Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0165/01/17
Վիճակագրական տողի համար :
10.5
Պատասխանող
Քրիստինե Սարգսյան
Քրիստինե Սարգսյան Ալյոշայի
Քիիստինե Սարգսյան
Քրիստինե Սարգսյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Մանուշակ Պետրոսյան
Սեվակ Համբարձումյան
Կարինե Ղազարյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գագիկ Պողոսյան
Վճռաբեկ
Լիլիթ Թադևոսյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Մանուշակ Պետրոսյան
Սեվակ Համբարձումյան
Կարինե Ղազարյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գագիկ Պողոսյան
Վճռաբեկ
Լիլիթ Թադևոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2017-11-08 | 11:00 | 4 | Կայացվել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2017-08-02 | 14:45 | 1 | Կայացել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2017-07-24 | 12:15 | 1 | Կայացել է |
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ԵԿԴ/0165/01/17
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի
դատարանի դատավճիռը կայացրած դատարանի կազմը
նախագահող դատավոր` Գ.Պողոսյան
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
08 նոյեմբերի 2017թ. ք.Երևան
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ա.ՔՅԱՐԱՄՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Տ.ԱԲՐԱՀԱՄՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ք.ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում Երևան քաղաքի դատախազ Ր.Ասլանյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, վճռաբեկության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի Մարաշի բաժանմունքի ավագ հետաքննիչ Ս.Աբովյանի 2017 թվականի մայիսի 06-ի որոշմամբ` փաստ առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով հարուցվել է թիվ 1516117 քրեական գործը:
Նախաքննական մարմնի 2017 թվականի մայիսի 12-ի որոշմամբ` թիվ 15168117 քրեական գործով Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
Նախաքննական մարմնի 2017 թվականի հունիսի 20-ի որոշմամբ` Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով այն բանի համար, որ <<նա, պոռնկությամբ զբաղվելու համար հաստատություն ստեղծելու և այդ կերպ պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստելու միջոցով գույքային օգուտ ստանալու նպատակով` 2016 թվականի հունիսի 11-ին, վարձակալելով Երևան քաղաքի Կորյունի 3/14 հասցեում գտնվող անշարժ գույքը ստեղծել է <<Օպիում>> մերսման սրահը և անձամբ կազմակերպել ու ղեկավարել է հաստատության բնականոն գործունեությունն, որտեղ Հասմիկ Հովսեփյանը, Հասմիկ Բաբայանը և Ելենա Աբրահամյանը զբաղվել են պոռնկությամբ, իսկ Քրիստինե Սարգսյանը նրանց օգտագործելով ստեղծել է գույքային օգուտ։
Այսպես.
Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանը, պոռնկությամբ զբաղվելու համար հաստատություն ստեղծելու և պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստելու միջոցով գույքային օգուտ ստանալու նպատակով 2016 թվականի հունիսի 11-ին, վարձակալել է Երևան քաղաքի Կորյունի փողոցի 3/14 հասցեում գտնվող շինությունը, ապա պառնկությամբ զբաղվելու համար հարմարեցնելով և այն քողարկելով որպես <<Օպիում>> անվամբ մերսման սրահ, պոռնկությամբ զբաղվելու համար, որպես <<մերսուհի>> աշխատանքի է ընդունել Հասմիկ Մեսրոպի Բաբայանին, Հասմիկ Եփրեմի Հովսեփյանին, Ելենա Տիգրանի Աբրահամյանին և այլոց, որոնց նյութապես շահագրգռելով, առաջարկել է զբաղվել պոռնկությամբ։ Նշված անձինք համաձայնել և 10.000-ից 20.000 ՀՀ դրամի դիմաց <<Ռելաքս>>, <<Արևելյան>> և <<Էրո-ռելաքս>> տեսակի մերսումներ իրականացնելիս գտնվելով կիսամերկ, որպես սեռական հարաբերության փոխարինող ձև` սեքսուալ բնույթի գործողություններ կատարելով, այն է` առնանդամի ձեռնաշարժության եղանակով հաճախորդների մոտ սերմնաժայթքում առաջացնելով բավարարել են անորոշ շրջանակի հաճախորդների սեռական պահանջները, իսկ մատուցված սեռական ծառայությունների դիմաց հաճախորդներից հավաքագրված գումարները Քրիստինե Սարգսյանի կողմից հավասարաչափ մասնեբաժնով բաժանվել են նրա և հաճախորդներին սպասարկած մերսուհիների միջև>>։
Քրեական գործը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի գրասենյակ է մուտքագրվել 26.06.2017 թվականին:
Դատաքննությունն անց է կացվել արագացված կարգի կիրառմամբ:
Դատարանի 2017 թվականի օգոստոսի 02-ի դատավճռով Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և դատապարտվել է ազատազրկման` 3 (երեք) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, 1 (մեկ) տարի ժամկետով զրկելով ձեռնարկատիրությամբ զբաղվելու իրավունքից։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Ք.Սարգսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան` 2 (երկու) տարի ժամկետով։
Ք.Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 01.09.2017 թվականին վերաքննիչ բողոք է բերել Երևան քաղաքի դատախազ Ր.Ասլանյանը:
Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ գրավոր պատասխան է ներկայացրել պաշտպան Տ.Աբրահամյանը` խնդրելով մերժել ներկայացված վերաքննիչ բողոքը, իսկ Դատարանի վիճարկվող որոշումը թողնել օրինական ուժի մեջ:
Թիվ ԵԿԴ/0165/01/17 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Մ.Պետրոսյանին և կոլեգիալ կազմում ընդգրկված դատավորներին է հանձնվել 07.09.2017 թվականին, Վերաքննիչ դատարանի 11.09.2017 թվականի որոշմամբ` վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ, և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով, նշանակվել է քննության` ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:
2.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկներն ու պահանջը.
Ըստ դատախազ Ր.Ասլանյանի վերաքննիչ բողոքի` Դատարանը 2017 թվականի օգոստոսի 2-ի դատավճռով, թույլ է տվել նյութական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա, ինչի արդյունքում Քրիստինե Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել, որը չի կարող նպաստել պատժի նպատակների իրականացմանը, ուստի դատավճիռը ենթակա է բեկանման` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Բողոքաբերը` վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ, 70-րդ հոդվածների պահանջները, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 26.03.2010 թվականի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09 նախադեպային որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, դրանց համատեքստում անդրադառնալով սույն գործի փաստական հանգամանքներին, նշել է, որ Դատարանն ամբաստանյալ Քրիստինե Սարգսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս լրիվ և բազմակողմանի գնահատման չի ենթարկել նրան մեղսագրված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, անտեսել է հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, հաշվի չի առել պատժի նպատակների իրացման հնարավորությունը, քանի որ Դատարանի կողմից Քրիստինե Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները, և այս դեպքում կիրառելի էր ազատազրկման ձևով պատիժը` նկատի ունենալով ամբաստանյալի կատարած հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցանք կատարած անձի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնող հանգամանքների ողջամիտ ծավալն ու հարաբերակցությունը։
Ընդ որում, Դատարանի կողմից արհեստականորեն ընդլայնվել է Քրիստինե Սարգսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների շրջանակը, որոնց բացակայությամբ առավել ակնհայտ է դառնում նշանակված պատժի անհամապատասխանությունն ամբաստանյալի անձին։
Մասնավորապես` Դատարանն որպես Քրիստինե Սարգսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել այն, որ վերջինս համաձայնել է իրեն առաջադրված մեղադրանքի հետ։ Մինչդեռ, հիշյալ հանգամանքը հանդիսանում է արագացված դատաքննության կիրառման պարտադիր նախապայման, և, առանց այդպիսի համաձայնության, քննարկվող գործը չէր կարող քննվել արագացված դատաքննության կարգով, իսկ Քրիստինե Սարգսյանը կզրկվեր հիշյալ ընթացակարգային ինստիտուտի կիրառման արդյունքում ամբաստանյալի համար առաջացող դրական հետևանքներից։
Դատարանը` որպես Քրիստինե Սարգսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել նաև այն, որ վերջինս զղջացել է իր կատարած հանցանքի հանար, սակայն Դատարանը որևէ կերպ չի մանրամասնել և հիմնավորել, թե ինչում է արտահայտվել ամբաստանյալի կողմից հանցագործությունը կատարելու մեջ անկեղծորեն զղջալը։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտված մի շարք իրավական դիրքորոշումների համաձայն՝ անձի կողմից հանցագործության կատարման մեջ զղջալը պետք է կրի առարկայական բնույթ, հանցանք կատարած անձի կողմից զղջալու վերաբերյալ արտահայտած խոսքերը, տուժողներից ներում հայցելը չեն կարող դիտվել որպես հանցագործության կատարման մեջ վերջինիս զղջալու հանգամանքը հավաստող բավարար պայմաններ։ Այսպես, պոռնկությամբ զբաղվելու համար հաստատություն ստեղծելու, այն պահելու և ղեկավարելու միջոցով Հասմիկ Բաբայանի, Հասմիկ Հովսեփյանի, անչափահաս Ելենա Աբրահամյանի և այլ կանանց կողմից պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստած Քրիստինե Սարգսյանի զղջալու հանգամանքն արտահայտվել է միայն նրանով, որ վերջինս այդ մասին հայտարարել է։ Մինչդեռ, հանցագործության կատարման մեջ անձի զղջալը ենթադրում է այդ ուղղությամբ կատարված գործուն քայլերի առկայություն։ Հետևաբար` իր կատարած արարքների համար զղջալու վերաբերյալ Քրիստինե Սարգսյանի կողմից արտահայտված խոսքերը չեն կարող գնահատվել որպես վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք, ընդհակառակը՝ մեղմ պատիժ ստանալու ակնկալիքով Դատարանում նմանատիպ հայտարարություններ անելը խոսում է այն մասին, որ վերջինս իրականում չի գիտակցում իր կատարած արարքի բարձր հանրային վտանգավորությունը։
Փաստել է նաև, որ ամբաստանյալ Քրիստինե Սարգսյանի կողմից իր կատարած արարքի համար զղջալու վերաբերյալ կատարված հայտարարությունն որևէ կերպ չի նվազեցնում ո՛չ վերջինիս, ո՛չ նրա կատարած արարքների հանրային վտանգավորությունը։
Հատկանշական է, որ բողոքարկվող դատավճռով Դատարանն ամբաստանյալի պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները վերլուծության չի ենթարկել, հետևաբար` չի պատճառաբանել դրանց դերն ամբաստանյալի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը նվազեցնելու գործընթացում` հակասելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտված վերը հիշատակված դիրքորոշումներին։
Անդրադառնալով Քրիստինե Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալներին` Դատարանը որպես վերջինի անձը դրական բնութագրող տվյալ է դիտել նախկինում դատապարտված չլինելու հանգամանքը, մինչդեռ, հակաօրինական վարքագիծ չդրսևորելը համարվում է յուրաքանչյուր քաղաքացու պարտականությունը, և անձի կողմից օրենքով սահմանված պարտականությունների կատարումը, իրավահպատակ վարքագծի դրսևորումը խիստ բնական է ու չի կարող մեկնաբանվել որպես նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը ողջամտորեն նվազեցնող հանգամանք։
Դատարանը քննարկվող վճռում նշել է նաև, որ Քրիստինե Սարգսյանը բնութագրվում է դրական, սակայն չի պատճառաբանել իր հիշյալ եզրահանգումը, ավելին` անհասկանալի է, թե Դատարանը մի շարք կանանց, այդ թվում` անչափահաս աղջկա կողմից պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստած Քրիստինե Սարգսյանի հատկապես որ հատկանիշն է դրական համարել։
Դրան հակառակ, Դատարանը պատշաճ գնահատման չի արժանացրել քննարկվող արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, ինչն ակնհայտ կերպով բնութագրում է Քրիստինե Սարգսյանի անձը։ Այսպես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածը զետեղված է նույն օրենսգրքի հասարակական կարգի և բարոյականության դեմ ուղղված հանցագործությունների գլխում։ Հիշյալ հանցակազմի օբյեկտը հանդիսանում են հասարակության անդամների բնականոն բարոյական զարգացման պաշտպանությանն ուղղված հասարակական հարաբերությունները։ Հիշյալ հանցակազմի հանրային բարձր վտանգավորությունը կայանում է նրանում, որ այն նպաստում է հասարակության մեջ ձևավորված բարոյական մոտեցումների խարխլմանը, ինչը կարող է անդառնալի հետևանքներ ունենալ ինչպես անհատապես վերցրած անձանց, այնպես էլ` ողջ հասարակության համար։ Հատկանշական է, որ նկարագրված հանցագործության արդյունքում բարոյական անկում են ապրում ինչպես սեռական ծառայություններ մատուցած անձինք, այնպես էլ՝ նրանց հաճախորդները, ինչն ինքնին բարձրացնում է քննարկվող հանցակազմի հանրային վտանգավորության աստիճանը։ Սույն դեպքում Քրիստինե Սարգսյանը պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստելու միջոցով գույքային օգուտ ստանալու նպատակով ստեղծել է <<Օպիում>> անվանվող հաստատությունը, որը, մերսման սրահի անվան տակ քողարկված, սեռական ծառայություններ է մատուցել։ Ընդ որում՝ հիշյալ հաստատությունում սեռական բնույթի ծառայություններ են մատուցել մի շարք կանայք, այդ թվում` 15-ամյա Ելենա Աբրահամյանը։ Այս ամենը խոսուն կերպով բնութագրում է Քրիստինե Սարգսյանի անձը և վկայում ինչպես վերջինիս, այնպես էլ նրա կատարած արարքի բարձր հանրային վտանգավորության մասին, և նման պայմաններում նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու նպատակահարմարության վերաբերյալ Դատարանի դատական ակտում առկա եզրահանգումը չի կարող գնահատվել որպես հիմնավորված և պատճառաբանված։
Նշել է նաև, որ ամբաստանյալ Քրիստինե Սարգսյանը շահույթ ստանալու հանգամանքն ավելի է արժևորել, քան իր մոտ աշխատած կանանց բարոյականությունն ու վերջիններիս ապագան։
Բացի այդ, Դատարանը բողոքարկվող ակտում նշել է, որ Քրիստինե Սարգսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվել նաև նրա կատարած հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունները և դրա կատարման հանգամանքները, սակայն չի մանրամասնել, թե ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի հանցակազմի որ տարրի առանձնահատկությունը կամ, առավել ևս, Քրիստինե Սարգսյանի կատարած արարքի հատկապես որ հանգամանքը հաշվի առնելով է վերջինի նկատմամբ նման մեղմ պատիժ նշանակել։
Ուշագրավ է նաև այն, որ Քրիստինե Սարգսյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածով սահմանված հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի հատկանիշ հանդիսացող գործողություններից ոչ թե մեկը, այլ` երեքը։ Այսպես, վերջինս պոռնկությամբ զբաղվելու համար հաստատություն է ստեղծել, ղեկավարել և պահել է հիշյալ հաստատությունը։
Նման պայմաններում Քրիստինե Սարգսյանին բնութագրող դրական հատկանիշը` երիտասարդ լինելը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքը` խնամքին մինչև 14 տարեկան երեխայի առկայությանը, չեն կարող ողջամտորեն նվազեցնել վերջինիս անձի և նրա կատարած արարքների հանրային վտանգավորությունը, հետևաբար` չեն կարող դիտվել որպես մեղմ պատիժ նշանակելու հիմք։
Ընդ որում, անդրադառնալով Քրիստինե Սարգսյանի խնամքին մինչև 14 տարեկան երեխայի առկայությանը, պետք է նշել, որ դատավճռում չկա հետազոտված որևէ տվյալ, որը կարող է վկայել այդ մասին։
Այսպիսով, Դատարանը բավարար չափով ստուգման ու գնահատման չի ենթարկել Քրիստինե Սարգսյանի կողմից կատարված հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, գործի կոնկրետ հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող վերոհիշյալ տվյալները, անտեսել է ամբաստանյալի կողմից կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն էականորեն բարձրացնող վերը նշված փաստական հանգամանքները, ինչն էլ արդյունքում իր արտացոլումն է գտել Քրիստինե Սարգսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը լուծելիս՝ հանգեցնելով վերջինի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելուն։
Այս համատեքստում հարկ է նշել նաև, որ Դատարանի կողմից Քրիստինե Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկատարելը չի բխում նրան մեղսագրվող հանցագործության և համասեռ հանցատեսակների դեմ իրականացվող քրեական քաղաքականության պահանջներից և պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առնվել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերությունների սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը:
Այսպիսով, Քրիստինե Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով, Դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի նորմերի` 5-րդ, 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված օրինականության, արդարության և պատասխանատվության անհատականացման ու պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների խախտում, ինչը հակասում է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումներին, չի նպաստում սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը, հանցագործությունների կանխմանը, չի համապատասխանում ամբաստանյալին մեղսագրված արարքի և նրա անձի հանրային վտանգավորության աստիճանին, կատարած հանցանքի ծանրությանը, դրա կատարման հանգամանքներին, ուստի դատարանի կողմից ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Սահմանադրության 103-րդ հոդվածի 5-րդ կետով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 54-րդ, 376-381-րդ, 395-րդ, 397-րդ, 399-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է.
<<Վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ, մասնակիորեն` պատժի մասով բեկանել և փոփոխել ամբաստանյալ Քրիստինե Սարգսյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից 2017 թվականի օգոստոսի 2-ին թիվ ԵԿԴ/0165/01/17 գործով կայացված դատավճիռը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը ճանաչելով անթույլատրելի և վերջինի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով որպես պատիժ նշանակելով ազատազրկում` 3 տարի ժամկետով>>:
3.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով մեղադրող Ա.Քյարամյանի հիմնավորումները դատախազ Ր.Ասլանյանի վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, ամբաստանյալի և նրա շահերի պաշտպանի պատասխան առարկությունները, ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ դատախազ Ր.Ասլանյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Վերաքննիչ դատարանը վերաքննիչ բողոքում բարձրացված և վերլուծման ենթակա հարցերին անդրադառնալուց առաջ անհրաժեշտ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում>>:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
<<Վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք և վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն այն ճիշտ չի գնահատել>>:
Ամբաստանյալ Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը դատավարության որևէ մասնակցի կողմից չի վիճարկվում:
Չի վիճարկվում նաև առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով հաստատված ճանաչված որևէ փաստական հանգամանք:
Դատախազը` պատճառաբանելով, որ ամբաստանյալ Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանի ուղղվելը հնարավոր չէ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով, խնդրել է` վերջինիս նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելը վերացնել:
Նկատի առնելով վերոգրյալը` Վերաքննիչ դատարանն ամբաստանյալ Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով մեղսագրված հանցանքի հիմնավորվածությունը` քննության առարկա չի դարձնում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
(…)
5) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը.
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
(…)>>:
Նշված իրավադրույթից երևում է, որ կոնկրետ պատժաչափով կոնկրետ պատժատեսակի նշանակումը և արդեն իսկ նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցի լուծումն իրենցից ներկայացնում են պատժի հարցերի դատական լուծման գործընթացի ինքնուրույն և հաջորդական փուլեր:
Այսինքն` դատարանը նախ և առաջ որոշում է ամբաստանյալի` պատժի ենթակա լինելու հարցը, այնուհետև` դրա տեսակը և չափը, որից հետո որոշում, թե ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի՞ իր նկատմամբ նշանակված պատիժը` հաշվի առնելով առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու դրա նպատակներին հասնելու հնարավորությունը:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն` եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Այսինքն` դատարանը կայացնելով մեղադրական դատավճիռ, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում թվարկված պատժատեսակներից (կալանք, ազատազրկում կամ կարգապահական գումարտակում պահելը) որևէ մեկը` սահմանելով դրա չափը, այնուհետև համոզված լինելով, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու որոշում է դատապարտյալի վրա որոշակի պարտականություններ դնելով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, կատարելով իրավունքի զարգացմանը նպաստելու և օրենքի միատեսակ կիրառումն ապահովելու իր սահմանադրական գործառույթը, իր բազմաթիվ նախադեպային որոշումներով իրավական դիրքորոշում է ձևավորել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու թույլատրելիության վերաբերյալ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված իրավադրույթները ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-139/07, ՎԲ-195/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ՎԲ-01/08, ԵԿԴ/0034/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ՀՅՔՐԴ3/0109/01/08, ԵՔՐԴ/0571/01/08, ԱՎԴ/0100/01/08, ԱՐԴ/0117/01/08, ԱՐԱԴ/0050/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԼԴ2/0019/01/09, ՍԴ/0226/01/09, ԵԱՔԴ/0120/01/09, ԵԷԴ/0138/01/09, ԳԴ1/0003/01/10, ՍԴ/0085/01/10, ԵԿԴ/0126/01/10, ԵԱՆԴ/0091/01/09, ԵԷԴ/0201/01/11, ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12 և այլ նախադեպային որոշումներում:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին, ու թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածը սահմանում է.
<<1. Պոռնկությամբ զբաղվելու համար հաստատություն ստեղծելը, ղեկավարելը կամ պահելը կամ որևէ հանրային հաստատություն պոռնկությամբ զբաղվելու համար օգտագործելը կամ այլ անձի պոռնկությամբ զբաղվելու համար բնակարան կամ այլ կացարան պարբերաբար տրամադրելը կամ գույքային օգուտ ստանալով` պոռնկությամբ զբաղվելուն այլ ձևով նպաստելը, եթե բացակայում են սույն օրենսգրքի 132-րդ կամ 132.2-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հատկանիշները (…)
2. Նույն արարքը, որը կատարվել է`
(…)
5) երկու կամ ավելի անձանց օգտագործելով,
(…)
պատժվում է ազատազրկմամբ` երեքից վեց տարի ժամկետով` գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելով` առավելագույնը երեք տարի ժամկետով, կամ առանց դրա:
(…)>>:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Ա.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով կայացված նախադեպային որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ <<(...) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախատեսված հանցագործության վերաբերյալ գործերով հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- արարքի կատարման եղանակը (հոդվածի դիսպոզիցիայում նկարագրված այլընտրանքային արարքներից որն է առկա),
- արարքների քանակը (հանցանքը դրսևորվել է հոդվածի դիսպոզիցիայում նկարագրված արարքներից մեկով, թե մի քանիսով),
- արարքի կատարման տևականությունը կամ պարբերականությունը,
- պոռնկությամբ զբաղվող անձանց քանակը: (…)>> (տե՛ս Արամայիս Հարությունյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2015 թվականի թիվ ՍԴ/0204/01/13 որոշման 22-րդ կետը):
Վերոգրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումների համատեքստում անդրադառնալով սույն գործի փաստական հանգամանքներին` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Քրեական գործի նյութերով հաստատված է հետևյալը.
Նախաքննական մարմնի կողմից Քրիստինե Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով այն բանի համար, որ <<նա, պոռնկությամբ զբաղվելու համար հաստատություն ստեղծելու և այդ կերպ պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստելու միջոցով գույքային օգուտ ստանալու նպատակով` 2016 թվականի հունիսի 11-ին, վարձակալելով Երևան քաղաքի Կորյունի 3/14 հասցեում գտնվող անշարժ գույքը ստեղծել է <<Օպիում>> մերսման սրահը և անձամբ կազմակերպել ու ղեկավարել է հաստատության բնականոն գործունեությունն, որտեղ Հասմիկ Հովսեփյանը, Հասմիկ Բաբայանը և Ելենա Աբրահամյանը զբաղվել են պոռնկությամբ, իսկ Քրիստինե Սարգսյանը նրանց օգտագործելով ստեղծել է գույքային օգուտ։
Այսպես.
Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանը, պոռնկությամբ զբաղվելու համար հաստատություն ստեղծելու և պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստելու միջոցով գույքային օգուտ ստանալու նպատակով 2016 թվականի հունիսի 11-ին, վարձակալել է Երևան քաղաքի Կորյունի փողոցի 3/14 հասցեում գտնվող շինությունը, ապա պոռնկությամբ զբաղվելու համար հարմարեցնելով և այն քողարկելով որպես <<Օպիում>> անվամբ մերսման սրահ, պոռնկությամբ զբաղվելու համար, որպես <<մերսուհի>> աշխատանքի է ընդունել Հասմիկ Մեսրոպի Բաբայանին, Հասմիկ Եփրեմի Հովսեփյանին, Ելենա Տիգրանի Աբրահամյանին և այլոց, որոնց նյութապես շահագրգռելով, առաջարկել է զբաղվել պոռնկությամբ։ Նշված անձինք համաձայնել և 10.000-ից 20.000 ՀՀ դրամի դիմաց <<Ռելաքս>>, <<Արևելյան>> և <<Էրո-ռելաքս>> տեսակի մերսումներ իրականացնելիս գտնվելով կիսամերկ, որպես սեռական հարաբերության փոխարինող ձև` սեքսուալ բնույթի գործողություններ կատարելով, այն է` առնանդամի ձեռնաշարժության եղանակով հաճախորդների մոտ սերմնաժայթքում առաջացնելով բավարարել են անորոշ շրջանակի հաճախորդների սեռական պահանջները, իսկ մատուցված սեռական ծառայությունների դիմաց հաճախորդներից հավաքագրված գումարները Քրիստինե Սարգսյանի կողմից հավասարաչափ մասնեբաժնով բաժանվել են նրա և հաճախորդներին սպասարկած մերսուհիների միջև>>։
Դատարանն ամբաստանյալ Քրիստինե Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով պատիժ նշանակելիս և ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելիս, արձանագրել է, որ հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարած հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները:
Դատարանը` որպես ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալներ հաշվի է առել այն, որ վերջինս բնութագրվում է դրական, երիտասարդ է, նախկինում արատավորված չի եղել, առաջին անգամ է դատապարտվում:
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ հաշվի է առել այն, որ վերջինս համաձայնվել է մեղադրանքի հետ, զղջացել է կատարած հանցանքի համար, խնամքին է գտնվում մինչև 14 տարեկան երեխան, և չարձանագրելով ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանք, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չի կիրառել` հանգելով այն հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը և նոր հանցագործությունների կանխումը հնարավոր է նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով:
Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ վերոգրյալ հանգամանքներն իրենց համակցությամբ բավարար հիմք չեն հանդիսանում ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու համար:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանն ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու հարցը քննելիս, առանց ռեալ պատիժ կրելու ամբաստանյալի ուղղման հնարավորության վերաբերյալ հանգել է սխալ հետևության, քանի որ ըստ էության Դատարանի հետևությունները հիմնված չեն սույն գործով գոյություն ունեցող օբյեկտիվ տվյալների վերլուծության, մասնավորապես` հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա:
Վերաքննիչ դատարանի նման հետևությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ Դատարանն ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելիս, հաշվի չի առել այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են` օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, արարքների քանակը, կատարման տևականությունը, նպատակներն ու շարժառիթները, պոռնկությամբ զբաղվող անձանց քանակը:
Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ` Դատարանը բավարար չափով ստուգման, պատշաճ քննության և օբյեկտիվ գնահատության չի ենթարկել`
ա) հանցագործության կատարման եղանակը` մասնավորապես այն, որ ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանը վարձակալական հիմունքներով Երևան քաղաքի կենտրոնում` Կորյունի փողոցի 3/14 հասցեում գտնվող շինությունը, քողարկել է որպես մերսման սրահ և պոռնկությամբ զբաղվելու համար անձանց որպես <<մերսուհիներ>> ընդունելու նպատակով հասարակական վայրերում` մարդաշատ շենքերի և շինությունների արտացոլված հատվածներում, աշխատանքի ընդունելու հայտարարություններ է փակցրել` նշելով իր բջջային հեռախոսահամարը, և իր անձը քողարկելու նպատակով դիմողներին ներկայացել է Լիլիթ անվամբ:
Բացի այդ, հեռախոսակապի, հաղորդագրությունների և այլ եղանակներով մինչև վերջ հետամուտ է եղել իր կողմից առաջարկվող աշխատանքից հրաժարվող անձանց կրկին համոզելու և շահագրգռելու հարցում:
բ) արարքի կատարման տևականությունը` այն, որ շուրջ մեկ տարի շարունակ անձանց ներգրավել է պոռնկությամբ զբաղվելուն, ինչը դադարել է միայն սույն գործով անչափահաս վկա Ելենա Աբրահամյանի մոր` Գոհար Ալեքսանյանի ՀՀ ոստիկանության կենտրոնականի բաժնում տված հաղորդման հիման վրա` իրավապահ մարմինների միջամտությամբ,
գ) պոռնկությամբ զբաղվող անձանց քանակը,
դ) հանցագործության առանձնահատուկ հանգամանքները` այն, որ ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանը թեև ըստ մեղադրանքի Ելենա Աբրահամյանին որպես մերսուհի աշխատանքի ընդունելիս, ապա նաև պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստելիս տեղյալ չի եղել նրա անչափահաս լինելու մասին, սակայն նրա կողմից անչափահաս Ելենա Աբրահամյանին պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստելը կարող է անդառնալիորեն և բացասաբար անդրադառնալ վերջինիս հետագա կյանքի վրա:
Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ վերոգրյալ հանգամանքներն իրենց համակցությամբ էականորեն բարձրացնում են ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի կողմից կատարած հանցանքի` հանրային վտանգավորության աստիճանը, որի պայմաններում վերջինիս նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու նպատակահարմարության վերաբերյալ Դատարանի հետևություններն իրավաչափ չեն:
Ինչ վերաբերում է Դատարանի կողմից արձանագրված ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալներին (բնութագրվում է դրական, երիտասարդ է, նախկինում արատավորված չի եղել, առաջին անգամ է դատապարտվում), այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներին (համաձայնվել է մեղադրանքի հետ, զղջացել է կատարած հանցանքի համար, խնամքին է գտնվում մինչև 14 տարեկան երեխան) և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությանը, որոնք Դատարանը հաշվի առնելով` եկել է համոզման, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է նաև ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մատնանշված հանգամանքները սույն գործի շրջանակներում բավարար չեն հանգելու համոզման, որ ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանն ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը քննելիս, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը քննարկելով արդարության և պատասխանատվության անհատականացման քրեաիրավական սկզբունքին համապատասխան, հիմնվելով վերջինիս կողմից կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի փաստական հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների բազմակողմանի ստուգման և օբյեկտիվ գնահատման վրա, գալիս է հետևության, որ դատախազի վերաքննիչ բողոքում նշված փաստարկները` ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնելու վերաբերյալ, հիմնավորված են, սույն գործի շրջանակներում առկա են նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելը վերացնելու ռեալ և օբյեկտիվ հիմքեր: Ամբաստանյալի ուղղվելը և դաստիարակվելը հնարավոր է միայն ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը փաստացի կրելու միջոցով, որի պայմաններում սույն գործով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակներին, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Դատարանի կողմից թույլ են տրվել նյութական իրավունքի նորմերի այնպիսի խախտումներ, որոնք հանգեցրել են դատական սխալի, հետևաբար ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի օգոստոսի 02-ի դատավճիռը պետք է փոփոխել, ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելը` վերացնել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ, 397-րդ և 402-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևան քաղաքի դատախազ Ր.Ասլանյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի օգոստոսի 02-ի դատավճիռը` Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով, փոփոխել Ք.Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման մասով:
Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի օգոստոսի 02-ի դատավճռով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելը` վերացնել, և թողնել կրելու պատիժ ազատազրկման ձևով` 3 (երեք) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, 1 (մեկ) տարի ժամկետով զրկելով ձեռնարկատիրությամբ զբաղվելու իրավունքից։
Ք.Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, պահպանել` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ԵԿԴ/0165/01/17
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի
դատարանի դատավճիռը կայացրած դատարանի կազմը
նախագահող դատավոր` Գ.Պողոսյան
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
08 նոյեմբերի 2017թ. ք.Երևան
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ա.ՔՅԱՐԱՄՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Տ.ԱԲՐԱՀԱՄՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ք.ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում Երևան քաղաքի դատախազ Ր.Ասլանյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, վճռաբեկության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի Մարաշի բաժանմունքի ավագ հետաքննիչ Ս.Աբովյանի 2017 թվականի մայիսի 06-ի որոշմամբ` փաստ առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով հարուցվել է թիվ 1516117 քրեական գործը:
Նախաքննական մարմնի 2017 թվականի մայիսի 12-ի որոշմամբ` թիվ 15168117 քրեական գործով Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
Նախաքննական մարմնի 2017 թվականի հունիսի 20-ի որոշմամբ` Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով այն բանի համար, որ <<նա, պոռնկությամբ զբաղվելու համար հաստատություն ստեղծելու և այդ կերպ պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստելու միջոցով գույքային օգուտ ստանալու նպատակով` 2016 թվականի հունիսի 11-ին, վարձակալելով Երևան քաղաքի Կորյունի 3/14 հասցեում գտնվող անշարժ գույքը ստեղծել է <<Օպիում>> մերսման սրահը և անձամբ կազմակերպել ու ղեկավարել է հաստատության բնականոն գործունեությունն, որտեղ Հասմիկ Հովսեփյանը, Հասմիկ Բաբայանը և Ելենա Աբրահամյանը զբաղվել են պոռնկությամբ, իսկ Քրիստինե Սարգսյանը նրանց օգտագործելով ստեղծել է գույքային օգուտ։
Այսպես.
Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանը, պոռնկությամբ զբաղվելու համար հաստատություն ստեղծելու և պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստելու միջոցով գույքային օգուտ ստանալու նպատակով 2016 թվականի հունիսի 11-ին, վարձակալել է Երևան քաղաքի Կորյունի փողոցի 3/14 հասցեում գտնվող շինությունը, ապա պառնկությամբ զբաղվելու համար հարմարեցնելով և այն քողարկելով որպես <<Օպիում>> անվամբ մերսման սրահ, պոռնկությամբ զբաղվելու համար, որպես <<մերսուհի>> աշխատանքի է ընդունել Հասմիկ Մեսրոպի Բաբայանին, Հասմիկ Եփրեմի Հովսեփյանին, Ելենա Տիգրանի Աբրահամյանին և այլոց, որոնց նյութապես շահագրգռելով, առաջարկել է զբաղվել պոռնկությամբ։ Նշված անձինք համաձայնել և 10.000-ից 20.000 ՀՀ դրամի դիմաց <<Ռելաքս>>, <<Արևելյան>> և <<Էրո-ռելաքս>> տեսակի մերսումներ իրականացնելիս գտնվելով կիսամերկ, որպես սեռական հարաբերության փոխարինող ձև` սեքսուալ բնույթի գործողություններ կատարելով, այն է` առնանդամի ձեռնաշարժության եղանակով հաճախորդների մոտ սերմնաժայթքում առաջացնելով բավարարել են անորոշ շրջանակի հաճախորդների սեռական պահանջները, իսկ մատուցված սեռական ծառայությունների դիմաց հաճախորդներից հավաքագրված գումարները Քրիստինե Սարգսյանի կողմից հավասարաչափ մասնեբաժնով բաժանվել են նրա և հաճախորդներին սպասարկած մերսուհիների միջև>>։
Քրեական գործը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի գրասենյակ է մուտքագրվել 26.06.2017 թվականին:
Դատաքննությունն անց է կացվել արագացված կարգի կիրառմամբ:
Դատարանի 2017 թվականի օգոստոսի 02-ի դատավճռով Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և դատապարտվել է ազատազրկման` 3 (երեք) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, 1 (մեկ) տարի ժամկետով զրկելով ձեռնարկատիրությամբ զբաղվելու իրավունքից։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Ք.Սարգսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան` 2 (երկու) տարի ժամկետով։
Ք.Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 01.09.2017 թվականին վերաքննիչ բողոք է բերել Երևան քաղաքի դատախազ Ր.Ասլանյանը:
Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ գրավոր պատասխան է ներկայացրել պաշտպան Տ.Աբրահամյանը` խնդրելով մերժել ներկայացված վերաքննիչ բողոքը, իսկ Դատարանի վիճարկվող որոշումը թողնել օրինական ուժի մեջ:
Թիվ ԵԿԴ/0165/01/17 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Մ.Պետրոսյանին և կոլեգիալ կազմում ընդգրկված դատավորներին է հանձնվել 07.09.2017 թվականին, Վերաքննիչ դատարանի 11.09.2017 թվականի որոշմամբ` վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ, և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով, նշանակվել է քննության` ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:
2.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկներն ու պահանջը.
Ըստ դատախազ Ր.Ասլանյանի վերաքննիչ բողոքի` Դատարանը 2017 թվականի օգոստոսի 2-ի դատավճռով, թույլ է տվել նյութական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա, ինչի արդյունքում Քրիստինե Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել, որը չի կարող նպաստել պատժի նպատակների իրականացմանը, ուստի դատավճիռը ենթակա է բեկանման` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Բողոքաբերը` վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ, 70-րդ հոդվածների պահանջները, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 26.03.2010 թվականի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09 նախադեպային որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, դրանց համատեքստում անդրադառնալով սույն գործի փաստական հանգամանքներին, նշել է, որ Դատարանն ամբաստանյալ Քրիստինե Սարգսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս լրիվ և բազմակողմանի գնահատման չի ենթարկել նրան մեղսագրված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, անտեսել է հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, հաշվի չի առել պատժի նպատակների իրացման հնարավորությունը, քանի որ Դատարանի կողմից Քրիստինե Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները, և այս դեպքում կիրառելի էր ազատազրկման ձևով պատիժը` նկատի ունենալով ամբաստանյալի կատարած հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցանք կատարած անձի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնող հանգամանքների ողջամիտ ծավալն ու հարաբերակցությունը։
Ընդ որում, Դատարանի կողմից արհեստականորեն ընդլայնվել է Քրիստինե Սարգսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների շրջանակը, որոնց բացակայությամբ առավել ակնհայտ է դառնում նշանակված պատժի անհամապատասխանությունն ամբաստանյալի անձին։
Մասնավորապես` Դատարանն որպես Քրիստինե Սարգսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել այն, որ վերջինս համաձայնել է իրեն առաջադրված մեղադրանքի հետ։ Մինչդեռ, հիշյալ հանգամանքը հանդիսանում է արագացված դատաքննության կիրառման պարտադիր նախապայման, և, առանց այդպիսի համաձայնության, քննարկվող գործը չէր կարող քննվել արագացված դատաքննության կարգով, իսկ Քրիստինե Սարգսյանը կզրկվեր հիշյալ ընթացակարգային ինստիտուտի կիրառման արդյունքում ամբաստանյալի համար առաջացող դրական հետևանքներից։
Դատարանը` որպես Քրիստինե Սարգսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել նաև այն, որ վերջինս զղջացել է իր կատարած հանցանքի հանար, սակայն Դատարանը որևէ կերպ չի մանրամասնել և հիմնավորել, թե ինչում է արտահայտվել ամբաստանյալի կողմից հանցագործությունը կատարելու մեջ անկեղծորեն զղջալը։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտված մի շարք իրավական դիրքորոշումների համաձայն՝ անձի կողմից հանցագործության կատարման մեջ զղջալը պետք է կրի առարկայական բնույթ, հանցանք կատարած անձի կողմից զղջալու վերաբերյալ արտահայտած խոսքերը, տուժողներից ներում հայցելը չեն կարող դիտվել որպես հանցագործության կատարման մեջ վերջինիս զղջալու հանգամանքը հավաստող բավարար պայմաններ։ Այսպես, պոռնկությամբ զբաղվելու համար հաստատություն ստեղծելու, այն պահելու և ղեկավարելու միջոցով Հասմիկ Բաբայանի, Հասմիկ Հովսեփյանի, անչափահաս Ելենա Աբրահամյանի և այլ կանանց կողմից պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստած Քրիստինե Սարգսյանի զղջալու հանգամանքն արտահայտվել է միայն նրանով, որ վերջինս այդ մասին հայտարարել է։ Մինչդեռ, հանցագործության կատարման մեջ անձի զղջալը ենթադրում է այդ ուղղությամբ կատարված գործուն քայլերի առկայություն։ Հետևաբար` իր կատարած արարքների համար զղջալու վերաբերյալ Քրիստինե Սարգսյանի կողմից արտահայտված խոսքերը չեն կարող գնահատվել որպես վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք, ընդհակառակը՝ մեղմ պատիժ ստանալու ակնկալիքով Դատարանում նմանատիպ հայտարարություններ անելը խոսում է այն մասին, որ վերջինս իրականում չի գիտակցում իր կատարած արարքի բարձր հանրային վտանգավորությունը։
Փաստել է նաև, որ ամբաստանյալ Քրիստինե Սարգսյանի կողմից իր կատարած արարքի համար զղջալու վերաբերյալ կատարված հայտարարությունն որևէ կերպ չի նվազեցնում ո՛չ վերջինիս, ո՛չ նրա կատարած արարքների հանրային վտանգավորությունը։
Հատկանշական է, որ բողոքարկվող դատավճռով Դատարանն ամբաստանյալի պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները վերլուծության չի ենթարկել, հետևաբար` չի պատճառաբանել դրանց դերն ամբաստանյալի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը նվազեցնելու գործընթացում` հակասելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտված վերը հիշատակված դիրքորոշումներին։
Անդրադառնալով Քրիստինե Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալներին` Դատարանը որպես վերջինի անձը դրական բնութագրող տվյալ է դիտել նախկինում դատապարտված չլինելու հանգամանքը, մինչդեռ, հակաօրինական վարքագիծ չդրսևորելը համարվում է յուրաքանչյուր քաղաքացու պարտականությունը, և անձի կողմից օրենքով սահմանված պարտականությունների կատարումը, իրավահպատակ վարքագծի դրսևորումը խիստ բնական է ու չի կարող մեկնաբանվել որպես նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը ողջամտորեն նվազեցնող հանգամանք։
Դատարանը քննարկվող վճռում նշել է նաև, որ Քրիստինե Սարգսյանը բնութագրվում է դրական, սակայն չի պատճառաբանել իր հիշյալ եզրահանգումը, ավելին` անհասկանալի է, թե Դատարանը մի շարք կանանց, այդ թվում` անչափահաս աղջկա կողմից պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստած Քրիստինե Սարգսյանի հատկապես որ հատկանիշն է դրական համարել։
Դրան հակառակ, Դատարանը պատշաճ գնահատման չի արժանացրել քննարկվող արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, ինչն ակնհայտ կերպով բնութագրում է Քրիստինե Սարգսյանի անձը։ Այսպես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածը զետեղված է նույն օրենսգրքի հասարակական կարգի և բարոյականության դեմ ուղղված հանցագործությունների գլխում։ Հիշյալ հանցակազմի օբյեկտը հանդիսանում են հասարակության անդամների բնականոն բարոյական զարգացման պաշտպանությանն ուղղված հասարակական հարաբերությունները։ Հիշյալ հանցակազմի հանրային բարձր վտանգավորությունը կայանում է նրանում, որ այն նպաստում է հասարակության մեջ ձևավորված բարոյական մոտեցումների խարխլմանը, ինչը կարող է անդառնալի հետևանքներ ունենալ ինչպես անհատապես վերցրած անձանց, այնպես էլ` ողջ հասարակության համար։ Հատկանշական է, որ նկարագրված հանցագործության արդյունքում բարոյական անկում են ապրում ինչպես սեռական ծառայություններ մատուցած անձինք, այնպես էլ՝ նրանց հաճախորդները, ինչն ինքնին բարձրացնում է քննարկվող հանցակազմի հանրային վտանգավորության աստիճանը։ Սույն դեպքում Քրիստինե Սարգսյանը պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստելու միջոցով գույքային օգուտ ստանալու նպատակով ստեղծել է <<Օպիում>> անվանվող հաստատությունը, որը, մերսման սրահի անվան տակ քողարկված, սեռական ծառայություններ է մատուցել։ Ընդ որում՝ հիշյալ հաստատությունում սեռական բնույթի ծառայություններ են մատուցել մի շարք կանայք, այդ թվում` 15-ամյա Ելենա Աբրահամյանը։ Այս ամենը խոսուն կերպով բնութագրում է Քրիստինե Սարգսյանի անձը և վկայում ինչպես վերջինիս, այնպես էլ նրա կատարած արարքի բարձր հանրային վտանգավորության մասին, և նման պայմաններում նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու նպատակահարմարության վերաբերյալ Դատարանի դատական ակտում առկա եզրահանգումը չի կարող գնահատվել որպես հիմնավորված և պատճառաբանված։
Նշել է նաև, որ ամբաստանյալ Քրիստինե Սարգսյանը շահույթ ստանալու հանգամանքն ավելի է արժևորել, քան իր մոտ աշխատած կանանց բարոյականությունն ու վերջիններիս ապագան։
Բացի այդ, Դատարանը բողոքարկվող ակտում նշել է, որ Քրիստինե Սարգսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվել նաև նրա կատարած հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունները և դրա կատարման հանգամանքները, սակայն չի մանրամասնել, թե ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի հանցակազմի որ տարրի առանձնահատկությունը կամ, առավել ևս, Քրիստինե Սարգսյանի կատարած արարքի հատկապես որ հանգամանքը հաշվի առնելով է վերջինի նկատմամբ նման մեղմ պատիժ նշանակել։
Ուշագրավ է նաև այն, որ Քրիստինե Սարգսյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածով սահմանված հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի հատկանիշ հանդիսացող գործողություններից ոչ թե մեկը, այլ` երեքը։ Այսպես, վերջինս պոռնկությամբ զբաղվելու համար հաստատություն է ստեղծել, ղեկավարել և պահել է հիշյալ հաստատությունը։
Նման պայմաններում Քրիստինե Սարգսյանին բնութագրող դրական հատկանիշը` երիտասարդ լինելը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքը` խնամքին մինչև 14 տարեկան երեխայի առկայությանը, չեն կարող ողջամտորեն նվազեցնել վերջինիս անձի և նրա կատարած արարքների հանրային վտանգավորությունը, հետևաբար` չեն կարող դիտվել որպես մեղմ պատիժ նշանակելու հիմք։
Ընդ որում, անդրադառնալով Քրիստինե Սարգսյանի խնամքին մինչև 14 տարեկան երեխայի առկայությանը, պետք է նշել, որ դատավճռում չկա հետազոտված որևէ տվյալ, որը կարող է վկայել այդ մասին։
Այսպիսով, Դատարանը բավարար չափով ստուգման ու գնահատման չի ենթարկել Քրիստինե Սարգսյանի կողմից կատարված հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, գործի կոնկրետ հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող վերոհիշյալ տվյալները, անտեսել է ամբաստանյալի կողմից կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն էականորեն բարձրացնող վերը նշված փաստական հանգամանքները, ինչն էլ արդյունքում իր արտացոլումն է գտել Քրիստինե Սարգսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը լուծելիս՝ հանգեցնելով վերջինի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելուն։
Այս համատեքստում հարկ է նշել նաև, որ Դատարանի կողմից Քրիստինե Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկատարելը չի բխում նրան մեղսագրվող հանցագործության և համասեռ հանցատեսակների դեմ իրականացվող քրեական քաղաքականության պահանջներից և պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առնվել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերությունների սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը:
Այսպիսով, Քրիստինե Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով, Դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի նորմերի` 5-րդ, 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված օրինականության, արդարության և պատասխանատվության անհատականացման ու պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների խախտում, ինչը հակասում է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումներին, չի նպաստում սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը, հանցագործությունների կանխմանը, չի համապատասխանում ամբաստանյալին մեղսագրված արարքի և նրա անձի հանրային վտանգավորության աստիճանին, կատարած հանցանքի ծանրությանը, դրա կատարման հանգամանքներին, ուստի դատարանի կողմից ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Սահմանադրության 103-րդ հոդվածի 5-րդ կետով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 54-րդ, 376-381-րդ, 395-րդ, 397-րդ, 399-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է.
<<Վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ, մասնակիորեն` պատժի մասով բեկանել և փոփոխել ամբաստանյալ Քրիստինե Սարգսյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից 2017 թվականի օգոստոսի 2-ին թիվ ԵԿԴ/0165/01/17 գործով կայացված դատավճիռը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը ճանաչելով անթույլատրելի և վերջինի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով որպես պատիժ նշանակելով ազատազրկում` 3 տարի ժամկետով>>:
3.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով մեղադրող Ա.Քյարամյանի հիմնավորումները դատախազ Ր.Ասլանյանի վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, ամբաստանյալի և նրա շահերի պաշտպանի պատասխան առարկությունները, ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ դատախազ Ր.Ասլանյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Վերաքննիչ դատարանը վերաքննիչ բողոքում բարձրացված և վերլուծման ենթակա հարցերին անդրադառնալուց առաջ անհրաժեշտ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում>>:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
<<Վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք և վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն այն ճիշտ չի գնահատել>>:
Ամբաստանյալ Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը դատավարության որևէ մասնակցի կողմից չի վիճարկվում:
Չի վիճարկվում նաև առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով հաստատված ճանաչված որևէ փաստական հանգամանք:
Դատախազը` պատճառաբանելով, որ ամբաստանյալ Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանի ուղղվելը հնարավոր չէ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով, խնդրել է` վերջինիս նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելը վերացնել:
Նկատի առնելով վերոգրյալը` Վերաքննիչ դատարանն ամբաստանյալ Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով մեղսագրված հանցանքի հիմնավորվածությունը` քննության առարկա չի դարձնում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
(…)
5) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը.
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
(…)>>:
Նշված իրավադրույթից երևում է, որ կոնկրետ պատժաչափով կոնկրետ պատժատեսակի նշանակումը և արդեն իսկ նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցի լուծումն իրենցից ներկայացնում են պատժի հարցերի դատական լուծման գործընթացի ինքնուրույն և հաջորդական փուլեր:
Այսինքն` դատարանը նախ և առաջ որոշում է ամբաստանյալի` պատժի ենթակա լինելու հարցը, այնուհետև` դրա տեսակը և չափը, որից հետո որոշում, թե ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի՞ իր նկատմամբ նշանակված պատիժը` հաշվի առնելով առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու դրա նպատակներին հասնելու հնարավորությունը:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն` եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Այսինքն` դատարանը կայացնելով մեղադրական դատավճիռ, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում թվարկված պատժատեսակներից (կալանք, ազատազրկում կամ կարգապահական գումարտակում պահելը) որևէ մեկը` սահմանելով դրա չափը, այնուհետև համոզված լինելով, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու որոշում է դատապարտյալի վրա որոշակի պարտականություններ դնելով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, կատարելով իրավունքի զարգացմանը նպաստելու և օրենքի միատեսակ կիրառումն ապահովելու իր սահմանադրական գործառույթը, իր բազմաթիվ նախադեպային որոշումներով իրավական դիրքորոշում է ձևավորել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու թույլատրելիության վերաբերյալ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված իրավադրույթները ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-139/07, ՎԲ-195/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ՎԲ-01/08, ԵԿԴ/0034/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ՀՅՔՐԴ3/0109/01/08, ԵՔՐԴ/0571/01/08, ԱՎԴ/0100/01/08, ԱՐԴ/0117/01/08, ԱՐԱԴ/0050/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԼԴ2/0019/01/09, ՍԴ/0226/01/09, ԵԱՔԴ/0120/01/09, ԵԷԴ/0138/01/09, ԳԴ1/0003/01/10, ՍԴ/0085/01/10, ԵԿԴ/0126/01/10, ԵԱՆԴ/0091/01/09, ԵԷԴ/0201/01/11, ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12 և այլ նախադեպային որոշումներում:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին, ու թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածը սահմանում է.
<<1. Պոռնկությամբ զբաղվելու համար հաստատություն ստեղծելը, ղեկավարելը կամ պահելը կամ որևէ հանրային հաստատություն պոռնկությամբ զբաղվելու համար օգտագործելը կամ այլ անձի պոռնկությամբ զբաղվելու համար բնակարան կամ այլ կացարան պարբերաբար տրամադրելը կամ գույքային օգուտ ստանալով` պոռնկությամբ զբաղվելուն այլ ձևով նպաստելը, եթե բացակայում են սույն օրենսգրքի 132-րդ կամ 132.2-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հատկանիշները (…)
2. Նույն արարքը, որը կատարվել է`
(…)
5) երկու կամ ավելի անձանց օգտագործելով,
(…)
պատժվում է ազատազրկմամբ` երեքից վեց տարի ժամկետով` գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելով` առավելագույնը երեք տարի ժամկետով, կամ առանց դրա:
(…)>>:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Ա.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով կայացված նախադեպային որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ <<(...) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախատեսված հանցագործության վերաբերյալ գործերով հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- արարքի կատարման եղանակը (հոդվածի դիսպոզիցիայում նկարագրված այլընտրանքային արարքներից որն է առկա),
- արարքների քանակը (հանցանքը դրսևորվել է հոդվածի դիսպոզիցիայում նկարագրված արարքներից մեկով, թե մի քանիսով),
- արարքի կատարման տևականությունը կամ պարբերականությունը,
- պոռնկությամբ զբաղվող անձանց քանակը: (…)>> (տե՛ս Արամայիս Հարությունյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2015 թվականի թիվ ՍԴ/0204/01/13 որոշման 22-րդ կետը):
Վերոգրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումների համատեքստում անդրադառնալով սույն գործի փաստական հանգամանքներին` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Քրեական գործի նյութերով հաստատված է հետևյալը.
Նախաքննական մարմնի կողմից Քրիստինե Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով այն բանի համար, որ <<նա, պոռնկությամբ զբաղվելու համար հաստատություն ստեղծելու և այդ կերպ պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստելու միջոցով գույքային օգուտ ստանալու նպատակով` 2016 թվականի հունիսի 11-ին, վարձակալելով Երևան քաղաքի Կորյունի 3/14 հասցեում գտնվող անշարժ գույքը ստեղծել է <<Օպիում>> մերսման սրահը և անձամբ կազմակերպել ու ղեկավարել է հաստատության բնականոն գործունեությունն, որտեղ Հասմիկ Հովսեփյանը, Հասմիկ Բաբայանը և Ելենա Աբրահամյանը զբաղվել են պոռնկությամբ, իսկ Քրիստինե Սարգսյանը նրանց օգտագործելով ստեղծել է գույքային օգուտ։
Այսպես.
Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանը, պոռնկությամբ զբաղվելու համար հաստատություն ստեղծելու և պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստելու միջոցով գույքային օգուտ ստանալու նպատակով 2016 թվականի հունիսի 11-ին, վարձակալել է Երևան քաղաքի Կորյունի փողոցի 3/14 հասցեում գտնվող շինությունը, ապա պոռնկությամբ զբաղվելու համար հարմարեցնելով և այն քողարկելով որպես <<Օպիում>> անվամբ մերսման սրահ, պոռնկությամբ զբաղվելու համար, որպես <<մերսուհի>> աշխատանքի է ընդունել Հասմիկ Մեսրոպի Բաբայանին, Հասմիկ Եփրեմի Հովսեփյանին, Ելենա Տիգրանի Աբրահամյանին և այլոց, որոնց նյութապես շահագրգռելով, առաջարկել է զբաղվել պոռնկությամբ։ Նշված անձինք համաձայնել և 10.000-ից 20.000 ՀՀ դրամի դիմաց <<Ռելաքս>>, <<Արևելյան>> և <<Էրո-ռելաքս>> տեսակի մերսումներ իրականացնելիս գտնվելով կիսամերկ, որպես սեռական հարաբերության փոխարինող ձև` սեքսուալ բնույթի գործողություններ կատարելով, այն է` առնանդամի ձեռնաշարժության եղանակով հաճախորդների մոտ սերմնաժայթքում առաջացնելով բավարարել են անորոշ շրջանակի հաճախորդների սեռական պահանջները, իսկ մատուցված սեռական ծառայությունների դիմաց հաճախորդներից հավաքագրված գումարները Քրիստինե Սարգսյանի կողմից հավասարաչափ մասնեբաժնով բաժանվել են նրա և հաճախորդներին սպասարկած մերսուհիների միջև>>։
Դատարանն ամբաստանյալ Քրիստինե Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով պատիժ նշանակելիս և ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելիս, արձանագրել է, որ հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարած հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները:
Դատարանը` որպես ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալներ հաշվի է առել այն, որ վերջինս բնութագրվում է դրական, երիտասարդ է, նախկինում արատավորված չի եղել, առաջին անգամ է դատապարտվում:
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ հաշվի է առել այն, որ վերջինս համաձայնվել է մեղադրանքի հետ, զղջացել է կատարած հանցանքի համար, խնամքին է գտնվում մինչև 14 տարեկան երեխան, և չարձանագրելով ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանք, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չի կիրառել` հանգելով այն հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը և նոր հանցագործությունների կանխումը հնարավոր է նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով:
Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ վերոգրյալ հանգամանքներն իրենց համակցությամբ բավարար հիմք չեն հանդիսանում ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու համար:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանն ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու հարցը քննելիս, առանց ռեալ պատիժ կրելու ամբաստանյալի ուղղման հնարավորության վերաբերյալ հանգել է սխալ հետևության, քանի որ ըստ էության Դատարանի հետևությունները հիմնված չեն սույն գործով գոյություն ունեցող օբյեկտիվ տվյալների վերլուծության, մասնավորապես` հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա:
Վերաքննիչ դատարանի նման հետևությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ Դատարանն ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելիս, հաշվի չի առել այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են` օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, արարքների քանակը, կատարման տևականությունը, նպատակներն ու շարժառիթները, պոռնկությամբ զբաղվող անձանց քանակը:
Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ` Դատարանը բավարար չափով ստուգման, պատշաճ քննության և օբյեկտիվ գնահատության չի ենթարկել`
ա) հանցագործության կատարման եղանակը` մասնավորապես այն, որ ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանը վարձակալական հիմունքներով Երևան քաղաքի կենտրոնում` Կորյունի փողոցի 3/14 հասցեում գտնվող շինությունը, քողարկել է որպես մերսման սրահ և պոռնկությամբ զբաղվելու համար անձանց որպես <<մերսուհիներ>> ընդունելու նպատակով հասարակական վայրերում` մարդաշատ շենքերի և շինությունների արտացոլված հատվածներում, աշխատանքի ընդունելու հայտարարություններ է փակցրել` նշելով իր բջջային հեռախոսահամարը, և իր անձը քողարկելու նպատակով դիմողներին ներկայացել է Լիլիթ անվամբ:
Բացի այդ, հեռախոսակապի, հաղորդագրությունների և այլ եղանակներով մինչև վերջ հետամուտ է եղել իր կողմից առաջարկվող աշխատանքից հրաժարվող անձանց կրկին համոզելու և շահագրգռելու հարցում:
բ) արարքի կատարման տևականությունը` այն, որ շուրջ մեկ տարի շարունակ անձանց ներգրավել է պոռնկությամբ զբաղվելուն, ինչը դադարել է միայն սույն գործով անչափահաս վկա Ելենա Աբրահամյանի մոր` Գոհար Ալեքսանյանի ՀՀ ոստիկանության կենտրոնականի բաժնում տված հաղորդման հիման վրա` իրավապահ մարմինների միջամտությամբ,
գ) պոռնկությամբ զբաղվող անձանց քանակը,
դ) հանցագործության առանձնահատուկ հանգամանքները` այն, որ ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանը թեև ըստ մեղադրանքի Ելենա Աբրահամյանին որպես մերսուհի աշխատանքի ընդունելիս, ապա նաև պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստելիս տեղյալ չի եղել նրա անչափահաս լինելու մասին, սակայն նրա կողմից անչափահաս Ելենա Աբրահամյանին պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստելը կարող է անդառնալիորեն և բացասաբար անդրադառնալ վերջինիս հետագա կյանքի վրա:
Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ վերոգրյալ հանգամանքներն իրենց համակցությամբ էականորեն բարձրացնում են ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի կողմից կատարած հանցանքի` հանրային վտանգավորության աստիճանը, որի պայմաններում վերջինիս նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու նպատակահարմարության վերաբերյալ Դատարանի հետևություններն իրավաչափ չեն:
Ինչ վերաբերում է Դատարանի կողմից արձանագրված ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալներին (բնութագրվում է դրական, երիտասարդ է, նախկինում արատավորված չի եղել, առաջին անգամ է դատապարտվում), այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներին (համաձայնվել է մեղադրանքի հետ, զղջացել է կատարած հանցանքի համար, խնամքին է գտնվում մինչև 14 տարեկան երեխան) և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությանը, որոնք Դատարանը հաշվի առնելով` եկել է համոզման, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է նաև ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մատնանշված հանգամանքները սույն գործի շրջանակներում բավարար չեն հանգելու համոզման, որ ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանն ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը քննելիս, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը քննարկելով արդարության և պատասխանատվության անհատականացման քրեաիրավական սկզբունքին համապատասխան, հիմնվելով վերջինիս կողմից կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի փաստական հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների բազմակողմանի ստուգման և օբյեկտիվ գնահատման վրա, գալիս է հետևության, որ դատախազի վերաքննիչ բողոքում նշված փաստարկները` ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնելու վերաբերյալ, հիմնավորված են, սույն գործի շրջանակներում առկա են նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելը վերացնելու ռեալ և օբյեկտիվ հիմքեր: Ամբաստանյալի ուղղվելը և դաստիարակվելը հնարավոր է միայն ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը փաստացի կրելու միջոցով, որի պայմաններում սույն գործով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակներին, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Դատարանի կողմից թույլ են տրվել նյութական իրավունքի նորմերի այնպիսի խախտումներ, որոնք հանգեցրել են դատական սխալի, հետևաբար ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի օգոստոսի 02-ի դատավճիռը պետք է փոփոխել, ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելը` վերացնել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ, 397-րդ և 402-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևան քաղաքի դատախազ Ր.Ասլանյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի օգոստոսի 02-ի դատավճիռը` Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով, փոփոխել Ք.Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման մասով:
Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի օգոստոսի 02-ի դատավճռով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելը` վերացնել, և թողնել կրելու պատիժ ազատազրկման ձևով` 3 (երեք) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, 1 (մեկ) տարի ժամկետով զրկելով ձեռնարկատիրությամբ զբաղվելու իրավունքից։
Ք.Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, պահպանել` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
ԵԿԴ/0165/01/17
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
02 օգոստոսի 2017թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը`
նախագահությամբ`
դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող Հ.ՉԱԽՈՅԱՆԻ
ամբաստանյալ Ք.ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ
պաշտպան Մ.ՖԱՐՄԱՆՅԱՆԻ
դատարանում` դռնփակ դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի՝ Քրիս-տինե Ալյոշայի Սարգսյանի` ծնված 23.03.1984թ-ին Արարատ գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, իր հայտարարությամբ՝ փաստացի ամուսնալուծված, խնամքին 2 անձ, բարձրա-գույն կրթությամբ, առողջ, աշխատում է «Օպիում» մերսման սրահում, որպես մատնահար-դար, չդատված, բնակվում է` ք.Երևան, Ավան, Բաբաջանյան փողոց, 38-39-րդ շենք, բնակա-րան հ. 207-208, արգելանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով։
Ամբաստանյալ Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «Պոռնկությամբ զբաղվելու համար հաստատություն ստեղծելու և այդ կերպ պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստելու միջոցով գույքային օգուտ ստանալու նպատակով` 2016 թվականի հունիսի 11-ին, վարձակալելով Երևան քաղաքի Կորյունի 3/14 հասցեում գտնվող անշարժ գույքը ստեղծել է «Օպիում» մերսման սրահը և անձամբ կազմակերպել ու ղեկավարել է հաս-տատության բնականոն գործունեությունն, որտեղ Հասմիկ Հովսեփյանը, Հասմիկ Բաբայանը և Ելենա Աբրահամյանը զբաղվել են պոռնկությամբ, իսկ Քրիստինե Սարգսյանը նրանց օգ-տագործելով ստեղծել է գույքային օգուտ։
Այսպես.
Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանը, պոռնկությամբ զբաղվելու համար հաստատություն ստեղծելու և պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստելու միջոցով գույքային օգուտ ստանալու նպատակով 2016 թվականի հունիսի 11-ին, վարձակալել է Երևան քաղաքի Կորյունի փողոցի 3/14 հասցեում գտնվող շինությունը, ապա պառնկությամբ զբաղվելու համար հարմարեցնե-լով և այն քողարկելով որպես «Օպիում» անվամբ մերսման սրահ, պոռնկությամբ զբաղվելու համար, որպես «մերսուհի» աշխատանքի է ընդունել Հասմիկ Մեսրոպի Բաբայանին, Հասմիկ Եփրեմի Հովսեփյանին, Ելենա Տիգրանի Աբրահամյանին և այլոց, որոնց նյութապես շահա-գրգռելով, առաջարկել է զբաղվել պոռնկությամբ։ Նշված անձինք համաձայնել և 10.000-ից 20.000 ՀՀ դրամի դիմաց «Ռելաքս», «Արևելյան» և «Էրո-ռելաքս» տեսակի մերսումներ իրա-կանացնելիս գտնվելով կիսամերկ, որպես սեռական հարաբերության փոխարինող ձև` սեք-սուալ բնույթի գործողություններ կատարելով, այն է` առնանդամի ձեռնաշարժության եղա-նակով հաճախորդների մոտ սերմնաժայթքում առաջացնելով բավարարել են անորոշ շրջա-նակի հաճախորդների սեռական պահանջները, իսկ մատուցված սեռական ծառայություն-ների դիմաց հաճախորդներից հավաքագրված գումարները Քրիստինե Սարգսյանի կողմից հավասարաչափ մասնեբաժնով բաժանվել են նրա և հաճախորդներին սպասարկած մերսու-հիների միջև»։
Ամբաստանյալ Քրիստինե Սարգսյանը` մինչև դատաքննությունն սկսվելը, միջնորդեց կիրառել արագացված դատական քննության կարգ և հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր` իր պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, առաջադրված մե-ղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, առաջադրված մեղադրանքում ի-րեն լիովին մեղավոր է ճանաչում և գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննութ-յուն անցկացնելու հետևանքները։
Դատարանի որոշմամբ ամբաստանյալի միջնորդությունը բավարարվել է և դատական քննությունն անցկացվել է արագացված կարգով, նկատի ունենալով, որ մեղադրողը մեղադ-րական եզրակացությունը հաստատելիս չի առարկել դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ։
Դատարանը, հաշվի առնելով առաջադրված մեղադրանքի հետ ամբաստանյալի հա-մաձայն լինելու հանգամանքն ու հանգելով եզրակացության, որ մեղադրանքը, որի հետ հա-մաձայնվեց ամբաստանյալը, հիմնավորված է և հաստատվում է քրեական գործով հավաք-ված ապացույցներով, գտնում է, որ ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանը կատարել է հանցանք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով, որոով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի տեսակն ու չափը որոշե-լիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթը, հան-րության համար վտանգավորության աստիճանը և հետևանքները, հանցագործությունից հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, այնպես էլ արագացված կարգով անցկացված դատական քննու-թյան ընթացքում ուսումնասիրված` նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատ-վությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղ-մացնող հանգամանքներ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա համաձայնվեց մեղադրանքի հետ, զղջաց կատարած հանցանքի համար և նրա խնամքին է գտնվում մինչև 14 տարեկան երեխան։
Որպես ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական, երիտասարդ է, նախկինում արատավորված չի եղել և առաջին անգամ է դատապարտվում։
Ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատաքննությամբ չարձանագրվեցին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը« դա կատարելու հանգամանքներին« հանցավորի անձնավորությանը« անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանք-ներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակ-վում է« եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
Մեջբերված իրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբեր-յալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-142/07« ՎԲ-192/07« ՎԲ-201/07« ԵՇԴ/0029/01/08« ԵԿԴ/0042/01/11« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումնե-րում։ Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրա-վունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրա-վական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն ար-դարացի է« եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը« ինչպես նաև բավարար պատ-ժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահան-ջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի« իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևա-վորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի« հան-ցավորի անձի« պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեա-կան օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահո-վելու անհրաժեշտությունից։
38. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատարանը« կալանքի« ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտա-կում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով« հանգում է հետևության« որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու« ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պա-տիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները« պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծան-րացնող հանգամանքները։ (...)»։
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթար-կել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-139/07« ՎԲ-195/07« ՎԲ-01/08« ԵԿԴ/0034/01/08« ԱՎԴ2/0059/01/08« ԵԱՔԴ/0078/01/09« ԼԴ2/0019/01/09« ՍԴ/0226/01/09« ԳԴ1/0003/01/10« ՍԴ/0085/01/10« ԵԿԴ /0126/01/10« ԵԷԴ/0201/01/11« ԵԱԴԴ/0034/01/12« ԼԴ/0093/01/12« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում։
Վերոնշյալ որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված կայուն նախա-դեպային իրավունքի համաձայն՝ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել« եթե առ-կա է դատարանի համոզվածությունը« վստահությունը« որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարա-վոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ նման հետևության կարելի է հանգել միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա« որոնք բնութագրում են արարքը« հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականո-րեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է« որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների« այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմա-նափակում չի նախատեսել« սակայն դատարանը« կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմա-կողմանի« լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով« ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը« անձի նկատմամբ նշանակ-ված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել՝
ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները«
բ) պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգա-մանքները«
գ) հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույ-թը«
դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները« եղանակը« գործիքներն ու միջոց-ները«
ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը«
զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։
Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկ-տեմբերի 31-ին կայացրած որոշմամբ արձանագրել է, որ. «Նշանակվող պատժի արդարա-ցիության հիմնական պահանջն այն է« որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագոր-ծության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլ-վում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում« իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշ-վել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների« դրա կատարման հանգամանքների« հանցավորի անձնավորության« պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
Վկայակոչված հանգամանքները« այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ, ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահա-տականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազ-մում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը« որոնք իրենց ամբող-ջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող« որը պետք է պատասխանատվություն կրի« այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները« որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս« նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգե-բանական« սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցա-ղում« աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը« կրթությունը« առողջական վիճակը« տարիքը« ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։
Հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հի-ման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության« այնպես էլ ազա-տությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որո-շումը»։
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը, նրա կատարած հանցագործու-թյան տարրերի առանձնահատկությունները« դրա կատարման հանգամանքները և նրա պա-տասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ հանգամանքները, պատասխա-նատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունն ու ելնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պա-տասխանատվության անհատականացման ու պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքնե-րից, հանգում է հետևության, որ նա պետք է դատապարտվի ազատազրկման, որպիսի պա-տիժը սակայն ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չպետք է կիրառվի, նկատի ունենալով, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու՝ հասարակությունից չմեկուսացնելու, սակայն նրա վարքագծի նկատմամբ հսկողություն սահ-մանելու միջոցով, ինչն անհրաժեշտ ու բավարար է նաև սոցիալական արդարությունը վերա-կանգնելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար։
Դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ նը-շանակելու նպատակահարմարության հարցը և նկատի ունենալով նրա կատրած հանցագոր-ծության տեսակն ու բնույթը, գտնում է, որ նա պետք է որոշակի ժամկետով զրկվի ձեռնար-կատիրությամբ զբաղվելու իրավունքից։
Դատարանը, քննության առնելով խափանման միջոցի հարցը, գտնում է, որ ամբաս-տանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությու-նը, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնվի անփոփոխ։
Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-գրքի 357-360-րդ և 3753-րդ հոդվածներով՝ դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և դատապարտել ազատազրկման 3 (երեք) տարի ժամկե-տով` առանց գույքի բռնագրավման, 1 (մեկ) տարի ժամկետով զրկելով ձեռնարկատիրութ-յամբ զբաղվելու իրավունքից։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Ք.Սարգսյանի նկատմամբ ազա-տազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձա-շրջան 2 (երկու) տարի ժամկետով։
Ք.Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստո-րագրությունը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապա-րակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
02 օգոստոսի 2017թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը`
նախագահությամբ`
դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող Հ.ՉԱԽՈՅԱՆԻ
ամբաստանյալ Ք.ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ
պաշտպան Մ.ՖԱՐՄԱՆՅԱՆԻ
դատարանում` դռնփակ դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի՝ Քրիս-տինե Ալյոշայի Սարգսյանի` ծնված 23.03.1984թ-ին Արարատ գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, իր հայտարարությամբ՝ փաստացի ամուսնալուծված, խնամքին 2 անձ, բարձրա-գույն կրթությամբ, առողջ, աշխատում է «Օպիում» մերսման սրահում, որպես մատնահար-դար, չդատված, բնակվում է` ք.Երևան, Ավան, Բաբաջանյան փողոց, 38-39-րդ շենք, բնակա-րան հ. 207-208, արգելանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով։
Ամբաստանյալ Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «Պոռնկությամբ զբաղվելու համար հաստատություն ստեղծելու և այդ կերպ պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստելու միջոցով գույքային օգուտ ստանալու նպատակով` 2016 թվականի հունիսի 11-ին, վարձակալելով Երևան քաղաքի Կորյունի 3/14 հասցեում գտնվող անշարժ գույքը ստեղծել է «Օպիում» մերսման սրահը և անձամբ կազմակերպել ու ղեկավարել է հաս-տատության բնականոն գործունեությունն, որտեղ Հասմիկ Հովսեփյանը, Հասմիկ Բաբայանը և Ելենա Աբրահամյանը զբաղվել են պոռնկությամբ, իսկ Քրիստինե Սարգսյանը նրանց օգ-տագործելով ստեղծել է գույքային օգուտ։
Այսպես.
Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանը, պոռնկությամբ զբաղվելու համար հաստատություն ստեղծելու և պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստելու միջոցով գույքային օգուտ ստանալու նպատակով 2016 թվականի հունիսի 11-ին, վարձակալել է Երևան քաղաքի Կորյունի փողոցի 3/14 հասցեում գտնվող շինությունը, ապա պառնկությամբ զբաղվելու համար հարմարեցնե-լով և այն քողարկելով որպես «Օպիում» անվամբ մերսման սրահ, պոռնկությամբ զբաղվելու համար, որպես «մերսուհի» աշխատանքի է ընդունել Հասմիկ Մեսրոպի Բաբայանին, Հասմիկ Եփրեմի Հովսեփյանին, Ելենա Տիգրանի Աբրահամյանին և այլոց, որոնց նյութապես շահա-գրգռելով, առաջարկել է զբաղվել պոռնկությամբ։ Նշված անձինք համաձայնել և 10.000-ից 20.000 ՀՀ դրամի դիմաց «Ռելաքս», «Արևելյան» և «Էրո-ռելաքս» տեսակի մերսումներ իրա-կանացնելիս գտնվելով կիսամերկ, որպես սեռական հարաբերության փոխարինող ձև` սեք-սուալ բնույթի գործողություններ կատարելով, այն է` առնանդամի ձեռնաշարժության եղա-նակով հաճախորդների մոտ սերմնաժայթքում առաջացնելով բավարարել են անորոշ շրջա-նակի հաճախորդների սեռական պահանջները, իսկ մատուցված սեռական ծառայություն-ների դիմաց հաճախորդներից հավաքագրված գումարները Քրիստինե Սարգսյանի կողմից հավասարաչափ մասնեբաժնով բաժանվել են նրա և հաճախորդներին սպասարկած մերսու-հիների միջև»։
Ամբաստանյալ Քրիստինե Սարգսյանը` մինչև դատաքննությունն սկսվելը, միջնորդեց կիրառել արագացված դատական քննության կարգ և հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր` իր պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, առաջադրված մե-ղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, առաջադրված մեղադրանքում ի-րեն լիովին մեղավոր է ճանաչում և գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննութ-յուն անցկացնելու հետևանքները։
Դատարանի որոշմամբ ամբաստանյալի միջնորդությունը բավարարվել է և դատական քննությունն անցկացվել է արագացված կարգով, նկատի ունենալով, որ մեղադրողը մեղադ-րական եզրակացությունը հաստատելիս չի առարկել դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ։
Դատարանը, հաշվի առնելով առաջադրված մեղադրանքի հետ ամբաստանյալի հա-մաձայն լինելու հանգամանքն ու հանգելով եզրակացության, որ մեղադրանքը, որի հետ հա-մաձայնվեց ամբաստանյալը, հիմնավորված է և հաստատվում է քրեական գործով հավաք-ված ապացույցներով, գտնում է, որ ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանը կատարել է հանցանք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով, որոով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի տեսակն ու չափը որոշե-լիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթը, հան-րության համար վտանգավորության աստիճանը և հետևանքները, հանցագործությունից հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, այնպես էլ արագացված կարգով անցկացված դատական քննու-թյան ընթացքում ուսումնասիրված` նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատ-վությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղ-մացնող հանգամանքներ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա համաձայնվեց մեղադրանքի հետ, զղջաց կատարած հանցանքի համար և նրա խնամքին է գտնվում մինչև 14 տարեկան երեխան։
Որպես ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական, երիտասարդ է, նախկինում արատավորված չի եղել և առաջին անգամ է դատապարտվում։
Ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատաքննությամբ չարձանագրվեցին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը« դա կատարելու հանգամանքներին« հանցավորի անձնավորությանը« անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանք-ներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակ-վում է« եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
Մեջբերված իրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբեր-յալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-142/07« ՎԲ-192/07« ՎԲ-201/07« ԵՇԴ/0029/01/08« ԵԿԴ/0042/01/11« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումնե-րում։ Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրա-վունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրա-վական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն ար-դարացի է« եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը« ինչպես նաև բավարար պատ-ժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահան-ջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի« իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևա-վորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի« հան-ցավորի անձի« պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեա-կան օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահո-վելու անհրաժեշտությունից։
38. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատարանը« կալանքի« ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտա-կում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով« հանգում է հետևության« որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու« ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պա-տիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները« պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծան-րացնող հանգամանքները։ (...)»։
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթար-կել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-139/07« ՎԲ-195/07« ՎԲ-01/08« ԵԿԴ/0034/01/08« ԱՎԴ2/0059/01/08« ԵԱՔԴ/0078/01/09« ԼԴ2/0019/01/09« ՍԴ/0226/01/09« ԳԴ1/0003/01/10« ՍԴ/0085/01/10« ԵԿԴ /0126/01/10« ԵԷԴ/0201/01/11« ԵԱԴԴ/0034/01/12« ԼԴ/0093/01/12« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում։
Վերոնշյալ որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված կայուն նախա-դեպային իրավունքի համաձայն՝ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել« եթե առ-կա է դատարանի համոզվածությունը« վստահությունը« որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարա-վոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ նման հետևության կարելի է հանգել միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա« որոնք բնութագրում են արարքը« հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականո-րեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է« որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների« այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմա-նափակում չի նախատեսել« սակայն դատարանը« կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմա-կողմանի« լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով« ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը« անձի նկատմամբ նշանակ-ված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել՝
ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները«
բ) պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգա-մանքները«
գ) հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույ-թը«
դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները« եղանակը« գործիքներն ու միջոց-ները«
ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը«
զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։
Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկ-տեմբերի 31-ին կայացրած որոշմամբ արձանագրել է, որ. «Նշանակվող պատժի արդարա-ցիության հիմնական պահանջն այն է« որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագոր-ծության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլ-վում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում« իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշ-վել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների« դրա կատարման հանգամանքների« հանցավորի անձնավորության« պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
Վկայակոչված հանգամանքները« այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ, ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահա-տականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազ-մում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը« որոնք իրենց ամբող-ջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող« որը պետք է պատասխանատվություն կրի« այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները« որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս« նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգե-բանական« սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցա-ղում« աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը« կրթությունը« առողջական վիճակը« տարիքը« ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։
Հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հի-ման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության« այնպես էլ ազա-տությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որո-շումը»։
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը, նրա կատարած հանցագործու-թյան տարրերի առանձնահատկությունները« դրա կատարման հանգամանքները և նրա պա-տասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ հանգամանքները, պատասխա-նատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունն ու ելնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պա-տասխանատվության անհատականացման ու պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքնե-րից, հանգում է հետևության, որ նա պետք է դատապարտվի ազատազրկման, որպիսի պա-տիժը սակայն ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չպետք է կիրառվի, նկատի ունենալով, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու՝ հասարակությունից չմեկուսացնելու, սակայն նրա վարքագծի նկատմամբ հսկողություն սահ-մանելու միջոցով, ինչն անհրաժեշտ ու բավարար է նաև սոցիալական արդարությունը վերա-կանգնելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար։
Դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ նը-շանակելու նպատակահարմարության հարցը և նկատի ունենալով նրա կատրած հանցագոր-ծության տեսակն ու բնույթը, գտնում է, որ նա պետք է որոշակի ժամկետով զրկվի ձեռնար-կատիրությամբ զբաղվելու իրավունքից։
Դատարանը, քննության առնելով խափանման միջոցի հարցը, գտնում է, որ ամբաս-տանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությու-նը, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնվի անփոփոխ։
Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-գրքի 357-360-րդ և 3753-րդ հոդվածներով՝ դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և դատապարտել ազատազրկման 3 (երեք) տարի ժամկե-տով` առանց գույքի բռնագրավման, 1 (մեկ) տարի ժամկետով զրկելով ձեռնարկատիրութ-յամբ զբաղվելու իրավունքից։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Ք.Սարգսյանի նկատմամբ ազա-տազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձա-շրջան 2 (երկու) տարի ժամկետով։
Ք.Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստո-րագրությունը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապա-րակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0165/01/17
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 26-06-2017 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 15168117 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Քրիստինե Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա պոռնկությամբ զբաղվելու համար հաստատություն ստեղծելու և այդ կերպ պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստելու միջոցով գույքային օգուտ ստանալու նպատակով` 2016թ. հունիսի 11-ին վարձակալելով Երևան քաղաքի Կորյունի 3/14 հասցեում գտնվող անշարժ գույքը ստեղծել է <<Օպիում>> մերսման սրահը և անձամբ կազմակերպել ու ղեկավարել է հաստատության բնականոն գործունեությունն, որտես Հասմիկ Հովսեփյանը, Հասմիկ Բաբայանը և Ելենա Աբրահամյանը զբաղվել են պոռնկությամբ, իսկ Քրիստինե Սարգսյանը նրանց օգտագործելով ստացել է գույքային օգուտ: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Քրիստինե |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հայրանուն | Ալյոշայի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 262 Մաս 2 Կետ 5 |
| Վիճակագրական տողի համարը | 10.5 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 26-06-2017 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 28-06-2017 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 24-07-2017 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հ. |
| Ազգանուն | Չախոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Մարինե |
| Ազգանուն | Ֆարմանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 12:15 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 02-08-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 14:45 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 02-08-2017 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Քիիստինե |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 02-08-2017 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
| Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել | Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 70 հոդ.) |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԿԴ/0165/01/17 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 02 օգոստոսի 2017թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը` նախագահությամբ` դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ` Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ` մեղադրող Հ.ՉԱԽՈՅԱՆԻ ամբաստանյալ Ք.ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ պաշտպան Մ.ՖԱՐՄԱՆՅԱՆԻ դատարանում` դռնփակ դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի՝ Քրիս-տինե Ալյոշայի Սարգսյանի` ծնված 23.03.1984թ-ին Արարատ գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, իր հայտարարությամբ՝ փաստացի ամուսնալուծված, խնամքին 2 անձ, բարձրա-գույն կրթությամբ, առողջ, աշխատում է «Օպիում» մերսման սրահում, որպես մատնահար-դար, չդատված, բնակվում է` ք.Երևան, Ավան, Բաբաջանյան փողոց, 38-39-րդ շենք, բնակա-րան հ. 207-208, արգելանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով։ Ամբաստանյալ Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «Պոռնկությամբ զբաղվելու համար հաստատություն ստեղծելու և այդ կերպ պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստելու միջոցով գույքային օգուտ ստանալու նպատակով` 2016 թվականի հունիսի 11-ին, վարձակալելով Երևան քաղաքի Կորյունի 3/14 հասցեում գտնվող անշարժ գույքը ստեղծել է «Օպիում» մերսման սրահը և անձամբ կազմակերպել ու ղեկավարել է հաս-տատության բնականոն գործունեությունն, որտեղ Հասմիկ Հովսեփյանը, Հասմիկ Բաբայանը և Ելենա Աբրահամյանը զբաղվել են պոռնկությամբ, իսկ Քրիստինե Սարգսյանը նրանց օգ-տագործելով ստեղծել է գույքային օգուտ։ Այսպես. Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանը, պոռնկությամբ զբաղվելու համար հաստատություն ստեղծելու և պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստելու միջոցով գույքային օգուտ ստանալու նպատակով 2016 թվականի հունիսի 11-ին, վարձակալել է Երևան քաղաքի Կորյունի փողոցի 3/14 հասցեում գտնվող շինությունը, ապա պառնկությամբ զբաղվելու համար հարմարեցնե-լով և այն քողարկելով որպես «Օպիում» անվամբ մերսման սրահ, պոռնկությամբ զբաղվելու համար, որպես «մերսուհի» աշխատանքի է ընդունել Հասմիկ Մեսրոպի Բաբայանին, Հասմիկ Եփրեմի Հովսեփյանին, Ելենա Տիգրանի Աբրահամյանին և այլոց, որոնց նյութապես շահա-գրգռելով, առաջարկել է զբաղվել պոռնկությամբ։ Նշված անձինք համաձայնել և 10.000-ից 20.000 ՀՀ դրամի դիմաց «Ռելաքս», «Արևելյան» և «Էրո-ռելաքս» տեսակի մերսումներ իրա-կանացնելիս գտնվելով կիսամերկ, որպես սեռական հարաբերության փոխարինող ձև` սեք-սուալ բնույթի գործողություններ կատարելով, այն է` առնանդամի ձեռնաշարժության եղա-նակով հաճախորդների մոտ սերմնաժայթքում առաջացնելով բավարարել են անորոշ շրջա-նակի հաճախորդների սեռական պահանջները, իսկ մատուցված սեռական ծառայություն-ների դիմաց հաճախորդներից հավաքագրված գումարները Քրիստինե Սարգսյանի կողմից հավասարաչափ մասնեբաժնով բաժանվել են նրա և հաճախորդներին սպասարկած մերսու-հիների միջև»։ Ամբաստանյալ Քրիստինե Սարգսյանը` մինչև դատաքննությունն սկսվելը, միջնորդեց կիրառել արագացված դատական քննության կարգ և հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր` իր պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, առաջադրված մե-ղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, առաջադրված մեղադրանքում ի-րեն լիովին մեղավոր է ճանաչում և գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննութ-յուն անցկացնելու հետևանքները։ Դատարանի որոշմամբ ամբաստանյալի միջնորդությունը բավարարվել է և դատական քննությունն անցկացվել է արագացված կարգով, նկատի ունենալով, որ մեղադրողը մեղադ-րական եզրակացությունը հաստատելիս չի առարկել դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ։ Դատարանը, հաշվի առնելով առաջադրված մեղադրանքի հետ ամբաստանյալի հա-մաձայն լինելու հանգամանքն ու հանգելով եզրակացության, որ մեղադրանքը, որի հետ հա-մաձայնվեց ամբաստանյալը, հիմնավորված է և հաստատվում է քրեական գործով հավաք-ված ապացույցներով, գտնում է, որ ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանը կատարել է հանցանք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով, որոով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի։ Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի տեսակն ու չափը որոշե-լիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթը, հան-րության համար վտանգավորության աստիճանը և հետևանքները, հանցագործությունից հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, այնպես էլ արագացված կարգով անցկացված դատական քննու-թյան ընթացքում ուսումնասիրված` նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատ-վությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։ Որպես ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղ-մացնող հանգամանքներ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա համաձայնվեց մեղադրանքի հետ, զղջաց կատարած հանցանքի համար և նրա խնամքին է գտնվում մինչև 14 տարեկան երեխան։ Որպես ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական, երիտասարդ է, նախկինում արատավորված չի եղել և առաջին անգամ է դատապարտվում։ Ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատաքննությամբ չարձանագրվեցին։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը« դա կատարելու հանգամանքներին« հանցավորի անձնավորությանը« անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանք-ներով։ 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակ-վում է« եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։ Մեջբերված իրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբեր-յալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-142/07« ՎԲ-192/07« ՎԲ-201/07« ԵՇԴ/0029/01/08« ԵԿԴ/0042/01/11« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումնե-րում։ Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրա-վունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրա-վական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն ար-դարացի է« եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը« ինչպես նաև բավարար պատ-ժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահան-ջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի« իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևա-վորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի« հան-ցավորի անձի« պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեա-կան օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահո-վելու անհրաժեշտությունից։ 38. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե դատարանը« կալանքի« ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտա-կում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով« հանգում է հետևության« որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու« ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պա-տիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ 2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները« պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծան-րացնող հանգամանքները։ (...)»։ Մեջբերված քրեաիրավական դրույթը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթար-կել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-139/07« ՎԲ-195/07« ՎԲ-01/08« ԵԿԴ/0034/01/08« ԱՎԴ2/0059/01/08« ԵԱՔԴ/0078/01/09« ԼԴ2/0019/01/09« ՍԴ/0226/01/09« ԳԴ1/0003/01/10« ՍԴ/0085/01/10« ԵԿԴ /0126/01/10« ԵԷԴ/0201/01/11« ԵԱԴԴ/0034/01/12« ԼԴ/0093/01/12« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում։ Վերոնշյալ որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված կայուն նախա-դեպային իրավունքի համաձայն՝ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել« եթե առ-կա է դատարանի համոզվածությունը« վստահությունը« որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարա-վոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ նման հետևության կարելի է հանգել միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա« որոնք բնութագրում են արարքը« հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականո-րեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է« որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների« այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմա-նափակում չի նախատեսել« սակայն դատարանը« կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմա-կողմանի« լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով« ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը« անձի նկատմամբ նշանակ-ված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել՝ ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները« բ) պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգա-մանքները« գ) հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույ-թը« դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները« եղանակը« գործիքներն ու միջոց-ները« ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը« զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։ Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկ-տեմբերի 31-ին կայացրած որոշմամբ արձանագրել է, որ. «Նշանակվող պատժի արդարա-ցիության հիմնական պահանջն այն է« որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագոր-ծության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին։ Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլ-վում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում« իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշ-վել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների« դրա կատարման հանգամանքների« հանցավորի անձնավորության« պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։ Վկայակոչված հանգամանքները« այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ, ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահա-տականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։ Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազ-մում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը« որոնք իրենց ամբող-ջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող« որը պետք է պատասխանատվություն կրի« այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները« որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս« նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգե-բանական« սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցա-ղում« աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը« կրթությունը« առողջական վիճակը« տարիքը« ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։ Հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հի-ման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության« այնպես էլ ազա-տությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որո-շումը»։ Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը, նրա կատարած հանցագործու-թյան տարրերի առանձնահատկությունները« դրա կատարման հանգամանքները և նրա պա-տասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ հանգամանքները, պատասխա-նատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունն ու ելնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պա-տասխանատվության անհատականացման ու պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքնե-րից, հանգում է հետևության, որ նա պետք է դատապարտվի ազատազրկման, որպիսի պա-տիժը սակայն ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չպետք է կիրառվի, նկատի ունենալով, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու՝ հասարակությունից չմեկուսացնելու, սակայն նրա վարքագծի նկատմամբ հսկողություն սահ-մանելու միջոցով, ինչն անհրաժեշտ ու բավարար է նաև սոցիալական արդարությունը վերա-կանգնելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար։ Դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ նը-շանակելու նպատակահարմարության հարցը և նկատի ունենալով նրա կատրած հանցագոր-ծության տեսակն ու բնույթը, գտնում է, որ նա պետք է որոշակի ժամկետով զրկվի ձեռնար-կատիրությամբ զբաղվելու իրավունքից։ Դատարանը, քննության առնելով խափանման միջոցի հարցը, գտնում է, որ ամբաս-տանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությու-նը, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնվի անփոփոխ։ Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-գրքի 357-360-րդ և 3753-րդ հոդվածներով՝ դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և դատապարտել ազատազրկման 3 (երեք) տարի ժամկե-տով` առանց գույքի բռնագրավման, 1 (մեկ) տարի ժամկետով զրկելով ձեռնարկատիրութ-յամբ զբաղվելու իրավունքից։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Ք.Սարգսյանի նկատմամբ ազա-տազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձա-շրջան 2 (երկու) տարի ժամկետով։ Ք.Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստո-րագրությունը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապա-րակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 02-08-2017 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 05-09-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 177 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 05-09-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 177 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-47508 |
Գործը ստացվել է փոփոխվելուց հետո
