ԵԿԴ/0216/01/17






Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը,

նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի, քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի,
Ա. Գեղամյանի,
Թ.Խաչատրյանի,
մասնակցությամբ` մեղադրող, Երևան քաղաքի
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների
դատախազության ավագ դատախազ Մ. Նալբանդյանի,

պաշտպան Գ. Հովհաննիսյանի,

տուժողի իրավահաջորդ Գ. Սուրմենելյանի,
տոժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ Ս.Ծառուկյանի,


2018թ.փետրվարի 13-ին Երևանում,
դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի

Հայկ Վաղարշակի Սուքիասյանի`
ծնված 1960թ. հուլիսի 21-ին Երևան քաղաքում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ` ՀՀ/ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, այրի, խնամքին ոչ ոք, վատառողջ, նախկինում չդատված, հաշվառված է և բնակվել է Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցի թիվ 37 շենքի թիվ 8 բնակարանում, կալանքի տակ է 2017թ. հունվարի 21-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով։


Գործի դատավարական նախապատմությունը
2017թ-ի հունվարի 20-ին, ժամը 20.55-ի սահմաններում, Հայկ Վաղարշակի Սուքիասյանին պատկանող՝ Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցի թիվ 37 շենքի թիվ 8 բնակարանում հայտնաբերվել է Երևան քաղաքի Սարյան փողոցի թիվ 1 շենքի թիվ 20 բնակարանի բնակիչ Արմեն Աշոտի Սուրմենելյանի դին՝ կրծքավանդակի ձախ կեսի կտրած-ծակած վնասվածքներով։ Ա.Սուրմենելյանին ապօրինաբար կյանքից զրկելու դեպքի առթիվ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում, 2017թ-ի հունվարի 20-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի / այսուհետ նաև ՀՀ քր. օր./ 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 13101317 քրեական գործը։ Հաջորդ օրը՝ հունվարի 21-ին, Հայկ Սուքիասյանը ձերբակալվել է։
2017թ-ի հունվարի 23-ին Հայկ Վաղարշակի Սուքիասյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ՝ նրան մեղադրանք է առաջադրվել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Նույն օրը Հայկ Սուքիասյանի նկատմամբ խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը։
2017թ-ի օգոստոսի 2-ին Հայկ Սուքիասյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ արարքի համար, որ նա.
«2017թ. հունվարի 20-ին, ժամը 20.30-ի սահմաններում, իրեն պատկանող՝ Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցի թիվ 37 շենքի թիվ 8 բնակարանում, գտնվելով ալկոհոլի ազդեցության տակ, կենցաղային հարցերի շուրջ վիճաբանել է Արմեն Աշոտի Սուրմենելյանի հետ, որի ընթացքում վերջինիս ապօրինաբար կյանքից զրկելու դիտավորությամբ իր մոտ եղած դանակով երկու հարված է հասցրել նրա կրծքավանդակի առաջային մակերեսի ձախ կեսին, ինչի հետևանքով Ա.Սուրմենելյանին պատճառել է սրտապարկի, սրտի ձախ փորոքի առաջային պատի վիրավորումներ և ապօրինաբար դիտավորությամբ զրկել կյանքից։
Այսինքն` Հայկ Վաղարշակի Սուքիասյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով»։
2017թ. օգոստոսի 11-ին թիվ 13101317 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, 2017թ. օգոստոսի 14-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ, իսկ 2017թ.օգոստոսի 29-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի դատական քննությունը 2017թ. սեպտեմբերի 8-ին նշանակելու մասին։

Նախաքննության մարմինը քրեական գործով պարզված և հիմնավորված է համարել հետևյալը.

«Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցի 37 շենքի թիվ 8 բնակարանի բնակիչ, սույն գործով մեղադրյալ՝ Հայկ Վաղարշակի Սուքիասյանը տևական ժամանակ գտնվել է մտերիմ հարաբերությունների մեջ Երևան քաղաքի Սարյան փողոցի 1 շենքի թիվ 20 բնակարանի բնակիչ, սույն գործով տուժող Արմեն Աշոտի Սուրմենելյանի հետ։ Վերջիններս հաճախակի հանդիպել են և միասին օգտագործել ոգելից խմիչք։
2017թ. հունվարի 20-ին, երեկոյան ժամերին Ա.Սուրմենելյանը հյուրընկալվել է Հ.Սուքիասյանի բնակարնում, որտեղ վերջիններս միասին օղի են գործածել։ Ժամը 20.30-ի սահմաններում, դրամական օգնություն ստանալու նպատակով Հ.Սուքիասյանի բնակարան այցելել են Երևան քաղաքի Ղ.Փարպեցի փողոցի 9բ շենքի թիվ 58 բնակարանի բնակիչներ, գործով վկաներ Հոկոբ Սարգսի Հովսեփյանը և վերջինիս եղբայր՝ Արմեն Համլետի Հովսեփյանը։ Բնակարանում հանդիպել են Ա.Սուրմենելյանին, ում հետ Հ.Սուքիասյանն օղի է գործածել։ Այդ ընթացքում Ա.Սուրմենելյանի և Հ.Սուքիասյանի միջև վեճ է սկսվել, որի ժամանակ Հ.Սուքիասյանը Ա.Սուրմենելյանին ուղեկցել է շքամուտք և տուն ճանապարհել, ապա Հ.Սուքիասյանը վերադարձել է Հակոբ և Արմեն Հովսեփյանների մոտ խոհանոց։ Մի քանի րոպե անց Ա.Սուրմենելյանը զանգահարել է Հ.Սուքիասյանի բջջային հեռախոսին, սակայն վերջինս հեռախոսազանգերին չի պատասխանել։ Խոհանոցում տեղի ունեցած խոսակցության ընթացքում Հ.Սուքիասյանը Հ.Հովսեփյանին ցուցադրել է մոխրագույն բռնակով ծալովի դանակ և հայտնել, որ հիշյալ դանակը պատկանում է իրեն, ապա այն տեղավորել է իր բաճկոնի գրպանում։
Քիչ անց ոգելից խմիչք օգտգագործած վիճակում բնակարանի մոտքի դռանն է մոտեցել Ա.Սուրմենելյանը և Հ.Սուքիասյանից պահանջել է բացել այն, միաժամանակ ոտքերով հարվածներ հասցրել բնակարանի մուտքի դռանը և հայհոյանքներ հնչեցրել։
Լսելով Ա.Սուրմենելյանի բղավոցները և հայհոյանքները, Հակոբ և Արմեն Հովսեփյանները մնացել են խոհանոցում, իսկ Հ.Սուքիասյանը դուրս է եկել բնակարանից և շքամուտքում վիճաբանություն է սկսվել Ա.Սուրմենելյանի ու Հ.Սուքիասյանի միջև, որի ընթացքում կողմերը իրար փոխադարձ հարվածներ են հասցրել։ Նշված կռվին միջամտել է Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցի 37 շենքի թիվ 12 բնակարանի բնակիչ, գործով վկա Ստեփան Ալֆրեդի Կարախանյանը և Հ.Հովսեփյանը, ում հաջողվել է բաժանել կռվողներին՝ Ա.Սուրմենելյանը հեռացել է շքամուտքից, իսկ Հ.Սուքիասյանը վերադարձել է բնակարան։ Դրանից մի քանի րոպե անց բնակարանի մուտքի դռանը կրկին մոտեցել է Ա.Սուրմենելյանը և սկսել հարվածել բնակարանի մուտքի դռանը և հայհոյել։ Խոհանոցում գտնվող Հ.Սուքիասյանը դուրս է եկել բնակարանից, իսկ Հակոբ և Արմեն Հովսեփյանները մնացել են խոհանոցում։ Կրկին անգամ լսելով վիճաբանության ձայներ Հ.Հովսեփյանը գնացել է բնակարանի մուտքի դռան մոտ, բացել այն և այդ պահին Հ.Սուքիասյանն Ա.Սուրմենելյանին ապօրինաբար կյանքից զրկելու դիտավորությամբ, իր մոտ եղած դանակով երկու անգամ հարվածել է Ա.Սուրմենելյանի կրծքավանդակի ձախ կեսին, ինչի հետևանքով Ա.Սուրմենելյանին պատաճռել է կյանքի հետ անհամատեղելի մարմնական վնասվածքներ՝ սրտապարկի և սրտի ձախ փորոքի առաջային պատի վիրավորումների ձևով։ Դրանից հետո Հ.Սուքիասյանը Ա.Սուրմենելյանին թևանցուկ ուղեկցել է բնակարան, ապա Հ.Հովսեփյանին տվել է դանակը և խնդրել այն դեն նետել։ Հ.Հովսեփյանն իրեն տված դանակը թաքցրել է բնակարանի պատշգամբում եղած ծաղկամանի հետնամասում։ Տեսնելով, որ Ա.Սուրմենելյանի ինքնազգացողությունը գնալով վատանում է, Հ.Հովսեփյանը Հ.Սուքիասյանի բջջային հեռախոսով զանգահարել է եղբորը, գործով վկա Մուրադ Սարգսի Հովսեփյանին և խնդրել շտապ օգնության աշխատակիցներին ահազանգել, ինչից հետո կրտսեր եղբոր հետ հեռացել է Հ.Սուքիասյանի բնակարանից։ Հ.Սուքիասյանի բնակարնից դուրս գալուց հետո Հ.Հովսեփյանը հանդիպել է եղբորը՝ Մուրադ Հովսեփյանին և քրոջը, գործով վկա Սուսաննա Սարգսի Հովսեփյանին։ Հ.Հովսեփյանը վերջիններիս պատմել է, որ Հ.Սուքիասյանը իր բնակարանում մարդ է դանակահարել, որից հետո իր մոտ եղած Հ.Սուքիասյանի բջջային հեռախոսը տվել է Ս.Հովսեփյանին։ Վերջինս այն տարել է Հ.Սուքիասյանի բնակարան, ապա վերադարձել է և բոլորով գնացել են տուն։ Մի քանի րոպե անց Հ.Սուքիասյանի բնակարան այցելել են շտապ օգնության ծառայության աշխատակիցները, ովքեր արձանագրել են, որ Ա.Սուրմենելյանը մահացել է, ինչի կապակցությամբ ահազանգել են ոստիկանություն։ Այնուհետև Հ.Սուքիասյանի բնակարան այցելել են ոստիկանության աշխատակիցները և վերջինիս բերման ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժին։»


Նախաքննության մարմինը Հայկ Սուքիասյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված է համարել հետևյալ ապացույցներով.

«Գործով տուժող Արմեն Աշոտի Սուրմենելյանի իրավահաջորդ Գայանե Աշոտի Սուրմենելյանի ցուցմունքով այն մասին, որ հանդիսանում է Արմեն Սուրմենելյանի քույրը։ Վերջինս մշտական աշխատանք չի ունեցել և բնակվել է ծնողների հետ միասին։ Արմենն ունեցել է հակում ոգելից խմիչքի նկատմամբ և եղել են դեպքեր, որ նա չարաշահել է խմիչքը։
2017թ. հունվարի 20-ի, ցերեկը, ինքը գտնվել է ծնողների տանը։ Այդ ժամանակ Արմենը ևս գտնվել է տանն ու իր պլանների մասին իրեն ոչինչ չի ասել։ Որոշ ժամանակ ինքը գնացել է իր տուն։ Երեկոյան ծնողների տուն են այցելել ոստիկանները և հետաքրքրվել են Արմենի մասին։ Այդ մասին տեղեկանալով ինքը գնացել է ծնողների տուն։ Այդ ընթացքում Արմենն այդպես էլ չի հայտվել, իսկ ոստիկաններն իրենց որևէ բան չեն հայտնել։
21.01.2017թ. առավոտյան տեղեկացել է, որ 20.01.2017թ. Արմենին սպանել են։ Բացի այդ, ոստիկաններից տեղեկացել է, որ Արմենի սպանության դեպքը տեղի է ունեցել վերջինիս ծանոթ Հայկի տանը։
/ հատոր 1 գ.թ. 69-71/

Գործով վկա Հակոբ Սարգսի Հովհսեփյանի ցուցմունքով այն մասին, որ շուրջ 3 տարի է ճանաչում է Հայկ Սուքիասյանին, ում հետ գտնվում է նորմալ, մտերիմ հարաբերությունների մեջ։ որ 2017թ. հունվարի 20-ին, ժամը 20.30-ի սահմաններում եղբոր` 2003թ. Արմեն Հովսեփյանի հետ դրամական օգնություն ստանալու նպատակով այցելել են իրենց վաղեմի ծանոթ` Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցի 37 շենքի թիվ 8 բնակարանի բնակիչ հայկ Սուքիասյանին։ Վերջինիս բնակարանում հանդիպել են Արմեն անունով անձնավորությանը, ում հետ Հ.Սուքիասյանն օղի է գործածել։ Իրենց այցելությունից շուրջ 10 րոպե անց Արմենի և Հայկի միջև ինչ որ խոսակցություն է սկսվել, որը Հայկը կանխել է և Արմենին ճանապարհել է տուն։ Դրանից հետո մի քանի րոպե անց Արմենը զանգահարել է Հայկի բջջային հեռախոսին, սակայն վերջինս հեռախոսազանգերին չի պատասխանել։ Խոսակցության ընթացքում Հայկը ցուցադրել է մոխրագույն բռնակով ծալովի դանակ և հայտնել է, որ հիշյալ դանակը պատկանում է իրեն, ապա այն տեղավորել է բաճկոնի գրպանում։ Դրանից հետո, մոտ 15 րոպե անց Հայկի բնակարանի մուտքի դռանը ոտքերով հարվածել են և հայհոյանքներ են տվել։ Հայկն ասել է, որ դա Արմենն է ու ինքը դուրս կգա միջանց և կճանապարհի նրան։ Ինքն ու եղբայրը մնացել են խոհանոցում, իսկ Հայկը դուրս է եկել բնակարանից։ Այնուհետև, միջանցքից աղմուկի ու վիճաբանության ձայներ լսելով միայնակ դուրս է եկել և նկատել, որ Արմենն ու Հայկը ծեծի են ենթարկել միմյանց։ Եվս մեկ անձ միջամտել ու բաժանել է կռվողներին։ Ինքը ևս միջամտել է, որից հետո Հայկն իրեն ասել է, որ գնա ներս, իսկ նա քիչ հետո կգա։ Բաժանող տղամարդը, ով հասկացել է, որ նույն շենքի բնակիչներից է, բարձրացել է վերևի հարկ, իսկ ինքը գնացել է Հայկի բնակարանի խոհանոց։ Դրանից 2-3 րոպե անց կրկին բնակարանի շքամուտքից վիճաբանության ձայներ է լսել, մոտեցել է մուտքի դռանը և բացելով այն տեսել է, որ Հայկը աջ ձեռքով կտրուկ շարժում է կատարել Արմենի ուղղությաբ և իր մոտ եղած դանակով հարվածել է Արմենի կրծքավանդակի ձախ կեսին։ Դրանից հետո Հայկն Արմենին թևանցուկ ուղեկցել է բնակարան։ Այդ ընթացքում նկատել է, որ Արմենը կրծքավանդակի շրջանում արյունահոսող վերքեր ունի։ Հայկը, գտնվելով շփոթված վիճակում, իրեն հայտնել է, թե Արմենն ինքն իրեն է դանակով վնասվածքներ հասցրել, ապա` տվել է քիչ առաջ խոհանոցում ցուցադրած դանակը և խնդրել է դեն նետել։ Հայկի տված դանակը թաքցրել է բնակարանի պատշգամբում եղած ծաղկամանի հետնամասում։ Այնուհետև, տեսնելով, որ Արմենի ինքնազգացողությունը գնալով վատանում է, զանգահարել է եղբորը և խնդրել շտապբուժօգնության աշխատակիցներին ահազանգել, ինչից հետո վերադարձել է տուն։
/ հատոր 1 գ.թ. 18-23, 63-64/

Վկա Հ.Հովսեփյանն իր ցուցմունքը պնդել է մեղադրյալ Հ.Սուքիասյանին առերես։
/ հատոր 1գ.թ. 235-239/

Վարույթ իրականացնող մարմինը, քրեական գործով ձեռք բերված բոլոր ապացույցները միմյանց հետ համադրելով, համակցության մեջ վերլուծելով և գնահատելով, կարևոր ապացուցողական նշանակություն է տալիս վկա Հակոբ Սարգսի Հովսեփյանի տրված ցուցմունքներին։ Վկա Հ.Հովսեփյանի նշված ցուցմունքները նախաքննական մարմնի կողմից արժանահավատ է գնահատվել գործով ձեռք բերված մնացած ապացույցներին համապատասխան և տրամաբանական լինելու շնորհիվ։
Վարույթ իրականացնող մարմինը վկա Հ.Հովսեփյանի տրված ցուցմունքները համարում է արժանահավատ, քանի որ դրանք բխում են քրեական գործի նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված մյուս ապացույցներից, այդ թվում նաև համապատասխանում են քրեական գործով հարցքննված մյուս վկաների կողմից հայտնած տեղեկություններին։

Գործով վկա` Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցի 37 շենքի 12-րդ բնակարանի բնակիչ, Ստեփան Ալֆրեդի Կարախանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ շուրջ 10 տարի է ճանաչում է իրենց 2-րդ հարկի թիվ 8 բնակարանի բնակիչ Հայկ Սուքիասյանին և վերջինիս հետ գտնվում է նորմալ հարևանական փոխհարաբերությունների մեջ։
2017թ. հունվարի 20-ի, ժամը 20.00-ի սահմաններում, աշխատանքից վերադարձել է տուն։ Երբ բարձրացել է շքամուտքի աստճաններով, 1-ին հարկից լսել է աղմուկի ձայներ։ Բարձրանալով 2-րդ հարկ, տեսել է, որ Հայկի բնակարանի դիմացի հատվածում գտնվող միջանցքի երկաթյա դուռը գտնվում է բացված վիճակում, ինչպես նաև բացված է Հայկի բնակարանի մուտքի դուռը։ Միջանցքի դռան մոտ մեջքով դեպի բնակարանի դուռը կանգնած է եղել Հայկը, իսկ մեջքով դեպի աստիճանները կանգնած է իրենց վերևի բակի բնակիչ Արմնեը։ Հայկը և Արմենը գտնվել են խմած վիճակում և իրար հետ վիճաբանել են։ Նրանք փոխադարձ քաշքշել են իրար և հայհոյել։ Հասկանալով, որ Հայկի և Արմենի վիճաբանությունը կարող է վերածվել կռվի, որոշել է միջամտել և փորձել նրանց բաժանել ու հանգստացնել։ Այդ նպատակով մտել է նրանց արանքը, մեջքով դեպի Հայկի ուղղությամբ և երկու ձեռքերով Արմենին քիչ հեռու է տարել` փորձելով բաժանել և հանգստացնել նրանց։ Միաժամանակ նրանց նախատել է, պահանջելով, որ դադարեցնեն վիճաբանությունը։ Այդ ընթացքում Հայկի բնակարանի մուտքի դռան մոտ կանգնած երիտասարդը ևս միջամտել է և Հայկի թևից քաշելով, նրան տարել է ներս, ապա փակել դուռը։ Մտածելով, որ միջադեպը ավարտվել է Արմենին ասել է, որ գնա տուն, որից հետո ինքը ևս գնացել է տուն։
Վիճաբանության ժամանակ ինչպես Հայկը, այդպես էլ Արմենը իրար քաշքշել են և հայհոյել։ Հայկի և Արմենի վիճաբանության ժամանակ երկուսն էլ եղել են ակտիվ դերում, նրանցից որևէ մեկը չի ցանկանում նահանջել և զիճել, սակայն իրեն և անծանոթ երիտասարդին հաջողվել է բաժանել նրանց։
Նույն օրը, ժամը 21.30-ի սահմաններում իր բնակարան են այցելել ոստիկանության աշխատակիցները և հայտնել, որ շենքում մարդ են սպանել։ Ոստիկանների խոսքերը լսելով, ենթադրել է և հասկացել, որ Արմենի և Հայկի վիճաբանությունը շարունակվել է, ինչի հետևանքով նրանցից մեկին սպանել են։
Վիճաբանության ժամանակ ոչ Հայկի, ոչ էլ Արմենի ձեռքերում որևէ առարկաներ չի նկատել։ Իր տեսած միջադեպը տևել է մոտ 2 րոպե, որի ընթացքում կողմերն իրար հայհոյել են և քաշքշել։
/ հատոր 1 գ.թ. 34-37/

