ԵԿԴ/0212/01/17


Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
28 հունիսի 2018թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
դատարանը`

նախագահությամբ`
դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող Տ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
տուժող Ս.ՏՈՆՈՅԱՆԻ
ամբաստանյալներ Կ.ԱՌԱՔԵԼՅԱՆԻ
Ս.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
Հ.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
օրինական ներկ. Գ.ԱՊՐՈՅԱՆԻ
պաշտպաններ Ա.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ
Ռ.ՍԻՐԵԿԱՆՅԱՆԻ

դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի
1. Կորյուն Կարապետի Առաքելյանի` ծնված 23.12.1992թ. ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, իր հայտարարությամբ` ամուսնացած և խնամքին 4 անձ, միջնակարգ կրթությամբ, առողջ, չի աշխատել, նախկինում դատված` 1. Երևանի Էրեբունի Նուբարաշեն համայնքների առաջին ատյանի դատարանի 24.07.2007թ. դատավճռով ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով դատապարտվել է ազատազրկման 2 տարի ժամկետով, նույն օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն` պատիժը պայմանականո-րեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան 1 տարի ժամկետով, 2. ՀՀ Հարավային քրեա-կան դատարանի 13.03.2008թ. դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ կետերով դատապարտվել է ազատազրկման 3 տարի 6 ամիս ժամկե-տով ու պաըժի կրումից ազատվել է 07.12.2010թ-ին, 3. ՀՀ Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 24.11.2011թ. դատավճռով ՀՀ քը-րեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով դատապարտվել է ազատազըրկ-ման 2 տարի 6 ամիս ժամկետով, 4. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 25.12.2012թ. դատա-վճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով՝ ՀՀ քրեական օ-րենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ և 6-րդ մասերի համաձայն, դատապարտվել է ազատազրկման 6 տարի ժամկետով ու պատժի կրումից ազատվել է 25.03.2015թ-ին, բնակվել է` ք.Երևան, Գ. Նժդեհի փողոց, 56Ա շենք, բնակարան հ. 829, արգելանքի տակ է 2017թ. մայիսի 3-ից, մեղա-դըրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով և 216-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2. Ստեփան Կարապետի Խաչատրյանի` ծնված 03.01.2003թ. ք.Երևանում, ազգութ-յամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուրի, 8-ամյա կրթությամբ, առողջ, չի աշխատում, չդատված բնակվում է` ք.Երևան, Գ.Նժդեհի փողոց, 56Ա շենք, բնակարան հ. 829, արգելանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կե-տերով։
3. Հայկարամ Կարապետի Խաչատրյանի` ծնված 28.04.2000թ. ք.Երևանում, ազգութ-յամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուրի, 9-ամյա կրթությամբ, առողջ, չի աշխատում, չդատված բնակվում է` ք.Երևան, Գ.Նժդեհի փողոց, 56Ա շենք, բնակարան հ. 829, արգելանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետե-րով։
Գործի դատավարական նախապատմությունը.

Ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի ավագ հետաքննիչ Մ.Գասպարյանը 03.05. 2017թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով հարուցել է թիվ 15166417 քրեական գործը և այն ընդունել է իր վարույթ։
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Գ.Հայրապետյանը 03.05.2017թ. ո-րոշմամբ թիվ 15166417 քրեական գործն ընդունել է իր վարույթ։
03.05.2017թ. ձերբակալվել է Կորյուն Առաքելյանը։
Քննիչի 04.05.2017թ. որոշումներով՝ որպես խափանման միջոց, Հայկարամ և Ստեփան Խաչատրյանների նկատմամբ ընտրվել է հսկողության հանձնելը։
Քննիչի 05.05.2017թ. որոշմամբ Կ.Առաքելյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 216-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, 38-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով ու 38-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կե-տով։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի 05.05.2017թ. որոշմամբ Կ.Առաքելյանի նկատմամբ` որպես խափանման միջոց, կիրառվել է 2 ամիս ժամկետով կալանքը` դրա սկիզբը հաշվելով 2017թ. մայիսի 3-ից։
Քննիչի 11.05.2017թ. որոշմամբ Հ.Խաչատրյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով (3 դրվագ)։
Քննիչի 11.05.2017թ. որոշմամբ Ս.Խաչատրյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով (3 դրվագ)։
Քննիչի 31.07.2017թ. որոշմամբ Ս.Խաչատրյանին նախկինում առաջադրված մեղադ-րանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով։
Քննիչի 31.07.2017թ. որոշմամբ Հ.Խաչատրյանին նախկինում առաջադրված մեղադ-րանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով։
