Գործ թիվ ԵԿԴ/0137/01/17



ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ` Դատարան )`

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի«
քարտուղարությամբ` Դարինա Բեգլարյանի«

մասնակցությամբ`

մեղադրող` Սաթենիկ Անդրեասյանի,

պաշտպան (հանրային)` Լյուդվիգ Ավետիսյանի,
օրինական ներկայացուցիչ` Նարինե Կարապետյանի,


2017թ. հունիսի 15-ին նույն դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց և ավարտեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Միքայել Ժիրայրի Միքայելյանի` (ծնված 2001թ. փետրվարի 4-ին, Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ« ՀՀ քաղաքացի« սովորում է Երևանի թիվ 1 տարածաշրջանային քոլեջի 1-ին կուրսում, ամուրի, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված և բնակվում է Երևանի Հալաբյան փողոցի 34-րդ շենքի 54-րդ բնակարանում, սույն գործով մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարքի կատարում, որպես խա¬փանման միջոց է ընտրվել ծնողի հսկողության հանձնելը)։

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 15170917 քրեական գործը հարուցվել է 2017թ. մայիսի 11-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում` քաղ. Միքայել Միքայելյանի վերաբերյալ նախապատրաստված նյութերի քննարկման արդյունքներով։
2017թ. մայիսի 11-ից քրեական գործի նախաքննությունը կատարվել և ավարտվել է քննչական կո¬միտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վար¬չական շրջանների քննչական բաժնում։
2017թ. մայիսի 16-ին Միքայել Միքայելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ծնողի` Նարինե Կարապետյանի հսկողության հանձնելը։
2017թ. մայիսի 18-ին Միքայել Միքայելյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։
2017թ. մայիսի 23-ին քրեական գործը Միքայել Ժիրայրի Միքայելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով հաստատված մեղադրական եզրա¬կացութ¬յամբ ու¬ղարկ¬վել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության դա¬տա¬րան (փաստացի հանձնվել է 2017թ. մայիսի 24-ին), 2017թ. մայիսի 24-ին ընդունվել է վա¬րույթ, ապա նշա¬նակվել դատական քննության։