Վկա Արմեն Համլետի Հովսեփյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2017թ. հունվարի 20-ի երեկոյան, իր ավագ եղբոր՝ Հակոբի Հովսեփյանի հետ գնացել են իրենց ծանոթ Հայկի բանակարան, որտեղ հանդիպել են Հայկի և անծանոթ մի տղամարդու, ով եղել է հայկի հասակակաիցը։ Վերջիններս միասին օղի են խմել և հաց կերել։ Քիչ անց բնակարանի մուտք դռան մոտ Հայկի և անծանոթ տղամարդու միջև վիճաբանություն է սկսվել, որի ընթացքում վերջիններս իրար հայհոյել են, քաշքշել և հարվածել։ Այդ ընթացքում եղբոր՝ Հակոբի հորդորով գնացել է բնակարանի պատշգամբ և փակել դուռը, սակայն պատշգամբում գտնվելու ժամանակ շարունակել է լսել այդ ձայները։ Որոշ ժամանակ անց պատշգամբ է դուրս եկել Հակոբը, գնացել է պատշգամբի աջ կողմ, ապա վերադառնալով ձեռքով փակել է իր դեմքը և տարել դեպի բնակարանի մուտքի դուռը։ Բնակարանից հեռանալու ընթացքում` մուտքի դռան մոտ, մի պահ տեսել է արյան հետքեր։
/ հատոր 1 գ.թ. 27-29/

Վկա Մուրադ Սարգսի Հովսեփյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 7-8 տարի է ճանաչում է Հայկին, ում հետ գտնվում է նորմալ հարաբերությունների մեջ։ 2017թ. հունվարի 20-ին, ժամը 20.00-ի սահմաններում իր բջջային հեռախոսահամարին զանգահարել է եղբայրը՝ Հակոբ Հովսեփյանմ, ով հայտնել է, որ գտնվում է Հայկի բնակարանում, որտեղ վերջինս մարդ է դանակահարել։ Հակոբն իրեն խնդրել է անհապաղ զանգահարել շատպ օգնություն։ Դրանից հետո քրոջ՝ Սուսաննա Հովսեփյանի հետ գնացել են դեպի Հակյի շենքի բակ, որտեղ հանդիպել են Հակոբին, ով կրկին հայտնել է, որ բնակարանում Հայկը դանակով հարվածել է ինչ-որ տղամարդու։ Այդ ընթացքում Հակոբի մոտ է եղել Հայկի բջջային հեռախոսը, որը Սուսաննան վերցրել և բաձրանալով Հայկի տուն, այն տվել է վերջինիս, ինչից հետո միասին վերադարձել են իրենց տուն։ Տանը Հակոբն իրենց պատմել է, որ Հայկը հեռախոսով ինչ որ տղամարդու հետ շատ վատ տոնով խոսել է, ապա հավանաբար այդ նույն զրուցակիցը բարձրացել է Հայկի տուն և նրա ու Հայկի միջև կիռիվ է ծագել, որը շարունակվել է շենքի նեղ միջանցքում։ Հակոբը փորձել է հանգստացնել նրանց, սակայն հայկն ասել է որ մտնի տուն և դուռը փակի։ Քիչ անց Հակոբը քարշ տալով տուն է ներս մտցրել վերը նշած տղամարդուն, ով եղել է ամբողջովին արյունոտված և Հակոբին ասել է, որ վերջինս ինքն իրեն դանակով խփել է, ապա Հակոբին է տվել մի դանակ և ասել է, որ այն նետի պատշգամբ։
/ հատոր 1 գ.թ. 59-62/

Վկա Սուսաննա Սարգսի Հովսեփյանի ցուցմունքով այն մասին, որ երկար ժամանակ է ճանաչում է Հայկ Սուքիասյանին, ում հետ ոչ մի հարաբերություն չունի և նրան ճանաչում է որպես նույն թաղամասի բնակիչ։ 2017թ. հունվարի 20-ին, ժամը 20.45-ի սահմաններում իր եղբայր Մուրդաից տեղեկացել է, որ վերջինիս զանգահարել է մյուս եղբայրը՝ Հակոբը, ով հայտնել է, որ Հայկ Սուքիասյանի բնակարանում վերջինս ինչ-որ մեկի հետ վիճաբանել է, ով արյունահոսում է։ Դրանից հետո եղբոր՝ Մուրադի հետ գնացել են դեպի Հակյի շենքի բակ և ճանապարհին հանդիպել են Հակոբին, ում մոտ եղել է Հայկի բջջային հեռախոսը, որն ինքը վերցրել է և բաձրացրել Հայկի բնակարանի մոտ։ Շենքի 2-րդ հարկում տեսել է Հայկին, ում դեմքին եղել է արյուն, բացի այդ նկատել է արյան հետքեր դեպի Հայկի բնակարան տանող հատակին։ Վերջինիցս հետաքրքրվել է արդյոք կանչել են շտաբ օգնություն, թե ոչ և ստանալով դրական պատասխան հեռացել է` կատարվածի հետ կապված առանց որևէ հարց տալու։ Հայկի ձեռքին ինքը դանակ չի տեսել։ Իրենց տուն վերադառնալուց հետո Հակոբն իրեն պատմել է, որ կրտսեր եղբոր` Արմենի հետ գնացել են Հայկի տուն, որտեղ վերջինս վիճաբանել է ինչ որ տղամարդու հետ, իսկ ինքն ու Արմենը գտնվել են խոհանոցում։ Որոշ ժամանակ անց Հայկը Հակոբին է տվել մի դանակ, որն էլ վերջինս դեն է նետել։
/ հատոր 1 գ.թ 38-41/

Վկա Էդուարդ Սերյոժայի Գամազյանի ցուցմունքով այն մասին, որ շուրջ 30 տարի է ճանաչում է Հայկ Սուքիասյանին։ Ճանաչում է նաև Արմեն Սուրմենելյանին, վերջիններս հանդիսացել են իր ընկերները։ Հայկը և Արմենը հաճախակի են հանդիպել և միասին օգտագործել ոգելիչ խմիչք։
2017թ. հունվարի 20-ին երեկոյան, իրեն է զանգահարել Արմենի հայրը և ասել, որ Արմենը գնացել է Հայկի տուն և դեռևս չի վերադարձել։ Միաժամանակ Արմենի հայրը խնդրել է տուն բերել Արմենին։ Քանի որ այդ ժամանակ գտնվել է Աբովյան քաղաքում, ուստի իր բջջային հեռախոսահամարով զանգահարել է Հայկի հեռախոսահամարին, որ պարզի ինչով են զբաղված Հայկը և Արմենը։ Իր կողմից կատարված հեռախոսազանգին Հայկը պատասխանել է և նրա խոսելու ձևից հասկացել է, որ նա գտնվում է խմած վիճակում։ Հայկն իրեն ասել է, որ Արմենն իր տանն է և իր հարցերը լուծած են։ Չի հասկացել, թե ինչ է նկատի ունեցել Հայկը, ուղղակի վերջինիս ասել է, որ Արմենին փոխանցի, որ հայրն իրեն է փնտրում։ Դրանից հետո նույն օրը Արմենի քրոջից՝ Գայանեից տեղեկացել է, որ Հայկը դանակով խփել և սպանել է Արմենին։
/հատոր 1 գ.թ. 231-233/

Ա.Սուրմենելյանի դիակի դտաբժշակական փորձաքննության թիվ 0135 եզրակացությամբ, համաձայն որի՝ Ա.Սուրմենելյանի մահը վրա է հասել արյան սուր կորուստից, որը հետևանք է կրծքավանդակի ձախ կեսի առաջային մակերեսի ծակած-կտրած թափանցող վիրավորմանը։ Դիակի զննությամբ հայտնաբերվել են սրտապարկի, սրտի ձախ փորոքի առաջային պատի վիրավորմներ, որոնք պատճառվել են կենդանության օրոք սուր ծակող-կտրող գործիքով, սովորաբար կենդանի անձանց մոտ ունեն առողջությանը ծանր վնասի պատճառման հատկանիշներ, կյանքին վտանգ սպառնացող, իսկ տվյալ դեպքում գտնվում են անմիջական պատճառական կապի մեջ նրա մահվան հետ։ Դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ հայտնաբերվել են նաև կրծքավանդակի ձախ կեսի առաջային մակերեսի ծակած-կտրած չթափանցող, ձախ այտային շրջանի կտրած վնասվածքներ, քերծվածքներ աջ ստորկզակային շրջանում, ստորին ծնոտի աջ կեսի մարմնի պրոյեկցիայով, որոնք նույնպես պատճառվել են կենդանության օրոք, ծակած-կտրած վնասվածքը սուր ծակող-կտրող գործիքով /ներով/, կտրած վերքը սուր ծակող-կտրող, կամ կտրող գործիքով /ներով/, իսկ քերծվածքները բութ առարկաներով, սովորաբար կենդանի անձանց մոտ` ծակած-կտրած չթափանցող վնասվածքը ունի առողջության թեթև վնասի պատճառման հատկանիշներ, առողջության կարճատև քայքայումով, իսկ կտրած վերքը և քերծվածքները առողջության թեթև վնասի պատճառման հատկանիշներ չեն պարունակում, իսկ տվյալ դեպքում մահվան հետ պատճառական կապի մեջ չեն գտնվում։ Ելնելով ծակած-կտրած վերքերի բնույթից վերջիննես պատճառվել են միակողմանի սայր ունեցող ծակող-կտրող գործիքով, այդ թվում դանակով։ Կրծքավանդակի առաջային մակերեսի թիվ 1 թափանցող վնասվածք վնասվածքային խոցովակը ունի` առաջից-հետ, ձախից քիչ աջ, վերից քիչ վար ուղղություն, որը իր հերթին վնասել է ձախից 4-րդ կողաճառի ստորին և 5-րդ կողաճառի վերին եզրերը, սրտապարկի, սրտի ձախ փորոքի առաջային պատի վնասումներով։ Կրծքավանդակի առաջային մակերեսի թիվ 2 վնասվածքը ունի առաջից հետ, ձախից քիչ աջ, վերից քիչ վար ուղղություն, որը վնասել է ձախից 8-րդ կողաաճառի արտաքին թերթիկը և չի թափանցել դեպի կրծքավանդակի խոռոչ։ Թիվ 3 վնասվածքը վնասել է մաշկը։
/ հատոր 1 գ.թ. 189-196/

Դատակենսաբանական փորձաքննության թիվ 9 եզրակցությամբ, համաձայն որի՝ տուժող Արմեն Աշոտի Սուրմենելյանի դիակից ներկայացրած արյան նմուշը ըստ արյան ABO իզոշճաբանական համակարգի պատկանում է 0 խմբին։
Փորձաքննության ներկայացրած Հայկ Սուքիասյանի արյան նմուշը ըստ արյան ABO իզոշճաբանական համակարգի պատկանում է ուղեկցող H հակածինով B խմբին։
Փորձաքննության ներկայացրած՝ <<Թումանյան 37 շ. բն.8 մուտքի դռան սալիկի վրայից>> /օբ. 1/, <<աստիճանավանդակի դիմացի պատից>> /օբ. 2,3/ թանզիֆե խծուծներով վերցրաց արնանաման կասկածելի հետքերում հաստատվեց արյան առկայություն, որը պատկանում է մարդու և այն ըստ արյան ABO իզոշճաբանական համակարգի առաջացել է օբյեկտներ 1 –ում և 3-ում՝ արյան Օ խումբ ունեցող անձից կամ անձանցից, այդ թվում կարող էր նաև առաջանալ տուժող Ա.Ա.Սուրմենելյանից։ Օբյեկտ 2-ում ստացված փաստացի արդյունքը՝ H հակածին առանց կրող առարկայի ազդեցության /իսկ A և B հակածինների վրա կրող առարկայի ազդեցությունը չի հանվել/ նորից թույլ է տալիս մտածել, որ արյունը կարող էր առաջանալ Օ խումբ ունեցող անձից կամ անձանցից, այդ թվում կարող էր նաև Ա.Ա. Սուրմենելյանից։
Փորձաքննության ներկայացրած տուժող Ա.Ա.Սուրմենելյանի հագուստների՝ աղաղած կաշվից ձմեռային բաճկոնի, կարճաթև վերնաշապիկի, սպորտային «Adidasե տեսակի անդրավարտիքի, քառակուսու նախշերով կտորից բաճկոնի, վարտիքի, սպորտային «Niceե տեսակի կոշիկների վրա տեղակայված կասկածելի հետքերում հաստատվեց արյան առկայություն, որը պատկանում է մարդու և ըստ արյան ABO իզոշճաբանական համակարգի առաջացել է արյան Օ խումբ ունեցող անձից կամ անձանցից, այդ թվում կարող էր նաև առաջանալ տուժող Ա.Ա.Սուրմենելյանից, բայց ոչ Հ.Սուքիասյանից։
Փորձաքննության ներկայացրած տուժող Հայկ Սուքիասյանի հագուստների՝ սև արհեստական կտորից ձմեռային բաճկոնի, սև տրիկոտաժից ժակետի, սև գույնի վելվետից անդրավարտիքի վրա տեղակայված կասկածելի հետքերում հաստատվեց արյան առկայություն, որը պատկանում է մարդու և ըստ արյան ABO իզոշճաբանական համակարգի առաջացել է արյան Օ խումբ ունեցող անձից կամ անձանցից, այդ թվում կարող էր նաև առաջանալ տուժող Ա.Ա.Սուրմենելյանից, բայց ոչ Հ.Սուքիասյանից։
Փորձաքննության ներկայացրած՝ <<բնակարանի նախասրահում գտնվող հեռուստացույցի վրայից>> վերցրած ձեռքի ժամացույցի կաշվե գոտու <<1ե>> և <<2ե>> թվագրումով երկու կեսերի վրա արյուն չի հայտնաբերվել, Հայկ Սուքիասյանի անդրավարտիքի գոտու վրա արյան կասկածելի հետքեր չեն հայտնաբերվել։
/ հատոր 1 գ.թ. 180-187/

Դատահետքաբանական փորձաքննության թիվ 1493-17 եզրակցությամբ, համաձայն որի՝ փորձաքննությանը ներկայացված Արմեն Սուրմենելյանի հագուստներից՝ սպորտային վերնամասի և կարճաթև շապիկի առաջամասի կենտրոնական գրեթե ձախ հատվածներում առկա վնասվածքները ծակած-կտրած են և կարող էին առաջանալ ինչպես փորձաքննությանը ներկայացված դնաակի շեղբի, այնպես էլ նմանատիպ մեկ սայրանի ծակող-կտրող շեղբ ունեցող այն գործիքի/ների/՝ հնարավոր է դանակի/ների/ շեղբի ներգործությունների արդյունքներում։
Փորձաքննության ներկայացրած տուժող Արմեն Սուրմենելյանի հագուստներից՝ սպորտային վերնամասի և կարճաթև շապիկի առաջամասի կենտրոնական գրեթե ձախ հատվածներում առկա ծակած-կտրած բնույթի վնասվածքները իրենց տեղեկայություններով հիմնականում համապատասխանում են վերջինիս դատաբժշկական փորձագետի թիվ 0135/հ եզրակացության մեջ նշված կրծքավանդակի ձախ կեսի առաջային մակերեսի ծակած-կտրած թափանցող և չթափանցող վերքերի հետ։ Արմեն Սուրմենելյանի հագուստներից՝ սպորտային վերնամասի և կարճաթև շապիկի առաջամասի կենտրոնական գրեթե ձախ հատվածներում առկա ծակած-կտրած բնույթի վնասվածքների բացակայության հանգամանքը բաճկոնի համապատասխան հատվածների վրա պայմանավորված է հագուստի առաջամասի բացված լինելու պայմանով։
Վնասվածքները ստանալիս տուժողն ու կատարողը կարող էին գտնվել հնարավոր բոլոր փոխադարձ դիրքերում, որոնք կապահովեին և չէին խոչնդոտի դրանց առաջացմանը։
/հատոր 1 Գ.Թ. 259-263/

Դեպքի վայրի զննության մասին կազմված արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցի 37 շենքի թիվ 8 բնակարանի պատշգամբում գտնվող ծաղկամանի հետնամասից հայտնաբերվել է ծալովի դանակ, որի վրա առկա են եղել արնանման հետքեր։
/ հատոր1 Գ.Թ. 4-9/

Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցի 37 շենքի թիվ 8 բնակարանի պատշգամբում գտնվող ծաղկամանի հետնամասից հայտնաբերված դանակի, մեղադրյալ Հ.Սուքիասյանի և տուժող Ա.Սուրմենելյանի հագուստենրի առկայությամբ։
/ հատոր 1 Գ.Թ. 279/ »։

Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները
Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցի թիվ 37 շենքի թիվ 8 բնակարանի բնակիչ Հայկ Վաղարշակի Սուքիասյանը գտնվել է մտերիմ հարաբերությունների մեջ Երևան քաղաքի Սարյան փողոցի թիվ 1 շենքի թիվ 20 բնակարանի բնակիչ, տուժող Արմեն Աշոտի Սուրմենելյանի հետ։ Նրանք բնակվելով միևնույն թաղամասում, պարբերաբար հանդիպել և միասին ժամանակ են անցկացրել։
Տուժող Արմեն Սուրմենելյանը մշտական աշխատանք չի ունեցել, բնակվել է ծնողների հետ միասին, հակում է ունեցել ոգելից խմիչքի նկատմամբ և երբեմն չարաշահել է այն։
Ամբաստանյալ Հայկ Սուքիասյանը վատառողջ է՝ տառապում է «ձախ ստորին վերջույթի իլեոֆեմորալ Ֆլեբոթրոմբոզ։ Թոքային զարկերակի թրոմբոէմբոլիա։ Ձախ կոնք-ազդրային հոդի պրոթեզ։ Աջ սրունք-թաթային հոդի շրջանի մեթալոօսփեոսինթեզ։ Զարկերակային հիպերթենզիա» ախտորոշմամբ հիվանդություններով, տեղաշարժվելու հարցում դժվարանալու և բուժում ստանալու պատճառով իր բնակարանից հազվադեպ է բացակայել։
2017թ. հունվարի 20-ի երեկոյան տուժող Ա.Սուրմենելյանն այցելել է Հ.Սուքիասյանի բնակարան, որտեղ միասին ընթրել են և ալկոհոլային խմիչք գործածել։ Նույն օրվա Ժամը 20.30-ի սահմաններում, դրամական օգնություն ստանալու ակնկալիքով Հ.Սուքիասյանի բնակարան են այցելել Երևան քաղաքի Ղ.Փարպեցի փողոցի թիվ 9բ շենքի թիվ 58 բնակարանի բնակիչներ, վկաներ Հակոբ Սարգսի Հովսեփյանը և անչափահաս Արմեն Համլետի Հովսեփյանը։
Հ.Սուքիասյանը նրանց ներս է հրավիրել, ուղեկցել է խոհանոց և առաջարկել է միասին ընթրել։ Այդ հանգամանքը վրդովվեցրել է այնտեղ գտնվող, Հ.Սուքիասյանի հետ միասին օղի գործածող, տուժող Ա. Սուրմենելյանին և նա սկսել է հանդիմանել Հայկ Սուքիասյանին՝ այդ անձանց ներս հրավիրելու համար։ Այդ պատճառով Ա.Սուրմենելյանի և Հ.Սուքիասյանի միջև վեճ է սկսվել, որի ժամանակ Հ.Սուքիասյանը Ա.Սուրմենելյանին ուղեկցել է շքամուտք, տուն ճանապարհել, ապա վերադարձել է Հակոբ և Արմեն Հովսեփյանների մոտ՝ խոհանոց։ Մի քանի րոպե անց Ա.Սուրմենելյանը զանգահարել է Հ.Սուքիասյանի բջջային հեռախոսին, սակայն վերջինս հեռախոսազանգերին չի պատասխանել։ Տուժող Արմեն Սուրմենելյանի հայրը զանգահարել է տուժողի և ամբաստանյալի ընդհանուր ընկեր, գործով վկա Էդուարդ Գամազյանին, խնդրել է գտնել և տուն բերել Արմեն Սուրմենելյանին, սակայն Էդուարդ Գամազյանին չի հաջողվել դա անել։
Քիչ անց, ոգելից խմիչք օգտագործած վիճակում Հայ Սուքիասյանի բնակարանի մուտքի դռանն է մոտեցել Ա.Սուրմենելյանը և Հ.Սուքիասյանից պահանջել է բացել այն։ Միաժամանակ նա ոտքերով հարվածներ է հասցրել բնակարանի մուտքի դռանը և հայհոյանքներ հնչեցրել։
Լսելով Ա.Սուրմենելյանի բղավոցները և հայհոյանքները՝ Հակոբ և Արմեն Հովսեփյանները մնացել են խոհանոցում, իսկ Հ.Սուքիասյանը դուրս է եկել բնակարանից։ Շքամուտքում վիճաբանություն է սկսվել Ա.Սուրմենելյանի և Հ.Սուքիասյանի միջև, որի ընթացքում նրանք իրար փոխադարձ հարվածներ են հասցրել և հայհոյանքներ հնչեցրել։ Նշված կռվին միջամտել են Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցի թիվ 37 շենքի թիվ 12 բնակարանի բնակիչ՝ Ստեփան Ալֆրեդի Կարախանյանը և Հայկ Սուքիասյանի բնակարանում գտնվող Հակոբ Հովսեփյանը։ Դրանից հետո Ա.Սուրմենելյանը հեռացել է շքամուտքից, իսկ Հ.Սուքիասյանը վերադարձել է իր բնակարան։
Մի քանի րոպե անց Ա.Սուրմենելյանը կրկին վերադարձել է, սկսել հարվածել բնակարանի մուտքի դռանը և հայհոյել։ Խոհանոցում գտնվող Հ.Սուքիասյանը կրկին դուրս է եկել բնակարանից, իսկ Հակոբ և Արմեն Հովսեփյանները մնացել են խոհանոցում։ Բնակարանի մուտքի մոտ կրկին վիճաբանություն է ծագել Հայկ Սուքիասյանի և Արմեն Սուրմենելյանի միջև, որի ընթացքում նրանք կրկին միմյանց քաշքշել և հարվածել են։
Այս վիճաբանությունների ընթացքում տուժող Արմեն Սուրմենելյանը հարվածներ է հասցրել Հայկ Սուքիասյանին և նրան պատճառել է ձախ հոնքի և այտի շրջանի վերքեր, քթի և աջ սրունքի քեծվածքներ, քթի ոսկրերի կոտրվածք։ Հայկ Սուքիասյանն իր մոտ գտնվող դանակով երկու հարված է հասցրել տուժող Արմեն Սուրմենելյանին, որոնցից մեկը՝ թափանցող։ Տուժողի կրծքավանդակի ձախ կեսի առաջային մակերեսի ծակած-կտրած թափանցող այդ վիրավորումը ունենալով առողջության համար ծանր վնասի հատկանիշներ՝ որպես կյանքին վտանգ սպառնացող, հանգեցրել է արյան սուր կորստի, որն անզգուշությամբ առաջացրել է Արմեն Սուրմենելյանի մահը։
Տեսնելով, որ Ա.Սուրմենելյանի ինքնազգացողությունը վատանում է՝ Հայկ Սուքիասյանը նրա հնարավոր մահը կանխելու նպատակով ակտիվ գործողություններ է ձեռնարկել. միջանցքից ներս բերելով Ա.Սուրմենելյանին՝ փորձել է ուշքի բերել նրան՝ իր հարազատներին և Հակոբ Հովսեփյանին խնդրելով շտապբուժօգնություն հրավիրել։ Մի քանի րոպե անց Հ.Սուքիասյանի բնակարան են այցելել շտապբուժօգնության ծառայության աշխատակիցները, ովքեր արձանագրել են Ա.Սուրմենելյանի մահը և ահազանգել են ոստիկանություն։
Հ.Սուքիասյանի բնակարանից դուրս գալուց հետո Հ.Հովսեփյանը հանդիպել է եղբորը՝ վկա Մուրադ Հովսեփյանին և քրոջը՝ վկա Սուսաննա Հովսեփյանին։ Հ.Հովսեփյանը վերջիններիս պատմել է, որ Հ.Սուքիասյանն իր բնակարանի մոտ մարդ է դանակահարել և նրան քարշ տալով, արյունոտված վիճակում բերել է իր բնակարան։ Հետո իր մոտ եղած՝ Հ.Սուքիասյանի բջջային հեռախոսը Հ.Հովսեփյանը տվել է Ս.Հովսեփյանին։ Վերջինս այն տարել է Հ.Սուքիասյանի բնակարան, ապա Հայկ Սուքիասյանից ճշտելով, որ շատպբուժօգնություն արդեն կանչել են՝ վերադարձրել է հեռախոսը և գնացել են տուն։ Այնուհետև Հ.Սուքիասյանի բնակարան են այցելել ոստիկանության աշխատակիցները և նրան բերման ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժին։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Հայկ Սուքիասյանը նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, վատառողջ է՝ տառապում է «ձախ ստորին վերջույթի իլեոֆեմորալ Ֆլեբոթրոմբոզ։ Թոքային զարկերակի թրոմբոէմբոլիա։ Ձախ կոնք-ազդրային հոդի պրոթեզ։ Աջ սրունք-թաթային հոդի շրջանի մեթալոօսփեոսինթեզ։ Զարկերակային հիպերթենզիա» ախտորոշումով հիվանդությամբ, հանցանքը կատարել է ոգելից խմիչքի ազդեցության տակ, հանցագործությունը պայմանավորվել է տուժողի վարքագծի հակաօրինականությամբ։

Ապացույցների հետազոտում և գնահատում

Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Ամբաստանյալ Հայկ Սուքիասյանի՝ մասնակի խոստովանական ցուցմունքով այն մասին, որ տուժող Արմեն Սուրմենելյանին ճանաչում է շուրջ քառասուն տարի, միմյանց հետ գտնվել են նորմալ հարաբերությունների մեջ, Արմենը հաճախ է հյուրընկալվել իր տանը, երբեմն օգնել է իրեն կենցաղային հարցերում, քանի որ ինքը տեղաշաժման հետ կապված խնդիրներ ունի և տեղաշարժվել է հաշմանդամի հենասայլակով։ Արմեն Սուրմենելյանին բնութագրում է որպես ալկոհոլային խմիչքների հանդեպ հակվածություն ունեցող, այն չարաշահող, դյուրաբորբոք անձնավորության։
Դեկտեմբերի 20-ին կամ 21-ին, հստակ օրը չի հիշում, տուժող Արմեն Սուրմենելյանի հետ միասին գնացել են Երևան քաղաքի «Փեթակ» տոնավաճառ, որտեղից Արմենի հորդորով գնել է մեկ հատ գրպանի ծալովի դանակ, որի անհրաժեշտությունը, սակայն չի ունեցել։ «Փեթակ» տոնավաճառից վերադառնալուց հետո գնացել են Երևան քաղաքի «Ջազվե» սրճարան, որտեղ Արմեն Սուրմենելյանը ալկոհոլ է օգտագործել։ Երեկոյան վերադարձել են տուն՝ միասին ընթրել են։ Քանի որ այդ օրը դեղորայք չի ունեցել` Արմենի հետ խմել է նրա բերած օղուց մեկ բաժակ։
Առօրյայում ինքը շատ հազվադեպ է օղի օգտագործում։
Դեպքի օրը նույնպես Արմենը եկել, էժանագին և ցածրորակ մեկ շիշ օղի է բերել և խմել։ Մի քանի ժամ անցնելուց հետո Արմենին խնդրել է հեռանալ տանից, քանի որ իրեն պետք է այցելեր դուստրը և չի ցանկացել, որպեսզի նա իրենց միասին տեսնի։ Այդ պահին հնչել է դռան զանգը։ Արմենը մտածելով, որ իր դուստրն է եկել՝ մտել է լոգասենյակ, որպեսզի դստեր հեռանալուց հետո՝ նրա համար աննկատ դուրս գա տանից, սակայն իր տուն են այցելել հարևանի երեխաները՝ վկաներ Հակոբ Սարգսի Հովսեփյանը և Արմեն Համլետի Հովսեփյանը, ովքեր իրենից գումար են խնդրել։ Քանի որ մշտապես օգնել է սոցիալապես վատ վիճակում գտնվող այդ երեխաներին և այդ պահին գումար չի ունեցել՝ ներս է հրավիրել նրանց, որպեսզի ինչ-որ բան հյուրասիրի։ Այդ պահին լոգասենյակից դուրս է եկել Արմեն Սուրմենելյանը և ագրեսիվ տոնով բացականչել է, թե ինչու է այդ «բոմժերին» այդտեղ բերել։ Ինքը փորձել է հանդարտեցնել Արմենին և պարզաբանել, որ հանգիստ խոսի, նրանք իր հարևաններն են, սակայն Արմենը չի հանդարտվել և «թարս» հայացքներ է գցել երեխաների վրա։ Վիճաբանություն չառաջանալու համար Արմենին տանից դուրս է հրավիրել։ Վերջինս իրենից վիրավորված հեռացել է։ Շուրջ երեսուն րոպե հետո Արմենը զանգահարել է և հայհոյանքներ հնչեցրել Հակոբ Հովսեփյանի և Արմեն Հովսեփյանի հասցեին։ Ինքը հեռախոսն անջատել է, սակայն դրանից հետո Արմենը նորից է զանգահարել՝ այդ անգամ նաև իր հասցեին հայհոյանքներ հնչեցնելով։ Ինքն էլ ի պատասխան՝ նրան է հայհոյել։Մոտ տասը րոպե անց Արմեն Սուրմենելյանը կրկին վերադարձել է իր տան մուտքի դռան մոտ և սկսել է բարձրաձայն գոռալ ու հայհոյել։ Ինքն Արմեն և Հակոբ Հովսեփյաններից պահանջել է իրավիճակն էլ ավելի չսրելու համար տանից դուրս չգալ, քանի որ պատրաստվել է մենակ դուրս գալ և տուն ճանապարհել Արմենին։ Հաշվի առնելով , որ նա աղմկել է և հայհոյել, իսկ իրենց շենքի մուտքի մոտ հերթապահել են շենքում բնակվող նախարարի անվտանգության աշխատակիցները՝ անհանգստացել է, որ կարող են իրեն խուզարկել և գրպանում հայտնաբերել իր դանակը։ Այդ պատճառով գրպանից հանել է դանակը՝ տանը թողնելու համար, սակայն տեսնելով, որ Արմեն Հովսեփյանը ուշադիր նայում է դանակին՝ մտածել է, որ նա կարող է այն վերցնել։ Անհանգստանալով՝ դանակը կրկին դրել է գրպանը և բացել է տան դուռը։ Արմեն Սուրմենելյանը ագրեսիվ տոնով առաջ է եկել և կրկին բարձրաձայն հայհոյել։ Այդ պահին խոհանոցից իրենց է մոտեցել Հակոբ Հովսեփյանը, քանի որ հասկացել է, որ հայհոյանքներն իրենց հասցեին են ուղղված եղել։ Ինքը փորձել է ետ հրել Արմենին, որպեսզի հեռանա։ Արմենը պտուտակահանի նմանվող գործիքով սկսել է հարվածներ հասցնել իրեն, որից վնասվածքներ է ստացել, մեկ անգամ էլ ձեռքով ինքն է հարվածել Արմենին։ Այդ վիճաբանությանը միջամտել է շքամուտքի աստիճաններով անցնող իրենց հարևանը, ով փորձել է հանդարտեցնել Արմեն Սուրմենելյանին։ Ինքը փակել է տան մուտքի դուռը և մտել տուն։ Շուրջ տասնհինգ րոպե անցնելուց հետո Արմեն Սուրլեմենյանը կրկին վերադարձել է և սկսել է ջարդել տան մուտքի դուռը և բարձրաձայն հայհոյել։ Սկզբում ինքը չի ցանկացել բացել դուռը, բայց քանի որ դռան հարվածները չեն դադարել՝ բացել է։ Արմենը միանգամից հարձակվել է իր վրա, գցել գետնին և ոտքերով բազմաթիվ հարվածներ հասցրել, ինչից տեսողությունը վատացել է։ Գետնին ընկած ժամանակ նկատել է, որ գրպանից ընկել է դանակը։ Ինքն այն վերցրել է և դանակը ձեռքին փորձել է Արմենին ետ հրել, որպեսզի նա հեռանա։ Տուն մտնելուց հետո նկատել է, որ դանակի ծայրն արյունոտված է և մտածելով, որ դա առաջացել է իր վնասվածքներից՝ դանակը տվել է Հակոբ Հովսեփյանին, ապա դուրս է նայել դռան անցքից։ Տեսնելով, որ Արմենը հենվելով պատին՝ նստել է, բացել է դուռը, մոտեցել նրան և բարձրաձայն գոռացել, սակայն վերջինս չի պատասխանել։ Այնուհետև ջուր է շփել նրա դեմքին, սակայն նա ուշքի չի եկել։ Հակոբ Հովսեփյանի օգնությամբ Արմենին տարել է տուն, հանել է նրա վերարկուն։ Այդ ժամանակ նկատել է, որ նրա շորերը արյունոտված են և մարմնին ծակած վերք կա։ Հակոբ Հովսեփյանին խնդրել է արագ շտապօգնություն հրավիրել։ Իր տան հեռախոսից զանգահարել է հայրական տուն և խնդրել է կանչել շտապօգնություն։ Մոտ հինգ րոպե հետո ժամանել են շտապօգնության բժիշկները և հայտարարել, որ Արմեն Սուրմենելյանը դեռ կենդանի է։ Նրանք անմիջապես առաջին բժշկական օգնությունն են ցույց տվել, սակայն երեսուն րոպե անցնելուց հետո բժիշկները հայտարարել են, որ Արմենի կյանքը փրկել չի հաջողվել։
Ինքը չի հասկացել, թե ինչպես է դա կատարվել։ Այդ ամենը զուտ պատահականության արդյունք է։ Ինքը չի ցանկացել կյանքից զրկել Արմեն Սուրմենելյանին, ուստի զղջում է կատարվածի համար։Փորձել է հատուցել տուժողի ընտանիքի կրած ծախսերը, սակայն վերջիններս հրաժարվել են։
/դատական նիստի արձանագրություն/

Վկա Հակոբ Սարգսի Հովսեփյանի ցուցմունքով այն մասին, որ հանդիսանում է Հայկ Սուքիասյանի հարևանը, վերջինիս հետ գտնվում է նորմալ հարաբերությունների մեջ։ 2017թ-ի հունվարի 20-ին, ժամը 20.30-ի սահմաններում, Արմեն Հովսեփյանի հետ գնացել են իրենց վաղեմի ծանոթ Հայկ Սուքիասյանի բնակարան՝ պարտքով գումար նրանից խնդրելու նպատակով։Հայկն ասել է, որ գումար չունի, միաժամանակ հրավիրել է ներս՝ ընթրելու նպատակով։Հայկ Սուքիասյանի բնակարանում է գտնվել նաև հանգուցյալ Արմեն Սուրմենելյանը՝ ոգելից խմիչքի ազդեցության տակ։ Արմեն Սուրմենելյանը իրենց ներկայությամբ ագրեսիվ պահվածք է դրսևորել և սկսել է բարձրաձայն գոռալ Հայկի վրա։ Հայկը նրանից խնդրել է հեռանալ իր տանից և ճանապարհել է նրան։ Այդ ընթացքում Հայկ Սուքիասյանն իրենց ցույց է տվել գրպանի ծալովի դանակ, ապա այն տեղավորել է բաճկոնի գրպանում։ Շուրջ տասը րոպե անցնելուց հետո Հայկի հեռախոսահամարին զանգ է եկել։ Վերջինս տեսնելով, որ զանգահարողը Արմեն Սուրմենելյանն է՝ չի պատասխանել։ Մի քանի րոպե անցնելուց հետո Արմենը կրկին զանգահարել է Հայկին և հեռախոսով գոռացել է՝ հարցնելով, թե ինչու է այդ «բոմժերին» իր տուն բերել, իսկ իրեն հանել տանից։ Շուրջ տասը րոպե անց Հայկի հեռախոսահամարին նորից զանգ է եկել, զանգահարողը կրկին Արմեն Սուրմենելյանն է եղել, ով բարձրաձայն հայհոյել է և պահանջել է Հայկից դուրս գալ տանից։ Մի քանի րոպե անց Արմենը վերադարձել է և ոտքով խփել է Հայկի բնակարանի դռանը, որից հետո ավելի ուժգին է խփել։Հայկը նախ չի ցանկացել բացել դուռը, սակայն քանի որ հարվածները չեն դադարել՝ իրենցից պահանջել է մնալ տեղում, իսկ ինքը դուրս է եկել՝ Արմենին ճանապարհելու նպատակով։ Մի քանի րոպե անց դրսից լսվել են բարձր խոսակցության և հայհոյանքի ձայներ։ Ինքն Արմեն Հովսեփյանից պահանջել է տանից դուրս չգալ և գնացել է Հայկին և Արմենին բաժանելու։ Շքամուտքում ևս մեկ անձ է եղել, ով նույնպես փորձել է բաժանել կռվողներին։ Կռիվը դադարել է և Արմենը գնացել է, սակայն որոշ ժամանակ անց եկել է և կրկին աղմկել է, որի ժամանակ Հայկը և Արմենը միմյանց փոխադարձ հարվածներ են հասցրել։
Արմենը Հայկին բարձրաձայն սպառնացել է, ասելով՝ քեզ «կսպանեմ», «կմորթեմ»։ Արմենի ձեռքին եղել է պտուտակահանի նմանվող իր, որով էլ վերջինս հարվածել է Հայկ Սուքիասյանին, ինչից Հայկի դեմքին վնասվածքներ են առաջացել։ Հայկն էլ ձեռքին եղած դանակով, իր հիշելով մեկ անգամ հարվածել է Արմեն Սուրմենելյանին։ Մի քանի րոպե հետո Հայկը տեսնելով, որ Արմենն արյունոտված է՝ բերել է տուն, իսկ ձեռքի դանակը տվել է իրեն, որ դեն նետի։ Քանի որ շատ վախեցած է եղել՝ դանակը թաքցրել է Հայկ Սուքիասյանի բնակարանի պատշգամբում գտնվող ծաղկամանի ետնամասում։ Հուզված լինելու պատճառով չի կարողացել շտապօգնություն զանգահարել։ Հայկի հեռախոսով զանգահարել է եղբորը՝ Մուրադին և խնդրել է, որպեսզի նա Հայկ Սուքիասյանի տուն շտապօգնություն հրավիրի։ Այդ ընթացքում Հայկը զանգահարել է շտապօգնություն, իսկ ինքը Արմեն Հովսեփյանի հետ դուրս է եկել Հայկի տանից։ Ճանապարհին հանդիպել է իր եղբայր Մուրադին և քույր Սուսաննային, նրանց պատմել է ողջ եղելությունը և միասին գնացել են տուն։

Նախաքննական ցուցմունքի և դատարանում վկայի տված ցուցմունքի միջև էական հակասություններ լինելու պատճառով դատարանում հրապարակվեց վկայի նախաքննական ցուցմունքը, ինչից հետո վկան հայտնեց, որ պնդում է դատարանում տված ցուցմունքը, քանի որ դատարանում փորձել է առավել մանրամասներ մտաբերել։

