Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0167/01/17
Վիճակագրական տողի համար :
7.29
Պատասխանող
Լարիսա Համբարձումյան Լևոնի
Լարիսա Համբարձումյան
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Արշակ Վարդանյան
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Արշակ Վարդանյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2017-07-21 | 10:00 | 7 | Կայացել է |
Գործ ԵԿԴ/0167/01/17
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ` Դատարան)`
նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,
քարտուղարությամբ` Դարինա Բեգլարյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող` Արթուր Չախոյանի,
պաշտպաններ` Արման Առաքելյանի և
Վազգեն Թադևոսյանի,
նույն դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, արագացված դատական քննության կարգով քննեց և 2017թ. հուլիսի 21-ին ավարտեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Լարիսա Լևոնի Համբարձումյանի` (ծնված 1951թ. փետրվարի 19-ին« Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայուհի, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատապարտված, աշխատում է Երևանի «Սուրբ Թերեզայի» անվան բժշկական համալսարանում՝ որպես ռեկտոր, հաշվառված է Երևանի Վ.Շենգավիթ 10-րդ փողոցի 4-րդ նրբանցքի 23-րդ տանը, փաստացի բնակվում է Երևանի Բաղրամյան փողոցի 4-րդ նրբանցքի 12-րդ տանը, սույն գործով մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքի կատարում, որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրություն)։
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2016թ. դեկտեմբերի 29-ին ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության քննչական վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկա¬նիշ¬նե¬րով հարուցվել է թիվ 58218916 քրեական գործը։
2017թ. հունվարի 12-ին Լարիսա Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհե¬ռա¬նալու մասին ստորագրություն։
2017թ. հունվարի 13-ին Լարիսա Համբարձումյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2017թ. հունիսի 22-ին նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել Լարիսա Համբարձում¬յանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին, նրան վերջ¬նական մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2017թ. հունիսի 26-ին քրեական գործը Լարիսա Լևոնի Համբարձումյանի նկատ¬¬¬¬մամբ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով հաստատված մեղադրական եզրա¬կացությամբ ուղարկ¬վել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության դատա¬րան (փաստացի ստացվել է 2017թ. հունիսի 27-ին), 2017թ. հունիսի 27-ին ընդունվել է վա¬րույթ, ապա նշա¬նակվել դատական քննության։
Առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը.
Նախաքննական մարմինը գործով ամբաստանյալ Լարիսա Համբարձումյանին ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշ¬ներով մե¬ղադ¬րանք է առա¬ջադրել այն բանի համար, որ նա «հանդիսանալով առևտրային կազմակերպության՝ Երևան քաղա¬քում գործող «Սուրբ Թերեզայի անվան բժշկական համալսարան» ՍՊ ընկերության գործադիր մարմ¬նի ղեկավար« նույն համալսարանի ռեկտոր« իրականացնելով կարգադրիչ և այլ կառավարչական գործառույթներ և պարտավոր լինելով ապահովել պետական կրթական չափորոշիչների պահանջ¬նե¬րին համապատասխան ուսուցման որակ« իր կարգադրիչ լիազորությունները համալսարանի շահերին հակառակ օգտագործելով և պետության օրինական շահերին էական վնաս հասցնելով« ԲՈՒՀ-ի 2015 թվականի շրջանավարտներ Բելա Բաբայանին« Ազնիվ Շափաղաթյանին« Աստաշինա Եկատերինա¬յին« ինչպես նաև 2016 թվականի շրջանավարտներ Լուսինե Ոսկանյանին« Արսեն Բայանդուրյանին և Աբու Ամտիր Սմաիլին« առանց վերջիններիս հետ ուսման վերաբերյալ պայմանագրեր կազմելու« հրա¬հանգել է համալսարանի դեկաններ Մարիամ Բիշարյանին և Հասմիկ Շաբոյանին՝ նշված ուսանող¬ների կողմից դասընթացներին և ընթացիկ քննություններին բացակայությունները չնշել մատյաննե¬րում։ Այդ պայմաններում Լ.Համբարձումյանը թույլատրել է նշված ուսանողներին մասնակցել պետա¬կան ավարտական քննություններին և դրանք հանձնելուց հետո տրամադրել է պետական նմուշի ավարտական դիպլոմներ»։
Արագացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Լարիսա Համբարձումյանը միջնորդեց գործը քննել դատա¬կան քննության արագացված կարգով` հայտարարելով« որ վերը նշված միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր` նախա¬պես խորհրդակցելով իր պաշտպանների հետ« գիտակցում է արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու իրավական հետևանք¬ները։ Ամ¬բաստանյալը նաև հայտարարեց, որ առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է, համաձայն է դրա հետ, ավելին` առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում։
Քննության առնելով ամբաստանյալ Լարիսա Համբարձումյան վերոնշյալ միջնորդությունը հաշվի առնելով այն, որ մեղադրողը մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս գործն արագաց¬ված դա¬տաքննութ¬յան կար¬գով քննելու դեմ չէր առարկել և ըստ էության համաձայնել էր, նկատի ունե¬նալով, որ ամ¬բաս¬տանյալը չա¬փահաս է« մեղսունակ, արձանագրելով, որ առկա են ՀՀ քրեա¬կան դատավա¬րության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդված¬ներով նախա¬տեսված` գործն արա¬գացված դա¬տաքննութ¬յան կար¬գով քննելու հիմ¬քն ու բոլոր պայ¬ման¬ները` Դա¬տարանը, համապա¬տասխան որոշման կայաց¬¬մամբ, գործը քննեց արագացված դա¬տաքննութ¬յան կար¬գով։
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով Լարիսա Համբարձումյանին առա¬ջադրված մե¬ղադրանքը Դա¬տարանը հաստատված համարեց հետևյալ ապացույցներով` գործով ամ¬բաստանյալ Լ.Համբարձումյանի, վկաներ Հասմիկ Վանիկի Շաբոյանի, Մարիամ Հմայակի Բիշար¬յան, Լուսինե Վիկտորի Հովհաննիսյանի, Իրինա Վիկտորի Մելքումովայի, Ռազմիկ Ռուբենի Հովա¬կիմյանի, Վալերի Հովհաննեսի Առաքելյանի, Դիանա Իվանի Դավթյանի և Ռուզաննա Սեր¬յոժայի Հարությունյանի ցուցմունք¬ներով, որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաս¬տաթղթերի՝ մուտքի դրամարկղային օրդերների անդորրագրերի պատճեների, Ե.Աստաշինայի« Ա.Շափաղաթ¬յանի« Բ.Բաբայանի« Ա.Բայան¬դուրյանի« Ա.Սմաիլի և Լ.Ոսկանյանի անձնական գոր¬ծերում առկա« ուսա¬նողների կողմից չստո¬րագրված փաստաթղթերի, Ե.Աստաշինայի« Ա.Շափաղաթ¬յանի« Բ.Բաբա¬յանի« Ա.Բայանդուրյանի« Ա.Սմաիլի և Լ.Ոսկանյանի պետական և ընթացիկ քննություններին մաս¬նակցութ¬¬յան վերաբերյալ ամփոփաթերթերի և դասընթացներին հաճախելիութ¬յան վերաբերյալ ուսումնական պարապմունք¬նե¬րի մատյանների, Ե.Աստաշինայի« Ա.Շափաղաթյանի« Բ.Բաբայանի« Ա.Բայանդուրյանի« Ա.Սմաիլի և Լ.Ոսկանյանի ՀՀ պետական սահմանի հա¬տումների վերաբերյալ ՍԷԿՏ համակարգի քաղվածքների, ՀՀ կրթության և գիտության նախարա¬րությու¬նից ստացված թիվ 04/10/5037-17 առ 19.04.2017թ.-ի գրության և դրան կից տեղեկանքի առկա¬յությամբ, որպես ապա¬ցույց ճանաչված փաստաթղթերի զննության արձա¬նագրությամբ։