2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դա¬տա¬¬րանը հաս¬տատված հա¬մա¬րեց այն, որ անչափահաս Միքայել Միքայելյանը 2017թ. մայիսի 2-ին` ժամը 18։20-ին Երևան քա¬ղաքի Ազատության հրապարակում ապօրինի կերպով կրել է արհեստագործական եղանակով պատաստված, կռփազենքի նմանողությամբ հարվածող-փշրող սառը զենք, որը նույն օրը հայտ¬նաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում կատարված նրա անձնական խու¬զար¬կության արդյունք¬նե¬րով, այսինքն` Միքայել Միքայելյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը նախա¬տես¬ված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։
Ամբաստանյալ Միքայել Միքայելյանը առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղա¬վոր ճա¬¬նա¬չեց։ Դատարանում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2017թ. մայիսի 2-ի երեկոյան ոստիկանութ¬յան աշխատակիցներն Ազատության հրապարակում մոտեցել են իրեն և պահանջել ցույց տալ գրպանի պարունակությունը։ Ինքը ցույց է տվել նույն օրը բակից գտած և գրպանում տեղադրած կռփազենքը, ոստիկանների պահանջով այն կրկին դրել գրպանը, ոստիկանական մեքենայով ուղեկցվել է ոստիկանության բաժին« որտեղ երկու անձանց ներկայությամբ կազմված խուզարկության ար¬ձա¬նագրութ¬յամբ կռփազենքն իրենից վերց¬վել է։ Նշեց նաև, որ ոստիկանների կողմից այդ ընթաց¬քում իր նկատմամբ որևէ ապօրինի գործո¬ղություն չի կատարվել։
Ամբաստանյալ Միքայել Միքայելյանին առաջադրված մեղադրանքում նրա մեղա¬վորությունը, բացի խոստովանական ցուցմունքներից, հաս¬տատվել է նաև պատշաճ իրա¬վական ընթա¬ցա¬կարգերի շրջանակներում դա¬տաքննութ¬յամբ հետա¬զոտված հետևյալ ապացույցների հա¬մադրման և գնահատ¬ման արդյունքներով.
Անձնական խուզարկություն կատարելու արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ ՀՀ ոստիկանութ¬յան Կենտրոնականի բաժնում 2017թ. մայիսի 2-ին կատարված այդ քննչական գոր¬ծողության արդ¬յունք¬ներով խուզարկվող Միքայել Միքայելյանի տաբատի առջևի ձախ գրպանից հայտնաբերվել և վերցվել է արծաթագույն կռփազենք։
Սառը զենքի փորձաքննության 2017թ. մայիսի 10-ի թիվ 1083-17 եզրակացությամբ, համա¬ձայն որի` անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և փորձաքննության ներկայացված արծաթագույն մետաղական առարկան պատրաստված է արհեստագործական եղանակով կռփազենքերի նմանո¬ղությամբ, դասվում է հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված` սառը զենք հանդիսացող մետաղյա կռփա¬զենքի առկա¬յությամբ և Դատարանում այն զննելու արդյունքներով (արձանագրությամբ)։
Դատարանը դատաքննության արդյունքներով հաստատված համարեց նաև հետևյալ հանգա¬մանքները.
- 2017թ. ապրիլի 5-ին տրված «AR» սերիայի 0256753 անձնագրի համաձայն` Միքայել Միքայելյանը ծնվել է 2001թ. փետրվարի 4-ին։
- ՀՀ ինֆորմացիոն կենտրոն 2017թ. մայիսի 16-ին կատարված հարցման հա¬մաձայն` Միքայել Միքայելյանը նախկինում դատապարտված կամ այլ կերպ արատավորված չէ։
- ՀՀ կրթության և գիտության նախարարության «Երևանի տարածաշրջանային Հ.1 պետական քոլեջ» ՊՈԱԿ տնօրեն Պ.Սանթրոսյանի 2017թ. մայիսի 17-ի հաստատած բնութագրի համաձայն` Միքայել Միքայելյանը 2016-2017թթ. ուսումնական տարում ընդունվել և սովորում է նույն դպրոցում, «Պարի ուսուցում» մասնագիտությամբ, ուսման ընթացքում ցուցաբերում է բավարար առաջադի¬մություն, վատ արարքներ և կոնֆլիկտային իրավիճակներ չեն արձանագրվել։
- «Արմենիա» ՀԲԿ մանկական պոլիկնինիկայի տնօրինության կողմից 2017թ. մայիսի 18-ին հաստատված` երեխայի բժշկական հսկողության ամբուլատոր քարտի քաղվածքի համաձայն` Միքայել Միքայելյանի մոտ ախ¬տորոշվել է ցրտային ալերգիա, շնչառական ալերգիա, քթի միջնապատի թեքություն .... ։
- Ընտանիքի սոցիալական անձնագրի պատճենի համաձայն` Միքայել Միքայելյանի ընտանիքը գրանցված է «Փարոս» ծրագրում։
- 2017թ. մայիսի 18-ին կազմված մեղադրյալի հարցաքննության, ինչպես նաև 2017թ. հունիսի 15-ի դատական նիստի արձանագրությունների համաձայն` Միքայել Միքայելյանն ինչպես մինչդա¬տական վարույթում, այնպես էլ Դատարանում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատա¬րածի համար և խնդրել է իրեն ներել։
- Ամբաստանյալ Միքայել Միքայելյանի օրինական ներկայացուցիչ Նարինե Կարապետյանի` 2017թ. հունիսի 15-ի դատական նիստում արված հայտարարությունը, հա¬մա¬ձայն որի ինքը և Միքայել Միքայելյանը բնակվում են երկուսով, իսկ երեխայի հայրն իրենց առհասարակ չի օգնում։