/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1,գ.թ. 18-23, 63-64/

վկա Ստեփան Ալֆրեդի Կարախանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ շուրջ տաս տարի ճանաչում է Հայկ Սուքիասյանին, վերջինիս հետ գտնվում է նորմալ հարևանական փոխհարաբերությունների մեջ։
2017թ. հունվարին, դեպքի օրը հստակ չի հիշում, երեկոյան աշխատանքից վերադարձել է տուն։ Երբ բարձրացել է շքամուտքի աստիճաններով՝ լսել է աղմուկի ձայներ։ Բարձրանալով երկրորդ հարկ՝ տեսել է, որ Հայկի բնակարանի դիմացի հատվածում գտնվող միջանցքի երկաթյա դուռը գտնվում է բացված վիճակում, բացված է նաև Հայկի բնակարանի մուտքի դուռը։ Միջանցքի դռան մոտ կանգնած է եղել Հայկը, իսկ մեջքով դեպի աստիճանները կանգնած է եղել իրենց վերևի բակի բնակիչ Արմենը։ Հայկը և Արմենը գտնվել են ալկոհոլ գործածած վիճակում և իրար հետ վիճաբանել են։ Հայկի ձախ այտը կարմրած է եղել։Նրանք փոխադարձ քաշքշել են իրար և հայհոյել։ Հասկանալով, որ Հայկի և Արմենի վիճաբանությունը կարող է վերածվել կռվի՝ որոշել է միջամտել և փորձել է նրանց բաժանել ու հանգստացնել։ Միաժամանակ նրանց նախատել է՝ պահանջելով, որ դադարեցնեն վիճաբանությունը։ Այդ ընթացքում Հայկի բնակարանի մուտքի դռան մոտ կանգնած երիտասարդը ևս միջամտել է և Հայկի թևից քաշելով՝ նրան տարել է ներս, ապա փակել դուռը։ Մտածելով, որ միջադեպը ավարտվել է՝ Արմենին ասել է, որ գնա տուն, որից հետո ինքը ևս գնացել է տուն։
Վիճաբանության ժամանակ ինչպես Հայկը, այնպես էլ Արմենը իրար քաշքշել են և հայհոյել։ Հայկի և Արմենի վիճաբանության ժամանակ երկուսն էլ եղել են ակտիվ դերում, սակայն իրեն և անծանոթ երիտասարդին հաջողվել է բաժանել նրանց։
Նույն օրը երեկոյան իր բնակարան են այցելել ոստիկանության աշխատակիցները և հայտնել, որ շենքում մարդ են սպանել։ Ոստիկանների խոսքերը լսելով՝ ենթադրել է և հասկացել, որ Արմենի և Հայկի վիճաբանությունը շարունակվել է, ինչի հետևանքով նրանցից մեկին սպանել են։
Վիճաբանության ժամանակ ոչ Հայկի, ոչ էլ Արմենի ձեռքում որևէ առարկա չի նկատել, սակայն տեսել է , որ Արմենը բռունցքը փակ է պահում։ Իր մոտ տպավորություն է ստեղծվել, որ նրա բռունցքում ինչ-որ իր կա։ Հնարավոր է, որ նա ձեռքում բանալի պահած լիներ և ինքը դա չնկատեր։ Իր տեսած միջադեպը տևել է մոտ երկու րոպե, որի ընթացքում կողմերն իրար հայհոյել են և քաշքշել։ Տուն գնալուց հետո միացրել է հեռուստացույցը, ինչի պատճառով որևէ ուրիշ ձայն չի լսել։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1 գ.թ. 34-37/

Անչափահաս վկա Արմեն Համլետի Հովսեփյանի (ծնված 2003թ. հոկտեմբերի 17-ին) ցուցմունքով այն մասին, որ Հայկ Սուքիասյանը հանդիսանում է իրենց հարևանը։ Հստակ օրը չի հիշում, թե երբ, ավագ եղբոր՝ Հակոբ Հովսեփյանի հետ գնացել են Հայկի բանակարան, որտեղ հանդիպել են Հայկին և անծանոթ մի տղամարդու, ով իր կարծիքով Հայկից մեծ է եղել։ Վերջիններս միասին ընթրել են և ալկոհոլ են գործածել։ Այդ ընթացքում եղբոր՝ Հակոբի հորդորով, գնացել է Հայկ Սուքիասյանի բնակարանի պատշգամբ և փակել դուռը։ Որոշ ժամանակ անց պատշգամբ է եկել Հակոբը, ձեռքով փակել է իր դեմքը և տարել դեպի բնակարանի մուտքի դուռը։ Ինքը պատշգամբում գտնվելու ժամանակ վիճաբանության ձայներ և հայհոյանքներ չի լսել։

Անչափահաս վկայի նախաքննական ցուցմունքի և դատարանում տված ցուցմունքի միջև էական հակասություններ լինելու պատճառով դատարանում հրապարակվեց նրա նախաքննական ցուցմունքը, որի համաձայն Հայկի բնակարանում մի անծանոթ, երևի թե Հայկից մեծ տղամարդ է եղել, նրանք օղի են խմել և հաց կերել։ Քիչ անց բնակարանի մուտքի դռան մոտ Հայկի և անծանոթ տղամարդու միջև վիճաբանություն է սկսվել, որի ընթացքում վերջիններս իրար հայհոյել են, քաշքշել ու հարվածել։ Հակոբի պահանջով գնացել է պատշգամբ և փակել դուռը, սակայն շարունակել է լսել այդ ձայները։ Որոշ ժամանակ անց, երբ Հակոբը գալով իր մոտ՝ ձեռքով փակել է իր դեմքը և տարել դեպի բնակարանի մուտքի դուռը՝ այդտեղ տեսել է արյան հետքեր։
Վկան հայտնեց, որ պնդում է նախաքննական ցուցմունքը, դեպքից երկար ժամանակ անցած լինելու պատճառով այլ մանրամասներ չի մտաբերում։

/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ.. 27-29/

Վկա Մուրադ Սարգսի Հովսեփյանի ցուցմունքով այն մասին, որ շուրջ ութ տարի ճանաչում Հայկ Սուքիասյանին, ում հետ գտնվում է նորմալ հարաբերությունների մեջ։ 2017թ. ձմռանը, հստակ օրը չի հիշում, երեկոյան իր բջջային հեռախոսահամարին զանգահարել է իր եղբայր Հակոբ Հովսեփյանը և հայտնել, որ գտնվում է Հայկ Սուքիասյանի բնակարանում, որտեղ վերջինս մարդ է դանակահարել։ Հակոբն իրեն խնդրել է անհապաղ զանգահարել շտապօգնություն։ Ինքը Հակոբին ասել է, որ գա տուն, ինքը նրան կդիմավորի։ Հակոբն իրեն դեպքից այլ մանրամասներ չի պատմել։ Հետագայում, ցուցմունք տալու ժամանակ քննիչից տեղեկացել է, որ Հայկ Սուքիասյանը մարդ է սպանել։
Նախաքննական ցուցմունքի և դատարանում վկայի տված ցուցմունքի միջև էական հակասություններ լինելու պատճառով դատարանում հրապարակվեց վկայի նախաքննական ցուցմունքը, որի համաձայն տանը Հակոբն իրեն պատմել է, թե ինչպես է Հայկը հեռախոսով ինչ-որ տղամարդու հետ շատ վատ տոնով խոսել, որից հետո այդ անձը եկել է Հայկի բնակարան և Հայկի ու նրա միջև կռիվ է սկսվել, որը շարունակվել է շենքի նեղ միջանցքում։ Հակոբը փորձել է հանգստացնել նրանց, սակայն Հայկը պահանջել է ներս մտնել և փակել դուռը։ Քիչ հետո Հայկը քարշ տալով ներս է բերել այդ տղամարդուն, ով եղել է արյունոտված վիճակում։ Հայկը Հակոբին ասել է, որ ինքն է նրան դանակով հարվածել, որից հետո նրան տվել է մի դանակ և ասել է, որ այն նետի պատշգամբ։
Վկան հայտնեց, որ պնդում է նախաքննական ցուցմունքը, դեպքից երկար ժամանակ անցած լինելու պատճառով այլ մանրամասներ չի մտաբերում։

/դատական նիստի արձանագրություն. հատոր 1, գ.թ. 59-62/

Վկա Սուսաննա Սարգսի Հովսեփյանի ցուցմունքով այն մասին, որ երկար ժամանակ ճանաչում է Հայկ Սուքիասյանին որպես նույն թաղամասի բնակչի, սակայն նրա հետ որևէ հարաբերություն չունի։ 2017թ. ձմռանը, հստակ օրը չի հիշում, գտնվել է տանը, երբ իր եղբայր Մուրադին զանգահարել է մյուս եղբայր Հակոբը և տեղեկացրել, որ Հայկ Սուքիասյանն իր բնակարանում վիճաբանել է ինչ-որ անձնավորության հետ և դանակով հարվածել է նրան։
Դրանից հետո եղբոր՝ Մուրադի հետ գնացել են դեպի Հայկ Սուքիասյանի շենքի բակ և ճանապարհին հանդիպել են Հակոբին, ում մոտ եղել է Հայկի բջջային հեռախոսը։ Փորձել են զանգահարել շտապօգնություն, սակայն հեռախոսի գաղտնաբառը չիմանալու պատճառով չեն կարողացել զանգահարել։
Ինքը հեռախոսը ձեռքին գնացել է դեպի Հայկ Սուքիասյանի շենքի բակ և շքամուտքի մոտ հանդիպել է Հայկին։ Ենթադրում է, որ վերջինս եղել է ալկոհոլ գործածած վիճակում, քանի որ շատ նյարդային է եղել։Հայկ Սուքիասյանի հագուստի վրա պատռվածքներ է նկատել։ Վերջինիցս հետաքրքրվել է՝ արդյո՞ք կանչել են շտապօգնություն, թե ոչ և ստանալով դրական պատասխան՝ հեռացել է առանց որևէ հարց տալու։
Հայկի ձեռքին դանակ չի տեսել։
Տուն վերադառնալուց հետո Հակոբն իրեն պատմել է, որ կրտսեր եղբոր` Արմենի հետ գնացել են Հայկի տուն, որտեղ վերջինս վիճաբանել է ինչ-որ տղամարդու հետ, իսկ ինքն ու Արմենը գտնվել են խոհանոցում։
Պնդում է նախաքննական ցուցմունքը, դեպքից երկար ժամանակ անցած լինելու պատճառով այլ մանրամասներ չի մտաբերում։

/դատական նիստի արձանագրություն. հատոր 1, գ.թ. 38-41/

Վկա էդուարդ Սերյոժայի Գամազյանի ցուցմունքով այն մասին, որ երկար տարիներ ճանաչում է Հայկ Սուքիասյանին և Արմեն Սուրմենելյանին, վերջիններս հանդիսացել են իր ընկերները։ Հայկը և Արմենը հաճախակի են հանդիպել և միասին օգտագործել ոգելիչ խմիչք։
2017թ. ձմռանը, դեպքի օրը հստակ չի հիշում, իրեն է զանգահարել Արմենի հայրը և ասել, որ Արմենը վրդովված վիճակում վերցնելով պտտուտակահանը,Հայկի հասցեին սպառնալիքներ տալով գնացել է Հայկի տուն՝ վերջինիս վնասելու նպատակով, Հայկը և Արմենը գտնվում են ոգելից խմիչքի ազդեցության տակ։ Միաժամանակ Արմենի հայրը խնդրել է շուտ տուն բերել Արմենին։ Երբ իր բջջային հեռախոսահամարով զանգահարել է Հայկի հեռախոսահամարին՝ վերջինս պատասխանել է, որ Արմեն Սուրմենելյանը դուռը ոտքերով ջարդում է, իսկ ինքը չգիտի ինչ անի։ Դրանից առաջ խոսել է նաև Արմենի հետ և վերջինս հայտնել է, որ գնում է խմելու ոմն Մնոյի հետ։ Դեպքից այլ մանրամասներ չի մտաբերում։
Նախաքննական ցուցմունքի և դատարանում տված ցուցմունքի միջև հակասությունների վերաբերյալ վկան հայտնեց, որ նախաքննության ժամանակ ցուցմունք տալիս վատառողջ է եղել, ջերմություն է ունեցել։ Եթե հակասություններ են առկա, ապա հավանաբար այդ պատճառով են դրանք առաջացել։
Պնդում է դատարանում տրված ցուցմունքը։


/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1 գ.թ. 231-233/

Ա.Սուրմենելյանի դիակի դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 0135 եզրակացությամբ, համաձայն որի՝ «Ա.Սուրմենելյանի մահը վրա է հասել արյան սուր կորուստից, որը հետևանք է կրծքավանդակի ձախ կեսի առաջային մակերեսի ծակած-կտրած թափանցող վիրավորմանը։ Դիակի զննությամբ հայտնաբերվել են սրտապարկի, սրտի ձախ փորոքի առաջային պատի վիրավորումներ, որոնք պատճառվել են կենդանության օրոք սուր ծակող-կտրող գործիքով, սովորաբար կենդանի անձանց մոտ ունեն առողջությանը ծանր վնասի պատճառման հատկանիշներ, կյանքին վտանգ սպառնացող, իսկ տվյալ դեպքում գտնվում են անմիջական պատճառական կապի մեջ նրա մահվան հետ։ Դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ հայտնաբերվել են նաև կրծքավանդակի ձախ կեսի առաջային մակերեսի ծակած-կտրած չթափանցող, ձախ այտային շրջանի կտրած վնասվածքներ, քերծվածքներ աջ ստորկզակային շրջանում, ստորին ծնոտի աջ կեսի մարմնի պրոյեկցիայով, որոնք նույնպես պատճառվել են կենդանության օրոք, ծակած-կտրած վնասվածքը սուր ծակող-կտրող գործիքով /ներով/, կտրած վերքը սուր ծակող-կտրող, կամ կտրող գործիքով /ներով/, իսկ քերծվածքները բութ առարկաներով, սովորաբար կենդանի անձանց մոտ` ծակած-կտրած չթափանցող վնասվածքը ունի առողջության թեթև վնասի պատճառման հատկանիշներ, առողջության կարճատև քայքայումով, իսկ կտրած վերքը և քերծվածքները առողջության թեթև վնասի պատճառման հատկանիշներ չեն պարունակում, իսկ տվյալ դեպքում մահվան հետ պատճառական կապի մեջ չեն գտնվում։ Ելնելով ծակած-կտրած վերքերի բնույթից վերջիննես պատճառվել են միակողմանի սայր ունեցող ծակող-կտրող գործիքով, այդ թվում դանակով։ Կրծքավանդակի առաջային մակերեսի թիվ մեկ թափանցող վնասվածք վնասվածքային խողովակը ունի` առաջից-հետ, ձախից քիչ աջ, վերից քիչ վար ուղղություն, որը իր հերթին վնասել է ձախից 4-րդ կողաճառի ստորին և 5-րդ կողաճառի վերին եզրերը, սրտապարկի, սրտի ձախ փորոքի առաջային պատի վնասումներով։ Կրծքավանդակի առաջային մակերեսի թիվ 2 վնասվածքը ունի առաջից հետ, ձախից քիչ աջ, վերից քիչ վար ուղղություն, որը վնասել է ձախից 8-րդ կողաաճառի արտաքին թերթիկը և չի թափանցել դեպի կրծքավանդակի խոռոչ։ Թիվ 3 վնասվածքը վնասել է մաշկը։ »։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր գ.թ. Գ.Թ. 189-196/

Դատակենսաբանական փորձաքննության թիվ 9 եզրակցությամբ, համաձայն որի՝ «տուժող Արմեն Աշոտի Սուրմենելյանի դիակից ներկայացրած արյան նմուշը ըստ արյան ABO իզոշճաբանական համակարգի պատկանում է 0 խմբին։
Փորձաքննության ներկայացրած Հայկ Սուքիասյանի արյան նմուշը ըստ արյան ABO իզոշճաբանական համակարգի պատկանում է ուղեկցող H հակածինով B խմբին։
Փորձաքննության ներկայացրած՝ «Թումանյան փողոցի թիվ 37 շենքի թիվ 8 բնակարանի մուտքի դռան սալիկի վրայից» /օբ. 1/, «աստիճանավանդակի դիմացի պատից» /օբ. 2,3/ թանզիֆե խծուծներով վերցրած արնանաման կասկածելի հետքերում հաստատվեց արյան առկայություն, որը պատկանում է մարդու և այն ըստ արյան ABO իզոշճաբանական համակարգի առաջացել է օբյեկտներ առաջինում և երրորդում՝ արյան Օ խումբ ունեցող անձից կամ անձանցից, այդ թվում կարող էր նաև առաջանալ տուժող Ա.Ա.Սուրմենելյանից։ Օբյեկտ երկրորդում ստացված փաստացի արդյունքը՝ H հակածին առանց կրող առարկայի ազդեցության /իսկ A և B հակածինների վրա կրող առարկայի ազդեցությունը չի հանվել/ նորից թույլ է տալիս մտածել, որ արյունը կարող էր առաջանալ Օ խումբ ունեցող անձից կամ անձանցից, այդ թվում կարող էր նաև Ա.Ա. Սուրմենելյանից։
Փորձաքննության ներկայացրած տուժող Ա.Ա.Սուրմենելյանի հագուստների՝ աղաղած կաշվից ձմեռային բաճկոնի, կարճաթև վերնաշապիկի, սպորտային «Adidasե» տեսակի անդրավարտիքի, քառակուսու նախշերով կտորից բաճկոնի, վարտիքի, սպորտային «Nice» տեսակի կոշիկների վրա տեղակայված կասկածելի հետքերում հաստատվեց արյան առկայություն, որը պատկանում է մարդու և ըստ արյան ABO իզոշճաբանական համակարգի առաջացել է արյան Օ խումբ ունեցող անձից կամ անձանցից, այդ թվում կարող էր նաև առաջանալ տուժող Ա.Ա.Սուրմենելյանից, բայց ոչ Հ.Սուքիասյանից։
Փորձաքննության ներկայացրած տուժող Հայկ Սուքիասյանի հագուստների՝ սև արհեստական կտորից ձմեռային բաճկոնի, սև տրիկոտաժից ժակետի, սև գույնի վելվետից անդրավարտիքի վրա տեղակայված կասկածելի հետքերում հաստատվեց արյան առկայություն, որը պատկանում է մարդու և ըստ արյան ABO իզոշճաբանական համակարգի առաջացել է արյան Օ խումբ ունեցող անձից կամ անձանցից, այդ թվում կարող էր նաև առաջանալ տուժող Ա.Ա.Սուրմենելյանից, բայց ոչ Հ.Սուքիասյանից։
Փորձաքննության ներկայացրած՝ «բնակարանի նախասրահում գտնվող հեռուստացույցի վրայից» վերցրած ձեռքի ժամացույցի կաշվե գոտու «1ե» և «2ե» թվագրումով երկու կեսերի վրա արյուն չի հայտնաբերվել, Հայկ Սուքիասյանի անդրավարտիքի գոտու վրա արյան կասկածելի հետքեր չեն հայտնաբերվել։ »։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1 գ.թ . 180-187/

Դատահետքաբանական փորձաքննության թիվ 1493-17 եզրակցությամբ, համաձայն որի՝ «փորձաքննությանը ներկայացված Արմեն Սուրմենելյանի հագուստներից՝ սպորտային վերնամասի և կարճաթև շապիկի առաջամասի կենտրոնական գրեթե ձախ հատվածներում առկա վնասվածքները ծակած-կտրած են և կարող էին առաջանալ ինչպես փորձաքննությանը ներկայացված դանակի շեղբի, այնպես էլ նմանատիպ մեկ սայրանի ծակող-կտրող շեղբ ունեցող այն գործիքի/ների/՝ հնարավոր է դանակի/ների/ շեղբի ներգործությունների արդյունքներում։
Փորձաքննության ներկայացրած տուժող Արմեն Սուրմենելյանի հագուստներից՝ սպորտային վերնամասի և կարճաթև շապիկի առաջամասի կենտրոնական գրեթե ձախ հատվածներում առկա ծակած-կտրած բնույթի վնասվածքները իրենց տեղեկայություններով հիմնականում համապատասխանում են վերջինիս դատաբժշկական փորձագետի թիվ 0135/հ եզրակացության մեջ նշված կրծքավանդակի ձախ կեսի առաջային մակերեսի ծակած-կտրած թափանցող և չթափանցող վերքերի հետ։ Արմեն Սուրմենելյանի հագուստներից՝ սպորտային վերնամասի և կարճաթև շապիկի առաջամասի կենտրոնական գրեթե ձախ հատվածներում առկա ծակած-կտրած բնույթի վնասվածքների բացակայության հանգամանքը բաճկոնի համապատասխան հատվածների վրա պայմանավորված է հագուստի առաջամասի բացված լինելու պայմանով։
Վնասվածքները ստանալիս տուժողն ու կատարողը կարող էին գտնվել հնարավոր բոլոր փոխադարձ դիրքերում, որոնք կապահովեին և չէին խոչնդոտի դրանց առաջացմանը։ »։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 259-263/

Դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի դեպքի վայր է հանդիսանում Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցի թիվ 37 շենքի թիվ 8 բնակարանը, նշված բնակարանի բաց պատշգամբում գտնվող ծաղկամանի հետնամասից հայտնաբերվել է արծաթագույն բռնակով ծալովի դանակ, որի վրա առկա են եղել արնանման հետքեր։

/դատական նիստի արձանագրություն, հատր 1, գ.թ. 4-9/

Նախաքննության մարմնի 2017թ. օգոստոսի 02-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված և դատական նիստում հետազոտված, դեպքի վայրից հայտնաբերված արծաթագույն բռնակով ծալովի դանակով, դեպքի պահին ամբաստանյալ Հ.Սուքիասյանի և տուժող Ա.Սուրմենելյանի հագին եղած հագուստներով։

/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1 գ.թ. 279/

Դատարանի իրավական վերլուծությունները.

