Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0130/01/17
Վիճակագրական տողի համար :
10.1
Պատասխանող
Արման Ալեքսանյան
Արման Ալեքսանյան Վաղինակի
Արման Ալեքսանյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Անդրանիկ Մնացականյան
Նարինե Հովակիմյան
Կարեն Մարդանյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Արշակ Վարդանյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Անդրանիկ Մնացականյան
Նարինե Հովակիմյան
Կարեն Մարդանյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Արշակ Վարդանյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2018-02-22 | 11:30 | 3 | Կայացվել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2017-10-09 | 09:00 | 7 | Կայացել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2017-09-23 | 10:00 | 7 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2017-09-05 | 10:00 | 7 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2017-08-01 | 10:00 | 7 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2017-06-28 | 13:30 | 7 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2017-06-08 | 17:00 | 7 | Կայացել է |
ԵԿԴ/0130/01/17
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
«22» փետրվարի 2018թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)
Նախագահող դատավոր Ա.Մնացականյան
դատավորներ Կ.Մարդանյան
Ն.Հովակիմյան
քարտուղարությամբ Մ.Մահտեսյանի
մասնակցությամբ`
դատախազ Մ.Նալբանդյանի
պաշտպաններ Ա.Ալիխանյանի
Ա.Մկրտչյանի
ամբաստանյալ Ա.Ալեքսանյանի
դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննելով թիվ ԵԿԴ/0130/01/17 քրեական գործով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի հոկտեմբերի 9-ի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Մ.Նալբանդյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2016 թվականի հոկտեմբերի 4-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Մանուկյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 13815316 քրեական գործը:
2017 թվականի մարտի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Մանուկյանի որոշմամբ թիվ 13815316 քրեական գործով Արման Վաղինակի Ալեքսանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2017 թվականի մայիսի 4-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Մանուկյանի որոշմամբ թիվ 13815316 քրեական գործով Էդգար Վահանի Հովհաննիսյանի և Տիգրան Էդգարի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` նրանց արարքներում հանցակազմի բացակայության հիմքով:
2017 թվականի մայիսի 11-ին Արման Վաղինակի Ալեքսանյանի վերաբերյալ թիվ 13815316 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան), որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԿԴ/0130/01/17 համարը:
2017 թվականի հոկտեմբերի 9-ին թիվ ԵԿԴ/0130/01/17 քրեական գործով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով.
-Արման Վաղինակի Ալեքսանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել կալանք` 1 (մեկ) ամիս ժամկետով,
-ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան` 1 (մեկ) տարի ժամկետով,
-Արման Վաղինակի Ալեքսանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
2017 թվականի նոյեմբերի 3-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Մ.Նալբանդյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը:
2017 թվականի նոյեմբերի 14-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Մ.Նալբանդյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և ստացված քրեական գործը նշանակվել է դատական նիստում քննության:
Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
Արման Վաղինակի Ալեքսանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` այն բանի համար, որ «նա 2016 թվականի սեպտեմբերի 21-ին` ժամը 09։30-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Մոսկովյան-Սպենդիարյան փողոցների խաչմերուկում կատարել է խուլիգանություն` զուգորդված անձի նկատմամբ բռնություն գործադրելով: Այսպես.
Արման Վաղինակի Ալեքսանյանը 2016 թվականի սեպտեմբերի 21-ին` ժամը 09։30-ի սահմաններում, իր կողմից վարվող 87DQ008 հաշվառման համարանիշի տաքսի ավտոմեքենայով անծանոթ ուղևորի պատվերը կատարելու ընթացքում ավտոմեքենան կայանել է Երևան քաղաքի Մոսկովյան-Սպենդիարյան փողոցների խաչմերուկ չհասած երթևեկելի հատվածում և երթևեկության խոչընդոտ և արհեստական խցանում է առաջացրել։ Արման Ալեքսանյանի ավտոմեքենայի հետնամասում կայանված «Միցուբիշի Պաջերո» մակնիշի 90LL799 ավտոմեքենայի վարորդ Տիգրան Հովհաննիսյանը ճանապարհն ազատելու և երթևեկության խոչընդոտը վերացնելու համար ձայնային ազդանշան է տվել, ինչին, սակայն, Արման Ալեքսանյանը չի արձագանքել։ Տիգրան Հովհաննիսյանը ստիպված ավտոմեքենան վարելով շրջանցել է և Արման Ալեքսանյանի ցուցաբերած վարքագծից վրդովված ձայնային ազդանշան է տվել: Արման Ալեքսանյանը զայրացել է, ապա ավտոմեքենան արագ վարելով և ձայնային ազդանշան տալով` հետևել է Տիգրան Հովհաննիսյանին և հիշյալ խաչմերուկից մի քանի մետր հեռավորության վրա հավասարվելով նրան՝ հայհոյել է։ Վերջինս ավտոմեքենան կանգնեցրել է փողոցի եզրային մասում, ապա մոտեցել է իր հետևից նույն հատվածում մեքենան կայանած Արման Ալեքսանյանին և կատարվածի համար պարզաբանում պահանջել։ Այդ կապակցությամբ Տիգրան Հովհաննիսյանի և Արման Ալեքսանյանի միջև վիճաբանություն է առաջացել, որի ընթացքում վերջինս, կոպիտ կերպով խախտելով հասարակական կարգը, որը դրսևորվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք ցուցաբերելով, աղմկել է և հայհոյել, օգտագործելով վիճաբանության համար ստեղծված չնչին շարժառիթը` տեղին արված դիտողություններն ընդունելու փոխարեն, իր անձի առավելությունն ընդգծելու մոլուցքից մղված, դրսևորելով հասարակության բարոյական և իրավական նորմերի նկատմամբ անթաքույց արհամարհանք և շրջապատին հակադրվելու ցանկություն` վիճաբանել է նաև վիճաբանությանը միջամտած Տիգրան Հովհաննիսյանի հոր` Էդգար Հովհաննիսյանի հետ, որի ընթացքում շարունակելով իր խուլիգանական գործողությունները՝ բռունցքով, ապա նաև ոտքով հարվածներ է հասցրել վերջինիս դեմքին` նրա առողջությանը պատճառելով թեթև վնասի հատկանիշներ պարունակող մարմնական վնասվածքներ` փակ գանգուղեղային վնասվածքի, աջից վերին կոպի և միջհոնքային շրջանների փափուկ հյուսվածքների սալջարդի, զույգ վերին և ստորին կոպերի շրջանների արյունազեղումների ձևով, իր այդ դիտավորյալ գործողություններով շուրջ 5 րոպե տևողությամբ կոպիտ կերպով խախտել է հասարակական կարգը և խանգարել քաղաքացիների անդորրը, ինչի արդյունքում նաև տևական ժամանակ խաթարվել է փողոցի երթևեկությունը և անհանգստություն առաջացրել անցորդների շրջանում, որոնք փորձել են հորդորներով դադարեցնել միջադեպը»:
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում, մասնավորապես նշված է.
«Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատարանը հաստատված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանը դիտավորությամբ խախտել է հասարակական կարգը, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով և զուգորդվել տուժող Էդգար Հովհաննիսյանի նկատմամբ բռնություն գործադրելով, այսինքն` մեղավորությամբ կատարել է արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ամբաստանյալը քրեական պատասխանատվության և պատժի ենթակա է վերոնշյալ հոդվածի համապատասխան մասով։
(...)
Ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
(...)
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի անձը բնութագրող տվյալներ է գնահատում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2017 թվականի մարտի 29-ին կատարված հարցման արդյունքների), երիտասարդ և ամուսնացած լինելը (համաձայն թիվ 007653025 նույնականացման քարտի տվյալների և ԱԲ սերիայի 201423 համարի ամուսնության վկայականի պատճենի), կատարածի համար դատական քննության ավարտական փուլում զղջալը և տուժողի ներողամտությունը հայցելը, իսկ որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք` խնամքին անչափահաս դստեր` 2007 թվականի օգոստոսի 14-ին ծնված Աննա Արմանի Ալեքսանյանի առկայությունը (համաձայն ԱԲ սերիայի 593912 համարի ծննդյան վկայականի պատճենի)։
Ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի անձը բնութագրող վերոնշյալ տվյալները և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքը հաստատված են գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված, թույլատրելիության ու վերաբերելիության չափանիշներին համապատասխանող ապացույցներով, ողջամտորեն նվազեցնում են նրա անձի հանրային վտանգավորությունը։
Դատարանն ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով անդրադառնալով ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակի ընտրությանը` Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված հանցակազմը նախատեսում է այլընտրանքային պատժատեսակներ` տուգանք, կալանք կամ որոշակի ժամկետով ազատազրկում, հետևաբար գործով ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս քննարկման ենթակա են` պատժատեսակի ընտրության, պատժաչափի, տվյալ հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), կալանքի կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու դեպքում` այն կրելու կամ չկրելու հարցերը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում)։
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանին վերագրված հանցավոր գործողությունների բնույթը, մասնավորապես` խուլիգանությունը տուժողի ընտանիքի անդամների, այդ թվում` որդու, հարսի և կնոջ ներկայությամբ կատարելը, այդ գործողությունները տոնական օրը Երևան քաղաքի բանուկ հատվածում կատարելը, փաստում է, որ տվյալ դեպքում ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված` պատժի նվազ խիստ տեսակը նշանակելու կանոնը կիրառելի չէ, ըստ էության պատժի նպատակներին չի ծառայի։ Միաժամանակ հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` Դատարանը փաստում է, որ նրա նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակվի կալանքի և ոչ թե ազատազրկման ձևով` զուգակցված այն պայմանականորեն չկիրառելու և ողջամիտ ժամկետով փորձաշրջան նշանակելու հետ։
(...)
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի կատարած հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը (դիտավորությամբ կատարված ոչ մեծ ծանրության հանցանք է, որը պատասխանատվություն է նախատեսում նաև տուգանքի ձևով), անձը դրականորեն բնութագրող տվյալների, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի ամբողջությունը, մասնավորապես` նախկինում դատապարտված չլինելը, խնամքին 9-ամյա դստեր առկայությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` Դատարանը հանգում է այն համոզվածության, որ ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի ուղղվելը և նոր հանցագործությունների կանխումը հնարավոր է նրա նկատմամբ նշանակվող կալանքը պայմանականորեն չկիրառելու և միաժամանակ ողջամիտ, տվյալ դեպքում` մեկ տարի ժամկետով փորձաշրջան սահմանելու պայմաններում։ Դատարանը փաստում է, որ հատկապես այդ պատիժն է արդարացի ու միաժամանակ անհրաժեշտ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, ամբաստանյալին ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Մ.Նալբանդյանը խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանել և փոփոխել, այն է` ամբաստանյալ Արման Վաղինակի Ալեքսանյանի նկատմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնել և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել կալանք` 2 (երկու) ամիս ժամկետով:
Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում, մասնավորապես նշված է.
