Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0160/01/17
Վիճակագրական տողի համար :
6.5
Պատասխանող
Գագիկ Ղալումյան Սուրենի
Գագիկ Ղալումյան
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Արշակ Վարդանյան
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Արշակ Վարդանյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2017-06-20 | 10:00 | 7 | Կայացել է |
Գործ ԵԿԴ/0160/01/17
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ` Դատարան),
նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի«
քարտուղարությամբ` Գևորգ Պողոսյանի,
Վլադիմիր Շահինյանի և
Դարինա Բեգլարյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող` Հայկ Մովսիսյանի,
պաշտպաններ` Սոս Գրիգորյանի և
Հրանտ Գրիգորյանի,
նույն դատարանում դռնբաց դատական նիստերի կարգով քննեց և 2017թ. հունիսի 20-ին ավարտեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Գագիկ Սուրենի Ղալումյանի՝ (ծնված 1950թ. հուլիսի 1-ին« Իջևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի« բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած« 3-րդ խմբի հաշմանդամ, աշխատել է ՀՀ գյուղի և գյուղատնտեսության աջակցության հիմնադրամում՝ որպես տնօրեն, ներկայում աշխատում է ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության «Հայանտառե ՊՈԱԿ-ում` որպես գլխավոր մասնագետ, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Հրաչյա Քոչար փողոցի 18-րդ շենքի 90-րդ բնակարանում, սույն գործով մեղսագրվում է ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախա¬տես¬ված հանցավոր արարքի կատարում, անազատության մեջ է գտնվել երեք օր, որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրություն)։
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2014թ. սեպտեմբերի 19-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչությունում որոշում է կայացվել ՀՀ գլխավոր դատախազության պետական շահերի պաշպանության վարչությունից ստացված նյութերով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով թիվ 69109214 քրեական գործը հարուցելու մասին։
2015թ. օգոստոսի 3-ին՝ յուրացում կատարելու կասկածանքով ձերբակալվել է Գևորգ Գրիգորյանը։
2015թ. օգոստոսի 5-ին՝ յուրացում կատարելու կասկածանքով ձերբակալվել է նաև Գագիկ Ղալումյանը։
2015թ. օգոստոսի 6-ին Գևորգ Գրիգորյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կե¬տով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
2015թ. օգոստոսի 6-ին մեղադրյալ Գ.Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրություն։
2015թ. օգոստոսի 7-ին Գագիկ Ղալումյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 38-179-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
2015թ. օգոստոսի 7-ին մեղադրյալ Գ.Ղալումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կի¬րառվել չհեռանալու մասին ստորագրություն։
2015թ. օգոստոսի 10-ին Աշոտ Գևորգյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (2 դրվագներով), նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրություն։
2015թ. օգոստոսի 11-ին Ժորա Հարությունյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (2 դրվագներով), նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրություն։
2016թ. փետրվարի 17-ին որոշում է կայացվել Աշոտ Գևորգյանի և Ժորա Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (2 դրվագներով) հարուցված քրեա¬կան հետապնդումը դադարեցնելու մասին՝ նրանց տվյալ հոդվածներով քրեական պատասխանատ¬վության ենթարկելու վաղեմութ¬յան ժամկետներն անցնելու հիմքով։
2016թ. փետրվարի 20-ին Գևորգ Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կե¬տերով« 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
2016թ. փետրվարի 20-ին Գագիկ Ղալումյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
2016թ. մարտի 4-ին քրեական գործը Գևորգ Սոսի Գրիգորյանին նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ« 3-րդ կետերով« 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 179-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, իսկ Գագիկ Սուրենի Ղալումյանի նկատ¬մամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հաստատված մեղադրական եզրա¬կացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬¬վա¬սության դատա¬րան (փաս¬տացի նախագահողին է հանձնվել 2016թ. մարտի 11-ին), 2016թ. մարտի 11-ին ընդունվել է վա¬րույթ, ապա նշա¬նակվել դատական քննության։
2017թ. հունիսի 20-ին Դատարանը որոշում է կայացրել սույն ԵԿԴ/0044/01/16 /նախաքննական համարը՝ 69109214/ քրեական գործից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կե¬տով մեղադրվող ամբաստանյալ Գագիկ Ղալումյանի վերա¬բեր¬յալ թիվ ԵԿԴ/0160/01/17 համարով մաս անջատելու մասին։ Նույն որոշմամբ ամբաստանյալ Գևորգ Սոսի Գրի¬գոր¬¬¬յանի նկատմամբ հայտա¬րարվել է հետախուզում, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասի որո¬շումը փոփոխվել է կալանա¬վոր¬մամբ և ԵԿԴ/0044/01/16/ քրեա¬կան գործի վարույթը կասեցվել է մինչև Գ.Գրիգորյանի հայտնաբերվելը կամ ինքնակամ ներ¬կայա¬նալը։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դա¬տա¬¬րանը հաս¬տատված հա¬մա¬րեց այն, որ Գագիկ Ղալումյանը, ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության պատ¬¬վերով իրականացնելով նրա և «Պոստ Լեքս Քոնսալթինգե ՍՊ ընկերության միջև կնքված պայմանագրով սահմանված հակա¬¬կարկտային կայանների տեղակայման նկատմամբ տեխնիկական հսկողության աշխատանք¬ները, օժանդակել է այլ անձին՝ վերջինիս վստահված առանձնապես խո¬շոր չափերի գույքի յուրացմանը« որպիսի գործողություններն արտահայտվել են հետևյալում.
Գագիկ Ղալումյանը« հանդիսանալով «ՀՀ գյուղի և գյուղատնտեսական աջակցությանե հիմ¬նադրա¬մի տնօրենը« 2010թ. նոյեմբերի 24-ին ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության հետ կնքված թիվ ՄԲԾՁԲ-10/25 պայմանագրով իրականացրել է ՀՀ գյուղատնտեսության նախարա¬րութ¬¬յան և «Պոստ Լեքս Քոնսալթինգե ՍՊ ընկերության միջև նույն օրը կնքված պայմանագրով ստանձնած` ՀՀ Արարատի և Արմավիրի մարզերում թվով 48 հակակարկտային կայանների տեղակայման նկատ¬¬¬մամբ տեխնիկական հսկողության աշխատանքները։
Գագիկ Ղալումյանը կապալառու վերոնշյալ կազմակերպության աշխատակցի կողմից առանձ¬նա¬պես խոշոր չափերի գույք յուրացնելուն օժանդակելու դիտավորությամբ հակակարկտային կայան¬նե¬րի տեղակայման աշխա¬տանքների նկատմամբ տեխնիկական հսկողություն իրականացնելիս իր, աշխատակիցներ Աշոտ Գևորգյանի և Ժորա Հարությունյանի հայտնաբերած ծավա¬լային խախ¬տում¬ները« մաս¬նա¬վորապես` շինարարի կողմից հիշյալ հակակարկտային կայաններում ծավալաթերթ - նա¬խահաշ¬վով սահմանված ծավալներից քիչ կատարված կամ ընդհանրապես չկատարված հողի հար¬թեց¬ման« ավելորդ բնահողի բարձման և տեղափոխման« շինությունների տանիքի ծածկույթի« դռան բաց¬¬վածքի« ցանկա¬պատման և թերի կատարված այլ աշխատանքները չի արձանագրել և պատվիրա¬տուին՝ ՀՀ գյու¬ղատն¬տեսության նախարարությանն այդ մասին չի իրազեկել« որի հետևանքով կապա¬լառու կազմա¬կեր¬պության աշխատակիցը նրան վստահված և ի հաշիվ պայմանագրով նախատեսված աշխա¬տանք¬ների ծա¬վա¬լից պակաս կատարված աշխա¬տանքների տնտեսած առանձնապես խոշոր չա¬¬փերի` ընդհանուր 8.766.200 ՀՀ դրամ գումարը հափշտակել է։
Այսպիսով, Գագիկ Ղալումյանը կա¬¬տարել է հան¬ցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
Տվյալ դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով որպես մե¬ղադրյալ ներգրավված, գործով ամբաստանյալ Գևորգ Գրիգորյանի նկատմամբ Դատարանը հայտա¬րարել է հետախուզում և նրա վերաբերյալ մասով գործի վարույթն անջատել և կասեցրել է։
Ամբաստանյալ Գագիկ Ղալումյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չճանաչեց, Դատարանում օգտվեց լռելու իրավունքից, որի կապակցությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածի կարգով հրապարակվեցին և հետազոտվեցին մինչդատական վարույթի ընթաց¬քում վերջինս տված ցուցմունքները։ Համաձայն դրանց` ՀՀ գյուղատնտեսության նախարա¬րութ¬յան պատվերով 2009 և 2010թթ. ՀՀ Արարատի և Արմավիրի մարզերում թվով 28 և 48 հակակարկտային կա¬յանների տեղա¬կայ¬¬ման աշխատանքների նկատմամբ տեխնիկական հսկողության իրականացման աշ¬խա¬տանքների ընթացքում ինքը և տեխնիկական հսկիչները հայտնաբերել են պայմանագրերի ծա¬վա¬լաթերթ - նա¬խա¬հաշվից պակաս կատարված« դատաշինարարատեխնիկական« դատահաշ¬վա¬պա¬¬¬հա¬կան և ֆինան¬սատնտեսագիտական համալիր փորձաքննությամբ արձա¬նագրված աշխատանքներ« որոնց մասին հայտ¬նել է կապալառու կազմակերպության տնօրեն Գևորգ Գրիգորյանին և պահանջել« որ վեր¬ջինս վերացնի այդ խախ¬տումները։ Գևորգ Գրիգորյանը խախ¬տում¬ների մի մասը տեղում վե¬րաց¬¬րել է« սակայն տեխ¬նիկական հսկողության աշխատանքների ընթացքում նկա¬տել է« որ Գրիգոր¬յանը նշված խախ¬տում¬ները դեռևս ամբողջությամբ չի վերաց¬րել։ Այնու¬ամենայնիվ« երկու պայմա¬նագրե¬րի դեպքում էլ աշխատանքների ավարտին իր ստորագրութ¬յամբ հաստատել է Գևորգ Գրիգոր¬յանի ներկայացրած ընդունման-հանձնման արձանագրութ¬յուն¬ները« քանի որ կարծել է« որ պակաս կա¬տարված աշխա¬տանք¬ները և խախտումներն էական չեն։ Գիտակցել է« որ թերացել է իր աշխատան¬քային պարտա¬կա¬նությունների կատարման մեջ« քանի որ ստորագրել է ընդունման-հանձնման ար¬ձա¬նագրությունների և հաշվետվությունների տակ« որոնցում կատարված աշխատանքները նախահաշիվ -ծավալաթերթից պակաս են եղել։ Ընդունել է նաև այն, որ իր պար¬տակա¬նությունները պատշաճ չի կատարել և խախտումների ծավալի և չափերի վերաբերյալ դրսևորել է սուբյեկ¬տիվ վերաբերմունք։ Հայտ¬¬նաբերված խախ¬տում¬ների մասին պատվիրատուին` ՀՀ գյուղատնտեսութ¬յան նախարարությանը չի տեղեկացրել« իսկ հաշ¬¬վետվություններում ներկայացրել է« թե իբր աշխատանքները, համաձայն նա¬խահաշիվ - ծավա¬լաթերթի, ամբողջությամբ կատարված են։
Սույն մեղադրանքի հետ առնչվող մեկ այլ քրեական գործով ամբաստանյալ Գևորգ Գրիգոր¬յանը Դատարանում ևս օգտվեց լռելու իրավունքից, որի կապակցությամբ ՀՀ քրեական դատա¬վարութ¬յան օրենսգրքի 337-րդ հոդվածի կարգով հրապարակվեցին և հետազոտվեցին մինչդատական վարույ¬թի ընթացքում վերջինիս տված ցուցմունքները։ Համաձայն դրանց` գործով ամբաստանյալ Գ.Գևորգ¬յա¬նը ևս ընդունել էր« որ ծա¬վա¬լաթերթ - նախահաշվով սահմանվածից պակաս աշխատանքներ է կա¬տարել՝ ի հաշիվ խնայո¬ղութ¬յուն¬ների« որի հետևանքով առաջացել է գումարային տարբերություն, որը, սակայն, նա¬խաքննության ընթացքում ամբողջությամբ վերականգնել է։
Դատարանը ամբաստանյալ Գագիկ Ղալումյանի մեղավորությունը հաստատված է համարում վերոնշյալ ցուցմունքները դա¬տաքննութ¬յամբ հետա¬զոտված հետևյալ ապա¬ցույցների հա¬մադրման և գնա¬հատ¬ման արդյունքներով.
Վկա Աշոտ Գևորգյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ մասնագիտությամբ շինարար-ինժեներ է։ Աշխատում է նախագծերի պետական արտա¬քին գերատեսչական տեսչութ¬յու¬նում, 2010 թվականից համատեղությամբ աշխատել է Գյուղի և գյուղատնտեսության աջակցության հիմ¬¬նադրամում` որպես տեխնիկական հսկիչ, որի ղեկավարը հանդիսանում էր Գագիկ Ղալումյանը։ Հա¬¬¬կա¬¬¬կարկտային կայանների շինարարական աշխատանք¬ները կատարվում էր «Պոստ Լեքս Կոն¬սալտինգե ՍՊ ընկերության կողմից, իր աշխատանքի պարտականությունների մեջ էր մտնում ամսե¬կան 2-3 անգամ այցելել Արմավիրի և Արարատի մարզերում գտնվող հակա¬կարկտային կայաններ, որոնք ընդհանուր 76-ն էին և ստուգել, թե արդյոք շինարարությունը կատարվում է ըստ նա¬խագծի, թե` ոչ։ Իր պարտականությունների մեջ էր մտնում հսկողություն կատարել բոլոր այդ հակա¬կարկտային կայաններում։ Նշեց, որ աշխատողների միջև այդ աշխատանքի որևէ բախշում չի եղել։ Գագիկ Ղա¬լում¬յանը իրեն է տրամադրել նախագիծը և ինքը ստուգել է շինարարության համապատասխա¬նութ¬յունը նախագծին, արձա¬նագրել շինարարության թերություններ, որոնց մասին բանավոր կարգով զե¬կուցել է Գագիկ Ղալում¬յանին, ով խոստացել է դրանք շտկել տալ։ Եղել են դեպքեր, որ թերություն¬ների մասին ինքը տեղում է շինարարության պետին տեղեկացրել, եթե վերջինս տեղում չի եղել, թերութ¬յուն¬ները շտկելու ուղղություն է տվել բանվորներին։ Ստուգման ընթացքում շենքը և տարածքը համա¬պատասխանել են նախագծին, ցանկապատի վերևի մասում պետք է դրվեր (կատանկա) մետա¬ղալար, սակայն դրվել է փշալար, առանձին տեղերում հիմքի բարձրությունը չի համապատասխանել նա¬խագծին, որի մասին ասել է բանվորներին և քանի որ աշխատանքն ընթացքում էր, շտկումը կա¬տարվել է տեղում։ Այդ ամենի մասին բանավոր կարգով տեղեկացրել է Գագիկ Ղալումյանին, երբեմն ստու¬գումների է գնացել տեխհսկիչ Ժորա Հարութ¬յունյանի հետ։ Աշխատանքի բաժանումը, համա¬կարգումը և ցուցումները ստանում էր իր անմիջական ղեկավար Գագիկ Ղալումյանից։ Ստու¬գումների ժամանակ հայտնաբերել է նա¬խագծից շեղումներ, այսինքն՝ տարածքի համար նախա¬տես¬ված էր խիճ, սակայն օգտագործվել է ավազի կոպիչ, որի մասին ևս բանավոր կարգով զեկուցել է Գա¬գիկ Ղալումյանին։ Նշեց, որ քրեական գոր¬ծի նախաքննության ընթացքում իրեն մեղադրանք է առա¬ջադրվել, որում իրեն մեղավոր է ճանաչել, ծանոթացել դատաշինարարատեխնիկական համալիր փոր¬ձաքննության եզրա¬կա¬¬ցությանը։ Որևէ առարկություններ փորձաքննության եզրակացության վերա¬բերյալ չի ներկա¬յաց¬րել, քանի որ դրա համար պետք է վերստին գնար և տեղում ստուգումներ կա¬տարեր, և հաշվի առնելով, որ հանձնաժողովի կազմում իրեն չեն ընդգրկել, իսկ միայնակ գնալ և ստու¬գելը համարել է անիմաստ` փորձաքննության վերոնշյալ եզրակացության վերաբերյալ դիրքո¬րո¬շում չի ներկա¬յաց¬րել։ Հայտնեց, որ իր կողմից կատարված ստուգումների ընթացքում անորակ կա¬տար¬ված աշխա¬տանք¬ներ չի հայտ¬նաբերել, եղել են պակաս, ինչպես նաև ավել արված աշխատանք¬ներ։ Այն թերությունները, որոնք հայտնաբերել էր ստուգումների ընթացքում, փորձաքննության եզրա¬¬կա¬ցութ¬յան մեջ արտացոլված էին, դրանց մեջ էր՝ խճի փոխարեն ավազի կոպիչ օգտագործելը, փշա¬լարը «կատանկայիե տեղ օգտա¬գործելը։ Իր կատարած ստուգման ժամանակ չափել է ցանկա¬պատի ցանցի բարձրությունը, որն առանց տեղադրման` 2 մետր էր, ինչը համապատասխանում էր նա¬խագծին։ Նախագծի համաձայն` պետք է ցանցի տակ անկյունակով արվեր, սակայն ցանցը տե¬ղադրվել էր բետոնի մեջ, ինչը տեխնի¬կական սխալ չէր, քանի որ այդպես ավելի ամուր էր ստացվել, դրանից հետո ցանցի բարձրությունը պակասել էր, ինչը փորձաքննության եզրակացության մեջ արտացոլված է որպես թերություն։ Այդ ամենի մասին Ղալումյանին ինքը տեղեկացրել է միայն բանա¬վոր կարգով, որին ի պատասխան՝ վեր¬ջինս հայտնել է, որ շինարարին կասի և նա այդ թերութ¬յունները կուղղվի, տեղում ևս բանավոր կարգով շինարարներին ասել է ուղղումներ կատարելու անհրաժեշ¬տության մասին, գրավոր զեկույց չի ներկա¬յացրել, իսկ թե հետա¬գայում թերություններն արդյոք ուղղվել են, թե` ոչ, տեղյակ չէ։ Հայտնեց, որ շինա¬րա¬րութ¬յան որակի տեխնիկական հսկողութ¬յան իրա¬կա¬նացման վերա¬բեր¬յալ ՀՀ քաղա¬քաշինության նախարարի 1998թ. ապրիլի 28-ի թիվ 44 հրամանին ծանոթ է, միշտ ղե¬կավարվել է այդ հրամա¬նով, սա¬կայն Ղալումյանը իրենից չի պահանջել ակտեր կազ¬մելը, լաբո¬րատոր նյութի ստուգում իրականացնել և այլն։ Չնայած, որ ակտեր կազմելն իր անմիջական պարտա¬կա¬նությունն է, իրեն նման հանձնա¬րարություն չի տրվել, ուստի դա չի կատարել։ Այդ պատ¬ճառով քննիչի մոտ իրեն մեղավոր է ճա¬նաչել, քանի որ ստուգումը ողջ ծրագրով չէր իրականացրել, իր պար¬տա¬կա¬նությունների մեջ թերա¬ցել էր։ Աշխատանքի գալուց սպասել է, որ Ղալում¬յանը ասի, թե որ հակա¬կարկտային կայան այցելեն և ինչ ստուգեն, ինչը արել է, բայց իրեն չեն հանձնարարել ստուգման ըն¬թացքը և արդյունքները փաս¬տաթղթավորել։ Ղեկավարը պարտավոր չէր ասել, որ ստուգումը փաս¬տաթղթավորվի, լուսանկա¬րա¬հանվի և այլն, սակայն իրեն ոչ մեկը չի ուղղորդել իր անմիջական պար¬տա¬կանությունները չկատա¬րե¬լու համար։ Առաջին հակակարկտա¬յին կայան այցելել են ինքը, Ժորա Հարությունյանը և իրենց ղեկա¬վար Գագիկ Ղալումյանը, կառույցը համեմատել են նախագծի հետ, այն, ինչ կառուցված էր, համա¬պա¬տաս¬խանում էր նախագծին, որևէ փաստաթղթա¬յին ձևակերպում չի կատարվել, քանի որ իրենից դա չէին պահանջել։ Շինարարը պետք է ունենար աշխատանքների ընդհանուր վարման մատյան, ինչը չի ունեցել և դրա համար ինքը թերություններն ուղղելու վերաբերյալ բանվորներին տվել է բանավոր ցու¬ցումներ և աշխատանքային վարման մատյան կազմելու պահանջ չի ներկայացրել։ Աշխատանքի ավար¬տին Գագիկ Ղալումյանն իրեն ասել է, որ շինարարն աշխատանքները կատարել է նորմալ և իր կողմից հայտնաբերված թերությունները վերաց¬վել են, աշխատանքի վերջնական հանձնման- ընդունմանը չի մասնակցել, հանձնելուց հետո աշխա¬տանքի ավարտական տեսքը չի տեսել, հավա¬տացել է, որ ամեն ինչ ուղղվել է, աշխատանքի ավար¬տական փուլում այցելել է միայն մեկ հակա¬կարկտային կայան, նաև փոր¬ձարկել է. հակա¬կարկտային կայանը նորմալ աշխատել է, տեղյակ չէ, թե Ժորա Հարությունյանը որևէ կայան այցելել է, ստուգել է, թե՝ ոչ։ Ըստ նախագծի` հակակարկտային կայաններում պետք է օգտա¬գործվեր «կատան¬կաե, որն անհրաժեշտ էր ցանցի վերևի մասը ձիգ պա¬հելու համար, սակայն քաշվել է փշալար, ինչը խոչընդոտում էր մուտքը և ավելի լավ էր, քան մետա¬ղա¬լարը /կատանկան/։ Գումարային տարբերությունն իրեն հայտնի չէ, բայց փշալարն ավելի թանկ է, մանավանդ, որ անցկացրած էր 5 շարքով։ Բացի դրանից շինա¬րարները կատարել էին այլ լրացուցիչ աշխա¬տանքներ, ինչը նախագծի մեջ չէր մտնում, ճանա¬պարհները հարթեցվել էին, տեղ-տեղ ավազի կոպիչ էր լցվել, որ ծանր մեքենաները կարողանան անց¬նել, մոտ 20 հակակարկտային կայանների ներսում սվաղ իրականացնելը նախա¬տեսված չէր, սակայն շինա¬րարն իր հաշվին սվաղել էր, չկար տեղ, որ սվաղը նախատեսված լիներ, սակայն չարվեր։ Հայտ¬նեց, որ բացի հակակարկտային կայան¬ների վերահսկումը կատարել է նաև այլ շինարարական աշխա¬տանք¬¬ների վե¬րահսկում և վերահսկիչ աշխատանքը կատարել է ոչ թե կառավարության որոշ¬մամբ, այլ պայմանագրի շրջանակներում, այն ինչ գրված էր պայմանագրում և տեխնիկական բնու¬թագրի հավել¬վածում, դա ոչ թե իր, այլ ղեկավարի՝ Գագիկ Ղալումյանի համար էր, ով իր հետ առան¬ձին աշխա¬տան¬քային պայմա¬նագիր էր կնքել։ Դրա հիման վրա են իրեն աշխատանքի ընդունել և աշխատել է այդ պայմանագրի համաձայն։ Թե ինչ է գրված նախարարության պայմանագրում, չգիտի, աշխատանքի ժամանակ ղեկավարը՝ Գագիկ Ղա¬լումյանն իրեն տվել է նախագիծը և ինքն այդ նախագծով է առաջնորդվել։ Քննիչի մոտ երկու ժա¬մում է ծանո¬թացել փորձաքննությունների եզրակա¬ցություններին և հիմա չի կարող ասել, թե այլ ինչ թերութ¬յուններ են հայտնաբերվել, քանի որ 2 ժամում այդքանը հիշել հնարավոր չէր։ Հայտնեց, որ փորձա¬գետների եզրակացությունների վերաբերյալ առար¬կություն քննիչի մոտ չի ներկայացրել, սակայն իր տված ցուցմունքի մեջ առանձին կետերով նշել է։ Գումարային կտրվածքով չի կարող կարծիք հայտ¬նել, քանի որ ինքը նախահաշիվ չի ունեցել և չգիտի` ինչ գներ են եղել և թե օբյեկտն ինչ գնով է հանձն¬վել։ Հայտ¬նեց, որ հակակարկտային կա¬յան¬ների ծավալաթերթերն իրեն պետք է տար ղեկա¬վարը` Գագիկ Ղալում¬յանը, իսկ թե ինչու չի տվել, չգի¬տի, այդ հարցով չի հետաքրքրվել։ Նշեց, որ լրացուցիչ աշխա¬տանքների կատարման` ճանապարհ անց¬կաց¬նելու ժամանակ հողը տեղափոխվել էր։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի կարգով հրապարկվեց և հետա¬զոտ¬վեց վկա Ա.Գևորգյանի նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի` վերջինս հայտնել էր, որ տեխնի¬կական հսկողության իրականացման աշխատանքների ընթացքում ինքը և տեխհսկիչ Ժորա Հարութ¬յուն¬յանը հայտնաբերել են ծավալաթերթ-նախահաշվից պակաս կատարված աշխա¬տանք¬ներ և այդ մասին բանավոր կարգով զեկուցել են տեխնիկական հսկողության ղեկավար Գագիկ Ղալում¬յանին։
Վերոնշյալ ցուցմունքները հրապարակելուց հետո վկան հայտնեց, որ լիովին չէր կարող խորա¬նալ փորձաքննության եզրակացության մեջ, քանի որ հանձնաժողովն է գնացել և ստուգել, կարծել է, որ լիովին ճշգրիտ ստուգում են իրականացրել։ Նշեց, որ գնացել են մի քանի հակակարկտա¬յին կայան, ստուգել և պարզել են, որ դրանք նորմալ աշխատում են։ Ի վերջո` խնդրեց հիմք ընդունել Դատա¬րանում տված ցուցմունքները` պարզաբանելով, թե չգիտի` ինչու է նախաքննության ընթացքում նման հակա¬սական ցուցմունք տվել։
Վկա Ժորա Հարությունյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2010 թվա¬կանից պայմանագրային հիմունք¬ներով աշխատել է ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության ՏԻԳ-ում` որ¬պես տեխնիկական հսկիչ, որի ղեկավարը հանդի¬սացել է Գագիկ Ղալումյանը։ Իր պարտակա¬նություն¬ների մեջ է մտել հակա¬կարկտային կայանների շինարարության տեխնիկական հսկում իրականաց¬նելը` համաձայն նախագծի և ծավալաթերթի։ Հսկողության ընթացքում ծավալա¬թերթում ու նա¬խագծում հայտնաբերել է տպագրական շեղումներ, եղել են նաև նախագծային փոփոխություններ, մեկ նյութը փոփոխվել է մյուսով, եղել են լրացուցիչ կատարված աշխատանքներ, ինչպես նաև թերի կա¬տար¬ված և չկատարված աշխատանքներ, ինչի մասին զեկուցել է ղեկավարին՝ Գագիկ Ղալում¬յանին։ Կայաններն եղել են իրարից բավականին հեռու, չեն եղել այսպես կոչված «դոմիկներե, որ այն¬տեղ լիներ շինարարության վարման մատյան։ Իր կարծիքով այդ մատյանն եղել է շինարարի մոտ։ Քա¬նի որ տեղանքում հնարավոր չէր ոչինչ գրել, ուղղակի նայել են, թերություններն արձանագրել են սևագիր եղանակով, որի մասին այնուհետև զեկուցել են տնօրեն Գագիկ Ղալումյանին։ Նշեց, որ նա¬խաքննութ¬յան սկզբնական փուլում առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, սակայն հետագա¬յում դիրքորոշումը փոխել է։ Ինչ վերաբերում է որպես տեխհսկիչ իր պարտա¬կանությունների իրակա¬նաց¬ման կապակցությամբ գրառումներ կատարելուն, հայտնեց, որ եղել է վարման մատյան, թաքնված մատյան, նկարներ, որը իրենք են համատեղ արել։ Նշեց, որ աշխատանքները կատարում էին Արարատի և Արմավիրի մարզերում և քանի որ մեքենա չի ունեցել, Արմավիրի մարզ քիչ է այցելել, իսկ Արարատի մարզում գրեթե բոլոր կայաններում եղել է։ Աշխատանքների ավարտից հետո գնացել և փորձարկել են մոտ 35-40 կայաններ, որի մասին զեկուցել են Գագիկ Ղալումյանին, նշել, որ դրանք նորմալ աշխատում են։ Հայտնեց, որ ընդհանուր եղել են 76 հակակարկտային կայաններ, ավարտված վիճակում տեսել է միայն դրանց 75 տոկոսը, իսկ փորձարկել են կայանների 50 տոկոսը։ Աշխատանքի որևէ բախշում չի եղել, եղել է նախագիծ և ծավալաթերթ, տնօրեն Գրիգորյանն է տեղե¬կաց¬րել, թե որ հատ¬վածում են աշխատանքներ ընթանում, իրենք էլ գնացել և ստուգել են։ Հայտնաբերված պակաս աշ¬խատանքները գրավոր ձևով չի գրանցել, միայն սևագիր նշումներ է արել, որոնց մասին բանավոր հայտնել է տնօրեն Գրիգորյանին։ Նշեց, որ Կառավարության համապատասխան որոշմանը ծանոթ է, սակայն նկարահանում չի կատարել, նկարչական ապարատ չի ունեցել, դաշտում մի կտոր թղթի վրա նշում է արել և հետո զեկուցել։ Եղել է մի կայանում, որտեղ ծավալաթերթային մեծ խնդիր էր ծագել, այդ հարցը բարձրացրել է, սակայն խնդիրը բաց է մնացել, իր իմանալով` հիմա նորից այդ հարցը բարձ¬րացվել է։ Նշեց, որ հողի տարածքի հարթեցումը շինարարության մեջ հաշվարկում են քառակու¬սի մետրով, իսկ հողի հավաքումը և բարձումը` խորանարդ մետր, Ղալումյանին հայտնել է, որ այդ կա¬պակ¬ցությամբ տպագրական վրիպակ կա։ Մեկ այլ կայանի տարածքում տրված էր խիճ, սակայն փռված էր ավազի կոպիչ, որն այդ տեղում ավելի հարմար էր, դրա մասին էլ Ղալումյանին հայտնել է։ Դատաշինա¬րարատեխնիկական փորձաքննության եզրակացությանը ծանոթացել է, որոշ կետերի վերա¬բերյալ քննիչին առարկություններ է ներկայացրել, թեև դրանք գրավոր կերպով չի արձա¬նագրել։ Հայտնեց, որ հակակարկտային կայանների շինարարության նկատմամբ տեխնիկական հսկողութ¬յունն իրականացրել է տեխհսկիչ Աշոտի հետ կամ տնօրեն Գևորգ Գրիգորյանի մասնակցությամբ։ Հայտնեց, որ փորձաքննության մեջ կար ցանցի մասին գրառում, ինչը չի նկատել, ինչ վերաբերվում է տանիքի թիթեղին, ապա, նկատելով դա, տնօրեն Գևորգին տեղյակ է պահել, որ թիթեղը նախա¬տես¬վածից շատ է դրված։ Իր կողմից հայտնաբերված խախտումների վերաբերյալ արձա¬նագրութ¬յուն չի կազմել, քանի որ գրառման մատյան չի վարվել, հարցրել է մատյանի մասին, ասել են, որ այն պահելու համար պայմաններ չկան։ Աշխատանքի ընթացքում Գագիկ Ղալումյանը ասել է, որ թերութ¬յունները, որոնց մասին ինքը նրան տեղեկացրել էր, վերացվել են, թեև իրեն ծանոթացման ներկայաց¬ված փոր¬ձաքննութ¬յան եզրակացության մեջ նշված էր, որ թերությունները դեռևս առկա են։ Ստուգման ժամա¬նակ եղել են նաև հավելյալ աշխատանքներ` մոտ 28 կայանների ներսում սվաղ իրականացնելը, ինչը նախագծով նա¬խա¬տեսված չէր, անցկացրել էին փշալարեր, նաև ճանապարհի հարթեցում էին արել, ցանցի ներքևի մասը բետոնապատել էին, այդ աշխատանքները կատարվել էին տեխնիկա ներգրա¬վելու միջոցով, թեև նախագծում ճանապարհի մասին որևէ նշում չկար։ Նշեց, որ իր կարծիքով վերաց¬ման ենթակա էական խախտումներ չեն եղել։ Ծավալաթերթերն իր մոտ չեն եղել, դրանք գտնվում էին տնօ¬րենի մոտ, վերցրել և նայել է։ Դա բավական էր, քանի որ ստուգման ժամա¬նակ ուսումնա¬սիրվում է աշ¬խատանքի ծավալը, այլ ոչ թե օգտագործված նյութերի քանակը։ Կայան¬ների հանձնման-ընդուն¬մանը չի մասնակցել, պար¬տավոր էլ չէր դրան մասնակցել կամ ներկա գտնվել։ Ստուգել է միայն հակա¬կարկտային կայանները, ունեցել է նա¬խագիծ, ծավա¬լաթերթ չի ունեցել, միայն նայել է և դա բա¬վա¬րար էր աշխատանքները ստուգելու համար, ծավա¬լաթերթի անհրաժեշտությունը չկար։ Այն թերութ¬յունները, որոնք ինքը և Աշոտը տեսել և զեկուցել են Ղալումյանին, բացի ցանցի մասով թերութ¬յունից, վերացվել են, սակայն ի վերջո ընդունեց, որ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի հրահան¬գով չի ղեկա¬վարվել, ստուգումը կատարելիս թերացել է։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի կարգով հրապարկվեց և հետա¬զոտվեց վկա Ժ.Հարությունյանի նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի` տեխնիկական հսկո¬ղութ¬¬յան իրականացման աշխատանքների ընթացքում իր և տեխնիկական հսկիչ Աշոտ Գևորգ¬յանի կողմից հայտնաբերել են նախահաշվից պակաս կատարված աշխատանքներ և այդ մասին բանավոր կարգով զեկուցել են տեխնիկական հսկողության ղեկավար Գագիկ Ղալումյանին։ Վերջինս իրենց հավաստիացրել է« որ շինարարն իրենց հայտնաբերած այդ խախտումները վերացրել է։
Վերոնշյալ ցուցմունքները հրապարակելուց հետո վկան պնդեց դատաքննական ցուցմունքը` նշելով, որ թեև քննիչի կողմից իր նկատմամբ ճնշում չի գործադրվել, սակայն հարցաքննության ընդ¬հանուր մթնոլորտը ճնշող էր։ Հայտնեց, որ տեղում վարման մատյան չի ունեցել, դրա մեջ գրան¬ցումներ չի կա¬տարել, ինչը համարում է որպես բացթողում և թերություն։
Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում հետազոտելով վկաներ Աշոտ Գևորգյանի և Ժորա Հարությունյանի նախաքննական և դատաքննական հակասական ցուցմունքները՝ Դատարանը, ի հաշիվ դատաքննականի, առավել արժևորում է նախաքննականը՝ հաշվի առնելով, որ դրանցում առկա փաստական տվյալները հաստատվել են ինչպես գործով որպես ամբաստանյալ հար¬ցաքննված Գևորգ Գրիգորյանի և Գագիկ Ղալումյանի՝ հրապարակված և հետազոտված նա¬խաքննա¬կան ցուցմունքներով, տուժողին պատճառված վնասը դեռևս մինչդատական վարույթի ընթացքում կամովին և ամբողջությամբ փոխհա¬տու¬ցելու փաստով, այնպես էլ դատաքննությամբ հետազոտված և ստորև ներկայացվող այլ ապացույցների ամբողջությամբ։
Այսպես, վկա Ժորա Մարգարյանը Դատարանում հայտնեց, որ ՀՀ վերահսկիչ պալատի նա¬խագահի հրամանով 2011թ. մայիսի 2-ից ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության և «Պոստ Լեքս Քոնսալթինե ՍՊ ըն¬կերության միջև 2009 և 2010թթ. կնքված պայմանագրերով նախատեսված պար¬տավորությունների կա¬տարմանը վերաբերող հարցերը ճշտելու նպատակով իրականացվել է համա¬պատասխանության« ֆի¬նանսական և կատարողական վերահսկողության հանդիպակաց ստուգում։ Հանդիպակաց ստուգ¬ման արդյունքներով կատարված աշխատանքներում արձա¬նագրվել են ընդհանուր 15.558.300 ՀՀ դրա¬մի ծավալային հավելագրումներ։ 2011թ. հունիսի 9-ին կազմվել է հանդիպակաց ստուգման արձա¬նագրութ¬յուն« որը 2011թ. սեպտեմբերի 20-ին հանձնվել է ընկերության տնօրեն Գևորգ Գրի¬գորյանին։ Դրանից հետո վերջինս 2011թ. հոկտեմբերի 4-ին 09.06.2011թ. կազմված հանդիպակաց ստուգ¬ման ար¬ձա¬նագրության դեմ ներկայացրել է առար¬կություններ։ Հանդիպակաց ստուգման արձա¬նագրությունը և ՀՀ գյուղատնտեսության նախարա¬րությունում ստուգման արդյունքներով կազմված մի¬ջանկյալ արձա¬նագրությունը հիմք են հանդիսացել ՀՀ վերահսկիչ պալատի կողմից ՀՀ գյու¬ղատնտեսության նախա¬րա¬րությանը պետական բյուջեից հատկացված միջոցների օգտագործման« ինչպես նաև պետական սեփականության կառավարման և օգտագործման նկատմամբ իրականացված վերահսկողության արդ¬¬յունքների վերաբերյալ 2011թ. ընթացիկ հաշվետվությունը կազմելու համար« որը հաստատվել է ՀՀ վերահսկիչ պալատի խորհրդի 2012թ. փետրվարի 10-ի թիվ 3/2 որոշմամբ։
Դատարանում մանրամասնեց և հարցերին պատասխանելիս նաև նշեց, որ ՀՀ գյուղատնտե¬սութ¬յան նախարարությունում իրակա¬նացված վերահսկողության շրջանակներում հանդիպակաց ստու¬¬գումներ են իրակա¬նաց¬րել հակա¬կարկտային կայան¬¬ների կառուցման աշխատանքներն իրա¬կա¬նաց¬րած «Պոստ Լեքս Կոն¬սալտինգե ՍՊ ընկերությունում, որի ընթացքում ծանոթացել է Գևորգ Գրի¬գոր¬յանի և Գագիկ Ղալումյանի հետ։ Ստուգումների արդյունքների վերաբերյալ կազմվել է արձա¬նագրութ¬յուն, որը ներառվել է հաշվետ¬վության մեջ, հայտնաբերվել են տարբերություններ։ Վե¬րահսկո¬ղության շրջանակ¬ներում ուսումնասիրել են հակակարկտային կա¬յանների տեղադրման ծրագիրը, այդ վե¬րահսկո¬ղության շրջանակներում նաև հանդիպակաց ստուգում է իրականացրել կապալառու կազ¬մա¬կեր¬պությունում, կատարել են նաև չափագրված ծավալների և փաստաթղթերով արձանագրվածի հա¬մադրումներ։ Հանդիպակաց ստուգման նյութը ներառվել է նաև ընդհանուր վերահսկողության ստուգ¬ման նյութերի մեջ և արձանագրվել։ Ուսումնա¬սիրվել են փաստաթղթերը, պայմանագրերը, ինչպես նաև տեղում կատարվել են չա¬փագրումներ։ Նշեց, որ կապալառու կողմից ձեռք բերված նյու¬թերի գները չէին կարող դառնալ վերահսկողության առարկա, դրանք համեմատվել են պայմանագրում նշվածի շու¬կայական արժեքի հետ։ Նշեց, որ ստուգումները իրականացրել են այն ժամանակ, երբ կա¬յանների շինարարական աշխատանքներն արդեն ավարտված էին։ Հայտնեց, որ հանդիպակաց ստուգ¬¬ման համար նախ` պետք է լինի հրամանը, նոր` կատարվի ստուգումը։ Հսկիչ չափման արձա¬նագրութ¬յունը կազմվել է Գյուղատնտեսության նախարարությունում իրականացվող ստուգումների շրջա¬նակ¬ներում և ինչքանով որ հիշում է, չափագրումից հետո Գևորգ Գրիգորյանն այն չի ստորագրել` պատճա¬ռա¬բանելով, որ գնում է ԼՂՀ՝ խոստանալով ստորագրել վերադառնալուց հետո, չնայած իրենց կողմից արդեն կազմվել էր ակտը, թվաբանությունը արվել էր և ներկայացվել նրան։ Դա քննարկվել էր նաև տեխհսկիչի հետ, իսկ հանդիպակաց ստուգման ժամանակ, երբ Գևորգը չափագրման առնչութ¬յամբ առարկություններ է ներկայացրել, նորից գնացել են և նույն բաները նայել են։ Նշեց, որ հնարա¬վոր է, որ Գևորգը նորից չի ստորագրել և ինչ-որ առարկություններ, պարզաբանումներ կամ բա¬ցատրություն¬ներ է նշել։ Նշեց, որ 15.585.000 ՀՀ դրամը ստացվել է գյուղատնտեսության նախարա¬րութ¬յունում իրակա¬նաց¬վող վերահսկողության շրջանակնե¬րում ստուգման արդյունքներով, այլ ոչ թե հան¬դիպակաց ստուգ¬ման ժամանակ։ Հայտնեց, որ կատար¬ված հանդիպակաց ստուգման արձա¬նագրութ¬յան վերա¬բեր¬¬յալ ամբաստանյալ Գևորգ Գրիգորյանը առար¬կություններ է ներկայացրել, որոնք դարձել են քննարկ¬¬ման առարկա, սակայն վկան հայտնեց, որ չի հիշում, թե ինչ առարկութ¬յուններ են եղել։ Ընդհանրացնելով` վկան պնդեց և վերահաստատեց, որ իրենց իրականացրած ստուգումը օբյեկտիվ և արժանահավատ է, նախատրա¬մադրվա¬ծություն որևէ կողմի հանդեպ չեն ունեցել և չունեն։
Վկա Գրիգոր Առուստամյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ «Պոստ Լեքս Թոնսալթինգե ՍՊ ընկերության հիմնադիր է հանդիսացել Սվետլանա Ալախվերդյանը, սակայն նա ընկերության գործունեության հետ որևէ առնչություն չի ունեցել։ Հիմնադրի կողմից տրված լիազո¬րագրի հիման վրա ընկերության գործունեությունը ղեկավարել է Գևորգ Սոսի Գրիգորյանը։ Ընկերութ¬յան գործունեությանն առնչվող որևէ փաստաթուղթ, այդ թվում` նաև հաշվապահական հաշվառմանն առնչվող, Սվետլանա Ալախվերդյանը չի ստորագրել և ընկերության գործունեությունից ստացված հա¬սույթից որևէ մասնաբաժին չի ստացել։
Վկա Միհրան Նաջարյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2010թ. «Պոստ Լեքս Թոնսալթինգե ՍՊ ընկերության կողմից ՀՀ Արմավիրի մարզում կառուցված հակակարկտային կայանները հանձնման-ընդունման ակտով ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության կողմից հատ¬կացվել են ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարությանը «ՄԵՎԱՆԾե ՊՈԱԿ Արմավիրի հակա¬կարկտա¬յին կենտրոնին։ Կայաններում շինարարական այլ աշխատանքներ չեն իրականացվել և դրանք ներկայումս ունեն այն նույն տեսքը, ինչ 2010 թվականին շահագործման հանձնվելիս։
Վկա Հասմիկ Կոթողյանի `ըստ էության նույնաբովանդակ դատաքննական ցուցմունքով.
Վկա Սվետլանա Ալախվերդյանի` հրապարակված և հետազոտված նախաքննական ցուցմուն¬քով, համաձայն որի` դստեր ամուսնու` Գևորգ Գրիգորյանի խնդրանքով ստանձնել է «Պոստ Լեքս Թոնսալթինգե ՍՊ ընկերության հիմնադիր տնօրենի պաշտոնը և անմիջապես լիազորել է նրան իր անունից իրականացնել ընկերության գործունեության հետ կապված բոլոր գործողությունները։ Ընկե¬րությունը ղեկավարել է Գ.Գրիգորյանը, դրա գործունեության հետ որևէ առնչություն ինքը չի ունե¬ցել, շահույթ չի ստացել, հաշվապահական հաշվառման որևէ փաստաթուղթ չի ստորագրել։
Դատաշինարարատեխնիկական, դատահաշվապահական և ֆինանսատնտեսագիտական հա¬մա¬¬լիր փորձաքննության 2015թ. հուլիսի 25-ի թիվ 14-2863 եզրակացությամբ, համաձայն որի` թվով 76 հակակարկտային կայաններում «Պոստ Լեքս Քոնսալթինգե ՍՊ ընկերության իրականացրած շինա¬րարական աշխատանքների ծավալները` շինարարությունում օգտագործված ապրանքների և շի¬նանյութերի որոշ մասը, չի համապատասխանում կատարողական ակտերում և աշխատանքների հանձնման-ընդունման արձանագրություններում նշված ծավալներին։ Կատարողական ակտերով ցույց է տրվել և «Պոստ Լեքս Քոնսալթինգե ՍՊ ընկերությանն ավել է վճարվել 16.530.630 ՀՀ դրամ, իսկ կա¬տարողական ակտերով չարտացոլված, սակայն ավել կատարված աշխատանքների գումարը կազմում է 3.847.800 ՀՀ դրամ։ Թվով 76 հակակարկտային կայանների տեղակայման աշխատանքների կատարման հսկողությունն իրականացրել է «ՀՀ Գյուղի և գյուղատնտեսական աջակցությանե հիմ¬նադրամը։ Ընդհանուր առմամբ տուժողին պատճառված վնասի չափը կազմում է 16.530.630 ՀՀ դրամ։ Կապալառու կազմակերպության` «Պոստ Լեքս Քոնսալթինգե ՍՊ ընկերության ներկայացուցչի մատ¬նանշած շինարարական աշխատանքների արժեքը, որոնք չեն արտացոլվել կատարողական ակ¬տերում և դրա դիմաց վճարումներ չեն կատարվել, կազմում է 3.847.800 ՀՀ դրամ։
Դատահաշվապահական լրացուցիչ փորձաքննության 2016թ. փետրվարի 12-ի թիվ 16-0358 եզրակացությամբ« համաձայն որի` «Պոստ Լեքս Քոնսալթինգե ՍՊ ընկերությանն ավել վճարված 16.530.630 ՀՀ դրամ գումարի կազմում ներառված է 20 տոկոսի չափով ավելացված արժեքի հարկը` 2.755.100 ՀՀ դրամ գումար, որն ընկերության կողմից վճարվել է ՀՀ պետական բյուջե։ Կատարողական ակտերում ավել ցույց տրված (չկատարված) աշխատանքների գումարը, առանց ԱԱՀ-ի, կազմում է 13.775.520 (16.530.630 - 2.755.100) ՀՀ դրամ։ Այսպիսով, տուժողին պատճառված վնասը, հաշվի առնելով «Պոստ Լեքս Քոնսալթինգե ՍՊ ընկերության ներկայացուցչի մատնանշած շինարարական աշխատանքների արժեքը, որոնք կատարողական ակտերում չէին արտացոլվել և դրա դիմաց, բնակա¬նաբար, վճարումեր չէին կատարվել, կազմում է 9.927.720 (13.775.520-3.847.800) ՀՀ դրամ։
Անդրադառնալով պաշտպանական կողմի ներկայացրած և ճառում օգտագործված ՀՀ փաս¬տաբանական պալատի փաստաբան Կարեն Քալանթարյանի դիմումի հիման վրա «Կա¬ռուցագետե ՍՊ ընկերության փորձագետ Արման Արսենյանի 2016թ. օգոստոսի 24-ի թիվ Կ-16/Պ-032 եզրակա¬ցությանըե, համա¬ձայն որի` Արա¬րատի և Արմավիրի մարզերում տեղակայված 48 հակակարկտային կա¬յանների իրակա¬նացված շինարարական աշխատանքների ընթացքում կատարված աշխատանք¬ների ծավալներն ավել կամ պակաս ներկայացնելու հետևանքով առաջացել է ընդհանուր 1.921.940 ՀՀ դրամի տարբերություն, որից 320.320 ՀՀ դրամը կազմում է ԱԱՀ-ն, Դա¬տարանը փաստում է, որ անկախ դրա վերնագրի իմաստից՝ այն փորձագիտական եզրակա¬ցութ¬յուն չէ, առավե¬լագույնը մաս¬նագիտական կար¬ծիք է, քանի որ, ՀՀ քրեական դատավա¬րության օրենսգրքի համաձայն, փոր¬ձաքննություն նշա¬նա¬կելը և եզրակացություն ստանալը վարույթն իրակա¬նացնող մարմնի բացառիկ լիազորությունն է։ Որպես եզրակացություն վերնագրված վերոնշյալ մաս¬նագիտական կար¬ծիքը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն, փոր¬ձագետի եզրա¬կացությանը չի փոխարինում, հետևաբար՝ դատաշինարարատեխնիկական, դա¬տահաշվա¬պահական« ֆինանսատնտեսագիտական համա¬լիր փորձաքննության թիվ 14-2863 և դա¬տա¬հաշվա¬պահական լրացուցիչ փորձաքննության թիվ 16-0358 եզրակացությունների հետևութ¬յուն¬ների հիմ¬նավոր¬վածությունն ու արժանահավատությունը վիճարկող բավարար և հիմնավոր փաստարկ, առա¬վել ևս՝ ապացույց չէ։
Շինարարատեխնիկական բնագավառի փորձագետ Կառլեն Ադամյան ցուցմունքով, ով Դա¬տա¬¬րանում վերահաստատեց դա¬տաշինարարատեխնիկական« դատահաշվապահական« ֆինան¬¬սատնտե¬¬¬սագիտական համա¬լիր փոր¬ձաքննության թիվ 14-2863 եզրակացության հետևություն¬ները` նշե¬լով սա¬կայն, որ անձամբ մասնակցել է հակակարկտային կայանների միայն մի մասի հետա¬զոտ¬մանը։ Նշեց նաև, որ փորձաքննության ընթացքի և արդյունքների ամբողջական պատկերը կարող է ներ¬կայացնել մյուս փորձագետ Կարա¬պետ Պետրոսյանը։
Շինարարատեխնիկական բնագավառի փորձագետ Կարապետ Պետրոսյանի ցուցմունքով. Վեր¬ջինս Դատարանում հայտնեց, որ չափումներն իրակա¬նացրել են բոլոր 76 կայաններում։ Ըստ էութ¬յան պնդեց և վերահաստատեց դա¬տաշի¬նարարա¬տեխնիկական« դատահաշվապահական« ֆինան¬¬սատնտե¬¬սագիտական համա¬լիր փոր¬ձաքննութ¬¬յան թիվ 14-2863 եզրակացության հետևություն¬ները, այդ թվում` հայտնաբերված խախտում¬ների մասով։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի առկայությամբ և դրանց զննության արդյունքներով (արձանագրությամբ), մասնավորապես` ՀՀ գյուղատնտեսության նախա¬րա¬րության« «Պոստ Լեքս Քոնսալթինգե ՍՊ ընկերության և ՀՀ գյուղի և գյուղատնտեսության աջակ¬ցութ¬յան հիմնադրամի միջև 2010թ. հուլիսի 1-ին և 2010թ. դեկտեմբերի 14-ին կազմված ընդունման - հանձնման ակտերով և թիվ 1 հաշվետվություններով« որոնց համաձայն՝ աշխա¬տանքները, պայմա¬նագրերի դրույթներին համապատասխան, իբրև թե ամբողջությամբ կատարվել են, որոնց հիման վրա էլ իրականացվել է շինարարական աշխատանքների հանձնման-ընդունման գործընթացը։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի առկայությամբ, մասնա¬վորա¬պես`
- ՀՀ գյուղի և գյուղատնտեսության աջակցության հիմնադրամից առգրավված հրամանների թղթա¬պա¬նակում առկա՝ Գագիկ Սուրենի Ղալումյանին ՀՀ գյուղի և գյու¬ղատնտե¬սութ¬յան աջակ¬ցութ¬յան հիմնադրամի տնօրեն նշանակելու մասին 2006թ. մարտի 21-ի թիվ 32 հրամանով«
- Աշոտ Հայկի Գևորգյանի 2010թ. փետրվարի 8-ի թիվ ՀՀԳԳԱՀ-02/10 աշխատանքային պայմա¬նագրով և աշխատանքի նշանակվելու մասին նույն թվականի թիվ 4 հրամանով«
- Ժորա Սուրենի Հարությունյանի 2010թ. մարտի 1-ի թիվ ՀՀԳԳԱՀ-03/10 աշխատանքային պայմա¬նագրով և աշխատանքի նշանակվելու մասին նույն թվականի թիվ 6 հրամանով«
- 2009թ. դեկտեմբերի 21-ին կնքված հակակարկտային կայանքների տեղակայման աշխա¬տանք¬ների դրամաշնորհային ծրագրի իրականացման թիվ ՀՀԳՆ ՄԴՇ-05/1 նվիրաբերության պայմա¬նագրով և դրան կից հավելվածներով«
- 2009թ. դեկտեմբերի 21-ին կնքված թվով 28 հակակարկտային կայանների տեղակայման աշ¬խատանքների կատարման որակի նկատմամբ տեխնիկական հսկողության իրականացման դրա¬մաշնոր¬հային ծրագրի թիվ ՀՀԳՆ-ՄԴՇ-05/2 պայմանագրով և դրան կից հավելվածներով«
- 2010թ. օգոստոսի 21-ին կնքված հակակարկտային կայանների տեղակայման աշխատանք¬ների ձեռքբերման թիվ ՀՀԳՆ ԱՇՁԲ 10-03 պայմանագրով և դրան կից հավելվածներով«
- 2010թ. նոյեմբերի 24-ին կնքված ՀՀ Արարատի և Արմավիրի մարզերում համապատաս¬խանա¬բար` թվով 8 և 40 ռադիոմոդեմային գազագեներատորային հակակարկտային կայան¬ների տեղակայ¬ման աշխատանքների կատարման որակի նկատմամբ տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման թիվ ՄԲԾՁԲ-10/25 պայմանագրով և դրան կից հավելվածներով«
- 2010թ. նոյեմբերի 24-ին կնքված պայմանագրով սահմանված ՀՀ Արարատի և Արմավիրի մար¬զերում թվով 48 հակակարկտային կայանների տեղակայման աշխատանքներն ավարտված լինե¬լու վերաբերյալ ՀՀ գյուղի և գյուղատնտեսության աջակցության հիմնադրամի տնօրեն Գագիկ Ղալում¬յա¬նի կողմից 2010թ. դեկտեմբերի 14-ին ներկայացված հաշվետվությամբ« որի համաձայն՝ թիվ ՀՀԳՆ ԱՇՁԲ 10-03 պայմանագրով նախատեսված աշխատանքներն իբր կատարվել են բա¬րեխղճորեն` առանց շեղումների և թերությունների« համապատասխանում են տեխնիկական բնու¬թագրին« գործող նորերին« կանոններին և ենթակա են վճարման«
- «Պոստ Լեքս Քոնսալթինգե ՍՊ ընկերության կանո¬նադրությամբ«
- ՀՀ գյուղի և գյուղատնտեսության աջակցության հիմնադրամի կանոնադրությամբ«
- ՀՀ վերահսկիչ պալատից ստացված՝ հսկիչ չափման և տեղազննման արձանագրություն¬ներով« հան¬¬դիպակաց ստուգման և միջանկյալ արձանագրություններով« որոնցով արձանագրված են «Պոստ Լեքս Քոնսալթինգե ՍՊ ընկերության կողմից ծավալաթերթ - նախահաշվով սահմանվածից 15.558.300 ՀՀ դրամի պակաս կատարված աշխատանքներ«
- ՀՀ վերահսկիչ պալատի խորհրդի 2012թ. փետրվարի 10-ի թիվ 3/2 որոշմամբ հաստատված ընթացիկ հաշվետվությամբ« որում արձանագրված են միջանկյալ արձանագրության տվյալները։
Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը.
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատա¬¬րա¬նը հաս¬տատված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Գագիկ Ղալումյանը օժանդակել է առանձնապես խոշոր չափի՝ 8.766.200 ՀՀ դրամ գումարի յուրացմանը, այսինքն` մեղավորությամբ կատարել է հանցավոր ա¬րարք, որը համա¬¬պա¬տաս¬¬խա¬նում է ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախա¬տես¬ված հան¬ցա¬գոր¬ծության հատ¬կանիշ¬ներին։
Ամ¬բաս¬տանյալը քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬¬¬վության և պատժի ենթա¬¬կա է վե¬րոնշյալ հոդ¬վածի համապա¬տասխան մասով և կետով։
Նշանակվող պատժի և լուծման ենթակա այլ հարցեր.
Ամբաստանյալ Գ.Ղալումյանի նկատ¬մամբ պատիժ նշանակելիս և այն անհատականացնելիս Դա¬տա¬¬րանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վե¬րա¬¬¬¬կանգ¬նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչ¬պես նաև կան¬¬խել հան¬ցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի հա¬մա¬ձայն` հան¬ցանք կա¬տա¬րած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հան¬ցանքի ծան¬րութ¬յանը, այն կատա¬րելու հան¬գա¬մանք¬նե¬րին, հան¬ցավորի անձնա¬վո¬րութ¬յանը, անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործութ¬յունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պա¬տիժ, իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագոր¬ծութ¬յան՝ հան¬րութ¬յան համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հան¬ցավորի ան¬ձը բնու¬թագրող տվյալ¬¬ներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգա¬մանք¬ներով։ Նույն հոդ¬վածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար նա¬խա¬տեսված պա¬տիժներից առավել խիստը նշա¬նակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակ¬ները։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով նախատեսված նորմը, նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վութ¬յունը մեղ¬մացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցո¬ղութ¬յամբ, քանի որ պա¬տիժ նշանա¬կե¬լիս Դա¬տարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ, որոնք նույն հոդ¬վածի առաջին մասում նշված չեն։
Դատարանը որպես ամբաստանյալ Գագիկ Ղալումյանի անձը բնութագրող տվյալներ է գնահա¬տում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆոր¬մացիոն կենտրոն 2016թ. փետրվարի 17-ին կատարված հարցման արդյունքների), վատառողջ և 3-րդ խմբի հաշմանդամ լինելը (ըստ թիվ 996379 տեղեկանքի և Զեյթունի «Սիրտ-Անոթե բժշկական կենտրոնի սրտի վիրա¬բու¬ժութ¬յան բաժանմունքի վիրաբույժ Ա.Ահարոնյանի ստորագրությամբ հաստատված էպիկրիզի՝ ախ¬տո¬րոշվել է ՍԻՀ, վիճակ կորոնար անոթների ստենտավորումից հետո), տարիքը (66 տարեկան է), իսկ որպես պա¬տաս¬¬¬¬խա¬նատ¬վութ¬յունն ու պա¬տիժը մեղ¬մացնող հանգամանքներ` իր և այլ անձի գործողութ¬յուն¬ների հետևան¬քով տուժողին պատճառված վնասը դեռևս մինչդատական վարույթի ընթացքում կամո¬վին և ամ¬բող¬¬¬ջությամբ փոխհատուցվելը (ըստ 2015թ. օգոստոսի 6-ի թիվ 150806023421040 անդորրագրի` ՀՀ քննչա¬¬¬կան կոմիտեի դեպոզիտ հաշվեհամարին ավել մուտքագրված 6.602.900 ՀՀ դրամ գումարը վերա¬դարձվել է Գ.Գևորգյանին, իսկ 9.927.730 ՀՀ դրամ գումարը մնացել է նույն հաշվեհամարի վրա` մինչև սույն գործի լուծումը), մինչդատական վա¬¬րույթի ընթացքում զղջալը և խոստո¬վա¬նական ցուցմունքներ տա¬լը (ըստ հրապարակ¬ված և հետազոտված նախաքննական ցուցմունքի)։
Դատարանն ամբաստանյալ Գագիկ Ղալումյանի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծան¬րաց¬¬նող հանգամանքներ չարձանագրեց։
Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հան¬գամանքները, ամբաս¬տան¬յալ Գագիկ Ղալումյանի անձը բնու¬թագրող տվյալներն հաս¬տատված են գործով ձեռք բեր¬ված և դա¬տաքննութ¬¬¬յամբ հետա¬զոտված, թույլատ¬րե¬¬լիութ¬յան ու վերաբերելիության չափանիշներին համա¬պա¬¬տաս¬¬¬¬խանող ապա¬ցույց¬¬ներով, ող¬ջամտո¬րեն մեղմացնում են նրա անձի հանրային վտան¬գավո¬րությունը։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ Գագիկ Ղա¬լումյանի նկատ¬¬մամբ պատժի նշանակման խնդրին` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նա¬խա¬տեսված է պատիժ բացառապես ազա¬տազրկման ձևով` գույքի բռնագրավման կամ առանց դրա, հետևաբար` սույն գործով քննարկման են¬թա¬կա են՝ նշա¬նակվող պատժի չափի, տվյալ հոդվածի սանկցիայով նախատես¬վածից ավելի մեղմ պա¬¬¬տիժ կամ պատ¬ժաչափ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), լրացուցիչ պատիժ գույքի բռնագրավում նշանակելու նպատակահարմարության, նշանակվող պա¬տիժը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդ¬վածի կի¬րա¬ռում) և համաներման ակտը կիրառելու հար¬ցերը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Գագիկ Ղալումյանի անձը, նրան վերագրվող հանցագոր¬ծութ¬յան բնույթն ու վտանգա¬վորության աստիճանը (սեփականության դեմ ուղղված ծանր դիտավորյալ հանցա¬գոր¬¬ծութ¬յուն է), ինչպես նաև ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի տես¬անկյու¬նով բացառիկ հանգա¬մանք¬ների բացա¬կա¬յությունը` Դա¬տարանը փաստում է, որ վեր¬ջինիս նկատ¬մամբ տվյալ հոդվածով նախա¬տեսվածից ավելի մեղմ պատժաչափ կամ պատժատեսակ նշանակելու հիմքերը բացա¬կայում են։ Դատարանի համոզմամբ ամբաստանյալ Գագիկ Ղալումյանի ուղղվելը և նոր հանցագոր¬ծութ¬յուն¬ների կանխումն հնա¬րավոր է նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու պայ¬ման¬ներում, իսկ անձը դրականորեն բնու¬թագրող, պատասխա¬նատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգա¬մանքները Դատարանը հաշվի է առ¬նում նրա նկատմամբ պատժաչափ սահմա¬նելիս, ինչպես նաև նշա¬նակված պատիժը կրելու հարցը, լրա¬ցուցիչ պատիժ նշանակալու նպատակահարմարությունը որո¬շելիս։
Ամբաստանյալ Գագիկ Ղալումյանի նկատ¬¬¬¬մամբ ազա¬տազրկման ձևով պատիժ նշա¬նակելիս Դատարանը փաստում է, որ այդ պատժի ժամկետին ենթակա է հաշվակցման անազատության մեջ նրան պահելու/ձերբակալելու/ 3 (երեք) օրը։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Գագիկ Ղալումյանի նկատ¬մամբ ազատազրկման ձևով նշա¬նակվող պատ¬ժի կրման նպատա¬կա¬հար¬մարության հարցին՝ Դատա¬րանը փաստում է, որ նրա ուղղվելը և սոցիալա¬կան արդարության վերականգնումը հնարավոր է առանց նրա նկատմամբ նշանակ¬ված այդ պա¬տիժը կրելու, որպիսի հետևութ¬յան հանգելիս ղեկավարվում է հետևյալ իրա¬վական վերլու¬ծութ¬յուննե¬րով և դատողություն¬ներով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կա¬լանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշա¬նակելիս հան¬գում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց պա¬տիժը կրելու, ապա կա¬րող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատա¬րանը հաշվի է առնում հանցա¬վո¬րի անձը բնութագրող տվյալները, պատաս¬խա¬նատվութ¬յունը և պատիժը մեղմացնող և ծան¬րացնող հանգամանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է, որ պա¬տիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակ¬նե¬րի, քա¬նակի, հանցա¬վոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջա¬նա¬կի հետ կապ¬ված որևէ հատուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի նախատեսել, այսինքն` պատի¬ժը պայ¬մանա¬կա¬նո¬րեն չկիրառելու հիմք է համարվում դատարանի համոզ¬վածությունն առ այն, որ ամբաս¬տանյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց որոշակի պատժա¬տե¬սակները ռեալ կրե¬լու (Հասմիկ Պետ¬¬րոսյանի վերա¬բերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատա¬րանի 2009թ. հունիսի 29-ի որոշում)։
Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պա¬տի¬ժը մեղ¬մացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնա¬խա¬տես¬¬¬ված, բայց Դատարանի համոզմամբ այդ¬պիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկ¬¬¬ված, պա¬տաս¬¬խանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնա¬հատման արդ¬¬¬¬¬¬¬¬յունք¬¬¬¬ներով։ Միև¬նույն ժամանակ, դա¬տարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատես¬ված պա¬¬տիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, տվյալ հարցը քննարկելիս և լու¬ծե¬լիս պարտավոր է հաշվի առնել նաև հանցագոր¬ծության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ինչը նշանակվող պատժի արդարացիության գրավականն է։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հան¬ցա¬գոր¬ծության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հան¬ցավորի կող¬մից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստի¬ճանըե (տե՛ս, Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմ¬բերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը)։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ դիրքորոշում Վճռա¬բեկ դատարանն ար¬տա¬հայտել է Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009թ. փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 գործով որոշման մեջ, որի համաձայն` «Արարքի հան¬րային վտան¬գավորութ¬յան բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղ¬քի ձևի և տեսակի, հան¬ցա¬գոր¬ծության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեա¬կան օրենսդրութ¬յամբ պահպանվող հասարա¬կա¬կան հարաբերության` հանցանքի կատարման պա¬հին ունեցած սո¬ցիա¬լական նշանա¬կության վերա¬բեր¬յալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հան¬ցա¬գոր¬ծության կա¬տար¬ման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հան¬ցակ¬ցութ¬յան դեպ¬քում` հան¬ցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակ¬ցության աստիճանըե։
Զարգացնելով վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը Վ.Բեգյա¬նի գոր¬ծով որոշման մեջ արձանագրել է, որ «(…) պատիժը պայմանականորեն չկիրա¬ռելու հարցի լուծ¬ման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի՝
ա) կատարված հանցագործության նպատակն ու շարժառիթը,
բ) քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կա¬տարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
գ) կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը,
դ) հանցագործության կատարման եղանակը,
ե) հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը,
զ) հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մաս¬նակցության աստիճանը (…)ե (Վանյա Ռաֆիկի Բեգյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13 որոշման 14-րդ կետը)։
Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի ուժով սույն գործով կիրառելի են նաև առանձնապես խոշոր չափի գույքի հափշտակության (յու¬րացման կամ խար¬դախության եղանակներով) վերաբերյալ գործերով պատիժը պայմանականորեն չկի¬րառելու չափա¬նիշ¬ների վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դա¬տական ակտերի ստորև ներկայացվող հիմնավորումները։ Այսպես,
1. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով դատա¬պարտված Գագիկ Հրաչի Ազատյանի վերաբերյալ 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-195/07 գործով ՀՀ վճռաբեկ դա¬տա¬րանը, փաստելով, որ Գ.Ազատյանը նախկինում դատապարտված չէ, վատառողջ է` տա¬ռա¬պում է շա¬քարային դիաբետ հիվանդությամբ, 3-րդ կարգի հաշմանդամ է, հանցագործությամբ պատ¬ճառ¬ված նյութական վնասն ամբողջությամբ վերականգնվել է, ինչն էականորեն նվազեցնում է հան¬ցա¬գործության հասա¬րակական վտանգավորության աստիճանը, բացակայում են նրա պատաս¬¬խա¬նատ¬¬վությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքները, հանգել է հետևության, որ տվյալ գործով դա¬տապարտյալ Գ.Ազատյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու և վերջինիս նկատմամբ ազա¬տազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմա¬նա¬կանորեն չկի¬րառելու հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդ¬վածով նա¬խատեսված պատժի նպա¬տակներին` սոցիա¬լական արդարության վերա¬կանգնմա¬նը, պատժի են¬թարկված անձի ուղղմանը և հանցագոր¬ծութ¬յունների կանխմանը։
2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով դատապարտված Սուսաննա Սարգսի Ներսիսյանի վերաբերյալ 2007 թվականի հունիսի 12-ի ՎԲ-124/07 գործով առանց պատիժը կրելու նրա ուղղման հնարավորության վերա¬բեր¬յալ հետևության Վճռաբեկ դատարանը հանգել է` հաշվի առնելով այն, որ Ս.Ներսիսյանն ամբող¬ջությամբ վերականգնել է ինչպես պետությանը, այնպես էլ տուժող Շ.Միսակյանին պատճառված նյութական վնասը, նախկինում արատավորված չի եղել, բնութագրվում է դրական, վատառողջ է և 2-րդ խմբի հաշմանդամ, նրա խնամ¬քին է գտնվում անչափահաս երեխան, տուժողը խնդրել է նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայ¬մա¬¬նականորեն չկիրառել։ Վճռաբեկ Դատարանը նման հետևութ¬յան հանգելիս հաշվի է առել նաև այն, որ բացակայում են Ս.Ներսիսյանի պատասխա¬նատ¬վությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք¬նե¬րը։
Այսպիսով, մեջբերված որոշումներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումների վեր¬լուծութ¬յու¬նից կարելի է եզրակացնել, որ գույքային բնույթի հանցագործությունների վերաբեր¬յալ գործերով հան¬ցա¬գործության ծանրությունը, նույնիսկ դրվագների քանակը, հանցագործությունների հա¬մակցութ¬յունը և այդ կարգով վերջնական պատիժ նշանակելու անհրաժեշտությունը, հանցագոր¬ծությամբ առաջացրած հետևանքները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմանը խոչ¬ըն¬դո¬տող փաստարկներ չեն։ Այդ բնույթի հան¬ցագործություններով «հանցագործության հասա¬¬¬րա¬¬կա¬կան վտանգավորության աստիճանն էականորեն նվա¬զեցնողե հանգամանքը, ըստ Վճռաբեկ դատա¬րանի, պատճառված վնասն ամբողջութ¬յամբ վերա¬կանգնել է (վնասը կամովին վերա¬կանգ¬նելու մասին վե¬րոնշյալ դատա¬կան ակտերի հիմ¬նավո¬րումներում չի արծարծվում, առա¬վել ևս` արժևոր¬վում, թեև սույն գործով այդ հանգամանքը ևս առկա է), որը զուգորդ¬վել է հանցա¬վորի անձը դրա¬կանորեն բնութագրող տվյալ¬ների առկա¬յութ¬յամբ (հաշ¬ման¬դամ է, վատա¬ռողջ է, նախկինում արա¬տա¬վորված չէ) և պատասխա¬նատ¬վություն ու պատիժը մեղմացնող հան¬¬գա¬մանքներով։
Վերոնշյալ իրավական վերլուծությունները և նույնանման փաստական հանգամանքներով այլ գոր¬ծերով Վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումները սույն գործով հաստատված հան¬գա¬մանք¬ների վրա տա¬րածելով` Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Գ.Ղալումյանի նկատ¬¬մամբ ազա¬տազրկման ձևով նշանակվող պատիժը կրելու նպատա¬կա¬¬հարմա¬րության հարցը պար¬զելիս հանցագոր¬ծության՝ հան¬րության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցագործությանը նրա մասնակ¬ցութ¬յան աստիճանի /օժանդակության/ հետ մեկտեղ անհ¬րա¬ժեշտ է հաշ¬վի առ¬նել տուժողին պատճառ¬ված վնա¬սը մինչդատական վարույթի ընթաց¬քում ամբողջությամբ փոխ¬հատուցվելու փաստը` անկախ այն հան¬գամանքից, թե վերականգնմանը մաս¬նակցել է նա, թե քննվող դեպքին առնչվող այլ անձը։ Ամբաս¬տանյալ Գ.Ղալումյանի և այլ անձի միջև վնասի վերա¬կանգնման համաչա¬փության ապահո¬վումը հակ¬ընդդեմ հայցի խնդիր է, որի լուծումը, թեև գտնվում է վնասն ամբողջությամբ կամ գերակշռող մասով վե¬րա¬կանգնած անձի իրավունքների սահ¬մաններում, սակայն բացառապես մաս¬նավոր տի¬րույթի շրջա¬նակ¬ներում, հետևաբար` չի կարող անդրադառնալ հանրային տիրույ¬թում քննվող սույն քրեական գործի ելքի վրա, առավել ևս գործով ամբաստանյալ Գ.Ղա¬լումյանի հա¬մար առաջացնել անբարենպաստ քրեա¬իրա¬¬վական հետևանք¬ներ /նաև համաներման ակտի կիրառելիության ասպեկտով/։
Վերոնշյալ բոլոր հանգամանքների ու ամբաստանյալ Գ.Ղալումյանի անձը բնութագրող տվյալ¬ների համադրման և գնա¬հատման արդյունքներով Դատարանն արձանագրում է, որ պատժի նպա¬տակ¬ներն ապա¬հովելու տեսանկյունով ամբաստանյալ Գ.Ղալումյանի նկատ¬մամբ ազատազրկման ձևով նշա¬նակ¬վող պա¬տիժ կրելը նպատակա¬հար¬մար չէ։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Գ.Ղալումյանի նկատմամբ լրացուցիչ պա¬տիժ` գույքի բռնագրա¬վում նշա¬նակելու խնդրին` Դատարանը հանգում է հետևյալ հետևության.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` գույքի բռնագրավման չափը որո¬շում է դատարանը` նկատի ունենալով հանցագործությամբ հասցված գույքային վնասի, ինչ¬պես նաև հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված գույքի չափը, ընդ որում` գույքի բռնագրավ¬ման չափը չի կարող գերազանցել հանցագործությամբ հասցված վնասի կամ հան¬ցա¬վոր ճանա¬պար¬հով ձեռք բեր¬ված օգուտի չափը։
Որպես լրացուցիչ պատիժ նախատեսված գույքի բռնագրավում նշանակելու նպատակա¬հար¬¬մա¬րության հարցը քննարկելու համա¬տեքստում Դատարանն ամբաստանյալ Գագիկ Ղալումյանի նկատ¬մամբ ազա¬տազրկման ձևով նշանակ¬ված պատի¬ժը պայ¬մա¬նա¬կանորեն չկիրա¬ռելու որոշում կայացնելիս հաշվի է առնում ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահ¬մանված կանոնը, համաձայն որի` վերջինիս նկատմամբ որպես լրացուցիչ պատիժ գույքի բռնագրավում չի կարող նշա¬նակվել։
Այսպիսով, Դատարանը փաստում է, որ պատժի նպատակներն ապահո¬վելու տեսանկյու¬նով ամ¬բաս¬¬տան¬յալ Գ.Ղալումյանի նկատմամբ նշանակվող վերոնշյալ պատիժն է ար¬դա¬¬րացի և անհրա¬ժեշտ նրանց ուղղելու, նոր հան¬ցագոր¬ծութ¬յունների կա¬տա¬րումը կան¬¬խե¬լու և սո¬ցիա¬լական ար¬դա¬¬րութ¬¬յունը վերականգնելու հա¬մար։
Դատարանը նաև փաստում է, որ ամբաստանյալ Գ.Ղալումյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պա¬տիժը պայմանականորեն չկի¬րա¬¬ռելու վերաբերյալ հետևության հանգելու պայման¬նե¬րում նրա նկատմամբ կիրա¬ռելի է «Հա¬յաստանի Հանրապե¬տութ¬յան անկախության հռչակման 22-րդ տա¬րե¬դարձի կա¬պակցությամբ համաներում հայտա¬րարելու մասինե ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկ¬տեմբերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշումը (այսուհետ` Համաներման որոշում), որի 1-ին կետի 1-ին ենթա¬կետի ուժով վերջինս պատժից ենթակա է ազատ¬ման։ Համաներման որոշման կիրառելիության վե¬րա¬¬բերյալ հետևության հան¬գե¬լիս` Դա¬տա¬րանը փաստում է, որ տվյալ դեպքում բացա¬կայում են դրա կիրառմանը խոչընդոտող, տվյալ իրավական ակտում սպառիչ թվարկված իրա¬վա¬կան արգելքները (սահմանափակումները)։ Դատարանը նաև փաստում է, որ ամբաստանյալ Գ.Ղալումյանի նկատմամբ կի¬րա¬ռելի է հատկապես Համաներման թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշումը, այսինքն՝ իրավական հետևանքների առու¬մով նախընտրելի /պատժից ազատող/ համաներման ակտը, քանի որ դրան նախորդած 2011թ. մա¬յիսի 26-ի համաներ¬ման ակտը նրա նկատմամբ թեև դարձյալ կիրառելի էր, սակայն ոչ այդ ծա¬վալով, քանի որ դրա կիրառումը հանգեցնելու էր ամբաստանյալ Գ.Ղալումյանի նկատմամբ նշանակված պատժի կրճատ¬ման և ոչ ա¬վելիին։
Դատարանը փաստում է, որ Համաներման որոշման կիրառման ուժով պատժից ազատելու պայ¬մաններում ամբաստանյալ Գագիկ Ղա¬լումյանի նկատմամբ որպես խա¬փան¬ման միջոց ընտրված չհեռա¬նալու վերա¬բեր¬յալ ստորագրութ¬յունը, դրանով պայմանավորված ՀՀ-ից մեկնելու վերաբերյալ արգե¬լանքն անհրաժեշտ է ան¬հապաղ վերաց¬նել։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների« դատական ծախ¬սե¬րի« գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի« քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին։
Դատարանը փաստում է, որ որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաս¬տաթղթե¬րը՝ ՀՀ գյուղատնտեսության նախա¬րա¬րության« «Պոստ Լեքս Քոնսալթինգե ՍՊ ընկերության և «ՀՀ գյուղի և գյուղատնտեսության աջակ¬ցությանե հիմնադրամի միջև 2010թ. հուլիսի 1-ին և 2010թ. դեկ¬տեմբերի 14-ին կազմված ընդունման-հանձնման ակտերը և թիվ 1 հաշվետվություններն անհրաժեշտ է պահել քրեական գործում՝ այն պահելու ողջ ժամանակահատվածում։
Անդրադառնալով տուժողին պատճառված վնասի հատուցման խնդրին՝ Դատարանն արձա¬նագրում է, որ սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո` Սարգիս Գրիգորյանի կողմից ՀՀ քննչական կոմիտեի թիվ 900008000375 դեպոզիտ հաշվեհամարին 2015թ. օգոստոսի 6-ի թիվ 150806023421040 վճարման անդորրագրով մուտքագրված 9.927.730 (ինը միլիոն ինը հար¬յուր քսանյոթ հազար յոթ հարյուր երեսուն) գումարից 8.766.200 (ութ միլիոն յոթ հարյուր վաթ¬սուն¬վեց հազար երկու հարյուր) ՀՀ դրամ գումարն անհրաժեշտ է ուղղել գործով որպես տուժող ճանաչված ՀՀ գյուղատնտե¬սութ¬յան նախարա¬րությանը, իսկ տուժողին Գագիկ Սուրենի Ղա¬լումյանի և այլ անձի գործողությունների հետևանքով անմիջակա¬նորեն պատճառված վնասի հատուց¬ման հարցը համարել լուծված՝ դեռևս մինչ¬դատական վարույթի ընթացքում կա¬մովին և ամբողջությամբ փոխհատուցվելու պատճա¬ռաբա¬նութ¬յամբ։
Դատարանը փաստում է, որ գործով ամբաստանյալ Գ.Ղալումյանը օժանդակել է 8.766.200 (ութ միլիոն յոթ հարյուր վաթսունվեց հազար երկու հարյուր) ՀՀ դրամ գումարի յուրացմանը, հետևաբար՝ նա¬խաքննական մարմնի դեպոզիտ հաշվին ավել գումարի առկայության պայմաններում սույն գործով տուժողին պատճառված վնասն ենթակա է փոխ¬հատուցման այդ գումարի չափով (տվյալ հաշվեհամարին առկա գումարի մնացորդն ենթակա է տնօրինման Գևորգ Գրիգորյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0044/01/16 քրեական գործով), հակառակ պարագայում՝ Դատարանն անուղ¬ղա¬կիորեն և հեռակա կարգով կփաստի յուրացման այլ դրվագով որպես մեղադրյալ ներգրավված և հետախուզման մեջ գտնվող անձի մեղավորությունը։
Դատարանը նաև փաստում է, որ որպես դատական ծախս` ամբաստանյալ Գագիկ Սուրենի Ղա¬լում¬յանից հօ¬գուտ ՀՀ ֆինանսների նախարարության /ՀՀ պետական բյուջեի/ անհրաժեշտ է բռնա¬գանձել ընդհա¬նուր 233.580 (երկու հարյուր երեսուներեք հազար հինգ հարյուր ութսուն) ՀՀ դրամ գումար, որը գոյացել է դատաշինարարա¬տեխնիկական« դատահաշվապահական, ֆինանսատնտեսագիտական համալիր փոր¬ձաքննություն անցկացնելու համար ծախսված 151.140 ՀՀ դրամի և դատահաշվապահական լրացուցիչ փորձաքննություն անցկացնելու համար ծախսված 82.440 ՀՀ դրամի հանրագումարից։
Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ղեկա¬վար¬վելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ և 369-373-րդ հոդված¬ներով` Դա¬տա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց՝
Գագիկ Սուրենի Ղալումյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-179-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ` ազատազրկում 5 (հինգ) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` Գագիկ Ղալումյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված և անազատության մեջ պահելու 3 (երեք) օրվա հաշվակցմամբ կրելու են¬թակա 4 (չորս) տարի 11 (տասնմեկ) ամիս 27 (քսանյոթ) օր ժամկետով ազատազրկումը պայմանականորեն չկիրա¬ռել և սահ¬մանել փորձաշրջան 3 (երեք) տարի ժամկետով։
Կիրառելով «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տա¬րե¬դարձի կա¬պակցությամբ համաներում հայտարարելու մասինե ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկտեմբերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետը` Գագիկ Սուրենի Ղալումյանին ազատել վերոնշյալ պատժից։
Գագիկ Ղալումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու վերաբերյալ ստորագրությունը, դրանով պայմանավորված ՀՀ-ից մեկնելու վերաբերյալ արգելանքն անհապաղ վերացնել։
Սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո` Սարգիս Գրիգորյանի կողմից ՀՀ քննչա¬կան կոմիտեի թիվ 900008000375 դեպոզիտ հաշվեհամարին 2015թ. օգոստոսի 6-ի թիվ 150806023421040 վճարման անդորրագրով մուտքագրված 9.927.730 ՀՀ դրամից 8.766.200 (ութ միլիոն յոթ հարյուր վաթսուն¬վեց հազար երկու հարյուր) ՀՀ դրամն ուղղել գործով որպես տուժող ճանաչված ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարությանը, իսկ տուժողին Գագիկ Սուրենի Ղալումյանի և այլ անձի գործողությունների հետևանքով անմիջականորեն պատճառված վնասի հատուցման հարցը համարել լուծված՝ դեռևս մինչդատական վարույթի ընթացքում կա¬մովին և ամբողջությամբ փոխհատուցվելու պատճառաբանությամբ։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի` ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության« «Պոստ Լեքս Քոնսալթինգե ՍՊ ընկերության և «ՀՀ գյուղի և գյուղատնտեսության աջակցությանե հիմնադրամի միջև 2010թ. հուլիսի 1-ին և 2010թ. դեկտեմբերի 14-ին կազմված ընդունման-հանձնման ակտերի և թիվ 1 հաշվետվությունների պատճենները պահել քրեական գործի հետ` այն պահելու ողջ ժամանա¬կահատվածում։
Որպես դատական ծախս` Գագիկ Սուրենի Ղալումյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել ընդհանուր 233.580 (երկու հարյուր երեսուներեք հազար հինգ հարյուր ութսուն) ՀՀ դրամ։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստացման օրվանից մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ` Դատարան),
նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի«
քարտուղարությամբ` Գևորգ Պողոսյանի,
Վլադիմիր Շահինյանի և
Դարինա Բեգլարյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող` Հայկ Մովսիսյանի,
պաշտպաններ` Սոս Գրիգորյանի և
Հրանտ Գրիգորյանի,
նույն դատարանում դռնբաց դատական նիստերի կարգով քննեց և 2017թ. հունիսի 20-ին ավարտեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Գագիկ Սուրենի Ղալումյանի՝ (ծնված 1950թ. հուլիսի 1-ին« Իջևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի« բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած« 3-րդ խմբի հաշմանդամ, աշխատել է ՀՀ գյուղի և գյուղատնտեսության աջակցության հիմնադրամում՝ որպես տնօրեն, ներկայում աշխատում է ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության «Հայանտառե ՊՈԱԿ-ում` որպես գլխավոր մասնագետ, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Հրաչյա Քոչար փողոցի 18-րդ շենքի 90-րդ բնակարանում, սույն գործով մեղսագրվում է ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախա¬տես¬ված հանցավոր արարքի կատարում, անազատության մեջ է գտնվել երեք օր, որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրություն)։
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2014թ. սեպտեմբերի 19-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչությունում որոշում է կայացվել ՀՀ գլխավոր դատախազության պետական շահերի պաշպանության վարչությունից ստացված նյութերով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով թիվ 69109214 քրեական գործը հարուցելու մասին։
2015թ. օգոստոսի 3-ին՝ յուրացում կատարելու կասկածանքով ձերբակալվել է Գևորգ Գրիգորյանը։
2015թ. օգոստոսի 5-ին՝ յուրացում կատարելու կասկածանքով ձերբակալվել է նաև Գագիկ Ղալումյանը։
2015թ. օգոստոսի 6-ին Գևորգ Գրիգորյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կե¬տով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
2015թ. օգոստոսի 6-ին մեղադրյալ Գ.Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրություն։
2015թ. օգոստոսի 7-ին Գագիկ Ղալումյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 38-179-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
2015թ. օգոստոսի 7-ին մեղադրյալ Գ.Ղալումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կի¬րառվել չհեռանալու մասին ստորագրություն։
2015թ. օգոստոսի 10-ին Աշոտ Գևորգյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (2 դրվագներով), նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրություն։
2015թ. օգոստոսի 11-ին Ժորա Հարությունյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (2 դրվագներով), նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրություն։
2016թ. փետրվարի 17-ին որոշում է կայացվել Աշոտ Գևորգյանի և Ժորա Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (2 դրվագներով) հարուցված քրեա¬կան հետապնդումը դադարեցնելու մասին՝ նրանց տվյալ հոդվածներով քրեական պատասխանատ¬վության ենթարկելու վաղեմութ¬յան ժամկետներն անցնելու հիմքով։
2016թ. փետրվարի 20-ին Գևորգ Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կե¬տերով« 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
2016թ. փետրվարի 20-ին Գագիկ Ղալումյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
2016թ. մարտի 4-ին քրեական գործը Գևորգ Սոսի Գրիգորյանին նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ« 3-րդ կետերով« 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 179-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, իսկ Գագիկ Սուրենի Ղալումյանի նկատ¬մամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հաստատված մեղադրական եզրա¬կացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬¬վա¬սության դատա¬րան (փաս¬տացի նախագահողին է հանձնվել 2016թ. մարտի 11-ին), 2016թ. մարտի 11-ին ընդունվել է վա¬րույթ, ապա նշա¬նակվել դատական քննության։
2017թ. հունիսի 20-ին Դատարանը որոշում է կայացրել սույն ԵԿԴ/0044/01/16 /նախաքննական համարը՝ 69109214/ քրեական գործից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կե¬տով մեղադրվող ամբաստանյալ Գագիկ Ղալումյանի վերա¬բեր¬յալ թիվ ԵԿԴ/0160/01/17 համարով մաս անջատելու մասին։ Նույն որոշմամբ ամբաստանյալ Գևորգ Սոսի Գրի¬գոր¬¬¬յանի նկատմամբ հայտա¬րարվել է հետախուզում, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասի որո¬շումը փոփոխվել է կալանա¬վոր¬մամբ և ԵԿԴ/0044/01/16/ քրեա¬կան գործի վարույթը կասեցվել է մինչև Գ.Գրիգորյանի հայտնաբերվելը կամ ինքնակամ ներ¬կայա¬նալը։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դա¬տա¬¬րանը հաս¬տատված հա¬մա¬րեց այն, որ Գագիկ Ղալումյանը, ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության պատ¬¬վերով իրականացնելով նրա և «Պոստ Լեքս Քոնսալթինգե ՍՊ ընկերության միջև կնքված պայմանագրով սահմանված հակա¬¬կարկտային կայանների տեղակայման նկատմամբ տեխնիկական հսկողության աշխատանք¬ները, օժանդակել է այլ անձին՝ վերջինիս վստահված առանձնապես խո¬շոր չափերի գույքի յուրացմանը« որպիսի գործողություններն արտահայտվել են հետևյալում.
Գագիկ Ղալումյանը« հանդիսանալով «ՀՀ գյուղի և գյուղատնտեսական աջակցությանե հիմ¬նադրա¬մի տնօրենը« 2010թ. նոյեմբերի 24-ին ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության հետ կնքված թիվ ՄԲԾՁԲ-10/25 պայմանագրով իրականացրել է ՀՀ գյուղատնտեսության նախարա¬րութ¬¬յան և «Պոստ Լեքս Քոնսալթինգե ՍՊ ընկերության միջև նույն օրը կնքված պայմանագրով ստանձնած` ՀՀ Արարատի և Արմավիրի մարզերում թվով 48 հակակարկտային կայանների տեղակայման նկատ¬¬¬մամբ տեխնիկական հսկողության աշխատանքները։
Գագիկ Ղալումյանը կապալառու վերոնշյալ կազմակերպության աշխատակցի կողմից առանձ¬նա¬պես խոշոր չափերի գույք յուրացնելուն օժանդակելու դիտավորությամբ հակակարկտային կայան¬նե¬րի տեղակայման աշխա¬տանքների նկատմամբ տեխնիկական հսկողություն իրականացնելիս իր, աշխատակիցներ Աշոտ Գևորգյանի և Ժորա Հարությունյանի հայտնաբերած ծավա¬լային խախ¬տում¬ները« մաս¬նա¬վորապես` շինարարի կողմից հիշյալ հակակարկտային կայաններում ծավալաթերթ - նա¬խահաշ¬վով սահմանված ծավալներից քիչ կատարված կամ ընդհանրապես չկատարված հողի հար¬թեց¬ման« ավելորդ բնահողի բարձման և տեղափոխման« շինությունների տանիքի ծածկույթի« դռան բաց¬¬վածքի« ցանկա¬պատման և թերի կատարված այլ աշխատանքները չի արձանագրել և պատվիրա¬տուին՝ ՀՀ գյու¬ղատն¬տեսության նախարարությանն այդ մասին չի իրազեկել« որի հետևանքով կապա¬լառու կազմա¬կեր¬պության աշխատակիցը նրան վստահված և ի հաշիվ պայմանագրով նախատեսված աշխա¬տանք¬ների ծա¬վա¬լից պակաս կատարված աշխա¬տանքների տնտեսած առանձնապես խոշոր չա¬¬փերի` ընդհանուր 8.766.200 ՀՀ դրամ գումարը հափշտակել է։
Այսպիսով, Գագիկ Ղալումյանը կա¬¬տարել է հան¬ցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
Տվյալ դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով որպես մե¬ղադրյալ ներգրավված, գործով ամբաստանյալ Գևորգ Գրիգորյանի նկատմամբ Դատարանը հայտա¬րարել է հետախուզում և նրա վերաբերյալ մասով գործի վարույթն անջատել և կասեցրել է։
Ամբաստանյալ Գագիկ Ղալումյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չճանաչեց, Դատարանում օգտվեց լռելու իրավունքից, որի կապակցությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածի կարգով հրապարակվեցին և հետազոտվեցին մինչդատական վարույթի ընթաց¬քում վերջինս տված ցուցմունքները։ Համաձայն դրանց` ՀՀ գյուղատնտեսության նախարա¬րութ¬յան պատվերով 2009 և 2010թթ. ՀՀ Արարատի և Արմավիրի մարզերում թվով 28 և 48 հակակարկտային կա¬յանների տեղա¬կայ¬¬ման աշխատանքների նկատմամբ տեխնիկական հսկողության իրականացման աշ¬խա¬տանքների ընթացքում ինքը և տեխնիկական հսկիչները հայտնաբերել են պայմանագրերի ծա¬վա¬լաթերթ - նա¬խա¬հաշվից պակաս կատարված« դատաշինարարատեխնիկական« դատահաշ¬վա¬պա¬¬¬հա¬կան և ֆինան¬սատնտեսագիտական համալիր փորձաքննությամբ արձա¬նագրված աշխատանքներ« որոնց մասին հայտ¬նել է կապալառու կազմակերպության տնօրեն Գևորգ Գրիգորյանին և պահանջել« որ վեր¬ջինս վերացնի այդ խախ¬տումները։ Գևորգ Գրիգորյանը խախ¬տում¬ների մի մասը տեղում վե¬րաց¬¬րել է« սակայն տեխ¬նիկական հսկողության աշխատանքների ընթացքում նկա¬տել է« որ Գրիգոր¬յանը նշված խախ¬տում¬ները դեռևս ամբողջությամբ չի վերաց¬րել։ Այնու¬ամենայնիվ« երկու պայմա¬նագրե¬րի դեպքում էլ աշխատանքների ավարտին իր ստորագրութ¬յամբ հաստատել է Գևորգ Գրիգոր¬յանի ներկայացրած ընդունման-հանձնման արձանագրութ¬յուն¬ները« քանի որ կարծել է« որ պակաս կա¬տարված աշխա¬տանք¬ները և խախտումներն էական չեն։ Գիտակցել է« որ թերացել է իր աշխատան¬քային պարտա¬կա¬նությունների կատարման մեջ« քանի որ ստորագրել է ընդունման-հանձնման ար¬ձա¬նագրությունների և հաշվետվությունների տակ« որոնցում կատարված աշխատանքները նախահաշիվ -ծավալաթերթից պակաս են եղել։ Ընդունել է նաև այն, որ իր պար¬տակա¬նությունները պատշաճ չի կատարել և խախտումների ծավալի և չափերի վերաբերյալ դրսևորել է սուբյեկ¬տիվ վերաբերմունք։ Հայտ¬¬նաբերված խախ¬տում¬ների մասին պատվիրատուին` ՀՀ գյուղատնտեսութ¬յան նախարարությանը չի տեղեկացրել« իսկ հաշ¬¬վետվություններում ներկայացրել է« թե իբր աշխատանքները, համաձայն նա¬խահաշիվ - ծավա¬լաթերթի, ամբողջությամբ կատարված են։
Սույն մեղադրանքի հետ առնչվող մեկ այլ քրեական գործով ամբաստանյալ Գևորգ Գրիգոր¬յանը Դատարանում ևս օգտվեց լռելու իրավունքից, որի կապակցությամբ ՀՀ քրեական դատա¬վարութ¬յան օրենսգրքի 337-րդ հոդվածի կարգով հրապարակվեցին և հետազոտվեցին մինչդատական վարույ¬թի ընթացքում վերջինիս տված ցուցմունքները։ Համաձայն դրանց` գործով ամբաստանյալ Գ.Գևորգ¬յա¬նը ևս ընդունել էր« որ ծա¬վա¬լաթերթ - նախահաշվով սահմանվածից պակաս աշխատանքներ է կա¬տարել՝ ի հաշիվ խնայո¬ղութ¬յուն¬ների« որի հետևանքով առաջացել է գումարային տարբերություն, որը, սակայն, նա¬խաքննության ընթացքում ամբողջությամբ վերականգնել է։
Դատարանը ամբաստանյալ Գագիկ Ղալումյանի մեղավորությունը հաստատված է համարում վերոնշյալ ցուցմունքները դա¬տաքննութ¬յամբ հետա¬զոտված հետևյալ ապա¬ցույցների հա¬մադրման և գնա¬հատ¬ման արդյունքներով.
Վկա Աշոտ Գևորգյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ մասնագիտությամբ շինարար-ինժեներ է։ Աշխատում է նախագծերի պետական արտա¬քին գերատեսչական տեսչութ¬յու¬նում, 2010 թվականից համատեղությամբ աշխատել է Գյուղի և գյուղատնտեսության աջակցության հիմ¬¬նադրամում` որպես տեխնիկական հսկիչ, որի ղեկավարը հանդիսանում էր Գագիկ Ղալումյանը։ Հա¬¬¬կա¬¬¬կարկտային կայանների շինարարական աշխատանք¬ները կատարվում էր «Պոստ Լեքս Կոն¬սալտինգե ՍՊ ընկերության կողմից, իր աշխատանքի պարտականությունների մեջ էր մտնում ամսե¬կան 2-3 անգամ այցելել Արմավիրի և Արարատի մարզերում գտնվող հակա¬կարկտային կայաններ, որոնք ընդհանուր 76-ն էին և ստուգել, թե արդյոք շինարարությունը կատարվում է ըստ նա¬խագծի, թե` ոչ։ Իր պարտականությունների մեջ էր մտնում հսկողություն կատարել բոլոր այդ հակա¬կարկտային կայաններում։ Նշեց, որ աշխատողների միջև այդ աշխատանքի որևէ բախշում չի եղել։ Գագիկ Ղա¬լում¬յանը իրեն է տրամադրել նախագիծը և ինքը ստուգել է շինարարության համապատասխա¬նութ¬յունը նախագծին, արձա¬նագրել շինարարության թերություններ, որոնց մասին բանավոր կարգով զե¬կուցել է Գագիկ Ղալում¬յանին, ով խոստացել է դրանք շտկել տալ։ Եղել են դեպքեր, որ թերություն¬ների մասին ինքը տեղում է շինարարության պետին տեղեկացրել, եթե վերջինս տեղում չի եղել, թերութ¬յուն¬ները շտկելու ուղղություն է տվել բանվորներին։ Ստուգման ընթացքում շենքը և տարածքը համա¬պատասխանել են նախագծին, ցանկապատի վերևի մասում պետք է դրվեր (կատանկա) մետա¬ղալար, սակայն դրվել է փշալար, առանձին տեղերում հիմքի բարձրությունը չի համապատասխանել նա¬խագծին, որի մասին ասել է բանվորներին և քանի որ աշխատանքն ընթացքում էր, շտկումը կա¬տարվել է տեղում։ Այդ ամենի մասին բանավոր կարգով տեղեկացրել է Գագիկ Ղալումյանին, երբեմն ստու¬գումների է գնացել տեխհսկիչ Ժորա Հարութ¬յունյանի հետ։ Աշխատանքի բաժանումը, համա¬կարգումը և ցուցումները ստանում էր իր անմիջական ղեկավար Գագիկ Ղալումյանից։ Ստու¬գումների ժամանակ հայտնաբերել է նա¬խագծից շեղումներ, այսինքն՝ տարածքի համար նախա¬տես¬ված էր խիճ, սակայն օգտագործվել է ավազի կոպիչ, որի մասին ևս բանավոր կարգով զեկուցել է Գա¬գիկ Ղալումյանին։ Նշեց, որ քրեական գոր¬ծի նախաքննության ընթացքում իրեն մեղադրանք է առա¬ջադրվել, որում իրեն մեղավոր է ճանաչել, ծանոթացել դատաշինարարատեխնիկական համալիր փոր¬ձաքննության եզրա¬կա¬¬ցությանը։ Որևէ առարկություններ փորձաքննության եզրակացության վերա¬բերյալ չի ներկա¬յաց¬րել, քանի որ դրա համար պետք է վերստին գնար և տեղում ստուգումներ կա¬տարեր, և հաշվի առնելով, որ հանձնաժողովի կազմում իրեն չեն ընդգրկել, իսկ միայնակ գնալ և ստու¬գելը համարել է անիմաստ` փորձաքննության վերոնշյալ եզրակացության վերաբերյալ դիրքո¬րո¬շում չի ներկա¬յաց¬րել։ Հայտնեց, որ իր կողմից կատարված ստուգումների ընթացքում անորակ կա¬տար¬ված աշխա¬տանք¬ներ չի հայտ¬նաբերել, եղել են պակաս, ինչպես նաև ավել արված աշխատանք¬ներ։ Այն թերությունները, որոնք հայտնաբերել էր ստուգումների ընթացքում, փորձաքննության եզրա¬¬կա¬ցութ¬յան մեջ արտացոլված էին, դրանց մեջ էր՝ խճի փոխարեն ավազի կոպիչ օգտագործելը, փշա¬լարը «կատանկայիե տեղ օգտա¬գործելը։ Իր կատարած ստուգման ժամանակ չափել է ցանկա¬պատի ցանցի բարձրությունը, որն առանց տեղադրման` 2 մետր էր, ինչը համապատասխանում էր նա¬խագծին։ Նախագծի համաձայն` պետք է ցանցի տակ անկյունակով արվեր, սակայն ցանցը տե¬ղադրվել էր բետոնի մեջ, ինչը տեխնի¬կական սխալ չէր, քանի որ այդպես ավելի ամուր էր ստացվել, դրանից հետո ցանցի բարձրությունը պակասել էր, ինչը փորձաքննության եզրակացության մեջ արտացոլված է որպես թերություն։ Այդ ամենի մասին Ղալումյանին ինքը տեղեկացրել է միայն բանա¬վոր կարգով, որին ի պատասխան՝ վեր¬ջինս հայտնել է, որ շինարարին կասի և նա այդ թերութ¬յունները կուղղվի, տեղում ևս բանավոր կարգով շինարարներին ասել է ուղղումներ կատարելու անհրաժեշ¬տության մասին, գրավոր զեկույց չի ներկա¬յացրել, իսկ թե հետա¬գայում թերություններն արդյոք ուղղվել են, թե` ոչ, տեղյակ չէ։ Հայտնեց, որ շինա¬րա¬րութ¬յան որակի տեխնիկական հսկողութ¬յան իրա¬կա¬նացման վերա¬բեր¬յալ ՀՀ քաղա¬քաշինության նախարարի 1998թ. ապրիլի 28-ի թիվ 44 հրամանին ծանոթ է, միշտ ղե¬կավարվել է այդ հրամա¬նով, սա¬կայն Ղալումյանը իրենից չի պահանջել ակտեր կազ¬մելը, լաբո¬րատոր նյութի ստուգում իրականացնել և այլն։ Չնայած, որ ակտեր կազմելն իր անմիջական պարտա¬կա¬նությունն է, իրեն նման հանձնա¬րարություն չի տրվել, ուստի դա չի կատարել։ Այդ պատ¬ճառով քննիչի մոտ իրեն մեղավոր է ճա¬նաչել, քանի որ ստուգումը ողջ ծրագրով չէր իրականացրել, իր պար¬տա¬կա¬նությունների մեջ թերա¬ցել էր։ Աշխատանքի գալուց սպասել է, որ Ղալում¬յանը ասի, թե որ հակա¬կարկտային կայան այցելեն և ինչ ստուգեն, ինչը արել է, բայց իրեն չեն հանձնարարել ստուգման ըն¬թացքը և արդյունքները փաս¬տաթղթավորել։ Ղեկավարը պարտավոր չէր ասել, որ ստուգումը փաս¬տաթղթավորվի, լուսանկա¬րա¬հանվի և այլն, սակայն իրեն ոչ մեկը չի ուղղորդել իր անմիջական պար¬տա¬կանությունները չկատա¬րե¬լու համար։ Առաջին հակակարկտա¬յին կայան այցելել են ինքը, Ժորա Հարությունյանը և իրենց ղեկա¬վար Գագիկ Ղալումյանը, կառույցը համեմատել են նախագծի հետ, այն, ինչ կառուցված էր, համա¬պա¬տաս¬խանում էր նախագծին, որևէ փաստաթղթա¬յին ձևակերպում չի կատարվել, քանի որ իրենից դա չէին պահանջել։ Շինարարը պետք է ունենար աշխատանքների ընդհանուր վարման մատյան, ինչը չի ունեցել և դրա համար ինքը թերություններն ուղղելու վերաբերյալ բանվորներին տվել է բանավոր ցու¬ցումներ և աշխատանքային վարման մատյան կազմելու պահանջ չի ներկայացրել։ Աշխատանքի ավար¬տին Գագիկ Ղալումյանն իրեն ասել է, որ շինարարն աշխատանքները կատարել է նորմալ և իր կողմից հայտնաբերված թերությունները վերաց¬վել են, աշխատանքի վերջնական հանձնման- ընդունմանը չի մասնակցել, հանձնելուց հետո աշխա¬տանքի ավարտական տեսքը չի տեսել, հավա¬տացել է, որ ամեն ինչ ուղղվել է, աշխատանքի ավար¬տական փուլում այցելել է միայն մեկ հակա¬կարկտային կայան, նաև փոր¬ձարկել է. հակա¬կարկտային կայանը նորմալ աշխատել է, տեղյակ չէ, թե Ժորա Հարությունյանը որևէ կայան այցելել է, ստուգել է, թե՝ ոչ։ Ըստ նախագծի` հակակարկտային կայաններում պետք է օգտա¬գործվեր «կատան¬կաե, որն անհրաժեշտ էր ցանցի վերևի մասը ձիգ պա¬հելու համար, սակայն քաշվել է փշալար, ինչը խոչընդոտում էր մուտքը և ավելի լավ էր, քան մետա¬ղա¬լարը /կատանկան/։ Գումարային տարբերությունն իրեն հայտնի չէ, բայց փշալարն ավելի թանկ է, մանավանդ, որ անցկացրած էր 5 շարքով։ Բացի դրանից շինա¬րարները կատարել էին այլ լրացուցիչ աշխա¬տանքներ, ինչը նախագծի մեջ չէր մտնում, ճանա¬պարհները հարթեցվել էին, տեղ-տեղ ավազի կոպիչ էր լցվել, որ ծանր մեքենաները կարողանան անց¬նել, մոտ 20 հակակարկտային կայանների ներսում սվաղ իրականացնելը նախա¬տեսված չէր, սակայն շինա¬րարն իր հաշվին սվաղել էր, չկար տեղ, որ սվաղը նախատեսված լիներ, սակայն չարվեր։ Հայտ¬նեց, որ բացի հակակարկտային կայան¬ների վերահսկումը կատարել է նաև այլ շինարարական աշխա¬տանք¬¬ների վե¬րահսկում և վերահսկիչ աշխատանքը կատարել է ոչ թե կառավարության որոշ¬մամբ, այլ պայմանագրի շրջանակներում, այն ինչ գրված էր պայմանագրում և տեխնիկական բնու¬թագրի հավել¬վածում, դա ոչ թե իր, այլ ղեկավարի՝ Գագիկ Ղալումյանի համար էր, ով իր հետ առան¬ձին աշխա¬տան¬քային պայմա¬նագիր էր կնքել։ Դրա հիման վրա են իրեն աշխատանքի ընդունել և աշխատել է այդ պայմանագրի համաձայն։ Թե ինչ է գրված նախարարության պայմանագրում, չգիտի, աշխատանքի ժամանակ ղեկավարը՝ Գագիկ Ղա¬լումյանն իրեն տվել է նախագիծը և ինքն այդ նախագծով է առաջնորդվել։ Քննիչի մոտ երկու ժա¬մում է ծանո¬թացել փորձաքննությունների եզրակա¬ցություններին և հիմա չի կարող ասել, թե այլ ինչ թերութ¬յուններ են հայտնաբերվել, քանի որ 2 ժամում այդքանը հիշել հնարավոր չէր։ Հայտնեց, որ փորձա¬գետների եզրակացությունների վերաբերյալ առար¬կություն քննիչի մոտ չի ներկայացրել, սակայն իր տված ցուցմունքի մեջ առանձին կետերով նշել է։ Գումարային կտրվածքով չի կարող կարծիք հայտ¬նել, քանի որ ինքը նախահաշիվ չի ունեցել և չգիտի` ինչ գներ են եղել և թե օբյեկտն ինչ գնով է հանձն¬վել։ Հայտ¬նեց, որ հակակարկտային կա¬յան¬ների ծավալաթերթերն իրեն պետք է տար ղեկա¬վարը` Գագիկ Ղալում¬յանը, իսկ թե ինչու չի տվել, չգի¬տի, այդ հարցով չի հետաքրքրվել։ Նշեց, որ լրացուցիչ աշխա¬տանքների կատարման` ճանապարհ անց¬կաց¬նելու ժամանակ հողը տեղափոխվել էր։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի կարգով հրապարկվեց և հետա¬զոտ¬վեց վկա Ա.Գևորգյանի նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի` վերջինս հայտնել էր, որ տեխնի¬կական հսկողության իրականացման աշխատանքների ընթացքում ինքը և տեխհսկիչ Ժորա Հարութ¬յուն¬յանը հայտնաբերել են ծավալաթերթ-նախահաշվից պակաս կատարված աշխա¬տանք¬ներ և այդ մասին բանավոր կարգով զեկուցել են տեխնիկական հսկողության ղեկավար Գագիկ Ղալում¬յանին։
Վերոնշյալ ցուցմունքները հրապարակելուց հետո վկան հայտնեց, որ լիովին չէր կարող խորա¬նալ փորձաքննության եզրակացության մեջ, քանի որ հանձնաժողովն է գնացել և ստուգել, կարծել է, որ լիովին ճշգրիտ ստուգում են իրականացրել։ Նշեց, որ գնացել են մի քանի հակակարկտա¬յին կայան, ստուգել և պարզել են, որ դրանք նորմալ աշխատում են։ Ի վերջո` խնդրեց հիմք ընդունել Դատա¬րանում տված ցուցմունքները` պարզաբանելով, թե չգիտի` ինչու է նախաքննության ընթացքում նման հակա¬սական ցուցմունք տվել։
Վկա Ժորա Հարությունյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2010 թվա¬կանից պայմանագրային հիմունք¬ներով աշխատել է ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության ՏԻԳ-ում` որ¬պես տեխնիկական հսկիչ, որի ղեկավարը հանդի¬սացել է Գագիկ Ղալումյանը։ Իր պարտակա¬նություն¬ների մեջ է մտել հակա¬կարկտային կայանների շինարարության տեխնիկական հսկում իրականաց¬նելը` համաձայն նախագծի և ծավալաթերթի։ Հսկողության ընթացքում ծավալա¬թերթում ու նա¬խագծում հայտնաբերել է տպագրական շեղումներ, եղել են նաև նախագծային փոփոխություններ, մեկ նյութը փոփոխվել է մյուսով, եղել են լրացուցիչ կատարված աշխատանքներ, ինչպես նաև թերի կա¬տար¬ված և չկատարված աշխատանքներ, ինչի մասին զեկուցել է ղեկավարին՝ Գագիկ Ղալում¬յանին։ Կայաններն եղել են իրարից բավականին հեռու, չեն եղել այսպես կոչված «դոմիկներե, որ այն¬տեղ լիներ շինարարության վարման մատյան։ Իր կարծիքով այդ մատյանն եղել է շինարարի մոտ։ Քա¬նի որ տեղանքում հնարավոր չէր ոչինչ գրել, ուղղակի նայել են, թերություններն արձանագրել են սևագիր եղանակով, որի մասին այնուհետև զեկուցել են տնօրեն Գագիկ Ղալումյանին։ Նշեց, որ նա¬խաքննութ¬յան սկզբնական փուլում առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, սակայն հետագա¬յում դիրքորոշումը փոխել է։ Ինչ վերաբերում է որպես տեխհսկիչ իր պարտա¬կանությունների իրակա¬նաց¬ման կապակցությամբ գրառումներ կատարելուն, հայտնեց, որ եղել է վարման մատյան, թաքնված մատյան, նկարներ, որը իրենք են համատեղ արել։ Նշեց, որ աշխատանքները կատարում էին Արարատի և Արմավիրի մարզերում և քանի որ մեքենա չի ունեցել, Արմավիրի մարզ քիչ է այցելել, իսկ Արարատի մարզում գրեթե բոլոր կայաններում եղել է։ Աշխատանքների ավարտից հետո գնացել և փորձարկել են մոտ 35-40 կայաններ, որի մասին զեկուցել են Գագիկ Ղալումյանին, նշել, որ դրանք նորմալ աշխատում են։ Հայտնեց, որ ընդհանուր եղել են 76 հակակարկտային կայաններ, ավարտված վիճակում տեսել է միայն դրանց 75 տոկոսը, իսկ փորձարկել են կայանների 50 տոկոսը։ Աշխատանքի որևէ բախշում չի եղել, եղել է նախագիծ և ծավալաթերթ, տնօրեն Գրիգորյանն է տեղե¬կաց¬րել, թե որ հատ¬վածում են աշխատանքներ ընթանում, իրենք էլ գնացել և ստուգել են։ Հայտնաբերված պակաս աշ¬խատանքները գրավոր ձևով չի գրանցել, միայն սևագիր նշումներ է արել, որոնց մասին բանավոր հայտնել է տնօրեն Գրիգորյանին։ Նշեց, որ Կառավարության համապատասխան որոշմանը ծանոթ է, սակայն նկարահանում չի կատարել, նկարչական ապարատ չի ունեցել, դաշտում մի կտոր թղթի վրա նշում է արել և հետո զեկուցել։ Եղել է մի կայանում, որտեղ ծավալաթերթային մեծ խնդիր էր ծագել, այդ հարցը բարձրացրել է, սակայն խնդիրը բաց է մնացել, իր իմանալով` հիմա նորից այդ հարցը բարձ¬րացվել է։ Նշեց, որ հողի տարածքի հարթեցումը շինարարության մեջ հաշվարկում են քառակու¬սի մետրով, իսկ հողի հավաքումը և բարձումը` խորանարդ մետր, Ղալումյանին հայտնել է, որ այդ կա¬պակ¬ցությամբ տպագրական վրիպակ կա։ Մեկ այլ կայանի տարածքում տրված էր խիճ, սակայն փռված էր ավազի կոպիչ, որն այդ տեղում ավելի հարմար էր, դրա մասին էլ Ղալումյանին հայտնել է։ Դատաշինա¬րարատեխնիկական փորձաքննության եզրակացությանը ծանոթացել է, որոշ կետերի վերա¬բերյալ քննիչին առարկություններ է ներկայացրել, թեև դրանք գրավոր կերպով չի արձա¬նագրել։ Հայտնեց, որ հակակարկտային կայանների շինարարության նկատմամբ տեխնիկական հսկողութ¬յունն իրականացրել է տեխհսկիչ Աշոտի հետ կամ տնօրեն Գևորգ Գրիգորյանի մասնակցությամբ։ Հայտնեց, որ փորձաքննության մեջ կար ցանցի մասին գրառում, ինչը չի նկատել, ինչ վերաբերվում է տանիքի թիթեղին, ապա, նկատելով դա, տնօրեն Գևորգին տեղյակ է պահել, որ թիթեղը նախա¬տես¬վածից շատ է դրված։ Իր կողմից հայտնաբերված խախտումների վերաբերյալ արձա¬նագրութ¬յուն չի կազմել, քանի որ գրառման մատյան չի վարվել, հարցրել է մատյանի մասին, ասել են, որ այն պահելու համար պայմաններ չկան։ Աշխատանքի ընթացքում Գագիկ Ղալումյանը ասել է, որ թերութ¬յունները, որոնց մասին ինքը նրան տեղեկացրել էր, վերացվել են, թեև իրեն ծանոթացման ներկայաց¬ված փոր¬ձաքննութ¬յան եզրակացության մեջ նշված էր, որ թերությունները դեռևս առկա են։ Ստուգման ժամա¬նակ եղել են նաև հավելյալ աշխատանքներ` մոտ 28 կայանների ներսում սվաղ իրականացնելը, ինչը նախագծով նա¬խա¬տեսված չէր, անցկացրել էին փշալարեր, նաև ճանապարհի հարթեցում էին արել, ցանցի ներքևի մասը բետոնապատել էին, այդ աշխատանքները կատարվել էին տեխնիկա ներգրա¬վելու միջոցով, թեև նախագծում ճանապարհի մասին որևէ նշում չկար։ Նշեց, որ իր կարծիքով վերաց¬ման ենթակա էական խախտումներ չեն եղել։ Ծավալաթերթերն իր մոտ չեն եղել, դրանք գտնվում էին տնօ¬րենի մոտ, վերցրել և նայել է։ Դա բավական էր, քանի որ ստուգման ժամա¬նակ ուսումնա¬սիրվում է աշ¬խատանքի ծավալը, այլ ոչ թե օգտագործված նյութերի քանակը։ Կայան¬ների հանձնման-ընդուն¬մանը չի մասնակցել, պար¬տավոր էլ չէր դրան մասնակցել կամ ներկա գտնվել։ Ստուգել է միայն հակա¬կարկտային կայանները, ունեցել է նա¬խագիծ, ծավա¬լաթերթ չի ունեցել, միայն նայել է և դա բա¬վա¬րար էր աշխատանքները ստուգելու համար, ծավա¬լաթերթի անհրաժեշտությունը չկար։ Այն թերութ¬յունները, որոնք ինքը և Աշոտը տեսել և զեկուցել են Ղալումյանին, բացի ցանցի մասով թերութ¬յունից, վերացվել են, սակայն ի վերջո ընդունեց, որ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի հրահան¬գով չի ղեկա¬վարվել, ստուգումը կատարելիս թերացել է։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի կարգով հրապարկվեց և հետա¬զոտվեց վկա Ժ.Հարությունյանի նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի` տեխնիկական հսկո¬ղութ¬¬յան իրականացման աշխատանքների ընթացքում իր և տեխնիկական հսկիչ Աշոտ Գևորգ¬յանի կողմից հայտնաբերել են նախահաշվից պակաս կատարված աշխատանքներ և այդ մասին բանավոր կարգով զեկուցել են տեխնիկական հսկողության ղեկավար Գագիկ Ղալումյանին։ Վերջինս իրենց հավաստիացրել է« որ շինարարն իրենց հայտնաբերած այդ խախտումները վերացրել է։
Վերոնշյալ ցուցմունքները հրապարակելուց հետո վկան պնդեց դատաքննական ցուցմունքը` նշելով, որ թեև քննիչի կողմից իր նկատմամբ ճնշում չի գործադրվել, սակայն հարցաքննության ընդ¬հանուր մթնոլորտը ճնշող էր։ Հայտնեց, որ տեղում վարման մատյան չի ունեցել, դրա մեջ գրան¬ցումներ չի կա¬տարել, ինչը համարում է որպես բացթողում և թերություն։
Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում հետազոտելով վկաներ Աշոտ Գևորգյանի և Ժորա Հարությունյանի նախաքննական և դատաքննական հակասական ցուցմունքները՝ Դատարանը, ի հաշիվ դատաքննականի, առավել արժևորում է նախաքննականը՝ հաշվի առնելով, որ դրանցում առկա փաստական տվյալները հաստատվել են ինչպես գործով որպես ամբաստանյալ հար¬ցաքննված Գևորգ Գրիգորյանի և Գագիկ Ղալումյանի՝ հրապարակված և հետազոտված նա¬խաքննա¬կան ցուցմունքներով, տուժողին պատճառված վնասը դեռևս մինչդատական վարույթի ընթացքում կամովին և ամբողջությամբ փոխհա¬տու¬ցելու փաստով, այնպես էլ դատաքննությամբ հետազոտված և ստորև ներկայացվող այլ ապացույցների ամբողջությամբ։
Այսպես, վկա Ժորա Մարգարյանը Դատարանում հայտնեց, որ ՀՀ վերահսկիչ պալատի նա¬խագահի հրամանով 2011թ. մայիսի 2-ից ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության և «Պոստ Լեքս Քոնսալթինե ՍՊ ըն¬կերության միջև 2009 և 2010թթ. կնքված պայմանագրերով նախատեսված պար¬տավորությունների կա¬տարմանը վերաբերող հարցերը ճշտելու նպատակով իրականացվել է համա¬պատասխանության« ֆի¬նանսական և կատարողական վերահսկողության հանդիպակաց ստուգում։ Հանդիպակաց ստուգ¬ման արդյունքներով կատարված աշխատանքներում արձա¬նագրվել են ընդհանուր 15.558.300 ՀՀ դրա¬մի ծավալային հավելագրումներ։ 2011թ. հունիսի 9-ին կազմվել է հանդիպակաց ստուգման արձա¬նագրութ¬յուն« որը 2011թ. սեպտեմբերի 20-ին հանձնվել է ընկերության տնօրեն Գևորգ Գրի¬գորյանին։ Դրանից հետո վերջինս 2011թ. հոկտեմբերի 4-ին 09.06.2011թ. կազմված հանդիպակաց ստուգ¬ման ար¬ձա¬նագրության դեմ ներկայացրել է առար¬կություններ։ Հանդիպակաց ստուգման արձա¬նագրությունը և ՀՀ գյուղատնտեսության նախարա¬րությունում ստուգման արդյունքներով կազմված մի¬ջանկյալ արձա¬նագրությունը հիմք են հանդիսացել ՀՀ վերահսկիչ պալատի կողմից ՀՀ գյու¬ղատնտեսության նախա¬րա¬րությանը պետական բյուջեից հատկացված միջոցների օգտագործման« ինչպես նաև պետական սեփականության կառավարման և օգտագործման նկատմամբ իրականացված վերահսկողության արդ¬¬յունքների վերաբերյալ 2011թ. ընթացիկ հաշվետվությունը կազմելու համար« որը հաստատվել է ՀՀ վերահսկիչ պալատի խորհրդի 2012թ. փետրվարի 10-ի թիվ 3/2 որոշմամբ։
Դատարանում մանրամասնեց և հարցերին պատասխանելիս նաև նշեց, որ ՀՀ գյուղատնտե¬սութ¬յան նախարարությունում իրակա¬նացված վերահսկողության շրջանակներում հանդիպակաց ստու¬¬գումներ են իրակա¬նաց¬րել հակա¬կարկտային կայան¬¬ների կառուցման աշխատանքներն իրա¬կա¬նաց¬րած «Պոստ Լեքս Կոն¬սալտինգե ՍՊ ընկերությունում, որի ընթացքում ծանոթացել է Գևորգ Գրի¬գոր¬յանի և Գագիկ Ղալումյանի հետ։ Ստուգումների արդյունքների վերաբերյալ կազմվել է արձա¬նագրութ¬յուն, որը ներառվել է հաշվետ¬վության մեջ, հայտնաբերվել են տարբերություններ։ Վե¬րահսկո¬ղության շրջանակ¬ներում ուսումնասիրել են հակակարկտային կա¬յանների տեղադրման ծրագիրը, այդ վե¬րահսկո¬ղության շրջանակներում նաև հանդիպակաց ստուգում է իրականացրել կապալառու կազ¬մա¬կեր¬պությունում, կատարել են նաև չափագրված ծավալների և փաստաթղթերով արձանագրվածի հա¬մադրումներ։ Հանդիպակաց ստուգման նյութը ներառվել է նաև ընդհանուր վերահսկողության ստուգ¬ման նյութերի մեջ և արձանագրվել։ Ուսումնա¬սիրվել են փաստաթղթերը, պայմանագրերը, ինչպես նաև տեղում կատարվել են չա¬փագրումներ։ Նշեց, որ կապալառու կողմից ձեռք բերված նյու¬թերի գները չէին կարող դառնալ վերահսկողության առարկա, դրանք համեմատվել են պայմանագրում նշվածի շու¬կայական արժեքի հետ։ Նշեց, որ ստուգումները իրականացրել են այն ժամանակ, երբ կա¬յանների շինարարական աշխատանքներն արդեն ավարտված էին։ Հայտնեց, որ հանդիպակաց ստուգ¬¬ման համար նախ` պետք է լինի հրամանը, նոր` կատարվի ստուգումը։ Հսկիչ չափման արձա¬նագրութ¬յունը կազմվել է Գյուղատնտեսության նախարարությունում իրականացվող ստուգումների շրջա¬նակ¬ներում և ինչքանով որ հիշում է, չափագրումից հետո Գևորգ Գրիգորյանն այն չի ստորագրել` պատճա¬ռա¬բանելով, որ գնում է ԼՂՀ՝ խոստանալով ստորագրել վերադառնալուց հետո, չնայած իրենց կողմից արդեն կազմվել էր ակտը, թվաբանությունը արվել էր և ներկայացվել նրան։ Դա քննարկվել էր նաև տեխհսկիչի հետ, իսկ հանդիպակաց ստուգման ժամանակ, երբ Գևորգը չափագրման առնչութ¬յամբ առարկություններ է ներկայացրել, նորից գնացել են և նույն բաները նայել են։ Նշեց, որ հնարա¬վոր է, որ Գևորգը նորից չի ստորագրել և ինչ-որ առարկություններ, պարզաբանումներ կամ բա¬ցատրություն¬ներ է նշել։ Նշեց, որ 15.585.000 ՀՀ դրամը ստացվել է գյուղատնտեսության նախարա¬րութ¬յունում իրակա¬նաց¬վող վերահսկողության շրջանակնե¬րում ստուգման արդյունքներով, այլ ոչ թե հան¬դիպակաց ստուգ¬ման ժամանակ։ Հայտնեց, որ կատար¬ված հանդիպակաց ստուգման արձա¬նագրութ¬յան վերա¬բեր¬¬յալ ամբաստանյալ Գևորգ Գրիգորյանը առար¬կություններ է ներկայացրել, որոնք դարձել են քննարկ¬¬ման առարկա, սակայն վկան հայտնեց, որ չի հիշում, թե ինչ առարկութ¬յուններ են եղել։ Ընդհանրացնելով` վկան պնդեց և վերահաստատեց, որ իրենց իրականացրած ստուգումը օբյեկտիվ և արժանահավատ է, նախատրա¬մադրվա¬ծություն որևէ կողմի հանդեպ չեն ունեցել և չունեն։
Վկա Գրիգոր Առուստամյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ «Պոստ Լեքս Թոնսալթինգե ՍՊ ընկերության հիմնադիր է հանդիսացել Սվետլանա Ալախվերդյանը, սակայն նա ընկերության գործունեության հետ որևէ առնչություն չի ունեցել։ Հիմնադրի կողմից տրված լիազո¬րագրի հիման վրա ընկերության գործունեությունը ղեկավարել է Գևորգ Սոսի Գրիգորյանը։ Ընկերութ¬յան գործունեությանն առնչվող որևէ փաստաթուղթ, այդ թվում` նաև հաշվապահական հաշվառմանն առնչվող, Սվետլանա Ալախվերդյանը չի ստորագրել և ընկերության գործունեությունից ստացված հա¬սույթից որևէ մասնաբաժին չի ստացել։
Վկա Միհրան Նաջարյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2010թ. «Պոստ Լեքս Թոնսալթինգե ՍՊ ընկերության կողմից ՀՀ Արմավիրի մարզում կառուցված հակակարկտային կայանները հանձնման-ընդունման ակտով ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության կողմից հատ¬կացվել են ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարությանը «ՄԵՎԱՆԾե ՊՈԱԿ Արմավիրի հակա¬կարկտա¬յին կենտրոնին։ Կայաններում շինարարական այլ աշխատանքներ չեն իրականացվել և դրանք ներկայումս ունեն այն նույն տեսքը, ինչ 2010 թվականին շահագործման հանձնվելիս։
Վկա Հասմիկ Կոթողյանի `ըստ էության նույնաբովանդակ դատաքննական ցուցմունքով.
Վկա Սվետլանա Ալախվերդյանի` հրապարակված և հետազոտված նախաքննական ցուցմուն¬քով, համաձայն որի` դստեր ամուսնու` Գևորգ Գրիգորյանի խնդրանքով ստանձնել է «Պոստ Լեքս Թոնսալթինգե ՍՊ ընկերության հիմնադիր տնօրենի պաշտոնը և անմիջապես լիազորել է նրան իր անունից իրականացնել ընկերության գործունեության հետ կապված բոլոր գործողությունները։ Ընկե¬րությունը ղեկավարել է Գ.Գրիգորյանը, դրա գործունեության հետ որևէ առնչություն ինքը չի ունե¬ցել, շահույթ չի ստացել, հաշվապահական հաշվառման որևէ փաստաթուղթ չի ստորագրել։
Դատաշինարարատեխնիկական, դատահաշվապահական և ֆինանսատնտեսագիտական հա¬մա¬¬լիր փորձաքննության 2015թ. հուլիսի 25-ի թիվ 14-2863 եզրակացությամբ, համաձայն որի` թվով 76 հակակարկտային կայաններում «Պոստ Լեքս Քոնսալթինգե ՍՊ ընկերության իրականացրած շինա¬րարական աշխատանքների ծավալները` շինարարությունում օգտագործված ապրանքների և շի¬նանյութերի որոշ մասը, չի համապատասխանում կատարողական ակտերում և աշխատանքների հանձնման-ընդունման արձանագրություններում նշված ծավալներին։ Կատարողական ակտերով ցույց է տրվել և «Պոստ Լեքս Քոնսալթինգե ՍՊ ընկերությանն ավել է վճարվել 16.530.630 ՀՀ դրամ, իսկ կա¬տարողական ակտերով չարտացոլված, սակայն ավել կատարված աշխատանքների գումարը կազմում է 3.847.800 ՀՀ դրամ։ Թվով 76 հակակարկտային կայանների տեղակայման աշխատանքների կատարման հսկողությունն իրականացրել է «ՀՀ Գյուղի և գյուղատնտեսական աջակցությանե հիմ¬նադրամը։ Ընդհանուր առմամբ տուժողին պատճառված վնասի չափը կազմում է 16.530.630 ՀՀ դրամ։ Կապալառու կազմակերպության` «Պոստ Լեքս Քոնսալթինգե ՍՊ ընկերության ներկայացուցչի մատ¬նանշած շինարարական աշխատանքների արժեքը, որոնք չեն արտացոլվել կատարողական ակ¬տերում և դրա դիմաց վճարումներ չեն կատարվել, կազմում է 3.847.800 ՀՀ դրամ։
Դատահաշվապահական լրացուցիչ փորձաքննության 2016թ. փետրվարի 12-ի թիվ 16-0358 եզրակացությամբ« համաձայն որի` «Պոստ Լեքս Քոնսալթինգե ՍՊ ընկերությանն ավել վճարված 16.530.630 ՀՀ դրամ գումարի կազմում ներառված է 20 տոկոսի չափով ավելացված արժեքի հարկը` 2.755.100 ՀՀ դրամ գումար, որն ընկերության կողմից վճարվել է ՀՀ պետական բյուջե։ Կատարողական ակտերում ավել ցույց տրված (չկատարված) աշխատանքների գումարը, առանց ԱԱՀ-ի, կազմում է 13.775.520 (16.530.630 - 2.755.100) ՀՀ դրամ։ Այսպիսով, տուժողին պատճառված վնասը, հաշվի առնելով «Պոստ Լեքս Քոնսալթինգե ՍՊ ընկերության ներկայացուցչի մատնանշած շինարարական աշխատանքների արժեքը, որոնք կատարողական ակտերում չէին արտացոլվել և դրա դիմաց, բնակա¬նաբար, վճարումեր չէին կատարվել, կազմում է 9.927.720 (13.775.520-3.847.800) ՀՀ դրամ։
Անդրադառնալով պաշտպանական կողմի ներկայացրած և ճառում օգտագործված ՀՀ փաս¬տաբանական պալատի փաստաբան Կարեն Քալանթարյանի դիմումի հիման վրա «Կա¬ռուցագետե ՍՊ ընկերության փորձագետ Արման Արսենյանի 2016թ. օգոստոսի 24-ի թիվ Կ-16/Պ-032 եզրակա¬ցությանըե, համա¬ձայն որի` Արա¬րատի և Արմավիրի մարզերում տեղակայված 48 հակակարկտային կա¬յանների իրակա¬նացված շինարարական աշխատանքների ընթացքում կատարված աշխատանք¬ների ծավալներն ավել կամ պակաս ներկայացնելու հետևանքով առաջացել է ընդհանուր 1.921.940 ՀՀ դրամի տարբերություն, որից 320.320 ՀՀ դրամը կազմում է ԱԱՀ-ն, Դա¬տարանը փաստում է, որ անկախ դրա վերնագրի իմաստից՝ այն փորձագիտական եզրակա¬ցութ¬յուն չէ, առավե¬լագույնը մաս¬նագիտական կար¬ծիք է, քանի որ, ՀՀ քրեական դատավա¬րության օրենսգրքի համաձայն, փոր¬ձաքննություն նշա¬նա¬կելը և եզրակացություն ստանալը վարույթն իրակա¬նացնող մարմնի բացառիկ լիազորությունն է։ Որպես եզրակացություն վերնագրված վերոնշյալ մաս¬նագիտական կար¬ծիքը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն, փոր¬ձագետի եզրա¬կացությանը չի փոխարինում, հետևաբար՝ դատաշինարարատեխնիկական, դա¬տահաշվա¬պահական« ֆինանսատնտեսագիտական համա¬լիր փորձաքննության թիվ 14-2863 և դա¬տա¬հաշվա¬պահական լրացուցիչ փորձաքննության թիվ 16-0358 եզրակացությունների հետևութ¬յուն¬ների հիմ¬նավոր¬վածությունն ու արժանահավատությունը վիճարկող բավարար և հիմնավոր փաստարկ, առա¬վել ևս՝ ապացույց չէ։
Շինարարատեխնիկական բնագավառի փորձագետ Կառլեն Ադամյան ցուցմունքով, ով Դա¬տա¬¬րանում վերահաստատեց դա¬տաշինարարատեխնիկական« դատահաշվապահական« ֆինան¬¬սատնտե¬¬¬սագիտական համա¬լիր փոր¬ձաքննության թիվ 14-2863 եզրակացության հետևություն¬ները` նշե¬լով սա¬կայն, որ անձամբ մասնակցել է հակակարկտային կայանների միայն մի մասի հետա¬զոտ¬մանը։ Նշեց նաև, որ փորձաքննության ընթացքի և արդյունքների ամբողջական պատկերը կարող է ներ¬կայացնել մյուս փորձագետ Կարա¬պետ Պետրոսյանը։
Շինարարատեխնիկական բնագավառի փորձագետ Կարապետ Պետրոսյանի ցուցմունքով. Վեր¬ջինս Դատարանում հայտնեց, որ չափումներն իրակա¬նացրել են բոլոր 76 կայաններում։ Ըստ էութ¬յան պնդեց և վերահաստատեց դա¬տաշի¬նարարա¬տեխնիկական« դատահաշվապահական« ֆինան¬¬սատնտե¬¬սագիտական համա¬լիր փոր¬ձաքննութ¬¬յան թիվ 14-2863 եզրակացության հետևություն¬ները, այդ թվում` հայտնաբերված խախտում¬ների մասով։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի առկայությամբ և դրանց զննության արդյունքներով (արձանագրությամբ), մասնավորապես` ՀՀ գյուղատնտեսության նախա¬րա¬րության« «Պոստ Լեքս Քոնսալթինգե ՍՊ ընկերության և ՀՀ գյուղի և գյուղատնտեսության աջակ¬ցութ¬յան հիմնադրամի միջև 2010թ. հուլիսի 1-ին և 2010թ. դեկտեմբերի 14-ին կազմված ընդունման - հանձնման ակտերով և թիվ 1 հաշվետվություններով« որոնց համաձայն՝ աշխա¬տանքները, պայմա¬նագրերի դրույթներին համապատասխան, իբրև թե ամբողջությամբ կատարվել են, որոնց հիման վրա էլ իրականացվել է շինարարական աշխատանքների հանձնման-ընդունման գործընթացը։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի առկայությամբ, մասնա¬վորա¬պես`
- ՀՀ գյուղի և գյուղատնտեսության աջակցության հիմնադրամից առգրավված հրամանների թղթա¬պա¬նակում առկա՝ Գագիկ Սուրենի Ղալումյանին ՀՀ գյուղի և գյու¬ղատնտե¬սութ¬յան աջակ¬ցութ¬յան հիմնադրամի տնօրեն նշանակելու մասին 2006թ. մարտի 21-ի թիվ 32 հրամանով«
- Աշոտ Հայկի Գևորգյանի 2010թ. փետրվարի 8-ի թիվ ՀՀԳԳԱՀ-02/10 աշխատանքային պայմա¬նագրով և աշխատանքի նշանակվելու մասին նույն թվականի թիվ 4 հրամանով«
- Ժորա Սուրենի Հարությունյանի 2010թ. մարտի 1-ի թիվ ՀՀԳԳԱՀ-03/10 աշխատանքային պայմա¬նագրով և աշխատանքի նշանակվելու մասին նույն թվականի թիվ 6 հրամանով«
- 2009թ. դեկտեմբերի 21-ին կնքված հակակարկտային կայանքների տեղակայման աշխա¬տանք¬ների դրամաշնորհային ծրագրի իրականացման թիվ ՀՀԳՆ ՄԴՇ-05/1 նվիրաբերության պայմա¬նագրով և դրան կից հավելվածներով«
- 2009թ. դեկտեմբերի 21-ին կնքված թվով 28 հակակարկտային կայանների տեղակայման աշ¬խատանքների կատարման որակի նկատմամբ տեխնիկական հսկողության իրականացման դրա¬մաշնոր¬հային ծրագրի թիվ ՀՀԳՆ-ՄԴՇ-05/2 պայմանագրով և դրան կից հավելվածներով«
- 2010թ. օգոստոսի 21-ին կնքված հակակարկտային կայանների տեղակայման աշխատանք¬ների ձեռքբերման թիվ ՀՀԳՆ ԱՇՁԲ 10-03 պայմանագրով և դրան կից հավելվածներով«
- 2010թ. նոյեմբերի 24-ին կնքված ՀՀ Արարատի և Արմավիրի մարզերում համապատաս¬խանա¬բար` թվով 8 և 40 ռադիոմոդեմային գազագեներատորային հակակարկտային կայան¬ների տեղակայ¬ման աշխատանքների կատարման որակի նկատմամբ տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման թիվ ՄԲԾՁԲ-10/25 պայմանագրով և դրան կից հավելվածներով«
- 2010թ. նոյեմբերի 24-ին կնքված պայմանագրով սահմանված ՀՀ Արարատի և Արմավիրի մար¬զերում թվով 48 հակակարկտային կայանների տեղակայման աշխատանքներն ավարտված լինե¬լու վերաբերյալ ՀՀ գյուղի և գյուղատնտեսության աջակցության հիմնադրամի տնօրեն Գագիկ Ղալում¬յա¬նի կողմից 2010թ. դեկտեմբերի 14-ին ներկայացված հաշվետվությամբ« որի համաձայն՝ թիվ ՀՀԳՆ ԱՇՁԲ 10-03 պայմանագրով նախատեսված աշխատանքներն իբր կատարվել են բա¬րեխղճորեն` առանց շեղումների և թերությունների« համապատասխանում են տեխնիկական բնու¬թագրին« գործող նորերին« կանոններին և ենթակա են վճարման«
- «Պոստ Լեքս Քոնսալթինգե ՍՊ ընկերության կանո¬նադրությամբ«
- ՀՀ գյուղի և գյուղատնտեսության աջակցության հիմնադրամի կանոնադրությամբ«
- ՀՀ վերահսկիչ պալատից ստացված՝ հսկիչ չափման և տեղազննման արձանագրություն¬ներով« հան¬¬դիպակաց ստուգման և միջանկյալ արձանագրություններով« որոնցով արձանագրված են «Պոստ Լեքս Քոնսալթինգե ՍՊ ընկերության կողմից ծավալաթերթ - նախահաշվով սահմանվածից 15.558.300 ՀՀ դրամի պակաս կատարված աշխատանքներ«
- ՀՀ վերահսկիչ պալատի խորհրդի 2012թ. փետրվարի 10-ի թիվ 3/2 որոշմամբ հաստատված ընթացիկ հաշվետվությամբ« որում արձանագրված են միջանկյալ արձանագրության տվյալները։
Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը.
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատա¬¬րա¬նը հաս¬տատված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Գագիկ Ղալումյանը օժանդակել է առանձնապես խոշոր չափի՝ 8.766.200 ՀՀ դրամ գումարի յուրացմանը, այսինքն` մեղավորությամբ կատարել է հանցավոր ա¬րարք, որը համա¬¬պա¬տաս¬¬խա¬նում է ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախա¬տես¬ված հան¬ցա¬գոր¬ծության հատ¬կանիշ¬ներին։
Ամ¬բաս¬տանյալը քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬¬¬վության և պատժի ենթա¬¬կա է վե¬րոնշյալ հոդ¬վածի համապա¬տասխան մասով և կետով։
Նշանակվող պատժի և լուծման ենթակա այլ հարցեր.
Ամբաստանյալ Գ.Ղալումյանի նկատ¬մամբ պատիժ նշանակելիս և այն անհատականացնելիս Դա¬տա¬¬րանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վե¬րա¬¬¬¬կանգ¬նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչ¬պես նաև կան¬¬խել հան¬ցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի հա¬մա¬ձայն` հան¬ցանք կա¬տա¬րած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հան¬ցանքի ծան¬րութ¬յանը, այն կատա¬րելու հան¬գա¬մանք¬նե¬րին, հան¬ցավորի անձնա¬վո¬րութ¬յանը, անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործութ¬յունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պա¬տիժ, իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագոր¬ծութ¬յան՝ հան¬րութ¬յան համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հան¬ցավորի ան¬ձը բնու¬թագրող տվյալ¬¬ներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգա¬մանք¬ներով։ Նույն հոդ¬վածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար նա¬խա¬տեսված պա¬տիժներից առավել խիստը նշա¬նակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակ¬ները։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով նախատեսված նորմը, նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վութ¬յունը մեղ¬մացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցո¬ղութ¬յամբ, քանի որ պա¬տիժ նշանա¬կե¬լիս Դա¬տարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ, որոնք նույն հոդ¬վածի առաջին մասում նշված չեն։
Դատարանը որպես ամբաստանյալ Գագիկ Ղալումյանի անձը բնութագրող տվյալներ է գնահա¬տում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆոր¬մացիոն կենտրոն 2016թ. փետրվարի 17-ին կատարված հարցման արդյունքների), վատառողջ և 3-րդ խմբի հաշմանդամ լինելը (ըստ թիվ 996379 տեղեկանքի և Զեյթունի «Սիրտ-Անոթե բժշկական կենտրոնի սրտի վիրա¬բու¬ժութ¬յան բաժանմունքի վիրաբույժ Ա.Ահարոնյանի ստորագրությամբ հաստատված էպիկրիզի՝ ախ¬տո¬րոշվել է ՍԻՀ, վիճակ կորոնար անոթների ստենտավորումից հետո), տարիքը (66 տարեկան է), իսկ որպես պա¬տաս¬¬¬¬խա¬նատ¬վութ¬յունն ու պա¬տիժը մեղ¬մացնող հանգամանքներ` իր և այլ անձի գործողութ¬յուն¬ների հետևան¬քով տուժողին պատճառված վնասը դեռևս մինչդատական վարույթի ընթացքում կամո¬վին և ամ¬բող¬¬¬ջությամբ փոխհատուցվելը (ըստ 2015թ. օգոստոսի 6-ի թիվ 150806023421040 անդորրագրի` ՀՀ քննչա¬¬¬կան կոմիտեի դեպոզիտ հաշվեհամարին ավել մուտքագրված 6.602.900 ՀՀ դրամ գումարը վերա¬դարձվել է Գ.Գևորգյանին, իսկ 9.927.730 ՀՀ դրամ գումարը մնացել է նույն հաշվեհամարի վրա` մինչև սույն գործի լուծումը), մինչդատական վա¬¬րույթի ընթացքում զղջալը և խոստո¬վա¬նական ցուցմունքներ տա¬լը (ըստ հրապարակ¬ված և հետազոտված նախաքննական ցուցմունքի)։
Դատարանն ամբաստանյալ Գագիկ Ղալումյանի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծան¬րաց¬¬նող հանգամանքներ չարձանագրեց։
Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հան¬գամանքները, ամբաս¬տան¬յալ Գագիկ Ղալումյանի անձը բնու¬թագրող տվյալներն հաս¬տատված են գործով ձեռք բեր¬ված և դա¬տաքննութ¬¬¬յամբ հետա¬զոտված, թույլատ¬րե¬¬լիութ¬յան ու վերաբերելիության չափանիշներին համա¬պա¬¬տաս¬¬¬¬խանող ապա¬ցույց¬¬ներով, ող¬ջամտո¬րեն մեղմացնում են նրա անձի հանրային վտան¬գավո¬րությունը։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ Գագիկ Ղա¬լումյանի նկատ¬¬մամբ պատժի նշանակման խնդրին` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նա¬խա¬տեսված է պատիժ բացառապես ազա¬տազրկման ձևով` գույքի բռնագրավման կամ առանց դրա, հետևաբար` սույն գործով քննարկման են¬թա¬կա են՝ նշա¬նակվող պատժի չափի, տվյալ հոդվածի սանկցիայով նախատես¬վածից ավելի մեղմ պա¬¬¬տիժ կամ պատ¬ժաչափ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), լրացուցիչ պատիժ գույքի բռնագրավում նշանակելու նպատակահարմարության, նշանակվող պա¬տիժը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդ¬վածի կի¬րա¬ռում) և համաներման ակտը կիրառելու հար¬ցերը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Գագիկ Ղալումյանի անձը, նրան վերագրվող հանցագոր¬ծութ¬յան բնույթն ու վտանգա¬վորության աստիճանը (սեփականության դեմ ուղղված ծանր դիտավորյալ հանցա¬գոր¬¬ծութ¬յուն է), ինչպես նաև ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի տես¬անկյու¬նով բացառիկ հանգա¬մանք¬ների բացա¬կա¬յությունը` Դա¬տարանը փաստում է, որ վեր¬ջինիս նկատ¬մամբ տվյալ հոդվածով նախա¬տեսվածից ավելի մեղմ պատժաչափ կամ պատժատեսակ նշանակելու հիմքերը բացա¬կայում են։ Դատարանի համոզմամբ ամբաստանյալ Գագիկ Ղալումյանի ուղղվելը և նոր հանցագոր¬ծութ¬յուն¬ների կանխումն հնա¬րավոր է նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու պայ¬ման¬ներում, իսկ անձը դրականորեն բնու¬թագրող, պատասխա¬նատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգա¬մանքները Դատարանը հաշվի է առ¬նում նրա նկատմամբ պատժաչափ սահմա¬նելիս, ինչպես նաև նշա¬նակված պատիժը կրելու հարցը, լրա¬ցուցիչ պատիժ նշանակալու նպատակահարմարությունը որո¬շելիս։
Ամբաստանյալ Գագիկ Ղալումյանի նկատ¬¬¬¬մամբ ազա¬տազրկման ձևով պատիժ նշա¬նակելիս Դատարանը փաստում է, որ այդ պատժի ժամկետին ենթակա է հաշվակցման անազատության մեջ նրան պահելու/ձերբակալելու/ 3 (երեք) օրը։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Գագիկ Ղալումյանի նկատ¬մամբ ազատազրկման ձևով նշա¬նակվող պատ¬ժի կրման նպատա¬կա¬հար¬մարության հարցին՝ Դատա¬րանը փաստում է, որ նրա ուղղվելը և սոցիալա¬կան արդարության վերականգնումը հնարավոր է առանց նրա նկատմամբ նշանակ¬ված այդ պա¬տիժը կրելու, որպիսի հետևութ¬յան հանգելիս ղեկավարվում է հետևյալ իրա¬վական վերլու¬ծութ¬յուննե¬րով և դատողություն¬ներով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կա¬լանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշա¬նակելիս հան¬գում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց պա¬տիժը կրելու, ապա կա¬րող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատա¬րանը հաշվի է առնում հանցա¬վո¬րի անձը բնութագրող տվյալները, պատաս¬խա¬նատվութ¬յունը և պատիժը մեղմացնող և ծան¬րացնող հանգամանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է, որ պա¬տիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակ¬նե¬րի, քա¬նակի, հանցա¬վոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջա¬նա¬կի հետ կապ¬ված որևէ հատուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի նախատեսել, այսինքն` պատի¬ժը պայ¬մանա¬կա¬նո¬րեն չկիրառելու հիմք է համարվում դատարանի համոզ¬վածությունն առ այն, որ ամբաս¬տանյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց որոշակի պատժա¬տե¬սակները ռեալ կրե¬լու (Հասմիկ Պետ¬¬րոսյանի վերա¬բերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատա¬րանի 2009թ. հունիսի 29-ի որոշում)։
Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պա¬տի¬ժը մեղ¬մացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնա¬խա¬տես¬¬¬ված, բայց Դատարանի համոզմամբ այդ¬պիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկ¬¬¬ված, պա¬տաս¬¬խանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնա¬հատման արդ¬¬¬¬¬¬¬¬յունք¬¬¬¬ներով։ Միև¬նույն ժամանակ, դա¬տարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատես¬ված պա¬¬տիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, տվյալ հարցը քննարկելիս և լու¬ծե¬լիս պարտավոր է հաշվի առնել նաև հանցագոր¬ծության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ինչը նշանակվող պատժի արդարացիության գրավականն է։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հան¬ցա¬գոր¬ծության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հան¬ցավորի կող¬մից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստի¬ճանըե (տե՛ս, Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմ¬բերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը)։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ դիրքորոշում Վճռա¬բեկ դատարանն ար¬տա¬հայտել է Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009թ. փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 գործով որոշման մեջ, որի համաձայն` «Արարքի հան¬րային վտան¬գավորութ¬յան բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղ¬քի ձևի և տեսակի, հան¬ցա¬գոր¬ծության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեա¬կան օրենսդրութ¬յամբ պահպանվող հասարա¬կա¬կան հարաբերության` հանցանքի կատարման պա¬հին ունեցած սո¬ցիա¬լական նշանա¬կության վերա¬բեր¬յալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հան¬ցա¬գոր¬ծության կա¬տար¬ման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հան¬ցակ¬ցութ¬յան դեպ¬քում` հան¬ցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակ¬ցության աստիճանըե։
Զարգացնելով վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը Վ.Բեգյա¬նի գոր¬ծով որոշման մեջ արձանագրել է, որ «(…) պատիժը պայմանականորեն չկիրա¬ռելու հարցի լուծ¬ման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի՝
ա) կատարված հանցագործության նպատակն ու շարժառիթը,
բ) քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կա¬տարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
գ) կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը,
դ) հանցագործության կատարման եղանակը,
ե) հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը,
զ) հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մաս¬նակցության աստիճանը (…)ե (Վանյա Ռաֆիկի Բեգյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13 որոշման 14-րդ կետը)։
Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի ուժով սույն գործով կիրառելի են նաև առանձնապես խոշոր չափի գույքի հափշտակության (յու¬րացման կամ խար¬դախության եղանակներով) վերաբերյալ գործերով պատիժը պայմանականորեն չկի¬րառելու չափա¬նիշ¬ների վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դա¬տական ակտերի ստորև ներկայացվող հիմնավորումները։ Այսպես,
1. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով դատա¬պարտված Գագիկ Հրաչի Ազատյանի վերաբերյալ 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-195/07 գործով ՀՀ վճռաբեկ դա¬տա¬րանը, փաստելով, որ Գ.Ազատյանը նախկինում դատապարտված չէ, վատառողջ է` տա¬ռա¬պում է շա¬քարային դիաբետ հիվանդությամբ, 3-րդ կարգի հաշմանդամ է, հանցագործությամբ պատ¬ճառ¬ված նյութական վնասն ամբողջությամբ վերականգնվել է, ինչն էականորեն նվազեցնում է հան¬ցա¬գործության հասա¬րակական վտանգավորության աստիճանը, բացակայում են նրա պատաս¬¬խա¬նատ¬¬վությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքները, հանգել է հետևության, որ տվյալ գործով դա¬տապարտյալ Գ.Ազատյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու և վերջինիս նկատմամբ ազա¬տազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմա¬նա¬կանորեն չկի¬րառելու հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդ¬վածով նա¬խատեսված պատժի նպա¬տակներին` սոցիա¬լական արդարության վերա¬կանգնմա¬նը, պատժի են¬թարկված անձի ուղղմանը և հանցագոր¬ծութ¬յունների կանխմանը։
2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով դատապարտված Սուսաննա Սարգսի Ներսիսյանի վերաբերյալ 2007 թվականի հունիսի 12-ի ՎԲ-124/07 գործով առանց պատիժը կրելու նրա ուղղման հնարավորության վերա¬բեր¬յալ հետևության Վճռաբեկ դատարանը հանգել է` հաշվի առնելով այն, որ Ս.Ներսիսյանն ամբող¬ջությամբ վերականգնել է ինչպես պետությանը, այնպես էլ տուժող Շ.Միսակյանին պատճառված նյութական վնասը, նախկինում արատավորված չի եղել, բնութագրվում է դրական, վատառողջ է և 2-րդ խմբի հաշմանդամ, նրա խնամ¬քին է գտնվում անչափահաս երեխան, տուժողը խնդրել է նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայ¬մա¬¬նականորեն չկիրառել։ Վճռաբեկ Դատարանը նման հետևութ¬յան հանգելիս հաշվի է առել նաև այն, որ բացակայում են Ս.Ներսիսյանի պատասխա¬նատ¬վությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք¬նե¬րը։
Այսպիսով, մեջբերված որոշումներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումների վեր¬լուծութ¬յու¬նից կարելի է եզրակացնել, որ գույքային բնույթի հանցագործությունների վերաբեր¬յալ գործերով հան¬ցա¬գործության ծանրությունը, նույնիսկ դրվագների քանակը, հանցագործությունների հա¬մակցութ¬յունը և այդ կարգով վերջնական պատիժ նշանակելու անհրաժեշտությունը, հանցագոր¬ծությամբ առաջացրած հետևանքները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմանը խոչ¬ըն¬դո¬տող փաստարկներ չեն։ Այդ բնույթի հան¬ցագործություններով «հանցագործության հասա¬¬¬րա¬¬կա¬կան վտանգավորության աստիճանն էականորեն նվա¬զեցնողե հանգամանքը, ըստ Վճռաբեկ դատա¬րանի, պատճառված վնասն ամբողջութ¬յամբ վերա¬կանգնել է (վնասը կամովին վերա¬կանգ¬նելու մասին վե¬րոնշյալ դատա¬կան ակտերի հիմ¬նավո¬րումներում չի արծարծվում, առա¬վել ևս` արժևոր¬վում, թեև սույն գործով այդ հանգամանքը ևս առկա է), որը զուգորդ¬վել է հանցա¬վորի անձը դրա¬կանորեն բնութագրող տվյալ¬ների առկա¬յութ¬յամբ (հաշ¬ման¬դամ է, վատա¬ռողջ է, նախկինում արա¬տա¬վորված չէ) և պատասխա¬նատ¬վություն ու պատիժը մեղմացնող հան¬¬գա¬մանքներով։
Վերոնշյալ իրավական վերլուծությունները և նույնանման փաստական հանգամանքներով այլ գոր¬ծերով Վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումները սույն գործով հաստատված հան¬գա¬մանք¬ների վրա տա¬րածելով` Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Գ.Ղալումյանի նկատ¬¬մամբ ազա¬տազրկման ձևով նշանակվող պատիժը կրելու նպատա¬կա¬¬հարմա¬րության հարցը պար¬զելիս հանցագոր¬ծության՝ հան¬րության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցագործությանը նրա մասնակ¬ցութ¬յան աստիճանի /օժանդակության/ հետ մեկտեղ անհ¬րա¬ժեշտ է հաշ¬վի առ¬նել տուժողին պատճառ¬ված վնա¬սը մինչդատական վարույթի ընթաց¬քում ամբողջությամբ փոխ¬հատուցվելու փաստը` անկախ այն հան¬գամանքից, թե վերականգնմանը մաս¬նակցել է նա, թե քննվող դեպքին առնչվող այլ անձը։ Ամբաս¬տանյալ Գ.Ղալումյանի և այլ անձի միջև վնասի վերա¬կանգնման համաչա¬փության ապահո¬վումը հակ¬ընդդեմ հայցի խնդիր է, որի լուծումը, թեև գտնվում է վնասն ամբողջությամբ կամ գերակշռող մասով վե¬րա¬կանգնած անձի իրավունքների սահ¬մաններում, սակայն բացառապես մաս¬նավոր տի¬րույթի շրջա¬նակ¬ներում, հետևաբար` չի կարող անդրադառնալ հանրային տիրույ¬թում քննվող սույն քրեական գործի ելքի վրա, առավել ևս գործով ամբաստանյալ Գ.Ղա¬լումյանի հա¬մար առաջացնել անբարենպաստ քրեա¬իրա¬¬վական հետևանք¬ներ /նաև համաներման ակտի կիրառելիության ասպեկտով/։
Վերոնշյալ բոլոր հանգամանքների ու ամբաստանյալ Գ.Ղալումյանի անձը բնութագրող տվյալ¬ների համադրման և գնա¬հատման արդյունքներով Դատարանն արձանագրում է, որ պատժի նպա¬տակ¬ներն ապա¬հովելու տեսանկյունով ամբաստանյալ Գ.Ղալումյանի նկատ¬մամբ ազատազրկման ձևով նշա¬նակ¬վող պա¬տիժ կրելը նպատակա¬հար¬մար չէ։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Գ.Ղալումյանի նկատմամբ լրացուցիչ պա¬տիժ` գույքի բռնագրա¬վում նշա¬նակելու խնդրին` Դատարանը հանգում է հետևյալ հետևության.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` գույքի բռնագրավման չափը որո¬շում է դատարանը` նկատի ունենալով հանցագործությամբ հասցված գույքային վնասի, ինչ¬պես նաև հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված գույքի չափը, ընդ որում` գույքի բռնագրավ¬ման չափը չի կարող գերազանցել հանցագործությամբ հասցված վնասի կամ հան¬ցա¬վոր ճանա¬պար¬հով ձեռք բեր¬ված օգուտի չափը։
Որպես լրացուցիչ պատիժ նախատեսված գույքի բռնագրավում նշանակելու նպատակա¬հար¬¬մա¬րության հարցը քննարկելու համա¬տեքստում Դատարանն ամբաստանյալ Գագիկ Ղալումյանի նկատ¬մամբ ազա¬տազրկման ձևով նշանակ¬ված պատի¬ժը պայ¬մա¬նա¬կանորեն չկիրա¬ռելու որոշում կայացնելիս հաշվի է առնում ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահ¬մանված կանոնը, համաձայն որի` վերջինիս նկատմամբ որպես լրացուցիչ պատիժ գույքի բռնագրավում չի կարող նշա¬նակվել։
Այսպիսով, Դատարանը փաստում է, որ պատժի նպատակներն ապահո¬վելու տեսանկյու¬նով ամ¬բաս¬¬տան¬յալ Գ.Ղալումյանի նկատմամբ նշանակվող վերոնշյալ պատիժն է ար¬դա¬¬րացի և անհրա¬ժեշտ նրանց ուղղելու, նոր հան¬ցագոր¬ծութ¬յունների կա¬տա¬րումը կան¬¬խե¬լու և սո¬ցիա¬լական ար¬դա¬¬րութ¬¬յունը վերականգնելու հա¬մար։
Դատարանը նաև փաստում է, որ ամբաստանյալ Գ.Ղալումյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պա¬տիժը պայմանականորեն չկի¬րա¬¬ռելու վերաբերյալ հետևության հանգելու պայման¬նե¬րում նրա նկատմամբ կիրա¬ռելի է «Հա¬յաստանի Հանրապե¬տութ¬յան անկախության հռչակման 22-րդ տա¬րե¬դարձի կա¬պակցությամբ համաներում հայտա¬րարելու մասինե ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկ¬տեմբերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշումը (այսուհետ` Համաներման որոշում), որի 1-ին կետի 1-ին ենթա¬կետի ուժով վերջինս պատժից ենթակա է ազատ¬ման։ Համաներման որոշման կիրառելիության վե¬րա¬¬բերյալ հետևության հան¬գե¬լիս` Դա¬տա¬րանը փաստում է, որ տվյալ դեպքում բացա¬կայում են դրա կիրառմանը խոչընդոտող, տվյալ իրավական ակտում սպառիչ թվարկված իրա¬վա¬կան արգելքները (սահմանափակումները)։ Դատարանը նաև փաստում է, որ ամբաստանյալ Գ.Ղալումյանի նկատմամբ կի¬րա¬ռելի է հատկապես Համաներման թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշումը, այսինքն՝ իրավական հետևանքների առու¬մով նախընտրելի /պատժից ազատող/ համաներման ակտը, քանի որ դրան նախորդած 2011թ. մա¬յիսի 26-ի համաներ¬ման ակտը նրա նկատմամբ թեև դարձյալ կիրառելի էր, սակայն ոչ այդ ծա¬վալով, քանի որ դրա կիրառումը հանգեցնելու էր ամբաստանյալ Գ.Ղալումյանի նկատմամբ նշանակված պատժի կրճատ¬ման և ոչ ա¬վելիին։
Դատարանը փաստում է, որ Համաներման որոշման կիրառման ուժով պատժից ազատելու պայ¬մաններում ամբաստանյալ Գագիկ Ղա¬լումյանի նկատմամբ որպես խա¬փան¬ման միջոց ընտրված չհեռա¬նալու վերա¬բեր¬յալ ստորագրութ¬յունը, դրանով պայմանավորված ՀՀ-ից մեկնելու վերաբերյալ արգե¬լանքն անհրաժեշտ է ան¬հապաղ վերաց¬նել։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների« դատական ծախ¬սե¬րի« գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի« քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին։
Դատարանը փաստում է, որ որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաս¬տաթղթե¬րը՝ ՀՀ գյուղատնտեսության նախա¬րա¬րության« «Պոստ Լեքս Քոնսալթինգե ՍՊ ընկերության և «ՀՀ գյուղի և գյուղատնտեսության աջակ¬ցությանե հիմնադրամի միջև 2010թ. հուլիսի 1-ին և 2010թ. դեկ¬տեմբերի 14-ին կազմված ընդունման-հանձնման ակտերը և թիվ 1 հաշվետվություններն անհրաժեշտ է պահել քրեական գործում՝ այն պահելու ողջ ժամանակահատվածում։
Անդրադառնալով տուժողին պատճառված վնասի հատուցման խնդրին՝ Դատարանն արձա¬նագրում է, որ սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո` Սարգիս Գրիգորյանի կողմից ՀՀ քննչական կոմիտեի թիվ 900008000375 դեպոզիտ հաշվեհամարին 2015թ. օգոստոսի 6-ի թիվ 150806023421040 վճարման անդորրագրով մուտքագրված 9.927.730 (ինը միլիոն ինը հար¬յուր քսանյոթ հազար յոթ հարյուր երեսուն) գումարից 8.766.200 (ութ միլիոն յոթ հարյուր վաթ¬սուն¬վեց հազար երկու հարյուր) ՀՀ դրամ գումարն անհրաժեշտ է ուղղել գործով որպես տուժող ճանաչված ՀՀ գյուղատնտե¬սութ¬յան նախարա¬րությանը, իսկ տուժողին Գագիկ Սուրենի Ղա¬լումյանի և այլ անձի գործողությունների հետևանքով անմիջակա¬նորեն պատճառված վնասի հատուց¬ման հարցը համարել լուծված՝ դեռևս մինչ¬դատական վարույթի ընթացքում կա¬մովին և ամբողջությամբ փոխհատուցվելու պատճա¬ռաբա¬նութ¬յամբ։
Դատարանը փաստում է, որ գործով ամբաստանյալ Գ.Ղալումյանը օժանդակել է 8.766.200 (ութ միլիոն յոթ հարյուր վաթսունվեց հազար երկու հարյուր) ՀՀ դրամ գումարի յուրացմանը, հետևաբար՝ նա¬խաքննական մարմնի դեպոզիտ հաշվին ավել գումարի առկայության պայմաններում սույն գործով տուժողին պատճառված վնասն ենթակա է փոխ¬հատուցման այդ գումարի չափով (տվյալ հաշվեհամարին առկա գումարի մնացորդն ենթակա է տնօրինման Գևորգ Գրիգորյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0044/01/16 քրեական գործով), հակառակ պարագայում՝ Դատարանն անուղ¬ղա¬կիորեն և հեռակա կարգով կփաստի յուրացման այլ դրվագով որպես մեղադրյալ ներգրավված և հետախուզման մեջ գտնվող անձի մեղավորությունը։
Դատարանը նաև փաստում է, որ որպես դատական ծախս` ամբաստանյալ Գագիկ Սուրենի Ղա¬լում¬յանից հօ¬գուտ ՀՀ ֆինանսների նախարարության /ՀՀ պետական բյուջեի/ անհրաժեշտ է բռնա¬գանձել ընդհա¬նուր 233.580 (երկու հարյուր երեսուներեք հազար հինգ հարյուր ութսուն) ՀՀ դրամ գումար, որը գոյացել է դատաշինարարա¬տեխնիկական« դատահաշվապահական, ֆինանսատնտեսագիտական համալիր փոր¬ձաքննություն անցկացնելու համար ծախսված 151.140 ՀՀ դրամի և դատահաշվապահական լրացուցիչ փորձաքննություն անցկացնելու համար ծախսված 82.440 ՀՀ դրամի հանրագումարից։
Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ղեկա¬վար¬վելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ և 369-373-րդ հոդված¬ներով` Դա¬տա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց՝
Գագիկ Սուրենի Ղալումյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-179-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ` ազատազրկում 5 (հինգ) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` Գագիկ Ղալումյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված և անազատության մեջ պահելու 3 (երեք) օրվա հաշվակցմամբ կրելու են¬թակա 4 (չորս) տարի 11 (տասնմեկ) ամիս 27 (քսանյոթ) օր ժամկետով ազատազրկումը պայմանականորեն չկիրա¬ռել և սահ¬մանել փորձաշրջան 3 (երեք) տարի ժամկետով։
Կիրառելով «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տա¬րե¬դարձի կա¬պակցությամբ համաներում հայտարարելու մասինե ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկտեմբերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետը` Գագիկ Սուրենի Ղալումյանին ազատել վերոնշյալ պատժից։
Գագիկ Ղալումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու վերաբերյալ ստորագրությունը, դրանով պայմանավորված ՀՀ-ից մեկնելու վերաբերյալ արգելանքն անհապաղ վերացնել։
Սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո` Սարգիս Գրիգորյանի կողմից ՀՀ քննչա¬կան կոմիտեի թիվ 900008000375 դեպոզիտ հաշվեհամարին 2015թ. օգոստոսի 6-ի թիվ 150806023421040 վճարման անդորրագրով մուտքագրված 9.927.730 ՀՀ դրամից 8.766.200 (ութ միլիոն յոթ հարյուր վաթսուն¬վեց հազար երկու հարյուր) ՀՀ դրամն ուղղել գործով որպես տուժող ճանաչված ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարությանը, իսկ տուժողին Գագիկ Սուրենի Ղալումյանի և այլ անձի գործողությունների հետևանքով անմիջականորեն պատճառված վնասի հատուցման հարցը համարել լուծված՝ դեռևս մինչդատական վարույթի ընթացքում կա¬մովին և ամբողջությամբ փոխհատուցվելու պատճառաբանությամբ։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի` ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության« «Պոստ Լեքս Քոնսալթինգե ՍՊ ընկերության և «ՀՀ գյուղի և գյուղատնտեսության աջակցությանե հիմնադրամի միջև 2010թ. հուլիսի 1-ին և 2010թ. դեկտեմբերի 14-ին կազմված ընդունման-հանձնման ակտերի և թիվ 1 հաշվետվությունների պատճենները պահել քրեական գործի հետ` այն պահելու ողջ ժամանա¬կահատվածում։
Որպես դատական ծախս` Գագիկ Սուրենի Ղալումյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել ընդհանուր 233.580 (երկու հարյուր երեսուներեք հազար հինգ հարյուր ութսուն) ՀՀ դրամ։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստացման օրվանից մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0160/01/17
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գործը ստացվել է անջատումից հետո
| Երբ է գործը ստացվել | 20-06-2017 |
|---|---|
| Գործից մասն անջատվել է | Դատաքննության փուլում |
| Գործը որտեղից է ստացվել | ՀՀ Գլխավոր դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 69109214 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակությունը | Գագիկ Ղալումյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն մաբի համար, որ նա ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության պատվերով իրականացնելով վերջինիս և <<Պոստ Լեքս Քոնսալթինգ>> ՍՊԸ միջև կնքված պայմանագրով սահմանված հակակարկտային կայանների տեղակայման նկատմամբ տեխնիկական հսկողության աշխատանքները` օժանդակել է կապալառու ընկերության տնօրեն Գևորգ Գրիգորյանին իրեն վստահված միջոցներից յուրացման եղանակով հափշտակել առանձնապես խոշոր չափերի գույք: |
| Մեղադրյալ, ամբաստանյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Ղալումյան |
| Հայրանուն | Սուրենի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 38-179 Մաս 3 Կետ 1 |
| Վիճակագրության տողի համարը | 6.5 |
| Մայր գործի համարը | ԵԿԴ/0044/01/16 |
Մակագրել
| Երբ | 20-06-2017 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 20-06-2017 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 20-06-2017 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հայկ |
| Ազգանուն | Մովսիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հրանտ |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 20-06-2017 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Ղալումյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 20-06-2017 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
| Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել | Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 70 հոդ.) |
| Այլ նշումներ | Կիրառելով «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասինե ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկտեմբերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետը` Գագիկ Սուրենի Ղալումյանին ազատել վերոնշյալ պատժից։ |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ ԵԿԴ/0160/01/17 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ` Դատարան), նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի« քարտուղարությամբ` Գևորգ Պողոսյանի, Վլադիմիր Շահինյանի և Դարինա Բեգլարյանի, մասնակցությամբ` մեղադրող` Հայկ Մովսիսյանի, պաշտպաններ` Սոս Գրիգորյանի և Հրանտ Գրիգորյանի, նույն դատարանում դռնբաց դատական նիստերի կարգով քննեց և 2017թ. հունիսի 20-ին ավարտեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Գագիկ Սուրենի Ղալումյանի՝ (ծնված 1950թ. հուլիսի 1-ին« Իջևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի« բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած« 3-րդ խմբի հաշմանդամ, աշխատել է ՀՀ գյուղի և գյուղատնտեսության աջակցության հիմնադրամում՝ որպես տնօրեն, ներկայում աշխատում է ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության «Հայանտառե ՊՈԱԿ-ում` որպես գլխավոր մասնագետ, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Հրաչյա Քոչար փողոցի 18-րդ շենքի 90-րդ բնակարանում, սույն գործով մեղսագրվում է ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախա¬տես¬ված հանցավոր արարքի կատարում, անազատության մեջ է գտնվել երեք օր, որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրություն)։ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2014թ. սեպտեմբերի 19-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչությունում որոշում է կայացվել ՀՀ գլխավոր դատախազության պետական շահերի պաշպանության վարչությունից ստացված նյութերով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով թիվ 69109214 քրեական գործը հարուցելու մասին։ 2015թ. օգոստոսի 3-ին՝ յուրացում կատարելու կասկածանքով ձերբակալվել է Գևորգ Գրիգորյանը։ 2015թ. օգոստոսի 5-ին՝ յուրացում կատարելու կասկածանքով ձերբակալվել է նաև Գագիկ Ղալումյանը։ 2015թ. օգոստոսի 6-ին Գևորգ Գրիգորյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կե¬տով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։ 2015թ. օգոստոսի 6-ին մեղադրյալ Գ.Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրություն։ 2015թ. օգոստոսի 7-ին Գագիկ Ղալումյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 38-179-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։ 2015թ. օգոստոսի 7-ին մեղադրյալ Գ.Ղալումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կի¬րառվել չհեռանալու մասին ստորագրություն։ 2015թ. օգոստոսի 10-ին Աշոտ Գևորգյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (2 դրվագներով), նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրություն։ 2015թ. օգոստոսի 11-ին Ժորա Հարությունյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (2 դրվագներով), նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրություն։ 2016թ. փետրվարի 17-ին որոշում է կայացվել Աշոտ Գևորգյանի և Ժորա Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (2 դրվագներով) հարուցված քրեա¬կան հետապնդումը դադարեցնելու մասին՝ նրանց տվյալ հոդվածներով քրեական պատասխանատ¬վության ենթարկելու վաղեմութ¬յան ժամկետներն անցնելու հիմքով։ 2016թ. փետրվարի 20-ին Գևորգ Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կե¬տերով« 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։ 2016թ. փետրվարի 20-ին Գագիկ Ղալումյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։ 2016թ. մարտի 4-ին քրեական գործը Գևորգ Սոսի Գրիգորյանին նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ« 3-րդ կետերով« 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 179-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, իսկ Գագիկ Սուրենի Ղալումյանի նկատ¬մամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հաստատված մեղադրական եզրա¬կացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬¬վա¬սության դատա¬րան (փաս¬տացի նախագահողին է հանձնվել 2016թ. մարտի 11-ին), 2016թ. մարտի 11-ին ընդունվել է վա¬րույթ, ապա նշա¬նակվել դատական քննության։ 2017թ. հունիսի 20-ին Դատարանը որոշում է կայացրել սույն ԵԿԴ/0044/01/16 /նախաքննական համարը՝ 69109214/ քրեական գործից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կե¬տով մեղադրվող ամբաստանյալ Գագիկ Ղալումյանի վերա¬բեր¬յալ թիվ ԵԿԴ/0160/01/17 համարով մաս անջատելու մասին։ Նույն որոշմամբ ամբաստանյալ Գևորգ Սոսի Գրի¬գոր¬¬¬յանի նկատմամբ հայտա¬րարվել է հետախուզում, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասի որո¬շումը փոփոխվել է կալանա¬վոր¬մամբ և ԵԿԴ/0044/01/16/ քրեա¬կան գործի վարույթը կասեցվել է մինչև Գ.Գրիգորյանի հայտնաբերվելը կամ ինքնակամ ներ¬կայա¬նալը։ Ապացույցների հետազոտում և գնահատում. Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դա¬տա¬¬րանը հաս¬տատված հա¬մա¬րեց այն, որ Գագիկ Ղալումյանը, ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության պատ¬¬վերով իրականացնելով նրա և «Պոստ Լեքս Քոնսալթինգե ՍՊ ընկերության միջև կնքված պայմանագրով սահմանված հակա¬¬կարկտային կայանների տեղակայման նկատմամբ տեխնիկական հսկողության աշխատանք¬ները, օժանդակել է այլ անձին՝ վերջինիս վստահված առանձնապես խո¬շոր չափերի գույքի յուրացմանը« որպիսի գործողություններն արտահայտվել են հետևյալում. Գագիկ Ղալումյանը« հանդիսանալով «ՀՀ գյուղի և գյուղատնտեսական աջակցությանե հիմ¬նադրա¬մի տնօրենը« 2010թ. նոյեմբերի 24-ին ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության հետ կնքված թիվ ՄԲԾՁԲ-10/25 պայմանագրով իրականացրել է ՀՀ գյուղատնտեսության նախարա¬րութ¬¬յան և «Պոստ Լեքս Քոնսալթինգե ՍՊ ընկերության միջև նույն օրը կնքված պայմանագրով ստանձնած` ՀՀ Արարատի և Արմավիրի մարզերում թվով 48 հակակարկտային կայանների տեղակայման նկատ¬¬¬մամբ տեխնիկական հսկողության աշխատանքները։ Գագիկ Ղալումյանը կապալառու վերոնշյալ կազմակերպության աշխատակցի կողմից առանձ¬նա¬պես խոշոր չափերի գույք յուրացնելուն օժանդակելու դիտավորությամբ հակակարկտային կայան¬նե¬րի տեղակայման աշխա¬տանքների նկատմամբ տեխնիկական հսկողություն իրականացնելիս իր, աշխատակիցներ Աշոտ Գևորգյանի և Ժորա Հարությունյանի հայտնաբերած ծավա¬լային խախ¬տում¬ները« մաս¬նա¬վորապես` շինարարի կողմից հիշյալ հակակարկտային կայաններում ծավալաթերթ - նա¬խահաշ¬վով սահմանված ծավալներից քիչ կատարված կամ ընդհանրապես չկատարված հողի հար¬թեց¬ման« ավելորդ բնահողի բարձման և տեղափոխման« շինությունների տանիքի ծածկույթի« դռան բաց¬¬վածքի« ցանկա¬պատման և թերի կատարված այլ աշխատանքները չի արձանագրել և պատվիրա¬տուին՝ ՀՀ գյու¬ղատն¬տեսության նախարարությանն այդ մասին չի իրազեկել« որի հետևանքով կապա¬լառու կազմա¬կեր¬պության աշխատակիցը նրան վստահված և ի հաշիվ պայմանագրով նախատեսված աշխա¬տանք¬ների ծա¬վա¬լից պակաս կատարված աշխա¬տանքների տնտեսած առանձնապես խոշոր չա¬¬փերի` ընդհանուր 8.766.200 ՀՀ դրամ գումարը հափշտակել է։ Այսպիսով, Գագիկ Ղալումյանը կա¬¬տարել է հան¬ցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։ Տվյալ դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով որպես մե¬ղադրյալ ներգրավված, գործով ամբաստանյալ Գևորգ Գրիգորյանի նկատմամբ Դատարանը հայտա¬րարել է հետախուզում և նրա վերաբերյալ մասով գործի վարույթն անջատել և կասեցրել է։ Ամբաստանյալ Գագիկ Ղալումյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չճանաչեց, Դատարանում օգտվեց լռելու իրավունքից, որի կապակցությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածի կարգով հրապարակվեցին և հետազոտվեցին մինչդատական վարույթի ընթաց¬քում վերջինս տված ցուցմունքները։ Համաձայն դրանց` ՀՀ գյուղատնտեսության նախարա¬րութ¬յան պատվերով 2009 և 2010թթ. ՀՀ Արարատի և Արմավիրի մարզերում թվով 28 և 48 հակակարկտային կա¬յանների տեղա¬կայ¬¬ման աշխատանքների նկատմամբ տեխնիկական հսկողության իրականացման աշ¬խա¬տանքների ընթացքում ինքը և տեխնիկական հսկիչները հայտնաբերել են պայմանագրերի ծա¬վա¬լաթերթ - նա¬խա¬հաշվից պակաս կատարված« դատաշինարարատեխնիկական« դատահաշ¬վա¬պա¬¬¬հա¬կան և ֆինան¬սատնտեսագիտական համալիր փորձաքննությամբ արձա¬նագրված աշխատանքներ« որոնց մասին հայտ¬նել է կապալառու կազմակերպության տնօրեն Գևորգ Գրիգորյանին և պահանջել« որ վեր¬ջինս վերացնի այդ խախ¬տումները։ Գևորգ Գրիգորյանը խախ¬տում¬ների մի մասը տեղում վե¬րաց¬¬րել է« սակայն տեխ¬նիկական հսկողության աշխատանքների ընթացքում նկա¬տել է« որ Գրիգոր¬յանը նշված խախ¬տում¬ները դեռևս ամբողջությամբ չի վերաց¬րել։ Այնու¬ամենայնիվ« երկու պայմա¬նագրե¬րի դեպքում էլ աշխատանքների ավարտին իր ստորագրութ¬յամբ հաստատել է Գևորգ Գրիգոր¬յանի ներկայացրած ընդունման-հանձնման արձանագրութ¬յուն¬ները« քանի որ կարծել է« որ պակաս կա¬տարված աշխա¬տանք¬ները և խախտումներն էական չեն։ Գիտակցել է« որ թերացել է իր աշխատան¬քային պարտա¬կա¬նությունների կատարման մեջ« քանի որ ստորագրել է ընդունման-հանձնման ար¬ձա¬նագրությունների և հաշվետվությունների տակ« որոնցում կատարված աշխատանքները նախահաշիվ -ծավալաթերթից պակաս են եղել։ Ընդունել է նաև այն, որ իր պար¬տակա¬նությունները պատշաճ չի կատարել և խախտումների ծավալի և չափերի վերաբերյալ դրսևորել է սուբյեկ¬տիվ վերաբերմունք։ Հայտ¬¬նաբերված խախ¬տում¬ների մասին պատվիրատուին` ՀՀ գյուղատնտեսութ¬յան նախարարությանը չի տեղեկացրել« իսկ հաշ¬¬վետվություններում ներկայացրել է« թե իբր աշխատանքները, համաձայն նա¬խահաշիվ - ծավա¬լաթերթի, ամբողջությամբ կատարված են։ Սույն մեղադրանքի հետ առնչվող մեկ այլ քրեական գործով ամբաստանյալ Գևորգ Գրիգոր¬յանը Դատարանում ևս օգտվեց լռելու իրավունքից, որի կապակցությամբ ՀՀ քրեական դատա¬վարութ¬յան օրենսգրքի 337-րդ հոդվածի կարգով հրապարակվեցին և հետազոտվեցին մինչդատական վարույ¬թի ընթացքում վերջինիս տված ցուցմունքները։ Համաձայն դրանց` գործով ամբաստանյալ Գ.Գևորգ¬յա¬նը ևս ընդունել էր« որ ծա¬վա¬լաթերթ - նախահաշվով սահմանվածից պակաս աշխատանքներ է կա¬տարել՝ ի հաշիվ խնայո¬ղութ¬յուն¬ների« որի հետևանքով առաջացել է գումարային տարբերություն, որը, սակայն, նա¬խաքննության ընթացքում ամբողջությամբ վերականգնել է։ Դատարանը ամբաստանյալ Գագիկ Ղալումյանի մեղավորությունը հաստատված է համարում վերոնշյալ ցուցմունքները դա¬տաքննութ¬յամբ հետա¬զոտված հետևյալ ապա¬ցույցների հա¬մադրման և գնա¬հատ¬ման արդյունքներով. Վկա Աշոտ Գևորգյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ մասնագիտությամբ շինարար-ինժեներ է։ Աշխատում է նախագծերի պետական արտա¬քին գերատեսչական տեսչութ¬յու¬նում, 2010 թվականից համատեղությամբ աշխատել է Գյուղի և գյուղատնտեսության աջակցության հիմ¬¬նադրամում` որպես տեխնիկական հսկիչ, որի ղեկավարը հանդիսանում էր Գագիկ Ղալումյանը։ Հա¬¬¬կա¬¬¬կարկտային կայանների շինարարական աշխատանք¬ները կատարվում էր «Պոստ Լեքս Կոն¬սալտինգե ՍՊ ընկերության կողմից, իր աշխատանքի պարտականությունների մեջ էր մտնում ամսե¬կան 2-3 անգամ այցելել Արմավիրի և Արարատի մարզերում գտնվող հակա¬կարկտային կայաններ, որոնք ընդհանուր 76-ն էին և ստուգել, թե արդյոք շինարարությունը կատարվում է ըստ նա¬խագծի, թե` ոչ։ Իր պարտականությունների մեջ էր մտնում հսկողություն կատարել բոլոր այդ հակա¬կարկտային կայաններում։ Նշեց, որ աշխատողների միջև այդ աշխատանքի որևէ բախշում չի եղել։ Գագիկ Ղա¬լում¬յանը իրեն է տրամադրել նախագիծը և ինքը ստուգել է շինարարության համապատասխա¬նութ¬յունը նախագծին, արձա¬նագրել շինարարության թերություններ, որոնց մասին բանավոր կարգով զե¬կուցել է Գագիկ Ղալում¬յանին, ով խոստացել է դրանք շտկել տալ։ Եղել են դեպքեր, որ թերություն¬ների մասին ինքը տեղում է շինարարության պետին տեղեկացրել, եթե վերջինս տեղում չի եղել, թերութ¬յուն¬ները շտկելու ուղղություն է տվել բանվորներին։ Ստուգման ընթացքում շենքը և տարածքը համա¬պատասխանել են նախագծին, ցանկապատի վերևի մասում պետք է դրվեր (կատանկա) մետա¬ղալար, սակայն դրվել է փշալար, առանձին տեղերում հիմքի բարձրությունը չի համապատասխանել նա¬խագծին, որի մասին ասել է բանվորներին և քանի որ աշխատանքն ընթացքում էր, շտկումը կա¬տարվել է տեղում։ Այդ ամենի մասին բանավոր կարգով տեղեկացրել է Գագիկ Ղալումյանին, երբեմն ստու¬գումների է գնացել տեխհսկիչ Ժորա Հարութ¬յունյանի հետ։ Աշխատանքի բաժանումը, համա¬կարգումը և ցուցումները ստանում էր իր անմիջական ղեկավար Գագիկ Ղալումյանից։ Ստու¬գումների ժամանակ հայտնաբերել է նա¬խագծից շեղումներ, այսինքն՝ տարածքի համար նախա¬տես¬ված էր խիճ, սակայն օգտագործվել է ավազի կոպիչ, որի մասին ևս բանավոր կարգով զեկուցել է Գա¬գիկ Ղալումյանին։ Նշեց, որ քրեական գոր¬ծի նախաքննության ընթացքում իրեն մեղադրանք է առա¬ջադրվել, որում իրեն մեղավոր է ճանաչել, ծանոթացել դատաշինարարատեխնիկական համալիր փոր¬ձաքննության եզրա¬կա¬¬ցությանը։ Որևէ առարկություններ փորձաքննության եզրակացության վերա¬բերյալ չի ներկա¬յաց¬րել, քանի որ դրա համար պետք է վերստին գնար և տեղում ստուգումներ կա¬տարեր, և հաշվի առնելով, որ հանձնաժողովի կազմում իրեն չեն ընդգրկել, իսկ միայնակ գնալ և ստու¬գելը համարել է անիմաստ` փորձաքննության վերոնշյալ եզրակացության վերաբերյալ դիրքո¬րո¬շում չի ներկա¬յաց¬րել։ Հայտնեց, որ իր կողմից կատարված ստուգումների ընթացքում անորակ կա¬տար¬ված աշխա¬տանք¬ներ չի հայտ¬նաբերել, եղել են պակաս, ինչպես նաև ավել արված աշխատանք¬ներ։ Այն թերությունները, որոնք հայտնաբերել էր ստուգումների ընթացքում, փորձաքննության եզրա¬¬կա¬ցութ¬յան մեջ արտացոլված էին, դրանց մեջ էր՝ խճի փոխարեն ավազի կոպիչ օգտագործելը, փշա¬լարը «կատանկայիե տեղ օգտա¬գործելը։ Իր կատարած ստուգման ժամանակ չափել է ցանկա¬պատի ցանցի բարձրությունը, որն առանց տեղադրման` 2 մետր էր, ինչը համապատասխանում էր նա¬խագծին։ Նախագծի համաձայն` պետք է ցանցի տակ անկյունակով արվեր, սակայն ցանցը տե¬ղադրվել էր բետոնի մեջ, ինչը տեխնի¬կական սխալ չէր, քանի որ այդպես ավելի ամուր էր ստացվել, դրանից հետո ցանցի բարձրությունը պակասել էր, ինչը փորձաքննության եզրակացության մեջ արտացոլված է որպես թերություն։ Այդ ամենի մասին Ղալումյանին ինքը տեղեկացրել է միայն բանա¬վոր կարգով, որին ի պատասխան՝ վեր¬ջինս հայտնել է, որ շինարարին կասի և նա այդ թերութ¬յունները կուղղվի, տեղում ևս բանավոր կարգով շինարարներին ասել է ուղղումներ կատարելու անհրաժեշ¬տության մասին, գրավոր զեկույց չի ներկա¬յացրել, իսկ թե հետա¬գայում թերություններն արդյոք ուղղվել են, թե` ոչ, տեղյակ չէ։ Հայտնեց, որ շինա¬րա¬րութ¬յան որակի տեխնիկական հսկողութ¬յան իրա¬կա¬նացման վերա¬բեր¬յալ ՀՀ քաղա¬քաշինության նախարարի 1998թ. ապրիլի 28-ի թիվ 44 հրամանին ծանոթ է, միշտ ղե¬կավարվել է այդ հրամա¬նով, սա¬կայն Ղալումյանը իրենից չի պահանջել ակտեր կազ¬մելը, լաբո¬րատոր նյութի ստուգում իրականացնել և այլն։ Չնայած, որ ակտեր կազմելն իր անմիջական պարտա¬կա¬նությունն է, իրեն նման հանձնա¬րարություն չի տրվել, ուստի դա չի կատարել։ Այդ պատ¬ճառով քննիչի մոտ իրեն մեղավոր է ճա¬նաչել, քանի որ ստուգումը ողջ ծրագրով չէր իրականացրել, իր պար¬տա¬կա¬նությունների մեջ թերա¬ցել էր։ Աշխատանքի գալուց սպասել է, որ Ղալում¬յանը ասի, թե որ հակա¬կարկտային կայան այցելեն և ինչ ստուգեն, ինչը արել է, բայց իրեն չեն հանձնարարել ստուգման ըն¬թացքը և արդյունքները փաս¬տաթղթավորել։ Ղեկավարը պարտավոր չէր ասել, որ ստուգումը փաս¬տաթղթավորվի, լուսանկա¬րա¬հանվի և այլն, սակայն իրեն ոչ մեկը չի ուղղորդել իր անմիջական պար¬տա¬կանությունները չկատա¬րե¬լու համար։ Առաջին հակակարկտա¬յին կայան այցելել են ինքը, Ժորա Հարությունյանը և իրենց ղեկա¬վար Գագիկ Ղալումյանը, կառույցը համեմատել են նախագծի հետ, այն, ինչ կառուցված էր, համա¬պա¬տաս¬խանում էր նախագծին, որևէ փաստաթղթա¬յին ձևակերպում չի կատարվել, քանի որ իրենից դա չէին պահանջել։ Շինարարը պետք է ունենար աշխատանքների ընդհանուր վարման մատյան, ինչը չի ունեցել և դրա համար ինքը թերություններն ուղղելու վերաբերյալ բանվորներին տվել է բանավոր ցու¬ցումներ և աշխատանքային վարման մատյան կազմելու պահանջ չի ներկայացրել։ Աշխատանքի ավար¬տին Գագիկ Ղալումյանն իրեն ասել է, որ շինարարն աշխատանքները կատարել է նորմալ և իր կողմից հայտնաբերված թերությունները վերաց¬վել են, աշխատանքի վերջնական հանձնման- ընդունմանը չի մասնակցել, հանձնելուց հետո աշխա¬տանքի ավարտական տեսքը չի տեսել, հավա¬տացել է, որ ամեն ինչ ուղղվել է, աշխատանքի ավար¬տական փուլում այցելել է միայն մեկ հակա¬կարկտային կայան, նաև փոր¬ձարկել է. հակա¬կարկտային կայանը նորմալ աշխատել է, տեղյակ չէ, թե Ժորա Հարությունյանը որևէ կայան այցելել է, ստուգել է, թե՝ ոչ։ Ըստ նախագծի` հակակարկտային կայաններում պետք է օգտա¬գործվեր «կատան¬կաե, որն անհրաժեշտ էր ցանցի վերևի մասը ձիգ պա¬հելու համար, սակայն քաշվել է փշալար, ինչը խոչընդոտում էր մուտքը և ավելի լավ էր, քան մետա¬ղա¬լարը /կատանկան/։ Գումարային տարբերությունն իրեն հայտնի չէ, բայց փշալարն ավելի թանկ է, մանավանդ, որ անցկացրած էր 5 շարքով։ Բացի դրանից շինա¬րարները կատարել էին այլ լրացուցիչ աշխա¬տանքներ, ինչը նախագծի մեջ չէր մտնում, ճանա¬պարհները հարթեցվել էին, տեղ-տեղ ավազի կոպիչ էր լցվել, որ ծանր մեքենաները կարողանան անց¬նել, մոտ 20 հակակարկտային կայանների ներսում սվաղ իրականացնելը նախա¬տեսված չէր, սակայն շինա¬րարն իր հաշվին սվաղել էր, չկար տեղ, որ սվաղը նախատեսված լիներ, սակայն չարվեր։ Հայտ¬նեց, որ բացի հակակարկտային կայան¬ների վերահսկումը կատարել է նաև այլ շինարարական աշխա¬տանք¬¬ների վե¬րահսկում և վերահսկիչ աշխատանքը կատարել է ոչ թե կառավարության որոշ¬մամբ, այլ պայմանագրի շրջանակներում, այն ինչ գրված էր պայմանագրում և տեխնիկական բնու¬թագրի հավել¬վածում, դա ոչ թե իր, այլ ղեկավարի՝ Գագիկ Ղալումյանի համար էր, ով իր հետ առան¬ձին աշխա¬տան¬քային պայմա¬նագիր էր կնքել։ Դրա հիման վրա են իրեն աշխատանքի ընդունել և աշխատել է այդ պայմանագրի համաձայն։ Թե ինչ է գրված նախարարության պայմանագրում, չգիտի, աշխատանքի ժամանակ ղեկավարը՝ Գագիկ Ղա¬լումյանն իրեն տվել է նախագիծը և ինքն այդ նախագծով է առաջնորդվել։ Քննիչի մոտ երկու ժա¬մում է ծանո¬թացել փորձաքննությունների եզրակա¬ցություններին և հիմա չի կարող ասել, թե այլ ինչ թերութ¬յուններ են հայտնաբերվել, քանի որ 2 ժամում այդքանը հիշել հնարավոր չէր։ Հայտնեց, որ փորձա¬գետների եզրակացությունների վերաբերյալ առար¬կություն քննիչի մոտ չի ներկայացրել, սակայն իր տված ցուցմունքի մեջ առանձին կետերով նշել է։ Գումարային կտրվածքով չի կարող կարծիք հայտ¬նել, քանի որ ինքը նախահաշիվ չի ունեցել և չգիտի` ինչ գներ են եղել և թե օբյեկտն ինչ գնով է հանձն¬վել։ Հայտ¬նեց, որ հակակարկտային կա¬յան¬ների ծավալաթերթերն իրեն պետք է տար ղեկա¬վարը` Գագիկ Ղալում¬յանը, իսկ թե ինչու չի տվել, չգի¬տի, այդ հարցով չի հետաքրքրվել։ Նշեց, որ լրացուցիչ աշխա¬տանքների կատարման` ճանապարհ անց¬կաց¬նելու ժամանակ հողը տեղափոխվել էր։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի կարգով հրապարկվեց և հետա¬զոտ¬վեց վկա Ա.