Գործ ԵԿԴ /0155/01/17

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին

08.10.2020 թվական ք.Երևան

Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը նախագահությամբ դատավոր Դ.Բալայանի, քարտուղարությամբ Ս.Կիրակոսյանի, մասնակցությամբ թարգման Ռ.Թահմասյանի, մեղադրող Ա.Մանուկյանի, պաշտպան Յու.Ավայանի, ամբաստանյալ Ք.Մորթազիանի քննության առնելով վերջինիս նկատմամբ վաղեմության ժամկետն անցած լինելու կապակցությամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

2016 թվականի հունիսի 28-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչ Ա.Հովհաննիսյանը որոշում է կայացրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 329.1 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով թիվ 58210616 քրեական գործը հարուցելու և այն վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 1-ին գ.թ. 4-5/:
2017 թվականի մարտի 16-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչ Լ.Պողոսյանը որոշում է կայացրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 188.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 58210616 քրեական գործի նյութերով գործ հարուցելու, առանձին վարույթ առանձնացնելու և վարույթ ընդունելու մասին, որին շնորհվել է թիվ 58204117 համարը /հատոր 1-ին գ.թ. 1-3/:
2017 թվականի մայիսի 31-ին Քամյար Մորթազիանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 188.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ նա տևական ժամանակ բնակվելով Հայաստանում, 2016 թվականի մայիսի 19-ից մինչև 2017 թվականի փետրվարի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևանի Տիգրան Մեծի պողոտա 7 հասցեում վարձակալված տարածքում տեղադրել է իրանական բանկային համակարգից ձեռք բերված թվով 1 «պոս տերմինալ», որը վերջինիս տրամադրած բանկերի կողմից կարգավորված է եղել այնպես, որ ինտերնետին միացնելու դեպքում ավտոմատ կերպով համակցվել է նույն բանկում տվյալ հաճախորդ /Ք.Մորթազյանի/ հաշվեհամարների հետ: Քամյար Մորթազյանը մալուխի միջոցով «պոս-տերմինալը» միացրել է ինտերնետային ցանցին, ինչի արդյունքում նշված «պոս-տերմինալը» ավտոմատ կերպով համակցվել է իրանական «Մելլաթ» բանկում իր հաշվեհամարին, որից հետո, առանց համապատասխան լիցենզիայի, զբաղվել է ապօրինի ձեռնարկատիրությամբ և փաստացի շրջանցելով ՀՀ բանկային համակարգը, մատուցել է վճարահաշվարկային ծառայություններ և կատարել է բանկային գործարքներ: Մասնավորապես՝ Իրանից ժամանած գործարարների և զբոսաշրջիկների՝ բացառապես Իրանում օգտագործելու համար նախատեսված բանկային քարտերն անցկացնելով «պոս-տերմինալ» և մուտքագրելով դրանց PIN ծածկագրերը, բանկային քարտերի վրա եղած գումարներն՝ ընդհանուր 171.060.882 ՀՀ դրամին համարժեք ԻԻՀ ռիալի չափով, փոխանցել է իր հաշվեհամարներին և դրա դիմաց գումարի 1տոկոս պահելով որպես եկամուտ, կատարել է բանկային գործարքներ, այդ թվում՝ նշված գումրների կանխիկացում: Միաժամանակ Ք.Մորթազյանը նշված գործունեության ընթացքում արտաժույթի ապօրինի առուվաճառք է իրականացրել, այն է՝ առանց համապատասխան լիցենզիայի՝ նշված քարտերից կանխիկացվող ԻԻՀ ռիալի դիմաց կանխիկ վճարել է համարժեք ՀՀ դրամ կամ ԱՄՆ դոլար:
Քամյար Մորթազյանը վերը շարադրված եղանակով իրականացրել է ընդհանուր 171.060.882 ՀՀ դրամին համարժեք գումարային գործարքներ, ինչը զուգորդվել է Հայաստանի Հանրապետությանը 604121 ՀՀ դրամի վնաս պատճառելով:
Այսպիսով Քամյար Մորթազյանի այդ արարքները պարունակում են՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 188.1 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմեր /հատոր 1-ին գ.թ. 250-251, 253-255/:
Նույն օրը Ք.Մորթազիանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրությունը չհեռանալու մասին /հատոր 1-ին գ.թ. 256-257, 258/:
2017 թվականի հունիսի 9-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը /հատոր 1-ին գ.թ. 266-272/:
2017 թվականի հունիսի 13-ին ՀՀ ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող, թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված և կիբեռհանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Ա.Մանուկյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին /հատոր 2-րդ գ.թ. 2-3/:
2017 թվականի հունիսի 14-ին քրեական գործը մուտք է եղել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների առաջին ատյանի դատարան, մակագրվել և հաջորդ օրը հանձնվել է դատավոր Մ.Մակյանին /հատոր 2-րդ գ.թ. 1, 4-5/:
2017 թվականի հունիսի 15-ին որոշում է կայացվել քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 2-րդ գ.թ. 6/:
2017 թվականի հունիսի 30-ին որոշում է կայացվել դատական քննություն նշանակելու մասին /հատոր 2-րդ գ.թ. 22-23/:
2017 թվականի սեպտեմբերի 26-ի դատավոր Մ.Մակյանի այլ դատարան գործուղվելու կապակցությամբ քրեական գործը վերամակագրվել է դատավոր Ա.Բեկթաշյանին, ով հաջորդ օրը որոշում է կայացվել քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 3-րդ գ.թ. 1, 2/:
2017 թվականի հոկտեմբերի 19-ին որոշում է կայացվել դատական քննություն նշանակելու մասին /հատոր 3-րդ գ.թ. 10/:
2018 թվականի հուլիսի 18-ին որոշում է կայացվել ամբաստանյալի նկատմամբ հետախուզում հայտարարելու և քրեական գործի վարույթը կասեցնելու մասին /հատոր 4-րդ, թերթերի համարակալում չկա/:
2018 թվականի նոյեմբերի 27-ին Ք.Մորթազիանը հայտնաբերվել է /հատոր 4-րդ, թերթերը համարակալված չեն/
2019 թվականի օգոստոսի 30-ին քրեական գործը վերամակագրվել է դատավոր Դ.Բալայանին՝ դատավոր Ա.Բեկթաշյանի ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի դատավոր նշանակվելու հիմքով /հատոր 6-րդ գ.թ. 1, 2/:
2019 թվականի սեպտեմբերի 12-ին որոշում է կայացվել քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 6-րդ գ.թ. 5/:
2019 թվականի սեպտեմբերի 26-ին որոշում է կայացվել դատական քննություն նշանակելու մասին /հատոր 6-րդ գ.թ. 8/:
2020 թվականի օգոստոսի 3-ին որոշում է կայացվել ամբաստանյալի նկատմամբ հետախուզում հայտարարելու մասին հատոր 6-րդ գ.թ. 64/:


2020 թվականի օգոստոսի 19-ին Ք.Մորթազիանը հայտնաբերվել է /հատոր 6-րդ գ.թ. 83 ա/:
2020 թվականի հոկտեմբերի 8-ի դատական նիստի ժամանակ ամբաստանյալ Ք.Մորթազիանին պարզաբանվել է, որ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու համար օրենքով նախատեսված ժամկետն անցնելու հիմքով քրեական գործի վարույթը կարող է կարճվել և քրեական հետապնդումը դադարեցվել:
Պաշտպան Յու.Ավայանը հայտնել է, որ իր վստահորդը չի առարկում քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և գործի վարույթը կարճելու դեմ:
Ամբաստանյալ Ք.Մորթազիանը նշեց, որ համաձայն է իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել և գործի վարույթը կարճել քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով:
Դատախազը հայտնեց, որ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու համար օրենքով նախատեսված ժամկետն անցնելու հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դեմ չի առարկում:
Լսելով կողմերի դիրքորոշումը հետազոտելով գործի նյութերը՝ դատարանը գտնում է, որ Ք.Մորթազիանի նկատմամբ քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման և քրեական հետապնդումը դադարեցման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Ք.Մորթազիանին մեղսագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 188.1 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքները նույն օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի ուժով դասվում են ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները.
1) երկու տարի ոչ մեծ ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից. (…):
2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը (…):
3. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր նոր հանցանք: Այս դեպքում վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հանցանքի ավարտված համարելու պահից:
4. Վաղեմության ժամկետի ընթացքը կասեցվում է, եթե անձը խուսափում է քննությունից կամ դատից: Այս դեպքում վաղեմության ընթացքը վերսկսվում է անձին ձերբակալելու կամ մեղայականով նրա ներկայանալու պահից (…):
5. (…):
6. (…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի համաձայն` «Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե անցել են վաղեմության ժամկետները»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն` «Սույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ և 13-րդ կետերում նշված հիմքերով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը: Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով»:
Ք.Մորթազիանին մեղսագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 188.1 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքները տեղի է ունեցել 2016 թվականի մայիսի 19-ից մինչև 2017 թվականի փետրվարի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում, ուստի համադրելով վերը հիշատակված իրավադրույթները Ք.Մորթազիանին առաջադրված մեղադրանքում հաստատված համարվող դեպքի ժամանակի հետ, դատարանը գտնում է, որ Ք.Մորթազիանին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը անցել է 2019 թվականի փետրվարի 6-ից, եթե այդ ժամկետի ընթացքն ընդհատված չի եղել նոր հանցագործության կատարմամբ կամ Ք.Մորթազիանը խուսափել է քննությունից կամ դատից:
Համաձայն ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի կողմից 18.03.2020 թվականին տրամադրված տեղեկության Ք.Մորթազիանի նկատմամբ քրեական հետապնդում է իրականացվում միայն սույն քրեական գործով առաջադրված մեղադրանքով /հատոր 6-րդ գ.թ. 38/:
Նման պայմաններում դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործի նյութերում բացակայում է որևէ փաստական տվյալ այն մասին, որ Ք.Մորթազիանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 188.1 հոդվածի 1-ին մասով իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումից հետո կատարել է նոր հանցանք, ինչը կարող էր ընդհատել վաղեմության ժամկետի ընթացքոը:
Անդրադառնալով Ք.Մորթազիանի կողմից դատից խուսափելու հանգամանքին դատարանն արձանագրում է, որ գործի նյութերի համաձայն վերջինիս նկատմամբ այդ հիմքով հայտարարվել է հետախուզում 2018 թվականի հուլիսի 18-ին և նա հայտնաբերվել է 2018 թվականի նոյեմբերի 27-ին, այսինքն վաղեմության ժամկետի ընթացքը կասեցվել է 4 ամիս 9 օրով, և այն 2019 թվականի փետրվարի 6-ին չէր կարող անցած լիներ ու անցել է 2019 թվականի հունիսի 15-ին, իսկ այդ ժամկետից հետո քրեական գործում առկա տեղեկությունները բավարար չեն հաստատված համարելու, որ Ք.Մորթազիանը խուսափել է դատարան ներկայանալուց, այսինքն` դրանից հետք վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատված կամ կասեցված համարելու հիմքերը բացակայում են:
Հիմք ընդունելով վերը շարադրվածը դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Ք.Մորթազիանին ՀՀ քրեական օրենսգքրի 188-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 188.1 հոդվածի 1-ին մասով պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցել է, ուստի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի հիմքով նրա նկատմամբ պետք է դադարեցնել քրեական հետապնդումը և գործի վարույթը կարճել:
Անդրադառնանլով դատախազի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցին, դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել առանց քննության:
Անդրադառնանլով իրեղեն ապացույց ճանաչված «SPC5» մոդելի պոս-տերմինալի տնօրինման հարցին, դաատարանը ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետոով գտնում է, որ այն պետք է բռնագրավել հօգուտ պետության:
Քննության առնելով ամբաստանյալի Քամյար Մորթազիանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի՝ չհեռանալու մասին ստորագրության հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ այն պետք է վերացնել, միաժամանակ դատարանը գտնում է, որ պետք է վերացնել նաև նրա կողմից ՀՀ պետական սահմանը հատելու և արգելքը:

Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետով, 5-րդ և 6-րդ մասերվ և 313-րդ հոդվածով դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Քամյար Մեհդիի Մորթազիանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 188.1 հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով:
Դատախազի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը թողնել առանց քննության:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված «SPC5» մոդելի պոս-տերմինալը բռնագրավել հօգուտ պետության:
Քամյար Մորթազիանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, և նրա կողմից ՀՀ պետական սահմանը հատելու արգելքը վերացնել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ Դ.ԲԱԼԱՅԱՆ