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը` ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատժի և այն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու մասով, անհիմն է, անօրինական, չի համապատասխանում կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանին, ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև անձը բնութագրող տվյալներին: Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս բավարար չափով հաշվի չի առել նրա կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով ու մեկ տարի ժամկետով փորձաշրջան սահմանելով, չի եկել ճիշտ եզրահանգման` արդյունքում նշանակվել է ոչ արդարացի և կատարած արարքին ոչ համաչափ պատիժ:
Ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանն առաջադրված մեղադրանքում թե նախաքննության և թե դատաքննության ընթացքում իրեն այդպես էլ մեղավոր չի ճանաչել և շուրջ վեց ամսից ավել տևած նախաքննության ընթացքում և դատաքննության նախնական փուլում չի զղջացել կատարածի համար, իսկ դատաքննության վերջնական փուլում` միայն ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների ճնշման ներքո հայտնել է, որ զղջացել է կատարածի համար: Նշվածից կարելի է փաստել, որ ամբաստանյալը կատարածի համար զղջալու և տուժողից ներողամտություն հայցելու եղանակով ընդամենը կատարել է տակտիկական քայլ` փորձելով հնարավորինս մեղմ պատիժ ստանալ, այլ ոչ թե բռնել է ուղղման ճանապարհն ու իրականում զղջացել կատարածի համար:
Բացի այդ, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաշվի չի առնվել այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալի նկատմամբ նախկինում ևս քրեական հետապնդում է իրականացվել դիտավորյալ հանցագործություն կատարելու համար (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով), իսկ քրեական հետապնդուը դադարեցվել է համաներման ակտի ընդունման հիմքով, ինչը թեև չի կարող դիտվել որպես անձի պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանք, սակայն օբյեկտիվորեն հանդիսանում է ամբաստանյալի անձը բացասաբար բնութագրող տվյալ:
Միաժամանակ հարկ է նշել, որ նախկինում դատապարտված չլինելը նույնպես ողջամտորեն չի նվազեցնում անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը, քանի որ քաղաքացիական հասարակության ու իրավական պետության մեջ բնակվող յուրաքանչյուր անձի պարտականությունն է հակաիրավական արարքներ կատարելուց զերծ մնալը:
Սույն գործով անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև այն, որ հանցանքը կատարվել է ուղղակի դիտավորությամբ, ինչն էլ մեծացնում է անձի և նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը:
Առաջին ատյանի դատարանը պարտավոր էր նաև պատշաճ գնահատման ենթարկել Արման Ալեքսանյանի կողմից հանցանքի կատարման եղանակը, իրադրությունը, օգտագործվող գործիքները, միջոցները, դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես` կատարված խուլիգանության ընթացքում նրա կողմից դրսևորած ակտիվ վարքագիծը, նաև այն, որ վերջինը տևական ժամանակ շարունակել է խուլիգանական գործողությունները` աղմկել է, տվել է սեռական բնույթի հայհոյանքներ, բռնություն է գործադրել ու մարմնական վնասվածք է պատճառել Էդգար Հովհաննիսյանին և հանդարտվել է միայն պատահական անցորդների հորդորների արդյունքում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցավոր ոտնձգության հետևանքով վնաս է պատճառվում քրեական օրենքի պաշտպանության տակ գտնվող երկու օբյեկտի` հասարակական կարգին, ինչպես նաև անձի անձեռնմխելիությանը, պատվին ու արժանապատվությանը, առողջությանը, քաղաքացիների ու կազմակերպությունների գույքային շահերին, ինչն էլ ավելի է բարձրացնում ամբաստանյալին մեղսագրվող հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը:
Վերաքննիչ դատարանում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
Դատական նիստի ժամանակ դատախազ Մ.Նալբանդյանը պնդեց ներկայացված վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց այն բավարարել:
Պաշտպաններ Ա.Ալիխանյանը և Ա.Մկրտչյանն առարկեցին ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ և խնդրեցին այն մերժել` Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ:
Ամբաստանյալ Ա.Ալեքսանյանը միացավ իր պաշտպանների դիրքորոշմանը:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով բողոքի վերաբերյալ ստացված քրեական գործը` Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը.
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում անդրադառնալ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը փոփոխելու (խստացնելու) հարցին:
Արման Ալեքսանյանին վերագրվող` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիան որպես պատիժ նախատեսում է տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից երեքհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանք` մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում կամ խստացնում է պատիժը՝ ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով:
Գոռ Ավետիսյանի և Արմեն Հովակիմյանի գործով 2010 թվականի նոյեմբերի 5-ի թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«[ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների] վերլուծությունից երևում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով` նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»:
Նարեկ Սարգսյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«[Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
(...)
ՀՀ քրեական օրենսգիրքը չի բովանդակում բոլոր այն հանգամանքների սպառիչ ցանկը, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից կոնկրետ հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս: Օրենսգիրքը, սակայն, դատարանին տալիս է պատժի անհատականացման ընդհանուր չափանիշներ, որոնց հիման վրա դատարանը կարող է նշանակել արդարության պահանջներին համապատասխանող պատիժ: Նշված չափանիշներն են`
ա) հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ընդհանրապես, կոնկրետ հանցագործության կատարման հանգամանքների տեսանկյունից մասնավորապես,
բ) հանցավորի անձը,
գ) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
(...)