Քննիչի 31.07.2017թ. որոշմամբ Կ.Առաքելյանին նախկինում առաջադրված մեղադ-րանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 216-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով 38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 3-րդ կետերով։
2017թ. օգոստոսի 4-ին թիվ 15166417 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի (դատավոր Գ.Պողոսյան) 2017թ. օգոստոսի 8-ի որոշ-
մամբ Կորյուն Կարապետի Առաքելյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 216-րդ հոդ-վածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով, Ստեփան Կարապետի Խաչատրյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-177-րդ հոդ-վածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով ու Հայկարամ Կարապետի Խաչատրյանի վե-րաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2017թ. օգոստոսի 23-ի որոշմամբ նշանակվել է դատաքննության։
Ամբաստանյալ Կ.Առաքելյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մա-սի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով և 216-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առա-ջադրվել այն բանի համար, որ նա. «2017 թվականի ապրիլի 11-ին Երևան քաղաքի Մա-լաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանում գործող «Մալաթիա» տոնավաճառում Արմեն Ռազ-միկի Գյուրումյանին վաճառելու միջոցով իրացրել է ակնհայտ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված` 2017 թվականի ապրիլի 10-ին իր եղբայրներ Հայկարամ Կարապետի Խաչատ-րյանի և Ստեփան Կարապետի Խաչատրյանի կողմից Երևան քաղաքի Նորք-Մարաշ 17 փո-ղոցի 16 հասցեում գտնվող տան երկրորդ հարկի որպես պահեստարան օգտագործվող տա-րածքից գաղտնի հափշտակած` Սոնա Գվիդոնի Տոնոյանին պատկանող տարբեր մրգերից պատրաստված խոշոր չափերի` 508.200 ՀՀ դրամ արժողության 121 կիլոգրամ չրի զանգվա-ծը։
Բացի այդ, Կորյուն Կարապետի Առաքելյանը 2017 թվականի ապրիլ ամսին, քրեա-կան գործով չպարզված օրերին, երկու անգամ, խմբի կազմում, ուրիշի գույքի գաղտնի հա-փըշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով իր եղբայրներ Հայ-կարամ Խաչատրյանի և Ստեփան Խաչատրյանի հետ, միասնական հանցավոր մտադրութ-յամբ` շարունակաբար, գտնվել է Երևան քաղաքի Նորք-Մարաշ 17 փողոցի 16 հասցեի շենքի երկրորդ հարկի` իրենց կողմից վարձակալած տարածքում, որի ընթացքում Հայկարամը Խա-չատրյանը պատուհանով ապօրինի մուտք է գործել վերոհիշյալ տան երկրորդ հարկում որ-պես պահեստարան օգտագործվող տարածք, որտեղից գաղտնի հափշտակել է պահեստա-րանում առկա տարբեր տեսակի մրգերից պատրաստված ընդհանուր խոշոր չափերի` 1.591.800 ՀՀ դրամ արժողության 329 կիլոգրամ չրի զանգվածը, որը վերջինս փոխանցել է պահեստարանի պատուհանի մոտ կանգնած Ստեփան Խաչատրյանին, ով էլ այդ զանգվածը տեղավորելով սավանի մեջ` տարել է վարձակալած տարածքը, որտեղ էլ նա գողացված չրի զանգածը տոպրակների մեջ դատարկելու նպատակով` պահել է մեծ պոլիէթիլենային տոպ-րակները` այդ կերպ օժանդակելով Հայկարամ Խաչատրյանին»։
Ամբաստանյալ Ս.Խաչատրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «երեք անգամ` 2017 թվականի ապրիլի 10-ին և դրանից հետո երկու անգամ քրեական գործով չը-պարզված օրերին, խմբի կազմում, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով իր եղբայրներ Հայկարամ Խաչատրյանի և Կոր-յուն Առաքելյանի հետ, միասնական հանցավոր մտադրությամբ` շարունակաբար, մոտեցել է Երևան քաղաքի Նորք-Մարաշ 17 փողոցի 16 հասցում գտնվող շենքի երկրորդ հարկի պա-տուհանին, որի ընթացքում Հայկարամը Խաչատրյանը պատուհանով ապօրինի մուտք է գոր-ծել վերոհիշյալ շենքի երկրորդ հարկում որպես պահեստարան օգտագործվող տարածք, որ-տեղից գաղտնի հափշտակել է պահեստարանում առկա տարբեր տեսակի մրգերից պատ-րաստված ընդհանուր խոշոր չափերի` 2.100.000 ՀՀ դրամ արժողության 450 կիլոգրամ չրի զանգվածը, որը վերցրել է Հայկարամ Խաչատրյանից և տեղավորելով սավանի մեջ` տարել է Երևան քաղաքի Նորք-Մարաշ 17 փողոցի 16 հասցեի շենքի երկրորդ հարկի` իրենց կողմից վարձակալած տարածք, որտեղ էլ Կորյուն Առաքելյանը` վերջին երկու անգամը, գողացված չրի զանգածը տոպրակների մեջ դատարկելու նպատակով` պահել է մեծ պոլիէթիլենային տոպրակները` այդ կերպ օժանդակելով Հայկարամ Խաչատրյանին։
Ամբաստանյալ Հ.Խաչատրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «Երեք անգամ` 2017 թվականի ապրիլի 10-ին և դրանից հետո երկու անգամ, քրեական գործով չպարզված օրերին, խմբի կազմում, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով իր եղբայրներ Ստեփան Խաչատրյանի և Կոր-յուն Առաքելյանի հետ, միասնական հանցավոր մտադրությամբ` շարունակաբար, բաց պա-տուհանից ապօրինի մուտք է գործել Երևան քաղաքի Նորք-Մարաշ 17 փողոցի 16 հասցում գտնվող շենքի երկրորդ հարկում որպես պահեստարան օգտագործվող տարածք, որտեղից գաղտնի հափշտակել է պահեստարանում առկա տարբեր տեսակի մրգերից պատրաստված ընդհանուր խոշոր չափերի` 2.100.000 ՀՀ դրամ արժողության 450 կիլոգրամ չրի զանգվածը, որը փոխանցել է պահեստարանի պատուհանի մոտ կանգնած Ստեփան Խաչատրյանին, ով էլ այդ զանգվածը տեղավորելով սավանի մեջ` տարել է վարձակալած տարածքը, որտեղ էլ Կորյուն Առաքելյանը` վերջին երկու անգամը, գողացված չրի զանգածը տոպրակների մեջ դատարկելու նպատակով` պահել է մեծ պոլիէթիլենային տոպրակները»։