Նախաքննությամբ ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցները գնահատելիս` Դատարանը հան¬գում է այն հետևության« որ ամբաստանյալ Լարիսա Համբարձումյանին առաջադրված մեղադ¬րանքի հիմ¬քում դրված այդ ապա¬ցույցներն ըստ էության հա¬մա¬պա¬տաս¬խանում են ՀՀ քրեա¬կան դատավարության օրենսգրքով սահմանված թույլատրելիության և վերա¬բերե¬լիության« իսկ համակ¬¬ցությամբ գործի ճիշտ լուծման տեսանկյու¬նով` բավարա¬րութ¬յան չափա¬նիշներին։
Դատարանը հաստատված է համարում այն, որ ամբաստանյալ Լարիսա Համբարձումյանը նրան մեղ¬սագրվող արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով որակված է ճիշտ, վերջինս քրեական պատաս¬խա¬նատ¬վության ու պատժի ենթա¬կա է այդ հոդվածի համապատասխան մասով։
Ամբաստանյալ Լարիսա Համբարձումյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬նել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցա¬¬¬գոր¬¬ծությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն ար¬դարացի« համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հան¬գա¬մանք¬ներին« հան¬¬ցավորի անձնա¬¬վորությանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է« որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտան¬¬գա¬վո¬րության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խա¬նատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն` հան¬ցագործության համար նախա¬տեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապա¬հո¬վել պատժի նպատակ¬ները։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունեցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմ¬¬նա¬վո¬րումները« այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յուն¬ները« պարտադիր են դատարանի հա¬մար նույ¬¬¬նանման փաստական հանգամանք¬ներով գործի քննության ժամա¬նակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկ¬տեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով նախատեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղ¬¬մաց¬նող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դա¬տա¬րանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ« որոնք նույն հոդվածի առա¬ջին մասում նշված չեն։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Լարիսա Համբարձումյանի անձը բնութագրող տվյալներ է գնա¬հատում՝ նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ինֆորմացիոն կենտրոն 2016թ. դեկ¬տեմբերի 29-ին կատարված հարցման արդյունքների), ամուսնացած լինելը, իսկ որպես պատաս¬խա¬նատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղ¬մացնող հանգամանքներ` լիովին մեղավոր ճանաչելն ու անկեղ¬ծորեն զղջալը, տարիքը և սեռը (համաձայն AM սերիայի 0356758 համարի անձնագրի՝ Լարիսա Համբար¬ձումյանը ծնվել է 1951թ. փետրվարի 19-ին)։
Դատարանն ամբաստանյալ Լարիսա Համբարձումյանի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծանրաց¬նող հանգամանքներ չարձանագրեց։
Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հան¬գամանքները, ամբաս¬տան¬յալ Լարիսա Համբարձումյանի անձը բնու¬թագրող տվյալները հաս¬տատված են գործով ձեռք բեր¬ված և դա¬տաքննութ¬յամբ հետա¬զոտված, թույլատ¬րե¬¬լիութ¬յան ու վերաբերելիության չափանիշներին համա¬պա¬¬տաս¬խանող ապա¬ցույց¬¬ներով, ող¬ջամտո¬րեն նվազեցնում են նրա անձի հանրային վտան¬գավո¬րության աստիճանը։
Ամբաստանյալ Լ.Համբարձումյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցին անդրադառ¬նա¬լիս` Դատա¬րանը փաստում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Անձն ազատվում է քրեա¬կան պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները. 1) երկու տարի` ոչ մեծ ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից(...)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի առավել խիստ պատժատեսակն ազատազրկումն է, որը սահմանված է առավելագույնը 2 (երկու) տարի ժամ¬կե¬տով, այսինքն` տվյալ հոդվածով նախատեսված արարքը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն, դիտավորությամբ կատարված ոչ մեծ ծանրության հանցագոր¬ծություն է։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` վաղեմության ժամկետը հաշ¬վարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդ¬հատ¬վում է, եթե մինչև նշված ժամկետի անցնելն անձը կատարում է միջին ծանրության, ծանր և առանձ¬նապես ծանր նոր հանցանք։ Այդ դեպքում վաղեմության ժամկետի հաշվարկը սկսվում է նոր հան¬ցանքն ավարտված համարելու պահից։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համա¬ձայն` վաղեմության ժամկետի ընթացքը կասեցվում է, եթե անձը խուսափում է քննութ¬յունից և դա¬տից։ Այդ դեպքում վաղեմության ընթացքը վերսկսվում է անձին ձերբակալելու կամ մեղա¬յականով ներկայանալու պահից։
ՀՀ ոստիկա¬նության ինֆորմացիոն կենտրոն 2016թ. դեկ¬տեմբերի 29-ին կատարված հարցման արդյունքներով պարզվել է, որ գործով ամբաստանյալ Լ.Համբարձումյանը նախկինում դատա¬պարտ¬ված չէ, հետախուզման մեջ չի գտնվել և ինֆորմացիոն կենտրոն հարցում կատարելու օրվա դրությամբ քրեական օրենքով նախատեսված որևէ նոր արարք նրան չի վերագրվում։
Ըստ ամբաստան¬յալ Լ.Համբարձումյանին որպես մեղադրյալ ներգրավ¬վելու որոշման և մեղադ¬րա¬¬կան եզրակացության` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով որակված և նրան վերագրված շարունակական հանցագործության կազմում ընդգրկված վերջին գործողությունն ա¬վարտ¬վել է 2016 թվականին, ընդ որում՝ ամբաստանյալին վերագրված այդ հանցավոր գործողություն¬ներն ավարտ¬վել են ԲՈՒՀ-ի 2015 թվականի «շրջանավարտներ» Բելա Բաբայանին« Ազնիվ Շափաղաթյա¬նին« Աստաշինա Եկա¬տերինա¬յին« ինչպես նաև 2016 թվականի «շրջանավարտներ» Լուսինե Ոսկան¬յանին« Արսեն Բայան¬դուրյանին և Աբու Ամտիր Սմաիլին պե¬տական նմուշի ավար¬տական դիպլոմներ տրամադրելու փաստով։
Դատարանը փաստում է, որ ԲՈՒՀ-ի 2016 թվականի «շրջանավարտներ» Լուսինե Ոսկան¬յանին« Արսեն Բայան¬դուրյանին և Աբու Ամտիր Սմաիլին պե¬տական նմուշի ավար¬տական դիպլոմներ տրամադրելու դրվագներով ամբաստանյալ Լ.Համբարձումյանին քրեական պատասխա¬նատ¬վութ¬յան ենթարկելու վաղեմության ժամկետները չեն անցել, քանի որ դրանք լրանում են ոչ շուտ, քան 2018թ. հունվարի 1-ին։ Ինչ վերաբերում է ԲՈՒՀ-ի 2015թ. «շրջանավարտներ» Բելա Բաբայանին« Ազնիվ Շափաղաթյանին« Աստա¬շինա Եկա¬տե¬րինա¬յին« ապա այդ դրվագներով ամբաստանյալ Լ.Համ¬բար¬ձումյանին քրեական պատասխա¬նատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետները սույն դա¬տական ակտի կայացման պահին անցել են, քանի որ միասնական դիտավորության մեջ ընդգրկված ոչ մեծ ծանրության նոր (2016 թվականի «շրջանավարտներ» Լուսինե Ոսկանյանի« Արսեն Բայան¬դուրյանի և Աբու Ամտիր Սմաիլի դրվագներով) հանցանքների կատարմամբ վաղե¬մության ժամ¬կետների ընթացքը չի ընդհատվել։
Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ գործով ամբաստանյալ Լ.Համբարձումյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով քաղաքա¬ցիներ Բելա Բաբայանի, Ազնիվ Շափաղաթյանի և Եկատիրինա Աստաշինայի դրվագներով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղե¬մութ¬յան ժամկետները լրացել են վերագրված այդ գործողությունները ավարտված համարելու օրվանից 2 տարի անց, այն է՝ ըստ մեղադրանքի որոշման և մեղադրական եզրակացության՝ 2017թ. հունվարի 1-ին (ժամկետի վերաբերյալ անորոշությունը հօգուտ ամբաստանյալի մեկնաբանելու ուժով) կամ ոչ ուշ, քան 2017թ. հունիսի 2-ին, այսինքն՝ 2015թվականի «շրջանավարտներ» Բելա Բաբայանին, Ազնիվ Շափաղաթ¬յանին և Եկատիրինա Աստաշինային պետական նմուշի ավարտա¬կան դիպլոմներ տրամադրել օրը, այդ ժամկետների հոսքը չի կասեց¬վել կամ ընդհատվել։
Տվյալ պարագայում, ամբաստանյալ Լ.Համբարձումյանի մեղավո¬րությունը հաստատված հա¬մարելով, Դատարանը նրան ազատում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով այդ դրվագներով նախատեսված քրեական պատասխա¬նատվությունից` քրեական պատասխանատ¬վության ենթարկելու վաղեմության ժամկետներն անց¬նելու պատճառաբանությամբ։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ Լա¬րիսա Համբարձումյանի նկատ¬¬մամբ քաղա¬քա¬ցիներ Լուսինե Ոսկանյանի, Արսեն Բայանդուր¬յանի և Աբու Ամտիր Սմաիլի դրվագներով պատժի նշանակման խնդրին` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված է այլընտ¬րան¬քային պատժա¬տե¬սակ¬ներ` տու¬գանքի, կալանքի կամ որոշակի ժամկետով ազատազրկման ձևով, հետևաբար` սույն գործով քննարկ¬ման ենթակա են՝ պատժատեսակի ընտրության, նշանակվող պատժի չափի, տվյալ հոդ¬վածով նա¬խա¬տես¬ված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի կիրառում), ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու պարագա¬յում` այն կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդ¬վածի կի¬րա¬ռում) հարցերը։
Դատարանը, հաշվի առ¬նե¬լով ամբաստանյալ Լարիսա Համբարձումյանի կատարած արարքի բնույ¬թն ու վտանգավորության աստի¬ճանը (ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցագործություն է), անձը դրականորեն բնութագրող տվյալները՝ նախկինում դատա¬պարտ¬ված չլինելը, տարիքը և սեռը, պատա¬ս¬խա¬նատ¬վությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքը՝ իրեն լիովին մեղավոր ճանա¬չելը, պատաս¬խանատ¬վութ¬յունն ու պա¬տիժը ծան¬րաց¬նող հանգա¬մանք¬ների բացա¬կա¬յութ¬յունը, ինչ¬պես նաև ղեկա¬վարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պա¬հանջով, հան¬գում է համոզ¬ման, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատես¬ված հիմնական պատժատեսակ¬ներից ամբաս¬տանյալ Լարիսա Համբարձումյանի նկատ¬մամբ կարող է նշանակվել նաև նվազ խիստ պատ¬ժա¬տեսակը` տուգանքը։ Դատարանը փաստում է, որ պատժի նպատակներն ապահովելու տես¬անկյունով այդ պատժի նշանակումը լիովին արդարացի, անհրաժեշտ և բավա¬րար է նրան ուղղելու, հնարավոր հանցա¬գործությունները կանխելու և սոցիալական արդարությունը վերականգնելու հա¬մար։
Դատարանը փաստում է, որ սույն դատավճիռը կայացնելու պահին ամբաստանյալ Լարիսա Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը փոփոխելու կամ վե¬րացնելու հիմքերը բացակայում են, այն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույցների, դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով« որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Լարիսա Համբարձումյանի դեմ քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, նրա գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, բավարարվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-8-րդ կետերով թվարկված դատական ծախսերը« ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն, ամբաստանյալ Լարիսա Համբարձումյանից բռնագանձման ենթակա չեն։
Գնահատելով և ամփոփելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 367-րդ, 369-373-րդ, ինչպես նաև 375.1-375.4-րդ հոդվածներով, Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց՝
Լարիսա Լևոնի Համբարձումյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով (բոլոր դրվագներով) նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, քաղաքացիներ Լուսինե Ոսկանյանի, Արսեն Բայանդուրյանի և Աբու Ամտիր Սմաիլի դրվագներով նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի՝ 300.000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Լարիսա Համբարձումյանին ազատել քաղաքացիներ Բելա Բաբայանի, Ազնիվ Շափաղաթյանի և Եկատիրինա Աստաշինայի դրվագներով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետներն անցնելու պատճառաբանությամբ։
Լարիսա Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրի¬նական ուժի մեջ մտնելը։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված` գործն արագացված դատաքննության կարգով քննելու հիմքով։
Դատավճիռը ստացման օրվանից մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` բացառությամբ գործի փաստական հանգամանքների վերաբերյալ Դատարանի հետևությունների։
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ` Դատարան)`
նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,
քարտուղարությամբ` Դարինա Բեգլարյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող` Արթուր Չախոյանի,
պաշտպաններ` Արման Առաքելյանի և
Վազգեն Թադևոսյանի,
նույն դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, արագացված դատական քննության կարգով քննեց և 2017թ. հուլիսի 21-ին ավարտեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Լարիսա Լևոնի Համբարձումյանի` (ծնված 1951թ. փետրվարի 19-ին« Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայուհի, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատապարտված, աշխատում է Երևանի «Սուրբ Թերեզայի» անվան բժշկական համալսարանում՝ որպես ռեկտոր, հաշվառված է Երևանի Վ.Շենգավիթ 10-րդ փողոցի 4-րդ նրբանցքի 23-րդ տանը, փաստացի բնակվում է Երևանի Բաղրամյան փողոցի 4-րդ նրբանցքի 12-րդ տանը, սույն գործով մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքի կատարում, որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրություն)։
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2016թ. դեկտեմբերի 29-ին ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության քննչական վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկա¬նիշ¬նե¬րով հարուցվել է թիվ 58218916 քրեական գործը։
2017թ. հունվարի 12-ին Լարիսա Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհե¬ռա¬նալու մասին ստորագրություն։
2017թ. հունվարի 13-ին Լարիսա Համբարձումյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2017թ. հունիսի 22-ին նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել Լարիսա Համբարձում¬յանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին, նրան վերջ¬նական մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2017թ. հունիսի 26-ին քրեական գործը Լարիսա Լևոնի Համբարձումյանի նկատ¬¬¬¬մամբ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով հաստատված մեղադրական եզրա¬կացությամբ ուղարկ¬վել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության դատա¬րան (փաստացի ստացվել է 2017թ. հունիսի 27-ին), 2017թ. հունիսի 27-ին ընդունվել է վա¬րույթ, ապա նշա¬նակվել դատական քննության։
Առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը.