Գևորգյանի նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի` վերջինս հայտնել էր, որ տեխնի¬կական հսկողության իրականացման աշխատանքների ընթացքում ինքը և տեխհսկիչ Ժորա Հարութ¬յուն¬յանը հայտնաբերել են ծավալաթերթ-նախահաշվից պակաս կատարված աշխա¬տանք¬ներ և այդ մասին բանավոր կարգով զեկուցել են տեխնիկական հսկողության ղեկավար Գագիկ Ղալում¬յանին։ Վերոնշյալ ցուցմունքները հրապարակելուց հետո վկան հայտնեց, որ լիովին չէր կարող խորա¬նալ փորձաքննության եզրակացության մեջ, քանի որ հանձնաժողովն է գնացել և ստուգել, կարծել է, որ լիովին ճշգրիտ ստուգում են իրականացրել։ Նշեց, որ գնացել են մի քանի հակակարկտա¬յին կայան, ստուգել և պարզել են, որ դրանք նորմալ աշխատում են։ Ի վերջո` խնդրեց հիմք ընդունել Դատա¬րանում տված ցուցմունքները` պարզաբանելով, թե չգիտի` ինչու է նախաքննության ընթացքում նման հակա¬սական ցուցմունք տվել։ Վկա Ժորա Հարությունյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2010 թվա¬կանից պայմանագրային հիմունք¬ներով աշխատել է ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության ՏԻԳ-ում` որ¬պես տեխնիկական հսկիչ, որի ղեկավարը հանդի¬սացել է Գագիկ Ղալումյանը։ Իր պարտակա¬նություն¬ների մեջ է մտել հակա¬կարկտային կայանների շինարարության տեխնիկական հսկում իրականաց¬նելը` համաձայն նախագծի և ծավալաթերթի։ Հսկողության ընթացքում ծավալա¬թերթում ու նա¬խագծում հայտնաբերել է տպագրական շեղումներ, եղել են նաև նախագծային փոփոխություններ, մեկ նյութը փոփոխվել է մյուսով, եղել են լրացուցիչ կատարված աշխատանքներ, ինչպես նաև թերի կա¬տար¬ված և չկատարված աշխատանքներ, ինչի մասին զեկուցել է ղեկավարին՝ Գագիկ Ղալում¬յանին։ Կայաններն եղել են իրարից բավականին հեռու, չեն եղել այսպես կոչված «դոմիկներե, որ այն¬տեղ լիներ շինարարության վարման մատյան։ Իր կարծիքով այդ մատյանն եղել է շինարարի մոտ։ Քա¬նի որ տեղանքում հնարավոր չէր ոչինչ գրել, ուղղակի նայել են, թերություններն արձանագրել են սևագիր եղանակով, որի մասին այնուհետև զեկուցել են տնօրեն Գագիկ Ղալումյանին։ Նշեց, որ նա¬խաքննութ¬յան սկզբնական փուլում առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, սակայն հետագա¬յում դիրքորոշումը փոխել է։ Ինչ վերաբերում է որպես տեխհսկիչ իր պարտա¬կանությունների իրակա¬նաց¬ման կապակցությամբ գրառումներ կատարելուն, հայտնեց, որ եղել է վարման մատյան, թաքնված մատյան, նկարներ, որը իրենք են համատեղ արել։ Նշեց, որ աշխատանքները կատարում էին Արարատի և Արմավիրի մարզերում և քանի որ մեքենա չի ունեցել, Արմավիրի մարզ քիչ է այցելել, իսկ Արարատի մարզում գրեթե բոլոր կայաններում եղել է։ Աշխատանքների ավարտից հետո գնացել և փորձարկել են մոտ 35-40 կայաններ, որի մասին զեկուցել են Գագիկ Ղալումյանին, նշել, որ դրանք նորմալ աշխատում են։ Հայտնեց, որ ընդհանուր եղել են 76 հակակարկտային կայաններ, ավարտված վիճակում տեսել է միայն դրանց 75 տոկոսը, իսկ փորձարկել են կայանների 50 տոկոսը։ Աշխատանքի որևէ բախշում չի եղել, եղել է նախագիծ և ծավալաթերթ, տնօրեն Գրիգորյանն է տեղե¬կաց¬րել, թե որ հատ¬վածում են աշխատանքներ ընթանում, իրենք էլ գնացել և ստուգել են։ Հայտնաբերված պակաս աշ¬խատանքները գրավոր ձևով չի գրանցել, միայն սևագիր նշումներ է արել, որոնց մասին բանավոր հայտնել է տնօրեն Գրիգորյանին։ Նշեց, որ Կառավարության համապատասխան որոշմանը ծանոթ է, սակայն նկարահանում չի կատարել, նկարչական ապարատ չի ունեցել, դաշտում մի կտոր թղթի վրա նշում է արել և հետո զեկուցել։ Եղել է մի կայանում, որտեղ ծավալաթերթային մեծ խնդիր էր ծագել, այդ հարցը բարձրացրել է, սակայն խնդիրը բաց է մնացել, իր իմանալով` հիմա նորից այդ հարցը բարձ¬րացվել է։ Նշեց, որ հողի տարածքի հարթեցումը շինարարության մեջ հաշվարկում են քառակու¬սի մետրով, իսկ հողի հավաքումը և բարձումը` խորանարդ մետր, Ղալումյանին հայտնել է, որ այդ կա¬պակ¬ցությամբ տպագրական վրիպակ կա։ Մեկ այլ կայանի տարածքում տրված էր խիճ, սակայն փռված էր ավազի կոպիչ, որն այդ տեղում ավելի հարմար էր, դրա մասին էլ Ղալումյանին հայտնել է։ Դատաշինա¬րարատեխնիկական փորձաքննության եզրակացությանը ծանոթացել է, որոշ կետերի վերա¬բերյալ քննիչին առարկություններ է ներկայացրել, թեև դրանք գրավոր կերպով չի արձա¬նագրել։ Հայտնեց, որ հակակարկտային կայանների շինարարության նկատմամբ տեխնիկական հսկողութ¬յունն իրականացրել է տեխհսկիչ Աշոտի հետ կամ տնօրեն Գևորգ Գրիգորյանի մասնակցությամբ։ Հայտնեց, որ փորձաքննության մեջ կար ցանցի մասին գրառում, ինչը չի նկատել, ինչ վերաբերվում է տանիքի թիթեղին, ապա, նկատելով դա, տնօրեն Գևորգին տեղյակ է պահել, որ թիթեղը նախա¬տես¬վածից շատ է դրված։ Իր կողմից հայտնաբերված խախտումների վերաբերյալ արձա¬նագրութ¬յուն չի կազմել, քանի որ գրառման մատյան չի վարվել, հարցրել է մատյանի մասին, ասել են, որ այն պահելու համար պայմաններ չկան։ Աշխատանքի ընթացքում Գագիկ Ղալումյանը ասել է, որ թերութ¬յունները, որոնց մասին ինքը նրան տեղեկացրել էր, վերացվել են, թեև իրեն ծանոթացման ներկայաց¬ված փոր¬ձաքննութ¬յան եզրակացության մեջ նշված էր, որ թերությունները դեռևս առկա են։ Ստուգման ժամա¬նակ եղել են նաև հավելյալ աշխատանքներ` մոտ 28 կայանների ներսում սվաղ իրականացնելը, ինչը նախագծով նա¬խա¬տեսված չէր, անցկացրել էին փշալարեր, նաև ճանապարհի հարթեցում էին արել, ցանցի ներքևի մասը բետոնապատել էին, այդ աշխատանքները կատարվել էին տեխնիկա ներգրա¬վելու միջոցով, թեև նախագծում ճանապարհի մասին որևէ նշում չկար։ Նշեց, որ իր կարծիքով վերաց¬ման ենթակա էական խախտումներ չեն եղել։ Ծավալաթերթերն իր մոտ չեն եղել, դրանք գտնվում էին տնօ¬րենի մոտ, վերցրել և նայել է։ Դա բավական էր, քանի որ ստուգման ժամա¬նակ ուսումնա¬սիրվում է աշ¬խատանքի ծավալը, այլ ոչ թե օգտագործված նյութերի քանակը։ Կայան¬ների հանձնման-ընդուն¬մանը չի մասնակցել, պար¬տավոր էլ չէր դրան մասնակցել կամ ներկա գտնվել։ Ստուգել է միայն հակա¬կարկտային կայանները, ունեցել է նա¬խագիծ, ծավա¬լաթերթ չի ունեցել, միայն նայել է և դա բա¬վա¬րար էր աշխատանքները ստուգելու համար, ծավա¬լաթերթի անհրաժեշտությունը չկար։ Այն թերութ¬յունները, որոնք ինքը և Աշոտը տեսել և զեկուցել են Ղալումյանին, բացի ցանցի մասով թերութ¬յունից, վերացվել են, սակայն ի վերջո ընդունեց, որ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի հրահան¬գով չի ղեկա¬վարվել, ստուգումը կատարելիս թերացել է։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի կարգով հրապարկվեց և հետա¬զոտվեց վկա Ժ.Հարությունյանի նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի` տեխնիկական հսկո¬ղութ¬¬յան իրականացման աշխատանքների ընթացքում իր և տեխնիկական հսկիչ Աշոտ Գևորգ¬յանի կողմից հայտնաբերել են նախահաշվից պակաս կատարված աշխատանքներ և այդ մասին բանավոր կարգով զեկուցել են տեխնիկական հսկողության ղեկավար Գագիկ Ղալումյանին։ Վերջինս իրենց հավաստիացրել է« որ շինարարն իրենց հայտնաբերած այդ խախտումները վերացրել է։ Վերոնշյալ ցուցմունքները հրապարակելուց հետո վկան պնդեց դատաքննական ցուցմունքը` նշելով, որ թեև քննիչի կողմից իր նկատմամբ ճնշում չի գործադրվել, սակայն հարցաքննության ընդ¬հանուր մթնոլորտը ճնշող էր։ Հայտնեց, որ տեղում վարման մատյան չի ունեցել, դրա մեջ գրան¬ցումներ չի կա¬տարել, ինչը համարում է որպես բացթողում և թերություն։ Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում հետազոտելով վկաներ Աշոտ Գևորգյանի և Ժորա Հարությունյանի նախաքննական և դատաքննական հակասական ցուցմունքները՝ Դատարանը, ի հաշիվ դատաքննականի, առավել արժևորում է նախաքննականը՝ հաշվի առնելով, որ դրանցում առկա փաստական տվյալները հաստատվել են ինչպես գործով որպես ամբաստանյալ հար¬ցաքննված Գևորգ Գրիգորյանի և Գագիկ Ղալումյանի՝ հրապարակված և հետազոտված նա¬խաքննա¬կան ցուցմունքներով, տուժողին պատճառված վնասը դեռևս մինչդատական վարույթի ընթացքում կամովին և ամբողջությամբ փոխհա¬տու¬ցելու փաստով, այնպես էլ դատաքննությամբ հետազոտված և ստորև ներկայացվող այլ ապացույցների ամբողջությամբ։ Այսպես, վկա Ժորա Մարգարյանը Դատարանում հայտնեց, որ ՀՀ վերահսկիչ պալատի նա¬խագահի հրամանով 2011թ. մայիսի 2-ից ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության և «Պոստ Լեքս Քոնսալթինե ՍՊ ըն¬կերության միջև 2009 և 2010թթ. կնքված պայմանագրերով նախատեսված պար¬տավորությունների կա¬տարմանը վերաբերող հարցերը ճշտելու նպատակով իրականացվել է համա¬պատասխանության« ֆի¬նանսական և կատարողական վերահսկողության հանդիպակաց ստուգում։ Հանդիպակաց ստուգ¬ման արդյունքներով կատարված աշխատանքներում արձա¬նագրվել են ընդհանուր 15.558.300 ՀՀ դրա¬մի ծավալային հավելագրումներ։ 2011թ. հունիսի 9-ին կազմվել է հանդիպակաց ստուգման արձա¬նագրութ¬յուն« որը 2011թ. սեպտեմբերի 20-ին հանձնվել է ընկերության տնօրեն Գևորգ Գրի¬գորյանին։ Դրանից հետո վերջինս 2011թ. հոկտեմբերի 4-ին 09.06.2011թ. կազմված հանդիպակաց ստուգ¬ման ար¬ձա¬նագրության դեմ ներկայացրել է առար¬կություններ։ Հանդիպակաց ստուգման արձա¬նագրությունը և ՀՀ գյուղատնտեսության նախարա¬րությունում ստուգման արդյունքներով կազմված մի¬ջանկյալ արձա¬նագրությունը հիմք են հանդիսացել ՀՀ վերահսկիչ պալատի կողմից ՀՀ գյու¬ղատնտեսության նախա¬րա¬րությանը պետական բյուջեից հատկացված միջոցների օգտագործման« ինչպես նաև պետական սեփականության կառավարման և օգտագործման նկատմամբ իրականացված վերահսկողության արդ¬¬յունքների վերաբերյալ 2011թ. ընթացիկ հաշվետվությունը կազմելու համար« որը հաստատվել է ՀՀ վերահսկիչ պալատի խորհրդի 2012թ. փետրվարի 10-ի թիվ 3/2 որոշմամբ։ Դատարանում մանրամասնեց և հարցերին պատասխանելիս նաև նշեց, որ ՀՀ գյուղատնտե¬սութ¬յան նախարարությունում իրակա¬նացված վերահսկողության շրջանակներում հանդիպակաց ստու¬¬գումներ են իրակա¬նաց¬րել հակա¬կարկտային կայան¬¬ների կառուցման աշխատանքներն իրա¬կա¬նաց¬րած «Պոստ Լեքս Կոն¬սալտինգե ՍՊ ընկերությունում, որի ընթացքում ծանոթացել է Գևորգ Գրի¬գոր¬յանի և Գագիկ Ղալումյանի հետ։ Ստուգումների արդյունքների վերաբերյալ կազմվել է արձա¬նագրութ¬յուն, որը ներառվել է հաշվետ¬վության մեջ, հայտնաբերվել են տարբերություններ։ Վե¬րահսկո¬ղության շրջանակ¬ներում ուսումնասիրել են հակակարկտային կա¬յանների տեղադրման ծրագիրը, այդ վե¬րահսկո¬ղության շրջանակներում նաև հանդիպակաց ստուգում է իրականացրել կապալառու կազ¬մա¬կեր¬պությունում, կատարել են նաև չափագրված ծավալների և փաստաթղթերով արձանագրվածի հա¬մադրումներ։ Հանդիպակաց ստուգման նյութը ներառվել է նաև ընդհանուր վերահսկողության ստուգ¬ման նյութերի մեջ և արձանագրվել։ Ուսումնա¬սիրվել են փաստաթղթերը, պայմանագրերը, ինչպես նաև տեղում կատարվել են չա¬փագրումներ։ Նշեց, որ կապալառու կողմից ձեռք բերված նյու¬թերի գները չէին կարող դառնալ վերահսկողության առարկա, դրանք համեմատվել են պայմանագրում նշվածի շու¬կայական արժեքի հետ։ Նշեց, որ ստուգումները իրականացրել են այն ժամանակ, երբ կա¬յանների շինարարական աշխատանքներն արդեն ավարտված էին։ Հայտնեց, որ հանդիպակաց ստուգ¬¬ման համար նախ` պետք է լինի հրամանը, նոր` կատարվի ստուգումը։ Հսկիչ չափման արձա¬նագրութ¬յունը կազմվել է Գյուղատնտեսության նախարարությունում իրականացվող ստուգումների շրջա¬նակ¬ներում և ինչքանով որ հիշում է, չափագրումից հետո Գևորգ Գրիգորյանն այն չի ստորագրել` պատճա¬ռա¬բանելով, որ գնում է ԼՂՀ՝ խոստանալով ստորագրել վերադառնալուց հետո, չնայած իրենց կողմից արդեն կազմվել էր ակտը, թվաբանությունը արվել էր և ներկայացվել նրան։ Դա քննարկվել էր նաև տեխհսկիչի հետ, իսկ հանդիպակաց ստուգման ժամանակ, երբ Գևորգը չափագրման առնչութ¬յամբ առարկություններ է ներկայացրել, նորից գնացել են և նույն բաները նայել են։ Նշեց, որ հնարա¬վոր է, որ Գևորգը նորից չի ստորագրել և ինչ-որ առարկություններ, պարզաբանումներ կամ բա¬ցատրություն¬ներ է նշել։ Նշեց, որ 15.585.000 ՀՀ դրամը ստացվել է գյուղատնտեսության նախարա¬րութ¬յունում իրակա¬նաց¬վող վերահսկողության շրջանակնե¬րում ստուգման արդյունքներով, այլ ոչ թե հան¬դիպակաց ստուգ¬ման ժամանակ։ Հայտնեց, որ կատար¬ված հանդիպակաց ստուգման արձա¬նագրութ¬յան վերա¬բեր¬¬յալ ամբաստանյալ Գևորգ Գրիգորյանը առար¬կություններ է ներկայացրել, որոնք դարձել են քննարկ¬¬ման առարկա, սակայն վկան հայտնեց, որ չի հիշում, թե ինչ առարկութ¬յուններ են եղել։ Ընդհանրացնելով` վկան պնդեց և վերահաստատեց, որ իրենց իրականացրած ստուգումը օբյեկտիվ և արժանահավատ է, նախատրա¬մադրվա¬ծություն որևէ կողմի հանդեպ չեն ունեցել և չունեն։ Վկա Գրիգոր Առուստամյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ «Պոստ Լեքս Թոնսալթինգե ՍՊ ընկերության հիմնադիր է հանդիսացել Սվետլանա Ալախվերդյանը, սակայն նա ընկերության գործունեության հետ որևէ առնչություն չի ունեցել։ Հիմնադրի կողմից տրված լիազո¬րագրի հիման վրա ընկերության գործունեությունը ղեկավարել է Գևորգ Սոսի Գրիգորյանը։ Ընկերութ¬յան գործունեությանն առնչվող որևէ փաստաթուղթ, այդ թվում` նաև հաշվապահական հաշվառմանն առնչվող, Սվետլանա Ալախվերդյանը չի ստորագրել և ընկերության գործունեությունից ստացված հա¬սույթից որևէ մասնաբաժին չի ստացել։ Վկա Միհրան Նաջարյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2010թ. «Պոստ Լեքս Թոնսալթինգե ՍՊ ընկերության կողմից ՀՀ Արմավիրի մարզում կառուցված հակակարկտային կայանները հանձնման-ընդունման ակտով ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության կողմից հատ¬կացվել են ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարությանը «ՄԵՎԱՆԾե ՊՈԱԿ Արմավիրի հակա¬կարկտա¬յին կենտրոնին։ Կայաններում շինարարական այլ աշխատանքներ չեն իրականացվել և դրանք ներկայումս ունեն այն նույն տեսքը, ինչ 2010 թվականին շահագործման հանձնվելիս։ Վկա Հասմիկ Կոթողյանի `ըստ էության նույնաբովանդակ դատաքննական ցուցմունքով. Վկա Սվետլանա Ալախվերդյանի` հրապարակված և հետազոտված նախաքննական ցուցմուն¬քով, համաձայն որի` դստեր ամուսնու` Գևորգ Գրիգորյանի խնդրանքով ստանձնել է «Պոստ Լեքս Թոնսալթինգե ՍՊ ընկերության հիմնադիր տնօրենի պաշտոնը և անմիջապես լիազորել է նրան իր անունից իրականացնել ընկերության գործունեության հետ կապված բոլոր գործողությունները։ Ընկե¬րությունը ղեկավարել է Գ.Գրիգորյանը, դրա գործունեության հետ որևէ առնչություն ինքը չի ունե¬ցել, շահույթ չի ստացել, հաշվապահական հաշվառման որևէ փաստաթուղթ չի ստորագրել։ Դատաշինարարատեխնիկական, դատահաշվապահական և ֆինանսատնտեսագիտական հա¬մա¬¬լիր փորձաքննության 2015թ. հուլիսի 25-ի թիվ 14-2863 եզրակացությամբ, համաձայն որի` թվով 76 հակակարկտային կայաններում «Պոստ Լեքս Քոնսալթինգե ՍՊ ընկերության իրականացրած շինա¬րարական աշխատանքների ծավալները` շինարարությունում օգտագործված ապրանքների և շի¬նանյութերի որոշ մասը, չի համապատասխանում կատարողական ակտերում և աշխատանքների հանձնման-ընդունման արձանագրություններում նշված ծավալներին։ Կատարողական ակտերով ցույց է տրվել և «Պոստ Լեքս Քոնսալթինգե ՍՊ ընկերությանն ավել է վճարվել 16.530.630 ՀՀ դրամ, իսկ կա¬տարողական ակտերով չարտացոլված, սակայն ավել կատարված աշխատանքների գումարը կազմում է 3.847.800 ՀՀ դրամ։ Թվով 76 հակակարկտային կայանների տեղակայման աշխատանքների կատարման հսկողությունն իրականացրել է «ՀՀ Գյուղի և գյուղատնտեսական աջակցությանե հիմ¬նադրամը։ Ընդհանուր առմամբ տուժողին պատճառված վնասի չափը կազմում է 16.530.630 ՀՀ դրամ։ Կապալառու կազմակերպության` «Պոստ Լեքս Քոնսալթինգե ՍՊ ընկերության ներկայացուցչի մատ¬նանշած շինարարական աշխատանքների արժեքը, որոնք չեն արտացոլվել կատարողական ակ¬տերում և դրա դիմաց վճարումներ չեն կատարվել, կազմում է 3.847.800 ՀՀ դրամ։ Դատահաշվապահական լրացուցիչ փորձաքննության 2016թ. փետրվարի 12-ի թիվ 16-0358 եզրակացությամբ« համաձայն որի` «Պոստ Լեքս Քոնսալթինգե ՍՊ ընկերությանն ավել վճարված 16.530.630 ՀՀ դրամ գումարի կազմում ներառված է 20 տոկոսի չափով ավելացված արժեքի հարկը` 2.755.100 ՀՀ դրամ գումար, որն ընկերության կողմից վճարվել է ՀՀ պետական բյուջե։ Կատարողական ակտերում ավել ցույց տրված (չկատարված) աշխատանքների գումարը, առանց ԱԱՀ-ի, կազմում է 13.775.520 (16.530.630 - 2.755.100) ՀՀ դրամ։ Այսպիսով, տուժողին պատճառված վնասը, հաշվի առնելով «Պոստ Լեքս Քոնսալթինգե ՍՊ ընկերության ներկայացուցչի մատնանշած շինարարական աշխատանքների արժեքը, որոնք կատարողական ակտերում չէին արտացոլվել և դրա դիմաց, բնակա¬նաբար, վճարումեր չէին կատարվել, կազմում է 9.927.720 (13.775.520-3.847.800) ՀՀ դրամ։ Անդրադառնալով պաշտպանական կողմի ներկայացրած և ճառում օգտագործված ՀՀ փաս¬տաբանական պալատի փաստաբան Կարեն Քալանթարյանի դիմումի հիման վրա «Կա¬ռուցագետե ՍՊ ընկերության փորձագետ Արման Արսենյանի 2016թ. օգոստոսի 24-ի թիվ Կ-16/Պ-032 եզրակա¬ցությանըե, համա¬ձայն որի` Արա¬րատի և Արմավիրի մարզերում տեղակայված 48 հակակարկտային կա¬յանների իրակա¬նացված շինարարական աշխատանքների ընթացքում կատարված աշխատանք¬ների ծավալներն ավել կամ պակաս ներկայացնելու հետևանքով առաջացել է ընդհանուր 1.921.940 ՀՀ դրամի տարբերություն, որից 320.320 ՀՀ դրամը կազմում է ԱԱՀ-ն, Դա¬տարանը փաստում է, որ անկախ դրա վերնագրի իմաստից՝ այն փորձագիտական եզրակա¬ցութ¬յուն չէ, առավե¬լագույնը մաս¬նագիտական կար¬ծիք է, քանի որ, ՀՀ քրեական դատավա¬րության օրենսգրքի համաձայն, փոր¬ձաքննություն նշա¬նա¬կելը և եզրակացություն ստանալը վարույթն իրակա¬նացնող մարմնի բացառիկ լիազորությունն է։ Որպես եզրակացություն վերնագրված վերոնշյալ մաս¬նագիտական կար¬ծիքը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն, փոր¬ձագետի եզրա¬կացությանը չի փոխարինում, հետևաբար՝ դատաշինարարատեխնիկական, դա¬տահաշվա¬պահական« ֆինանսատնտեսագիտական համա¬լիր փորձաքննության թիվ 14-2863 և դա¬տա¬հաշվա¬պահական լրացուցիչ փորձաքննության թիվ 16-0358 եզրակացությունների հետևութ¬յուն¬ների հիմ¬նավոր¬վածությունն ու արժանահավատությունը վիճարկող բավարար և հիմնավոր փաստարկ, առա¬վել ևս՝ ապացույց չէ։ Շինարարատեխնիկական բնագավառի փորձագետ Կառլեն Ադամյան ցուցմունքով, ով Դա¬տա¬¬րանում վերահաստատեց դա¬տաշինարարատեխնիկական« դատահաշվապահական« ֆինան¬¬սատնտե¬¬¬սագիտական համա¬լիր փոր¬ձաքննության թիվ 14-2863 եզրակացության հետևություն¬ները` նշե¬լով սա¬կայն, որ անձամբ մասնակցել է հակակարկտային կայանների միայն մի մասի հետա¬զոտ¬մանը։ Նշեց նաև, որ փորձաքննության ընթացքի և արդյունքների ամբողջական պատկերը կարող է ներ¬կայացնել մյուս փորձագետ Կարա¬պետ Պետրոսյանը։ Շինարարատեխնիկական բնագավառի փորձագետ Կարապետ Պետրոսյանի ցուցմունքով. Վեր¬ջինս Դատարանում հայտնեց, որ չափումներն իրակա¬նացրել են բոլոր 76 կայաններում։ Ըստ էութ¬յան պնդեց և վերահաստատեց դա¬տաշի¬նարարա¬տեխնիկական« դատահաշվապահական« ֆինան¬¬սատնտե¬¬սագիտական համա¬լիր փոր¬ձաքննութ¬¬յան թիվ 14-2863 եզրակացության հետևություն¬ները, այդ թվում` հայտնաբերված խախտում¬ների մասով։ Իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի առկայությամբ և դրանց զննության արդյունքներով (արձանագրությամբ), մասնավորապես` ՀՀ գյուղատնտեսության նախա¬րա¬րության« «Պոստ Լեքս Քոնսալթինգե ՍՊ ընկերության և ՀՀ գյուղի և գյուղատնտեսության աջակ¬ցութ¬յան հիմնադրամի միջև 2010թ. հուլիսի 1-ին և 2010թ. դեկտեմբերի 14-ին կազմված ընդունման - հանձնման ակտերով և թիվ 1 հաշվետվություններով« որոնց համաձայն՝ աշխա¬տանքները, պայմա¬նագրերի դրույթներին համապատասխան, իբրև թե ամբողջությամբ կատարվել են, որոնց հիման վրա էլ իրականացվել է շինարարական աշխատանքների հանձնման-ընդունման գործընթացը։ Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի առկայությամբ, մասնա¬վորա¬պես` - ՀՀ գյուղի և գյուղատնտեսության աջակցության հիմնադրամից առգրավված հրամանների թղթա¬պա¬նակում առկա՝ Գագիկ Սուրենի Ղալումյանին ՀՀ գյուղի և գյու¬ղատնտե¬սութ¬յան աջակ¬ցութ¬յան հիմնադրամի տնօրեն նշանակելու մասին 2006թ. մարտի 21-ի թիվ 32 հրամանով« - Աշոտ Հայկի Գևորգյանի 2010թ. փետրվարի 8-ի թիվ ՀՀԳԳԱՀ-02/10 աշխատանքային պայմա¬նագրով և աշխատանքի նշանակվելու մասին նույն թվականի թիվ 4 հրամանով« - Ժորա Սուրենի Հարությունյանի 2010թ. մարտի 1-ի թիվ ՀՀԳԳԱՀ-03/10 աշխատանքային պայմա¬նագրով և աշխատանքի նշանակվելու մասին նույն թվականի թիվ 6 հրամանով« - 2009թ. դեկտեմբերի 21-ին կնքված հակակարկտային կայանքների տեղակայման աշխա¬տանք¬ների դրամաշնորհային ծրագրի իրականացման թիվ ՀՀԳՆ ՄԴՇ-05/1 նվիրաբերության պայմա¬նագրով և դրան կից հավելվածներով« - 2009թ. դեկտեմբերի 21-ին կնքված թվով 28 հակակարկտային կայանների տեղակայման աշ¬խատանքների կատարման որակի նկատմամբ տեխնիկական հսկողության իրականացման դրա¬մաշնոր¬հային ծրագրի թիվ ՀՀԳՆ-ՄԴՇ-05/2 պայմանագրով և դրան կից հավելվածներով« - 2010թ. օգոստոսի 21-ին կնքված հակակարկտային կայանների տեղակայման աշխատանք¬ների ձեռքբերման թիվ ՀՀԳՆ ԱՇՁԲ 10-03 պայմանագրով և դրան կից հավելվածներով« - 2010թ. նոյեմբերի 24-ին կնքված ՀՀ Արարատի և Արմավիրի մարզերում համապատաս¬խանա¬բար` թվով 8 և 40 ռադիոմոդեմային գազագեներատորային հակակարկտային կայան¬ների տեղակայ¬ման աշխատանքների կատարման որակի նկատմամբ տեխնիկական հսկողության ծառայությունների պետական գնման թիվ ՄԲԾՁԲ-10/25 պայմանագրով և դրան կից հավելվածներով« - 2010թ. նոյեմբերի 24-ին կնքված պայմանագրով սահմանված ՀՀ Արարատի և Արմավիրի մար¬զերում թվով 48 հակակարկտային կայանների տեղակայման աշխատանքներն ավարտված լինե¬լու վերաբերյալ ՀՀ գյուղի և գյուղատնտեսության աջակցության հիմնադրամի տնօրեն Գագիկ Ղալում¬յա¬նի կողմից 2010թ. դեկտեմբերի 14-ին ներկայացված հաշվետվությամբ« որի համաձայն՝ թիվ ՀՀԳՆ ԱՇՁԲ 10-03 պայմանագրով նախատեսված աշխատանքներն իբր կատարվել են բա¬րեխղճորեն` առանց շեղումների և թերությունների« համապատասխանում են տեխնիկական բնու¬թագրին« գործող նորերին« կանոններին և ենթակա են վճարման« - «Պոստ Լեքս Քոնսալթինգե ՍՊ ընկերության կանո¬նադրությամբ« - ՀՀ գյուղի և գյուղատնտեսության աջակցության հիմնադրամի կանոնադրությամբ« - ՀՀ վերահսկիչ պալատից ստացված՝ հսկիչ չափման և տեղազննման արձանագրություն¬ներով« հան¬¬դիպակաց ստուգման և միջանկյալ արձանագրություններով« որոնցով արձանագրված են «Պոստ Լեքս Քոնսալթինգե ՍՊ ընկերության կողմից ծավալաթերթ - նախահաշվով սահմանվածից 15.558.300 ՀՀ դրամի պակաս կատարված աշխատանքներ« - ՀՀ վերահսկիչ պալատի խորհրդի 2012թ. փետրվարի 10-ի թիվ 3/2 որոշմամբ հաստատված ընթացիկ հաշվետվությամբ« որում արձանագրված են միջանկյալ արձանագրության տվյալները։ Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը. Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատա¬¬րա¬նը հաս¬տատված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Գագիկ Ղալումյանը օժանդակել է առանձնապես խոշոր չափի՝ 8.766.200 ՀՀ դրամ գումարի յուրացմանը, այսինքն` մեղավորությամբ կատարել է հանցավոր ա¬րարք, որը համա¬¬պա¬տաս¬¬խա¬նում է ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախա¬տես¬ված հան¬ցա¬գոր¬ծության հատ¬կանիշ¬ներին։ Ամ¬բաս¬տանյալը քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬¬¬վության և պատժի ենթա¬¬կա է վե¬րոնշյալ հոդ¬վածի համապա¬տասխան մասով և կետով։ Նշանակվող պատժի և լուծման ենթակա այլ հարցեր. Ամբաստանյալ Գ.Ղալումյանի նկատ¬մամբ պատիժ նշանակելիս և այն անհատականացնելիս Դա¬տա¬¬րանը հաշվի է առնում հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վե¬րա¬¬¬¬կանգ¬նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչ¬պես նաև կան¬¬խել հան¬ցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի հա¬մա¬ձայն` հան¬ցանք կա¬տա¬րած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համապա¬տասխանեն հան¬ցանքի ծան¬րութ¬յանը, այն կատա¬րելու հան¬գա¬մանք¬նե¬րին, հան¬ցավորի անձնա¬վո¬րութ¬յանը, անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործութ¬յունները կանխելու համար։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պա¬տիժ, իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագոր¬ծութ¬յան՝ հան¬րութ¬յան համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հան¬ցավորի ան¬ձը բնու¬թագրող տվյալ¬¬ներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգա¬մանք¬ներով։ Նույն հոդ¬վածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար նա¬խա¬տեսված պա¬տիժներից առավել խիստը նշա¬նակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակ¬ները։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով նախատեսված նորմը, նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վութ¬յունը մեղ¬մացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցո¬ղութ¬յամբ, քանի որ պա¬տիժ նշանա¬կե¬լիս Դա¬տարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ, որոնք նույն հոդ¬վածի առաջին մասում նշված չեն։ Դատարանը որպես ամբաստանյալ Գագիկ Ղալումյանի անձը բնութագրող տվյալներ է գնահա¬տում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆոր¬մացիոն կենտրոն 2016թ. փետրվարի 17-ին կատարված հարցման արդյունքների), վատառողջ և 3-րդ խմբի հաշմանդամ լինելը (ըստ թիվ 996379 տեղեկանքի և Զեյթունի «Սիրտ-Անոթե բժշկական կենտրոնի սրտի վիրա¬բու¬ժութ¬յան բաժանմունքի վիրաբույժ Ա.Ահարոնյանի ստորագրությամբ հաստատված էպիկրիզի՝ ախ¬տո¬րոշվել է ՍԻՀ, վիճակ կորոնար անոթների ստենտավորումից հետո), տարիքը (66 տարեկան է), իսկ որպես պա¬տաս¬¬¬¬խա¬նատ¬վութ¬յունն ու պա¬տիժը մեղ¬մացնող հանգամանքներ` իր և այլ անձի գործողութ¬յուն¬ների հետևան¬քով տուժողին պատճառված վնասը դեռևս մինչդատական վարույթի ընթացքում կամո¬վին և ամ¬բող¬¬¬ջությամբ փոխհատուցվելը (ըստ 2015թ. օգոստոսի 6-ի թիվ 150806023421040 անդորրագրի` ՀՀ քննչա¬¬¬կան կոմիտեի դեպոզիտ հաշվեհամարին ավել մուտքագրված 6.602.900 ՀՀ դրամ գումարը վերա¬դարձվել է Գ.Գևորգյանին, իսկ 9.927.730 ՀՀ դրամ գումարը մնացել է նույն հաշվեհամարի վրա` մինչև սույն գործի լուծումը), մինչդատական վա¬¬րույթի ընթացքում զղջալը և խոստո¬վա¬նական ցուցմունքներ տա¬լը (ըստ հրապարակ¬ված և հետազոտված նախաքննական ցուցմունքի)։ Դատարանն ամբաստանյալ Գագիկ Ղալումյանի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծան¬րաց¬¬նող հանգամանքներ չարձանագրեց։ Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հան¬գամանքները, ամբաս¬տան¬յալ Գագիկ Ղալումյանի անձը բնու¬թագրող տվյալներն հաս¬տատված են գործով ձեռք բեր¬ված և դա¬տաքննութ¬¬¬յամբ հետա¬զոտված, թույլատ¬րե¬¬լիութ¬յան ու վերաբերելիության չափանիշներին համա¬պա¬¬տաս¬¬¬¬խանող ապա¬ցույց¬¬ներով, ող¬ջամտո¬րեն մեղմացնում են նրա անձի հանրային վտան¬գավո¬րությունը։ Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ Գագիկ Ղա¬լումյանի նկատ¬¬մամբ պատժի նշանակման խնդրին` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նա¬խա¬տեսված է պատիժ բացառապես ազա¬տազրկման ձևով` գույքի բռնագրավման կամ առանց դրա, հետևաբար` սույն գործով քննարկման են¬թա¬կա են՝ նշա¬նակվող պատժի չափի, տվյալ հոդվածի սանկցիայով նախատես¬վածից ավելի մեղմ պա¬¬¬տիժ կամ պատ¬ժաչափ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), լրացուցիչ պատիժ գույքի բռնագրավում նշանակելու նպատակահարմարության, նշանակվող պա¬տիժը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդ¬վածի կի¬րա¬ռում) և համաներման ակտը կիրառելու հար¬ցերը։ Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Գագիկ Ղալումյանի անձը, նրան վերագրվող հանցագոր¬ծութ¬յան բնույթն ու վտանգա¬վորության աստիճանը (սեփականության դեմ ուղղված ծանր դիտավորյալ հանցա¬գոր¬¬ծութ¬յուն է), ինչպես նաև ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի տես¬անկյու¬նով բացառիկ հանգա¬մանք¬ների բացա¬կա¬յությունը` Դա¬տարանը փաստում է, որ վեր¬ջինիս նկատ¬մամբ տվյալ հոդվածով նախա¬տեսվածից ավելի մեղմ պատժաչափ կամ պատժատեսակ նշանակելու հիմքերը բացա¬կայում են։ Դատարանի համոզմամբ ամբաստանյալ Գագիկ Ղալումյանի ուղղվելը և նոր հանցագոր¬ծութ¬յուն¬ների կանխումն հնա¬րավոր է նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու պայ¬ման¬ներում, իսկ անձը դրականորեն բնու¬թագրող, պատասխա¬նատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգա¬մանքները Դատարանը հաշվի է առ¬նում նրա նկատմամբ պատժաչափ սահմա¬նելիս, ինչպես նաև նշա¬նակված պատիժը կրելու հարցը, լրա¬ցուցիչ պատիժ նշանակալու նպատակահարմարությունը որո¬շելիս։ Ամբաստանյալ Գագիկ Ղալումյանի նկատ¬¬¬¬մամբ ազա¬տազրկման ձևով պատիժ նշա¬նակելիս Դատարանը փաստում է, որ այդ պատժի ժամկետին ենթակա է հաշվակցման անազատության մեջ նրան պահելու/ձերբակալելու/ 3 (երեք) օրը։ Անդրադառնալով ամբաստանյալ Գագիկ Ղալումյանի նկատ¬մամբ ազատազրկման ձևով նշա¬նակվող պատ¬ժի կրման նպատա¬կա¬հար¬մարության հարցին՝ Դատա¬րանը փաստում է, որ նրա ուղղվելը և սոցիալա¬կան արդարության վերականգնումը հնարավոր է առանց նրա նկատմամբ նշանակ¬ված այդ պա¬տիժը կրելու, որպիսի հետևութ¬յան հանգելիս ղեկավարվում է հետևյալ իրա¬վական վերլու¬ծութ¬յուննե¬րով և դատողություն¬ներով. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կա¬լանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշա¬նակելիս հան¬գում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց պա¬տիժը կրելու, ապա կա¬րող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատա¬րանը հաշվի է առնում հանցա¬վո¬րի անձը բնութագրող տվյալները, պատաս¬խա¬նատվութ¬յունը և պատիժը մեղմացնող և ծան¬րացնող հանգամանքները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է, որ պա¬տիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակ¬նե¬րի, քա¬նակի, հանցա¬վոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջա¬նա¬կի հետ կապ¬ված որևէ հատուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի նախատեսել, այսինքն` պատի¬ժը պայ¬մանա¬կա¬նո¬րեն չկիրառելու հիմք է համարվում դատարանի համոզ¬վածությունն առ այն, որ ամբաս¬տանյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց որոշակի պատժա¬տե¬սակները ռեալ կրե¬լու (Հասմիկ Պետ¬¬րոսյանի վերա¬բերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատա¬րանի 2009թ. հունիսի 29-ի որոշում)։ Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պա¬տի¬ժը մեղ¬մացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնա¬խա¬տես¬¬¬ված, բայց Դատարանի համոզմամբ այդ¬պիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկ¬¬¬ված, պա¬տաս¬¬խանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնա¬հատման արդ¬¬¬¬¬¬¬¬յունք¬¬¬¬ներով։ Միև¬նույն ժամանակ, դա¬տարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատես¬ված պա¬¬տիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, տվյալ հարցը քննարկելիս և լու¬ծե¬լիս պարտավոր է հաշվի առնել նաև հանցագոր¬ծության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ինչը նշանակվող պատժի արդարացիության գրավականն է։ Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հան¬ցա¬գոր¬ծության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հան¬ցավորի կող¬մից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստի¬ճանըե (տե՛ս, Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմ¬բերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը)։ Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ դիրքորոշում Վճռա¬բեկ դատարանն ար¬տա¬հայտել է Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009թ. փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 գործով որոշման մեջ, որի համաձայն` «Արարքի հան¬րային վտան¬գավորութ¬յան բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղ¬քի ձևի և տեսակի, հան¬ցա¬գոր¬ծության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեա¬կան օրենսդրութ¬յամբ պահպանվող հասարա¬կա¬կան հարաբերության` հանցանքի կատարման պա¬հին ունեցած սո¬ցիա¬լական նշանա¬կության վերա¬բեր¬յալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։ Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հան¬ցա¬գոր¬ծության կա¬տար¬ման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հան¬ցակ¬ցութ¬յան դեպ¬քում` հան¬ցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակ¬ցության աստիճանըե։ Զարգացնելով վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը Վ.Բեգյա¬նի գոր¬ծով որոշման մեջ արձանագրել է, որ «(…) պատիժը պայմանականորեն չկիրա¬ռելու հարցի լուծ¬ման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի՝ ա) կատարված հանցագործության նպատակն ու շարժառիթը, բ) քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կա¬տարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, գ) կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, դ) հանցագործության կատարման եղանակը, ե) հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, զ) հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մաս¬նակցության աստիճանը (…)ե (Վանյա Ռաֆիկի Բեգյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13 որոշման 14-րդ կետը)։ Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի ուժով սույն գործով կիրառելի են նաև առանձնապես խոշոր չափի գույքի հափշտակության (յու¬րացման կամ խար¬դախության եղանակներով) վերաբերյալ գործերով պատիժը պայմանականորեն չկի¬րառելու չափա¬նիշ¬ների վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դա¬տական ակտերի ստորև ներկայացվող հիմնավորումները։ Այսպես, 1. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով դատա¬պարտված Գագիկ Հրաչի Ազատյանի վերաբերյալ 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-195/07 գործով ՀՀ վճռաբեկ դա¬տա¬րանը, փաստելով, որ Գ.Ազատյանը նախկինում դատապարտված չէ, վատառողջ է` տա¬ռա¬պում է շա¬քարային դիաբետ հիվանդությամբ, 3-րդ կարգի հաշմանդամ է, հանցագործությամբ պատ¬ճառ¬ված նյութական վնասն ամբողջությամբ վերականգնվել է, ինչն էականորեն նվազեցնում է հան¬ցա¬գործության հասա¬րակական վտանգավորության աստիճանը, բացակայում են նրա պատաս¬¬խա¬նատ¬¬վությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքները, հանգել է հետևության, որ տվյալ գործով դա¬տապարտյալ Գ.Ազատյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու և վերջինիս նկատմամբ ազա¬տազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմա¬նա¬կանորեն չկի¬րառելու հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդ¬վածով նա¬խատեսված պատժի նպա¬տակներին` սոցիա¬լական արդարության վերա¬կանգնմա¬նը, պատժի են¬թարկված անձի ուղղմանը և հանցագոր¬ծութ¬յունների կանխմանը։ 2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով դատապարտված Սուսաննա Սարգսի Ներսիսյանի վերաբերյալ 2007 թվականի հունիսի 12-ի ՎԲ-124/07 գործով առանց պատիժը կրելու նրա ուղղման հնարավորության վերա¬բեր¬յալ հետևության Վճռաբեկ դատարանը հանգել է` հաշվի առնելով այն, որ Ս.Ներսիսյանն ամբող¬ջությամբ վերականգնել է ինչպես պետությանը, այնպես էլ տուժող Շ.Միսակյանին պատճառված նյութական վնասը, նախկինում արատավորված չի եղել, բնութագրվում է դրական, վատառողջ է և 2-րդ խմբի հաշմանդամ, նրա խնամ¬քին է գտնվում անչափահաս երեխան, տուժողը խնդրել է նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայ¬մա¬¬նականորեն չկիրառել։ Վճռաբեկ Դատարանը նման հետևութ¬յան հանգելիս հաշվի է առել նաև այն, որ բացակայում են Ս.Ներսիսյանի պատասխա¬նատ¬վությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք¬նե¬րը։ Այսպիսով, մեջբերված որոշումներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումների վեր¬լուծութ¬յու¬նից կարելի է եզրակացնել, որ գույքային բնույթի հանցագործությունների վերաբեր¬յալ գործերով հան¬ցա¬գործության ծանրությունը, նույնիսկ դրվագների քանակը, հանցագործությունների հա¬մակցութ¬յունը և այդ կարգով վերջնական պատիժ նշանակելու անհրաժեշտությունը, հանցագոր¬ծությամբ առաջացրած հետևանքները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմանը խոչ¬ըն¬դո¬տող փաստարկներ չեն։ Այդ բնույթի հան¬ցագործություններով «հանցագործության հասա¬¬¬րա¬¬կա¬կան վտանգավորության աստիճանն էականորեն նվա¬զեցնողե հանգամանքը, ըստ Վճռաբեկ դատա¬րանի, պատճառված վնասն ամբողջութ¬յամբ վերա¬կանգնել է (վնասը կամովին վերա¬կանգ¬նելու մասին վե¬րոնշյալ դատա¬կան ակտերի հիմ¬նավո¬րումներում չի արծարծվում, առա¬վել ևս` արժևոր¬վում, թեև սույն գործով այդ հանգամանքը ևս առկա է), որը զուգորդ¬վել է հանցա¬վորի անձը դրա¬կանորեն բնութագրող տվյալ¬ների առկա¬յութ¬յամբ (հաշ¬ման¬դամ է, վատա¬ռողջ է, նախկինում արա¬տա¬վորված չէ) և պատասխա¬նատ¬վություն ու պատիժը մեղմացնող հան¬¬գա¬մանքներով։ Վերոնշյալ իրավական վերլուծությունները և նույնանման փաստական հանգամանքներով այլ գոր¬ծերով Վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումները սույն գործով հաստատված հան¬գա¬մանք¬ների վրա տա¬րածելով` Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Գ.Ղալումյանի նկատ¬¬մամբ ազա¬տազրկման ձևով նշանակվող պատիժը կրելու նպատա¬կա¬¬հարմա¬րության հարցը պար¬զելիս հանցագոր¬ծության՝ հան¬րության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցագործությանը նրա մասնակ¬ցութ¬յան աստիճանի /օժանդակության/ հետ մեկտեղ անհ¬րա¬ժեշտ է հաշ¬վի առ¬նել տուժողին պատճառ¬ված վնա¬սը մինչդատական վարույթի ընթաց¬քում ամբողջությամբ փոխ¬հատուցվելու փաստը` անկախ այն հան¬գամանքից, թե վերականգնմանը մաս¬նակցել է նա, թե քննվող դեպքին առնչվող այլ անձը։ Ամբաս¬տանյալ Գ.Ղալումյանի և այլ անձի միջև վնասի վերա¬կանգնման համաչա¬փության ապահո¬վումը հակ¬ընդդեմ հայցի խնդիր է, որի լուծումը, թեև գտնվում է վնասն ամբողջությամբ կամ գերակշռող մասով վե¬րա¬կանգնած անձի իրավունքների սահ¬մաններում, սակայն բացառապես մաս¬նավոր տի¬րույթի շրջա¬նակ¬ներում, հետևաբար` չի կարող անդրադառնալ հանրային տիրույ¬թում քննվող սույն քրեական գործի ելքի վրա, առավել ևս գործով ամբաստանյալ Գ.Ղա¬լումյանի հա¬մար առաջացնել անբարենպաստ քրեա¬իրա¬¬վական հետևանք¬ներ /նաև համաներման ակտի կիրառելիության ասպեկտով/։ Վերոնշյալ բոլոր հանգամանքների ու ամբաստանյալ Գ.Ղալումյանի անձը բնութագրող տվյալ¬ների համադրման և գնա¬հատման արդյունքներով Դատարանն արձանագրում է, որ պատժի նպա¬տակ¬ներն ապա¬հովելու տեսանկյունով ամբաստանյալ Գ.Ղալումյանի նկատ¬մամբ ազատազրկման ձևով նշա¬նակ¬վող պա¬տիժ կրելը նպատակա¬հար¬մար չէ։ Անդրադառնալով ամբաստանյալ Գ.Ղալումյանի նկատմամբ լրացուցիչ պա¬տիժ` գույքի բռնագրա¬վում նշա¬նակելու խնդրին` Դատարանը հանգում է հետևյալ հետևության. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` գույքի բռնագրավման չափը որո¬շում է դատարանը` նկատի ունենալով հանցագործությամբ հասցված գույքային վնասի, ինչ¬պես նաև հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված գույքի չափը, ընդ որում` գույքի բռնագրավ¬ման չափը չի կարող գերազանցել հանցագործությամբ հասցված վնասի կամ հան¬ցա¬վոր ճանա¬պար¬հով ձեռք բեր¬ված օգուտի չափը։ Որպես լրացուցիչ պատիժ նախատեսված գույքի բռնագրավում նշանակելու նպատակա¬հար¬¬մա¬րության հարցը քննարկելու համա¬տեքստում Դատարանն ամբաստանյալ Գագիկ Ղալումյանի նկատ¬մամբ ազա¬տազրկման ձևով նշանակ¬ված պատի¬ժը պայ¬մա¬նա¬կանորեն չկիրա¬ռելու որոշում կայացնելիս հաշվի է առնում ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահ¬մանված կանոնը, համաձայն որի` վերջինիս նկատմամբ որպես լրացուցիչ պատիժ գույքի բռնագրավում չի կարող նշա¬նակվել։ Այսպիսով, Դատարանը փաստում է, որ պատժի նպատակներն ապահո¬վելու տեսանկյու¬նով ամ¬բաս¬¬տան¬յալ Գ.Ղալումյանի նկատմամբ նշանակվող վերոնշյալ պատիժն է ար¬դա¬¬րացի և անհրա¬ժեշտ նրանց ուղղելու, նոր հան¬ցագոր¬ծութ¬յունների կա¬տա¬րումը կան¬¬խե¬լու և սո¬ցիա¬լական ար¬դա¬¬րութ¬¬յունը վերականգնելու հա¬մար։ Դատարանը նաև փաստում է, որ ամբաստանյալ Գ.Ղալումյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պա¬տիժը պայմանականորեն չկի¬րա¬¬ռելու վերաբերյալ հետևության հանգելու պայման¬նե¬րում նրա նկատմամբ կիրա¬ռելի է «Հա¬յաստանի Հանրապե¬տութ¬յան անկախության հռչակման 22-րդ տա¬րե¬դարձի կա¬պակցությամբ համաներում հայտա¬րարելու մասինե ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկ¬տեմբերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշումը (այսուհետ` Համաներման որոշում), որի 1-ին կետի 1-ին ենթա¬կետի ուժով վերջինս պատժից ենթակա է ազատ¬ման։ Համաներման որոշման կիրառելիության վե¬րա¬¬բերյալ հետևության հան¬գե¬լիս` Դա¬տա¬րանը փաստում է, որ տվյալ դեպքում բացա¬կայում են դրա կիրառմանը խոչընդոտող, տվյալ իրավական ակտում սպառիչ թվարկված իրա¬վա¬կան արգելքները (սահմանափակումները)։ Դատարանը նաև փաստում է, որ ամբաստանյալ Գ.Ղալումյանի նկատմամբ կի¬րա¬ռելի է հատկապես Համաներման թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշումը, այսինքն՝ իրավական հետևանքների առու¬մով նախընտրելի /պատժից ազատող/ համաներման ակտը, քանի որ դրան նախորդած 2011թ. մա¬յիսի 26-ի համաներ¬ման ակտը նրա նկատմամբ թեև դարձյալ կիրառելի էր, սակայն ոչ այդ ծա¬վալով, քանի որ դրա կիրառումը հանգեցնելու էր ամբաստանյալ Գ.Ղալումյանի նկատմամբ նշանակված պատժի կրճատ¬ման և ոչ ա¬վելիին։ Դատարանը փաստում է, որ Համաներման որոշման կիրառման ուժով պատժից ազատելու պայ¬մաններում ամբաստանյալ Գագիկ Ղա¬լումյանի նկատմամբ որպես խա¬փան¬ման միջոց ընտրված չհեռա¬նալու վերա¬բեր¬յալ ստորագրութ¬յունը, դրանով պայմանավորված ՀՀ-ից մեկնելու վերաբերյալ արգե¬լանքն անհրաժեշտ է ան¬հապաղ վերաց¬նել։ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների« դատական ծախ¬սե¬րի« գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի« քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին։ Դատարանը փաստում է, որ որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաս¬տաթղթե¬րը՝ ՀՀ գյուղատնտեսության նախա¬րա¬րության« «Պոստ Լեքս Քոնսալթինգե ՍՊ ընկերության և «ՀՀ գյուղի և գյուղատնտեսության աջակ¬ցությանե հիմնադրամի միջև 2010թ. հուլիսի 1-ին և 2010թ. դեկ¬տեմբերի 14-ին կազմված ընդունման-հանձնման ակտերը և թիվ 1 հաշվետվություններն անհրաժեշտ է պահել քրեական գործում՝ այն պահելու ողջ ժամանակահատվածում։ Անդրադառնալով տուժողին պատճառված վնասի հատուցման խնդրին՝ Դատարանն արձա¬նագրում է, որ սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո` Սարգիս Գրիգորյանի կողմից ՀՀ քննչական կոմիտեի թիվ 900008000375 դեպոզիտ հաշվեհամարին 2015թ. օգոստոսի 6-ի թիվ 150806023421040 վճարման անդորրագրով մուտքագրված 9.927.730 (ինը միլիոն ինը հար¬յուր քսանյոթ հազար յոթ հարյուր երեսուն) գումարից 8.766.200 (ութ միլիոն յոթ հարյուր վաթ¬սուն¬վեց հազար երկու հարյուր) ՀՀ դրամ գումարն անհրաժեշտ է ուղղել գործով որպես տուժող ճանաչված ՀՀ գյուղատնտե¬սութ¬յան նախարա¬րությանը, իսկ տուժողին Գագիկ Սուրենի Ղա¬լումյանի և այլ անձի գործողությունների հետևանքով անմիջակա¬նորեն պատճառված վնասի հատուց¬ման հարցը համարել լուծված՝ դեռևս մինչ¬դատական վարույթի ընթացքում կա¬մովին և ամբողջությամբ փոխհատուցվելու պատճա¬ռաբա¬նութ¬յամբ։ Դատարանը փաստում է, որ գործով ամբաստանյալ Գ.Ղալումյանը օժանդակել է 8.766.200 (ութ միլիոն յոթ հարյուր վաթսունվեց հազար երկու հարյուր) ՀՀ դրամ գումարի յուրացմանը, հետևաբար՝ նա¬խաքննական մարմնի դեպոզիտ հաշվին ավել գումարի առկայության պայմաններում սույն գործով տուժողին պատճառված վնասն ենթակա է փոխ¬հատուցման այդ գումարի չափով (տվյալ հաշվեհամարին առկա գումարի մնացորդն ենթակա է տնօրինման Գևորգ Գրիգորյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0044/01/16 քրեական գործով), հակառակ պարագայում՝ Դատարանն անուղ¬ղա¬կիորեն և հեռակա կարգով կփաստի յուրացման այլ դրվագով որպես մեղադրյալ ներգրավված և հետախուզման մեջ գտնվող անձի մեղավորությունը։ Դատարանը նաև փաստում է, որ որպես դատական ծախս` ամբաստանյալ Գագիկ Սուրենի Ղա¬լում¬յանից հօ¬գուտ ՀՀ ֆինանսների նախարարության /ՀՀ պետական բյուջեի/ անհրաժեշտ է բռնա¬գանձել ընդհա¬նուր 233.580 (երկու հարյուր երեսուներեք հազար հինգ հարյուր ութսուն) ՀՀ դրամ գումար, որը գոյացել է դատաշինարարա¬տեխնիկական« դատահաշվապահական, ֆինանսատնտեսագիտական համալիր փոր¬ձաքննություն անցկացնելու համար ծախսված 151.140 ՀՀ դրամի և դատահաշվապահական լրացուցիչ փորձաքննություն անցկացնելու համար ծախսված 82.440 ՀՀ դրամի հանրագումարից։ Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ղեկա¬վար¬վելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ և 369-373-րդ հոդված¬ներով` Դա¬տա¬րանը Վ Ճ Ռ Ե Ց՝ Գագիկ Սուրենի Ղալումյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-179-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ` ազատազրկում 5 (հինգ) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` Գագիկ Ղալումյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված և անազատության մեջ պահելու 3 (երեք) օրվա հաշվակցմամբ կրելու են¬թակա 4 (չորս) տարի 11 (տասնմեկ) ամիս 27 (քսանյոթ) օր ժամկետով ազատազրկումը պայմանականորեն չկիրա¬ռել և սահ¬մանել փորձաշրջան 3 (երեք) տարի ժամկետով։ Կիրառելով «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տա¬րե¬դարձի կա¬պակցությամբ համաներում հայտարարելու մասինե ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկտեմբերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետը` Գագիկ Սուրենի Ղալումյանին ազատել վերոնշյալ պատժից։ Գագիկ Ղալումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու վերաբերյալ ստորագրությունը, դրանով պայմանավորված ՀՀ-ից մեկնելու վերաբերյալ արգելանքն անհապաղ վերացնել։ Սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո` Սարգիս Գրիգորյանի կողմից ՀՀ քննչա¬կան կոմիտեի թիվ 900008000375 դեպոզիտ հաշվեհամարին 2015թ. օգոստոսի 6-ի թիվ 150806023421040 վճարման անդորրագրով մուտքագրված 9.927.730 ՀՀ դրամից 8.766.200 (ութ միլիոն յոթ հարյուր վաթսուն¬վեց հազար երկու հարյուր) ՀՀ դրամն ուղղել գործով որպես տուժող ճանաչված ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարությանը, իսկ տուժողին Գագիկ Սուրենի Ղալումյանի և այլ անձի գործողությունների հետևանքով անմիջականորեն պատճառված վնասի հատուցման հարցը համարել լուծված՝ դեռևս մինչդատական վարույթի ընթացքում կա¬մովին և ամբողջությամբ փոխհատուցվելու պատճառաբանությամբ։ Իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի` ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության« «Պոստ Լեքս Քոնսալթինգե ՍՊ ընկերության և «ՀՀ գյուղի և գյուղատնտեսության աջակցությանե հիմնադրամի միջև 2010թ. հուլիսի 1-ին և 2010թ. դեկտեմբերի 14-ին կազմված ընդունման-հանձնման ակտերի և թիվ 1 հաշվետվությունների պատճենները պահել քրեական գործի հետ` այն պահելու ողջ ժամանա¬կահատվածում։ Որպես դատական ծախս` Գագիկ Սուրենի Ղալումյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել ընդհանուր 233.580 (երկու հարյուր երեսուներեք հազար հինգ հարյուր ութսուն) ՀՀ դրամ։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստացման օրվանից մեկամսյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 20-06-2017 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 24-07-2017 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 01-09-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-123,2-157,3-103,4-75,5-123 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 04-09-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-123,2-157,3-103,4-75,5-123 |