Դատաքննությամբ «Մեղադրանքը փոփոխելու, ծավալը լրացնելու և նոր մեղադրանք առա-ջադրելու մասին» մեղադրողի 28.06.2018թ. որոշմամբ ամբաստանյալ Կ.Առաքելյանին նախկինում առաջադրված մեղադրանքի ծավալը փոփոխվել է և նրան ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով ու 216-րդ հոդվածի 1-ին մա-սով նոր մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «2017 թվականի ապրիլի 11-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանում գործող «Մալաթիա» տոնավա-ճառում Արմեն Ռազմիկի Գյուրումյանին վաճառելու միջոցով իրացրել է ակնհայտ հանցա-վոր ճանապարհով ձեռք բերված, 2017 թվականի ապրիլի 10-ին իր եղբայրներ Հայկարամ Կարապետի Խաչատրյանի և Ստեփան Կարապետի Խաչատրյանի կողմից Երևան քաղաքի Նորք-Մարաշ 17 փողոցի 16 հասցեում գտնվող տան երկրորդ հարկի որպես պահեստարան օգտագործվող տարածքից գաղտնի հափշտակած, Սոնա Գվիդոնի Տոնոյանին պատկանող տարբեր մրգերից պատրաստված` 455.000 ՀՀ դրամ արժողության 120 կիլոգրամ չրի զանգ-վածը։
Բացի այդ, Կորյուն Կարապետի Առաքելյանը 2017 թվականի ապրիլ ամսին, քրեա-կան գործով չպարզված օրերին, երկու անգամ, խմբի կազմում, ուրիշի գույքի գաղտնի հա-փըշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով իր եղբայրներ Հայ-կարամ Խաչատրյանի և Ստեփան Խաչատրյանի հետ, միասնական հանցավոր մտադրութ-յամբ` շարունակաբար, գտնվել է Երևան քաղաքի Նորք-Մարաշ 17 փողոցի 16 հասցեի շենքի երկրորդ հարկի` իրենց կողմից վարձակալած տարածքում, որի ընթացքում Հայկարամը Խա-չատրյանը պատուհանով ապօրինի մուտք է գործել վերոհիշյալ տան երկրորդ հարկում որ-պես պահեստարան օգտագործվող տարածք, որտեղից գաղտնի հափշտակել է պահեստա-րանում առկա տարբեր տեսակի մրգերից պատրաստված ընդհանուր խոշոր չափերի` 1.645.000 ՀՀ դրամ արժողության 330 կիլոգրամ չրի զանգվածը, որը վերջինս փոխանցել է պահեստարանի պատուհանի մոտ կանգնած Ստեփան Խաչատրյանին, ով էլ այդ զանգվածը տեղավորելով սավանի մեջ` տարել է վարձակալած տարածքը, որտեղ էլ նա գողացված չրի զանգածը տոպրակների մեջ դատարկելու նպատակով` պահել է մեծ պոլիէթիլենային տոպ-րակները` այդ կերպ օժանդակելով Հայկարամ Խաչատրյանին»։

Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները.

Դատաքննությամբ պարզվեց, որ անչափահաս ամբաստանյալներ, եղբայրներ Ստե-փան և Հայկարամ Խաչատրյանները, նկատելով Երևան քաղաքի Նորք-Մարաշ 17 փողոցի թիվ 16 հասցեի շենքի երկրորդ հարկում որպես պահեստարան օգտագործվող տարածքում մրգաչրերի առկայություն, դրանք գաղտնի հափշտակելու շուրջ նախնական համաձայնու-թյան գալով՝ մոտեցել են պատուհանին, որով անցնելով՝ Հ.Խաչատրյանը մուտք է գործել նըշ-ված տարածք, որտեղից տարբեր տեսակի մրգերից պատրաստված չրերի մի մասը փոխան-ցել է պատուհանի մոտ կանգնած Ս.Խաչատրյանին, ով դրանք տեղավորել է սավանի մեջ և տարել նույն շենքի երկրորդ հարկում իրենց վարձակալած տարածք։
Այնուհետև, Ստեփան և Հայկարամ Խաչատրյանների ավագ եղբայր, ամբաստանյալ Կորյուն Առաքելյանը, տեղեկանալով եղբայրների կողմից կատարված գողության մասին, 2017 թվականի ապրիլի 11-ին «Մալաթիա» տոնավաճառում վկա Արմեն Գյուրումյանին վա-ճառելու միջոցով իրացրել է ակնհայտ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված` ամբաս-տանյալներ Խաչատրյանների կողմից գաղտնի հափշտակված, տուժող Սոնա Տոնոյանին պատկանող տարբեր մրգերից պատրաստված` 455.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ 120 կիլո-գրամ չրի զանգվածը։
Բացի այդ, ամբաստանյալ Կ.Առաքելյանը 2017թ. ապրիլ ամսին, քրեական գործով չպարզված օրերին, երկու անգամ, խմբի կազմում, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով եղբայրների՝ ամբաստանյալներ Հայկարամ և Ստեփան Խաչատրյանների հետ, միասնական հանցավոր մտադրությամբ` շա-րունակաբար, գտնվել է Երևան քաղաքի Նորք-Մարաշ 17 փողոցի 16 հասցեի շենքի երկրորդ հարկի` իրենց կողմից վարձակալած տարածքում, որի ընթացքում Հ.Խաչատրյանը պատու-հանով ապօրինի մուտք է գործել վերոհիշյալ տան երկրորդ հարկում որպես պահեստարան օգտագործվող տարածք, որտեղից գաղտնի հափշտակել է պահեստարանում առկա տարբեր տեսակի մրգերից պատրաստված, 1.645.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ 330 կիլո-գրամ ընդհանուր քաշով չրի զանգվածը, որը փոխանցել է պահեստարանի պատուհանի մոտ կանգնած Ստեփան Խաչատրյանին, ով այդ զանգվածը տեղավորելով սավանի մեջ` տարել է վարձակալած տարածքը, որտեղ գողացված չրի զանգածը Կ.Առաքելյանի օգնությամբ լցրել են մեծ պոլիէթիլենային տոպրակների մեջ։

Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.