Նախաքննական մարմինը գործով ամբաստանյալ Լարիսա Համբարձումյանին ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշ¬ներով մե¬ղադ¬րանք է առա¬ջադրել այն բանի համար, որ նա «հանդիսանալով առևտրային կազմակերպության՝ Երևան քաղա¬քում գործող «Սուրբ Թերեզայի անվան բժշկական համալսարան» ՍՊ ընկերության գործադիր մարմ¬նի ղեկավար« նույն համալսարանի ռեկտոր« իրականացնելով կարգադրիչ և այլ կառավարչական գործառույթներ և պարտավոր լինելով ապահովել պետական կրթական չափորոշիչների պահանջ¬նե¬րին համապատասխան ուսուցման որակ« իր կարգադրիչ լիազորությունները համալսարանի շահերին հակառակ օգտագործելով և պետության օրինական շահերին էական վնաս հասցնելով« ԲՈՒՀ-ի 2015 թվականի շրջանավարտներ Բելա Բաբայանին« Ազնիվ Շափաղաթյանին« Աստաշինա Եկատերինա¬յին« ինչպես նաև 2016 թվականի շրջանավարտներ Լուսինե Ոսկանյանին« Արսեն Բայանդուրյանին և Աբու Ամտիր Սմաիլին« առանց վերջիններիս հետ ուսման վերաբերյալ պայմանագրեր կազմելու« հրա¬հանգել է համալսարանի դեկաններ Մարիամ Բիշարյանին և Հասմիկ Շաբոյանին՝ նշված ուսանող¬ների կողմից դասընթացներին և ընթացիկ քննություններին բացակայությունները չնշել մատյաննե¬րում։ Այդ պայմաններում Լ.Համբարձումյանը թույլատրել է նշված ուսանողներին մասնակցել պետա¬կան ավարտական քննություններին և դրանք հանձնելուց հետո տրամադրել է պետական նմուշի ավարտական դիպլոմներ»։
Արագացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Լարիսա Համբարձումյանը միջնորդեց գործը քննել դատա¬կան քննության արագացված կարգով` հայտարարելով« որ վերը նշված միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր` նախա¬պես խորհրդակցելով իր պաշտպանների հետ« գիտակցում է արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու իրավական հետևանք¬ները։ Ամ¬բաստանյալը նաև հայտարարեց, որ առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է, համաձայն է դրա հետ, ավելին` առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում։
Քննության առնելով ամբաստանյալ Լարիսա Համբարձումյան վերոնշյալ միջնորդությունը հաշվի առնելով այն, որ մեղադրողը մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս գործն արագաց¬ված դա¬տաքննութ¬յան կար¬գով քննելու դեմ չէր առարկել և ըստ էության համաձայնել էր, նկատի ունե¬նալով, որ ամ¬բաս¬տանյալը չա¬փահաս է« մեղսունակ, արձանագրելով, որ առկա են ՀՀ քրեա¬կան դատավա¬րության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդված¬ներով նախա¬տեսված` գործն արա¬գացված դա¬տաքննութ¬յան կար¬գով քննելու հիմ¬քն ու բոլոր պայ¬ման¬ները` Դա¬տարանը, համապա¬տասխան որոշման կայաց¬¬մամբ, գործը քննեց արագացված դա¬տաքննութ¬յան կար¬գով։
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով Լարիսա Համբարձումյանին առա¬ջադրված մե¬ղադրանքը Դա¬տարանը հաստատված համարեց հետևյալ ապացույցներով` գործով ամ¬բաստանյալ Լ.Համբարձումյանի, վկաներ Հասմիկ Վանիկի Շաբոյանի, Մարիամ Հմայակի Բիշար¬յան, Լուսինե Վիկտորի Հովհաննիսյանի, Իրինա Վիկտորի Մելքումովայի, Ռազմիկ Ռուբենի Հովա¬կիմյանի, Վալերի Հովհաննեսի Առաքելյանի, Դիանա Իվանի Դավթյանի և Ռուզաննա Սեր¬յոժայի Հարությունյանի ցուցմունք¬ներով, որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաս¬տաթղթերի՝ մուտքի դրամարկղային օրդերների անդորրագրերի պատճեների, Ե.Աստաշինայի« Ա.Շափաղաթ¬յանի« Բ.Բաբայանի« Ա.Բայան¬դուրյանի« Ա.Սմաիլի և Լ.Ոսկանյանի անձնական գոր¬ծերում առկա« ուսա¬նողների կողմից չստո¬րագրված փաստաթղթերի, Ե.Աստաշինայի« Ա.Շափաղաթ¬յանի« Բ.Բաբա¬յանի« Ա.Բայանդուրյանի« Ա.Սմաիլի և Լ.Ոսկանյանի պետական և ընթացիկ քննություններին մաս¬նակցութ¬¬յան վերաբերյալ ամփոփաթերթերի և դասընթացներին հաճախելիութ¬յան վերաբերյալ ուսումնական պարապմունք¬նե¬րի մատյանների, Ե.Աստաշինայի« Ա.Շափաղաթյանի« Բ.Բաբայանի« Ա.Բայանդուրյանի« Ա.Սմաիլի և Լ.Ոսկանյանի ՀՀ պետական սահմանի հա¬տումների վերաբերյալ ՍԷԿՏ համակարգի քաղվածքների, ՀՀ կրթության և գիտության նախարա¬րությու¬նից ստացված թիվ 04/10/5037-17 առ 19.04.2017թ.-ի գրության և դրան կից տեղեկանքի առկա¬յությամբ, որպես ապա¬ցույց ճանաչված փաստաթղթերի զննության արձա¬նագրությամբ։
Նախաքննությամբ ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցները գնահատելիս` Դատարանը հան¬գում է այն հետևության« որ ամբաստանյալ Լարիսա Համբարձումյանին առաջադրված մեղադ¬րանքի հիմ¬քում դրված այդ ապա¬ցույցներն ըստ էության հա¬մա¬պա¬տաս¬խանում են ՀՀ քրեա¬կան դատավարության օրենսգրքով սահմանված թույլատրելիության և վերա¬բերե¬լիության« իսկ համակ¬¬ցությամբ գործի ճիշտ լուծման տեսանկյու¬նով` բավարա¬րութ¬յան չափա¬նիշներին։
Դատարանը հաստատված է համարում այն, որ ամբաստանյալ Լարիսա Համբարձումյանը նրան մեղ¬սագրվող արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով որակված է ճիշտ, վերջինս քրեական պատաս¬խա¬նատ¬վության ու պատժի ենթա¬կա է այդ հոդվածի համապատասխան մասով։
Ամբաստանյալ Լարիսա Համբարձումյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬նել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցա¬¬¬գոր¬¬ծությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն ար¬դարացի« համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հան¬գա¬մանք¬ներին« հան¬¬ցավորի անձնա¬¬վորությանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է« որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտան¬¬գա¬վո¬րության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խա¬նատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն` հան¬ցագործության համար նախա¬տեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապա¬հո¬վել պատժի նպատակ¬ները։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունեցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմ¬¬նա¬վո¬րումները« այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յուն¬ները« պարտադիր են դատարանի հա¬մար նույ¬¬¬նանման փաստական հանգամանք¬ներով գործի քննության ժամա¬նակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկ¬տեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով նախատեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղ¬¬մաց¬նող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դա¬տա¬րանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ« որոնք նույն հոդվածի առա¬ջին մասում նշված չեն։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Լարիսա Համբարձումյանի անձը բնութագրող տվյալներ է գնա¬հատում՝ նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ինֆորմացիոն կենտրոն 2016թ. դեկ¬տեմբերի 29-ին կատարված հարցման արդյունքների), ամուսնացած լինելը, իսկ որպես պատաս¬խա¬նատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղ¬մացնող հանգամանքներ` լիովին մեղավոր ճանաչելն ու անկեղ¬ծորեն զղջալը, տարիքը և սեռը (համաձայն AM սերիայի 0356758 համարի անձնագրի՝ Լարիսա Համբար¬ձումյանը ծնվել է 1951թ. փետրվարի 19-ին)։
Դատարանն ամբաստանյալ Լարիսա Համբարձումյանի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծանրաց¬նող հանգամանքներ չարձանագրեց։
Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հան¬գամանքները, ամբաս¬տան¬յալ Լարիսա Համբարձումյանի անձը բնու¬թագրող տվյալները հաս¬տատված են գործով ձեռք բեր¬ված և դա¬տաքննութ¬յամբ հետա¬զոտված, թույլատ¬րե¬¬լիութ¬յան ու վերաբերելիության չափանիշներին համա¬պա¬¬տաս¬խանող ապա¬ցույց¬¬ներով, ող¬ջամտո¬րեն նվազեցնում են նրա անձի հանրային վտան¬գավո¬րության աստիճանը։