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը.
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատարանը հաստատված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Միքայել Միքայելյանը ապօրինի կերպով կրել է արհես¬տագործական եղանակով պատաստված, կռփազենքի նմանողությամբ հարվածող-փշրող սառը զենք, այսինքն` կատարել է հանցա¬վոր արարք« որը համա¬պա¬տաս¬¬խանում է ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախա¬տես¬ված հան¬ցա¬գործության հատ¬կանիշ¬ներին։

4. Քրեական պատասխանատվության և պատժի հարցերը.
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Մ.Միքայելյանի անչափահաս լինելը` Դատարանը հատուկ անդ¬րա¬դարձ է կատարում նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելու նպատակահարմարությանը։
Այսպես, անչափա¬հասների գործերի վարույթը, նրանց քրեական պատասխանատվության և պատժի առանձնահատկությունները կարգավորվում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 14-րդ գլխում սահ¬մանված դրույթներով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 85-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Հանցանք կատարած անչափահասի նկատմամբ կարող է նշանակվել պատիժ կամ կարող են նշանակվել դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 91-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Առաջին անգամ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարած անչափահասը դատա¬րանի կողմից կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե դատարանը գտնի, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառմամբ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերա¬զան¬ցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը կամ որոնց համար նախատեսված է ազա¬տազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երեք տարի ժամկետով ազատազրկումը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Ապօրինի կերպով գազային, սառը կամ նետողական զենք կրելը`
պատժվում է տուգանքով` նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից վեցհարյուրա¬պատիկի չափով կամ կալանքով` մեկից երեք ամիս ժամկետով կամ ազատազրկմամբ` առավելա¬գույնը երկու տարի ժամկետով։ (...)», այսինքն՝ անչափահաս Միքայել Միքայելյանին մեղսագրվում է ըստ բնույթի և վտանգավորության աստիճանի ոչ մեծ ծանրության հանցանք, որը նա կա¬տարել է առաջին անգամ (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2017թ. մայիսի 16-ին կատարված հարցման արդյունքների` նախկինում դատապարտված կամ այլ կերպ արատավորված չէ)։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 91-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Անչափահասի նկատմամբ դատարանը կարող է նշանակել դաստիարակչական բնույթի հար¬կադրանքի հետևյալ միջոցները.(...)
2) ծնողների կամ նրանց փոխարինող անձանց կամ տեղական ինքնակառավարման կամ դատա¬պարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկո¬ղութ¬յանը հանձնելն առավելագույնը վեց ամիս ժամկետով. (...)»։
Դատաքննությամբ հիմնավորվեց, որ ամբաստանյալ Միքայել Միքայելյանը հանցանքը կա¬տարել է անչափահաս տարիքում` տասնվեց տարեկան հասակում, անկեղծորեն զղջացել և առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, բնակվում է ծնողի (մոր) հետ միա¬սին, նրա դաստիա¬րակությամբ և խնամքով զբաղվում է մայրը։ Միքայել Միքայելյանի կյանքի և դաս¬տիա¬րակության պայմանները, հոգեկան զարգացման աստիճանը և ընդհանուր զարգացման վիճակը բավարար են։ Վերջինս նախկինում դատապարտված կամ այլ կերպ արատավորված չի եղել, բնու¬թագրվում է դրա¬կանորեն, ներկայումս սովորում է Երևանի թիվ 1 տարածաշրջանային քոլեջի 1-ին կուրսում, ֆիզի¬կապես վատառողջ է։
