով դատավարական իրավունքի նշված նորմերը, հաշվի չառնելով, որ ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանը ազատ արձակվելու դեպքում կարող է խոչընդոտել գործով ճշմարտության բացահայտմանը և արդարադատության իրականացմանը, ամբաստանյալի նկատմամբ կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավի կիրառումն անթույլատրելի ճանաչելու բավարար հիմքերի առկայության պայմաններում վերջինիս նկատմամբ կիրառել է նշված խափանման միջոցը, թույլ է տվել դատական սխալ` դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտում, որը խոչընդոտում է գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտմանը, կարող է ազդել գործի ելքի վրա։
Ելնելով վերոգրյալից` բողոքաբերը խնդրել է. «Բեկանել թիվ ԵԿԴ/0219/01/17 քրեական գործով ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանի նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը կիրառելու մասին Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 11.07.2018թ. որոշումը և ամբաստանյալին կալանքից գրավով ազատելը ճանաչել անթույլատրելի»:
Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
Դատական նիստի ընթացքում դատախազ Էդ.Արսենյանը վերոհիշյալ հիմնավորումներով պնդեց վերաքննիչ բողոքը` խնդրելով այն բավարարել:
Պաշտպան Ս.Հովհաննիսյանն առարկեց բողոքի դեմ` նշելով, որ առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտն օրինական է և հիմնավորված, քանի որ առկա են ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանին կալանքից գրավով ազատելու հիմքերը:
Ամբաստանյալ Մ.Մուսոյանը միացավ պաշտպանին:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Լսելով դատախազի հիմնավորումները, ինչպես նաև պաշտպանի և ամբաստանյալի առարկությունները, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ ներկայացված բողոքը պետք է մերժել, իսկ առաջին ատյանի դատարանի որոշումը պետք է թողնել անփոփոխ` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Դատարանը (…) խափանման միջոց կարող [է] կիրառել միայն այն դեպքում, երբ քրեական գործով ձեռք բերված նյութերը բավարար հիմք են տալիս ենթադրելու, որ կասկածյալը կամ մեղադրյալը կարող է՝
1) թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից.
2) խոչընդոտել մինչդատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանը՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու, գործի համար նշանակություն ունեցող նյութերը թաքցնելու կամ կեղծելու, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կանչով առանց հարգելի պատճառների չներկայանալու կամ այլ ճանապարհով.
3) կատարել քրեական օրենքով չթույլատրված արարք.
4) խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և նշանակված պատիժը կրելուց.
5) խոչընդոտել դատարանի դատավճռի կատարմանը»։
2018թ. հունվարի 16-ին ընդունված և 2018թ. փետրվարի 10-ին ուժի մեջ մտած «Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքի 16-րդ հոդվածի համաձայն` «Օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 2-րդ մասը շարադրել հետևյալ խմբագրությամբ.
«2. Կալանավորումը և դրա այլընտրանքային խափանման միջոցը մեղադրյալի նկատմամբ կարող են կիրառվել միայն այնպիսի հանցագործության համար, որի համար նախատեսվող ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը մեկ տարուց ավելի է, և երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի համաձայն՝ «Խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտության և կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ դրա տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս հաշվի [է] առնվում վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Դատարանը, համապատասխան շարժառիթները շարադրելով, իրավունք ունի մեղադրյալին կալանքից գրավով ազատելը ճանաչել անթույլատրելի առանձին դեպքերում, մասնավորապես, եթե հայտնի չէ մեղադրյալի անձը, նա չունի մշտական բնակության վայր կամ փորձել է թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից»։
Կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոցի՝ գրավի կիրառելիության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ա.Ավետիսյանի գործով որոշմամբ` իրավական դիրքորոշում հայտնելով առ այն, որ «(…) [Ա]նձին կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտության հիմնավորումը կարող է դրվել գրավի կիրառումը մերժելու պատճառաբանության հիմքում` պայմանով, որ այդ պատճառաբանությունը հիմնված լինի գործով առկա փաստական տվյալների վրա (…)։
(…) Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջի վերաբերյալ արված իրավական մեկնաբանություններում չի արգելվում չնշված առանձին դեպքերում անձին երաշխիքով ազատ արձակելը ճանաչել անթույլատրելի. մասնավորապես, երբ առկա է անձի կողմից թաքնվելու կամ գործով ճշմարտությունը բացահայտելու ընթացքին միջամտելու վտանգ, կամ երբ դա անհրաժեշտ է հանցագործությունը կանխելու կամ հասարակական կարգի պահպանությունն իրականացնելու համար։
(…) Այդ առումով Եվրոպական կոնվենցիային չի հակասում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 2-րդ մասի այն դրույթը, որ դատարանը, համապատասխան շարժառիթները շարադրելով, իրավունք ունի մեղադրյալին կալանքից գրավով ազատելն առանձին դեպքերում ճանաչել անթույլատրելի։ (…)
[Գ]րավի կիրառման անթույլատրելիության հարցը պետք է քննարկվի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի համատեքստում, որտեղ նշված են խափանման միջոց կիրառելու այլ հիմքեր, այդ թվում նաև` մինչդատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանը խոչընդոտելու հիմքը» (տե՛ս Ա.Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2008 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԱՎԴ/0022/06/08 որոշման 34-36-րդ կետերը)։
Կալանքը գրավով փոխարինելու հարցը լուծելիս անձին մեղսագրվող արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը պատշաճ գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ս.Մարգարյանի գործով որոշման մեջ և իրավական դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) [Գ]րավի թույլատրելիության հարցի լուծման ժամանակ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով սահմանված՝ մեղադրյալին վերագրվող արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը գնահատելիս դատարանը պետք է գործով ներկայացված տվյալների հիման վրա պարզի մեղադրյալին վերագրվող հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, իսկ հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։ Այլ խոսքով՝ (…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման հավանականությունը գնահատելիս և, հետևաբար, դրա հիման վրա մեղադրյալի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելիս դատարանը, ի թիվս այլոց, պետք է պատշաճ գնահատման ենթարկի մեղսագրվող արարքի կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը բնութագրող այլ հանգամանքները։
[Վ]երոնշյալ հանգամանքներն էական նշանակություն ունեն մեղադրյալի անձի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար։ Ուստի, առանց դրանք գործի նյութերից բխող մյուս տվյալների հետ համադրված վերլուծության և գնահատման ենթարկելու, հնարավոր չէ հիմնավորված ենթադրություն անել մեղադրյալի հետագա վարքագծի վերաբերյալ, հետևաբար հնարավոր չէ նաև օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում կայացնել անձի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ (…)» (տե՛ս Ս.Մարգարյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵԷԴ/0138/06/13 որոշման 14-րդ կետը)։
Զարգացնելով գրավի թույլատրելիության վերաբերյալ իր նախադեպային իրավունքը՝ Վճռաբեկ դատարանը Դ.Վարդանյանի գործով որոշմամբ արձանագրել է. «(...) [Մ]եղադրյալին կալանքից գրավով ազատելու հարցը քննարկելիս դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն այն հանգամանքին, թե մեղադրյալի նկատմամբ ինչ հիմքով է կալանավորումը կիրառվել որպես խափանման միջոց, և արդյոք տվյալ դեպքում գրավը՝ որպես կալանավորման այլընտրանք, կարող է գործուն երաշխիք հանդիսանալ տվյալ հիմքի չեզոքացման համար։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը վկայում է, որ Եվրոպական դատարանը մշակել է հանցագործության համար մեղադրվող անձին մինչև դատավճիռը կալանքի տակ պահելու համար ընդունելի չորս հիմնական հիմքեր. մեղադրյալի՝ դատաքննությանը չներկայանալու վտանգը (տե՛ս Stogmuller v. Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 15), վտանգը, որ մեղադրյալն ազատ արձակվելու դեպքում կխոչընդոտի արդարադատության իրականացմանը (տե՛ս Wemhoff v. Germany, 1968 թվականի հունիսի 27, ¢ 14) կամ կկատարի նոր հանցանքներ (տե՛ս Matznetter v Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 9) կամ կկատարի հասարակական անկարգություններ (տե՛ս Letellier v. France, 1991 թվականի հունիսի 26, ¢ 51)։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասում ըստ էության նախատեսված են նշված հիմքերը, որոնցից յուրաքանչյուրի առկայությունը կալանավորման պայմանների հետ միասին ինքնին հիմք է անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու համար։
Միևնույն ժամանակ «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասում ամրագրված իրավանորմի ուսումնասիրությունից հետևում է, որ անձի կալանավորման հարցը լուծելիս իրավասու դատարանները լիազորված են քննարկել դատաքննությանը մեղադրյալի ներկայանալը երաշխավորող այլընտրանքային միջոցների կիրառման հնարավորությունը։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 1-ին մասի հիման վրա այդպիսի միջոց է գրավը։ (…)
[Գ]րավը քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից մեղադրյալի թաքնվելու վտանգը չեզոքացնելու երաշխիք է, և համապատասխան հիմքերի առկայության դեպքում իրավասու դատարանի կողմից կարող է կիրառվել վարույթն իրականացնող մարմնի տրամադրության տակ մեղադրյալի գտնվելն ապահովելու նպատակով (տե՛ս Դ.Վարդանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԱՔԴ/0056/06/14 որոշման 16-րդ կետը)։
Սույն դատական գործի նյութերի ուսումնասիրությամբ պարզվել է, որ վիճարկվող դատական ակտը կայացնելիս առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանը մեկ տարի չորս ամիս գտնվում է կալանքի տակ:
Առաջին ատյանի դատարանը` հաշվի առնելով դատաքննության տվյալ փուլը, ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանին վերագրվող արարքի գույքային բնույթը, միաժամանակ ամբաստանյալին տևական ժամանակ անազատության մեջ պահելու հանգամանքները, փաստել է, որ գրավի ողջամիտ չափ սահմանելու պարագայում ամբաստանյալի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքն այլևս կգերակայի հանրային շահի նկատմամբ և դատարանում ամբաստանյալի պատշաճ վարքագիծը` վարույթն իրականացնող մարմնի ներկայանալը և արդարադատությանը չխոչընդոտելը հնարավոր կլինի ապահովել կալանավորման այլընտրանքային տարատեսակ գրավի կիրառմամբ:
Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի է առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումը, քանի որ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ առաջին ատյանի դատարանը տվյալ դեպքում չի արձանագրել այնպիսի ծանրակշիռ փաստական տվյալներ, որոնք բացառում են ազատության մեջ մնալու դեպքում ամբաստանյալի պատշաճ վարքագծի ապահովման հնարավորությունը:
Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ անհիմն է բողոքաբերի այն պնդումը, համաձայն որի՝ մնալով ազատության մեջ ամբաստանյալը կարող է խոչընդոտել գործի քննությանը՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու եղանակով:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից արձանագրած փաստական տվյալների առկայության պայմաններում ամբաստանյալին շարունակական կերպով կալանքի տակ պահելու պարագայում կխախտվի հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքների միջև արդարացի հավասարակշռությունը, ինչն իր հերթին կհանգեցնի ամբաստանյալի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքի անհարկի սահմանափակման:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերը շարադրված հիմնավորումներով առաջին ատյանի դատարանը` ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու հարցում, հանգել է իրավաչափ հետևության, քանի որ գրավն ի զորու է կանխել նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը:
Վերաքննիչ դատարանը միաժամանակ գտնում է, որ վիճարկվող դատական ակտը կայացնելիս, առաջին ատյանի դատարանի կողմից քրեադատավարական նորմերի խախտումներ, որոնք ազդել կամ կարող էին ազդել ճիշտ դատական ակտ կայացնելու վրա, թույլ չեն տրվել:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ բերված վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 135-րդ, 143-րդ, 288-289-րդ, 387-րդ, 394-րդ և 412-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը՝
ՈՐՈՇԵՑ
Դատախազ Էդ.Արսենյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել` Մովսես Գրիգորի Մուսոյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2018թ. հուլիսի 11-ի որոշումը թողնելով անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու պահից տասնհինգօրյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԱԶԱՐՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0219/01/17