Վերլուծելով ամբաստանյալ Հ. Սուքիասյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա, վկաների նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված մյուս ապացույցները, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հայկ Վաղարշակի Սուքիասյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, ապօրինաբար մեկ ուրիշին դիտավորությամբ կյանքից զրկելը ապացուցված չէ, նրա արարքը ճիշտ չի որակված և չի համապատասխանում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ապացուցված է ամբաստանյալՀայկ Վաղարշակի Սուքիասյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, դիտավորությամբ մեկ ուրիշի առողջությանը ծանր վնաս պատճառելը, որն անզգուշությամբ առաջացրել է տուժողի մահ, ուստի նրա արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անկախ և անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդարացի, հրապարակային և ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունք։»։
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք« երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ« ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք (…)։
2. Յուրաքանչյուր ոք, ով մեղադրվում է քրեական հանցագործության մեջ, անմեղ է համարվում, մինչև որ նրա մեղավորությունը չապացուցվի օրենքին համապատասխան։
(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն`
«Քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները։»։
Նույն օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1.Սպանությունը՝ ապօրինաբար մեկ ուրիշին դիտավորությամբ կյանքից զրկելը՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ ութից տասնհինգ տարի ժամկետով»։
Նույն օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետի համաձայն`
«1.Դիտավորությամբ մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք պատճառելը կամ առողջությանն այլ ծանր վնաս պատճառելը, որը վտանգավոր է կյանքի համար կամ առաջացրել է տեսողության, խոսքի, լսողության կամ որևէ օրգանի կամ օրգանի ֆունկցիայի կորուստ կամ արտահայտվել է դեմքի անջնջելի այլանդակմամբ, ինչպես նաև կյանքի համար վտանգավոր այլ վնաս է պատճառել առողջությանը կամ առաջացրել է դրա քայքայում՝ զուգորդված ընդհանուր աշխատունակության ոչ պակաս, քան մեկ երրորդի կայուն կորստով կամ հանցավորի համար ակնհայտ մասնագիտական աշխատունակության լրիվ կորստով կամ առաջացրել է հղիության ընդհատում, հոգեկան հիվանդություն, թմրամոլությամբ կամ թունամոլությամբ հիվանդացում՝
2.Նույն արարքը որը կատարվել է
14.անզգուշությամբ առաջացնելով տուժողի մահ
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ հինգից տասը տարի ժամկետով։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն`
«(...)
3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։»։
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։
(...)»։
Նույն օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն`
«Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով»։
Նույն օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն`
«Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով։»։
Նույն օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ։»։

ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2008 թվականի փետրվարի 29-ի թիվ ՎԲ11/08 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
հանցավորի դիտավորության ուղղվածության հարցը լուծելիս անհրաժեշտ է ելնել հանցագործության բոլոր հանգամանքների համակցությունից և հաշվի առնել« մասնավորապես« հանցավոր արարքի կատարման եղանակը« վնասվածքներ հասցնելիս օգտագործվող գործիքները (զենքը)« մարմնական վնասվածքների քանակը« բնույթը և տեղակայումը (օրինակ` մարդու կենսականորեն կարևոր օրգանների վնասումը)« ինչպես նաև հանցավորի և տուժողի վարքագիծը հանցագործությանը նախորդող և հաջորդող պահերին« նրանց փոխհարաբերությունները« հանցավորի կողմից հանցավոր գործողությունների դադարեցման պատճառները և այլն։ Կատարված հանցանքին քրեաիրավական ճիշտ գնահատական տալու համար կարևոր նշանակություն ունի այնպիսի հատկանիշների բացահայտումը« ինչպիսիք են հանցանքի կատարման շարժառիթներն ու նպատակը (տե՛ս Սամվել Գրիգորի Հունիկյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի փետրվարի 29-ի թիվ ՎԲ11/08 որոշումը) (…)»։

ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԷԴ/0168/01/10 քրեական գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ին կայացրած որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(...) մարդու կյանքի դեմ ուղղված հանցագործություններից հանրային առավել բարձր վտանգավորությամբ առանձնանում է սպանությունը։ Սպանության օբյեկտ են հանդիսանում հասարակական այն հարաբերությունները« որոնք ուղղված են մարդու կյանքի անվտանգության ապահովմանը։ Այլ կերպ ասած` նշված հանցագործության անմիջական օբյեկտը յուրաքանչյուր մարդու կյանքն է« որը ենթակա է քրեաիրավական պաշտպանության նրա ծնվելու պահից մինչև մահ։
Օբյեկտիվ կողմից սպանությունը դրսևորվում է մեկ ուրիշին դիտավորությամբ« ապօրինաբար կյանքից զրկելու մեջ« որը կարող է կատարվել և՛ գործողությամբ« և՛ անգործությամբ։ Գործողությամբ կատարվող սպանությունը կարող է տեղի ունենալ տուժողի վրա ինչպես ֆիզիկական« այնպես էլ հոգեկան ներգործության միջոցով։ Անգործությամբ պատճառված մահվան համար կարող է քրեական պատասխանատվություն առաջանալ միայն այն ժամանակ« երբ հաստատվի« որ անձն անհրաժեշտ գործողություններով չի կանխել վրա հասնող մահը« թեև տվյալ կոնկրետ իրադրությունում ոչ միայն պարտավոր էր« այլև իրական հնարավորություն ուներ դա անելու։
Օբյեկտիվ կողմից սպանությունը բնութագրվում է նաև հանցավոր արարքի և առաջացած հանրորեն վտանգավոր հետևանքների միջև պատճառական կապի պարտադիր առկայությամբ։
Քննարկվող հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է դիտավորությամբ« որը կարող է լինել ինչպես ուղղակի« այնպես էլ անուղղակի։ Ուղղակի դիտավորության դեպքում հանցավորը գիտակցում է« որ ուրիշի կյանքի համար վտանգավոր արարք է կատարում« նախատեսում է մարդուն կյանքից զրկելու հնարավորությունը կամ անխուսափելիությունը և ցանկանում է տուժողին մահ պատճառել։ Անուղղակի դիտավորության դեպքում անձը գիտակցում է« որ ուրիշի կյանքի համար վտանգավոր արարք է կատարում« նախատեսում է մարդուն կյանքից զրկելու հնարավորությունը« չի ցանկանում« բայց գիտակցաբար թույլ է տալիս տուժողի մահվան առաջացումը կամ անտարբերություն է դրսևորում այդ հետևանքի առաջացման նկատմամբ։
15. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածը պատասխանատվություն է նախատեսում մարդու առողջության դեմ ուղղված հանցագործություններից ամենավտանգավորի` դիտավորությամբ առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու համար։ Նշված հանցագործության անմիջական օբյեկտը մարդու առողջության անվտանգության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերություններն են։
Օբյեկտիվ կողմից տվյալ արարքը բնութագրվում է այնպիսի գործողությամբ կամ անգործությամբ« որի արդյունքում մարդու առողջությանը ծանր վնաս է պատճառվում։ Հանցավորի գործողություններն արտահայտվում են տուժողի վրա ֆիզիկական« հոգեկան« մեխանիկական և նմանատիպ այլ ազդեցության գործադրմամբ։ Մարդու առողջությանն անգործությամբ ծանր վնաս պատճառելն առկա է« երբ հանցավորը չի կատարում որոշակի գործողություններ« որոնք նա պարտավոր էր և տվյալ իրադրությունում կարող էր կատարել` սպառնացող վնասի առաջացումը կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասի դրույթներից ելնելով` կարելի է եզրահանգել« որ առողջությանը պատճառվող ծանր վնասը կարող է լինել երկու տեսակի` կյանքի համար վտանգավոր և կյանքի համար ոչ վտանգավոր՝ արտահայտված օրենքում հատուկ նշված հետևանքների առաջացմամբ։
Քննարկվող հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է դիտավորությամբ« որը կարող է լինել ինչպես ուղղակի« այնպես էլ անուղղակի։ Բացառություն է կազմում այնպիսի վնասի պատճառումը« որն առաջացրել է հանցավորի համար ակնհայտ տուժողի առողջության քայքայում` զուգորդված նրա մասնագիտական աշխատունակության լրիվ կորստով։ Այս դեպքում« ինչպես հետևում է օրենսդրական ձևակերպումից« դիտավորությունը կարող է լինել միայն ուղղակի։»։

ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մեկ այլ` ԵԿԴ/0168/01/12 քրեական գործով 2013թ. մայիսի 08-ին կայացված որոշման մեջ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(...) Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով։ Այլ խոսքով` հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի։ Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը։ Այս հանգամանքը բազմիցս շեշտադրվել է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կողմից։ Մասնավորապես, Եվրոպական դատարանը կարևորել է կոնկրետ գործով արդար դատական քննություն կատարված լինելու վերաբերյալ իր համոզմունքի ձևավորումը և նշել է, որ քրեական վարույթի իմաստով արդար դատական քննությունը ներառում է նաև անմեղության կանխավարկածի պահպանումը, ինչը նշանակում է, որ դատավորը չպետք է ելնի այն կանխավարկածից, թե անձը կատարել է իրեն մեղսագրվող հանցանքը, հանցանքի կատարման մեջ անձի մեղավորությունն ապացուցելու պարտականությունը կրում է դատախազությունը և կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի (տե՛ս Թելֆներն ընդդեմ Ավստրիայի (TELFNER v. AUSTRIA) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2001 թվականի մարտի 20-ի վճիռը, գանգատ թիվ 33501/96, կետ 15, ինչպես նաև Նատունենն ընդդեմ Ֆինլանդիայի (NATUNEN v. FINLAND) գործով 2009 թվականի մարտի 31-ի վճիռը, գանգատ թիվ 21022/04, կետ 53)։ (...)»։

Վճռաբեկ դատարանը իր ՍԴ/0319/01/10 2016թ. մարտի 30-ին Գ. Թոսունյանի և մյուսների վերաբերյալ 2016թ-ի մարտի 30-ին կայացված որոշման մեջ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը (...)

18.Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ որոշակի դժվարություններ կարող են առաջանալ հանցավոր ինքնավստահությամբ տուժողի մահն առաջացրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով նախատեսված հանցակազմն անուղղակի դիտավորությամբ սպանությունից տարանջատելիս, քանի որ երկու դեպքում էլ անձը թեև նախատեսում է վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը, սակայն չի ցանկանում դրանք։
Այդ առնչությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ անուղղակի դիտավորությունը հանցավոր ինքնավստահությունից տարբերվում է վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու աստիճանով և այդ հետևանքները չցանկանալու նկատմամբ դրսևորվող հոգեբանական վերաբերմունքով։ Մասնավորապես՝ անուղղակի դիտավորության դեպքում հանցավորը`
- նախատեսում է հետևանքների առաջացման իրական հնարավորությունը կոնկրետ իրադրության մեջ, գիտակցում է, որ եթե դրանք առաջանան, ապա միանշանակորեն բխելու են իր արարքից (գիտակցական չափանիշ),
- թեպետ չի ցանկանում հետևանքների առաջացումը, սակայն միևնույն ժամանակ դա թույլ չտալու համար չի դիմում ակտիվ գործողությունների։ Այլ կերպ՝ հետևանքների առաջացման նկատմամբ դրսևորում է պասիվ հոգեբանական վերաբերմունք (կամային չափանիշ)։
Հանցավոր ինքնավստահության դեպքում անձը`
- նախատեսում է հետևանքների առաջացման ոչ թե իրական, այլ վերացական հնարավորությունը, ընդհանուր գծերով պատկերացնում է, որ այդպիսի արարքներն ընդհանրապես կարող են նման հետևանքներ առաջացնել, սակայն համոզված է, որ ոչ տվյալ դեպքում և տվյալ իրադրության մեջ (գիտակցական չափանիշ),
- ոչ միայն չի ցանկանում վտանգավոր հետևանքների առաջացումը, այլ նաև ակտիվ վարքագիծ է դրսևորում դրանց կանխարգելման ուղղությամբ։ Այսպես` հանցավոր ինքնավստահության դեպքում անձը չի բավարարվում պարզապես չցանկանալով, հույսը չի դնում պատահականության վրա, այլ փորձում է իրական (ռեալ) գործողություններ կատարել հանրորեն վտանգավոր հետևանքները կանխելու համար (կամային չափանիշ)։
19. Նախորդ կետում ձևավորած դիրքորոշումների համատեքստում Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել, որ հանրորեն վտանգավոր հետևանքի (մահվան) նկատմամբ անձի դրսևորած սուբյեկտիվ վերաբերմունքը պարզելու և արարքին ճիշտ քրեաիրավական գնահատական տալու հարցում կարևոր է գործի փաստական հանգամանքների համակողմանի վերլուծությունը` հատկապես ուշադրություն դարձնելով արարքի կատարման եղանակին և օգտագործվող գործիքներին, մարմնական վնասվածքների քանակին, բնույթին և տեղակայմանը (օրինակ` մարդու կենսականորեն կարևոր օրգանների վնասումը), ինչպես նաև հանցավորի և տուժողի վարքագծին հանցագործությանը նախորդող և հաջորդող պահերին, նրանց փոխհարաբերություններին, հանցավորի կողմից հանցավոր գործողությունների դադարեցման պատճառներին և այլն (տե՛ս, mutatis mutandis, Ս.Հունիկյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2008 թվականի փետրվարի 29-ի թիվ ՎԲ-11/08 որոշումը)։
Այսպես` կոնկրետ իրադրությունում հասցված մարմնական վնասվածքների քանակը, բնույթն ու տեղակայումը, օրինակ, կենսական կարևոր օրգանների շրջանում բազմաթիվ մարմնական վնասվածքների առկայությունը, հարվածների ուժգնությունը և ինտենսիվությունը, համակատարողների առկայությունն ու քանակը, նրանցից յուրաքանչյուրի գործողությունների բնույթը, ինչպես նաև տուժողի մահը կանխելու ուղղությամբ քայլեր չձեռնարկելը, նման հետևանքի առաջացման նկատմամբ անտարբերություն դրսևորելը կարող են վկայել այն մասին, որ հանցավորը տուժողին մահ պատճառելու իրական հնարավորությունն առնվազն նախատեսում է, գիտակցում է, որ եթե մահն առաջանա, ապա բխելու է իր արարքներից, միևնույն ժամանակ անտարբերություն է դրսևորում դրա առաջացման նկատմամբ կամ հույսը դնում է գոյություն չունեցող, վերացական հանգամանքների վրա, այսինքն` գործում է անուղղակի դիտավորությամբ։ Հետևաբար նման դեպքերում անձի արարքը պետք է որակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համապատասխան մասով` որպես սպանություն։
Մինչդեռ բոլոր այն դեպքերում, երբ մահը վրա է հասնում կենսական ոչ կարևոր կամ թեկուզ կենսականորեն կարևոր օրգաններին, բայց այնպիսի գործիքով կամ եղանակով վնաս հասցնելու արդյունքում, որոնք չեն վկայում մահ պատճառելու իրական հնարավորությունը նախատեսելու մասին, ինչպես նաև եթե համապատասխան արարքը կատարելուց հետո հնարավոր մահը կանխելու նպատակով հանցավորի կողմից ակտիվ գործողություններ են ձեռնարկվում, վկայում են հանցավորի մոտ տուժողին սպանելու դիտավորության բացակայության մասին, հետևաբար արարքը պետք է որակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով` որպես առողջությանը դիտավորությամբ ծանր վնասի պատճառում, որն անզգուշությամբ առաջացրել է տուժողի մահ։ (...)»։
Սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Հ. Սուքիասյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, որ ապօրինաբար տուժողին կյանքից զրկելու դիտավորությամբ, իր մոտ եղած դանակով երկու հարված է հասցրել տուժող Արմեն Սուրմենելյանի կրծքավանդակի առաջային մակերեսի ձախ կեսին, ինչի հետևանքով Ա.Սուրմենելյանին պատճառել է սրտապարկի, սրտի ձախ փորոքի առաջային պատի վիրավորումներ և ապօրինաբար դիտավորությամբ զրկել կյանքից։
Վերլուծելով հանցավորի և տուժողի վարքագիծը հանցագործությանը նախորդող և հաջորդող պահերին, նրանց փոխհարաբերությունները, հանցավորի կողմից հանցավոր գործողությունների դադարեցման պատճառները՝ դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալ Հայկ Սուքիասյանը հանցագործությանը նախորդող պահերին տուժողի հետ գտնվել է ընկերական,մտերմական հարաբերությունների մեջ, իսկ երբ նա սկսել է հանդիմանել իրեն և վիճաբանել իր հետ՝ փորձել է խուսափել լարվածությունից և տուժողին հեռացրել է իր բնակարանից։
Երբ տուժողը հետ վերադառնալով՝ շարունակել է վիճաբանությունն ու կռիվը, Հայկ Սուքիասյանն արգելել է այլ անձանց միջամտել իրենց վեճին և փորձել է անձամբ հարթել այն։ Այդ վիճաբանությունը վերաճել է կռվի, ամբաստանյալն ու տուժողը միմյանց հարվածներ են հասցրել, սակայն կողմնակի անձանց միջամտության արդյունքում կռիվը դադարել է և ամբաստանյալ Հայկ Սուքիասյանը կրկին վերադարձել է բնակարան։ Դրանից հետո, երբ տուժողը կրկին վերադարձել, կռվի է բռնվել ամբաստանյալ Հայկ Սուքիասյանի հետ, վիճաբանությունների այս դրվագների ընթացքում մարմնական վնասվածքներ է պատճառել ամբաստանյալին՝ այդ թվում կոտրել է քթոսկրը, Հայկ Սուքիասյանը դանակով երկու հարված է հասցրել տուժողին, որոնցից մեկը՝ թափանցող, կրծքավանդակի շրջանում։ Երբ Հայկ Սուքիասյանը զգացել է, որ տուժողը դադարեցրել է հարվածելը և թուլացել է՝ չի շարունակել նրան դանակով հարվածելը, չնայած դրա հնարավորությունն ունեցել է, տուժողին միջանցքից բերելով իր բնակարան՝ փորձել է օգնություն ցույց տալ, բժիշկներ հրավիրել, այսինքն տուժողի մահը կանխելու նպատակով ակտիվ գործողություններ է ձեռնարկել։
Դատարանը գտնում է, որ վերոգրյալ հանգամանքները վկայում են ամբաստանյալի մոտ տուժողին սպանելու դիտավորության բացակայության մասին, քանի որ Հ. Սուքիասյանը տուժողի թուլանալու և չդիմադրելու պահից սկսած` իրատեսական հնարավորություն ունենալով շարունակել հարվածներ հասցնել և կյանքից զրկել տուժողին, տեսնելով և գիտակցելով, որ իր կատարածը դեռևս անհրաժեշտ և բավարար չէ տուժողին կյանքից զրկելու համար` քանի որ նա ողջ է, առանց կատարելու անհրաժեշտ բոլոր գործողությունները` սպանությունն ավարտին հասցնելու համար, դադարեցրել է տուժողին դանակով հարվածներ հասցնելը և սկսել է օգնություն ցուցաբերել։
Հաշվի առնելով վերոգյալը և հիմնվելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների վրա` դատարանը հանգում է հետևության, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված չէ, այն դատաքննությամբ չապացուցվեց, այդ մեղադրանքի հիմնավորվածության վերաբերյալ վերաբերելի բավարար ապացույցներ դատարանին չներկայացվեցին։
Դատարանը գտնում է, որ հիմնավորված է ամբաստանյալի կողմից դիտավորությամբ տուժողին մարմնական ծանր` կյանքի համար վտանգավոր վնասվածք պատճառելը, որն անզգուշությամբ առաջացրել է տուժողի մահը, ուստի ամբաստանյալի արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, նա պետք է քրեական պատասխանատվության և պատժի ենթարկվի այդ արարքի համար։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Հայկ Վաղարշակի Սուքիասյանի նկատմամբ, նրա կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալ Հ.Սուքիասյանի անձը` նախկինում դատված չլինելը, կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը` ծանր հանցագործություն լինելը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցագործությունը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը` տուժողին օգնություն ցուցաբերելը, դեպքի վայրը չլքելը, նաև այն հանգամանքները, որ վերջինս դատարանում մասնակի ընդունել է մեղքը, վատառողջ է՝ տառապում է «Թոքային զարկերակի թրոմբոէմբոլիա։ Ձախ կոնք-ազդրային հոդի պրոթեզ։ Աջ սրունք-թաթային հոդի շրջանի մեթալոօսփեոսինթեզ։ Զարկերակային հիպերթենզիա» ախտորոշումով հիվանդությամբ։
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում տուժողի վարքագծի հակաօրինականությունը, որով պայմանավորվել է հանցագործությունը, իսկ որպես ամբաստանյալ Հ. Սուքիասյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը։
Ամբաստանյալ Հ. Սուքիասյանի կողմից կատարված, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով նախատեսված հանցագործության համար պատիժ նշանակելու հարցը քննելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն`
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիան պատիժ է նախատեսում բացառապես ազատազրկման ձևով։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Տիգրանի Հարությունյանի վերաբերյալ ՎԲ-201/07 քրեական գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները` 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«4. (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից։ Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ (…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։ (…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալհոգեբանական, սոցիալժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։ (…)»։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Հայկ Սուքիասյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հետ` դատարանը գտնում է, որ Հայկ Վաղարշակի Սուքիասյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով, քանի որ այդ պատիժն է անհրաժեշտ և բավարար Հ. Սուքիասյանին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։
Դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Հայկ Սուքիասյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հայկ Վաղարշակի Սուքիասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց՝ կալանավորումն ընտրված է ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ ազատազրկման ձևով պատժի դատապարտվելու դեպքում, Հայկ Սուքիասյանի` քրեական պատասխանատվությունից և նշանակված պատիժը կրելուց խուսափելու հավանականությունը շարունակում է մնալ բարձր։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցների հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, նախաքննության մարմնի 2017թ. օգոստոսի 2-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված դանակը պետք է ոչնչացնել, տուժող Ա.Սուրմենելյանի հագուստները վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ Գ.Սուրմենելյանին, ամբաստանյալ Հ.Սուքիասյանի հագուստները՝ Հ.Սուքիասյանին։

Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-րդ, 360-րդ, 364-րդ, 365-րդ, 369-րդ, 373-րդ հոդվածներով, դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ամբաստանյալ Հայկ Վաղարշակի Սուքիասյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման` 6 /վեց/ տարի ժամկետով։
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում` պատժի սկիզբը հաշվելով 2017թ. հունվարի 21-ից։
Խափանման միջոց կալանավորումը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, նախաքննության մարմնի՝ 2017թ. օգոստոսի 2-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված դանակը ոչնչացնել, տուժող Ա.Սուրմենելյանի հագուստները վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ Գ.Սուրմենելյանին, ամբաստանյալ Հ.Սուքիասյանի հագուստները՝ Հ.Սուքիասյանին։
Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։

ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ

ԵԿԴ/0216/01/17




ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Հայաստանի Հանրապետության
վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում
Գործ թիվ ԵԿԴ/0216/01/17
Նախագահող դատավոր` Մ.Պապոյան
Դատավորներ` Մ.Պետրոսյան
Ռ.Բարսեղյան

ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` նաև Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ` Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ` դատավորներ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ

քարտուղարությամբ` Մ.ԱՎԱԳՅԱՆԻ

մասնակցությամբ՝ դատախազ` Դ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
տուժողի իրավահաջորդ` Գ.ՍՈՒՐՄԵՆԵԼՅԱՆԻ
տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ` Լ.ԱՍԼԱՆՅԱՆԻ

2019 թվականի հունիսի 12-ին ք.Երևանում
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով ամբաստանյալ Հայկ Վաղարշակի Սուքիասյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2018 թվականի օգոստոսի 21-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Դ.Մելքոնյանի, ամբաստանյալ Հայկ Սուքիասյանի պաշտպան Գ.Հովհաննիսյանի և տուժողի իրավահաջորդ Գայանե Սուրմենելյանի ներկայացուցիչ Լ.Ասլանյանի վճռաբեկ բողոքները,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում 2017 թվականի հունվարի 20-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 13101317 քրեական գործը:
Նախաքննական մարմնի՝ 2017 թվականի հունվարի 23-ի որոշմամբ Հայկ Սուքիասյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Նախաքննական մարմնի՝ 2017 թվականի օգոստոսի 2-ի որոշմամբ Հ.Սուքիասյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացվել է, և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2017 թվականի օգոստոսի 11-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
2. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան)` 2018 թվականի փետրվարի 13-ի դատավճռով ամբաստանյալ Հ.Սուքիասյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով և դատապարտվել ազատազրկման` 6 (վեց) տարի ժամկետով։
3. ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Վերաքննիչ դատարան) 2018 թվականի օգոստոսի 21-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազի, տուժողի իրավահաջորդի և ամբաստանյալի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքները մերժել է, իսկ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակիորեն. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2018 թվականի փետրվարի 13-ի դատավճիռն ամբաստանյալ Հ.Սուքիասյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով փոփոխել է, Հ.Սուքիասյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով պատիժ է նշանակել ազատազրկում` 7 (յոթ) տարի ժամկետով: Դատավճիռը մնացած մասով թողնվել է անփոփոխ:
4. Վերաքննիչ դատարանի վերոհիշյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք են բերել ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Դ.Մելքոնյանը, տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ Լ.Ասլանյանը և ամբաստանյալ Հ.Սուքիասյանի պաշտպան Գ.Հովհաննիսյանը:
Վճռաբեկ դատարանի` 2019 թվականի հունվարի 16-ի որոշմամբ ներկայացված բողոքներն ընդունվել են Վճռաբեկ դատարանի վարույթ։
Դատավարության մասնակիցների կողմից վճռաբեկ բողոքի պատասխան չի ներկայացվել:

Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
5. Հ.Սուքիասյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ «(…) [Ն]ա 2017 թվականի հունվարի 20-ին` ժամը 20:30-ի սահմաններում, իրեն պատկանող` Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցի 37-րդ շենքի 8-րդ բնակարանում, գտնվելով ալկոհոլի ազդեցության տակ, կենցաղային հարցերի շուրջ վիճաբանել է Արմեն Սուրմենելյանի հետ, որի ընթացքում վերջինին ապօրինաբար կյանքից զրկելու դիտավորությամբ իր մոտ եղած դանակով երկու հարված է հասցրել նրա կրծքավանդակի առաջային մակերեսի ձախ կեսին, ինչի հետևանքով Արմեն Սուրմենելյանին պատճառել է սրտապարկի, սրտի ձախ փորոքի առաջային պատի վիրավորումներ և ապօրինաբար դիտավորությամբ զրկել կյանքից (…)» (1):
5.1. Ա.Սուրմենելյանի դիակի դատաբժշակական փորձաքննության թիվ 0135 եզրակացության համաձայն՝ «Ա.Սուրմենելյանի մահը վրա է հասել արյան սուր կորուստից, որը հետևանք է կրծքավանդակի ձախ կեսի առաջային մակերեսի ծակած-կտրած թափանցող վիրավորմանը։ Դիակի զննությամբ հայտնաբերվել են սրտապարկի, սրտի ձախ փորոքի առաջային պատի վիրավորմներ, որոնք պատճառվել են կենդանության օրոք` սուր ծակող-կտրող գործիքով, սովորաբար կենդանի անձանց մոտ ունեն առողջությանը ծանր վնասի պատճառման հատկանիշներ, կյանքին վտանգ սպառնացող, իսկ տվյալ դեպքում` գտնվում են անմիջական պատճառական կապի մեջ նրա մահվան հետ։ Դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ հայտնաբերվել են նաև կրծքավանդակի ձախ կեսի առաջային մակերեսի ծակած-կտրած չթափանցող, ձախ այտային շրջանի կտրած վնասվածքներ, քերծվածքներ աջ ստորկզակային շրջանում, ստորին ծնոտի աջ կեսի մարմնի պրոյեկցիայով, որոնք նույնպես պատճառվել են կենդանության օրոք, ծակած-կտրած վնասվածքը սուր ծակող-կտրող գործիքով(ներով), կտրած վերքը սուր ծակող-կտրող, կամ կտրող գործիքով(ներով), իսկ քերծվածքները` բութ առարկաներով, սովորաբար կենդանի անձանց մոտ` ծակած-կտրած չթափանցող վնասվածքը ունի առողջության թեթև վնասի պատճառման հատկանիշներ, առողջության կարճատև քայքայումով, իսկ կտրած վերքը և քերծվածքները առողջության թեթև վնասի պատճառման հատկանիշներ չեն պարունակում, իսկ տվյալ դեպքում` մահվան հետ պատճառական կապի մեջ չեն գտնվում։ Ելնելով ծակած-կտրած վերքերի բնույթից` վերջիններս պատճառվել են միակողմանի սայր ունեցող ծակող-կտրող գործիքով, այդ թվում՝ դանակով։ Կրծքավանդակի առաջային մակերեսի թիվ 1 թափանցող վնասվածքային խողովակը ունի` առաջից-հետ, ձախից քիչ աջ, վերից քիչ վար ուղղություն, որը իր հերթին վնասել է ձախից 4-րդ կողաճառի ստորին և 5-րդ կողաճառի վերին եզրերը, սրտապարկի, սրտի ձախ փորոքի առաջային պատի վնասումներով։ Կրծքավանդակի առաջային մակերեսի թիվ 2 վնասվածքը ունի առաջից հետ, ձախից քիչ աջ, վերից քիչ վար ուղղություն, որը վնասել է ձախից 8-րդ կողաճառի արտաքին թերթիկը և չի թափանցել դեպի կրծքավանդակի խոռոչ։ Թիվ 3 վնասվածքը վնասել է մաշկը» (2)։
5.2. Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 0143 եզրակացության համաձայն՝ «(…) քաղ. Հ.Սուքիասյանի մարմնական վնասվածքները՝ ձախ ակնակապճային, քթի, դեմքի ձախ կեսի, աջ դաստակային շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի, քթի ոսկրերի կոտրվածքի ձեւով, պատճառվել են բութ առարկաներով, աջ դաստակի շրջանի արյունազեղումներից բացի մնացած մարմնական վնասվածքների առաջացումը հնարավոր է նաև՝ ներկայացված բանալիներով, հնարավոր է նշված ժամկետում և հանգամանքներում, և պատճառվել է առողջությանը թեթև վնաս` առողջության կարճատև քայքայումով (…)» (3):
5.3. Գործով վկա Հակոբ Հովհսեփյանը նախաքննության ընթացքում հայտնել է, որ 2017 թվականի հունվարի 20-ին` ժամը 20:30-ի սահմաններում, եղբոր՝ Ա.Հովսեփյանի հետ այցելել են Հայկ Սուքիասյանին։ Վերջինս իրենց այցելությունից շուրջ 10 րոպե անց իր բնակարանում գտնվող Արմեն Սուրմենելյանին ճանապարհել է տուն։ Մի քանի րոպե անց Արմենը զանգահարել է Հայկի բջջային հեռախոսին, սակայն վերջինս հեռախոսազանգերին չի պատասխանել։ Դրանից հետո մոտ 15 րոպե անց, Հ.Սուքիասյանի բնակարանի մուտքի դռանը ոտքերով հարվածել են և հայհոյանքներ տվել։ Հայկն ասել է, որ դա Արմենն է, ինքը դուրս կգա միջանցք և կճանապարհի նրան: Այնուհետև, միջանցքից աղմուկի ու վիճաբանության ձայներ լսելով` միայնակ դուրս է եկել և նկատել, որ Արմենն ու Հայկը ծեծի են ենթարկել միմյանց, և մեկ անձ միջամտել ու բաժանել է նրանց։ Դրանից 2-3 րոպե անց կրկին բնակարանի շքամուտքից վիճաբանության ձայներ է լսել, մոտեցել է մուտքի դռանը և բացելով այն` տեսել է, որ Հայկը աջ ձեռքով կտրուկ շարժում է կատարել Արմենի ուղղությամբ և իր մոտ եղած դանակով հարվածել վերջինիս կրծքավանդակի ձախ կեսին (4)։
Վկա Հ.Հովսեփյանը դատաքննության ընթացքում ՝ըստ էության ցուցմունք է տվել, որ Արմեն Սուրմենելյանը Հայկ Սուքիասյանին բարձրաձայն սպառնացել է` ասելով «կսպանեմ», «կմորթեմ» քեզ: Արմենի ձեռքին եղել է պտուտակահանի նմանվող իր, որով էլ վերջինս հարվածել է Հ.Սուքիասյանին, ինչից Հայկի դեմքին վնասվածքներ են առաջացել։ Հայկն էլ ձեռքին եղած դանակով, իր հիշելով մեկ անգամ, հարվածել է Ա.Սուրմենելյանին (5)։
5.4. Վկա Ստեփան Կարախանյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել, որ 2017 թվականի հունվարի 20-ին` ժամը 20.00-ի սահմաններում, վերադարձել է աշխատանքից և բարձրացել է շքամուտքի աստիճաններով, երբ առաջին հարկից լսել է աղմուկի ձայներ։ Բարձրանալով երկրորդ հարկ` տեսել է, որ Հայկը և Արմենը գտնվել են խմած վիճակում և վիճաբանել են։ Նրանք փոխադարձ քաշքշել են իրար և հայհոյել։ Միջամտել է և փորձել նրանց բաժանել ու հանգստացնել։ Այդ ընթացքում, Հայկի բնակարանի մուտքի դռան մոտ կանգնած երիտասարդը ևս միջամտել է և Հայկի թևից քաշելով` նրան տարել է ներս, ապա փակել դուռը։ Նշել է, որ վիճաբանության ժամանակ երկուսն էլ եղել են ակտիվ դերում, նրանցից որևէ մեկը չի ցանկացել նահանջել և զիջել (6)։
Վկա Ս.Կարախանյանը դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդել է իր նախաքննական ցուցմունքները` հավելելով, որ վիճաբանության ժամանակ ոչ Հայկի, ոչ էլ Արմենի ձեռքին որևէ առարկա չի նկատել, սակայն տեսել է, որ Արմենը բռունցքը փակ է պահում։ Իր մոտ տպավորություն է ստեղծվել, որ նրա բռունցքում ինչ-որ իր կա։ Հնարավոր է, որ նա ձեռքում բանալի պահած լիներ, և ինքը դա չնկատեր (7)։
5.5. Վկա Էդուարդ Գամազյանը նախաքննության ընթացքում՝ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2017 թվականի հունվարի 20-ի երեկոյան իրեն է զանգահարել Արմենի հայրը և ասել, որ Արմենը գնացել է Հայկի տուն և դեռևս չի վերադարձել։ Միաժամանակ Արմենի հայրը խնդրել է տուն բերել Արմենին։ Իր կողմից կատարված հեռախոսազանգին Հայկը պատասխանել է, որ Արմենն իր տանն է և իր հարցերը լուծած են (8)։
Վկա Է.Գամազյանը դատաքննության ընթացքում հայտնել է, որ 2017 թվականի ձմռանն իրեն է զանգահարել Արմենի հայրը և ասել, որ Արմենը, վրդովված վիճակում վերցնելով պտուտակահանը, Հայկի հասցեին սպառնալիքներ տալով, գնացել է վերջինիս տուն՝ նրան վնասելու նպատակով։ Միաժամանակ Արմենի հայրը խնդրել է շուտ տուն բերել Արմենին (9):
5.6. Ամբաստանյալ Հ.Սուքիասյանն ըստ էության ցուցմունք է տվել այն մասին, որ դեպքի օրը Արմեն Սուրմենելյանը եկել է իր տուն, էժանագին և ցածրորակ մեկ շիշ օղի է բերել և խմել։ Այդ ընթացքում, իր տուն են այցելել հարևանի երեխաները՝ եղբայրներ Հ.Հովսեփյանը և Ա.Հովսեփյանը, ովքեր իրենից գումար են խնդրել։ Այդ պահին, լոգասենյակից դուրս է եկել Ա.Սուրմենելյանը և ագրեսիվ տոնով բացականչել է, թե ինչու է այդ բոմժերին» այդտեղ բերել։ Ինքը փորձել է հանդարտեցնել Արմենին և պարզաբանել, որ հանգիստ խոսի, նրանք իր հարևաններն են, սակայն Արմենը չի հանդարտվել և թարս» հայացքներ է գցել երեխաների վրա։ Վիճաբանություն չառաջանալու համար Արմենին տանից դուրս է հրավիրել։ Վերջինս իրենից վիրավորված հեռացել է։ Շուրջ երեսուն րոպե անց Արմենը զանգահարել է և հայհոյանքներ հնչեցրել Հ.Հովսեփյանի և Ա.Հովսեփյանի հասցեին։ Ինքը հեռախոսն անջատել է, սակայն դրանից հետո Արմենը նորից է զանգահարել՝ այդ անգամ նաև իր հասցեին հայհոյանքներ հնչեցնելով։ Ինքն էլ ի պատասխան՝ նրան է հայհոյել։ Մոտ տասը րոպե անց Ա.Սուրմենելյանը կրկին վերադարձել է իր տան մուտքի դռան մոտ և սկսել է բարձրաձայն գոռալ ու հայհոյել։ Ինքը փորձել է հետ հրել Արմենին, որպեսզի հեռանա։ Արմենը պտուտակահանի նմանվող գործիքով սկսել է հարվածներ հասցնել իրեն, որից վնասվածքներ է ստացել, մեկ անգամ էլ ձեռքով ինքն է հարվածել Արմենին։ Այդ վիճաբանությանը միջամտել է շքամուտքի աստիճաններով անցնող իրենց հարևանը, ով փորձել է հանդարտեցնել Ա.Սուրմենելյանին։ Ինքը փակել է տան մուտքի դուռը և մտել տուն։ Շուրջ տասնհինգ րոպե անցնելուց հետո Արմեն Սուրմենելյանը կրկին վերադարձել է և սկսել է ջարդել տան մուտքի դուռը և բարձրաձայն հայհոյել։ Սկզբում ինքը չի ցանկացել բացել դուռը, բայց քանի որ դռան հարվածները չեն դադարել, բացել է։ Արմենը միանգամից հարձակվել է իր վրա, գցել գետնին և ոտքերով բազմաթիվ հարվածներ հասցրել, ինչից տեսողությունը վատացել է։ Գետնին ընկած ժամանակ նկատել է, որ գրպանից ընկել է դանակը։ Ինքն այն վերցրել է և դանակը ձեռքին փորձել է Արմենին հետ հրել, որպեսզի նա հեռանա։ Տուն մտնելուց հետո նկատել է, որ դանակի ծայրն արյունոտված է և մտածելով, որ դա առաջացել է իր վնասվածքներից, դանակը տվել է Հ.Հովսեփյանին (10):
6. Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալ Հ.Սուքիասյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասից վերաորակելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով, իր դատական ակտը պատճառաբանել է հետևյալ կերպ. «(...) Վերլուծելով հանցավորի և տուժողի վարքագիծը հանցագործությանը նախորդող և հաջորդող պահերին, նրանց փոխհարաբերությունները, հանցավորի կողմից հանցավոր գործողությունների դադարեցման պատճառները՝ դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալ Հայկ Սուքիասյանը հանցագործությանը նախորդող պահերին տուժողի հետ գտնվել է ընկերական, մտերմական հարաբերությունների մեջ, իսկ երբ նա սկսել է հանդիմանել իրեն և վիճաբանել իր հետ՝ փորձել է խուսափել լարվածությունից և տուժողին հեռացրել է իր բնակարանից։
Երբ տուժողը հետ վերադառնալով՝ շարունակել է վիճաբանությունն ու կռիվը, Հայկ Սուքիասյանն արգելել է այլ անձանց միջամտել իրենց վեճին և փորձել է անձամբ հարթել այն։ Այդ վիճաբանությունը վերաճել է կռվի, ամբաստանյալն ու տուժողը միմյանց հարվածներ են հասցրել, սակայն կողմնակի անձանց միջամտության արդյունքում կռիվը դադարել է և ամբաստանյալ Հայկ Սուքիասյանը կրկին վերադարձել է բնակարան։ Դրանից հետո, երբ տուժողը կրկին վերադարձել, կռվի է բռնվել ամբաստանյալ Հայկ Սուքիասյանի հետ, վիճաբանությունների այս դրվագների ընթացքում մարմնական վնասվածքներ է պատճառել ամբաստանյալին՝ այդ թվում՝ կոտրել է քթոսկրը, Հայկ Սուքիասյանը դանակով երկու հարված է հասցրել տուժողին, որոնցից մեկը՝ թափանցող, կրծքավանդակի շրջանում։ Երբ Հայկ Սուքիասյանը զգացել է, որ տուժողը դադարեցրել է հարվածելը և թուլացել է՝ չի շարունակել նրան դանակով հարվածելը, չնայած դրա հնարավորությունն ունեցել է, տուժողին միջանցքից բերելով իր բնակարան՝ փորձել է օգնություն ցույց տալ, բժիշկներ հրավիրել, այսինքն տուժողի մահը կանխելու նպատակով՝ ակտիվ գործողություններ է ձեռնարկել։
Դատարանը գտնում է, որ վերոգրյալ հանգամանքները վկայում են ամբաստանյալի մոտ տուժողին սպանելու դիտավորության բացակայության մասին, քանի որ Հ.Սուքիասյանը տուժողի թուլանալու և չդիմադրելու պահից սկսած` իրատեսական հնարավորություն ունենալով շարունակել է հարվածներ հասցնել և կյանքից զրկել տուժողին, տեսնելով և գիտակցելով, որ իր կատարածը դեռևս անհրաժեշտ և բավարար չէ տուժողին կյանքից զրկելու համար` քանի որ նա ողջ է, առանց կատարելու անհրաժեշտ բոլոր գործողությունները` սպանությունն ավարտին հասցնելու համար, դադարեցրել է տուժողին դանակով հարվածներ հասցնելը և սկսել է օգնություն ցուցաբերել։
Հաշվի առնելով վերոգրյալը և հիմնվելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների վրա` դատարանը հանգում է հետևության, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված չէ, այն դատաքննությամբ չապացուցվեց, այդ մեղադրանքի հիմնավորվածության վերաբերյալ վերաբերելի բավարար ապացույցներ դատարանին չներկայացվեցին։
Դատարանը գտնում է, որ հիմնավորված է ամբաստանյալի կողմից դիտավորությամբ տուժողին մարմնական ծանր` կյանքի համար վտանգավոր վնասվածք պատճառելը, որն անզգուշությամբ առաջացրել է տուժողի մահը, ուստի, ամբաստանյալի արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, նա պետք է քրեական պատասխանատվության և պատժի ենթարկվի այդ արարքի համար (…)» (11)։
7. Վերաքննիչ դատարանը, Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն ամբաստանյալին մեղսագրվող արարքի որակման մասով թողնելով անփոփոփ, իր դատական ակտը պատճառաբանել է հետևյալ կերպ. «(...) Վերաքննիչ դատարանը, քրեական գործի ուսումնասիրությամբ, եզրահանգում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, ստուգման ենթարկելով քրեական գործի հիմքում դրված ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրները, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, եկել է ճիշտ հետևության, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով ամբաստանյալ Հայկ Սուքիասյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված չէ:
Վերաքննիչ դատարանի վերոգրյալ եզրահանգումը պայմանավորված է մասնավորապես այն հանգամանքով, որ սույն քրեական գործով ձեռք բերված օբյեկտիվ տվյալներով հաստատվում է, որ ամբաստանյալ Հայկ Սուքիասյանը, իրական հնարավորություն ունենալով շարունակել հարվածներ հասցնել և կյանքից զրկել տուժող Արմեն Սուրմենելյանին, տեսնելով և գիտակցելով, որ իր կատարածը դեռևս անհրաժեշտ և բավարար չէ տուժողին կյանքից զրկելու համար, քանի որ նա ողջ է, դադարեցրել է տուժողին դանակով հարվածներ հասցնելը և սկսել է օգնություն ցուցաբերել, ինչը տվյալ դեպքում վկայում է ամբաստանյալի մոտ տուժողին սպանելու դիտավորության բացակայության մասին:
Բացի այդ, վերոգրյալ եզրահանգման մասին է վկայում նաև այն հանգամանքը, որ երբ Հայկ Սուքիասյանը զգացել է, որ տուժողը դադարեցրել է հարվածելը և թուլացել է, չի շարունակել նրան դանակով հարվածելը, չնայած դրա իրական հնարավորությունն ունեցել է, այլ տուժողին միջանցքից բերելով իր բնակարան` փորձել է օգնություն ցույց տալ, այսինքն` տուժողի մահը կանխելու նպատակով ակտիվ գործողություններ է ձեռնարկել: Ինչ վերաբերում է ներկայացված վերաքննիչ բողոքներում նշված այն հանգամանքին, որ ոչ թե Հայկ Սուքիասյանն է զանգահարել շտապօգնություն կամ նրա հանձնարարությամբ որևէ այլ անձ, այլ վկա Հակոբ Հովսեփյանն է միջոցներ ձեռնարկել շտապօգնություն ահազանգելու ուղղությամբ, ընդ որում՝ սեփական նախաձեռնությամբ, ապա Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ եթե ամբաստանյալը չցանկանար տուժողի համար բժիշկներ հրավիրել և ցանկանար թաքցնել տեղի ունեցած դեպքը, ապա գոնե կփորձեր հանդիմանել Հակոբ Հովսեփյանին` բժիշկներ հրավիրելու առումով, որպիսի փաստական տվյալ սույն քրեական գործով ձեռք չի բերվել (...):
(...) [Ա]մբաստանյալ Հայկ Սուքիասյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Առաջին ատյանի դատարանը չի ղեկավարվել պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, թեև բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել ամբաստանյալի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, այնուամենայնիվ, պատշաճ գնահատման չի արժանացրել նրա կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, որպիսի պայմաններում վերջինի նկատմամբ նշանակել է անարդարացի պատիժ (...):
(...) Այսպիսով` Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալ եզրահանգումները, մասնավորապես` կատարված հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ամբաստանյալ Հայկ Սուքիասյանի անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող վերը նշված հանգամանքները, գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի փետրվարի 13-ի դատավճիռն ամբաստանյալ Հայկ Սուքիասյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով պետք է փոփոխել (...)» (12):


Վճռաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վճռաբեկ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
8. ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալը փաստել է, որ Վերաքննիչ դատարանի որոշումն անհիմն է և անօրինական: Մասնավորապես, բողոքաբերը մատնանշելով գործի փաստական հանգամանքները, վկաների ցուցմունքները, դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացությունները, ընդգծել է, որ ակնհայտ անհիմն է ստորադաս դատարանների դիրքորոշումն այն մասին, թե ամբաստանյալը տուժողին սպանելու դիտավորություն չի ունեցել։ Ակնհայտ անհիմն է նաև դատարանների դիրքորոշումն այն մասին, թե Հ.Սուքիասյանը տուժողի մահը կանխելու նպատակով ակտիվ գործողություններ է ձեռնարկել, փորձել է փրկել նրա կյանքը։ Ըստ բողոքաբերի` տուժողին կյանքից զրկելուն ուղղված հետագա գործողություններից ձեռնպահ մնալը չի կարող գնահատվել որպես համապատասխան հետևանքների առաջացման ցանկության բացակայություն: Հ.Սուքիասյանի կողմից հարվածներ հասցնելը դադարեցնելը վկայում է ոչ թե այն մասին, որ ամբաստանյալը դրանք բավարար է համարել տուժողի դիմադրությունը հաղթահարելու կամ թուլացնելու համար, այլ սրտի հատվածում դանակով երկու անգամ հարված հասցնելը բավարար է եղել անձին կյանքից զրկելու համար, ինչով էլ պայմանավորված՝ չի շարունակել հետագա ոտնձգությունը։
8.1. Բացի այդ, ակնհայտ անհիմն է դատարանների դիրքորոշումն այն մասին, թե Հ.Սուքիասյանը տուժողի մահը կանխելու նպատակով ակտիվ գործողություններ է ձեռնարկել, փորձել է փրկել նրա կյանքը։ Գործի փաստական հանգամանքներից երևում է, որ տուժողին սուր կտրող-ծակող գործիքով հարվածներ հասցնելուց հետո, Հ.Սուքիասյանը վերջինիս ընդամենը տեղափոխել է հյուրասենյակ, և դրանով տուժողի կյանքը փրկելուն ուղղված նրա գործողություններն ավարտվել են։
Ավելին, տուժողին հյուրասենյակ տեղափոխելուց հետո ամբաստանյալին ավելի շատ մտահոգել է հանցագործության գործիքն ինչ-որ ձևով թաքցնելու հանգամանքը, քան նրա կյանքը փրկելը, քանզի միակ գործողությունը, որն ամբաստանյալը կատարել է տուժողին հյուրասենյակ բերելուց հետո, եղել է արյունոտված դանակը որևէ տեղ պահելու՝ Հ.Հովսեփյանին ուղղված խնդրանքը, այլ ոչ թե տուժողին օգնություն ցուցաբերելը։ Գործի քննությամբ հիմնավորվել է, որ ոչ թե Հ.Սուքիասյանն է զանգահարել շտապօգնություն, կամ նրա հանձնարարությամբ որևէ այլ անձ, այլ վկա Հ.Հովսեփյանն է միջոցներ ձեռնարկել շտապօգնություն ահազանգելու ուղղությամբ, ընդ որում՝ սեփական նախաձեռնությամբ:
Հետևաբար, անհասկանալի է Առաջին ատյանի դատարանի դիրքորոշումը, թե ինչպես կարող է տուժողին ընդամենը միջանցքից հյուրասենյակ տեղափոխելը դիտարկվել որպես նրա կյանքը փրկելուն ուղղված ակտիվ գործողություն, երբ ամբաստանյալի կողմից որևէ ջանք կամ իրական միջոցներ չեն ձեռնարկվել այդ ուղղությամբ: Ստորադաս դատարաններն այն աստիճան են չափազանցրել տուժողին միջանցքից հյուրասենյակ տեղափոխելու հանգամանքը, որ նշել են, թե իբր ամբաստանյալը փորձել է օգնություն ցույց տալ տուժողին, բժիշկներ հրավիրել, այսինքն` տուժողի մահը կանխելու նպատակով ակտիվ գործողություններ կատարել։
Բողոքաբերի գնահատմամբ, Վերաքննիչ դատարանի այն դիրքորոշումը, որ եթե ամբաստանյալը չցանկանար տուժողի համար բժիշկներ հրավիրել և ցանկանար թաքցնել տեղի ունեցած դեպքը, ապա գոնե կփորձեր հանդիմանել Հ.Հովսեփյանին` բժիշկներ հրավիրելու առումով, բացարձակ զուրկ է տրամաբանությունից, վերոնշյալ հանգամանքը չի կարող վկայել ամբաստանյալի մոտ սպանության դիտավորության բացակայության մասին և որևէ նշանակություն չի կարող ունենալ արարքի քրեաիրավական որակման համար։
8.2. Ամփոփելով՝ բողոքի հեղինակը նշել է, որ Հ.Սուքիասյանը, գտնվելով ալկոհոլի ազդեցության տակ, կենցաղային հարցերի շուրջ վիճաբանել է Ա.Սուրմենելյանի հետ, որի ընթացքում իր մոտ եղած դանակով երկու հարված է հասցրել տուժողի կրծքավանդակի առաջային մակերեսի ձախ կեսին՝ սրտի հատվածում, հարվածներից մեկը չի թափանցել դեպի կրծքավանդակի խոռոչ` վնասելով ձախից 8-րդ կողաճառի արտաքին թերթիկը, իսկ մյուս հարվածով տուժողին պատճառել է սրտապարկի, սրտի ձախ փորոքի առաջնային պատի վիրավորումներ, ինչի հետևանքով վերջինս մահացել է։
Ըստ բողոք բերած անձի, հասցված հարվածների քանակը, դրանց տեղակայումը կենսական կարևոր օրգանի՝ սրտի շրջանում, օգտագործված գործիքը՝ դանակը, ինչպես նաև հանցանքի կատարման իրադրությունը՝ հանցանքին անմիջապես նախորդած և այդ պահին ամբաստանյալի և տուժողի միջև առաջացած խիստ լարվածությունը, վկայում են ամբաստանյալի մոտ տուժողին կյանքից զրկելու դիտավորության մասին։ Հանցանքի կատարումից հետո ամբաստանյալը միջոցներ չի ձեռնարկել տուժողին օգնություն ցուցաբերելու համար, իսկ նրանց միջև նախկին հարաբերությունները քննարկվող իրավիճակում որևէ կերպ չեն ազդում արարքի քրեաիրավական որակման վրա։
Վերոգրյալի հիման վրա բողոք բերած անձը խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2018 թվականի փետրվարի 13-ի դատավճիռը և այն մասնակիորեն բեկանելու և փոփոխելու մասին Վերաքննիչ դատարանի՝ 2018 թվականի օգոստոսի 21-ի որոշումը բեկանել և գործն ուղարկել ստորադաս դատարան՝ նոր քննության:
9. Տուժողի իրավահաջորդ Գ.Սուրմենելյանի ներկայացուցիչ Լ.Ասլանյանն ընդգծել է, որ Վերաքննիչ դատարանը սխալ է պատճառաբանել և հիմնավորել իր դատական ակտը: Անդրադառնալով գործի փաստական հանգամանքներին, վկաների ցուցմունքներին, դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացություններին` բողոքաբերը նշել է, որ Հ.Սուքիասյանի կատարած արարքը սխալ է որակված, այն համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին: Ըստ բողոքի հեղինակի` դատարանի այն եզրահանգումը, որ Հ.Սուքիասյանը սպանելու մտադրություն չի ունեցել, անհիմն է և չպատճառաբանված: Ամբաստանյալ Հ.Սուքիասյանը տուժողին հարվածել է ոչ թե երկու, այլ երեք անգամ, բացի այդ, տուժողին հարվածել է դանակով և հարվածել է կենսական կարևոր օրգանին՝ սրտին:
Ամփոփելով` բողոքաբերը հանգել է հետևության, որ պատշաճ գնահատականի չեն արժանացել վկաների ցուցմունքները, չեն համադրվել դրանք քրեական գործի քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցներին, չեն գնահատվել դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից: Դատարանն արժանահավատ է համարել վկաների դատաքննական ցուցմունքները, և դա այն դեպքում, երբ նախաքննական ցուցմունքները տրվել են հենց դեպքի և դրան հաջորդող մոտ օրերի ընթացքում, իսկ դատաքննական ցուցմունքները՝ շուրջ ութ ամիս հետո:
Վերոգրյալի հիման վրա բողոք բերած անձը խնդրել է բեկանել և փոփոխել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2018 թվականի օգոստոսի 21-ի որոշումը՝ Հ.Սուքիասյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքը վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ նշանակելով օրենքով նախատեսված խիստ պատիժ:
10. Ամբաստանյալ Հ.Սուքիասյանի պաշտպան Գ.Հովհաննիսյանը նշել է, որ Հ.Սուքիասյանի կողմից կատարված արարքին չի տրվել ճիշտ իրավական գնահատական, նա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածով նախատեսված հանցավոր արարք չի կատարել: Բացի այդ, ըստ բողոքի հեղինակի` դատական ակտն արդարացի չէ, այն չի համապատասխանում հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, ինչպես նաև Հ.Սուքիասյանի անձին:
Բողոքաբերը, վերլուծության ենթարկելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածները, Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումները, հանգել է հետևության, որ Հ.Սուքիասյանը գործել է անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում. Ա.Սուրմենելյանի կողմից իրականացվել է հանրորեն վտանգավոր ոտնձգություն, որի արդյունքում Հ.Սուքիասյանին պատճառվել են առողջության կարճատև քայքայումով թեթև մարմնական վնասվածքներ, Հ.Սուքիասյանի նկատմամբ իրականացված ոտնձգությունը եղել է հանրորեն վտանգավոր, առկա և իրական, իսկ ամբաստանյալի գործողություններն ուղղված են եղել իր շահերի պաշտպանությանը:
Ուստի, բողոքի հեղինակը նշել է, որ Հ.Սուքիասյանի գործողությունները պետք է գնահատվեն որպես անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում կատարված: Միևնույն ժամանակ, բողոքաբերը փաստել է, որ եթե Դատարանը գտնի, որ Ա.Սուրմենելյանի կողմից պտուտակահանով Հ.Սուքիասյանին հարվածներ հասցնելու պարագայում վերջինիս կողմից դանակով տուժողին կրծքավանդակի առաջային մակերեսի ձախ կեսին հարվածելը և սպանելը չի համապատասխանում տուժողի ոտնձգության բնույթին և վտանգավորությանը, ապա այդ դեպքում ևս Հ.Սուքիասյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշները բացակայում են: Նման պարագայում, ամբաստանյալը պետք է մեղավոր ճանաչվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 108-րդ հոդվածով նախատեսված հանցավոր արարք կատարելու մեջ, այն է՝ անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցմամբ սպանություն:
Վերոգրյալի հիման վրա բողոք բերած անձը խնդրել է բեկանել և փոփոխել ստորադաս դատարանների դատական ակտերը, կայացնել ար¬դա¬րաց¬ման դատական ակտ՝ ճանաչելով և հռչակելով Հ.Սուքիասյանի անմեղությունը կամ նրան մեղավոր ճանաչել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 108-րդ կամ 109-րդ հոդվածով նախատեսված հանցավոր արարք կատարելու մեջ` բավարարվելով փաստացի կրածով, կամ Հ.Սուքիասյանի նկատմամբ նշանակել ազատազրկման ձևով ամենանվազ պատիժը կամ նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան:

Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
11. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. հիմնավո՞ր են արդյոք ամբաստանյալ Հ.Սուքիասյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով (դիտավորությամբ առողջությանը ծանր վնաս պատճառելը, որն անզգուշությամբ առաջացրել է տուժողի մահ) նախատեսված հանցակազմի հատկանիշների առկայության վերաբերյալ ստորադաս դատարանների հետևությունները։
12. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Սպանությունը` ապօրինաբար մեկ ուրիշին դիտավորությամբ կյանքից զրկել[ն է] (…)»։
Սուբյեկտիվ կողմից սպանության հանցակազմը բնութագրվում է միայն դիտավորյալ մեղքի ձևով, որը կարող է լինել ինչպես ուղղակի, այնպես էլ անուղղակի: Ուղղակի դիտավորության դեպքում հանցավորը գիտակցում է, որ ուրիշի կյանքի համար վտանգավոր արարք է կատարում, նախատեսում է մարդուն կյանքից զրկելու հնարավորությունը կամ անխուսափելիությունը և ցանկանում տուժողին մահ պատճառել: Անուղղակի դիտավորության դեպքում անձը գիտակցում է, որ ուրիշի կյանքի համար վտանգավոր արարք է կատարում, նախատեսում է մարդուն կյանքից զրկելու հնարավորությունը, չի ցանկանում, բայց գիտակցաբար թույլ է տալիս տուժողի մահվան առաջացումը կամ անտարբերություն է դրսևորում այդ հետևանքի նկատմամբ (13):
13. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Դիտավորությամբ մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք պատճառելը կամ առողջությանն այլ ծանր վնաս պատճառելը, որը վտանգավոր է կյանքի համար կամ առաջացրել է տեսողության, խոսքի, լսողության կամ որևէ օրգանի կամ օրգանի ֆունկցիայի կորուստ կամ արտահայտվել է դեմքի անջնջելի այլանդակմամբ, ինչպես նաև կյանքի համար վտանգավոր այլ վնաս է պատճառել առողջությանը կամ առաջացրել է դրա քայքայում`՝ զուգորդված ընդհանուր աշխատունակության ոչ պակաս, քան մեկ երրորդի կայուն կորստով կամ հանցավորի համար ակնհայտ մասնագիտական աշխատունակության լրիվ կորստով կամ առաջացրել է հղիության ընդհատում, հոգեկան հիվանդություն, թմրամոլությամբ կամ թունամոլությամբ հիվանդացում`
(…)
2. Նույն արարքը, որը կատարվել է`
(…)
14) անզգուշությամբ առաջացնելով տուժողի մահ`
(…)»:
Անդրադառնալով մեղքի երկու ձևով կատարվող հանցագործությունների առանձնահատկություններին` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ հանցավորի դիտավորության մեջ ընդգրկված և նրա համար ցանկալի hետևանքի նկատմամբ դրսևորվում է դիտավորություն (ուղղակի կամ անուղղակի), մինչդեռ, դրա արդյունքում առաջացող ոչ անմիջական, առավել ծանր հետևանքի նկատմամբ` անզգուշություն` հանցավոր ինքնավստահության կամ անփութության տեսքով, որն էլ հիմնական հանցակազմը վեր է ածում ծանրացնող հանգամանքով հանցակազմի: Հետևաբար, հետևանքի նկատմամբ անձի սուբյեկտիվ վերաբերմունքի բացահայտումն էական նշանակություն ունի մեղքի երկու ձևով կատարվող հանցանքները բացառապես դիտավորությամբ կամ բացառապես անզգուշությամբ կատարվող հանցագործություններից սահմանազատելու և արարքը ճիշտ որակելու հարցում (14):
Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ հանրորեն վտանգավոր հետևանքի (մահվան) նկատմամբ անձի դրսևորած սուբյեկտիվ վերաբերմունքը պարզելու և արարքին ճիշտ քրեաիրավական գնահատական տալու հարցում կարևոր է գործի փաստական հանգամանքների համակողմանի վերլուծությունը` հատկապես ուշադրություն դարձնելով արարքի կատարման եղանակին և օգտագործվող գործիքներին, մարմնական վնասվածքների քանակին, բնույթին և տեղակայմանը (օրինակ` մարդու կենսականորեն կարևոր օրգանների վնասումը), ինչպես նաև հանցավորի և տուժողի վարքագծին՝ հանցագործությանը նախորդող և հաջորդող պահերին, նրանց փոխհարաբերություններին, հանցավորի կողմից հանրորեն վտանգավոր գործողությունների դադարեցման պատճառներին և այլն (15):
14. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածը սահմանում է.
«1. Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավորված:
(…)
4. Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի պատճառաբանված: Պատճառաբանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները»:
Դատական ակտի պատճառաբանված լինելու հատկանիշի առնչությամբ Վճռաբեկ դատարանն իր նախադեպային իրավունքում մշտապես ընդգծել է, որ դատական ակտերի պատճառաբանման պահանջը ոչ միայն արդարացիության կարևոր բաղադրատարր է, այլև անձի արդար դատաքննության իրավունքի արդյունավետ իրացման կարևոր երաշխիք, ինչը դատավարության մասնակիցներին պաշտպանում է կամայականություններից:
Դատական ակտի պատճառաբանվածությունը կոչված է պարզաբանելու, թե ինչու է դատարանը եկել այս կամ այն հետևության, որ իրավանորմերով է ղեկավարվել նման որոշում կայացնելիս, և միևնույն ժամանակ հնարավորություն է ստեղծում վերադաս դատարանի կողմից դատական ակտի օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման համար: Քրեական դատավարության ցանկացած փուլում դատարանի կողմից չհիմնավորված, չպատճառաբանված (կամ ոչ պատշաճ պատճառաբանված) որոշումների կայացումն անընդունելի է: Ընդ որում, դատական ակտի պատճառաբանությունների հիմքում չեն կարող դրվել վերացական, ընդհանուր բնույթի դատողություններ: Պատճառաբանությունը պետք է կառուցվի տրամաբանորեն կապված և գործի փաստական հանգամանքներից բխող հստակ, որոշակի և համոզիչ հետևությունների վրա, ուստիև դատական ակտի պատճառաբանությունների հիմքում վերացական, ընդհանրական դատողությունների առկայությունն անմիջականորեն վկայում է այդպիսի պատճառաբանության ոչ պատշաճ լինելու մասին (16):
15. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Հ.Սուքիասյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, գտնվելով ալկոհոլի ազդեցության տակ, կենցաղային հարցերի շուրջ իր բնակարանում վիճաբանել է Ա.Սուրմենելյանի հետ, որի ընթացքում վերջինին ապօրինաբար կյանքից զրկելու դիտավորությամբ իր մոտ եղած դանակով երկու հարված է հասցրել կրծքավանդակի առաջային մակերեսի ձախ կեսին և ապօրինաբար զրկել կյանքից (17):
Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալ Հ.Սուքիասյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասից վերաորակելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով, ընդգծել է, որ ամբաստանյալը տուժողի հետ գտնվել է ընկերական, մտերմական հարաբերությունների մեջ, իսկ երբ նա սկսել է հանդիմանել իրեն և վիճաբանել իր հետ՝ փորձել է խուսափել լարվածությունից և տուժողին հեռացրել է իր բնակարանից։ Երբ տուժողը կրկին վերադարձել է և կռվի բռնվել Հ.Սուքիասյանի հետ, մարմնական վնասվածքներ է պատճառել վերջինիս, այդ թվում` կոտրել է քթոսկրը, ինչից հետո նա դանակով երկու հարված է հասցրել տուժողին։
Զգալով, որ տուժողը դադարեցրել է հարվածելը և թուլացել է՝ Հ.Սուքիասյանը չի շարունակել նրան դանակով հարվածելը` չնայած դրա հնարավորությունն ունեցել է, տուժողին միջանցքից բերել է բնակարան, փորձել է օգնություն ցույց տալ, բժիշկներ հրավիրել, այսինքն` տուժողի մահը կանխելու նպատակով ակտիվ գործողություններ է ձեռնարկել։ Արդյունքում՝ Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ վերոնշյալ հանգամանքները վկայում են ամբաստանյալի մոտ տուժողին սպանելու դիտավորության բացակայության մասին (18):
Վերաքննիչ դատարանը եզրահանգել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը եկել է ճիշտ հետևության առ այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով ամբաստանյալ Հ.Սուքիասյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված չէ: Մասնավորապես, քրեական գործով ձեռք բերված օբյեկտիվ տվյալներով հաստատվում է, որ ամբաստանյալը, իրական հնարավորություն ունենալով շարունակելու հարվածներ հասցնել և կյանքից զրկել տուժողին, տեսնելով ու գիտակցելով, որ իր կատարածը դեռևս բավարար չէ տուժողին մահ պատճառելու համար, դադարեցրել է դանակով հարվածներ հասցնելը և սկսել է օգնություն ցուցաբերել, ինչը վկայում է ամբաստանյալի մոտ տուժողին սպանելու դիտավորության բացակայության մասին: Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքներում նշված այն հանգամանքին, որ ոչ թե Հ.Սուքիասյանն է զանգահարել շտապօգնություն, այլ վկա Հ.Հովսեփյանը, ընդ որում` սեփական նախաձեռնությամբ, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրել է, որ եթե ամբաստանյալը չցանկանար բժիշկներ հրավիրել և ցանկանար թաքցնել տեղի ունեցածը, ապա գոնե կփորձեր հանդիմանել Հ.Հովսեփյանին՝ բժիշկներ կանչելու համար, որպիսի փաստական տվյալ սույն քրեական գործով ձեռք չի բերվել (19):
16. Սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված փաստական տվյալները գնահատելով սույն որոշման 12-14-րդ կետերում մեջբերված իրավանորմերի և արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Հ.Սուքիասյանի կողմից տուժողին անզգուշությամբ մահ պատճառելու վերաբերյալ ստորադաս դատարանների եզրահանգումները հիմնավորված և պատճառաբանված չեն:
Մասնավորապես, ստորադաս դատարանները հանցավորի դիտավորության ուղղվածությունն ու բովանդակությունը բացահայտելիս պատշաճ վերլուծության չեն ենթարկել գործի այնպիսի հանգամանքներ, ինչպիսիք են հանցագործության գործիքը, հասցված հարվածների քանակը, պատճառված մարմնական վնասվածքների բնույթն ու տեղակայումը, շարժառիթը, ինչպես նաև հանցագործության իրադրությունը, հանցանքից առաջ և դրա ընթացքում ամբաստանյալի ու տուժողի միջև եղած փոխհարաբերությունների բնույթը: Այսպես` Հ.Սուքիասյանն ու Ա.Սուրմենելյանը կենցաղային հարցերի շուրջ վիճաբանել են միմյանց հետ, և նրանց միջև առաջացած խիստ լարվածության արդյունքում ամբաստանյալը դանակով երկու անգամ հարվածել է տուժողի համար կենսական կարևոր նշանակություն ունեցող հատվածի` կրծքավանդակի առաջային մակերեսի ձախ կեսին` սրտի շրջանում` պատճառելով սրտապարկի, սրտի ձախ փորոքի առաջնային պատի վիրավորումներ, ինչի հետևանքով վերջինս մահացել է, իսկ հարվածներից մյուսը չի թափանցել կրծքավանդակի խոռոչ, և վնասել է ձախից 8-րդ կողաճառի արտաքին թերթիկը (20):
16.1. Միևնույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ վերոնշյալ պայմաններում, այն է` դանակով երկու անգամ տուժողի սրտի շրջանում հարված հասցնելու դեպքում, ամբաստանյալը գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը, նախատեսել է տուժողին մահ պատճառելու առնվազն իրական հնարավորությունը, ինչն արդեն իսկ բացառում է հանրորեն վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ անզգույշ մեղքի ձևի առկայությունը:
Մինչդեռ, ստորադաս դատարանները, հաստատված համարելով, որ հանրորեն վտանգավոր հետևանքի նկատմամբ ամբաստանյալն անզգուշություն է դրսևորել, որևէ կերպ չեն հիմնավորել իրենց դիրքորոշումը, չեն հստակեցրել` անզգուշության որ տեսակն է առկա եղել` հանցավոր ինքնավստահություն, թե անփութություն: Անհրաժեշտ է նկատել, որ հանցավոր ինքնավստահության գիտակցական չափանիշը ենթադրում է հետևանքների առաջացման ոչ թե իրական, այլ վերացական հնարավորության նախատեսում, անձն ընդհանուր գծերով պատկերացնում է, որ այդպիսի արարքներն ընդհանրապես կարող են նման հետևանքներ առաջացնել, սակայն համոզված է, որ ոչ տվյալ դեպքում և տվյալ իրադրության մեջ (21), իսկ հանցավոր անփութության դեպքում հանցավորը չի նախատեսում հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը, թեև տվյալ իրադրությունում պարտավոր էր և կարող էր նախատեսել:
17. Ստորադաս դատարանները՝ որպես ամբաստանյալի մոտ սպանության դիտավորության բացակայությունը հիմնավորող փաստարկներ, մատնանշել են ամբաստանյալի և տուժողի` միմյանց հետ ընկերական հարաբերությունների մեջ գտնվելը, Հ.Սուքիասյանի կողմից տուժողին երկու անգամ դանակով հարված հասցնելուց հետո գործողությունները չշարունակելը, նրան օգնություն ցույց տալը, միջանցքից բնակարան բերելն ու բժիշկներ հրավիրելը (թեև գործով հիմնավորվել է, որ շտապօգնություն կանչվել է ոչ թե Հ.Սուքիասյանի, այլ Հ.Հովսեփյանի միջոցով)։
Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ ամբաստանյալի ենթադրյալ դրական վարքագիծը` երկու անգամ սրտի շրջանում հարվածելուց հետո այլևս հարվածները չշարունակելը, միջանցքից բնակարան բերելը, սույն որոշման 16-րդ կետում վերլուծված փաստական տվյալների ամբողջության համատեքստում՝ չեն կարող բավարար լինել սպանության դիտավորությունը բացառելու համար: Ընդ որում, վերոնշյալ հանգամանքներով դատարաններն ըստ էության փորձել են հիմնավորել Հ.Սուքիասյանի արարքում հետևանքի նկատմամբ անզգույշ մեղքի առկայությունը, սակայն որևէ կերպ չեն անդրադարձել անզգուշության տեսակին, դրա գիտակցական և կամային չափանիշների առկայության հարցին:
Ընդհանրացնելով` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ստորադաս դատարանների հետևություններն առ այն, որ ամբաստանյալի դիտավորությունն ուղղված է եղել տուժող Ա.Սուրմենելյանի առողջությանը ծանր վնաս պատճառելուն, որն անզգուշությամբ առաջացրել է վերջինիս մահը, բավարար չափով պատճառաբանված չեն: Նման եզրահանգման գալով` դատարանները պատշաճ վերլուծության չեն ենթարկել գործում առկա այն փաստական հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս բացահայտելու ամբաստանյալի սուբյեկտիվ վերաբերմունքն իր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ:
18. Միևնույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ ամբաստանյալ Հ.Սուքիասյանի պաշտպանի` սույն որոշման 10-րդ կետում մեջբերված փաստարկներին առ այն, որ Հ.Սուքիասյանը գործել է անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում, քանի որ Ա.Սուրմենելյանի կողմից իրականացվել է հանրորեն վտանգավոր ոտնձգություն, որի արդյունքում Հ.Սուքիասյանի առողջությանը պատճառվել է թեթև մարմնական վնասվածք, ոտնձգությունը եղել է հանրորեն վտանգավոր, առկա և իրական, իսկ ամբաստանյալի գործողություններն ուղղված են եղել իր շահերի պաշտպանությանը:
Առաջին ատյանի դատարանն իր դատական ակտում արձանագրել է, որ երբ տուժողը կրկին վերադարձել և կռվի է բռնվել ամբաստանյալի հետ, վիճաբանությունների այս դրվագների ընթացքում մարմնական վնասվածքներ է պատճառել վերջինիս, այդ թվում` կոտրել է քթոսկրը (22):
Բողոքի հեղինակը Ա.Սուրմենելյանի կողմից հանրորեն վտանգավոր ոտնձգություն իրականացնելու վերաբերյալ փաստարկները բարձրացրել էր վերաքննիչ բողոքում, սակայն Վերաքննիչ դատարանի կողմից դրանց անդրադարձ չի կատարվել, մինչդեռ, ամբաստանյալի նկատմամբ ոտնձգության առկայության կամ բացակայության հարցի պարզաբանումն էական նշանակություն ունի նրա կատարած արարքին ճիշտ քրեաիրավական գնահատական տալու հարցում, որոնց հնարավոր կլինի անդրադառնալ միայն Առաջին ատյանի դատարանում գործի ըստ էության քննության ընթացքում:
19. Ընդհանրացնելով սույն որոշման 16-18-րդ կետերում կատարված վերլուծությունը` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Հ.Սուքիասյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով (դիտավորությամբ առողջությանը ծանր վնաս պատճառելը, որն անզգուշությամբ առաջացրել է տուժողի մահ) նախատեսված հանցակազմի հատկանիշների առկայության վերաբերյալ ստորադաս դատարանների հետևությունները հիմնավոր չեն։
20. Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, Հ.Սուքիասյանին մեղսագրվող արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետով վերաորակելով, իսկ Վերաքննիչ դատարանն այդ մասով դատական ակտն անփոփոխ թողնելով, թույլ են տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում, կայացրել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող դատական ակտեր, ինչը, նույն օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի համաձայն` քրեադատավարական օրենքի էական խախտում է և հիմք է ստորադաս դատարանների դատական ակտերը բեկանելու և գործն Առաջին ատյանի դատարան նոր քննության ուղարկելու համար։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ նոր քննության ընթացքում Առաջին ատյանի դատարանը, վերացնելով արձանագրված խախտումները, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, պետք է հանգի համապատասխան հետևության:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163-րդ, 171-րդ հոդվածներով, «Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգիրք» Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական օրենքի 11-րդ հոդվածով, Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 16-րդ, 39-րդ, 43-րդ, 361.1-րդ, 403-406-րդ, 419-րդ, 422-423-րդ հոդվածներով, Վճռաբեկ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալի վճռաբեկ բողոքը բավարարել: Տուժողի իրավահաջորդ Գայանե Սուրմենելյանի ներկայացուցիչ Լ.Ասլանյանի և ամբաստանյալ Հայկ Սուքիասյանի պաշտպան Գ.Հովհաննիսյանի վճռաբեկ բողոքները բավարարել մասնակիորեն: Ամբաստանյալ Հայկ Վաղարշակի Սուքիասյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2018 թվականի փետրվարի 13-ի դատավճիռը, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2018 թվականի օգոստոսի 21-ի որոշումը բեկանել և գործն ուղարկել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան՝ նոր քննության:
2. Հայկ Վաղարշակի Սուքիասյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը թողնել անփոփոխ:
3. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում դատական նիստերի դահլիճում հրապարակման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման:

Նախագահող՝՝ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
Դատավորներ՝՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ
Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ


(1)Տե'ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, թերթեր 293-294:
(2)Տե'ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, թերթեր 189-196:
(3)Տե'ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, թերթեր 139-140:
(4)Տե'ս քրեական գործ, հատոր 3-րդ, թերթ 46:
(5)Տե'ս քրեական գործ, հատոր 3-րդ, թերթ 50:
(6)Տե'ս քրեական գործ, հատոր 3-րդ, թերթեր 46-47:
(7)Տե'ս քրեական գործ, հատոր 3-րդ, թերթեր 50-51:
(8)Տե'ս քրեական գործ, հատոր 3-րդ, թերթ 47:
(9)Տե'ս քրեական գործ, հատոր 3-րդ, թերթեր 51-52:
(10)Տե'ս քրեական գործ, հատոր 3-րդ, թերթեր 49-50:
(11)Տե'ս քրեական գործ, հատոր 3-րդ, թերթեր 68-69:
(12)Տե'ս քրեական գործ, հատոր 5-րդ, թերթեր 72-75:
(13)Տե՛ս, mutatis mutandis, Վճռաբեկ դատարանի՝ Գ.Թոսունյանի և այլոց վերաբերյալ գործով 2016 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՍԴ/0319/01/10, Ա.Բաղդասարյանի վերաբերյալ գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0168/01/10 որոշումները:
(14)Մեղքի երկու ձևով կատարվող հանցագործությունների որակման հիմնախնդրի, դիտավորյալ և անզգույշ մեղքի ձևերի տարանջատման չափանիշների վերաբերյալ մանրամասն տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Գ.Թոսունյանի և այլոց վերաբերյալ գործով 2016 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՍԴ/0319/01/10 որոշման 14-19-րդ կետերը:
(15)Տե՛ս, mutatis mutandis, Վճռաբեկ դատարանի` Ս.Հունիկյանի վերաբերյալ գործով 2008 թվականի փետրվարի 29-ի թիվ ՎԲ-11/08, Ա.Բաղդասարյանի վերաբերյալ գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0168/01/10, Գ.Մանուկյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի օգոստոսի 28-ի թիվ ԵԱՆԴ/0110/01/12 որոշումները։
(16)Տե´ս, mutatis mutandis, Վճռաբեկ դատարանի` Ֆ.Գալստյանի վերաբերյալ գործով 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09, Գ.Խնուսյանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԷԴ/0030/01/12, Ա.Մակարյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԿԴ/0016/11/15, Ա.Հակոբյանի վերաբերյալ գործով 2016 թվականի հունիսի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0224/01/14, Մ.Հակոբյանի վերաբերյալ գործով 2017 թվականի ապրիլի 12-ի թիվ ԱՐԴ1/0005/11/16 որոշումները:
(17)Տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը:
(18)Տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը:
(19)Տե՛ս սույն որոշման 7-րդ կետը:
(20)Տե՛ս սույն որոշման 5.1-րդ կետը:
(21)Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Գ.Թոսունյանի և այլոց վերաբերյալ գործով 2016 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՍԴ/0319/01/10 որոշման 18-րդ կետը:
(22)Տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը: