ԵԿԴ/0170/01/18




Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆԻ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա. ԱՎԴԱԼՅԱՆԻ
Ա. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
ԴԱՏԱԽԱԶ` Գ. ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա. ԶԱՔԱՐՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ա. ՆԱԶԱՐՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂԻ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉ` Լ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ

2018 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Երևան քաղաքում

դռնփակ դատական նիստում, ՀՀ գլխավոր դատախազության հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության նկատմամբ հսկողության վարչության ավագ դատախազ Գ. Սարգսյանի և տուժող <<Վ=Մ>> ՍՊԸ ներկայացուցիչներ Լուսինե Մարտիրոսյանի և Մերի Գևորգյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա դատական ստուգման ենթարկելով Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան) 2018 թվականի հոկտեմբերի 18-ի` «Որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը գրավով փոխարինելու վերաբերյալ միջնորդությունը քննության առնելու մասին» որոշման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը`

ՊԱՐԶԵՑ

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը

2017 թվականի հունիսի 26-ին թիվ 58212016 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արտակ Գևորգի Նազարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, և մյուսների, մեղադրական եզրակացությամբ` ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, և 2017 թվականի հունիսի 29-ին ընդունվել նույն դատարանի դատավոր Ա. Վարդանյանի վարույթ։
2018 թվականի հոկտեմբերի 18-ին ամբաստանյալ Արտակ Նազարյանի պաշտպան Արա Զաքարյանը միջնորդություն է ներկայացրել Առաջին ատյանի դատարան` Արտակ Նազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը այլ տեսակի խափանման միջոցով փոփոխելու, իսկ այն մերժելու դեպքում գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու և ամբաստանյալին կալանքից գրավով ազատելու վերաբերյալ:
Առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի հոկտեմբերի 18-ի որոշմամբ՝ պաշտպանի միջնորդությունը` պաշտպանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը գրավով փոխարինելու վերաբերյալ, բավարարվել է, ամբաստանյալ Արտակ Գևորգի Նազարյանի նկատմամբ գրավի կիրառումը համարվել է թույլատրելի` որպես գրավ սահմանելով 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամը:
Նշված որոշման դեմ 2018 թվականի հոկտեմբերի 27-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ՀՀ գլխավոր դատախազության հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության նկատմամբ հսկողության վարչության ավագ դատախազ Գ. Սարգսյանը, իսկ 2018 թվականի հոկտեմբերի 29-ին` տուժող <<Վ=Մ>> ՍՊԸ ներկայացուցիչներ Լուսինե Մարտրիրոսյանը և Մերի Գևորգյանը:
Թիվ ԵԿԴ/0170/01/18 քրեական գործի նյութերը Վերաքննիչ դատարան են ստացվել 2018 թվականի դեկտեմբերի 03-ին:
Վերաքննիչ դատարանի` 2018 թվականի դեկտեմբերի 03-ի որոշմամբ` ՀՀ գլխավոր դատախազության հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության նկատմամբ հսկողության վարչության ավագ դատախազ Գ. Սարգսյանի, տուժող <<Վ=Մ>> ՍՊԸ ներկայացուցիչներ Լուսինե Մարտրիրոսյանի և Մերի Գևորգյանի վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և նշանակվել քննության Վերաքննիչ դատարանի դռնփակ դատական նիստում 2018 թվականի դեկտեմբերի 06-ին:

2. Գործի փաստական հանգամանքները

Նախաքննության մարմնի կողմից Արտակ Գևորգի Նազարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայության հետ որևէ առչություն չունենալով, 2016 թվականի հուլիսի 05-ին ներկայանալով որպես նշված ծառայության աշխատակից, խաբեությամբ Սուսաննա Խալաթյանից պահանջել է և փորձել է ստանալ իբր վերջինի ապօրինի ձեռնարկատիրական գործունեության համար օրենքով նախատեսված 330.000 ՀՀ դրամի չափով վարչական տուգանք` խոստանալով հետագայում իրականացնել նշված գործունեության հովանավարչություն: Սուսաննա Խալաթյանի խնդրանքով պահանջված գումարը նվազեցվել է` դառնալով 280.000 ՀՀ դրամ, որը վճարելու համար վերջինն Արտակ Նազարյանին տվել է 53.000 ՀՀ դրամին համարժեք 100 եվրո գումար` պարտավորվելով մնացած 230.000 ՀՀ դրամը վճարել մեկ շաբաթվա ընթացքում: 2016 թվական հուլիսի 11-ին, երբ Արտակ Նազարյանը կրկին հանդիպել է Սուսաննա Խալաթյանին, գումարի մնացած մասը ստանալու պահին բերման է ենթարկվել ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից:
Բացի այդ, Արտակ Նազարյանը, իրեն օժանդակելու շուրջ հանցավոր համաձայնության գալով <<Վ=Մ>> ՍՊԸ գրավատան ապրանքագետ-գնահատող Ռոման Մկրտչի Նազարյանի հետ և օգտվելով նույն ընկերության հաշվետար-գանձապահ Օֆելյա Դավթյանի կողմից իր լիազորություններն ընկերության շահերին հակառակ և իրենց օգտին օգտագործելու հանգամանքից, 2013 թվականից մինչև 2016 թվականի մայիսն ընկած ժամանակահատվածում ոսկյա զարդերի փոխարեն որպես գրավի առարկա խաբերությամբ ձևակերպելով իրենցից առանձնապես արժեք չներկայացնող հասարակ դեղին մետաղից պատրաստված զարդեր և արհեստականորեն գերագնահատելով գրավադրված զարդերի շուկայական արժեքը, Արտակ Նազարյանի, իրենց մտերիմների և մտացածին անձնագրային տվյալներով անձանց անվամբ կազմված գրավով վարկի պայմանգրերի հիման վրա ելքագրել են նշված զարդերով ձևակերպված տարբեր չափերի վարկային գումարներ` ընդհանուր 52.780.000 ՀՀ դրամի չափով, որն ամբողջությամբ հափշտակվել է Արտակ Նազարյանի կողմից: Մանավորապես, նշված գումարները ելքագրվել են հետևյալ կերպ`
Արտակ Նազարյանի անվամբ`
18.03.2014 թվականին կազմված թիվ 1598 պայմանագրով՝ 1.500.000 դրամ,
07.10.2013 թվականին կազմված թիվ 1463 պայմանագրով՝ 1.500.000 դրամ,
19.08.2014 թվականին կազմված թիվ 1721 պայմանագրով՝ 1.600.000 դրամ,
13.12.2013 թվականին կազմված թիվ 1526 պայմանագրով՝ 2.000.000 դրամ,
21.07.2014 թվականին կազմված թիվ 1697 պայմանագրով՝ 1,500.000 դրամ,
18.05.2014 թվականին կազմված թիվ 1625 պայմանագրով՝ 1 700.000 դրամ,
Աննա Էլչակյանի անվամբ՝
29.09.2014 թվականին կազմված թիվ 1751 պայմանագրով՝ 1.170.000 դրամ,
17.09.2014 թվականին կազմված թիվ 1740 պայմանագրի՝ 1.250.000 դրամ,
17.09.2014 թվականին կազմված թիվ 1741 պայմանադիրով՝ 2.000.000 դրամ,
Մանվել Էլչակյանի անվամբ`
19.06.2015թ.–հն կազմված թիվ 1842 պայմանագրով 2.300.00 դրամ,
Գոհար Հախնազարյանի անվամբ`
16.09.2014 թվականին կազմված թիվ 1738 պայմանագրով՝ 3.800.000 դրամ,
17.09.2014 թվականին կազմված թիվ 1739 պայմանագրով՝ 2.650.000 դրամ,
Գոհար Նաջարյանի անվամբ՝
17.10.2014 թվականին կազմված թիվ 1758 պայմանագրով՝ 2.500.000 դրամ,
Գագիկ Նաջարյանի անվամբ՝
09.03.2015 թվականին կազմված թիվ 1811 պայմանագրով՝ 3.300.000 դրամ,
Մարիամ Բաղդասարյանի անվամբ՝
14.05.2016 թվականին կազմված թիվ 2000 պայմանագրով՝ 500.000 դրամ,
16.05.2016 թվականին կազմված թիվ 2001 պայմանագրով՝ 500,000 դրամ,
Իրինա Ոսկանյանի անվամբ՝
16.09.2015 թվականին կազմված թիվ 1886 պայմանագրով՝ 1.600.000 դրամ,
17.09.2015 թվականին կազմված թիվ 1887 պայմանագրով՝ 800,000 դրամ,
Գոհար Գյոզալյանի անվամբ՝
22.06.2015 թվականին կազմված թիվ 1844 պայմանագրով՝ 1.600.000 դրամ,
Արայիկ Այվազյանի անվամբ՝
03.04.2015 թվականին կազմված թիվ 1820 պայմանագրով՝ 4.500.000 դրամ,
Անի Մանուկյանի անվամբ՝
01.12.2015 թվականին կազմված թիվ 1921 պայմանագրով՝ 1.400.000 դրամ,
Մարիամ Էլոյանի անվամբ՝
25.12.2015 թվականին կազմված թիվ 1933 պայմանագրով՝ 2.250.000 դրամ,
Արա Մելիքյանի անվամբ՝
29.01.2016 թվականին կազմված թիվ 1946 պայմանագրով՝ 1.000.000 դրամ,
Աշոտ Ամիրյանի անվամբ՝
26.02.2016 թվականին կազմված թիվ Դ198 պայմանագրով՝ 2.200.000 դրամ,
27.02.2016 թվականին կազմված թիվ 1962 պայմանագրով՝ 600.000 դրամ,
Արմեն Խաչիկյանի անվամբ՝
20.07.2015 թվականին կազմված թիվ 1860 պայմանագրով՝ 2.000.000 դրամ,
22.07.2015 թվականին կազմված թիվ 1861 պայմանագրով՝ 1.160.000 դրամ,
Կարեն Ալոյանի անվամբ՝
18.08.2015 թվականին կազմված թիվ 1875 պայմանագրով՝ 900.000 դրամ,
14.08.2015 թվականին կազմված թիվ 1873 պայմանագրով՝ 2.000.000 դրամ,
14.12.2015 թվականին կազմված թիվ 1926 պայմանագրով՝ 1.000.000 դրամ։

3. Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը

Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Դատախազ Գ. Սարգսյանն իր վերաքննիչ բողոքում գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Արտակ Նազարյանի նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը կիրառելու հետևանքով թույլ է տրվել դատական սխալ:
Վկայակոչելով <<Մարդու իրավունքնորի և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ, ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 11-րդ, 134-րդ հոդվածները, 135-րդ, 136-րդ և 143-րդ հոդվածները, ինչպես նաև Վճռաբեկ դատարանի մի շարք նախադեպային որոշումներ` բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, քննարկելով ամբաստանյալ Արտակ Նազարյանի պաշտպան Արա Զաքարյանի միջնորդությունը, հանգել է անհիմն հետևության, որ ամբաստանյալ Արտակ Նազարյանի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է ապահովել նաև կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավի կիրառմամբ և վերջինին գրավով ազատ արձակելը ճանաչել է թույլատրելի:
Մեջբերելով Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանությունները` բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը հանգել է սխալ հետևության և կայացրել է ոչ պատճառաբանված և անհիմն որոշում:
Առաջին ատյանի դատարանի կողմից Արտակ Նազարյանի նկատմամբ կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը կիրառվել է դատավարական իրավունքի կոպիտ խախտմամբ, բացի այդ, դեռևս առկա են վերջինին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը բավարար չէ նրա պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի կողմից 23.07.2018թ. որոշմամբ ամբաստանյալ Արտակ Նազարյանի նկատմամբ գրավի կիրառումն անթույլատրելի ճանաչվելուց հետո Առաջին ատյանի դատարանն առաջին կայացրած դատական նիստի ընթացքում Արտակ Նազարյանին ամեն գնով կալանքից ազատ արձակելու անհասկանալի տրամաբանությամբ և նպատակադրվածությամբ կրկին բավարարել է պաշտպանի նույնաբովանդակ միջնորդությունը` հաշվի չառնելով Արտակ Նազարյանի նկատմամբ գրավի կիրառումն անթույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 23.07.2018 թվականի որոշման մեջ նշված պատճառաբանությունները և հիմնավորումները:
Մեջբերելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 23.07.2018 թվականի որոշման պատճառաբանությունները` բողոքաբերը գտել է, որ նշված հանգամանքներն Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաշվի չեն առնվել և պատշաճ կարգով չեն գնահատվել նաև 18.10.2018 թվականի որոշմամբ Արտակ Նազարյանի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելիս, քանի որ որոշման կայացման պահին վերջինի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու բոլոր հիմքերը շարունակել են առկա լինել, իսկ ընդամենը 1.000.000 ՀՀ դրամի չափով գրավի կիրառումն ուղղակի չի կարող գործուն երաշխիք հանդիսանալ 52.780.000 ՀՀ դրամի հափշտակության կատարման մեջ մեղադրվող անձի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար:
Առաջին ատյանի դատարանն իր 18.10.2018 թվականի որոշմամբ փորձել է քրեական գործի նյութերից և դատաքննության արդյունքներից չբխող անհիմն մեկնաբանություններով և ենթադրություններով շտկել իր կողմից նախորդ՝ 27.06.2018 թվականի որոշման մեջ թույլ տրված և ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի կողմից 23.07.2018 թվականի որոշմամբ արձանագրված խախտումները և բացթողումները։
Ազատության մեջ գտնվող մյուս երկու ամբաստանյալների՝ Ռոման Նազարյանի և Օֆելյա Դավթյանի, դեռևս հարցաքննված և դատաքննության վերաբերյալ նրանց կողմից որևէ դիրքորոշում հայտնած չլինելու պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանն անհասկանալի տրամաբանությամբ արձանագրել է, որ, հաշվի առնելով վերջիններին առաջադրված մեղադրանքների շուրջ նրանց մերժողական դիրքորոշումը, գործնականում չնչին են այդ անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործելու ռիսկը։ Բողոքաբերի համար նման պայմաններում անհասկանալի է, թե ինչպես կարող է ամբաստանյալների «մերժողական դիրքորոշումը» չեզոքացնել նրանց վրա անօրինական ազդեցություն գործելու և արդարադատությանը խոչընդոտելու ռիսկերը, ինչ է նկատի ունեցել Առաջին ատյանի դատարանը «մերժողական դիրքորոշում» ասելով և կոնկերետ ինչ փաստական հանգամանքների հետազոտման արդյունքում է հանգել նման չպատճառաբանված եզրահանգման։
18.10.2018 թվականի որոշումը կայացնելիս` Առաջին ատյանի դատարանի կողմից որևէ անդրադարձ չի կատարվել ամբաստանյալ Արտակ Նազարյանին մեղսագրվող արարքների բարձր հանրային վտանգավորությանը, վերագրված արարքներում նրա դերակատարությանը և նրա անձը բնութագրող տվյալներին։
Առաջին ատյանի դատարանը, իր 10.07.2017 թվականի, 25.10.2017 թվականի, 10.01.2018 թվականի և 07.03.2018 թվականի որոշումներում անդրադառնալով ամբաստանյալ Արտակ Նազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու կամ փոփոխելու հարցին, մի քանի անգամ հստակ արձանագրել է, որ վերջինը, ազատության մեջ հայտնվելով, կարող է անօրինական ազդեցություն գործադրել դեռևս չհարցաքննված վկաների վրա, թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից և խուսափել քրեական պատասխանատվությունից։
Վերոգրյալից պարզ է դառնում, որ Առաջին ատյանի դատարանի նշված 4 որոշումներում Արտակ Նազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորման պահպանման հիմքում դրել է քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու, քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու հանգամանքները։