Ամբաստանյալներ Կ.Առաքելյանը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով ու 216-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Հ.Խաչատրյանը՝ 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով, իսկ Ս.Խաչատրյանը՝ 38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով առաջադրված մեղադրանքներում իրենց մեղավոր ճանա-չեցին, սակայն ամբաստանյալ Ստեփան և Հայկարամ Խաչատրյանները դատաքննությամբ հրաժարվեցին ցուցմունք տալուց։
Ամբաստանյալ Կորյուն Առաքելյանի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննա-կան ցուցմունքի համաձայն՝ 2017 թվականի ապրիլի 10-ին, երբ գտնվել է տանը, Ստեփան և Հայկարամ Խաչատրյանը մտել են տուն՝ իրենց հետ բերելով անկողնու մեծ սավանի մեջ լցված տարբեր տեսակի մրգերից պատրաստված չրեր, որոնք փաթեթավորված են եղել փոքր պոլիէթիլենային տոպրակներով։ Իր հարցին Հայկարամը պատասխանել է, որ այդ չրերը գողացել են կողքի արտադրամասից։ Նա պատմել է, որ իրենց վարձակալած տարածքի հարևանությամբ գտնվող պատուհանը բաց է եղել և այդ պատուհանով մուտք է գործել չրի արտադրամաս, որտեղից իրեն դրսում սպասող Ստեփան Խաչատրյանին փոխանցել է չրի տուփերը, ով դրանք լցրել է անկողնու սավանի մեջ և տարել է տան նկուղ։ Գողացված չրերը պատրաստված են եղել տանձից, դեղձից, ծիրանից, սալորից և խնձորից։ Գողացած չրերի մի փոքր մասը կերել են։
Դրանից հետո՝ 2017թ. ապրիլի 11-ին չրերից նմուշներ վերցնելով, միայնակ գնացել է Երևան քաղաքի «Մալաթիա» տոնավաճառ, որտեղ մոտեցել է չիր վաճառող մի տղամարդու, ում հարցրել է արդյոք չիր կցանկանա գնել և ինչ արժեքով։ Այդ տղամարդը, ում անունն Ար-մեն է, նմուշները նայելուց հետո համաձայնվել է գնել չրերը։ Այնուհետև, չրերի զանգվածը տարել է Երևան քաղաքի «Մալաթիա» տոնավաճառ, որտեղ դրանք կշռել են և դրանց քաշը կազմել է 120 կիլոգրամ։ Արմենին իր մոտ առկա չրի զանգվածը վաճառելուց հետո հայտնել է, որ բացի այդ օրվա քանակից, տանն ունի տարածի երկու չափով չիր։ Նրան հարցրել է, թե այդ ամենը հետագայում աբողջությամբ տանի, թե մաս-մաս, որին նա պատասխանել է, որ ամբողջությամբ միանգամից դրանք գնելու համար գումար չունի և համաձայնվել է դրանք գնել մաս-մաս։
Այնուհետև, ինքը միացել է ևս երկու անգամ նույն քանակությամբ չիր գողանալու վերաբերյալ իր եղբայներ Ստեփան և Հայկարամ Խաչատրյանների մտադրությանը, քանի որ նրանք որոշած են եղել գողնալ մոտ 350 կլիոգրամ չիր։ Չրի առաջին զանգվածը վաճա-ռելուց մոտ 3-4 օր անց գողություն են կատարել նույն պահեստարանից։ Հայկարամը և Ստեփանը գնացել են դուրս` պատուհանի մոտ, որտեղից Հայկարամը մուտք է գործել ար-տադրամաս, որտեղից չրերի փաթեթները փոխանցել է պատուհանի մոտ կանգնած Ստե-փանին, ով դրանք լցնելով սավանի մեջ, տարել է ներս և դատարկել է մեծ պոլիէթիլենային տոպրակների մեջ։ Ինքը ներսում է գտնվել և պահել է պոլիէթիլենային տոպրակները, որպեսզի Ստեփանը չրի փաթեթները դատարկի դրանց մեջ։ Գողության հաջորդ օրը Հայ-կարամի հետ գնացել է «Մալաթիա» տոնավաճառ։ Այդ անգամ ևս չրի մի փոքր մասը պահել են իրենց ուտելու համար։ Ա.Գյուրումյանը կշռել է չիրը, որը կազմել մոտ 150 կիլոգրամ։
Դրանից մոտ 3-4 օր անց երրորդ անգամ Հայկարամը և Ստեփանը գնացել են դուրս` պատուհանի մոտ, որտեղից Հայկարամ Խաչատրյանը մուտք է գործել արտադրամաս, որտեղից չրերի փաթեթները փոխանցել է պատուհանի մոտ կանգնած Ստեփանին, ով դրանք լցնելով սավանի մեջ, տարել է ներս և իր օգնությամբ դատարկել մեծ պոլիէթիլենային տոպ-րակների մեջ։ Հաջորդ օրը միայնակ գնացել է «Մալաթիա» տոնավաճառ` իր հետ տանելով պոլիէթիլենային տոպրակներում լցված գողացված չրի փաթեթները, որոնց կաշը կազմել է 134 կիլոգրամ։
Ամբաստանյալ Կ.Առաքելյանը դատաքննությամբ պնդեց իր նախաքննական ցուց-մունքը և հայտնեց նաև, որ Երևան քաղաքի «Մալաթիա» տոնավաճառում Արմեն Գյուլում-յանին 1-ին անգամ վաճառել է ընդհանուր 120 կիլոգրամ չիր` 30կգ ծիրանի, 30կգ սև սալորի, 30կգ խնձորի և 10-ական կգ դեղձի ու տանձի։
Ամբաստանյալ Ստեփան Խաչատրյանի դատաքննությամբ հետազոտված նախա-քննական ցուցմունքի համաձայն՝ 2017 թվականի ապրիլ ամսին Երևան քաղաքի Նորք-Մա-րաշ 17-րդ փողոցի թիվ 16 հասցեում իրենց կողմից վարձակալած տարածքին կից գտնվող պահեստարանից կատարել են գողություն։ Գողացել են պահեստարանում առկա չրերի զանգվածի մի մասը։ Գողությունը կատարել են երեք անգամ, տարբեր օրերի, քանի որ հնա-րավոր չի եղել միանգամից իրացնել չրերի մեծ քանակ։ Առաջին անգամ գողությունը կա-տարել են ինքը և Հայկարամ Խաչատրյանը։ Կորյուն Առաքելյանը չի մասնակցել գողությանը և նույնիսկ չի իմացել այդ մասին։ Այդ ժամանակ Կորյուն Առաքելյանը գտնվել է Վարդենի-սում` կնոջ հետ միասին։ Վարդենիսից գալուց հետո Կորյունն իմացել է գողության մասին, որից մի քանի օր անց այդ չիրը տարել է տոնավաճառ՝ վաճառելու նպատակով։ Հաջորդ երկու անգամ պահեստարան մուտք գործելիս և չրերը գողանալիս մասնակցություն է ունեցել նաև Կորյունը, ով առաջին անգամ չրերը վաճառելիս պայմանավորվածություն էր ձեռք բերած եղել գնորդի հետ` չրերը մաս-մաս վաճառելու հետ կապված։ Այդ բոլոր դեպքերում ինքը կանգնել է պատուհանի դիմաց, Հայկարամ Խաչատրյանը մուտք է գործել շենք, որ-տեղից իրեն է հանձնել չրերը` փաթեթավորված պոլիէթիլենային տոպրակների մեջ։ Այդ փա-թեթները դնելով սավանի մեջ` առաջին անգամ տարել է շենքի նկուղ, իսկ երկրորդ և երրորդ անգամ՝ իրենց վարձակալած տարածք, որտեղ Կորյուն Առաքելյանն այն լցրել է տոպրակ-ների մեջ։ Դրանք ևս մաս-մաս վաճառվել են։ Չրերի որոշ քանակն իրենք կերել են, մի մասն էլ Կորյունը վաճառել է պատահական անցորդների։