Ամբաստանյալ Լ.Համբարձումյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցին անդրադառ¬նա¬լիս` Դատա¬րանը փաստում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Անձն ազատվում է քրեա¬կան պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները. 1) երկու տարի` ոչ մեծ ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից(...)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի առավել խիստ պատժատեսակն ազատազրկումն է, որը սահմանված է առավելագույնը 2 (երկու) տարի ժամ¬կե¬տով, այսինքն` տվյալ հոդվածով նախատեսված արարքը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն, դիտավորությամբ կատարված ոչ մեծ ծանրության հանցագոր¬ծություն է։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` վաղեմության ժամկետը հաշ¬վարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդ¬հատ¬վում է, եթե մինչև նշված ժամկետի անցնելն անձը կատարում է միջին ծանրության, ծանր և առանձ¬նապես ծանր նոր հանցանք։ Այդ դեպքում վաղեմության ժամկետի հաշվարկը սկսվում է նոր հան¬ցանքն ավարտված համարելու պահից։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համա¬ձայն` վաղեմության ժամկետի ընթացքը կասեցվում է, եթե անձը խուսափում է քննութ¬յունից և դա¬տից։ Այդ դեպքում վաղեմության ընթացքը վերսկսվում է անձին ձերբակալելու կամ մեղա¬յականով ներկայանալու պահից։
ՀՀ ոստիկա¬նության ինֆորմացիոն կենտրոն 2016թ. դեկ¬տեմբերի 29-ին կատարված հարցման արդյունքներով պարզվել է, որ գործով ամբաստանյալ Լ.Համբարձումյանը նախկինում դատա¬պարտ¬ված չէ, հետախուզման մեջ չի գտնվել և ինֆորմացիոն կենտրոն հարցում կատարելու օրվա դրությամբ քրեական օրենքով նախատեսված որևէ նոր արարք նրան չի վերագրվում։
Ըստ ամբաստան¬յալ Լ.Համբարձումյանին որպես մեղադրյալ ներգրավ¬վելու որոշման և մեղադ¬րա¬¬կան եզրակացության` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով որակված և նրան վերագրված շարունակական հանցագործության կազմում ընդգրկված վերջին գործողությունն ա¬վարտ¬վել է 2016 թվականին, ընդ որում՝ ամբաստանյալին վերագրված այդ հանցավոր գործողություն¬ներն ավարտ¬վել են ԲՈՒՀ-ի 2015 թվականի «շրջանավարտներ» Բելա Բաբայանին« Ազնիվ Շափաղաթյա¬նին« Աստաշինա Եկա¬տերինա¬յին« ինչպես նաև 2016 թվականի «շրջանավարտներ» Լուսինե Ոսկան¬յանին« Արսեն Բայան¬դուրյանին և Աբու Ամտիր Սմաիլին պե¬տական նմուշի ավար¬տական դիպլոմներ տրամադրելու փաստով։
Դատարանը փաստում է, որ ԲՈՒՀ-ի 2016 թվականի «շրջանավարտներ» Լուսինե Ոսկան¬յանին« Արսեն Բայան¬դուրյանին և Աբու Ամտիր Սմաիլին պե¬տական նմուշի ավար¬տական դիպլոմներ տրամադրելու դրվագներով ամբաստանյալ Լ.Համբարձումյանին քրեական պատասխա¬նատ¬վութ¬յան ենթարկելու վաղեմության ժամկետները չեն անցել, քանի որ դրանք լրանում են ոչ շուտ, քան 2018թ. հունվարի 1-ին։ Ինչ վերաբերում է ԲՈՒՀ-ի 2015թ. «շրջանավարտներ» Բելա Բաբայանին« Ազնիվ Շափաղաթյանին« Աստա¬շինա Եկա¬տե¬րինա¬յին« ապա այդ դրվագներով ամբաստանյալ Լ.Համ¬բար¬ձումյանին քրեական պատասխա¬նատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետները սույն դա¬տական ակտի կայացման պահին անցել են, քանի որ միասնական դիտավորության մեջ ընդգրկված ոչ մեծ ծանրության նոր (2016 թվականի «շրջանավարտներ» Լուսինե Ոսկանյանի« Արսեն Բայան¬դուրյանի և Աբու Ամտիր Սմաիլի դրվագներով) հանցանքների կատարմամբ վաղե¬մության ժամ¬կետների ընթացքը չի ընդհատվել։
Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ գործով ամբաստանյալ Լ.Համբարձումյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով քաղաքա¬ցիներ Բելա Բաբայանի, Ազնիվ Շափաղաթյանի և Եկատիրինա Աստաշինայի դրվագներով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղե¬մութ¬յան ժամկետները լրացել են վերագրված այդ գործողությունները ավարտված համարելու օրվանից 2 տարի անց, այն է՝ ըստ մեղադրանքի որոշման և մեղադրական եզրակացության՝ 2017թ. հունվարի 1-ին (ժամկետի վերաբերյալ անորոշությունը հօգուտ ամբաստանյալի մեկնաբանելու ուժով) կամ ոչ ուշ, քան 2017թ. հունիսի 2-ին, այսինքն՝ 2015թվականի «շրջանավարտներ» Բելա Բաբայանին, Ազնիվ Շափաղաթ¬յանին և Եկատիրինա Աստաշինային պետական նմուշի ավարտա¬կան դիպլոմներ տրամադրել օրը, այդ ժամկետների հոսքը չի կասեց¬վել կամ ընդհատվել։
Տվյալ պարագայում, ամբաստանյալ Լ.Համբարձումյանի մեղավո¬րությունը հաստատված հա¬մարելով, Դատարանը նրան ազատում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով այդ դրվագներով նախատեսված քրեական պատասխա¬նատվությունից` քրեական պատասխանատ¬վության ենթարկելու վաղեմության ժամկետներն անց¬նելու պատճառաբանությամբ։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ Լա¬րիսա Համբարձումյանի նկատ¬¬մամբ քաղա¬քա¬ցիներ Լուսինե Ոսկանյանի, Արսեն Բայանդուր¬յանի և Աբու Ամտիր Սմաիլի դրվագներով պատժի նշանակման խնդրին` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված է այլընտ¬րան¬քային պատժա¬տե¬սակ¬ներ` տու¬գանքի, կալանքի կամ որոշակի ժամկետով ազատազրկման ձևով, հետևաբար` սույն գործով քննարկ¬ման ենթակա են՝ պատժատեսակի ընտրության, նշանակվող պատժի չափի, տվյալ հոդ¬վածով նա¬խա¬տես¬ված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի կիրառում), ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու պարագա¬յում` այն կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդ¬վածի կի¬րա¬ռում) հարցերը։
Դատարանը, հաշվի առ¬նե¬լով ամբաստանյալ Լարիսա Համբարձումյանի կատարած արարքի բնույ¬թն ու վտանգավորության աստի¬ճանը (ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցագործություն է), անձը դրականորեն բնութագրող տվյալները՝ նախկինում դատա¬պարտ¬ված չլինելը, տարիքը և սեռը, պատա¬ս¬խա¬նատ¬վությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքը՝ իրեն լիովին մեղավոր ճանա¬չելը, պատաս¬խանատ¬վութ¬յունն ու պա¬տիժը ծան¬րաց¬նող հանգա¬մանք¬ների բացա¬կա¬յութ¬յունը, ինչ¬պես նաև ղեկա¬վարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պա¬հանջով, հան¬գում է համոզ¬ման, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատես¬ված հիմնական պատժատեսակ¬ներից ամբաս¬տանյալ Լարիսա Համբարձումյանի նկատ¬մամբ կարող է նշանակվել նաև նվազ խիստ պատ¬ժա¬տեսակը` տուգանքը։ Դատարանը փաստում է, որ պատժի նպատակներն ապահովելու տես¬անկյունով այդ պատժի նշանակումը լիովին արդարացի, անհրաժեշտ և բավա¬րար է նրան ուղղելու, հնարավոր հանցա¬գործությունները կանխելու և սոցիալական արդարությունը վերականգնելու հա¬մար։
Դատարանը փաստում է, որ սույն դատավճիռը կայացնելու պահին ամբաստանյալ Լարիսա Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը փոփոխելու կամ վե¬րացնելու հիմքերը բացակայում են, այն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույցների, դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով« որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Լարիսա Համբարձումյանի դեմ քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, նրա գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, բավարարվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-8-րդ կետերով թվարկված դատական ծախսերը« ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն, ամբաստանյալ Լարիսա Համբարձումյանից բռնագանձման ենթակա չեն։
Գնահատելով և ամփոփելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 367-րդ, 369-373-րդ, ինչպես նաև 375.1-375.4-րդ հոդվածներով, Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց՝