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը նույնպես արձանագրել է, որ այլընտրանքային երաշխիքն ի զորու չէ կանխել Արտակ Նազարյանի ոչ պատշաճ վարքագիծը և ազատության մեջ գտնվելու դեպքում առկա է նրա կողմից վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու և քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու, ինչպես նաև քրեական գործով դեռևս չհարցաքննված անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով դատարանում գործի քննությանը խոչընդոտելու վտանգը:
Առաջին ատյանի դատարանը, անտեսելով և հաշվի չառնելով ինչպես իր նախորդ 4 որոշումներում, այնպես էլ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 23.07.2018 թվականի որոշման մեջ արտահայտած դիրքորոշումները, անհիմն կերպով հանգել է հետևության, որ 1.000.000 ՀՀ դրամ գրավը ողջամիտ չափ է հանդիսանում 52.780.000 ՀՀ դրամի հափշտակության կատարման մեջ մեղադրվող անձի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար:
Այսպիսով, Առաջին ատյանի դատարանը, խախտելով դատավարական իրավունքի նշված նորմերը, հաշվի չառնելով, որ ամբաստանյալ Արտակ Նազարյանն ազատ արձակվելու դեպքում կարող է խոչընդոտել գործով ճշմարտության բացահայտմանը և արդարադատության իրականացմանը, ամբաստանյալի նկատմամբ կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավի կիրառումն անթույլատրելի ճանաչելու բավարար հիմքերի առկայության պայմաններում վերջինի նկատմամբ կիրառել է նշված խափանման միջոցը, թույլ է տվել դատական սխալ՝ դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտում, որը խոչընդոտում է գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտմանը, կարող է ազդել գործի ելքի վրա։
Ելնելով վերգրյալից Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է` բեկանել թիվ ԵԿԴ/0170/01/17 քրեական գործով ամբաստանյալ Արտակ Նազարյանի նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը կիրառելու մասին Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 18.10.2018 թվականի որոշումը և ամբաստանյալին կալանքից գրավով ազատելը ճանաչել անթույլատրելի:
Տուժող <<Վ=Մ>> ՍՊԸ ներկայացուցիչներ Լուսինե Մարտրիրոսյանը և Մերի Գևորգյանն իրենց վերաքննիչ բողոքում գտել են, որ Առաջին ատյանի դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ և 143-րդ հոդվածների պահանջները, անտեսել է այն հանգամանքը, որ Արտակ Նազարյանը, հայտնվելով ազատության մեջ, կարող է խոչընդոտել դատաքննության ընթացքում գործի քննությանը` դատավարության մասնակիցների վրա ներազդելու եղանակով, ինչպես նաև խուսափել ակնկալվող խիստ պատժից: Առաջին ատյանի դատարանի կողմից Արտակ Նազարյանի նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը կիրառելու հետևանքով, այն դեպքում, երբ Վերաքննիչ դատարանը միևնույն հիմքով կիրառված որոշումը բեկանել է, թույլ է տրվել դատական սխալ։
Վկայակոչելով <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> եվրոպական կոնվեցիայի 5-րդ, ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ, 135-րդ 137-րդ հոդվածները` բողոքաբերները նշել են, որ տվյալ դեպքում, թե մինչդատական վարույթի ընթացքում և թե արդեն դատաքննության ընթացքում Արտակ Նազարյանի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկման ժամանակ դատարանները հիմնավորված են համարել նշված բոլոր հիմքերի միաժամանակյա առկայությունը:
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ, 143-րդ հոդվածները, Մարդու իրավունքների երոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի մի շարք որոշումներ, Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանությունները, բողոքաբերները գտել են, որ Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ գնահատման չի ենթարկել`
1. մեղսագրվող արարքի կատարման եղանակը, Ա. Նազարյանի դերակատարությունը կատարված հանցագործության մեջ,
2. հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը,
3. տուժողին պատճառված վնասի չափն ու դրա չհատուցված լինելը,
4. ամբաստանյալների կողմից իրենց առաջադրված մեղադրանքը չընդունելը և այդ պայմաններում դեռևս նրանց հարցաքննված չլինելը։ Այստեղ էլ հատկանշական է, ամբաստանյալներից Ռոման Նազարյանի և Արտակ Նազարյանի բարեկամական կապը և գործում առկա այն տվյալները, որոնցով հավաստվում է վերջինի կողմից Ռոման Նազարյանի վրա ներազդեցություն գործադրելու փաստերը,
5. գործում առկա տվյալները, համաձայն որոնց` Արտակ Նազարյանը, չհանդիսանալով ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ աշխատակից, իր մոտ ունեցել է նշված հանգամանքը հավաստող կեղծ վկայական, բացի այդ Արտակ Նազարյանի ավտոմեքենայի խուզարկությամբ հայտնաբերվել են կեղծ այլ փաստաթղթեր, օրինակ բանկի տեղեկանք և անշարժ գույքի սեփականության իրավունքի վկայական, որոնք վերջինն օգտագործել է իր հանցավոր նպատակներին հասնելու համար։