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 16-08-2017 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | ՀՀ Գլխավոր դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 58212317 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Մովսես Մոսոյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա կազմակերպված խմբի կազմում, համակարգչային տեխնիկայի օգտագործմամբ <<Կոնվերս Բանկ>> և <<ԱԿԲԱ-Կրեդիտ Ագրիկոլ Բանկ>> ՓԲԸ ընկերությունից հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերով գույք` 32.431.753 ՀՀ դրամի և 52.620.000 ՀՀ դրամի չափով: Գևորգ Թերզյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա կազմակերպված խմբի կազմում, համակարգչային տեխնիկայի օգտագործմամբ <<Կոնվերս Բանկ>> և <<ԱԿԲԱ-Կրեդիտ Ագրիկոլ Բանկ>> ՓԲԸ-ից հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերով գույք` 32.431.753 ՀՀ դրամի և 52.620.000 ՀՀ դրամի չափով: Էդուարդ Ավետիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա կազմակերպված խմբի կազմում, համակարգչային տեխնիկայի օգտագործմամբ <<ԱԿԲԱ-Կրեդիտ Ագրիկոլ Բանկ>> ՓԲԸ-ից հափշտակել է առանձնապես խոշոր` 52.620.000 ՀՀ դրամի չափով գումար: Արթուր Հովհաննիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա կազմակերպված խմբի անդամներին համակարգչային տեխնիկայի օգտագործմամբ <<ԱԿԲԱ-Կրեդիտ Ագրիկոլ Բանկ>> ՓԲԸ-ից հափշտակել է առանձնապես խոշոր` 52.620.000 ՀՀ դրամի չափով գումար: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Մովսես |
| Ազգանուն | Մուսոյան |
| Հայրանուն | Գրիգորի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 181 Մաս 3 Կետ 1, 2 |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Թերզյան |
| Հայրանուն | Սամվելի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 181 Մաս 3 Կետ 1, 2 |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Էդուարդ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Հայրանուն | Արշավիրի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 181 Մաս 3 Կետ 1, 2 |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
| Հայրանուն | Արարատի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 38-181 Մաս 3 Կետ 1, 2 |
| Վիճակագրական տողի համարը | 7.2 |
| Չափահաս | Այո |
| Չափահաս | Այո |
| Չափահաս | Այո |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 16-08-2017 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 17-08-2017 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 18-08-2017 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 18-08-2017 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 08-09-2017 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Էդգար |
| Ազգանուն | Արսենյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սամվել |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Անահիտ |
| Ազգանուն | Բաբայան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ազատ |
| Ազգանուն | Շահբազյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Լյուդվիգ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 26-09-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 07-11-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 30-11-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 28-12-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 31-01-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2018թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-02-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 28-02-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Չկայացման պատճառը | Դատական նիստը չի կայացել գործով մեղադրող` Էդ.Արսենյանի`դատախազների հերթական ատեստացիային մասնակցելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-03-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 28-03-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-04-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Դատական նիստը չի կայացել` ամբաստանյալներ Մովսես Մուսոյանին և Էդուարդ Ավետիսյանին Դատարան չներկայացնելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 23-05-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-06-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-07-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 05-09-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Դատական նիստը չի կայացել` նախագահող դատավորի ` 2018թ. օգոստոսի 13-ից 2018թ. սեպտեմբերի 10-ը ներառյալ արձակուրդում գտնվելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 18-09-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 29-10-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Կազմի փոփոխություն
| Ամսաթիվ | 27-10-2018 |
|---|---|
| Փոփոխության հիմքը | Տեղափոխվել է այլ դատարան |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0219/01/17
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 20-11-2017 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 16-11-2017 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Ազատ |
| Ազգանուն | Շահբազյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Էդուարդ Ավետիսյան մյուսները` Մովսես Մուսոյան , Գևորգ Թերզյան , Արթուր Հովհաննիսյան մյուսները` Մովսես Գրիգորի Մուսոյան , Գևորգ Սամվելի Թերզյան , Արթուր Արարատի Հովհաննիսյան Սույն բողոքն ընդունել վարույթ : Բեկանել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` ամբաստանյալ Էդուարդ Արշավիրի Ավետիսյանի /ՀՀ քր. օր-ի 181 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին կետով/ նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը վերացնելու և գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ պաշտպանի միջնորդությունը մերժելու մասին 07.11.2017թ. որոշումը , կայացնել նոր դատական ակտ` ամբաստանյալ Էդուարդ Ավետիսյանին ազատել կալանքից , անհնարինության դեպքում կալանքև փոխարինել գրավով գրավով և գրավի չափ սահմանել 700.000 ՀՀ դրամ : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 24-11-2017 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
Այլ միջնորդություններով դատական ակտի դեմ
| Բողոքարկվող դատական ակտի ամսաթիվը | 07-11-2017 |
|---|---|
| Բողոքարկվող դատական ակտի անվանումը | Կալանքը վերացնելու կամ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ միջնորդությունը քննության առնելու մասին |
Մակագրվել է (դատարանի նախագահի կողմից)
| Ամսաթիվ | 21-11-2017 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Ռուզաննա |
| Ազգանուն | Բարսեղյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 27-11-2017 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 30-11-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Կողմերի չներկայանալու պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 07-12-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 15-12-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 15-12-2017 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Էդուարդ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԿԴ/0219/01/17 Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)` ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆԻ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա. ՋՈՒԼՀԱԿՅԱՆԻ մասնակցությամբ` ԴԱՏԱԽԱԶ` Էդ. ԱՐՍԵՆՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա. ՇԱՀԲԱԶՅԱՆԻ 2017 թվականի դեկտեմբերի 15-ին Երևան քաղաքում դռնփակ դատական նիստում, մեղադրյալ Էդուարդ Ավետիսյանի պաշտպան Ազատ Շահբազյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա դատական ստուգման ենթարկելով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան) 2017 թվականի նոյեմբերի 07-ի` <<Կալանքը վերացնելու կամ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ միջնորդությունը քննության առնելու մասին>> որոշման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը ՝ ՊԱՐԶԵՑ 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը 2017 թվականի հունվարի 09-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչ Ա. Հովհաննիսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 181-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցել է թիվ 58200417 քրեական գործը: 2017 թվականի մարտի 01-ին Էդուարդ Արշավիրի Ավետիսյանը ձերբակալվել է: Նախաքննության մարմնի` 2017 թվականի մարտի 03-ի որոշմամբ Էդուարդ Արշավիրի Ավետիսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` նրան մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 181-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով: 2017 թվականի հունիսի 20-ին նախաքննության մարմնի որոշմամբ միջնորդություն է հարուցվել Առաջին ատյանի դատարան` թիվ 58200417 քրեական գործով մեղադրյալ Էդուարդ Արշավիրի Ավետիսյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկու ամիս ժամկետով՝ մինչև 2017 թվականի սեպտեմբերի 01-ը, երկարացնելու մասին: Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի հունիսի 23-ի որոշմամբ՝ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարվել և մեղադրյալ Էդուարդ Արշավիրի Ավետիսյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացվել է 2 /երկու/ ամիս ժամանակով՝ մինչև 2017 թվականի սեպտեմբերի 01-ը: Մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը գրավով փոխարինելու վերաբերյալ պաշտպանության կողմի միջնորդությունը մերժվել է: Նախաքննության մարմնի` 2017 թվականի հուլիսի 31-ի որոշմամբ Էդուարդ Արշավիրի Ավետիսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` նրան մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 181-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով: Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի օգոստոսի 17-ի որոշմամբ մեղադրյալներ Մովսես Մուսոյանի, Գևորգ Թերեզյանի, Էդուարդ Ավետիսյանի և Արթուր Հովհաննիսյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0219/01/17 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ: 2017 թվականի սեպտեմբերի 26-ին ամբաստանյալ Էդ. Ավետիսյանի պաշտպան Ա. Շահբազյանը միջնորդություն է ներկայացրել Առաջին ատյանի դատարան` ամբաստանյալ Էդուարդ Ավետիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու կամ գրավով կալանքից ազատելու մասին: Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի նոյեմբերի 07-ի որոշմամբ` վերոնշյալ միջնորդությունը մերժվել է: Նշված որոշման դեմ 2017 թվականի նոյեմբերի 16-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ամբաստանյալ Էդուարդ Ավետիսյանի պաշտպան Ազատ Շահբազյանը: Թիվ ԵԿԴ/0219/01/17 քրեական գործի նյութերը Վերաքննիչ դատարան են ստացվել 2017 թվականի նոյեմբերի 24-ին: Վերաքննիչ դատարանի` 2017 թվականի նոյեմբերի 27-ի որոշմամբ` վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել քննության Վերաքննիչ դատարանի դռնփակ դատական նիստում 2017 թվականի նոյեմբերի 30-ին: 2. Գործի փաստական հանգամանքները Նախաքննության մարմնի կողմից Էդուարդ Արշավիրի Ավետիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 181-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա հանցավոր կազմակերպված խմբի կազմում համակարգչային տեխնիկայի օգտագործմամբ <<ԱԿԲԱ-Կրեդիտ Ագրիկոլ Բանկ>> ՓԲ ընկերությունից հափշտակել է առանձնապես խոշոր` 52.620.000 ՀՀ դրամի չափով գումար, որպիսի գործողությունները դրսևորվել են հետևյալում. 2016 թվականի աշնանը ծանոթից՝ Մովսես Մուսոյանից իմանալով, որ վերջինս ընդգրկվել է օտարերկրացիների քարտային հաշիվներից համակարգչային տեխնիկայի օգտագործմամբ ՀՀ տարածքում առանձնապես խոշոր չափերի գումարների հափշտակությամբ զբաղվող կազմակերպ¬ված հանցավոր խմբի կազմում, գողոնից մասնաբաժին ստանալու առաջարկության դիմաց համաձայնել է վերջինիս առաջարկությանն ընդգրկվել այդ խմբում, ստանձնելով գողոնի 40 տոկոսի դիմաց հափշտակության համար պայմաններ ստեղծելու՝ հափշտակության կատարելու համար հյուրանոցային ծառայություններ մատուցող շինծու ընկերություն հիմնելու, դրա ՀԴՄ-տերմինալի առանց քարտի ներկայացման փոխանցումներ կատարելու ծառայությունն ակտիվացնելու և ընկե¬րության հաշվին փոխանցված հափշտակված գումարները կանխիկացումը կազմակերպելու պար¬տավորությանը։ Մովսես Մասոյանի միջոցով ծանոթանալով կազմակերպված խմբի անդամ Գևորգ Թերզյանի հետ, հստակեցրել է իր դերակատարումը, այնուհետև ի կատարումն ստանձնած պարտավորության, դիմել է իր ընկերոջը՝ նյութապես անապահով Արթուր Հովհաննիսյանին, ով հափշտակված գումարից մասնաբաժին ստանալու ակնկալիքով 2016թ. նոյեմբերի 7-ին Էդուարդ Ավետիսյանի ցուցումով և ուղեկցմամբ ՀՀ Տավուշի մարզի Կողբ գյուղի 14-րդ փողոցի տուն 34 հասցեով հիմնադրել է «Ինտերնացիոնալ մոթել սերվիզ» ՍՊ ընկերությունը, «ԱԿԲԱ-Կրեդիտ Ագրիկոլ Բանկ» ՓԲ ընկերությունում բացել ընթացիկ հաշիվ և կնքել «Առանց քարտի ներկայացման վճարումների մասին» համաձայնագիրը։ Դրան զուգահեռ, ըստ պայմանավորվածության, հափշտակություն կատարելու նպատակով, կազմակերպված խմբի անդամներ Գևորգ Թերզյանը և Մովսես Մուսոյանը Էդուարդ Ավետիսյանին են տրամադրել համակարգչային տեխնիկա հանդիսա¬ցող, հափշտակության համար նախկինում օգտագործված «Գևորգ Թերզյան» ԱՁ անվամբ հաշվառված ՀԴՄ-տերմինալը, որից հետո, Էդուարդ Ավետիսյանը և Արթուր Հովհաննիսյանն այն վերագրանցել են «Ինտերնացիոնալ մոթել սերվիզ» ՍՊ ընկերության անվամբ՝ ակտիվացնելով ՀԴՄ-տերմինալի բանկային քարտերով գործարքների ձեռքով մուտքագրման ծառայությունը և սարքը փոխանցել են Գևորգ Թերզյանին, ով էլ ՀԴՄ-տերմինալը հանձնել է Մովսես Մուսոյանին: Այնուհետև կազմակերպված խմբի անդամները, ձեռքով մուտքագրելով խմբի անդամ Սամվել Ակոպյանից ստացված օտարերկրյա բանկերի հաճախորդների բանկային քարտերի 16-նիշանոց համարները, վավերականության