Լարիսա Լևոնի Համբարձումյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով (բոլոր դրվագներով) նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, քաղաքացիներ Լուսինե Ոսկանյանի, Արսեն Բայանդուրյանի և Աբու Ամտիր Սմաիլի դրվագներով նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի՝ 300.000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Լարիսա Համբարձումյանին ազատել քաղաքացիներ Բելա Բաբայանի, Ազնիվ Շափաղաթյանի և Եկատիրինա Աստաշինայի դրվագներով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետներն անցնելու պատճառաբանությամբ։
Լարիսա Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրի¬նական ուժի մեջ մտնելը։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված` գործն արագացված դատաքննության կարգով քննելու հիմքով։
Դատավճիռը ստացման օրվանից մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` բացառությամբ գործի փաստական հանգամանքների վերաբերյալ Դատարանի հետևությունների։
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0167/01/17
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 26-06-2017 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | ՀՀ Գլխավոր դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 58218916 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Լարիսա Համբարձումյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով առևտրային հազմակերպության` Երևան քաղաքում գործող <<Սուրբ Թերեզայի անվան բժշկական համալսարան>> ՍՊԸ գործադիր մարմնի ղեկավար, նույն համալսարանիռեկտոր,իրականացնելով կարգադրիչ և այլ կառավարչական գործառույթներև պարտավոր լինելով ապահովել պետական կրթական չափորոշիչների պահանջներին համապատասխան ուսուցման որակ, իր կարգադրիչ լիազորությունները համալսարանի շահերին հակառակ օգտագործելով և պետության օրինական շահերին էական վնաս հասցնելով, ԲՈՒՀ-ի 2015թ. շրջանավարտներ Բելա Բաբայանին և մյուսներին, ինչպես նաև 2016թ. շրջանավարտներ Լուսինե Ոսկանյանին և մյուսներին, առանց վերջիններիս հետ ուսման վերաբերյալ պայմանագրեր կազմելու, հրահանգել է համալսարանի դեկաններ Մարիամ Բիշարյանին և Հասմիկ Շաբոյանին` նշված ուսանողների կողմից դասընթացներին և ընթացիկ քննություններին բացակայությունները չնշել մատյաններում: Այդ պայմաններում Լ. Համբարձումյանը թույլատերլ է նշված ուսանողներին մասնակցել պետական ավարտական քննություններին և դրանք հանձնելուց հետո` տրամադրել է պետական նմուշի ավարտական դիպլոմներ: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Լարիսա |
| Ազգանուն | Համբարձումյան |
| Հայրանուն | Լևոնի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 7.29 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 26-06-2017 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 27-06-2017 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 28-06-2017 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 28-06-2017 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 21-07-2017 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Չախոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արման |
| Ազգանուն | Առաքելյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վազգեն |
| Ազգանուն | Թադևոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 21-07-2017 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Լարիսա |
| Ազգանուն | Համբարձումյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 21-07-2017 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ ԵԿԴ/0167/01/17 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ` Դատարան)` նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի, քարտուղարությամբ` Դարինա Բեգլարյանի, մասնակցությամբ` մեղադրող` Արթուր Չախոյանի, պաշտպաններ` Արման Առաքելյանի և Վազգեն Թադևոսյանի, նույն դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, արագացված դատական քննության կարգով քննեց և 2017թ. հուլիսի 21-ին ավարտեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Լարիսա Լևոնի Համբարձումյանի` (ծնված 1951թ. փետրվարի 19-ին« Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայուհի, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատապարտված, աշխատում է Երևանի «Սուրբ Թերեզայի» անվան բժշկական համալսարանում՝ որպես ռեկտոր, հաշվառված է Երևանի Վ.Շենգավիթ 10-րդ փողոցի 4-րդ նրբանցքի 23-րդ տանը, փաստացի բնակվում է Երևանի Բաղրամյան փողոցի 4-րդ նրբանցքի 12-րդ տանը, սույն գործով մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքի կատարում, որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրություն)։ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2016թ. դեկտեմբերի 29-ին ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության քննչական վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկա¬նիշ¬նե¬րով հարուցվել է թիվ 58218916 քրեական գործը։ 2017թ. հունվարի 12-ին Լարիսա Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհե¬ռա¬նալու մասին ստորագրություն։ 2017թ. հունվարի 13-ին Լարիսա Համբարձումյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2017թ. հունիսի 22-ին նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել Լարիսա Համբարձում¬յանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին, նրան վերջ¬նական մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2017թ. հունիսի 26-ին քրեական գործը Լարիսա Լևոնի Համբարձումյանի նկատ¬¬¬¬մամբ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով հաստատված մեղադրական եզրա¬կացությամբ ուղարկ¬վել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության դատա¬րան (փաստացի ստացվել է 2017թ. հունիսի 27-ին), 2017թ. հունիսի 27-ին ընդունվել է վա¬րույթ, ապա նշա¬նակվել դատական քննության։ Առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը. Նախաքննական մարմինը գործով ամբաստանյալ Լարիսա Համբարձումյանին ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշ¬ներով մե¬ղադ¬րանք է առա¬ջադրել այն բանի համար, որ նա «հանդիսանալով առևտրային կազմակերպության՝ Երևան քաղա¬քում գործող «Սուրբ Թերեզայի անվան բժշկական համալսարան» ՍՊ ընկերության գործադիր մարմ¬նի ղեկավար« նույն համալսարանի ռեկտոր« իրականացնելով կարգադրիչ և այլ կառավարչական գործառույթներ և պարտավոր լինելով ապահովել պետական կրթական չափորոշիչների պահանջ¬նե¬րին համապատասխան ուսուցման որակ« իր կարգադրիչ լիազորությունները համալսարանի շահերին հակառակ օգտագործելով և պետության օրինական շահերին էական վնաս հասցնելով« ԲՈՒՀ-ի 2015 թվականի շրջանավարտներ Բելա Բաբայանին« Ազնիվ Շափաղաթյանին« Աստաշինա Եկատերինա¬յին« ինչպես նաև 2016 թվականի շրջանավարտներ Լուսինե Ոսկանյանին« Արսեն Բայանդուրյանին և Աբու Ամտիր Սմաիլին« առանց վերջիններիս հետ ուսման վերաբերյալ պայմանագրեր կազմելու« հրա¬հանգել է համալսարանի դեկաններ Մարիամ Բիշարյանին և Հասմիկ Շաբոյանին՝ նշված ուսանող¬ների կողմից դասընթացներին և ընթացիկ քննություններին բացակայությունները չնշել մատյաննե¬րում։ Այդ պայմաններում Լ.Համբարձումյանը թույլատրել է նշված ուսանողներին մասնակցել պետա¬կան ավարտական քննություններին և դրանք հանձնելուց հետո տրամադրել է պետական նմուշի ավարտական դիպլոմներ»։ Արագացված դատական քննություն. Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Լարիսա Համբարձումյանը միջնորդեց գործը քննել դատա¬կան քննության արագացված կարգով` հայտարարելով« որ վերը նշված միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր` նախա¬պես խորհրդակցելով իր պաշտպանների հետ« գիտակցում է արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու իրավական հետևանք¬ները։ Ամ¬բաստանյալը նաև հայտարարեց, որ առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է, համաձայն է դրա հետ, ավելին` առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում։ Քննության առնելով ամբաստանյալ Լարիսա Համբարձումյան վերոնշյալ միջնորդությունը հաշվի առնելով այն, որ մեղադրողը մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս գործն արագաց¬ված դա¬տաքննութ¬յան կար¬գով քննելու դեմ չէր առարկել և ըստ էության համաձայնել էր, նկատի ունե¬նալով, որ ամ¬բաս¬տանյալը չա¬փահաս է« մեղսունակ, արձանագրելով, որ առկա են ՀՀ քրեա¬կան դատավա¬րության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդված¬ներով նախա¬տեսված` գործն արա¬գացված դա¬տաքննութ¬յան կար¬գով քննելու հիմ¬քն ու բոլոր պայ¬ման¬ները` Դա¬տարանը, համապա¬տասխան որոշման կայաց¬¬մամբ, գործը քննեց արագացված դա¬տաքննութ¬յան կար¬գով։ Դատարանի իրավական վերլուծությունները. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով Լարիսա Համբարձումյանին առա¬ջադրված մե¬ղադրանքը Դա¬տարանը հաստատված համարեց հետևյալ ապացույցներով` գործով ամ¬բաստանյալ Լ.Համբարձումյանի, վկաներ Հասմիկ Վանիկի Շաբոյանի, Մարիամ Հմայակի Բիշար¬յան, Լուսինե Վիկտորի Հովհաննիսյանի, Իրինա Վիկտորի Մելքումովայի, Ռազմիկ Ռուբենի Հովա¬կիմյանի, Վալերի Հովհաննեսի Առաքելյանի, Դիանա Իվանի Դավթյանի և Ռուզաննա Սեր¬յոժայի Հարությունյանի ցուցմունք¬ներով, որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաս¬տաթղթերի՝ մուտքի դրամարկղային օրդերների անդորրագրերի պատճեների, Ե.Աստաշինայի« Ա.Շափաղաթ¬յանի« Բ.Բաբայանի« Ա.Բայան¬դուրյանի« Ա.Սմաիլի և Լ.Ոսկանյանի անձնական գոր¬ծերում առկա« ուսա¬նողների կողմից չստո¬րագրված փաստաթղթերի, Ե.Աստաշինայի« Ա.Շափաղաթ¬յանի« Բ.Բաբա¬յանի« Ա.Բայանդուրյանի« Ա.Սմաիլի և Լ.Ոսկանյանի պետական և ընթացիկ քննություններին մաս¬նակցութ¬¬յան վերաբերյալ ամփոփաթերթերի և դասընթացներին հաճախելիութ¬յան վերաբերյալ ուսումնական պարապմունք¬նե¬րի մատյանների, Ե.Աստաշինայի« Ա.Շափաղաթյանի« Բ.Բաբայանի« Ա.Բայանդուրյանի« Ա.Սմաիլի և Լ.Ոսկանյանի ՀՀ պետական սահմանի հա¬տումների վերաբերյալ ՍԷԿՏ համակարգի քաղվածքների, ՀՀ կրթության և գիտության նախարա¬րությու¬նից ստացված թիվ 04/10/5037-17 առ 19.04.2017թ.-ի գրության և դրան կից տեղեկանքի առկա¬յությամբ, որպես ապա¬ցույց ճանաչված փաստաթղթերի զննության արձա¬նագրությամբ։ Նախաքննությամբ ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցները գնահատելիս` Դատարանը հան¬գում է այն հետևության« որ ամբաստանյալ Լարիսա Համբարձումյանին առաջադրված մեղադ¬րանքի հիմ¬քում դրված այդ ապա¬ցույցներն ըստ էության հա¬մա¬պա¬տաս¬խանում են ՀՀ քրեա¬կան դատավարության օրենսգրքով սահմանված թույլատրելիության և վերա¬բերե¬լիության« իսկ համակ¬¬ցությամբ գործի ճիշտ լուծման տեսանկյու¬նով` բավարա¬րութ¬յան չափա¬նիշներին։ Դատարանը հաստատված է համարում այն, որ ամբաստանյալ Լարիսա Համբարձումյանը նրան մեղ¬սագրվող արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով որակված է ճիշտ, վերջինս քրեական պատաս¬խա¬նատ¬վության ու պատժի ենթա¬կա է այդ հոդվածի համապատասխան մասով։ Ամբաստանյալ Լարիսա Համբարձումյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬նել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցա¬¬¬գոր¬¬ծությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն ար¬դարացի« համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հան¬գա¬մանք¬ներին« հան¬¬ցավորի անձնա¬¬վորությանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու համար։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է« որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտան¬¬գա¬վո¬րության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խա¬նատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն` հան¬ցագործության համար նախա¬տեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապա¬հո¬վել պատժի նպատակ¬ները։ Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունեցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմ¬¬նա¬վո¬րումները« այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յուն¬ները« պարտադիր են դատարանի հա¬մար նույ¬¬¬նանման փաստական հանգամանք¬ներով գործի քննության ժամա¬նակ։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկ¬տեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով նախատեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղ¬¬մաց¬նող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դա¬տա¬րանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ« որոնք նույն հոդվածի առա¬ջին մասում նշված չեն։ Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Լարիսա Համբարձումյանի անձը բնութագրող տվյալներ է գնա¬հատում՝ նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ինֆորմացիոն կենտրոն 2016թ. դեկ¬տեմբերի 29-ին կատարված հարցման արդյունքների), ամուսնացած լինելը, իսկ որպես պատաս¬խա¬նատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղ¬մացնող հանգամանքներ` լիովին մեղավոր ճանաչելն ու անկեղ¬ծորեն զղջալը, տարիքը և սեռը (համաձայն AM սերիայի 0356758 համարի անձնագրի՝ Լարիսա Համբար¬ձումյանը ծնվել է 1951թ. փետրվարի 19-ին)։ Դատարանն ամբաստանյալ Լարիսա Համբարձումյանի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծանրաց¬նող հանգամանքներ չարձանագրեց։ Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հան¬գամանքները, ամբաս¬տան¬յալ Լարիսա Համբարձումյանի անձը բնու¬թագրող տվյալները հաս¬տատված են գործով ձեռք բեր¬ված և դա¬տաքննութ¬յամբ հետա¬զոտված, թույլատ¬րե¬¬լիութ¬յան ու վերաբերելիության չափանիշներին համա¬պա¬¬տաս¬խանող ապա¬ցույց¬¬ներով, ող¬ջամտո¬րեն նվազեցնում են նրա անձի հանրային վտան¬գավո¬րության աստիճանը։ Ամբաստանյալ Լ.Համբարձումյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցին անդրադառ¬նա¬լիս` Դատա¬րանը փաստում է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Անձն ազատվում է քրեա¬կան պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները. 1) երկու տարի` ոչ մեծ ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից(...)»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի առավել խիստ պատժատեսակն ազատազրկումն է, որը սահմանված է առավելագույնը 2 (երկու) տարի ժամ¬կե¬տով, այսինքն` տվյալ հոդվածով նախատեսված արարքը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն, դիտավորությամբ կատարված ոչ մեծ ծանրության հանցագոր¬ծություն է։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` վաղեմության ժամկետը հաշ¬վարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդ¬հատ¬վում է, եթե մինչև նշված ժամկետի անցնելն անձը կատարում է միջին ծանրության, ծանր և առանձ¬նապես ծանր նոր հանցանք։ Այդ դեպքում վաղեմության ժամկետի հաշվարկը սկսվում է նոր հան¬ցանքն ավարտված համարելու պահից։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համա¬ձայն` վաղեմության ժամկետի ընթացքը կասեցվում է, եթե անձը խուսափում է քննութ¬յունից և դա¬տից։ Այդ դեպքում վաղեմության ընթացքը վերսկսվում է անձին ձերբակալելու կամ մեղա¬յականով ներկայանալու պահից։ ՀՀ ոստիկա¬նության ինֆորմացիոն կենտրոն 2016թ. դեկ¬տեմբերի 29-ին կատարված հարցման արդյունքներով պարզվել է, որ գործով ամբաստանյալ Լ.Համբարձումյանը նախկինում դատա¬պարտ¬ված չէ, հետախուզման մեջ չի գտնվել և ինֆորմացիոն կենտրոն հարցում կատարելու օրվա դրությամբ քրեական օրենքով նախատեսված որևէ նոր արարք նրան չի վերագրվում։ Ըստ ամբաստան¬յալ Լ.