6. Արտակ Նազարյանի կողմից դատաքննության ընթացքում մյուս ամբաստանյալների, մասնավորապես Օֆելյա Դավթյանի նկատմամբ դրսևորած վարքագիծը, որը վկայում էր նրա ազդեցությունից Օֆելյա Դավթյանի կաշկանդված լինելու հանգամանքը, ինչն էլ պատճառներից մեկն էր, որ Օֆելյա Դավթյանը և վերջինի պաշտպանը, ինչպես նախորդ միջնորդության քննության ժամանակ, այնպես էլ այս դեպքում առարկեցին Արտակ Նազարյանի խափանման միջոցի փոփոխման դեմ։
7. Արտակ Նազարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասով վերագրվող արարքը նախատեսում է միայն ազատազրկման ձևով պատիժ /բացի այդ ուշադրության է արժանի այն հանգամանքը, որ այս ընթացքում պարզվել է նաև Արտակ Նազարյանի կողմից այլ անձից ևս, շուրջ 20.000 ԱՄՆ դոլարի չափով գումար խաբեությամբ հափշտակելու հանգամանք/։
Հետևաբար, վճարված գրավի գումարը չի կարող երաշխավորել Արտակ Նազարյանի փախուստի կանխումը նրան սպասվելիք պատժից։
Առաջին ատյանի դատարանի այն պատճառաբանությունը, թե Արտակ Նազարյանը, մոտ մեկ ամիս գտնվելով ազատության մեջ, դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, հերքվում է վերջինի կողմից Վերաքննիչ դատարանի դատական ակտի կատարմանը խոչընդոտելու փաստով, մասնավորապես դատական ակտի կատարումը հնարավոր է եղել իրականացնել միայն առաջին ատյանի դատարանում հերթական դատական նիստին Արտակ Նազարյանի ներկայանալով, քանի որ մինչ այդ վերջինը փաստացի թաքնվել է ոստիկանության աշխատակիցներից` այդ կերպ հաստատելով որ չի վերացել թաքնվելու վտանգը։ Ուստի Առաջին ատյանի դատարանը, անտեսելով նշված էական հանգամանքը, միևնույն ժամանակ առանց պատշաճ վարքագիծը վկայող ապացույցի առկայության, դրա մասին հետևություններ է կատարել որոշման մեջ։
Կրկին անգամ միևնույն փաստարկներով ներկայացված միջնորդությունը բավարարելով` Առաջին ատյանի դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հողվածի պահանջն առ այն, որ քրեական դատավարության նույն փուլում կամ քրեական վարույթն իրականացնող նույն մարմնին միջնորդության և պահանջի կրկին ներկայացում հնարավոր է, եթե դրանք հիմնավորելու համար բերվում են նոր փաստարկներ, կամ քրեական դատավարության ընթացքում հաստատվել է դրանց բավարարման անհրաժեշտությունը։
Ինչ վերաբերում է վիճարկվող որոշման հիմքում դրված այն պատճառաբանությանը, թե հաշվի առնելով ամբաստանյալ Ա.Նազարյանին տևական ժամանակ /շուրջ 2 տարի/ անազատության մեջ պահելու հանգամանքը, գումարի ողջամիտ չափ սահմանելու պարագայում ամբաստանյալ Ա. Նազարյանի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքն այլևս կգերակայի հանրային շահի նկատմամբ և Առաջին ատյանի դատարանում ամբաստանյալի պատշաճ վարքագիծը, վարույթն իրականացնող մարմին ներկայանալը և արդարադատությանը չխոչընդոտելը հնարավոր կլինի ապահովել կալանավորման այլընտրանքային տարատեսակ գրավի կիրառմամբ, ապա Առաջին ատյանի դատարանը նույն հիմնավորումը նշել էր 27.06.2018 թվականի որոշման մեջ, որն էլ Վերաքննիչ քրեական դատարանի օրինական ուժի մեջ մտծ դատական ակտով ճանաչվել էր անթույլատելի։
Հաշվի առնելով ներկայացված միջնորդության հիմնավորումերը, որոնք վերաբերում էին վերաքննիչ դատարանի կողմից իբրև թե ինչ-ինչ հանգամանքների անտեսման մասին, Առաջին ատյանի դատարանը, այն քննության առարկա դարձնելով և փաստորեն հիմք ընդունելով ներկայացված միջնորդությունը բավարարելու համար, ստանձնել է վերադաս, տվյալ դեպքում Վճռաբեկ դատարանի լիազորություն` դրանով թույլ տալով դատական սխալ։
Մեջբերելով Վճռաբեկ դատարանի և Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային որոշումներ` բողոքաբերները գտել են, որ սույն բողոքում մեջբերված իրավական նորմերի վերլուծության լույսի ներքո գնահատելով վերը նշված փաստական հանգամանքները, Արտակ Նազարյանին կալանքից գրավով ազատելը թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի որոշման մեջ շարադրված հետևությունները հիմնավոր չեն։
Գործում նման փաստական հանգամանքների առկայության պայմաններում, Ա.Նազարյանի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը չի գերակայում հանրային շահի նկատմամբ, անգամ եթե վերջինը գտնվում է անազատության մեջ շուրջ երկու տարի։ Ավելին, առկա է ռիսկ, որ վերջինն ազատ արձակվելու դեպքում կձեռնարկի այնպիսի քայլեր, որոնք կխոչընդոտեն արդարադատության իրականացմանը։
Այսպիսով, վերը նշված հանգամանքները պատշաճ գնահատման չենթարկելու հետևանքով Առաջին ատյանի դատարանը ճիշտ պատկերացում չի կազմել Արտակ Նազարյանի անձի մասին և սխալ հետնության է հանգել նրա հետագա վարքագծի վերաբերյալ ենթադրություն անելիս, որպիսի պայմաններում չի կայացրել գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում։
Ելնելով վերոգրյալից Վերաքննիչ դատարանին խնդրել են` դատական ստուգման ենթարկել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 18.10.2018 թվականի որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, դատական ստուգման արդյունքում որոշում կայացնել՝ անթույլատրելի ճանաչելով ամբաստանյալ Արտակ Նազարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը գրավով փոխարինելը:
Վերաքննիչ դատարանում դատախազ Գ. Սարգսյանը և տուժողի ներկայացուցիչ Լ. Մարտիրոսյանն ամբողջությամբ պնդեցին իրենց վերաքննիչ բողոքները` խնդրելով բավարարել այն:
Ամբաստանյալ Արտակ Նազարյանը և վերջինի պաշտպան Ա. Զաքարյանն առարկեցին վերաքննիչ բողոքների դեմ` խնդրելով մերժել դրանք:


4. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, ներկայացված նյութերի հիման վրա ստուգելով Առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի հոկտեմբերի 18-ի որոշման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը, վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, լսելով դատախազ Գ. Սարգսյանի և տուժողի ներկայացուցիչ Լ. Մարտիրոսյանի` վերաքննիչ բողոքների հիմնավորումները, ամբաստանյալ Արտակ Նազարյանի և նրա պաշտպան Ա. Զաքարյանի առարկությունները, հանգում է հետևության, որ վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը` թողնել օրինական ուժի մեջ։
Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նաև նշել, որ քննության առարկա չի դարձնում հիմնավոր կասկածի առկայությունը, քանի որ վերաքննիչ բողոքում անդրադարձ չի կատարվում վերոնշյալ հարցերին։ Վերաքննիչ դատարանը միևնույն ժամանակ հարկ է համարում ընդգծել, որ Վերաքննիչ դատարանի առջև բարձրացված հարցն է. <<Արդյո՞ք կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավի կիրառումն ի զորու է ապահովել ամբաստանյալի պատշաճ վարքագիծը և գործուն երաշխիք հանդիսանալ կալանավորման հիմքերի չեզոքացման համար։>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
«3. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝
1) առանձնապես խոշոր չափերով,
2) կազմակերպված խմբի կողմից`
(...)
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա:»
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն`
«Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (…)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով. (…)»:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին Եվրոպական կոնվենցիայի» 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «Սույն հոդվածի 1-ին կետի «գ» ենթակետի դրույթներին համապատասխան ձերբակալված կամ կալանավորված յուրաքանչյուր ոք անհապաղ տարվում է դատավորի կամ այլ պաշտոնատար անձի մոտ, որն օերնքով լիազորված է իրականցնելու դատական իշխանություն, և ունի ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրավունք կամ մինչև դատաքննությունն ազատ արձակվելու իրավունք: Ազատ արձակումը կարող է պայմանավորվել դատաքննության ներկայանալու երաշխիքներով»:
Նշվածից հետևում է, որ անձի կալանավորման հարցը լուծելիս իրավասու դատարանները լիազորված են (կարող են) քննարկել գրավի կիրառման հնարավորության հարցը, սակայն գրավի կիրառումը, ելնելով գործի կոնկրետ հանգամանքներից, բոլոր դեպքերում պարտադիր բնույթ կրել չի կարող:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Խափանման միջոցները հարկադրանքի միջոցներ են, որոնք կիրառվում են կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ` քրեական գործով վարույթի ընթացքում նրանց ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու և դատավճռի կատարումն ապահովելու նպատակով»:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն.
«Խափանման միջոցներն են`
1) կալանավորումը
2) գրավը....»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածով ամրագրված են խափանման միջոց կիրառելու հիմքերը, համաձայն որի.
«1. Դատարանը, դատախազը, քննիչը կամ հետաքննության մարմինը խափանման միջոց կարող են կիրառել միայն այն դեպքում, երբ քրեական գործով ձեռք բերված նյութերը բավարար հիմք են տալիս ենթադրելու, որ կասկածյալը կամ մեղադրյալը կարող է`
1) թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից.
2) խոչընդոտել մինչդատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանը` քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու, գործի համար նշանակություն ունեցող նյութերը թաքցնելու կամ կեղծելու, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կանչով առանց հարգելի պատճառների չներկայանալու կամ այլ ճանապարհով.