Իրենք որոշած են եղել գողանալ մոտ 300-400 կլիոգրամ չիր, որն իրենց կարծիքով կբավարարեր իրենց կարիքները՝ որոշակի գումարային խնդիրները, հոգալու համար։
Ամբաստանյալ Ս.Խաչատրյանը դատաքննությամբ պնդեց իր նախաքննական ցուց-մունքը։
Ամբաստանյալ Հայկարամ Խաչատրյանի դատաքննությամբ հետազոտված նախա-քննական ցուցմունքի համաձայն՝ 2017թ. ապրիլ ամսին՝ տարբեր օրերի, Երևան քաղաքի Նորք-Մարաշ 17-րդ փողոցի թիվ 16 հասցեում իրենց կողմից վարձակալած տարածքին կից գտնվող պահեստարանից եղբայրների հետ միասին կատարել է գողություն։ Գողացել են պահեստարանում առկա չրերի զանգվածի մի մասը։ Գողությունը կատարել են երեք անգամ՝ պահեստարան մուտք գործելով։ Առաջին անգամը գողությանը մասնակցել են ինքն ու Ստեփանը։ Կորյուն Առաքելյանը չի մասնակցել գողությանը, նա այդ մասին չի իմացել։ Այդ ժամանակ նա գտնվել է Վարդենիսում` կնոջ հետ միասին։ Վարդենիսից գալուց հետո նա իմացել է գողության մասին, որից մի քանի օր անց այդ չրերը տարել է տոնավաճառ՝ վաճա-ռելու նպատակով։ Հաջորդ երկու անգամ պահեստարան մուտք գործելիս և չրերը գողանալիս իր և Ստեփանի հետ միասին մասնակցություն է ունեցել նաև Կորյունը, ով առաջին անգամ չրերը վաճառելիս պայմանավորվածություն էր ձեռք բերած եղել գնորդի հետ` չրերը մաս-մաս վաճառելու հետ կապված։ Գողություն կատարելու բոլոր դեպքերում ինքն է մուտք գործել պահեստարան` պահեստարանի պատուհանից, իսկ Ստեփանը կանգնել է պատուհանի դիմաց։ Պահեստարանից նրան է հանձնել չրերը` փաթեթավորված պոլիէթիլենային տոպ-րակների մեջ։ Ստեփանը, դրանք դնելով սավանի մեջ, տարել է շենքի նկուղ, իսկ երկրորդ և երրորդ անգամ չրերը սավանով տարել է իրենց վարձակալած տարածք, որտեղ Կորյուն Առաքելյանը դրանք լցրել է տոպրակների մեջ։ Դրանք ևս մաս-մաս վաճառվել են։ Չրերի մի որոշ քանակը կերել են, մի մասն էլ Կորյունը վաճառել է պատահական անցորդների։
Իրենք որոշած են եղել գողանալ մոտ 300-400 կլիոգրամ չիր, որն իրենց կարծիքով կբավարարեր իրենց կարիքները՝ որոշակի գումարային խնդիրները, հոգալու համար։
Ամբաստանյալ Հ.Խաչատրյանը դատաքննությամբ պնդեց իր նախաքննական ցուց-մունքը։
Տուժող Սոնա Տոնոյանի ցուցմունքի համաձայն՝ իրեն պատկանող «Սոնա Տոնոյան» անվամբ ԱՁ-ն զբաղվում է չրերի արտադրությամբ։ Չրերը պահել են Երևան քաղաքի Նորք-Մարաշ վարչական շրջանում գտնվող պահեստարանում, որի հարևանությամբ վարձակա-լական հիմունքներով բնակվել են ամբաստանյալները։ Չրերը լցված են եղել պոլիէթիլենային տոպարկների մեջ, որոնք էլ դասավոևված են եղել արկղերի մեջ։ Ամբաստանյալները պատու-հանից մտել են պահեստարան և գողացել են մոտ 450 կգ չիր՝ 150 կգ` դեղձի, 150կգ տանձի, 50 կգ խնձորի, 50կգ ծիրանի և 50 կգ սև սալորի։ Գողացված չրերից մոտ 200 կիլոգրամը հետ է վերադարձվել իրեն։
Վկա, տուժողի ամուսին Արմեն Այվազյանի ցուցմունքի համաձայն՝ իրենց պատկանող «Սոնա Տոնոյան» անվամբ ԱՁ-ն զբաղվում է չրերի արտադրանքով։ 2017թ. ապրիլ ամսին ին-քը գնացել է արտադրամասի պահեստարան և հայտնաբերել է, որ այնտեղից գողացել են 450 կգ քաշով 5 տեսակի չիր։ Ինքը դիմել է ոստիկանություն, որտեղ իրեն հայտնել են, որ գողու-թյան մեջ կասկածվում են պահեստարանի 1-ին հարկում վարձակալական հիմունքներով ապրող անձինք։ Ինքը գնացել է «Մալաթիա» շուկա, որտեղ պիտակներից ճանաչել է իրենց չրերն ու վաճառողին հարցրել է, թե որտեղից իրեն այդ չրերը։ Նա պատասխանել է, որ դրանք ինքը գնել է և որպես վաճառողի նկարագրել է ամբաստանյալ Կորյուն Առաքելյանին։
Վկա Արմեն Գյուլումյանի ցուցմունքի համաձայն՝ ինքը «Մալաթիա» շուկայում զբաղվում է չրի և ընդեղենի առևտրով։ Շուկայում իրեն մոտեցել է ամբաստանյալ Կորյուն Ա-ռաքելյանը և առաջարկել է մեծ քանակով չիր գնել։ Նա հայտնել է, որ չրերն իրենց պատ-րաստածն է և քանի որ դրանք չի վաճառվում՝ էժան գնով կվաճառի։ Ինքը մաս-մաս՝ Կոր-յունից գնել է մոտ 400 կգ չիր՝ 1 կիլոգրամը 800 դրամով։ Դրանից հետո իրեն է մոտեցել Ար-ման Այվազյանը և հայտնել է, որ չրերն իրեն են պատկանում։ Ինքը մոտ 209կգ չիր վերա-դարձրել է Ա.Այվազյանին։
Դատաապրանքագիտական փորձաքննության 23.05.2017թ. հ. 393-ԱՊ-17 եզրակա-ցության համաձայն` փորձաքննությանը ներկայացված ծիրանի չրի մեկ կիլոգրամի միջին շուկայական արժեքը գնահատվել է 3500 ՀՀ դրամ, դեղձի չրինը` 5000 ՀՀ դրամ, սև սալորի չրինը` 3500 ՀՀ դրամ, խնձորի չրինը` 3500 ՀՀ դրամ, իսկ տանձի չրինը` 5500 ՀՀ դրամ։
«Ամրակնքված փաթեթները բացելու և զննելու մասին» 05.05.2018թ. արձանագրութ-յան համաձայն` զննության են ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի Մա-րաշի բաժանմունք ներկայացված` պոլիէթիլեային տոպրակներով չրերը։ Զննությամբ պարզ-վել է, որ պոլիէթիլենային տոպրակները թվով 7-ն են, որոնք կշռվել են և դրանց զանգվածը կազմել է ընդհանուր 209կգ.։ Զննության մասնակից, քրեական գործով վկա Արման Այվազ-յանը հայտարարել է, որ ներկայացված չրերն իրենցից գողացված չրերի մի մասն է կազմում և դրանք պատկանում է իրենց։
«Իրեղեն ապացույց ճանաչելու և տուժողի պատասխանատու պահպանությանը հանձնելու մասին» 05.05.2017թ. որոշման համաձայն` թվով 17 պոլիէթիլենային տոպրակների մեջ լցրած ընդհանուր 209 կիլոգրամ քաշով չորացված մրգերը ճանաչվել են իրեղեն ապա-ցույց և հանձնվել են տուժող Սոնա Գվիդոնի Տոնոյանի պատասխանատու պահպանությա-նը։
Դատարանի վերլուծություն.

ՀՀ Սահմանադրության 61-րդ հոդվածն ամրագրում է, որ յուրաքանչյուր ոք ունի իր ի-րավունքների և ազատությունների արդյունավետ դատական պաշտպանության իրավունք։
ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անկախ և անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդա-րացի, հրապարակային և ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունք։
2. (...)։
3. Հիմնական իրավունքների խախտմամբ ձեռք բերված կամ արդար դատաքննության իրավունքը խաթարող ապացույցի օգտագործումն արգելվում է։
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հy-րապարակային դատաքննության իրավունք (…) »։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասը սահմանում է, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել են-թադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հա-վաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
Շարադրված դրույթների վերլուծությունից երևում է, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն ենթա-կա է հիմնավորման գործին վերաբերող փոխկապակցված, հավաստի ապացույցների բավա-րար ամբողջությամբ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապա-ցույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` «Միայն ա-պացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դա-տավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նա-խատեսված չէ օրենքով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատ-րելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բա-վարարության տեսանկյունից։
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկա-վարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դը-րանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզ-մամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համա-ձայն՝ «Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կա-յացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորու-թյունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամ-բաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկա-վարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360 հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատավճռի նկարագրական-պատճառաբանական մասում ցույց է տրվում (...) 3) այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև այս կամ այն ապա-ցույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները»։
Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալներին առաջադրված մեղադրանքներն ու համակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված ներքին համոզմամբ հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալ Կ.Առաքելյանը կատարել է հան-ցանքներ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով և 216-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Ս.Խաչատրյանը կատարել է հանցագոր-ծություն` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով, իսկ Հ.Խաչատրյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով, որոնցով և նրանք պետք է պատասխանատվության ենթարկվեն։
Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալների կատարած արարքներին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական, քրեական գործի` դատարանի կողմից որպես արժանահավատ գնահատվող ապացույցները՝ ամբաստանյալների նախաքննական ցուց-մունքները, Կ.Առաքելյանի ու վկաների դատաքննական ցուցմունքներն ու մյուս ապացույց-ները, ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ։
Ամբաստանյալների նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատիժների տեսակն ու չափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրանց կատարած հանցագործությունների բնույթը, հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և հետևանքները, նրանց հան-ցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում ուսումնասիրված` նրանց անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պա-տիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Կ.Առաքելյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղ-մացնող հանգամանք՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա համաձայնվեց մեղադրանքի հետ, խոստովանեց կատարած արարքներն, անկեղծորեն զղջաց կատարվածի համար և նրա խը-նամքին է գտնվում մինչև 14 տարեկան երեխան։