ժամկետները և CVV2 ծածկագրերը, 2016թ. դեկտեմբերի 2-ից մինչև դեկտեմբերի 5-ն ընկած ժամանակահատվածում ավստրալիական բանկերի հաճախորդների բանկային թվով 42 քարտերից «ԱԿԲԱ-Կրեդիտ Ագբիկոլ Բանկ» ՓԲԸ-ում բացված հաշվին են փոխանցել և Արթուր Հովհաննիսյանի օժանդակությամբ հափշտակել առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր 52.620.000 ՀՀ դրամին համարժեք գումար։ 2016 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Արթուր Հովհաննիսյանը Էդուարդ Ավետիսյանի ցուցումով և ուղեկցությամբ գնացել է բանկ և հաշվից կանխիկացրել է 25.151.280 ՀՀ դրամը, հափշտակված գումարից ստանալով իր 4.500.000 ՀՀ դրամի չափով մասնաբաժինը, մնացածը հանձնել է Էդուարդ Ավետիսյանին, ով, պահելով իրեն հասանելիք 5.500.000 ՀՀ դրամը, մնացածը հանձնել է Գևորգ Թերզյանին։ Որոշ ժամանակ անց տեղեկանալով բանկից, որ նշված գործարքները որակվել են կասկածելի և ստացվել են հետգանձման պահանջներ, Արթուր Հովհաննիսյանը հայտնել է այդ մասին Էդուարդ Ավետիսյանին, ով հանցագործության հետքերը թաքցնելու և օտարերկրյա քարտապաների հաշվեհամարներից փոխանցումները որպես հյուրանոցում մատուցած ծառայությունների դիմաց վճարումներ ներկայաց¬նելու նպատակով արտատպել է հանցակիցների կողմից իր էլեկտրոնային հասցեին ուղարկված Ավստրալիայի թվով 29 քաղաքացիների անձնագրերից պատճենները և նրանց անվամբ հյուրանոցա¬յին ծառայությունների մատուցման կեղծ պայմանագրեր, դրանք տվել է Արթուր Հովհաննիսյանին ստորագրելու և ՍՊԸ կնիքով վավերացնելու, որից հետո վերջինս դրանք ներկայացրել է բանկ՝ ի հիմնավորումն կատարված գործարքների։ Բացի դրանից, կազմակերպված հանցավոր խմբի անդամները ձեռնամուխ են եղել նոր շինծու կազմակերպություն ստեղծելուն և այդ նպատակով Էդուարդ Ավետիսյանն Արթուր Հովհան¬նիսյանի միջոցով դիմել է վերջինիս ծանոթին՝ Հակոբ Հակոբյանին, ով վարձատրություն ստանալու ակնկալիքով հիմնադրել է «ՀՀԳ Ինտերնեյշնլ» ՍՊ ընկերությունը, «Կոնվեբս բանկ» ՓԲ ընկերութ¬յունում բացել է ընթացիկ հաշիվ, Արթուր Հովհաննիսյանի միջոցով ստացել է Էդուարդ Ավետիսյանի փոխանցած ՀԴՄ-տերմինալը՝ այն կազմակերպության անունով վերագրանցելու և «Առանց քարտի ներկայացման վճարումների մասին» համաձայնագիր կնքելու նպատակով, սակայն խմբի ան¬դամները նոր հանցագործությունն ավարտին չեն հասցրել կամքից անկախ հանգամանքներով, քանի որ Արթուր Հովհաննիսյանը ձերբակալվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից: 3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով. Բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի` ամբաստանյալ Էդ. Ավետիսյանի նկատմամբ ընդունված խափանման միջոց կալանավորումը վերացնելու կամ նրա նկատմամբ գրավ կիրառելու մասին միջնորդությունը մերժելու մասին 07.11.2017թ. որոշումը հիմնավոր չէ: Դատարանի հետևությունները փաստարկված ու պատճառաբանված չեն, ընդհանուր բնույթ կրող դատողություններ են, որոնք չեն բխում քրեական գործի տվյալներից այն առումով, որ Էդ. Ավետիսյանին վերագրված արարքը չպետք է որակվեր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 181-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, քանի որ քրեական գործով ձեռք չի բերվել ապացույց այն մասին, որ նա գործել է կազմակերպված խմբում և խմբի անդամների հետ միասին նպատակ է ունեցել համակարգչային տեխնիկայի օգտագործմամբ առանձնապես խոշոր չափերի գումար հափշտակել։ Մեղադրական եզրակացությունում թվարկված ապացույցներով չի հաստատվել ամբաստանյալ Էդ. Ավետիսյանի` կազմակերպված խմբի անդամ լինելու, կազմակերպված խմբի կողմից համակարգչային տեխնիկայի օգտագործմամբ գումար հափշտակելու մասին նախապես տեղեկացված լինելու հանգամանքները։ Որպես ամբաստանյալ Էդ. Ավետիսյանին վերագրված հանցանքը հիմնավորող, մեղադրական եզրակացությունում ամբողջությամբ տեղադրված ամբաստանյալ Գ. Թերզյանի ցուցմունքում ակնարկ անգամ չկա, որ Էդ. Ավետիսյանը նախապես գիտեր, որ վերը նշված եղանակով հանցագործություն է կատարվում: Մեղադրանքի կողմը որպես Էդ. Ավետիսյանի հանցանքը հիմնավորող ապացույց գնահատել է ամբաստանյալ Ա. Հովհաննիսյանի ցուցմունքը, սակայն նրա ցուցմունքով չի հիմնավորվել Էդ. Ավետիսյանի հետ հանցագործություն կատարելու փաստը, ընդհակառակը` նրա ցուցմունքից հետևում է, որ հանցագործության մասին իրենց հայտնի է դարձել «Ակբա Կրեդիտ ագրիկոլ» բանկից առգրավված 270 մլն ՀՀ դրամի կապակցությամբ բանկի աշխատակցի կողմից կասկածներ հայտնելուց հետո։ Գործի փաստական հանգամանքներից նույնպես երևում է, որ Էդ. Ավետիսյանը չի առնչվում հենց իրեն վերագրված հանցագործությունը կատարելուն։ ՀՀ ԱԱԾ նախաքննության մարմինը և օպերատիվ ծառայությունները նախաքննության ընթացքում ոչ մի տվյալ ձեռք չեն բերել այն մասին, որ ամբաստանյալ Էդ. Ավետիսյանը կթաքնվի վարույթն իրականացնող մարմնից, տնօրինական ազդեցություն կգործադրի դատավարության մասնակիցների, մասնավորապես` վկաների կամ ազատության մեջ գտնվող ամբաստանյալ Ա. Հովհաննիսյանի և Գ. Թերզյանի նկատմամբ։ Այդ կապակցությամբ պետք է նշել մի էական հանգամանքի մասին, որ Էդ. Ավետիսյանը, իմանալով ամբաստանյալ Ա. Հովհաննիսյանի կալանավորման մասին, ազատության մեջ է գտնվել մեկ ամիս և կարող էր անարգել խուսափել քննությունից, սակայն այդ միջոցին չի դիմել։ Ուշադրության է արժանի նաև այն հանգամանքը, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 181-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով մեղադրյալ Ա. Հովհաննիսյանն ու Գ. Թերզյանը նախաքննության ընթացքում ազատվել են կալանավորումից, ինչի հիմքում դրվել է առաջադրված մեղադրանքում նրանց մեղավոր ճանաչելու հանգամանքը։ Ամբաստանյալ Էդ. Ավետիսյանը, իրեն մեղավոր չճանաչելով, հանգամանորեն ցուցմունք է տվել` այդ թվում մյուս ամբաստանյալների հետ առերես հարցաքննվելիս, սակայն մեղադրանքի կողմը կալանավորումից ազատել է իրենց մեղավոր ճանաչած ամբաստանյալներին, իսկ Էդ. Ավետիսյանին կալանքից չի ազատել, քանի որ իրեն մեղավոր չի ճանաչել: Այսինքն, քննչական մարմինը հենց այդ հանգամանքն է հիմք ընդունել, ինչն օրենքի պահանջներից չի բխում: Առաջին ատյանի դատարանը միջնորդությունը մերժելու որոշումը չի հիմնավորել, չի պատճառաբանել, թե որոնք են այն փաստական տվյալները, որոնք հիմք են տվել դատարանին ենթադրելու, որ Էդ. Ավետիսյանը կթաքնվի վարույթն իրականացնող մարմնից և ազատության մեջ գտնվելով` անօրինական ագղեցություն կգործադրի քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա։ Այդ իմաստով դատարանի հետևություններն անհիմն ու չպատճառաբանված ենթադրություններ են, ընդհանուր բնույթի դատողություններ, ինչի հիմքում դրվել է զուտ վիճարկելի մեղսագրված արարքի բնույթը և հանրային վտանգավորության ծանրության աստիճանը։ Բողոքաբերը գտել է, որ ամբաստանյալ Էդ. Ավետիսյանի նկատմամբ գրավ կիրառելը մերժելու որոշումը նույնպես հիմնավորված և պատճառաբանված չէ: Դատարանը, գրավի կիրառումը մերժելով, հիմք է ընդունել միայն ամբաստանյալ Էդ. Ավետիսյանին մեղսագրված արարքի տեսակը և հնարավոր պատժից խուսափելու հավանականությունը։ Այնինչ, նախաքննության ընթացքում որևէ տվյալ ձեռք չի բերվել այդ մասին։ Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել նաև այն, որ ամբաստանյալ Էդ. Ավետիսյանի խնամքին են գտնվում 2 մանկահասակ երեխաներ, բնութագրվում է դրական, նախկինում դատապարտված չի եղել, ունի մշտական բնակության վայր։ Այսպիսով, Առաջին ատյանի դատարանը գնահատման չի ենթարկել միջնորդության մեջ նշված փաստարկները, ինչի հետևանքով դատարանի որոշումը չի բավարարում դատական ակտի պատճառաբանվածության մասին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի և դրա վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կոդմից ձևավորված իրավական դիրքորոշումների պահանջներին։ Վկայակոչելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի մի շարք նախադեպային որոշումներ` բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Էդ. Ավետիսյանի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերը խախտելու վերաբերյալ քրեական գործում տվյալների բացակայության պայմաններում, առանց պատշաճ պատճառաբանելու ամբաստանյալ Էդ. Ավետիսյանին ոչ միայն չի ազատել կալանքից, այլև կալանքը գրավով չի փոխարինել: Ելնելով վերոգրյալից` Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է` բեկանել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 07.11.2017թ. որոշումը և կայացնել նոր դատական ակտ` ամբաստանյալ Էդուարդ Ավետիսյանին ազատել կալանքից: Եթե դատարանը կգտնի, որ ներկայացված բողոքի հիմնավորումները բավարար չեն կալանքից ազատելու համար՝ խափանման միջոց կալանքը փոխարինել գրավով և գրավի չափ սահմանել 700.000 /յոթ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ։ Վերաքննիչ դատարանում ամբաստանյալ Էդուարդ Ավետիսյանի պաշտպան Ազատ Շահբազյանն ամբողջությամբ պնդեց վերաքննիչ բողոքը` խնդրելով բավարարել այն: Դատախազ Էդ. Արսենյանն առարկեց վերաքննիչ բողոքի դեմ` խնդրելով մերժել այն: 4. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: Վերաքննիչ դատարանը, ներկայացված նյութերի հիման վրա ստուգելով Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի նոյեմբերի 07-ի որոշման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, լսելով ամբաստանյալ Էդուարդ Ավետիսյանի պաշտպան Ազատ Շահբազյանի` վերաքննիչ բողոքի հիմնավորումները, դատախազ Էդ. Արսենյանի առարկությունը, հանգում է հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը` թողնել օրինական ուժի մեջ` հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 181-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերի համաձայն՝ <<... 1. Ուրիշի գույքի հափշտակությունը զգալի չափերով, որը կատարվել է համակարգչային տեխնիկայի օգտագործմամբ՝ պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից երեքհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով և տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի առավելագույնը հիսնապատիկի չափով կամ առանց դրա: 3. Սույն հոդվածի առաջին կամ երկրորդ մասով նախատեսված գործողությունը, որը կատարվել է՝ 1) առանձնապես խոշոր չափերով, 2) կազմակերպված խմբի կողմից՝ պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա>>: ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` <<Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (…) 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականությունների կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով. (…)>>: <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն` <<1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և oրենքով uահմանված կարգով. (…) գ) անձի oրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կաuկածի առկայության դեպքում նրան իրավաuու oրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուuտը կանխելու համար. (…)>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն՝ միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում` 2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին. (…) ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի, Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի վերլուծությունից հետևում է, որ անձի կալանավորումը կհամարվի օրինական և հիմնավորված միայն այն դեպքում, երբ հաստատվի՝ ա) անձի առնչությունն իրեն մեղսագրվող հանցագործությանը (հանցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկածը) և բ) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասում սահմանված հիմքերից որևէ մեկի կամ մի քանիսի առկայությունը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Խափանման միջոցները հարկադրանքի միջոցներ են, որոնք կիրառվում են կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ` քրեական գործով վարույթի ընթացքում նրանց ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու և դատավճռի կատարումն ապահովելու նպատակով>>: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <<Խափանման միջոցներն են` 1/ կալանավորումը....>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածով ամրագրված են խափանման միջոց կիրառելու հիմքերը, համաձայն որի. <<1. Դատարանը, դատախազը, քննիչը կամ հետաքննության մարմինը խափանման միջոց կարող են կիրառել միայն այն դեպքում, երբ քրեական գործով ձեռք բերված նյութերը բավարար հիմք են տալիս ենթադրելու, որ կասկածյալը կամ մեղադրյալը կարող է` 1) թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից. 2) խոչընդոտել մինչդատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանը` քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու, գործի համար նշանակություն ունեցող նյութերը թաքցնելու կամ կեղծելու, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կանչով առանց հարգելի պատճառների չներկայանալու կամ այլ ճանապարհով. 3) կատարել քրեական օրենքով չթույլատրված արարք. 4) խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և նշանակված պատիժը կրելուց. 5) խոչընդոտել դատարանի դատավճռի կատարմանը: 2. Կալանավորումը և դրա այլընտրանքային խափանման միջոցը մեղադրյալի նկատմամբ կարող են կիրառվել միայն այնպիսի հանցագործության համար, որի համար նախատեսվող ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը մեկ տարուց ավելի է, կամ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է կատարել սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված գործողությունները: 3. Խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտության և կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ դրա տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս հաշվի են առնվում` 1) վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը. 2) կասկածյալի կամ մեղադրյալի անձը. 3) տարիքը և առողջական վիճակը. 4) սեռը. 5) զբաղմունքի տեսակը. 6) ընտանեկան դրությունը և խնամարկյալների առկայությունը. 7) գույքային դրությունը. 8) բնակության մշտական վայրի առկայությունը. 9) այլ էական հանգամանքներ»: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն Արամ Սեյրանի Ճուղուրյանի վերաբերյալ 30.08.2007թ. կայացված ՎԲ-132/07 նախադեպային որոշման մեջ նշել է. <<Կալանավորումը քրեական գործի քննության ընթացքում կիրառվող խափանման միջոցներից ամենախիստն է։ Այն պետք է ընտրվի միայն այն ժամանակ, երբ խափանման մյուս միջոցները քրեական գործի վարույթի ընթացքում չեն կարող ապահովել անձի պատշաճ՝ վարքագիծը։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությունը սահմանել է կալանավորման կիրառման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունն ապահովող մի շարք երաշխիքներ, որոնց մեջ առաջին հերթին կարևորվում ու առանձնանում են կալանավորման հիմքերը։ Դրանք օրենքով նախատեսված այն հանգամանքներն են, որոնք հաստատվում են ապացույցների որոշակի ամբողջությամբ և հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ անձը, կալանքի տակ չգտնվելով, կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանը>>։ Մեջբերված իրավադրույթները Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել նաև Ա. Ավետիսյանի, Դ. Ալիխանյանի գործերով կայացված որոշումներում, որտեղ հետևողականորեն ամրապնդել և զարգացրել է քրեական դատավարության ընթացքում կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելիս անձի ազատության իրավունքի կամայական կամ անհիմն սահմանափակումը բացառելուն ուղղված երաշխիքները (Ասլան Հովհաննեսի Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԱՎԴ/0022/06/08 որոշման 18-րդ, 22-րդ և 36-րդ կետերը և Դավիթ Ալիխանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ի թիվ ԵԱՔԴ/0138/06/12 որոշման 13-րդ կետը): Ողջամիտ կասկածի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը հայտնել է իրավական դիրքորոշում, որ (…) <<հանցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկած>> ձևակերպումը չի ենթադրում, որ մեղադրյալի մեղավորությունը հաստատված համարելու համար անհրաժեշտ է ունենալ հանցանքը տվյալ անձի կողմից կատարված լինելու բավարար ապացույցներ, ինչն ավելի բարձր ապացուցողական չափանիշ է: Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ կասկածը հիմնավոր կհամարվի նաև ենթադրյալ հանցագործության հետ կասկածվող անձի օբյեկտիվ կապը հաստատող որոշակի տեղեկությունների ու փաստերի առկայության դեպքում, ընդ որում` անհրաժեշտ է ունենալ նաև բավարար հիմքեր` եզրակացնելու, որ դեպքը, իրադարձությունը համընկնում է այն ենթադրյալ հանցանքին, որի կատարման մեջ անձը կասկածվում է (…) (տե´ս Վահրամ Գևորգյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 24-ի ԵԿԴ/0678/06/10 որոշման 21-րդ կետը, ինչպես նաև Հարություն Խաչատրյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի ՏԴ2/0009/06/11 որոշման 13-րդ կետը): Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Էդուարդ Ավետիսյանի պաշտպան Ա. Շահբազյանի միջնորդությունը մերժելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս, Առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն գտել է, որ միջնորդությունը ենթակա է մերժման` ներկայացնելով հետևյալ պատճառաբանությունները. <<(...) Տվյալ դեպքում Դատարանը փաստում է, որ առկա են ենթադրյալ հանցավոր արարքների կատարմանն ամբաստանյալ Էդ. Ավետիսյանի առնչվելու վերաբերյալ հիմնավոր կասկածն հաստա¬տող (մեղադրական եզրակացության մեջ վկայակոչված) ապացույցների համակցություն։ Դատա¬րանը փաստում է, որ պաշտպանը ներկայացրել է նախաքննությամբ ձեռք բերված և Դա¬տարանում հետազոտման ենթակա ապացույցների անբավարարության վերաբերյալ իր վարկածը, որը ենթակա է ստուգման դեռևս չսկսված դատաքննության ընթացքում, իսկ գնահատման՝ խորհրդակցական սենյակում վերջնական դատական ակտ կայացնելիս։ Ավելին, հիմնավոր կասկածի առկայությունը Դատարանն անդրադարձել է 2017թ. օգոստոսի 31-ին քրեական գործով դատական քննություն նշանակելու որոշման մեջ՝ փաստելով, որ բացա¬կայում են քրեական գործի վարույթը կարճելու կամ քրեական հետապնդումը բացառող հանգա¬մանքները, նույն որոշման մեջ գործի նյութերի հետազոտման արդյունքներով արձանագրել, որ Էդ. Ավետիսյանի նկատմամբ ընտրված կալանավորումը փոփոխելու կամ վերացնելու հիմքերը բացակայում են, քանի որ դեռես առկա է վերագրված արարքներին նրա առնչությունն հաստատող հիմնավոր կասկածը, ինչպես նաև խափանման միջոցի տվյալ տեսակը վերջինիս նկատմամբ ընտ¬րելու քրեադատավարական հիմքերը։ Հաշվի առնելով գործով ամբաստանյալ Էդ. Ավետիսյանին մեղսագրվող արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը /վերագրվում է ծանր հանցագործության կատարում, որը պատասխանատվություն է նախատեսում բացառապես ազատազրկման ձևով, 4-ից 8 տարի ժամկե¬տով/, վերագրված արարքում նրա դերակատարությունը, դատաքննությունը փաստացի սկսված չլինելու փաստը և վերջնական դատական ակտը դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով կայացնելու քրեադատավարական օրենքի պահանջը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դեռևս բարձր են հավանական ռիսկերն առ այն, որ ամբաստանյալ Էդ.Ավետիսյանը, հայտնվելով ազատության մեջ, կարող է անօրինական ներազդեցություն ունենալ դեռևս չհարցաքննված վկաների և դատավարության այլ մասնակիցների վրա, այլ կերպ՝ դեռևս պահ¬պանվում է արդարադատությանն անօրինական միջամտելու վտանգը։ Բացի այդ, ամբաստանյալ Էդ. Ավետիսյանին վերագրված արարքի ծանրությունը հաշվի առնելով՝ պահպանվում է նաև քրեական պատասխանատվությունից և հնարավոր պատժից խուսափելու վտանգը։ Դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալ Էդ. Ավետիսյանի նկատմամբ գրավի թույլատրե¬լիության հարցը որոշելիս կիրառելի են Ա. Ավետիսյանի վերաբերյալ 2008թ. հոկտեմբերի 31-ի ԱՎԴ/0022/06/08 գործով Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումը, համաձայն որի` անձին կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտության հիմնավորումն ինքնին կարող է դրվել գրավի կիրառումը մերժելու պատճառաբանության հիմքում։ Նույն որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը սահմանել է, որ գրավի միջնորդությունը մերժելու և անձի կալանավորման մասին որոշումները կարող են հիմնավորվել նույնական փաստարկումներով, այլ կերպ՝ գրավը մերժելու համար լրացուցիչ փաս¬տարկում չներկայացնելն ինքնին ոչ իրավաչափ չէ, ուստի սույն միջնորդության քննարկման շրջանակներում փաստելով, որ դեռևս պահպանվում են ամբաստանյալ Էդ. Ավետիսյանին կալանքի տակ պահելու հիմքերն ու պայմանները` Դատարանը լրացուցիչ փաստարկումներ և հիմնավորում¬ներ չի ներկայացնում։ Վերոնշյալ պայմաններում Դատարանը հանգում է այն համոզման, որ ամբաստանյալ Էդ. Ավետիսյանի պատշաճ վարքագիծն հնարավոր է ապահովել նրա նկատմամբ ընտրված առավել խիստ վերոնշյալ խափանման միջոցը՝ կալանավորումը պահպանելու պարագայում։...>>: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանին ներկայացված նյութերով առկա է հիմնավոր կասկած առ այն, որ ամբաստանյալ Էդուարդ Ավետիսյանն առնչություն ունի իրեն վերագրվող արարքին, որն ըստ բնույթի ու վտանգավորության աստիճանի, դասվում է ծանր հանցագործությունների շարքին, որի համար ՀՀ քրեական օրենսգրքով որպես պատիժ նախատեսված է ազատազրկում` չորսից ութ տարի ժամկետով, ուստի բարձր է հավանականությունն առ այն, որ վերջինս, մնալով ազատության մեջ, կարող է անօրինական ներազդեցություն ունենալ դեռևս չհարցաքննված վկաների և դատավարության այլ մասնակիցների վրա, խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և հնարավոր պատժից։ Ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասի` կալանավորման կիրառման հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ։ Այդ կանխատեսող գործողությունները պետք է հիմնավորվեն քրեական գործով ձեռք բերված որոշակի նյութերով, դրանցով որոշելով կալանավորման կիրառման հիմնավորվածությունը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները, որոնք կարող են առաջ բերել անձի ազատության և անձնական անձեռնամխելիության հիմնական իրավունքի սահմանափակում, պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ թեև միայն հանցագործության ծանրության աստիճանը չի կարող ինքնին հիմնավորել ազատությունից զրկելու անհրաժեշտությունը, սակայն ամբաստանյալ Էդուարդ Ավետիսյանին վերագրվող հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանն ունեն էական նշանակություն նրա հետագա վարքագծի հավանականությունը կանխորոշելու հարցում: Իսկ ինչ վերաբերում է գործով ձեռք բերված ապացույցների գնահատման, և դրանց հիման վրա հանցանքը կատարելու հիմնավոր կասկածի բացակայության, ինչպես նաև Էդուարդ Ավետիսյանի մեղադրանքն ապացուցված չլինելու վերաբերյալ վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններին, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանք չեն կարող վերաքննիչ բողոքը բավարարելու և Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը բեկանելու հիմք հանդիսանալ, նկատի ունենալով, որ սույն դատական ստուգման ընթացքում դատարանի կողմից չեն գնահատվում գործով ձեռք բերված ապացույցները, այլ քննարկվում է այն հարցը, թե արդյոք առկա են գործի նյութերից բխող հիմնավոր ու ողջամիտ կասկածներ, որ մեղադրյալն առնչվում է իրեն վերագրվող արարքին և առկա են նրան վերագրվող արարքի իրական լինելը հավաստող բավարար ապացույցներ: Անդրադառնալով ամբաստանյալի անձը բնութագրող` վերաքննիչ բողոքում նշված հանգամանքներին` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ դրանք ինքնին չեն կարող հանդիսանալ կալանքը որպես խափանման միջոց չկիրառելու հիմք, հետևաբար վերաքննիչ բողոքն այդ մասով ևս անհիմն է: Անդրադառնալով ամբաստանյալ Էդուարդ Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը գրավով փոխարինելու նպատակահարմարության ու իրավաչափության վերաբերյալ պաշտպանի` վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանություններին ու հիմնավորումներին, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը. <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին Եվրոպական կոնվենցիայի>> 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «Սույն հոդվածի 1-ին կետի «գ» ենթակետի դրույթներին համապատասխան ձերբակալված կամ կալանավորված յուրաքանչյուր ոք անհապաղ տարվում է դատավորի կամ այլ պաշտոնատար անձի մոտ, որն օերնքով լիազորված է իրականցնելու դատական իշխանություն, և ունի ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրավունք կամ մինչև դատաքննությունն ազատ արձակվելու իրավունք: Ազատ արձակումը կարող է պայմանավորվել դատաքննության ներկայանալու երաշխիքներով»: Նշվածից հետևում է, որ անձի կալանավորման հարցը լուծելիս իրավասու դատարանները լիազորված են (կարող են) քննարկել գրավի կիրառման հնարավորության հարցը, սակայն գրավի կիրառումը, ելնելով գործի կոնկերտ հանգամանքներից, բոլոր դեպքերում պարտադիր բնույթ կրել չի կարող: Այս կապակցությամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն Ասլան Ավետիսյանի վերաբերյալ գործով 2008թ. հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԱՎԴ/0022/06/08 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել, համաձայն որի` <<Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջի վերաբերյալ արված իրավական մեկնաբանություններում չի արգելվում չնշված առանձին դեպքերում անձին երաշխիքով ազատ արձակելը ճանաչել անթույլատրելի. մասնավորապես, երբ առկա է անձի կողմից թաքնվելու կամ գործով ճշմարտությունը բացահայտելու ընթացքին միջամտելու վտանգ, կամ երբ դա անհրաժեշտ է հանցագործությունը կանխելու կամ հասարակական կարգի պահպանությունն իրականացնելու համար: (...) Այդ առումով Եվրոպական կոնվենցիային չի հակասում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 2-րդ մասի այն դրույթը, որ դատարանը, համապատասխան շարժառիթները շարադրելով, իրավունք ունի մեղադրյալին կալանքից գրավով ազատելը առանձին դեպքերում ճանաչել անթույլատրելի: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 2-րդ մասում օրենսդիրն օգտագործել է «մասնավորապես» բառը, որն արտահայտում է կալանքով գրավից ազատելու կոնկրետ դրսևորումների հատուկ ամրագրման և ոչ թե կալանքով գրավից ազատելու իրավական հիմքերի սպառիչ թվարկման նշանակություն: Մեղադրյալի անձը հայտնի չլինելը, մշտական բնակության վայր չունենալը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու փորձը կալանքից գրավով ազատելու կոնկրետ դրսևորումներ են, որոնք թվարկված են ոչ սպառիչ: Ուստի Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ գրավի կիրառման անթույլատրելիության հարցը պետք է քննարկվի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի համատեքստում, որտեղ նշված են խափանման միջոց կիրառելու այլ հիմքեր, այդ թվում նաև մինչդատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանը խոչընդոտելու հիմքը>> : Վերաքննիչ դատարանը վերը շարադրված հիմնավորումներով գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալ Էդուարդ Ավետիսյանի նկատմամբ գրավի կիրառումն անթույլատրելի ճանաչելու հարցում հանգել է իրավաչափ հետևության, նկատի ունենալով, որ գործի կոնկրետ հանգամանքներից ելնելով, Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ, այլընտրանքային երաշխիքն ի զորու չէ կանխել մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագիծը և նրան ազատ արձակելու դեպքում առկա է ողջամիտ ենթադրություն, որ ազատության մեջ մնալով` ամբաստանյալը կարող է անօրինական ներազդեցություն ունենալ դեռևս չհարցաքննված վկաների և դատավարության այլ մասնակիցների վրա, խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և հնարավոր պատժից։ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում, որով ապահովել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջը` քրեական գործով վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու և դատավճռի կատարումն ապահովելու նպատակով: Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ` պաշտպանի միջնորդությունը մերժելու հարցում Առաջին ատյանի դատարանը հանգել է ճիշտ հետևության, հետևաբար Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը վերացնելու հիմքեր չկան: Այսպիսով, դատական ստուգման արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալ Էդուարդ Ավետիսյանի պաշտպան Ա. Շահբազյանի միջնորդությունը քննության առնելիս Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ չեն տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի, ինչպես նաև ՀՀ Սահմանադրության, ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության, <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատություների պաշտպանության մասին>> եվրոպական կոնվենցիայի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումների պահանջների խախտումներ, ուստի պաշտպանների վերաքննիչ բողոքը բավարարելու և Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը բեկանելու օբյեկտիվ հիմքեր չկան: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 288-289-րդ և 394-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը` Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ամբաստանյալ Էդուարդ Ավետիսյանի պաշտպան Ազատ Շահբազյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի նոյեմբերի 07-ի` <<Կալանքը վերացնելու կամ գրավի կիառումը թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ միջնորդությունը քննության առնելու մասին>> որոշումը՝ թողնել օրինական ուժի մեջ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու պահից 15-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 15-12-2017 |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Ռուզաննա |
| Ազգանուն | Բարսեղյան |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 16-01-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 75 թերթից |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 16-01-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 75 թերթից |
| Ուր | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Գրության համարը | Ե-1156/18 |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 20-07-2018 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 19-07-2018 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Էդ. |
| Ազգանուն | Արսենյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Մովսես Մուսոյան մյուսները` Գևորգ Թերզյան , Էդուարդ Ավետիսյան , Արթուր Հովհաննիսյան մյուսները` Գևորգ Սամվելի Թերզյան ,Էդուարդ Արշավիրի Ավետիսյան , Արթուր Արարատի Հովհաննիսյան Բեկանել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատարանի /Կենտրոն /` ամբաստանյալ Մովսես Գրիգորի Մուսոյանի /ՀՀ քր. օր-ի 181 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին , 2-րդ կետերով/ նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը կիրառելու մասին 11.07.2018թ. որոշումը և ամբաստանյալին կալանքից գրավով ազատելը ճանաչել անթույլատրելի : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 01-08-2018 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Երևան քաղաքի դատարան |
Այլ միջնորդություններով դատական ակտի դեմ
| Բողոքարկվող դատական ակտի ամսաթիվը | 11-07-2018 |
|---|---|
| Բողոքարկվող դատական ակտի անվանումը | Որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը գրավով փոխարինելու միջնորդությունը քննության առնելու մասին |
Մակագրվել է (դատարանի նախագահի կողմից)
| Ամսաթիվ | 24-07-2018 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Ալեքսանդր |
| Ազգանուն | Ազարյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 02-08-2018 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 03-08-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | կողմերի չներկայանալու պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 10-08-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | նախագահող դատավորի մեկ այլ գործով ծանրաբեռնված լինելու պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 14-08-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 20-08-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | նախագահող դատավորի արձակուրդում գտնվելու պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 27-08-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 27-08-2018 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Մովսես |
| Ազգանուն | Մուսոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԿԴ/0219/01/17 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ՈՐՈՇՈՒՄ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան) նախագահությամբ դատավոր Ա.Ազարյանի քարտուղարությամբ Լ.Հայրապետյանի մասնակցությամբ՝ դատախազ Էդ.Արսենյանի պաշտպան Ս.Հովհաննիսյանի ամբաստանյալ Մ.Մուսոյանի 2018թ. օգոստոսի 27-ին, դատարանում՝ դռնփակ դատական նիստում, քննության առնելով ամբաստանյալ Մովսես Գրիգորի Մուսոյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2018թ. հուլիսի 11-ի որոշման դեմ մեղադրող Էդ.Արսենյանի վերաքննիչ բողոքը՝ ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2016թ. դեկտեմբերի 9-ին «ԱԿԲԱ Կրեդիտ Ագրիկոլ Բանկ» ՓԲ ընկերությունը հաղորդում է տվել ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ մարմիններին այն մասին, որ բանկի հետ համագործակցող «Ինտերնացիոնալ մոթել սերվիզ» ՍՊ ընկերության հսկիչ-դրամարկղային մեքենայի միջոցով 2016թ. դեկտեմբերի 2-ից մինչև դեկտեմբերի 5-ն ընկած ժամանակահատվածում իրականացվել է 52.620.000 ՀՀ դրամի թվով 41 վճարման գործառնություն` առանց քարտի ներկայացման, որից 25.151.280 ՀՀ դրամը կանխիկացվել է ընկերության ընթացիկ հաշվից, սակայն ընկերության կողմից չի ներկայացվել արժանահավատ հիմնավորում գործառնությունների վերաբերյալ: Դեպքի առթիվ ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 181-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 58200417 քրեական գործը։ Նշված քրեական գործով Մովսես Մուսոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 181-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված երկու հանցագործություններ կատարելու համար մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա «կազմակերպված խմբի կազմում, համակարգչային տեխնիկայի օգտագործմամբ «Կոնվերս Բանկ» և «ԱԿԲԱ-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկ» ՓԲ ընկերություններից հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերով գույք` 32.431.753 ՀՀ դրամի և 52.620.000 ՀՀ դրամի չափով, որպիսի գործողությունները դրսևորվել են հետևյալում. 2016 թվականի օգոստոսի 18-ից մինչև 22-ն ընկած ժամանակահատվածում հանդիպելով Հայաստան ժամանած ընկերոջ` ՌԴ քաղաքացի Սամվել Ակոպյանի հետ և իմանալով օտարերկրացիների քարտային հաշիվներից առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություններ կատարելու շուրջ նրա մտադրության մասին, դրա շուրջ համաձայնության է եկել նրա հետ և ընդգրկվել է Ակոպյանի ստեղծած հանցավոր կազմակերպված խմբի կազմում, համաձայն խմբի անդամների դերաբաշխման ստանձնելով հափշտակության համար պայմաններ ստեղծելու, հանցակիցների գործողությունները համակարգելու պարտավորությունը և խոստանալով գտնել կամ ստեղծել առևտրային կազմակերպություններ` ակտիվացնելով դրանց PՕՏ և ՀԴՄ տերմինալների բանկային քարտերով գործարքների ձեռքով մուտքագրման ծառայությունը։ Այդ առաջարկով Մովսես Մուսոյանը դիմել է «Վենեցիա» սրճարանը վարձակալությամբ շահագործող անհատ ձեռնարկատեր Գևորգ Թերզյանին, վստահեցնելով, որ հափշտակության արդյունքում փոխանցվող գումարներն ապահովագրված են լինելու և այդ կապակցությամբ հետգանձումային պահանջներ չեն ստացվելու, գայթակղել է գողոնից 20 տոկոս մասնաբաժնով և ստանալով վերջինիս համաձայնությունը, ծանոթացրել է Սամվել Ակոպյանի հետ: Սամվել Ակոպյանի և Մովսես Մուսոյանի հետ գալով հանցավոր համաձայնության և ընդգրկվելով Ակոպյանի ստեղծած հանցավոր կազմակերպված խմբի կազմում, Մովսես Մուսոյանի ցուցումով Գևորգ Թերզյանն ակտիվացրել է վարձակալությամբ շահագործվող «Վենեցիա» սրճարանին «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության կողմից տրամադրված PՕՏ տերմինալի առանց քարտի ներկայացման գործարքներ կատարելու ծառայությունը և մուտքագրելով Սամվել Ակոպյանից ստացված բանկային քարտերի 16 նիշանոց համարները, դրանց վավերականության ժամկետները և CVC կամ CVV2 ծածկագրերը, «Կոնվերս բանկ» ՓԲԸ-ում բացված հաշվեհամարին ավստրալիական բանկերի հաճախորդների թվով 43 բանկային քարտերից փոխանցել և հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի` 32.431.753 դրամին համարժեք գումար, որից 40 տոկոսի չափով մասնաբաժինը հավասարաչափ կիսել է Մովսես Մուսոյանի հետ, իսկ մնացած 60 տոկոսը փոխանցել ՍամվելԱկոպյանին: Այնուհետև, տեղեկանալով «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունում հափշաակված գումարի շուրջ ստացված հետգանձումային պահանջների մասին, Գևորգ Թերզյանը, հանցանքի բացահայտումից խուսափելու նպատակով, բանկում պարտավորվել է մարել կանխիկացված գումարը և այդ մասին իրազեկել է հանցակիցներին` Մովսես Մուսոյանին և Սամվել Ակոպյանին, ովքեր խոստացել են նույն եղանակով` այլ կազմակերպությունների միջոցով գումարներ հափշտակելով, մարել «Կոնվերս բանկ» ՓԲ ընկերությանը պատճառված վնասը: Այդ նպատակով Մովսես Մուսոյանը խմբի կազմում որպես նոր անդամ ներգրավել է ծանոթին` Երևանի բնակիչ Էդուարդ Ավետիսյանին, առաջարկելով զբաղվել շինծու կազմակերպությունների ստեղծմամբ` խոստանալով հափշտակված գումարից 40 տոկոսի չափով մասնաբաժին, իսկ վերջինս, ի կատարումն ստանձնած պարտավորության, դիմել է նյութապես անապահով ՀՀ քաղաքացի Արթուր Հովհաննիսյանին` առաջարկելով նրա անվամբ ստեղծել շինծու ընկերություն և դրա ՀԴՄ-տերմինալի միջոցով օտարերկրացիների քարտային հաշիվներից կատարել առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություններ: Վերջինս հափշտակված գումարից մասնաբաժին ստանալու ակնկալիքով, Էդուարդ Ավետիսյանի ցուցումների համաձայն և նրա ուղեկցմամբ ՀՀ Տավուշի մարզի Կողբ գյուղի 14-րդ փողոցի տուն 34 հասցեով հիմնադրել է «Ինտերնացիոնալ մոթել սերվիզ» ՍՊ ընկերությունը, «ԱԿԲԱ-Կրեդիտ Ագրիկոլ Բանկ» ՓԲ ընկերությունում բացել ընթացիկ հաշիվ և կնքել «Առանց քարտի ներկայացման վճարումների մասին» համաձայնագիրը: Դրան զուգահեռ, ըստ պայմանավորվածության, հափշտակություն կատարելու նպատակով, Գևորգ Թերզյանը Մովսես Մուսոյանի ցուցումով Էգուարդ Ավետիսյանին է տրամադրել համակարգչային տեխնիկա հանդիսացող, «Գևորգ Թերզյան» ԱՁ անվամբ հաշվառված ՀԴՄ-տերմինալը, որից հետո, Էդուարդ Ավետիսյանը և Արթուր Հովհաննիսյանն այն վերագրանցել են «Ինտերնացիոնալ մոթել սերվիզ» ՍՊ ընկերության անվամբ` ակտիվացնելով ՀԴՄ-տերմինալի բանկային քարտերով գործարքների ձեռքով մուտքագրման ծառայությունը և սարքը փոխանցել են Գևորգ Թերզյանին, ով էլ ՀԴՄ-տերմինալը հանձնել է Մովսես Մուսոյանին: Այնուհետև կազմակերպված խմբի անդամները, ձեռքով մուտքագրելով Սամվել Ակոպյանից ստացված օտարերկրյա բանկերի հաճախորդների բանկային քարտերի 16 նիշանոց համարները, վավերականության ժամկետները և CVV2 ծածկագրերը, 2016թ. դեկտեմբերի 2-ից մինչև դեկտեմբերի 5-ն ընկած ժամանակահւստվածամ ավստրալիական բանկերի հաճախորդների բանկային թվով 42 քարտերից «ԱԿԲԱ-Կրեդիտ Ագրիկոլ Բանկ» ՓԲԸ-ում բացված հաշվին են փոխանցել և հափշտակել առանձնապես խոշոր չափերի` ընդհանուր 52.620.000 ՀՀ դրամին համարժեք գումար: 2016 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Արթուր Հովհաննիսյանը Էգուարդ Ավետիսյանի ցուցումով և ուղեկցությամբ գնացել է բանկ և հաշվից կանխիկացրել է 25.151.280 ՀՀ դրամը: Հափշտակված գումարից ստանալով իր 4.500.000 ՀՀ դրամի չափով մասնաբաժինը, Արթուր Հովհաննիսյանը մնացածը հանձնել է Էդուարդ Ավետիսյանին, ով, պահելով իրեն հասանելիք 5.500.000 ՀՀ դրամը, մնացածը հանձնել է Գևորգ Թերզյանին: Որոշ ժամանակ անց տեղեկանալով բանկից, որ նշված գործարքները որակվել են կասկածելի և ստացվել են հետգանձման պահանջներ, հանցագործության հետքերը թաքցնելու և օտարերկրյա քարտապանների հաշվեհամարներից փոխանցումները որպես հյուրանոցում մատուցած ծառայությունների դիմաց վճարումներ ներկայացնելու նպատակով Էդուարդ Ավետիսյանն արտատպել է հանցակիցների կողմից իր էլեկտրոնային հասցեին ուղարկված Ավստրալիայի թվով 29 քաղաքացիների անձնագրերից պատճեները և նրանց անվամբ հյուրանոցային ծառայությունների մատուցման կեղծ պայմանագրեր, դրանք տվել է Արթուր Հովհաննիսյանին ստորագրելու և ՍՊԸ կնիքով վավերացնելու, որից հետո վերջինս դրանք ներկայացրել է բանկ` ի հիմնավորումն կատարված գործարքների: Բացի դրանից, կազմակերպված հանցավոր խմբի անդամները ձեռնամուխ են եղել նոր շինծու կազմակերպություն ստեղծելուն և այդ նպատակով Էգուարդ Ավետիսյանն Արթուր Հովհաննիսյանի միջոցով դիմել է վերջինիս ծանոթին` Հակոբ Հակոբյանին, ով վարձատրություն ստանալու ակնկալիքով հիմնադրել է «ՀՀԳ Ինտերնեյշնլ» ՍՊ ընկերությունը, «Կոնվերս բանկ» ՓԲ ընկերությունում