Համբարձումյանին որպես մեղադրյալ ներգրավ¬վելու որոշման և մեղադ¬րա¬¬կան եզրակացության` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով որակված և նրան վերագրված շարունակական հանցագործության կազմում ընդգրկված վերջին գործողությունն ա¬վարտ¬վել է 2016 թվականին, ընդ որում՝ ամբաստանյալին վերագրված այդ հանցավոր գործողություն¬ներն ավարտ¬վել են ԲՈՒՀ-ի 2015 թվականի «շրջանավարտներ» Բելա Բաբայանին« Ազնիվ Շափաղաթյա¬նին« Աստաշինա Եկա¬տերինա¬յին« ինչպես նաև 2016 թվականի «շրջանավարտներ» Լուսինե Ոսկան¬յանին« Արսեն Բայան¬դուրյանին և Աբու Ամտիր Սմաիլին պե¬տական նմուշի ավար¬տական դիպլոմներ տրամադրելու փաստով։ Դատարանը փաստում է, որ ԲՈՒՀ-ի 2016 թվականի «շրջանավարտներ» Լուսինե Ոսկան¬յանին« Արսեն Բայան¬դուրյանին և Աբու Ամտիր Սմաիլին պե¬տական նմուշի ավար¬տական դիպլոմներ տրամադրելու դրվագներով ամբաստանյալ Լ.Համբարձումյանին քրեական պատասխա¬նատ¬վութ¬յան ենթարկելու վաղեմության ժամկետները չեն անցել, քանի որ դրանք լրանում են ոչ շուտ, քան 2018թ. հունվարի 1-ին։ Ինչ վերաբերում է ԲՈՒՀ-ի 2015թ. «շրջանավարտներ» Բելա Բաբայանին« Ազնիվ Շափաղաթյանին« Աստա¬շինա Եկա¬տե¬րինա¬յին« ապա այդ դրվագներով ամբաստանյալ Լ.Համ¬բար¬ձումյանին քրեական պատասխա¬նատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետները սույն դա¬տական ակտի կայացման պահին անցել են, քանի որ միասնական դիտավորության մեջ ընդգրկված ոչ մեծ ծանրության նոր (2016 թվականի «շրջանավարտներ» Լուսինե Ոսկանյանի« Արսեն Բայան¬դուրյանի և Աբու Ամտիր Սմաիլի դրվագներով) հանցանքների կատարմամբ վաղե¬մության ժամ¬կետների ընթացքը չի ընդհատվել։ Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ գործով ամբաստանյալ Լ.Համբարձումյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով քաղաքա¬ցիներ Բելա Բաբայանի, Ազնիվ Շափաղաթյանի և Եկատիրինա Աստաշինայի դրվագներով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղե¬մութ¬յան ժամկետները լրացել են վերագրված այդ գործողությունները ավարտված համարելու օրվանից 2 տարի անց, այն է՝ ըստ մեղադրանքի որոշման և մեղադրական եզրակացության՝ 2017թ. հունվարի 1-ին (ժամկետի վերաբերյալ անորոշությունը հօգուտ ամբաստանյալի մեկնաբանելու ուժով) կամ ոչ ուշ, քան 2017թ. հունիսի 2-ին, այսինքն՝ 2015թվականի «շրջանավարտներ» Բելա Բաբայանին, Ազնիվ Շափաղաթ¬յանին և Եկատիրինա Աստաշինային պետական նմուշի ավարտա¬կան դիպլոմներ տրամադրել օրը, այդ ժամկետների հոսքը չի կասեց¬վել կամ ընդհատվել։ Տվյալ պարագայում, ամբաստանյալ Լ.Համբարձումյանի մեղավո¬րությունը հաստատված հա¬մարելով, Դատարանը նրան ազատում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով այդ դրվագներով նախատեսված քրեական պատասխա¬նատվությունից` քրեական պատասխանատ¬վության ենթարկելու վաղեմության ժամկետներն անց¬նելու պատճառաբանությամբ։ Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ Լա¬րիսա Համբարձումյանի նկատ¬¬մամբ քաղա¬քա¬ցիներ Լուսինե Ոսկանյանի, Արսեն Բայանդուր¬յանի և Աբու Ամտիր Սմաիլի դրվագներով պատժի նշանակման խնդրին` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված է այլընտ¬րան¬քային պատժա¬տե¬սակ¬ներ` տու¬գանքի, կալանքի կամ որոշակի ժամկետով ազատազրկման ձևով, հետևաբար` սույն գործով քննարկ¬ման ենթակա են՝ պատժատեսակի ընտրության, նշանակվող պատժի չափի, տվյալ հոդ¬վածով նա¬խա¬տես¬ված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի կիրառում), ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու պարագա¬յում` այն կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդ¬վածի կի¬րա¬ռում) հարցերը։ Դատարանը, հաշվի առ¬նե¬լով ամբաստանյալ Լարիսա Համբարձումյանի կատարած արարքի բնույ¬թն ու վտանգավորության աստի¬ճանը (ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցագործություն է), անձը դրականորեն բնութագրող տվյալները՝ նախկինում դատա¬պարտ¬ված չլինելը, տարիքը և սեռը, պատա¬ս¬խա¬նատ¬վությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքը՝ իրեն լիովին մեղավոր ճանա¬չելը, պատաս¬խանատ¬վութ¬յունն ու պա¬տիժը ծան¬րաց¬նող հանգա¬մանք¬ների բացա¬կա¬յութ¬յունը, ինչ¬պես նաև ղեկա¬վարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պա¬հանջով, հան¬գում է համոզ¬ման, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատես¬ված հիմնական պատժատեսակ¬ներից ամբաս¬տանյալ Լարիսա Համբարձումյանի նկատ¬մամբ կարող է նշանակվել նաև նվազ խիստ պատ¬ժա¬տեսակը` տուգանքը։ Դատարանը փաստում է, որ պատժի նպատակներն ապահովելու տես¬անկյունով այդ պատժի նշանակումը լիովին արդարացի, անհրաժեշտ և բավա¬րար է նրան ուղղելու, հնարավոր հանցա¬գործությունները կանխելու և սոցիալական արդարությունը վերականգնելու հա¬մար։ Դատարանը փաստում է, որ սույն դատավճիռը կայացնելու պահին ամբաստանյալ Լարիսա Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը փոփոխելու կամ վե¬րացնելու հիմքերը բացակայում են, այն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույցների, դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով« որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Լարիսա Համբարձումյանի դեմ քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, նրա գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, բավարարվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-8-րդ կետերով թվարկված դատական ծախսերը« ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն, ամբաստանյալ Լարիսա Համբարձումյանից բռնագանձման ենթակա չեն։ Գնահատելով և ամփոփելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 367-րդ, 369-373-րդ, ինչպես նաև 375.1-375.4-րդ հոդվածներով, Դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց՝ Լարիսա Լևոնի Համբարձումյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով (բոլոր դրվագներով) նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, քաղաքացիներ Լուսինե Ոսկանյանի, Արսեն Բայանդուրյանի և Աբու Ամտիր Սմաիլի դրվագներով նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի՝ 300.000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։ Լարիսա Համբարձումյանին ազատել քաղաքացիներ Բելա Բաբայանի, Ազնիվ Շափաղաթյանի և Եկատիրինա Աստաշինայի դրվագներով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետներն անցնելու պատճառաբանությամբ։ Լարիսա Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրի¬նական ուժի մեջ մտնելը։ Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված` գործն արագացված դատաքննության կարգով քննելու հիմքով։ Դատավճիռը ստացման օրվանից մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` բացառությամբ գործի փաստական հանգամանքների վերաբերյալ Դատարանի հետևությունների։ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 21-07-2017 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 23-08-2017 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 30-08-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-232, 2-34 |
| Գործին կից նյութերը | Կից ուսանողների անձնական գործեր, քննությունների մասնակցության վերաբերյալ ամփոփաթերթեր և դասընթացներին հաճախելիության վերաբերյալ մատյաններ: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 30-08-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-232, 2-34 |
| Գործին կից նյութերը | Կից ուսանողների անձնական գործեր, քննությունների մասնակցության վերաբերյալ ամփոփաթերթեր և դասընթացներին հաճախելիության վերաբերյալ մատյաններ |