Որպես ամբաստանյալ Կ.Առաքելյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծան-րացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում նրա կողմից հանցանք կատարելու ռեցի-դիվը։
Որպես ամբաստանյալ Ս.Խաչատրյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղ-մացնող հանգամանք՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա անչափահաս է, համաձայնվեց մե-ղադրանքի հետ, խոստովանեց կատարած արարքն ու անկեղծորեն զղջաց կատարածի հա-մար։
Որպես ամբաստանյալ Ս.Խաչատրյանի անձը բնութագրող տվյալ՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա առաջին անգամ է դատապարտվում։
Որպես ամբաստանյալ Հ.Խաչատրյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղ-մացնող հանգամանք՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա հանացանքը կատարել է ան-չափահաս տարիքում, համաձայնվեց մեղադրանքի հետ, խոստովանեց կատարած արարքն ու անկեղծորեն զղջաց կատարածի համար։
Որպես ամբաստանյալ Հ.Խաչատրյանի անձը բնութագրող տվյալ՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա առաջին անգամ է դատապարտվում։
Ամբաստանյալներ Ստեփան և Հայկարամ Խաչատրյանների պատասխանատվութ-յունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատական քննությամբ չարձանագրվեցին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդ-վածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վը-տանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքնե-րով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակ-վում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
Մեջբերված իրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբեր-յալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որո-շումներում։ Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեա-իրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակ-ման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկ-րետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմուն-քը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից։
38. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտա-կում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պա-տիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծան-րացնող հանգամանքները։ (...)»։
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթար-կել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-139/07, ՎԲ-195/07, ՎԲ-01/08, ԵԿԴ/0034/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԼԴ2/0019/01/09, ՍԴ/0226/01/09, ԳԴ1/0003/01/10, ՍԴ/0085/01/10, ԵԿԴ /0126/01/10, ԵԷԴ/0201/01/11, ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում։
Վերոնշյալ որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված կայուն նախա-դեպային իրավունքի համաձայն՝ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առ-կա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարա-վոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ նման հետևության կարելի է հանգել միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականո-րեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանա-փակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը, կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմա-կողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչ-պես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մա-սում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշա-նակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել՝
ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները,
բ) պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգա-մանքները,
գ) հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույ-թը,
դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոց-ները,
ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը,
զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկ-տեմբերի 31-ին կայացրած որոշմամբ արձանագրել է, որ. «Նշանակվող պատժի արդարա-ցիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագոր-ծության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլ-վում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշ-վել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահա-տականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազ-մում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջու-թյան մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգե-բանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցա-ղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։
Հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հի-ման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության, այնպես էլ ազա-տությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որո-շումը»։