բացել է ընթացիկ հաշիվ, Արթուր Հովհաննիսյանի միջոցով ստացել է Էդուարդ Ավետիսյանի փոխանցած ՀԴՄ-տերմինալը` այն կազմակերպության անունով վերագրանցելու և «Առանց քարտի ներկայացման վճարումների մասին» համաձայնագիր կնքելու նպատակով, սակայն խմբի անդամները նոր հանցագործությունն ավարտին չեն հասցրել կամքից անկախ հանգամանքներով, քանի որ Արթուր Հովհաննիսյանը ձերբակալվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից»: Մովսես Մուսոյանը ձերբակալվել է 2017թ. մարտի 1-ին: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի համապատասխան որոշումներով Մովսես Մուսոյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը, այնուհետև այն պարբերաբար երկարացվել է 2 ամիս ժամկետով: 2017թ. օգոստոսի 17-ին Մովսես Գրիգորի Մուսոյանի, Գևորգ Սամվելի Թերզյանի և Էդուարդ Արշավիրի Ավետիսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 181-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով, ինչպես նաև Արթուր Արարատի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-181-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով քրեական գործն ընդունվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի վարույթ: 2018թ. հուլիսի 11-ի դատական նիստի ընթացքում ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանի պաշտպան Սամվել Հովհաննիսյանը միջնորդություն է ներկայացրել` իր պաշտպանյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը գրավով փոխարինելու մասին։ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2018թ. հուլիսի 11-ի որոշմամբ պաշտպան Սամվել Հովհաննիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է. ամբաստանյալ Մովսես Գրիգորի Մուսոյանի նկատմամբ գրավի կիրառումը ճանաչվել է թույլատրելի, և գրավի չափ է սահմանվել 3.000.000 ՀՀ դրամ գումարը: 2018թ. հուլիսի 20-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է առաջին ատյանի վերոհիշյալ որոշման դեմ գործով մեղադրող` ՀՀ գլխավոր դատախազության հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության նկատմամբ հսկողության վարչության դատախազ Էդ.Արսենյանի վերաքննիչ բողոքը: Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Դատախազ Էդ.Արսենյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանին նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը կիրառելու հետևանքով թույլ է տրվել դատական սխալ: Այսպես. Առաջին ատյանի դատարանը, քննարկելով ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանի պաշտպան Սամվել Հովհաննիսյանի միջնորդությունը, հանգել է անհիմն հետևության, որ ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանի պատշաճ վարքագիծը և արդարադատությանը չխոչընդոտելը հնարավոր է ապահովել նաև կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավի կիրառմամբ, և վերջինիս գրավով ազատ արձակելը ճանաչել է թույլատրելի։ Առաջին ատյանի դատարանն իր որոշման պատճառաբանական մասում արձանագրել է, որ հաշվի առնելով ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանին վերագրվող արարքի գույքային բնույթը և այն, որ ամբաստանյալը շուրջ 1 տարի 4 ամիս գտնվում է անազատության մեջ, ուստի գրավի գումարի ողջամիտ չափ սահմանելու պարագայում ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքն այլևս կգերակայի հանրային շահի նկատմամբ, և դատարանում ամբաստանյալի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր կլինի ապահովել կալանավորման այլընտրանքային տարատեսակ գրավի կիրառմամբ։ Առաջին ատյանի դատարանը հանգել է սխալ հետևության և կայացրել է ոչ պատճառաբանված ու անհիմն որոշում։ Վերլուծելով սույն գործի փաստական հանգամանքները, կալանավորման և գրավի կիրառման իրավաչափությունը` կարելի է փաստել, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից Մովսես Մուսոյանի նկատմամբ կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը կիրառվել է դատավարական իրավունքի կոպիտ խախտմամբ, բացի այդ, դեռևս առկա են վերջինիս կալանքի տակ պահելու հիմքերը, կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը բավարար չէ նրա պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար։ Առաջին ատյանի դատարանն իր 11.07.2018թ. որոշման մեջ որպես ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու հիմքեր ընդամենը նշել է, որ վերջինս շուրջ 1 տարի 4 ամիս գտնվում է անազատության մեջ և կատարել է գույքային բնույթի հանցագործություն։ Վկաներից բացի դեռևս հարցաքննված չեն նաև ազատության մեջ գտնվող մյուս երկու ամբաստանյալները, որոնք ըստ էության հանդիսացել են կազմակերպված խմբի անդամներ, նախաքննության փուլում տվել են իրենց կողմից կատարված հանցանքների վերաբերյալ խոստովանական ցուցմունքներ, որպիսի պայմաններում առկա է ողջամիտ ենթադրություն առ այն, որ Մովսես Մուսոյանը, ազատության մեջ մնալով, կարող է անօրինական ազդեցություն գործադրել նրանց վրա և այդպիսով խոչընդոտել դատարանում նշված քրեական գործի քննությանը։ Դատախազը նշել է նաև, որ 2018թ. հուլիսի 11-ի որոշումը կայացնելիս առաջին ատյանի դատարանի կողմից որևէ անդրադարձ չի կատարվել նաև ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանին մեղսագրվող արարքների բարձր հանրային վտանգավորությունը, վերագրված արարքներում նրա դերակատարությանը և նրա անձը բնութագրող տվյալներին: Դատարանի կողմից հաշվի չի առնվել այն հանգամանքը, որ Մովսես Մուսոյանը համաձայն կազմակերպված խմբի անդամների դերաբաշխման` ստանձնել է հափշտակության համար պայմաններ ստեղծելու, հանցակիցների գործողությունները համակարգելու պարտավորությունը և խոստացել է գտնել կամ ստեղծել առևտրային կազմակերպություններ` ակտիվացնելով դրանց PՕՏ և ՀԴՄ-տերմինալների բանկային քարտերով գործարքների ձեռքով մուտքագրման ծառայությունը։ Այդ առաջարկով Մովսես Մուսոյանը դիմել է «Վենեցիա» սրճարանը վարձակալությամբ շահագործող անհատ ձեռնարկատեր Գևորգ Թերզյանին, վստահեցնելով, որ հափշտակության արդյունքում փոխանցվող գումարներն ապահովագրված են լինելու, և այդ կապակցությամբ հետգանձումային պահանջներ չեն ստացվելու, գայթակղել է գողոնից 20 տոկոս մասնաբաժնով և ստանալով վերջինիս համաձայնությունը, ծանոթացրել է Սամվել Ակոպյանի հետ։ Մովսես Մուսոյանի ցուցումով Գևորգ Թերզյանն ակտիվացրել է վարձակալությամբ շահագործվող «Վենեցիա» սրճարանին «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության կողմից տրամադրված PՕՏ-տերմինալի առանց քարտի ներկայացման գործարքներ կատարելու ծառայությունը և մուտքագրելով Սամվել Ակոպյանից ստացված բանկային քարտերի 16 նիշանոց համարները, դրանց վավերականության ժամկետները և CVC կամ CVV2 ծածկագրերը, «Կոնվերս բանկ» ՓԲ ընկերությունում բացված հաշվեհամարին ավստրալիական բանկերի հաճախորդների թվով 43 բանկային քարտերից փոխանցել և հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի` 32.431.753 դրամին համարժեք գումար, որից 40 տոկոսի չափով մասնաբաժինը հավասարաչափ կիսել է Մովսես Մուսոյանի հետ, իսկ մնացած 60 տոկոսը փոխանցել Սամվել Ակոպյանին։ Առաջին հանցանքը բարեհաջող ավարտին հասցնելուց հետո կազմակերպված խմբի անդամները շարունակել են իրենց հանցավոր գործունեությունը։ Այդ նպատակով Մովսես Մուսոյանը խմբի կազմում որպես նոր անդամ ներգրավել է ծանոթին` Երևանի բնակիչ Էդուարդ Ավետիսյանին, առաջարկելով զբաղվել շինծու կազմակերպությունների ստեղծմամբ` խոստանալով հափշտակված գումարից 40 տոկոսի չափով մասնաբաժին, իսկ վերջինս, ի կատարումն ստանձնած պարտավորության, դիմել է նյութապես անապահով ՀՀ քաղաքացի Արթուր Հովհաննիսյանին` առաջարկելով նրա անվամբ ստեղծել շինծու ընկերություն և դրա ՀԴՄ-տերմինալի միջոցով օտարերկրացիների քարտային հաշիվներից կատարել առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություններ: Գևորգ Թերզյանը Մովսես Մուսոյանի ցուցումով Էդուարդ Ավետիսյանին է տրամադրել համակարգչային տեխնիկա հանդիսացող, «Գևորգ Թերզյան» ԱՁ անվամբ հաշվառված ՀԴՄ-տերմինալը, որից հետո, Էդուարդ Ավետիսյանը և Արթուր Հովհաննիսյանն այն վերագրանցել են «Ինտերնացիոնալ մոթել սերվիզ» ՍՊ ընկերության անվամբ` ակտիվացնելով ՀԴՄ-տերմինալի բանկային քարտերով գործարքների ձեռքով մուտքագրման ծառայությունը և սարքը փոխանցել են Գևորգ Թերզյանին, ով էլ ՀԴՄ-տերմինալը հանձնել է Մովսես Մուսոյանին: Այնուհետև կազմակերպված խմբի անդամները, ձեռքով մուտքագրելով Սամվել Ակոպյանից ստացված օտարերկրյա բանկերի հաճախորդների բանկային քարտերի 16 նիշանոց համարները, վավերականության ժամկետները և CVV2 ծածկագրերը, 2016թ. դեկտեմբերի 2-ից մինչև դեկտեմբերի 5-ն ընկած ժամանակահատվածում ավստրալիական բանկերի հաճախորդների բանկային թվով 42 քարտերից «ԱԿԲԱ-Կրեդիտ Ագրիկոլ Բանկ» ՓԲ ընկերությունում բացված հաշվին են փոխանցել և հափշտակել առանձնապես խոշոր չափերի` ընդհանուր 52.620.000 ՀՀ դրամին համարժեք գումար։ 2016թ. դեկտեմբերի 5-ին Արթուր Հովհաննիսյանը Էդուարդ Ավետիսյանի ցուցումով և ուղեկցությամբ գնացել է բանկ և հաշվից կանխիկացրել է 25.151.280 ՀՀ դրամը: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել այն մասին, որ կալանավորման օրինականության և հիմնավորվածության ապահովման տեսանկյունից կարևոր է, թե ամբաստանյալի նկատմամբ ինչ հիմքով է կալանավորումը կիրառվել որպես խափանման միջոց, և արդյոք տվյալ դեպքում գրավը, որպես կալանավորման այլընտրանք, կարող է գործուն երաշխիք հանդիսանալ տվյալ հիմքի չեզոքացման համար: Նշվածի կապակցությամբ հարկ է հստակ արձանագրել, որ 2018թ. հուլիսի 11-ի որոշման կայացման պահին ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու բոլոր հիմքերը շարունակել են առկա լինել, իսկ ընդամենը 3.000.000 ՀՀ դրամի չափով գրավի կիրառումն ուղղակի չի կարող գործուն երաշխիք հանդիսանալ 85.051.753 ՀՀ դրամի հափշտակության կատարման մեջ մեղադրվող անձի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար: Այսպիսով, Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը, խախտելով դատավարական իրավունքի նշված նորմերը, հաշվի չառնելով, որ ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանը ազատ արձակվելու դեպքում կարող է խոչընդոտել գործով ճշմարտության բացահայտմանը և արդարադատության իրականացմանը, ամբաստանյալի նկատմամբ կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավի կիրառումն անթույլատրելի ճանաչելու բավարար հիմքերի առկայության պայմաններում վերջինիս նկատմամբ կիրառել է նշված խափանման միջոցը, թույլ է տվել դատական սխալ` դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտում, որը խոչընդոտում է գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտմանը, կարող է ազդել գործի ելքի վրա։ Ելնելով վերոգրյալից` բողոքաբերը խնդրել է. «Բեկանել թիվ ԵԿԴ/0219/01/17 քրեական գործով ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանի նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը կիրառելու մասին Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 11.07.2018թ. որոշումը և ամբաստանյալին կալանքից գրավով ազատելը ճանաչել անթույլատրելի»: Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները. Դատական նիստի ընթացքում դատախազ Էդ.Արսենյանը վերոհիշյալ հիմնավորումներով պնդեց վերաքննիչ բողոքը` խնդրելով այն բավարարել: Պաշտպան Ս.Հովհաննիսյանն առարկեց բողոքի դեմ` նշելով, որ առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտն օրինական է և հիմնավորված, քանի որ առկա են ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանին կալանքից գրավով ազատելու հիմքերը: Ամբաստանյալ Մ.Մուսոյանը միացավ պաշտպանին: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Լսելով դատախազի հիմնավորումները, ինչպես նաև պաշտպանի և ամբաստանյալի առարկությունները, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ ներկայացված բողոքը պետք է մերժել, իսկ առաջին ատյանի դատարանի որոշումը պետք է թողնել անփոփոխ` հետևյալ պատճառաբանությամբ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Դատարանը (…) խափանման միջոց կարող [է] կիրառել միայն այն դեպքում, երբ քրեական գործով ձեռք բերված նյութերը բավարար հիմք են տալիս ենթադրելու, որ կասկածյալը կամ մեղադրյալը կարող է՝ 1) թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից. 2) խոչընդոտել մինչդատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանը՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու, գործի համար նշանակություն ունեցող նյութերը թաքցնելու կամ կեղծելու, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կանչով առանց հարգելի պատճառների չներկայանալու կամ այլ ճանապարհով. 3) կատարել քրեական օրենքով չթույլատրված արարք. 4) խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և նշանակված պատիժը կրելուց. 5) խոչընդոտել դատարանի դատավճռի կատարմանը»։ 2018թ. հունվարի 16-ին ընդունված և 2018թ. փետրվարի 10-ին ուժի մեջ մտած «Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքի 16-րդ հոդվածի համաձայն` «Օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 2-րդ մասը շարադրել հետևյալ խմբագրությամբ. «2. Կալանավորումը և դրա այլընտրանքային խափանման միջոցը մեղադրյալի նկատմամբ կարող են կիրառվել միայն այնպիսի հանցագործության համար, որի համար նախատեսվող ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը մեկ տարուց ավելի է, և երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի համաձայն՝ «Խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտության և կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ դրա տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս հաշվի [է] առնվում վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Դատարանը, համապատասխան շարժառիթները շարադրելով, իրավունք ունի մեղադրյալին կալանքից գրավով ազատելը ճանաչել անթույլատրելի առանձին դեպքերում, մասնավորապես, եթե հայտնի չէ մեղադրյալի անձը, նա չունի մշտական բնակության վայր կամ փորձել է թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից»։ Կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոցի՝ գրավի կիրառելիության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ա.