| Ամսաթիվ | 12-03-2018 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 15-03-2018 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 30-07-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-177, 2-148 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 10-09-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-177, 2-148 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0165/01/17
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 01-09-2017 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 30-08-2017 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Ր |
| Ազգանուն | Ասլանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Քրիստինե Սարգսյան Վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ : Մասնակիորեն` պատժի մասով բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի`ամբաստանյալ Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանի /ՀՀ քր.օր. 262 հոդ. 2-րդ մասի 5-րդ կետով - ազատազրկում 3 տարի ժամկետով`առանց գույքի բռնագրավման , 1 տարի ժամկետով զրկելով ձեռնարկատիրությամբ զբաղվելու իրավունքից , ՀՀ քր.օր. 70 հոդ.` 2 տարի փորձաշրջան / վերաբերյալ 02.08.2017թ. կայացված դատավճիռը`ՀՀ քր.օր. 70 հոդվածի կիրառումը ճանաչելով անթույլատրելի և վերջինի նկատմամբ ՀՀ քր.օր. 262 հոդ. 2-րդ մասի 5-րդ կետով որպես պատիժ նշանակելով ազատազրկում` 3 տարի ժամկետով : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 06-09-2017 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 06-09-2017 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մանուշակ |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Սեվակ |
| Ազգանուն | Համբարձումյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Կարինե |
| Ազգանուն | Ղազարյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 11-09-2017 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 02-10-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 13-10-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Կազմի դատավոր Կ.Ղազարյանի` վատառողջ լինելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 08-11-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է ամբողջությամբ
| Ամսաթիվ | 08-11-2017 |
|---|---|
| Ստորադաս դատարանի դատական ակտը բեկանվել է | Բեկանվել է դատական ակտը և փոփոխվել |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Քրիստինե |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ԵԿԴ/0165/01/17 ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը կայացրած դատարանի կազմը նախագահող դատավոր` Գ.Պողոսյան Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 08 նոյեմբերի 2017թ. ք.Երևան ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ` ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ա.ՔՅԱՐԱՄՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆ` Տ.ԱԲՐԱՀԱՄՅԱՆԻ ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ք.ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում Երևան քաղաքի դատախազ Ր.Ասլանյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, վճռաբեկության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները. ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի Մարաշի բաժանմունքի ավագ հետաքննիչ Ս.Աբովյանի 2017 թվականի մայիսի 06-ի որոշմամբ` փաստ առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով հարուցվել է թիվ 1516117 քրեական գործը: Նախաքննական մարմնի 2017 թվականի մայիսի 12-ի որոշմամբ` թիվ 15168117 քրեական գործով Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը: Նախաքննական մարմնի 2017 թվականի հունիսի 20-ի որոշմամբ` Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով այն բանի համար, որ <<նա, պոռնկությամբ զբաղվելու համար հաստատություն ստեղծելու և այդ կերպ պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստելու միջոցով գույքային օգուտ ստանալու նպատակով` 2016 թվականի հունիսի 11-ին, վարձակալելով Երևան քաղաքի Կորյունի 3/14 հասցեում գտնվող անշարժ գույքը ստեղծել է <<Օպիում>> մերսման սրահը և անձամբ կազմակերպել ու ղեկավարել է հաստատության բնականոն գործունեությունն, որտեղ Հասմիկ Հովսեփյանը, Հասմիկ Բաբայանը և Ելենա Աբրահամյանը զբաղվել են պոռնկությամբ, իսկ Քրիստինե Սարգսյանը նրանց օգտագործելով ստեղծել է գույքային օգուտ։ Այսպես. Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանը, պոռնկությամբ զբաղվելու համար հաստատություն ստեղծելու և պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստելու միջոցով գույքային օգուտ ստանալու նպատակով 2016 թվականի հունիսի 11-ին, վարձակալել է Երևան քաղաքի Կորյունի փողոցի 3/14 հասցեում գտնվող շինությունը, ապա պառնկությամբ զբաղվելու համար հարմարեցնելով և այն քողարկելով որպես <<Օպիում>> անվամբ մերսման սրահ, պոռնկությամբ զբաղվելու համար, որպես <<մերսուհի>> աշխատանքի է ընդունել Հասմիկ Մեսրոպի Բաբայանին, Հասմիկ Եփրեմի Հովսեփյանին, Ելենա Տիգրանի Աբրահամյանին և այլոց, որոնց նյութապես շահագրգռելով, առաջարկել է զբաղվել պոռնկությամբ։ Նշված անձինք համաձայնել և 10.000-ից 20.000 ՀՀ դրամի դիմաց <<Ռելաքս>>, <<Արևելյան>> և <<Էրո-ռելաքս>> տեսակի մերսումներ իրականացնելիս գտնվելով կիսամերկ, որպես սեռական հարաբերության փոխարինող ձև` սեքսուալ բնույթի գործողություններ կատարելով, այն է` առնանդամի ձեռնաշարժության եղանակով հաճախորդների մոտ սերմնաժայթքում առաջացնելով բավարարել են անորոշ շրջանակի հաճախորդների սեռական պահանջները, իսկ մատուցված սեռական ծառայությունների դիմաց հաճախորդներից հավաքագրված գումարները Քրիստինե Սարգսյանի կողմից հավասարաչափ մասնեբաժնով բաժանվել են նրա և հաճախորդներին սպասարկած մերսուհիների միջև>>։ Քրեական գործը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի գրասենյակ է մուտքագրվել 26.06.2017 թվականին: Դատաքննությունն անց է կացվել արագացված կարգի կիրառմամբ: Դատարանի 2017 թվականի օգոստոսի 02-ի դատավճռով Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և դատապարտվել է ազատազրկման` 3 (երեք) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, 1 (մեկ) տարի ժամկետով զրկելով ձեռնարկատիրությամբ զբաղվելու իրավունքից։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Ք.Սարգսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան` 2 (երկու) տարի ժամկետով։ Ք.Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 01.09.2017 թվականին վերաքննիչ բողոք է բերել Երևան քաղաքի դատախազ Ր.Ասլանյանը: Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ գրավոր պատասխան է ներկայացրել պաշտպան Տ.Աբրահամյանը` խնդրելով մերժել ներկայացված վերաքննիչ բողոքը, իսկ Դատարանի վիճարկվող որոշումը թողնել օրինական ուժի մեջ: Թիվ ԵԿԴ/0165/01/17 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Մ.Պետրոսյանին և կոլեգիալ կազմում ընդգրկված դատավորներին է հանձնվել 07.09.2017 թվականին, Վերաքննիչ դատարանի 11.09.2017 թվականի որոշմամբ` վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ, և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով, նշանակվել է քննության` ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով: 2.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկներն ու պահանջը. Ըստ դատախազ Ր.Ասլանյանի վերաքննիչ բողոքի` Դատարանը 2017 թվականի օգոստոսի 2-ի դատավճռով, թույլ է տվել նյութական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա, ինչի արդյունքում Քրիստինե Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել, որը չի կարող նպաստել պատժի նպատակների իրականացմանը, ուստի դատավճիռը ենթակա է բեկանման` հետևյալ պատճառաբանությամբ. Բողոքաբերը` վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ, 70-րդ հոդվածների պահանջները, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 26.03.2010 թվականի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09 նախադեպային որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, դրանց համատեքստում անդրադառնալով սույն գործի փաստական հանգամանքներին, նշել է, որ Դատարանն ամբաստանյալ Քրիստինե Սարգսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս լրիվ և բազմակողմանի գնահատման չի ենթարկել նրան մեղսագրված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, անտեսել է հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, հաշվի չի առել պատժի նպատակների իրացման հնարավորությունը, քանի որ Դատարանի կողմից Քրիստինե Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները, և այս դեպքում կիրառելի էր ազատազրկման ձևով պատիժը` նկատի ունենալով ամբաստանյալի կատարած հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցանք կատարած անձի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնող հանգամանքների ողջամիտ ծավալն ու հարաբերակցությունը։ Ընդ որում, Դատարանի կողմից արհեստականորեն ընդլայնվել է Քրիստինե Սարգսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների շրջանակը, որոնց բացակայությամբ առավել ակնհայտ է դառնում նշանակված պատժի անհամապատասխանությունն ամբաստանյալի անձին։ Մասնավորապես` Դատարանն որպես Քրիստինե Սարգսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել այն, որ վերջինս համաձայնել է իրեն առաջադրված մեղադրանքի հետ։ Մինչդեռ, հիշյալ հանգամանքը հանդիսանում է արագացված դատաքննության կիրառման պարտադիր նախապայման, և, առանց այդպիսի համաձայնության, քննարկվող գործը չէր կարող քննվել արագացված դատաքննության կարգով, իսկ Քրիստինե Սարգսյանը կզրկվեր հիշյալ ընթացակարգային ինստիտուտի կիրառման արդյունքում ամբաստանյալի համար առաջացող դրական հետևանքներից։ Դատարանը` որպես Քրիստինե Սարգսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել նաև այն, որ վերջինս զղջացել է իր կատարած հանցանքի հանար, սակայն Դատարանը որևէ կերպ չի մանրամասնել և հիմնավորել, թե ինչում է արտահայտվել ամբաստանյալի կողմից հանցագործությունը կատարելու մեջ անկեղծորեն զղջալը։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտված մի շարք իրավական դիրքորոշումների համաձայն՝ անձի կողմից հանցագործության կատարման մեջ զղջալը պետք է կրի առարկայական բնույթ, հանցանք կատարած անձի կողմից զղջալու վերաբերյալ արտահայտած խոսքերը, տուժողներից ներում հայցելը չեն կարող դիտվել որպես հանցագործության կատարման մեջ վերջինիս զղջալու հանգամանքը հավաստող բավարար պայմաններ։ Այսպես, պոռնկությամբ զբաղվելու համար հաստատություն ստեղծելու, այն պահելու և ղեկավարելու միջոցով Հասմիկ Բաբայանի, Հասմիկ Հովսեփյանի, անչափահաս Ելենա Աբրահամյանի և այլ կանանց կողմից պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստած Քրիստինե Սարգսյանի զղջալու հանգամանքն արտահայտվել է միայն նրանով, որ վերջինս այդ մասին հայտարարել է։ Մինչդեռ, հանցագործության կատարման մեջ անձի զղջալը ենթադրում է այդ ուղղությամբ կատարված գործուն քայլերի առկայություն։ Հետևաբար` իր կատարած արարքների համար զղջալու վերաբերյալ Քրիստինե Սարգսյանի կողմից արտահայտված խոսքերը չեն կարող գնահատվել որպես վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք, ընդհակառակը՝ մեղմ պատիժ ստանալու ակնկալիքով Դատարանում նմանատիպ հայտարարություններ անելը խոսում է այն մասին, որ վերջինս իրականում չի գիտակցում իր կատարած արարքի բարձր հանրային վտանգավորությունը։ Փաստել է նաև, որ ամբաստանյալ Քրիստինե Սարգսյանի կողմից իր կատարած արարքի համար զղջալու վերաբերյալ կատարված հայտարարությունն որևէ կերպ չի նվազեցնում ո՛չ վերջինիս, ո՛չ նրա կատարած արարքների հանրային վտանգավորությունը։ Հատկանշական է, որ բողոքարկվող դատավճռով Դատարանն ամբաստանյալի պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները վերլուծության չի ենթարկել, հետևաբար` չի պատճառաբանել դրանց դերն ամբաստանյալի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը նվազեցնելու գործընթացում` հակասելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտված վերը հիշատակված դիրքորոշումներին։ Անդրադառնալով Քրիստինե Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալներին` Դատարանը որպես վերջինի անձը դրական բնութագրող տվյալ է դիտել նախկինում դատապարտված չլինելու հանգամանքը, մինչդեռ, հակաօրինական վարքագիծ չդրսևորելը համարվում է յուրաքանչյուր քաղաքացու պարտականությունը, և անձի կողմից օրենքով սահմանված պարտականությունների կատարումը, իրավահպատակ վարքագծի դրսևորումը խիստ բնական է ու չի կարող մեկնաբանվել որպես նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը ողջամտորեն նվազեցնող հանգամանք։ Դատարանը քննարկվող վճռում նշել է նաև, որ Քրիստինե Սարգսյանը բնութագրվում է դրական, սակայն չի պատճառաբանել իր հիշյալ եզրահանգումը, ավելին` անհասկանալի է, թե Դատարանը մի շարք կանանց, այդ թվում` անչափահաս աղջկա կողմից պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստած Քրիստինե Սարգսյանի հատկապես որ հատկանիշն է դրական համարել։ Դրան հակառակ, Դատարանը պատշաճ գնահատման չի արժանացրել քննարկվող արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, ինչն ակնհայտ կերպով բնութագրում է Քրիստինե Սարգսյանի անձը։ Այսպես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածը զետեղված է նույն օրենսգրքի հասարակական կարգի և բարոյականության դեմ ուղղված հանցագործությունների գլխում։ Հիշյալ հանցակազմի օբյեկտը հանդիսանում են հասարակության անդամների բնականոն բարոյական զարգացման պաշտպանությանն ուղղված հասարակական հարաբերությունները։ Հիշյալ հանցակազմի հանրային բարձր վտանգավորությունը կայանում է նրանում, որ այն նպաստում է հասարակության մեջ ձևավորված բարոյական մոտեցումների խարխլմանը, ինչը կարող է անդառնալի հետևանքներ ունենալ ինչպես անհատապես վերցրած անձանց, այնպես էլ` ողջ հասարակության համար։ Հատկանշական է, որ նկարագրված հանցագործության արդյունքում բարոյական անկում են ապրում ինչպես սեռական ծառայություններ մատուցած անձինք, այնպես էլ՝ նրանց հաճախորդները, ինչն ինքնին բարձրացնում է քննարկվող հանցակազմի հանրային վտանգավորության աստիճանը։ Սույն դեպքում Քրիստինե Սարգսյանը պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստելու միջոցով գույքային օգուտ ստանալու նպատակով ստեղծել է <<Օպիում>> անվանվող հաստատությունը, որը, մերսման սրահի անվան տակ քողարկված, սեռական ծառայություններ է մատուցել։ Ընդ որում՝ հիշյալ հաստատությունում սեռական բնույթի ծառայություններ են մատուցել մի շարք կանայք, այդ թվում` 15-ամյա Ելենա Աբրահամյանը։ Այս ամենը խոսուն կերպով բնութագրում է Քրիստինե Սարգսյանի անձը և վկայում ինչպես վերջինիս, այնպես էլ նրա կատարած արարքի բարձր հանրային վտանգավորության մասին, և նման պայմաններում նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու նպատակահարմարության վերաբերյալ Դատարանի դատական ակտում առկա եզրահանգումը չի կարող գնահատվել որպես հիմնավորված և պատճառաբանված։ Նշել է նաև, որ ամբաստանյալ Քրիստինե Սարգսյանը շահույթ ստանալու հանգամանքն ավելի է արժևորել, քան իր մոտ աշխատած կանանց բարոյականությունն ու վերջիններիս ապագան։ Բացի այդ, Դատարանը բողոքարկվող ակտում նշել է, որ Քրիստինե Սարգսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվել նաև նրա կատարած հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունները և դրա կատարման հանգամանքները, սակայն չի մանրամասնել, թե ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի հանցակազմի որ տարրի առանձնահատկությունը կամ, առավել ևս, Քրիստինե Սարգսյանի կատարած արարքի հատկապես որ հանգամանքը հաշվի առնելով է վերջինի նկատմամբ նման մեղմ պատիժ նշանակել։ Ուշագրավ է նաև այն, որ Քրիստինե Սարգսյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածով սահմանված հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի հատկանիշ հանդիսացող գործողություններից ոչ թե մեկը, այլ` երեքը։ Այսպես, վերջինս պոռնկությամբ զբաղվելու համար հաստատություն է ստեղծել, ղեկավարել և պահել է հիշյալ հաստատությունը։ Նման պայմաններում Քրիստինե Սարգսյանին բնութագրող դրական հատկանիշը` երիտասարդ լինելը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքը` խնամքին մինչև 14 տարեկան երեխայի առկայությանը, չեն կարող ողջամտորեն նվազեցնել վերջինիս անձի և նրա կատարած արարքների հանրային վտանգավորությունը, հետևաբար` չեն կարող դիտվել որպես մեղմ պատիժ նշանակելու հիմք։ Ընդ որում, անդրադառնալով Քրիստինե Սարգսյանի խնամքին մինչև 14 տարեկան երեխայի առկայությանը, պետք է նշել, որ դատավճռում չկա հետազոտված որևէ տվյալ, որը կարող է վկայել այդ մասին։ Այսպիսով, Դատարանը բավարար չափով ստուգման ու գնահատման չի ենթարկել Քրիստինե Սարգսյանի կողմից կատարված հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, գործի կոնկրետ հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող վերոհիշյալ տվյալները, անտեսել է ամբաստանյալի կողմից կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն էականորեն բարձրացնող վերը նշված փաստական հանգամանքները, ինչն էլ արդյունքում իր արտացոլումն է գտել Քրիստինե Սարգսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը լուծելիս՝ հանգեցնելով վերջինի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելուն։ Այս համատեքստում հարկ է նշել նաև, որ Դատարանի կողմից Քրիստինե Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկատարելը չի բխում նրան մեղսագրվող հանցագործության և համասեռ հանցատեսակների դեմ իրականացվող քրեական քաղաքականության պահանջներից և պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առնվել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերությունների սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: Այսպիսով, Քրիստինե Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով, Դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի նորմերի` 5-րդ, 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված օրինականության, արդարության և պատասխանատվության անհատականացման ու պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների խախտում, ինչը հակասում է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումներին, չի նպաստում սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը, հանցագործությունների կանխմանը, չի համապատասխանում ամբաստանյալին մեղսագրված արարքի և նրա անձի հանրային վտանգավորության աստիճանին, կատարած հանցանքի ծանրությանը, դրա կատարման հանգամանքներին, ուստի դատարանի կողմից ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Սահմանադրության 103-րդ հոդվածի 5-րդ կետով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 54-րդ, 376-381-րդ, 395-րդ, 397-րդ, 399-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է. <<Վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ, մասնակիորեն` պատժի մասով բեկանել և փոփոխել ամբաստանյալ Քրիստինե Սարգսյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից 2017 թվականի օգոստոսի 2-ին թիվ ԵԿԴ/0165/01/17 գործով կայացված դատավճիռը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը ճանաչելով անթույլատրելի և վերջինի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով որպես պատիժ նշանակելով ազատազրկում` 3 տարի ժամկետով>>: 3.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով մեղադրող Ա.Քյարամյանի հիմնավորումները դատախազ Ր.Ասլանյանի վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, ամբաստանյալի և նրա շահերի պաշտպանի պատասխան առարկությունները, ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ դատախազ Ր.Ասլանյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել` հետևյալ պատճառաբանությամբ. Վերաքննիչ դատարանը վերաքննիչ բողոքում բարձրացված և վերլուծման ենթակա հարցերին անդրադառնալուց առաջ անհրաժեշտ է համարում արձանագրել հետևյալը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում>>: Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` <<Վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք և վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն այն ճիշտ չի գնահատել>>: Ամբաստանյալ Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը դատավարության որևէ մասնակցի կողմից չի վիճարկվում: Չի վիճարկվում նաև առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով հաստատված ճանաչված որևէ փաստական հանգամանք: Դատախազը` պատճառաբանելով, որ ամբաստանյալ Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանի ուղղվելը հնարավոր չէ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով, խնդրել է` վերջինիս նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելը վերացնել: Նկատի առնելով վերոգրյալը` Վերաքննիչ դատարանն ամբաստանյալ Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով մեղսագրված հանցանքի հիմնավորվածությունը` քննության առարկա չի դարձնում: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը` (…) 5) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը. 6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար. 7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ. 8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը. (…)>>: Նշված իրավադրույթից երևում է, որ կոնկրետ պատժաչափով կոնկրետ պատժատեսակի նշանակումը և արդեն իսկ նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցի լուծումն իրենցից ներկայացնում են պատժի հարցերի դատական լուծման գործընթացի ինքնուրույն և հաջորդական փուլեր: Այսինքն` դատարանը նախ և առաջ որոշում է ամբաստանյալի` պատժի ենթակա լինելու հարցը, այնուհետև` դրա տեսակը և չափը, որից հետո որոշում, թե ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի՞ իր նկատմամբ նշանակված պատիժը` հաշվի առնելով առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու դրա նպատակներին հասնելու հնարավորությունը: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն` եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: Այսինքն` դատարանը կայացնելով մեղադրական դատավճիռ, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում թվարկված պատժատեսակներից (կալանք, ազատազրկում կամ կարգապահական գումարտակում պահելը) որևէ մեկը` սահմանելով դրա չափը, այնուհետև համոզված լինելով, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու որոշում է դատապարտյալի վրա որոշակի պարտականություններ դնելով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել: Նույն հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, կատարելով իրավունքի զարգացմանը նպաստելու և օրենքի միատեսակ կիրառումն ապահովելու իր սահմանադրական գործառույթը, իր բազմաթիվ նախադեպային որոշումներով իրավական դիրքորոշում է ձևավորել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու թույլատրելիության վերաբերյալ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված իրավադրույթները ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-139/07, ՎԲ-195/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ՎԲ-01/08, ԵԿԴ/0034/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ՀՅՔՐԴ3/0109/01/08, ԵՔՐԴ/0571/01/08, ԱՎԴ/0100/01/08, ԱՐԴ/0117/01/08, ԱՐԱԴ/0050/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԼԴ2/0019/01/09, ՍԴ/0226/01/09, ԵԱՔԴ/0120/01/09, ԵԷԴ/0138/01/09, ԳԴ1/0003/01/10, ՍԴ/0085/01/10, ԵԿԴ/0126/01/10, ԵԱՆԴ/0091/01/09, ԵԷԴ/0201/01/11, ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12 և այլ նախադեպային որոշումներում: ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին, ու թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածը սահմանում է. <<1. Պոռնկությամբ զբաղվելու համար հաստատություն ստեղծելը, ղեկավարելը կամ պահելը կամ որևէ հանրային հաստատություն պոռնկությամբ զբաղվելու համար օգտագործելը կամ այլ անձի պոռնկությամբ զբաղվելու համար բնակարան կամ այլ կացարան պարբերաբար տրամադրելը կամ գույքային օգուտ ստանալով` պոռնկությամբ զբաղվելուն այլ ձևով նպաստելը, եթե բացակայում են սույն օրենսգրքի 132-րդ կամ 132.2-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հատկանիշները (…) 2. Նույն արարքը, որը կատարվել է` (…) 5) երկու կամ ավելի անձանց օգտագործելով, (…) պատժվում է ազատազրկմամբ` երեքից վեց տարի ժամկետով` գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելով` առավելագույնը երեք տարի ժամկետով, կամ առանց դրա: (…)>>: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Ա.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով կայացված նախադեպային որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ <<(...) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախատեսված հանցագործության վերաբերյալ գործերով հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի. - արարքի կատարման եղանակը (հոդվածի դիսպոզիցիայում նկարագրված այլընտրանքային արարքներից որն է առկա), - արարքների քանակը (հանցանքը դրսևորվել է հոդվածի դիսպոզիցիայում նկարագրված արարքներից մեկով, թե մի քանիսով), - արարքի կատարման տևականությունը կամ պարբերականությունը, - պոռնկությամբ զբաղվող անձանց քանակը: (…)>> (տե՛ս Արամայիս Հարությունյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2015 թվականի թիվ ՍԴ/0204/01/13 որոշման 22-րդ կետը): Վերոգրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումների համատեքստում անդրադառնալով սույն գործի փաստական հանգամանքներին` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը. Քրեական գործի նյութերով հաստատված է հետևյալը. Նախաքննական մարմնի կողմից Քրիստինե Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով այն բանի համար, որ <<նա, պոռնկությամբ զբաղվելու համար հաստատություն ստեղծելու և այդ կերպ պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստելու միջոցով գույքային օգուտ ստանալու նպատակով` 2016 թվականի հունիսի 11-ին, վարձակալելով Երևան քաղաքի Կորյունի 3/14 հասցեում գտնվող անշարժ գույքը ստեղծել է <<Օպիում>> մերսման սրահը և անձամբ կազմակերպել ու ղեկավարել է հաստատության բնականոն գործունեությունն, որտեղ Հասմիկ Հովսեփյանը, Հասմիկ Բաբայանը և Ելենա Աբրահամյանը զբաղվել են պոռնկությամբ, իսկ Քրիստինե Սարգսյանը նրանց օգտագործելով ստեղծել է գույքային օգուտ։ Այսպես. Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանը, պոռնկությամբ զբաղվելու համար հաստատություն ստեղծելու և պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստելու միջոցով գույքային օգուտ ստանալու նպատակով 2016 թվականի հունիսի 11-ին, վարձակալել է Երևան քաղաքի Կորյունի փողոցի 3/14 հասցեում գտնվող շինությունը, ապա պոռնկությամբ զբաղվելու համար հարմարեցնելով և այն քողարկելով որպես <<Օպիում>> անվամբ մերսման սրահ, պոռնկությամբ զբաղվելու համար, որպես <<մերսուհի>> աշխատանքի է ընդունել Հասմիկ Մեսրոպի Բաբայանին, Հասմիկ Եփրեմի Հովսեփյանին, Ելենա Տիգրանի Աբրահամյանին և այլոց, որոնց նյութապես շահագրգռելով, առաջարկել է զբաղվել պոռնկությամբ։ Նշված անձինք համաձայնել և 10.000-ից 20.000 ՀՀ դրամի դիմաց <<Ռելաքս>>, <<Արևելյան>> և <<Էրո-ռելաքս>> տեսակի մերսումներ իրականացնելիս գտնվելով կիսամերկ, որպես սեռական հարաբերության փոխարինող ձև` սեքսուալ բնույթի գործողություններ կատարելով, այն է` առնանդամի ձեռնաշարժության եղանակով հաճախորդների մոտ սերմնաժայթքում առաջացնելով բավարարել են անորոշ շրջանակի հաճախորդների սեռական պահանջները, իսկ մատուցված սեռական ծառայությունների դիմաց հաճախորդներից հավաքագրված գումարները Քրիստինե Սարգսյանի կողմից հավասարաչափ մասնեբաժնով բաժանվել են նրա և հաճախորդներին սպասարկած մերսուհիների միջև>>։ Դատարանն ամբաստանյալ Քրիստինե Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով պատիժ նշանակելիս և ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելիս, արձանագրել է, որ հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարած հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները: Դատարանը` որպես ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալներ հաշվի է առել այն, որ վերջինս բնութագրվում է դրական, երիտասարդ է, նախկինում արատավորված չի եղել, առաջին անգամ է դատապարտվում: Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ հաշվի է առել այն, որ վերջինս համաձայնվել է մեղադրանքի հետ, զղջացել է կատարած հանցանքի համար, խնամքին է գտնվում մինչև 14 տարեկան երեխան, և չարձանագրելով ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանք, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չի կիրառել` հանգելով այն հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը և նոր հանցագործությունների կանխումը հնարավոր է նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով: Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ վերոգրյալ հանգամանքներն իրենց համակցությամբ բավարար հիմք չեն հանդիսանում ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու համար: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանն ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու հարցը քննելիս, առանց ռեալ պատիժ կրելու ամբաստանյալի ուղղման հնարավորության վերաբերյալ հանգել է սխալ հետևության, քանի որ ըստ էության Դատարանի հետևությունները հիմնված չեն սույն գործով գոյություն ունեցող օբյեկտիվ տվյալների վերլուծության, մասնավորապես` հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա: Վերաքննիչ դատարանի նման հետևությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ Դատարանն ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելիս, հաշվի չի առել այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են` օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, արարքների քանակը, կատարման տևականությունը, նպատակներն ու շարժառիթները, պոռնկությամբ զբաղվող անձանց քանակը: Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ` Դատարանը բավարար չափով ստուգման, պատշաճ քննության և օբյեկտիվ գնահատության չի ենթարկել` ա) հանցագործության կատարման եղանակը` մասնավորապես այն, որ ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանը վարձակալական հիմունքներով Երևան քաղաքի կենտրոնում` Կորյունի փողոցի 3/14 հասցեում գտնվող շինությունը, քողարկել է որպես մերսման սրահ և պոռնկությամբ զբաղվելու համար անձանց որպես <<մերսուհիներ>> ընդունելու նպատակով հասարակական վայրերում` մարդաշատ շենքերի և շինությունների արտացոլված հատվածներում, աշխատանքի ընդունելու հայտարարություններ է փակցրել` նշելով իր բջջային հեռախոսահամարը, և իր անձը քողարկելու նպատակով դիմողներին ներկայացել է Լիլիթ անվամբ: Բացի այդ, հեռախոսակապի, հաղորդագրությունների և այլ եղանակներով մինչև վերջ հետամուտ է եղել իր կողմից առաջարկվող աշխատանքից հրաժարվող անձանց կրկին համոզելու և շահագրգռելու հարցում: բ) արարքի կատարման տևականությունը` այն, որ շուրջ մեկ տարի շարունակ անձանց ներգրավել է պոռնկությամբ զբաղվելուն, ինչը դադարել է միայն սույն գործով անչափահաս վկա Ելենա Աբրահամյանի մոր` Գոհար Ալեքսանյանի ՀՀ ոստիկանության կենտրոնականի բաժնում տված հաղորդման հիման վրա` իրավապահ մարմինների միջամտությամբ, գ) պոռնկությամբ զբաղվող անձանց քանակը, դ) հանցագործության առանձնահատուկ հանգամանքները` այն, որ ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանը թեև ըստ մեղադրանքի Ելենա Աբրահամյանին որպես մերսուհի աշխատանքի ընդունելիս, ապա նաև պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստելիս տեղյալ չի եղել նրա անչափահաս լինելու մասին, սակայն նրա կողմից անչափահաս Ելենա Աբրահամյանին պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստելը կարող է անդառնալիորեն և բացասաբար անդրադառնալ վերջինիս հետագա կյանքի վրա: Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ վերոգրյալ հանգամանքներն իրենց համակցությամբ էականորեն բարձրացնում են ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի կողմից կատարած հանցանքի` հանրային վտանգավորության աստիճանը, որի պայմաններում վերջինիս նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու նպատակահարմարության վերաբերյալ Դատարանի հետևություններն իրավաչափ չեն: Ինչ վերաբերում է Դատարանի կողմից արձանագրված ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալներին (բնութագրվում է դրական, երիտասարդ է, նախկինում արատավորված չի եղել, առաջին անգամ է դատապարտվում), այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներին (համաձայնվել է մեղադրանքի հետ, զղջացել է կատարած հանցանքի համար, խնամքին է գտնվում մինչև 14 տարեկան երեխան) և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությանը, որոնք Դատարանը հաշվի առնելով` եկել է համոզման, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է նաև ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մատնանշված հանգամանքները սույն գործի շրջանակներում բավարար չեն հանգելու համոզման, որ ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով: Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանն ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը քննելիս, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը քննարկելով արդարության և պատասխանատվության անհատականացման քրեաիրավական սկզբունքին համապատասխան, հիմնվելով վերջինիս կողմից կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի փաստական հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների բազմակողմանի ստուգման և օբյեկտիվ գնահատման վրա, գալիս է հետևության, որ դատախազի վերաքննիչ բողոքում նշված փաստարկները` ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնելու վերաբերյալ, հիմնավորված են, սույն գործի շրջանակներում առկա են նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելը վերացնելու ռեալ և օբյեկտիվ հիմքեր: Ամբաստանյալի ուղղվելը և դաստիարակվելը հնարավոր է միայն ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը փաստացի կրելու միջոցով, որի պայմաններում սույն գործով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակներին, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Դատարանի կողմից թույլ են տրվել նյութական իրավունքի նորմերի այնպիսի խախտումներ, որոնք հանգեցրել են դատական սխալի, հետևաբար ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի օգոստոսի 02-ի դատավճիռը պետք է փոփոխել, ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելը` վերացնել: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ, 397-րդ և 402-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Երևան քաղաքի դատախազ Ր.Ասլանյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի օգոստոսի 02-ի դատավճիռը` Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով, փոփոխել Ք.Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման մասով: Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի օգոստոսի 02-ի դատավճռով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելը` վերացնել, և թողնել կրելու պատիժ ազատազրկման ձևով` 3 (երեք) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, 1 (մեկ) տարի ժամկետով զրկելով ձեռնարկատիրությամբ զբաղվելու իրավունքից։ Ք.Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, պահպանել` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 08-11-2017 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 25-12-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 177 , 89 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 25-12-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 177 , 89 |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | Ե-38556/17 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0165/01/17
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 20-12-2017 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Ամբաստանյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Տիգրան |
| Ազգանուն | Աբրահամյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Քրիստինե |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 27-12-2017 |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքի վարույթ ընդունումը մերժվել է |
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Որոշման ամսաթիվ | 23-02-2018 |
| Մակագրվել է | 09-01-2018 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԿԴ/0165/01/17 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 23 փետրվարի 2018 թվական ք.Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քննարկելով ամբաստանյալ Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2017 թվականի նոյեմբերի 8-ի որոշման դեմ պաշտպան Տ.Աբրահամյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 2017 թվականի օգոստոսի 2-ի դատավճռով ամբաստանյալ Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և դատապարտվել ազատազրկման` 3 (երեք) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման` զրկելով ձեռնարկատիրությամբ զբաղվելու իրավունքից` 1 (մեկ) տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան` 2 (երկու) տարի ժամկետով։ Երևան քաղաքի դատախազ Ր.Ասլանյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը 2017 թվականի նոյեմբերի 8-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքը բավարարել է և Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 2017 թվականի օգոստոսի 2-ի դատավճիռը` նշանակված պատժի կրման մասով փոփոխել. ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելը վերացվել է և թողնվել է կրելու պատիժ` ազատազրկման ձևով` 3 (երեք) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման` զրկելով ձեռնարկատիրությամբ զբաղվելու իրավունքից` 1 (մեկ) տարի ժամկետով։ Վերոհիշյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել ամբաստանյալ Ք.Սարգսյանի պաշտպան Տ.Աբրահամյանը` խնդրելով ամբողջությամբ բեկանել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2017 թվականի նոյեմբերի 8-ի որոշումը` օրինական ուժ տալով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 2017 թվականի օգոստոսի 2-ի դատավճռին։ Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով սահմանված հիմքը, այն է` առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, որը կարող էր ազդել գործի ելքի վրա։ Բողոքի հեղինակը նշել է, որ ստորադաս դատարանը խախտել է ՀՀ Սահմանադրության 16-րդ, 28-րդ, 69-րդ հոդվածների, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ, 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ, 62-րդ, 70-րդ հոդվածների, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ, 17-րդ և 358-րդ հոդվածների պահանջները։ Բողոքաբերի փաստարկների, սույն գործի նյութերի և բողոքարկվող դատական ակտի պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության արդյունքում Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չի հիմնավորվել, որ առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, որը կարող էր ազդել գործի ելքի վրա։ Հետևաբար, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով նախատեսված հիմքը հիմնավորված չէ։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե բացակայում են նույն օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով և 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքերը, ուստի ներկայացված բողոքը վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման։ Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ամբաստանյալ Քրիստինե Ալյոշայի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2017 թվականի նոյեմբերի 8-ի որոշման դեմ պաշտպան Տ.Աբրահամյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժել։ Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։ Նախագահող՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
| Դատավոր | |
| Անուն | Լիլիթ |
| Ազգանուն | Թադևոսյան |
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 26-02-2018 |
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 05-03-2018 |
|---|---|
| Դատարան | Երևան քաղաքի դատարան |
| Այլ նշումներ | 2 հատոր` 177, 129 թերթ |