3) կատարել քրեական օրենքով չթույլատրված արարք.
4) խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և նշանակված պատիժը կրելուց.
5) խոչընդոտել դատարանի դատավճռի կատարմանը:
2. Կալանավորումը մեղադրյալի նկատմամբ կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ կա հիմնավոր կասկած, որ նա կատարել է այնպիսի հանցանք, որի համար նախատեսվող ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը մեկ տարուց ավելի է, և կան բավարար հիմքեր ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է կատարել սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված որևէ գործողություն:
3. Խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտության և կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ դրա տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս հաշվի են առնվում`
1) վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը.
2) կասկածյալի կամ մեղադրյալի անձը.
3) տարիքը և առողջական վիճակը.
4) սեռը.
5) զբաղմունքի տեսակը.
6) ընտանեկան դրությունը և խնամարկյալների առկայությունը.
7) գույքային դրությունը.
8) բնակության մշտական վայրի առկայությունը.
9) այլ էական հանգամանքներ:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Գրավը ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործության համար մեղադրվողին կալանքից ազատելու համար դրամի, արժեթղթերի, այլ արժեքների ձևով դատարանի դեպոզիտ մեկ կամ մի քանի անձանց կատարած ներդրումն է` քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի տրամադրության տակ մեղադրյալի գտնվելն ապահովելու նպատակով: Դատարանի թույլտվությամբ որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույքը (...)>>:
Այս կապակցությամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն Ասլան Ավետիսյանի վերաբերյալ գործով 2008թ. հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԱՎԴ/0022/06/08 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել, համաձայն որի` «Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջի վերաբերյալ արված իրավական մեկնաբանություններում չի արգելվում չնշված առանձին դեպքերում անձին երաշխիքով ազատ արձակելը ճանաչել անթույլատրելի. մասնավորապես, երբ առկա է անձի կողմից թաքնվելու կամ գործով ճշմարտությունը բացահայտելու ընթացքին միջամտելու վտանգ, կամ երբ դա անհրաժեշտ է հանցագործությունը կանխելու կամ հասարակական կարգի պահպանությունն իրականացնելու համար:
(...) Այդ առումով Եվրոպական կոնվենցիային չի հակասում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 2-րդ մասի այն դրույթը, որ դատարանը, համապատասխան շարժառիթները շարադրելով, իրավունք ունի մեղադրյալին կալանքից գրավով ազատելը առանձին դեպքերում ճանաչել անթույլատրելի: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 2-րդ մասում օրենսդիրն օգտագործել է «մասնավորապես» բառը, որն արտահայտում է կալանքով գրավից ազատելու կոնկրետ դրսևորումների հատուկ ամրագրման և ոչ թե կալանքով գրավից ազատելու իրավական հիմքերի սպառիչ թվարկման նշանակություն: Մեղադրյալի անձը հայտնի չլինելը, մշտական բնակության վայր չունենալը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու փորձը կալանքից գրավով ազատելու կոնկրետ դրսևորումներ են, որոնք թվարկված են ոչ սպառիչ: Ուստի Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ գրավի կիրառման անթույլատրելիության հարցը պետք է քննարկվի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի համատեքստում, որտեղ նշված են խափանման միջոց կիրառելու այլ հիմքեր, այդ թվում նաև մինչդատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանը խոչընդոտելու հիմքը»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԱՔԴ/0056/06/14 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահարտել այն մասին, որ մեղադրյալին կալանքից գրավով ազատելու հարցը քննարկելիս դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն այն հանգամանքին, թե մեղադրյալի նկատմամբ ինչ հիմքով է կալանավորումը կիրառվել որպես խափանման միջոց, և արդյոք տվյալ դեպքում գրավը` որպես կալանավորման այլընտրանք, կարող է գործուն երաշխիք հանդիսանալ տվյալ հիմքի չեզոքացման համար:
Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է.
«(…) Ներկայացված միջնորդության փաստարկների համատեքստում վերստին անդրադառնալով ամբաստանյալին կալանքի տակ պահելու հիմնավորվածության խնդրին և իրավաչափությանը` Դատարանն արձանագրում է, որ առկա են վերագրված արարքներում ամբաստանյալի առնչությունը հաստատող ապացույցները (վկայակոչված են մեղադրական եզրակացությունում, որոնց մի մասը Դատարանում հետազոտվել են):
(…) Դատարանը պաշտպանի հարուցած նոր միջնորդությունը քննարկելիս և լուծելիս հաշվի է առնում նաև հետևյալ հանգամանքները.