Ավետիսյանի գործով որոշմամբ` իրավական դիրքորոշում հայտնելով առ այն, որ «(…) [Ա]նձին կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտության հիմնավորումը կարող է դրվել գրավի կիրառումը մերժելու պատճառաբանության հիմքում` պայմանով, որ այդ պատճառաբանությունը հիմնված լինի գործով առկա փաստական տվյալների վրա (…)։ (…) Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջի վերաբերյալ արված իրավական մեկնաբանություններում չի արգելվում չնշված առանձին դեպքերում անձին երաշխիքով ազատ արձակելը ճանաչել անթույլատրելի. մասնավորապես, երբ առկա է անձի կողմից թաքնվելու կամ գործով ճշմարտությունը բացահայտելու ընթացքին միջամտելու վտանգ, կամ երբ դա անհրաժեշտ է հանցագործությունը կանխելու կամ հասարակական կարգի պահպանությունն իրականացնելու համար։ (…) Այդ առումով Եվրոպական կոնվենցիային չի հակասում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 2-րդ մասի այն դրույթը, որ դատարանը, համապատասխան շարժառիթները շարադրելով, իրավունք ունի մեղադրյալին կալանքից գրավով ազատելն առանձին դեպքերում ճանաչել անթույլատրելի։ (…) [Գ]րավի կիրառման անթույլատրելիության հարցը պետք է քննարկվի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի համատեքստում, որտեղ նշված են խափանման միջոց կիրառելու այլ հիմքեր, այդ թվում նաև` մինչդատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանը խոչընդոտելու հիմքը» (տե՛ս Ա.Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2008 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԱՎԴ/0022/06/08 որոշման 34-36-րդ կետերը)։ Կալանքը գրավով փոխարինելու հարցը լուծելիս անձին մեղսագրվող արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը պատշաճ գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ս.Մարգարյանի գործով որոշման մեջ և իրավական դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) [Գ]րավի թույլատրելիության հարցի լուծման ժամանակ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով սահմանված՝ մեղադրյալին վերագրվող արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը գնահատելիս դատարանը պետք է գործով ներկայացված տվյալների հիման վրա պարզի մեղադրյալին վերագրվող հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, իսկ հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։ Այլ խոսքով՝ (…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման հավանականությունը գնահատելիս և, հետևաբար, դրա հիման վրա մեղադրյալի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելիս դատարանը, ի թիվս այլոց, պետք է պատշաճ գնահատման ենթարկի մեղսագրվող արարքի կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը բնութագրող այլ հանգամանքները։ [Վ]երոնշյալ հանգամանքներն էական նշանակություն ունեն մեղադրյալի անձի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար։ Ուստի, առանց դրանք գործի նյութերից բխող մյուս տվյալների հետ համադրված վերլուծության և գնահատման ենթարկելու, հնարավոր չէ հիմնավորված ենթադրություն անել մեղադրյալի հետագա վարքագծի վերաբերյալ, հետևաբար հնարավոր չէ նաև օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում կայացնել անձի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ (…)» (տե՛ս Ս.Մարգարյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵԷԴ/0138/06/13 որոշման 14-րդ կետը)։ Զարգացնելով գրավի թույլատրելիության վերաբերյալ իր նախադեպային իրավունքը՝ Վճռաբեկ դատարանը Դ.Վարդանյանի գործով որոշմամբ արձանագրել է. «(...) [Մ]եղադրյալին կալանքից գրավով ազատելու հարցը քննարկելիս դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն այն հանգամանքին, թե մեղադրյալի նկատմամբ ինչ հիմքով է կալանավորումը կիրառվել որպես խափանման միջոց, և արդյոք տվյալ դեպքում գրավը՝ որպես կալանավորման այլընտրանք, կարող է գործուն երաշխիք հանդիսանալ տվյալ հիմքի չեզոքացման համար։ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը վկայում է, որ Եվրոպական դատարանը մշակել է հանցագործության համար մեղադրվող անձին մինչև դատավճիռը կալանքի տակ պահելու համար ընդունելի չորս հիմնական հիմքեր. մեղադրյալի՝ դատաքննությանը չներկայանալու վտանգը (տե՛ս Stogmuller v. Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 15), վտանգը, որ մեղադրյալն ազատ արձակվելու դեպքում կխոչընդոտի արդարադատության իրականացմանը (տե՛ս Wemhoff v. Germany, 1968 թվականի հունիսի 27, ¢ 14) կամ կկատարի նոր հանցանքներ (տե՛ս Matznetter v Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 9) կամ կկատարի հասարակական անկարգություններ (տե՛ս Letellier v. France, 1991 թվականի հունիսի 26, ¢ 51)։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասում ըստ էության նախատեսված են նշված հիմքերը, որոնցից յուրաքանչյուրի առկայությունը կալանավորման պայմանների հետ միասին ինքնին հիմք է անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու համար։ Միևնույն ժամանակ «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասում ամրագրված իրավանորմի ուսումնասիրությունից հետևում է, որ անձի կալանավորման հարցը լուծելիս իրավասու դատարանները լիազորված են քննարկել դատաքննությանը մեղադրյալի ներկայանալը երաշխավորող այլընտրանքային միջոցների կիրառման հնարավորությունը։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 1-ին մասի հիման վրա այդպիսի միջոց է գրավը։ (…) [Գ]րավը քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից մեղադրյալի թաքնվելու վտանգը չեզոքացնելու երաշխիք է, և համապատասխան հիմքերի առկայության դեպքում իրավասու դատարանի կողմից կարող է կիրառվել վարույթն իրականացնող մարմնի տրամադրության տակ մեղադրյալի գտնվելն ապահովելու նպատակով (տե՛ս Դ.Վարդանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԱՔԴ/0056/06/14 որոշման 16-րդ կետը)։ Սույն դատական գործի նյութերի ուսումնասիրությամբ պարզվել է, որ վիճարկվող դատական ակտը կայացնելիս առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանը մեկ տարի չորս ամիս գտնվում է կալանքի տակ: Առաջին ատյանի դատարանը` հաշվի առնելով դատաքննության տվյալ փուլը, ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանին վերագրվող արարքի գույքային բնույթը, միաժամանակ ամբաստանյալին տևական ժամանակ անազատության մեջ պահելու հանգամանքները, փաստել է, որ գրավի ողջամիտ չափ սահմանելու պարագայում ամբաստանյալի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքն այլևս կգերակայի հանրային շահի նկատմամբ և դատարանում ամբաստանյալի պատշաճ վարքագիծը` վարույթն իրականացնող մարմնի ներկայանալը և արդարադատությանը չխոչընդոտելը հնարավոր կլինի ապահովել կալանավորման այլընտրանքային տարատեսակ գրավի կիրառմամբ: Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի է առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումը, քանի որ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ առաջին ատյանի դատարանը տվյալ դեպքում չի արձանագրել այնպիսի ծանրակշիռ փաստական տվյալներ, որոնք բացառում են ազատության մեջ մնալու դեպքում ամբաստանյալի պատշաճ վարքագծի ապահովման հնարավորությունը: Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ անհիմն է բողոքաբերի այն պնդումը, համաձայն որի՝ մնալով ազատության մեջ ամբաստանյալը կարող է խոչընդոտել գործի քննությանը՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու եղանակով: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից արձանագրած փաստական տվյալների առկայության պայմաններում ամբաստանյալին շարունակական կերպով կալանքի տակ պահելու պարագայում կխախտվի հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքների միջև արդարացի հավասարակշռությունը, ինչն իր հերթին կհանգեցնի ամբաստանյալի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքի անհարկի սահմանափակման: Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերը շարադրված հիմնավորումներով առաջին ատյանի դատարանը` ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու հարցում, հանգել է իրավաչափ հետևության, քանի որ գրավն ի զորու է կանխել նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը: Վերաքննիչ դատարանը միաժամանակ գտնում է, որ վիճարկվող դատական ակտը կայացնելիս, առաջին ատյանի դատարանի կողմից քրեադատավարական նորմերի խախտումներ, որոնք ազդել կամ կարող էին ազդել ճիշտ դատական ակտ կայացնելու վրա, թույլ չեն տրվել: Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ բերված վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 135-րդ, 143-րդ, 288-289-րդ, 387-րդ, 394-րդ և 412-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը՝ ՈՐՈՇԵՑ Դատախազ Էդ.Արսենյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել` Մովսես Գրիգորի Մուսոյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2018թ. հուլիսի 11-ի որոշումը թողնելով անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու պահից տասնհինգօրյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԱԶԱՐՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 27-08-2018 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 09-11-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 108 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 09-10-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 108 |
| Ուր | Երևան քաղաքի դատարան |
| Գրության համարը | Ե-34356/18 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0219/01/17
Երևան քաղաքի դատարան
Էլեկտրոնային քարտը ստացվել է
| Ամսաթիվ | 27-10-2018 |
|---|
Կազմի փոփոխություն
| Ամսաթիվ | 27-10-2018 |
|---|---|
| Փոփոխության հիմքը | Տեղափոխվել է այլ դատարան |
Մակագրել
| Երբ | 27-10-2018 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 30-10-2018 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 30-10-2018 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 30-10-2018 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 22-11-2018 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Մովսես |
| Ազգանուն | Մուսոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Էդուարդ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Թերզյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հովսեփ |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սամվել |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ազատ |
| Ազգանուն | Շահբազյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Լյուդվիգ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | <<Կոնվերս Բանկ>> |
| Ազգանուն | ՓԲԸ |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | <<ԱԿԲԱ-կրեդիտ Ագրիկոլ բանկ>> |
| Ազգանուն | ՓԲԸ |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | դատավարության կողմի չներկայանալու պատճառով |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2019թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 29-01-2019 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | նախագահող դատավորի արձակուրդում գտնվելու պատճառով |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 19-02-2019 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 19-03-2019 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Դատարանի՝ թիվ ԵԱՆԴ/0062/01/14 քրեական գործով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 08-05-2019 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | ամբաստանյալ Մովսես Մուսոյանի չներկայանալու պատճառով |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 28-06-2019 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | պաշտպանի չներկայանալու պատճառով |
| Այլ նշումներ | նշանակվել է մեկ այլ հերթի |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-08-2019 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Դատարանի՝ հերթապահության գրաֆիկով ծանրաբեռնված լինելու պատճառով |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-10-2019 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | ամբաստանյալ Գևորգ Թերզյանի չներկայանալու պատճառով |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-12-2019 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | պաշտպանի չներկայանալու պատճառով |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2019 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 21-02-2020 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | դատախազի և պաշտպանի չներկայանալու պատճառով |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-04-2020 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | կողմերի չներկայանալու պատճառով |
| Այլ նշումներ | նշանակվել է այլ հերթի |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-09-2020 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Դատարանի՝ խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2020 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 05-03-2021 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | պաշտպանի չներկայանալու պատճառով |