Վերոգրյալի հիման վրա` Դատարանը փաստում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Միքայել Միքայելյանի անձը բնութագրող տվյալների և անհատական առանձնա¬հատ¬կութ¬յունների համակցութ¬յունը բավարար է հանգելու համար այն համոզման, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց քրեական պատժի միջոցներ կիրառելու՝ դաստիարակչական բնույթի հար¬կադրանքի միջոցների կիրառմամբ։ Այդ հիմքով նա ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից` երեք ամիս ժամկետով ծնող Նարինե Կարապետյանի հսկողությանը հանձնելու պայմանով։
Դատարանի նման եզրահանգումն ուղղված է նաև անչափահաս ամբաստանյալ Միքայել Միքա¬յելյանի շահերի և նրա բարեկեցության առավել ապահովմանը, դատվածության հետ կապված իրա¬վական հետևանքներից նրան ձերբազատելուն։
Ամբաստանյալ Միքայել Միքայելյանին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հարցը քննարկելիս Դատարանը ղեկավարվում է նաև անչափահասների իրավունքները երաշխավորող վերա¬բերյալ միջազգային իրավա¬կան ակտերի դրույթներով.
«Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին» միջազգային դաշնագրի 24-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր երեխա, առանց ռասայի, մաշկի գույնի, սեռի, լեզվի, կրոնի, ազգային կամ սոցիալական ծագման, գույքային վիճակի կամ ծննդի հատկանիշով որևէ խտրա¬¬կանության, իրավունք ունի իր ընտանիքի, հասարակության և պետության կողմից պաշտպանության այնպիսի միջոցների, որոնք անհրաժեշտ են նրան որպես մանկահասակի»։
«Երեխայի իրավունքների մասին» ՀՀ օրենքի 8-րդ հոդվածի 1-ին պարբերության համաձայն` «Յուրաքանչյուր երեխա ունի ֆիզիկական, մտավոր և հոգևոր լիարժեք զարգացման համար անհրա¬ժեշտ կենսապայմանների իրավունք»։
«Անչափահասների նկատմամբ արդարադատություն իրականացնելու վերաբերյալ» ՄԱԿ-ի նվա¬զագույն ստանդարտ կանոնների («Պեկինյան կանոններ») 5-րդ կետի համաձայն` «Անչափահասների վերաբերյալ արդարադատության համակարգը ուղղված է առաջին հերթին անչափահասի բարեկե¬ցութ¬յան ապահովմանը, որպեսզի անչափահաս իրավախախտների վրա ազդեցություն գործող ցան¬կացած միջոց միշտ համաչափ լինի ինչպես իրավախախտի անհատական առանձնահատ¬կութ¬յուն¬ներին, այն¬պես էլ իրավախախտման հանգամանքներին»։
«Պեկինյան կանոնների» 17.1-րդ կետի համաձայն` «Ներգործության միջոցների ընտրության ժամանակ իրավասու մարմինը պետք է ղեկավարվի հետևյալ սկզբունքներով.
ա) ներգործության միջոցները միշտ պետք է համարժեք լինեն ոչ միայն իրավախախտման հան¬գամանքներին և ծանրությանը, այլև անչափահասի դրությանը և պահանջներին, ինչպես նաև հասա¬րակության պահանջներին.
բ) անչափահասի անձնական ազատության սահմանափակման մասին որոշումը պետք է ընդունվի միայն հարցի մանրազնին քննարկումից հետո, և սահմանափակումը հնարավորության սահմաններում պետք է հասցնել նվազագույնի. (…)»։
գ) անչափահաս իրավախախտին պետք չէ ազատազրկել, եթե միայն նա մեղավոր չի ճանաչվում այլ անձի դեմ բռնությամբ լուրջ արարք գործելու կամ բազմաթիվ լուրջ իրավախախ¬տումներ կատա¬րելու մեջ, ինչպես նաև ներգործության ուրիշ համապատասխան միջոցի բացա¬կայության դեպքում.
դ) անչափահասի գործի քննության ժամանակ նրա բարեհաջողության հարցը պետք է որոշիչ գործոն լինի»։
«Պեկինյան կանոնների» 19.1-րդ կետի համաձայն` «Անչափահասին որևէ ուղղիչ հիմնարկում ներ¬¬փակելը միշտ պետք է ծայրահեղ միջոց լինի, անհրաժեշտ նվազագույն ժամկետի համար կիրառված»։
«Երեխայի իրավունքների մասին» ՄԱԿ-ի կոնվենցիայի 37-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Մասնակից պետությունները ապահովում են, որ (...)
(բ) ոչ մի երեխա չզրկվի ազատությունից անօրինական կամ կամայական կերպով։ Երեխայի ձեր¬բակալությունը, կալանքը կամ ազատազրկումն իրականացվում են համաձայն օրենքի և գոր¬ծադրվում են միայն որպես ծայրահեղ միջոց և որքան հնարավոր է՝ կարճ ժամանակամիջոցով, (...)»։
«Երեխաների իրավունքների մասին» Նյու-Յորքի 1989թ. նոյեմբերի 20-ի կոնվենցիայի (Հայաս¬տանի Հանրապետության կողմից վավերացվել է 1992թ. հունիսի 1-ին) 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համա¬ձայն` «Երեխաների նկատմամբ բոլոր գործողություններում, անկախ այն բանից, թե դրանք ձեռ¬նարկվում են սոցիալական ապահովության հարցերով զբաղվող պետական կամ մասնավոր հիմնարկ¬ների, դատարանների, վարչական կամ օրենսդրական մարմինների կողմից, առաջնահերթ ուշադրութ¬յուն է դարձվում երեխայի շահերի առավել ապահովմանը»։
Նույն կոնվենցիայի 40-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Մասնակից պետությունները ճանաչում են մե¬ղադրվող կամ քրեական օրենսդրությունը խախ¬տած համարվող յուրաքանչյուր երեխայի իրա¬վունքը՝ արժանանալու այնպիսի վերաբերմունքի, որը նպաստում է նրա արժանապատվության և նշանա¬կա¬լիության զգացումի զարգացմանը, երեխայի մեջ ամրապնդում է հարգանքը մարդու իրա¬վունք¬ների և ուրիշների հիմնարար ազատությունների նկատ¬մամբ, և որի դեպքում հաշվի է առնվում երեխայի տարիքը և հասարակության մեջ նրա վերաին¬տեգրաց¬ման և հետագա դրական դեր խաղալուն նպաս¬տելու ցանկալիությունը։ (…)
4. Անհրաժեշտ է այնպիսի բազմազան միջոցառումների առկայությունը, ինչպիսիք են խնամքի, խնամակալության և հսկողության մասին հրամանները, խորհրդատվական ծառայությունները, փոր¬ձաշրջանի նշանակումը, դաստիարակությունը, կրթական և մասնագիտական պատրաստության ծրագրերը և առանձին հաստատություններում խնամքի այլընտրանքային այլ ձևեր, որոնք ապահովում են երեխայի նկատմամբ նրա բարեկեցությանը, ինչպես նաև դրությանն ու հանցագոր¬ծության բնույթին համապատասխանող վերաբերմունք։»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, վերլուծելով մեջբերված դրույթները, ԵԱՆԴ/0094/01/13 քրեական գործով 2015թ. օգոստոսի 28-ին կայացված որոշմամբ արձանագրել է, որ. «13. (…) անչափահասները, պայ¬մանավորված իրենց տարիքային և սոցիալ-հոգեբանական առանձնահատկություններով, ունեն հատուկ հոգածության և խնամքի կարիք, ուստի արդարադատություն իրականացնելիս պետք է հաշվի առնել ձեռ¬նարկվող միջոցառումների հնարավոր ազդեցությունը նրանց բարեկեցության վրա։ Մասնավորա¬պես, կիրառվող ներգործության միջոցների ընտրությունը պետք է պայմանավորված լինի ոչ միայն կատարված իրավախախտման ծանրությամբ, այլև անձի անհատական առանձնահատ¬կություններով։ Հասարակությունից մեկուսացնելու հետ կապված պատժատեսակները անչափա¬հաս¬¬ների նկատմամբ պետք է կիրառվեն որպես ծայրահեղ միջոց` հնարավոր նվազագույն ժամկետներով և սահմանափակ ու բացառիկ դեպքերում, քանի որ ի տարբերություն չափահասների` ազատազրկման բացասական հետևանքները նրանց վրա ավելի մեծ ազդեցություն են թողնում։ (…)
Այդ որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«15.1. Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ անչափահասների սոցիալ-հոգեբանական առանձնա¬հատ¬կություններով պայմանավորված` հասարակությունից նրանց երկարատև ժամկետով մեկուսաց¬նելն արդարացված չէ, քանի որ անչափահաս տարիքում անձը հեշտությամբ է ենթարկվում շրջա¬պատի բացասական ազդեցությանը, մեծանում է հանցավոր ենթամշակույթի տարրերը յուրաց¬նելու հավանա¬կանությունը։ Մյուս կողմից նրանք, ի տարբերություն չափահասների, ավելի հեշտ են են¬թարկ¬¬վում պատ¬ժի ուղղիչ ազդեցությանը։ Հետևաբար` դատարանը նախ և առաջ պետք է քննարկի ա¬զա¬տությունից զրկե¬լու հետ չկապված պատժատեսակի նշանակման հնարավորությունը։ Որոշակի ժամ¬կետով ազա¬տազրկումը` որպես անչափահասների նկատմամբ կիրառվող ամենախիստ պատ¬ժա¬տեսակ, պետք է նշանակվի միայն բացառիկ դեպքերում, երբ ներգործության որևէ այլ միջոց չի կարող դրական արդյունք ապահովել։