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալներ անձը, նրանց պատասխանատվութ-յունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, Ս.Խաչատրյանի և Հ.Խաչատրյանի պա-տասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, Կ.Ա-ռաքելյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքը, հանցագոր-ծությունը կատարելուց հետո նրանց դրսևորած վարքագիծը, նրանց կյանքի պայմանների վը-րա նշանակվելիք պատժի ազդեցության հնարավոր բացասական հետևանքները, ելնելով գործի փաստական տվյալների և հանգամանքների վերլուծության հիման վրա դատարանի մոտ ձևավորված նրանց բարոյահոգեբանական ու քրեաիրավական բնութագրերից և ՀՀ քը-րեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ ու 61-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության, պա-տասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքնե-րից, հանգում է հետևության, որ ամբաստամյալներ Ս.Խաչատրյանն ու Հ.Խաչատրյանը պետք է դատապարտվեն ազատազրկման, որպիսի պատիժը, սակայն, ՀՀ քրեական օրենս-գքրի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չպետք է կիրառվի, նկատի ունենալով, որ նրանց ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու՝ հասարակությունից նրանց չմեկու-սացնելու, սակայն նրանց վարքագծի նկատմամբ հսկողություն սահմանելու միջոցով, ինչն անհրաժեշտ ու բավարար է նաև սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և նրանց կող-մից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար, ամբաստանյալ Կ.Առաքել-յանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 216-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է դատապարտվի տու-գանքի, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կե-տերով` ազատազրկման ու կրի պատիժը, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նաև սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար։
Տուժողը քաղաքացիական հայց չհարուցեց։
Դատարանը, քննության առնելով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցը, գտնում է, որ իրեղեն ապացույցը՝ 209 կիլոգրամ քաշով չորացված մրգերը, պետք է թողնել տուժող Սո-նա Տոնոյանի տնօրինմանը։
Դատարանը, անդրադառնալով ամբաստանյալների նկատմամբ կիրառված խափան-ման միջոցներիի հարցին, գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցները պետք է թողնվեն անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վերոգրյալների հիման վրա ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-գըրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 367-րդ և 369-372-րդ հոդվածներով` դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

1. Կորյուն Կարապետի Առաքելյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով ու 216-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Կորյուն Առաքելյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով դատապարտել ազատազրկման 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկե-տով, իսկ 216-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ 250.000 (երկու հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ տու-գանքի։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ նշանակված պատիժ-ները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, որպես վերջնական պատիժ՝ նշանակել ազատա-զրկում 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով և 150.000 (մեկ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ տուգանք։
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2017թ. մայիսի 3-ից։
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում։
Կ.Առաքելյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանքը, թողնել անփո-փոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
2. Ստեփան Կարապետի Խաչատրյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով և դատապարտել ազատազրկման 2 (երկու) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Ս.Խաչատրյանի նկատմամբ նը-շանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 2 (երկու) տա-րի ժամկետով։
Ս.Խաչատրյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` հսկողության հանձնե-լը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
3. Հայկարամ Կարապետի Խաչատրյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով և դատապարտել ազատազըրկ-ման 2 (երկու) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Հ.Խաչատրյանի նկատմամբ նը-շանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 2 (երկու) տա-րի ժամկետով։
Հ.Խաչատրյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` հսկողության հանձնե-լը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Իրեղեն ապացույցը՝ 209 կիլոգրամ քաշով չորացված մրգերը, թողնել Սոնա Տոնոյանի տնօրինմանը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապա-րակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։

ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