Սկզբնական գրավի կիրառումից հետո ամբաստանյալը շուրջ 1 ամիս գտնվել է ազատության մեջ և դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, այն է` դատավարության որևէ մասնակցի նկատմամբ անօրինական ներազդեցություն չի գործել, պատշաճ կարգով ներկայացել է հերթական դատական նիստին` նույնիսկ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշմամբ ի վնաս նրա կայացված որոշման առկայության պայմաններում, այսինքն` գիտակցելով, որ նիստի վերջում վերցվելու է արգելանքի:
-Սույն միջնորդությունը լուծելուն նախորդող պահին հարցաքննվել է նաև վերջին վկան, դրանով իսկ չեզոքացվել է ամբաստանյալի կողմից վկաների վրա ներազդելու նույնիսկ տեսական գործելու հնարավորությունը, ապա Դատարանի համոզմամբ, հաշվի առնելով նաև նրանց առաջադրված մեղադրանքների շուրջ վերջինների ընդգծված մերժողական դիրքորոշումը, Դատարանը փաստում է, որ գործնականում չնչին են նաև այդ անձանց վրա անօրինական ներազդեցություն գործելու և նաև այդ կերպ արդարադատությանը խոչընդոտելու ռիսկը:
Այսպիսով, Դատարանը, հաշվի առնելով որպես տուժող և վկա դատակոչված անձանց կցված լինելու փաստը, առաջադրված մեղադրանքի շուրջ ամբաստանյալների հայտնած դիրքորոշումները, ամբաստանյալի` մոտ մեկ ամիս ազատության մեջ գտնվելու, բայցև պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու փաստը, միաժամանակ ամբաստանյալ Ա. Նազարյանին տևական ժամանակ ողջամիտ չափ սահմանելու պարագայում ամբաստանյալ Ա. Նազարյանի ազատության և անձնական անռենմխելիության իրավունքն այլևս կգերակայի հանրային շահի նկատմամբ և Դատարանում ամբաստանյալի պատշաճ վարքագիծը` վարույթն իրականացնող մարմին ներկայանալը և արդարադատությանը չխոչընդոտելը հնարավոր կլինի ապահովել կալանավորման այլընտրանքային տարատեսակ գրավի կիրառմամբ (…)»:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, գրավի կիրառելիության հարցը քննարկելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի համատեքստում, հաշվի առնելով այն, որ ամբաստանյալ Արտակ Նազարյանը շուրջ 1 ամիս գտնվել է անազտության մեջ և դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, պատշաճ ներկայացել է հերթական դատական նիստին, հարցաքննվել է վերջին վկան, ինչով էլ չեզոքացվել է ամբաստանյալի կողմից վկաների վրա ներազդելու հնարավորությունը, եկել է այն եզրահանգման, որ գրավը, որպես կալանավորման այլընտրանք, կարող է գործուն երաշխիք հանդիսանալ վարույթն իրականացնող մարմնի տրամադրության տակ ամբաստանյալ Արտակ Նազարյանի գտնվելն ապահովելու համար, այն համաչափ է հասարակության ընդհանուր շահի և ամբաստանյալ Արտակ Նազարյանի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքի հավասարակշռման տեսանկյունից, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար նույնպես ընդունելի է:
Վերաքննիչ դատարանի վերոգրյալ եզրահանգումը պայմանավորված է մասնավորապես այն հանգամանքով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածով նախատեսված ամբաստանյալի հավանական գործողությունների մասին դատախազի և տուժողի ներկայացուցչի հետևությունները հիմնված չեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ ենթադրությունների վրա, ուստի դատախազի և տուժողի ներկայացուցչի հիմնավորումներն ամենևին բավարար չեն ամբաստանյալ Արտակ Նազարյանի ազատության կանխավարկածը հաղթահարելու և նրա նկատմամբ կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը չկիրառելու համար, իսկ նման պայմաններում ամբաստանյալ Արտակ Նազարյանի ազատությունից զրկելը <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի հիման վրա ձևավորված նախադեպային իրավունքի իմաստով կդիտվի կամայականություն: Վերաքննիչ դատարանը միաժամանակ հարկ է համարում նկատել, որ սույն գործով չեն ներկայացվել բավարար փաստական տվյալներ առ այն, որ խափանման մյուս միջոցները` տվյալ դեպքում գրավը, քրեական գործով վարույթի ընթացքում չի կարող ապահովել ամբաստանյալ Արտակ Նազարյանի պատշաճ վարքագիծը:
Այսպիսով` Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալը, գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի հոկտեմբերի 18-ի որոշումը` ամբաստանյալ Արտակ Նազարյանի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու մասին, պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ:
Այսպիսով, դատական ստուգման արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալ Արտակ Նազարյանին կալանքից գրավով ազատելու համար գրավի չափ սահմանելիս՝ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ չեն տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի, ինչպես նաև ՀՀ Սահմանադրության, ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության, «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատություների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումների պահանջների խախտումներ, ուստի դատախազի վերաքննիչ բողոքները բավարարելու և Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը բեկանելու օբյեկտիվ հիմքեր չկան:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ, 143-րդ, 288-289-րդ և 394-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ «Որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը գրավով փոխարինելու վերաբերյալ միջնորդությունը քննության առնելու մասին» 2018 թվականի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԿԴ/0170/01/18 որոշումը, թողնել օրինական ուժի մեջ` մերժելով ՀՀ գլխավոր դատախազության հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության նկատմամբ հսկողության վարչության ավագ դատախազ Գ. Սարգսյանի և տուժող <<Վ=Մ>> ՍՊԸ ներկայացուցիչներ Լուսինե Մարտրիրոսյանի և Մերի Գևորգյանի վերաքննիչ բողոքները:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու պահից 15-օրյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