[Վ]երաքննիչ դատարանն իրավասու է պատժի մասով փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը հետևյալ դեպքերում.
1) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս չեն պահպանվել պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները,
2) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի չեն առնվել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերոնշյալ հանգամանք(ներ)ը հաշվի չառնելը հանգեցրել է անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման»:
Գարուշ Մադաթյանի գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում [կարևորվում է] խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: (...) [Պ]ատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը»:
Վերոգրյալ իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հիմնավորումներին` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ նրա նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Առաջին ատյանի դատարանը ղեկավարվել է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը), ամբաստանյալ կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, որպիսի պայմաններում նրա նկատմամբ նշանակել է համաչափ պատիժ, որը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով սահմանված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից (համապատասխանում է կատարված հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար), ինչպես նաև կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակները, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
Վերաքննիչ բողոքում նշված` համաներման ակտի ընդունման հիմքով նախկինում Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով քրեական հետապնդումը դադարեցված լինելու կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ այն որևէ իրավական հետևանք չի կարող առաջացնել (այդ թվում՝ չի կարող հիմք հանդիսանալ առավել խիստ պատիժ նշանակելու կամ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելն անթույլատրելի ճանաչելու համար), քանի որ դատվածություն չունեցող անձը քրեական օրենքի տեսանկյունից համարվում է նախկինում հանցագործություն չկատարած (mutatatis mutandis տե´ս Արտաշ Շաքարյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵԿԴ/0163/01/13 որոշումը):
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի կողմից կատարածի համար ձևականորեն զղջալու վերաբերյալ վերաքննիչ բողոքում նշված փաստարկներին` Վերաքննիչ դատարանը դրանք ընդունելի չի համարում և գտնում է, որ դատական քննության վերջում Արման Ալեքսանյանի կողմից մեղքն ընդունելը և կատարածի համար զղջալը հանդիսանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի շրջանակներում բարենպաստ քրեաիրավական նշանակություն ունեցող հանգամանք` անկախ նրանից, որ նա նախաքննության ընթացքում և դատական քննության ընթացքում չի ընդունել իրեն առաջադրված մեղադրանքը: Վերաքննիչ դատարանի նման դիրքորոշումը բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 13-րդ կետից և 334-րդ հոդվածի 2-րդ մասից, համաձայն որի` ամբաստանյալը կաշկանդված չէ նախաքննության ընթացքում մեղքը չընդունելու վերաբերյալ արված հայտարարությամբ և ցանկացած պահի կարող է հայտարարել իր մեղավորության մասին:
Վերոգրյալ եզրահանգումների պայմաններում Վերաքննիչ դատարանն ընդունելի չի համարում ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը խստացնելու վերաբերյալ դատախազի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքի պահանջը, ինչպես նաև դրա հիմքում դրված փաստարկները:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Վերաքննիչ դատարանը պետք է անդրադառնա նաև ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտությանը (կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորությանը):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
(…)»:
Սուսաննա Ներսիսյանի գործով 2007 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«[ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ] հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում։ Դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու»։
Թամարա Տեր-Գրիգորյանի գործով 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի թիվ ՎԲ-192/07 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«[Հ]անցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը»։
Կարեն Հարությունյանի գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-201/07 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«[Պ]ատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ (իրական) պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։
(…) Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։ Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը»։
Սեյրան Աղախանյանի գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«[Յ]ուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցագործության կատարման եղանակ և այլն), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը: (...) [Պ]ատասխանատվության և պատժի անհատականացման և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները: Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները:
(...) [Ա]նձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի նաև այն հանգամանքը, թե նշանակված պատիժն ինչպիսի ազդեցություն կարող է ունենալ ամբաստանյալի ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա»:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի որոշման վերը նշված հիմնավորումները դիտարկելով վերոգրյալ իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այդ հիմնավորումներն ամբողջությամբ բխում են դրանցից, որպիսի պայմաններում այդ հիմնավորումներն ընդունելի են նաև Վերաքննիչ դատարանի համար:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ տվյալ դեպքում ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավաչափության մասին են վկայում ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի կատարած արարքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` հանցագործության կատարման հանգամանքներն ու նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում արձանագրված` նրա անձը դրականորեն բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ օբյեկտիվորեն գոյություն ունեցող վերը նշված տվյալների համակցությունը վկայում է, որ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Տվյալ դեպքում Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից:
Վերոգրյալ եզրահանգումների պայմաններում Վերաքննիչ դատարանն ընդունելի չի համարում ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու անթույլատրելիության վերաբերյալ դատախազի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքի փաստարկները:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու, ինչպես նաև կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի երաշխավորման տեսանկյունից բավարար չափով հիմնավորված են, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ չի տրվել այնպիսի դատական սխալ, որն ազդեցություն է ունեցել կամ կարող էր ազդեցություն ունենալ գործի ելքի վրա: Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանելու իրավաչափ հիմք չկա, ուստի այն պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ դատախազի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ, 361.1, 377-րդ, 385-րդ, 393-րդ և 394-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Մ.Նալբանդյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը մերժել` թիվ ԵԿԴ/0130/01/17 քրեական գործով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի հոկտեմբերի 9-ի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Կ.ՄԱՐԴԱՆՅԱՆ
Ն.ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
«22» փետրվարի 2018թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)
Նախագահող դատավոր Ա.Մնացականյան
դատավորներ Կ.Մարդանյան
Ն.Հովակիմյան
քարտուղարությամբ Մ.Մահտեսյանի
մասնակցությամբ`
դատախազ Մ.Նալբանդյանի
պաշտպաններ Ա.Ալիխանյանի
Ա.Մկրտչյանի
ամբաստանյալ Ա.Ալեքսանյանի
դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննելով թիվ ԵԿԴ/0130/01/17 քրեական գործով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի հոկտեմբերի 9-ի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Մ.Նալբանդյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2016 թվականի հոկտեմբերի 4-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Մանուկյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 13815316 քրեական գործը:
2017 թվականի մարտի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Մանուկյանի որոշմամբ թիվ 13815316 քրեական գործով Արման Վաղինակի Ալեքսանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2017 թվականի մայիսի 4-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Մանուկյանի որոշմամբ թիվ 13815316 քրեական գործով Էդգար Վահանի Հովհաննիսյանի և Տիգրան Էդգարի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` նրանց արարքներում հանցակազմի բացակայության հիմքով:
2017 թվականի մայիսի 11-ին Արման Վաղինակի Ալեքսանյանի վերաբերյալ թիվ 13815316 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան), որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԿԴ/0130/01/17 համարը:
2017 թվականի հոկտեմբերի 9-ին թիվ ԵԿԴ/0130/01/17 քրեական գործով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով.
-Արման Վաղինակի Ալեքսանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել կալանք` 1 (մեկ) ամիս ժամկետով,
-ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան` 1 (մեկ) տարի ժամկետով,
-Արման Վաղինակի Ալեքսանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
2017 թվականի նոյեմբերի 3-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Մ.Նալբանդյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը:
2017 թվականի նոյեմբերի 14-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Մ.Նալբանդյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և ստացված քրեական գործը նշանակվել է դատական նիստում քննության:
Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
Արման Վաղինակի Ալեքսանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` այն բանի համար, որ «նա 2016 թվականի սեպտեմբերի 21-ին` ժամը 09։30-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Մոսկովյան-Սպենդիարյան փողոցների խաչմերուկում կատարել է խուլիգանություն` զուգորդված անձի նկատմամբ բռնություն գործադրելով: Այսպես.
Արման Վաղինակի Ալեքսանյանը 2016 թվականի սեպտեմբերի 21-ին` ժամը 09։30-ի սահմաններում, իր կողմից վարվող 87DQ008 հաշվառման համարանիշի տաքսի ավտոմեքենայով անծանոթ ուղևորի պատվերը կատարելու ընթացքում ավտոմեքենան կայանել է Երևան քաղաքի Մոսկովյան-Սպենդիարյան փողոցների խաչմերուկ չհասած երթևեկելի հատվածում և երթևեկության խոչընդոտ և արհեստական խցանում է առաջացրել։ Արման Ալեքսանյանի ավտոմեքենայի հետնամասում կայանված «Միցուբիշի Պաջերո» մակնիշի 90LL799 ավտոմեքենայի վարորդ Տիգրան Հովհաննիսյանը ճանապարհն ազատելու և երթևեկության խոչընդոտը վերացնելու համար ձայնային ազդանշան է տվել, ինչին, սակայն, Արման Ալեքսանյանը չի արձագանքել։ Տիգրան Հովհաննիսյանը ստիպված ավտոմեքենան վարելով շրջանցել է և Արման Ալեքսանյանի ցուցաբերած վարքագծից վրդովված ձայնային ազդանշան է տվել: Արման Ալեքսանյանը զայրացել է, ապա ավտոմեքենան արագ վարելով և ձայնային ազդանշան տալով` հետևել է Տիգրան Հովհաննիսյանին և հիշյալ խաչմերուկից մի քանի մետր հեռավորության վրա հավասարվելով նրան՝ հայհոյել է։ Վերջինս ավտոմեքենան կանգնեցրել է փողոցի եզրային մասում, ապա մոտեցել է իր հետևից նույն հատվածում մեքենան կայանած Արման Ալեքսանյանին և կատարվածի համար պարզաբանում պահանջել։ Այդ կապակցությամբ Տիգրան Հովհաննիսյանի և Արման Ալեքսանյանի միջև վիճաբանություն է առաջացել, որի ընթացքում վերջինս, կոպիտ կերպով խախտելով հասարակական կարգը, որը դրսևորվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք ցուցաբերելով, աղմկել է և հայհոյել, օգտագործելով վիճաբանության համար ստեղծված չնչին շարժառիթը` տեղին արված դիտողություններն ընդունելու փոխարեն, իր անձի առավելությունն ընդգծելու մոլուցքից մղված, դրսևորելով հասարակության բարոյական և իրավական նորմերի նկատմամբ անթաքույց արհամարհանք և շրջապատին հակադրվելու ցանկություն` վիճաբանել է նաև վիճաբանությանը միջամտած Տիգրան Հովհաննիսյանի հոր` Էդգար Հովհաննիսյանի հետ, որի ընթացքում շարունակելով իր խուլիգանական գործողությունները՝ բռունցքով, ապա նաև ոտքով հարվածներ է հասցրել վերջինիս դեմքին` նրա առողջությանը պատճառելով թեթև վնասի հատկանիշներ պարունակող մարմնական վնասվածքներ` փակ գանգուղեղային վնասվածքի, աջից վերին կոպի և միջհոնքային շրջանների փափուկ հյուսվածքների սալջարդի, զույգ վերին և ստորին կոպերի շրջանների արյունազեղումների ձևով, իր այդ դիտավորյալ գործողություններով շուրջ 5 րոպե տևողությամբ կոպիտ կերպով խախտել է հասարակական կարգը և խանգարել քաղաքացիների անդորրը, ինչի արդյունքում նաև տևական ժամանակ խաթարվել է փողոցի երթևեկությունը և անհանգստություն առաջացրել անցորդների շրջանում, որոնք փորձել են հորդորներով դադարեցնել միջադեպը»:
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում, մասնավորապես նշված է.
«Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատարանը հաստատված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանը դիտավորությամբ խախտել է հասարակական կարգը, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով և զուգորդվել տուժող Էդգար Հովհաննիսյանի նկատմամբ բռնություն գործադրելով, այսինքն` մեղավորությամբ կատարել է արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ամբաստանյալը քրեական պատասխանատվության և պատժի ենթակա է վերոնշյալ հոդվածի համապատասխան մասով։
(...)
Ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
(...)
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի անձը բնութագրող տվյալներ է գնահատում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2017 թվականի մարտի 29-ին կատարված հարցման արդյունքների), երիտասարդ և ամուսնացած լինելը (համաձայն թիվ 007653025 նույնականացման քարտի տվյալների և ԱԲ սերիայի 201423 համարի ամուսնության վկայականի պատճենի), կատարածի համար դատական քննության ավարտական փուլում զղջալը և տուժողի ներողամտությունը հայցելը, իսկ որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք` խնամքին անչափահաս դստեր` 2007 թվականի օգոստոսի 14-ին ծնված Աննա Արմանի Ալեքսանյանի առկայությունը (համաձայն ԱԲ սերիայի 593912 համարի ծննդյան վկայականի պատճենի)։
Ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի անձը բնութագրող վերոնշյալ տվյալները և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքը հաստատված են գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված, թույլատրելիության ու վերաբերելիության չափանիշներին համապատասխանող ապացույցներով, ողջամտորեն նվազեցնում են նրա անձի հանրային վտանգավորությունը։
Դատարանն ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով անդրադառնալով ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակի ընտրությանը` Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված հանցակազմը նախատեսում է այլընտրանքային պատժատեսակներ` տուգանք, կալանք կամ որոշակի ժամկետով ազատազրկում, հետևաբար գործով ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս քննարկման ենթակա են` պատժատեսակի ընտրության, պատժաչափի, տվյալ հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), կալանքի կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու դեպքում` այն կրելու կամ չկրելու հարցերը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում)։
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանին վերագրված հանցավոր գործողությունների բնույթը, մասնավորապես` խուլիգանությունը տուժողի ընտանիքի անդամների, այդ թվում` որդու, հարսի և կնոջ ներկայությամբ կատարելը, այդ գործողությունները տոնական օրը Երևան քաղաքի բանուկ հատվածում կատարելը, փաստում է, որ տվյալ դեպքում ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված` պատժի նվազ խիստ տեսակը նշանակելու կանոնը կիրառելի չէ, ըստ էության պատժի նպատակներին չի ծառայի։ Միաժամանակ հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` Դատարանը փաստում է, որ նրա նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակվի կալանքի և ոչ թե ազատազրկման ձևով` զուգակցված այն պայմանականորեն չկիրառելու և ողջամիտ ժամկետով փորձաշրջան նշանակելու հետ։
(...)
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի կատարած հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը (դիտավորությամբ կատարված ոչ մեծ ծանրության հանցանք է, որը պատասխանատվություն է նախատեսում նաև տուգանքի ձևով), անձը դրականորեն բնութագրող տվյալների, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի ամբողջությունը, մասնավորապես` նախկինում դատապարտված չլինելը, խնամքին 9-ամյա դստեր առկայությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` Դատարանը հանգում է այն համոզվածության, որ ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի ուղղվելը և նոր հանցագործությունների կանխումը հնարավոր է նրա նկատմամբ նշանակվող կալանքը պայմանականորեն չկիրառելու և միաժամանակ ողջամիտ, տվյալ դեպքում` մեկ տարի ժամկետով փորձաշրջան սահմանելու պայմաններում։ Դատարանը փաստում է, որ հատկապես այդ պատիժն է արդարացի ու միաժամանակ անհրաժեշտ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, ամբաստանյալին ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Մ.Նալբանդյանը խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանել և փոփոխել, այն է` ամբաստանյալ Արման Վաղինակի Ալեքսանյանի նկատմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնել և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել կալանք` 2 (երկու) ամիս ժամկետով:
Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում, մասնավորապես նշված է.