Այսպիսով, վերոնշյալ ներպետական և միջազգային նորմերի վերլուծության արդյունքում պարզ է դառնում, որ անչափահասը դատարանի կողմից կարող է ազատվել քրեական պատասխա¬նատվութ¬յունից, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը դաստիարակչական բնույթի հար¬կադրանքի մի¬ջոց¬ների կիրառմամբ ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին։ Միևնույն ժամանակ, դատարանը նման հետևության կարող է հանգել միայն օբյեկտիվորեն գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, անչափահասի անձը և վկայում են քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հիմքերի առկայության մասին։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 443-րդ հոդվածի համաձայն՝ դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը, գալով այն եզրակացության, որ անչափահասը կարող է ուղղվել առանց քրեական պատժի միջոցներ կիրառելու, կարող է անչափահասին ազատել պատժից և նրա նկատմամբ նշանակել դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ։
Ամբաստանյալ Միքայել Միքայելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված ծնողի հսկողության հանձնելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է« որ այն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրի¬նական ուժի մեջ մտնելը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույցների, դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի« քաղաքացիական հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով Միքայել Միքայելյանի և/կամ նրա օրինական ներկայացուցչի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել« Միքայել Միքայելյանի դեմ քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, քրեական գործում բացակայում է նաև դատական ծախսերի վերաբերյալ որևէ ապացույց, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցին` Դատարանը փաստում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և Դատարանում պահվող սառը զենք հանդիսացող մետաղյա կռփա¬զենքի նմանողությամբ հարվածող-փշրող զենքն անհրաժեշտ է ոչնչացնել` սույն դա¬տավճիռն օրինա¬կան ուժի մեջ մտնե¬լուց հետո։
Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, ղեկավար¬վելով ՀՀ քրեական դատավարա¬կան օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, 375-րդ, 439-441-րդ և 443-րդ հոդվածներով, Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց՝

Միքայել Ժիրայրի Միքայելյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, նրան ազատել այդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից` կիրառելով դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոց` ծնողի հսկողության հանձնելը` 3 (երեք) ամիս ժամկետով։
Միքայել Միքայելյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ծնողի հսկողության հանձնելը, թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և Դատարանում պահվող` կռփազենքի նմանողությամբ հարվածող-փշրող զենքը ոչնչացնել` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված։
Դատավճիռը ստացման օրվանից մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