| Այլ նշումներ | նշանակվել է այլ հերթի |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 08-07-2021 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | պաշտպան Հովսեփ Սարգսյանի չներկայանալու պատճառով |
| Այլ նշումներ | նշանակվել է այլ հերթի |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-10-2021 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | պաշտպանների չներկայանալու պատճառով |
| Այլ նշումներ | նշանակվել է այլ հերթի |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2021 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-01-2022 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | ամբաստանյալ Գևորգ Թերզյանի, պաշտպան Սամվել Հովհաննիսյանի վատառողջ լինելու պատճառով |
| Այլ նշումներ | նշանակվել է այլ հերթի |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-04-2022 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 04-07-2022 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | պաշտպան Հովսեփ Սարգսյանի չներկայանալու պատճառով |
| Այլ նշումներ | նշանակվել է այլ հերթի |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 17-10-2022 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | ամբաստանյալ Գևորգ Թերզյանի վատառողջ լինելու պատճառով |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-10-2022 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-11-2022 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | դատախազի և պաշտպան Ա.Շահբզյանի չներկայանալու պատճառով |
| Այլ նշումներ | նշանակվել է այլ հերթի |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 21-11-2022 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 28-11-2022 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 19-12-2022 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | ամբաստանյալ Գրիգոր Թերզյանի չներկայանալու պատճառով |
| Այլ նշումներ | նշանակվել է այլ հերթի |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2022 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 23-01-2023 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | դատախազի չներկայանալու պատճառով |
| Այլ նշումներ | նշանակվել է այլ հերթի |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-03-2023 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | պաշտպան Ա.Շահբազյանի չներկայանալու պատճառով |
| Այլ նշումներ | նշանակվել է այլ հերթի |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-05-2023 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | պաշտպան Հովսեփ Սարգսյանի և ամբաստանյալ Գևորգ Թերզյանի չներկայանալու պատճառով |
| Այլ նշումներ | մշանակվել է այլ հերթի |
Էլ. քարտը ուղարկվել է Երևանի քրեական դատարան
| Ամսաթիվ | 26-07-2023 |
|---|
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0219/01/17
Երևանի քրեական դատարան
Էլեկտրոնային քարտը ստացվել է
| Ամսաթիվ | 26-07-2023 |
|---|
Կազմի փոփոխություն
| Ամսաթիվ | 26-07-2023 |
|---|---|
| Փոփոխության հիմքը | Լիազորությունները դադարեցվել են |
Մակագրել
| Երբ | 26-07-2023 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Ֆարխոյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 28-07-2023 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 28-07-2023 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԿԴ/0219/01/17 Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 28 հուլիսի 2023թ. ք. Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Կ.Ֆարխոյանս, ստանալով թիվ ԵԿԴ/0219/01/17 (58212317) քրեական վարույթը ըստ մեղադրանքի՝ Գևորգ Սամվելի Թերզյանի 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 181-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով /2 դրվագ/, Մովսես Գրիգորի Մուսոյանի 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 181-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով /2 դրվագ/, Էդուարդ Արշավիրի Ավետիսյանի 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 181-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, Արթուր Արարատի Հովհաննիսյանի 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 38-181-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով. Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի 2017 թվականի հուլիսի 28-ին որոշում է կայացվել Գևորգ Սամվելի Թերզյանին 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 181-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով /2 դրվագ/ մեղադրյալ ներգրավելու մասին: 2017 թվականի հուլիսի 28-ին որոշում է կայացվել Արթուր Արարատի Հովհաննիսյանին 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 38-181-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով մեղադրյալ ներգրավելու մասին: 2017 թվականի հուլիսի 31-ին որոշում է կայացվել Էդուարդ Արշավիրի Ավետիսյանին 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 181-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով մեղադրյալ ներգրավելու մասին: 2017 թվականի հուլիսի 31-ին որոշում է կայացվել Մովսես Գրիգորի Մուսոյանին 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 181-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով /2 դրվագ/ մեղադրյալ ներգրավելու մասին: Վերոհիշյալ քնրեական վարույթով նախաքննությունը ավարտվել է 2017 թվականի օգոստոսի 03-ին, իսկ մեղադրական եզրակացությունը կազմվել է 2017 թվականի օգոստոսի 14-ին, քրեական գործը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան է ստացվել 2017 թվականի օգոստոսի 16-ին, համակարգչային մակագրման եղանակով նույն օրը մակագրվել է դատավոր՝ Ա. Վարդանյանին, իսկ դատավորի աշխատակազմին հանձնվել է 2017 թվականի օգոստոսի 17-ին: 17.08.2017 թվականին դատավոր Ա. Վարդանյանի կողմից որոշում է կայացվել քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին: 2018 թվականի հուլիսի 11-ին մեղադրյալ Մովսես Գրիգորի Մուսոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը փոփոխվել է և որպես խափանման միջոց է ընտրվել գրավը 3.000.000 /երեք միլիոն/ ՀՀ դրամի չափով: 2018 թվականի հուլիսի 11-ին մեղադրյալ Էդուարդ Արշավիրի Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը փոփոխվել է և որպես խափանման միջոց է ընտրվել գրավը 1.500.000 /մեկ միլիոն հինգ հարյուր/ ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ նախագահի 2018 թվականի հոկտեմբերի 24-ի թիվ ՆՀ-454-Ա հրամանագրի համաձայն դատավոր Ա. Վարդանյանին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի դատավորի պաշտոնում նշանակվելու կապակցությամբ քրեական գործը հանձնվել է վերամակգրման: Քրեական գործը Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարան է ստացվել 2018 թվականի հոկտեմբերի 27-ին, համակարգչային մակագրման եղանակով նույն օրը մակագրվել է դատավոր՝ Դ. Հարությունյանին, իսկ դատավորի աշխատակազմին հանձնվել է 2018 թվականի հոկտեմբերի 30-ին: 30.10.2018 թվականին դատավոր Դ. Հարությունյանի կողմից որոշում է կայացվել քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին: Բարձրագույն դատական խորհրդի 2023 թվականի հուլիսի 03-ի որոշման համաձայն դատավոր՝ Դ. Հարությունյանի լիազորությունները դադարեցվել են: Վերոհիշյալ քրեական վարույթը դատարան է ստացվել 2023 թվականի հուլիսի 26-ին, համակարգչային մակագրման եղանակով նույն օրը մակագրվել է դատավոր՝ Կ. Ֆարխոյանիս, իսկ դատավորի աշխատակազմին հանձնվել է 2023 թվականի հուլիսի 27-ին: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի համաձայն՝ §1. Նախնական դատալսումները պարտադիր են բոլոր քրեական վարույթներով: 2. Ստանալով քրեական գործը` դատավորը եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: (…) 3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որոշումը պետք է բովանդակի տեղեկություններ այն կայացրած դատարանի և դատավորի, քրեական վարույթը ստանալու և որոշումը կայացնելու օրվա, ինչպես նաև նախնական դատալսումների վայրի և ժամանակի մասին: 4. Նախնական դատալսումներով առաջին դատական նիստը նշանակվում է սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որոշման կայացումից հետո՝ երկշաբաթյա ժամկետում: (…)¦: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի 2-րդ և 5-րդ մասերով՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի 1. Ստանձնել թիվ ԵԿԴ/0219/01/17 (58212317) քրեական վարույթը և նախնական դատալսումներ նշանակել 2023 թվականի օգոստոսի 08-ին ժամը 12:00-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Կենտրոն նստավայրի թիվ 2-րդ դատական նիստերի դահլիճում (ք. Երևան, Տիգրան Մեծի պողոտա 23/1): 2. Որոշման պատճենը երկօրյա ժամկետում ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ տուժողների լիազոր ներկայացուցիչներին, մեղադրյալներին, պաշտպաններին դրանց կցելով իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթեր: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Կ.ՖԱՐԽՈՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ |
| Դատավարության կողմեր | Տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ |
| Դատավարության կողմեր | Տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | Հ. Մովսիսյան |
| Կազմակերպության հասցե | ՀՀ գլխավոր դատախազության ԱԱԾ մինչդատական վարույթի օրինականության նկատմամբ հսկողության վարչություն |
| Կազմակերպության տեսակ | ԳԴ /ՀՀ գլխավոր դատախազություն եվ այլ դատախազություններ/ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Թերզյան |
| Հայրանուն | Սամվելի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Մովսես |
| Ազգանուն | Մուսոյան |
| Հայրանուն | Գրիգորի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Էդուարդ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Հայրանուն | Արշավիրի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
| Հայրանուն | Արարատի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ |
| Կազմակերպության հասցե | Լիազոր ներկայացուցիչ՝ Արմեն Սերոբյանին ք. Երևան, Վազգեն Սարգսյան փողոց, 26/1 |
| Կազմակերպության տեսակ | ՓԲԸ / Փակ բաժնետիրական ընկերություն/ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | «ԱԿԲԱ-Կրեդիտ Ագրիկոլ Բանկ» ՓԲԸ |
| Կազմակերպության հասցե | Լիազոր ներկայացուցիչ՝ Դավիթ Գրիգորյանին ք. Երևան, Արամի փողոց, 82-84 |
| Կազմակերպության տեսակ | ՓԲԸ / Փակ բաժնետիրական ընկերություն/ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | «ԱԿԲԱ-Կրեդիտ Ագրիկոլ Բանկ» ՓԲԸ |
| Կազմակերպության հասցե | Լիազոր ներկայացուցիչ՝ Ռոբերտ Ջիլավյանին ք. Երևան, Արամի փողոց, 82-84 |
| Կազմակերպության տեսակ | ՓԲԸ / Փակ բաժնետիրական ընկերություն/ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | ՀՀ փաստաբանների պալատի Հանրային պաշտպանի գրասենյակ |
| Կազմակերպության հասցե | Ք. Երևան, Զաքյան փողոց, 7-2 |
| Կազմակերպության տեսակ | ՓՊ / Փաստաբանների պալատ/ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | Սամվել Հովհաննիսյան |
| Կազմակերպության հասցե | ք. Երևան, Բաղրամյան 2-րդ փակուղի, 6 շենք, բնակարան 2 |
| Կազմակերպության տեսակ | ՓՊ / Փաստաբանների պալատ/ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | Հովսեփ Սարգսյան |
| Կազմակերպության հասցե | ք. Երևան, Կորյունի փողոց, 3 շենք, բնակարան 7 |
| Կազմակերպության տեսակ | ՓՊ / Փաստաբանների պալատ/ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | Ազատ Շահբազյան |
| Կազմակերպության հասցե | ք. Երևան, Ալեք Մանուկյան փողոց, 17 շենք, բնակարան 1 |
| Կազմակերպության տեսակ | ՓՊ / Փաստաբանների պալատ/ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 08-08-2023 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 08-08-2023 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 14-11-2023 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 14-11-2023 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 13-02-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2023 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 13-02-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 30-05-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 30-05-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 13-08-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 11:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 13-08-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 12-11-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 12-11-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 26-11-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 26-11-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Արագացված վարույթ
| Ամսաթիվ | 26-11-2024 |
|---|---|
| Այո/Ոչ | Այո |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 09-12-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 09-12-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Դատավորի արձակուրդում գտնվելը |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 14-02-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2024 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 14-02-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 17-03-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 17-03-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 17-03-2025 |
|---|