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը` ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատժի և այն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու մասով, անհիմն է, անօրինական, չի համապատասխանում կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանին, ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև անձը բնութագրող տվյալներին: Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս բավարար չափով հաշվի չի առել նրա կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով ու մեկ տարի ժամկետով փորձաշրջան սահմանելով, չի եկել ճիշտ եզրահանգման` արդյունքում նշանակվել է ոչ արդարացի և կատարած արարքին ոչ համաչափ պատիժ:
Ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանն առաջադրված մեղադրանքում թե նախաքննության և թե դատաքննության ընթացքում իրեն այդպես էլ մեղավոր չի ճանաչել և շուրջ վեց ամսից ավել տևած նախաքննության ընթացքում և դատաքննության նախնական փուլում չի զղջացել կատարածի համար, իսկ դատաքննության վերջնական փուլում` միայն ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների ճնշման ներքո հայտնել է, որ զղջացել է կատարածի համար: Նշվածից կարելի է փաստել, որ ամբաստանյալը կատարածի համար զղջալու և տուժողից ներողամտություն հայցելու եղանակով ընդամենը կատարել է տակտիկական քայլ` փորձելով հնարավորինս մեղմ պատիժ ստանալ, այլ ոչ թե բռնել է ուղղման ճանապարհն ու իրականում զղջացել կատարածի համար:
Բացի այդ, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաշվի չի առնվել այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալի նկատմամբ նախկինում ևս քրեական հետապնդում է իրականացվել դիտավորյալ հանցագործություն կատարելու համար (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով), իսկ քրեական հետապնդուը դադարեցվել է համաներման ակտի ընդունման հիմքով, ինչը թեև չի կարող դիտվել որպես անձի պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանք, սակայն օբյեկտիվորեն հանդիսանում է ամբաստանյալի անձը բացասաբար բնութագրող տվյալ:
Միաժամանակ հարկ է նշել, որ նախկինում դատապարտված չլինելը նույնպես ողջամտորեն չի նվազեցնում անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը, քանի որ քաղաքացիական հասարակության ու իրավական պետության մեջ բնակվող յուրաքանչյուր անձի պարտականությունն է հակաիրավական արարքներ կատարելուց զերծ մնալը:
Սույն գործով անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև այն, որ հանցանքը կատարվել է ուղղակի դիտավորությամբ, ինչն էլ մեծացնում է անձի և նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը:
Առաջին ատյանի դատարանը պարտավոր էր նաև պատշաճ գնահատման ենթարկել Արման Ալեքսանյանի կողմից հանցանքի կատարման եղանակը, իրադրությունը, օգտագործվող գործիքները, միջոցները, դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես` կատարված խուլիգանության ընթացքում նրա կողմից դրսևորած ակտիվ վարքագիծը, նաև այն, որ վերջինը տևական ժամանակ շարունակել է խուլիգանական գործողությունները` աղմկել է, տվել է սեռական բնույթի հայհոյանքներ, բռնություն է գործադրել ու մարմնական վնասվածք է պատճառել Էդգար Հովհաննիսյանին և հանդարտվել է միայն պատահական անցորդների հորդորների արդյունքում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցավոր ոտնձգության հետևանքով վնաս է պատճառվում քրեական օրենքի պաշտպանության տակ գտնվող երկու օբյեկտի` հասարակական կարգին, ինչպես նաև անձի անձեռնմխելիությանը, պատվին ու արժանապատվությանը, առողջությանը, քաղաքացիների ու կազմակերպությունների գույքային շահերին, ինչն էլ ավելի է բարձրացնում ամբաստանյալին մեղսագրվող հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը:
Վերաքննիչ դատարանում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
Դատական նիստի ժամանակ դատախազ Մ.Նալբանդյանը պնդեց ներկայացված վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց այն բավարարել:
Պաշտպաններ Ա.Ալիխանյանը և Ա.Մկրտչյանն առարկեցին ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ և խնդրեցին այն մերժել` Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ:
Ամբաստանյալ Ա.Ալեքսանյանը միացավ իր պաշտպանների դիրքորոշմանը:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով բողոքի վերաբերյալ ստացված քրեական գործը` Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը.
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում անդրադառնալ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը փոփոխելու (խստացնելու) հարցին:
Արման Ալեքսանյանին վերագրվող` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիան որպես պատիժ նախատեսում է տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից երեքհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանք` մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում կամ խստացնում է պատիժը՝ ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով:
Գոռ Ավետիսյանի և Արմեն Հովակիմյանի գործով 2010 թվականի նոյեմբերի 5-ի թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«[ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների] վերլուծությունից երևում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով` նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»:
Նարեկ Սարգսյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«[Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
(...)
ՀՀ քրեական օրենսգիրքը չի բովանդակում բոլոր այն հանգամանքների սպառիչ ցանկը, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից կոնկրետ հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս: Օրենսգիրքը, սակայն, դատարանին տալիս է պատժի անհատականացման ընդհանուր չափանիշներ, որոնց հիման վրա դատարանը կարող է նշանակել արդարության պահանջներին համապատասխանող պատիժ: Նշված չափանիշներն են`
ա) հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ընդհանրապես, կոնկրետ հանցագործության կատարման հանգամանքների տեսանկյունից մասնավորապես,
բ) հանցավորի անձը,
գ) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
(...)
[Վ]երաքննիչ դատարանն իրավասու է պատժի մասով փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը հետևյալ դեպքերում.
1) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս չեն պահպանվել պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները,
2) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի չեն առնվել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերոնշյալ հանգամանք(ներ)ը հաշվի չառնելը հանգեցրել է անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման»:
Գարուշ Մադաթյանի գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում [կարևորվում է] խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: (...) [Պ]ատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը»:
Վերոգրյալ իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հիմնավորումներին` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ նրա նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Առաջին ատյանի դատարանը ղեկավարվել է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը), ամբաստանյալ կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, որպիսի պայմաններում նրա նկատմամբ նշանակել է համաչափ պատիժ, որը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով սահմանված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից (համապատասխանում է կատարված հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար), ինչպես նաև կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակները, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
Վերաքննիչ բողոքում նշված` համաներման ակտի ընդունման հիմքով նախկինում Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով քրեական հետապնդումը դադարեցված լինելու կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ այն որևէ իրավական հետևանք չի կարող առաջացնել (այդ թվում՝ չի կարող հիմք հանդիսանալ առավել խիստ պատիժ նշանակելու կամ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելն անթույլատրելի ճանաչելու համար), քանի որ դատվածություն չունեցող անձը քրեական օրենքի տեսանկյունից համարվում է նախկինում հանցագործություն չկատարած (mutatatis mutandis տե´ս Արտաշ Շաքարյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵԿԴ/0163/01/13 որոշումը):
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի կողմից կատարածի համար ձևականորեն զղջալու վերաբերյալ վերաքննիչ բողոքում նշված փաստարկներին` Վերաքննիչ դատարանը դրանք ընդունելի չի համարում և գտնում է, որ դատական քննության վերջում Արման Ալեքսանյանի կողմից մեղքն ընդունելը և կատարածի համար զղջալը հանդիսանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի շրջանակներում բարենպաստ քրեաիրավական նշանակություն ունեցող հանգամանք` անկախ նրանից, որ նա նախաքննության ընթացքում և դատական քննության ընթացքում չի ընդունել իրեն առաջադրված մեղադրանքը: Վերաքննիչ դատարանի նման դիրքորոշումը բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 13-րդ կետից և 334-րդ հոդվածի 2-րդ մասից, համաձայն որի` ամբաստանյալը կաշկանդված չէ նախաքննության ընթացքում մեղքը չընդունելու վերաբերյալ արված հայտարարությամբ և ցանկացած պահի կարող է հայտարարել իր մեղավորության մասին:
Վերոգրյալ եզրահանգումների պայմաններում Վերաքննիչ դատարանն ընդունելի չի համարում ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը խստացնելու վերաբերյալ դատախազի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքի պահանջը, ինչպես նաև դրա հիմքում դրված փաստարկները:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Վերաքննիչ դատարանը պետք է անդրադառնա նաև ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտությանը (կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորությանը):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
(…)»:
Սուսաննա Ներսիսյանի գործով 2007 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«[ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ] հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում։ Դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու»։
Թամարա Տեր-Գրիգորյանի գործով 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի թիվ ՎԲ-192/07 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«[Հ]անցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը»։
Կարեն Հարությունյանի գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-201/07 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«[Պ]ատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ (իրական) պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։
(…) Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։ Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը»։
Սեյրան Աղախանյանի գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«[Յ]ուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցագործության կատարման եղանակ և այլն), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը: (...) [Պ]ատասխանատվության և պատժի անհատականացման և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները: Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները:
(...) [Ա]նձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի նաև այն հանգամանքը, թե նշանակված պատիժն ինչպիսի ազդեցություն կարող է ունենալ ամբաստանյալի ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա»:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի որոշման վերը նշված հիմնավորումները դիտարկելով վերոգրյալ իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այդ հիմնավորումներն ամբողջությամբ բխում են դրանցից, որպիսի պայմաններում այդ հիմնավորումներն ընդունելի են նաև Վերաքննիչ դատարանի համար:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ տվյալ դեպքում ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավաչափության մասին են վկայում ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի կատարած արարքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` հանցագործության կատարման հանգամանքներն ու նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում արձանագրված` նրա անձը դրականորեն բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ օբյեկտիվորեն գոյություն ունեցող վերը նշված տվյալների համակցությունը վկայում է, որ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Տվյալ դեպքում Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից:
Վերոգրյալ եզրահանգումների պայմաններում Վերաքննիչ դատարանն ընդունելի չի համարում ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու անթույլատրելիության վերաբերյալ դատախազի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքի փաստարկները:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու, ինչպես նաև կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի երաշխավորման տեսանկյունից բավարար չափով հիմնավորված են, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ չի տրվել այնպիսի դատական սխալ, որն ազդեցություն է ունեցել կամ կարող էր ազդեցություն ունենալ գործի ելքի վրա: Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանելու իրավաչափ հիմք չկա, ուստի այն պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ դատախազի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ, 361.1, 377-րդ, 385-րդ, 393-րդ և 394-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Մ.Նալբանդյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը մերժել` թիվ ԵԿԴ/0130/01/17 քրեական գործով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի հոկտեմբերի 9-ի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Կ.ՄԱՐԴԱՆՅԱՆ
Ն.ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ
Գործ ԵԿԴ/0130/01/17
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան)`
նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի
քարտուղարությամբ` Դարինա Բեգլարյանի և
Վլադիմիր Շահինյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող` Մարտին Նալբանդյանի,
տուժող` Էդգար Հովհաննիսյանի,
պաշտպան` Արթուր Ալիխանյանի,
նույն դատարանում` դռնբաց դատական նիստում քննեց և 2017թ. հոկտեմբերի 9-ին ավար¬տեց քրեա¬կան գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Արման Վաղինակի Ալեքսանյանի` (ծնված 1984թ. հունվարի 29-ին, Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին 9-ամյա դուստրը և 3-րդ խմբի հաշմանդամ հայրը, նախկի¬նում չդատապարտված, հաշվառված է Երևանի Ներքին Շենգավիթ 9-րդ փողոցի 3-րդ շենքի 215-րդ բնակարանում, փաս¬տացի բնակվում է Երևանի Կիլիկիա թաղամասի Բարձրաբերդի 7/1 տանը, սույն գոր¬ծով մեղ¬սագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մա¬սով նախա¬տես¬ված հան¬¬ցավոր արարքի կա¬տարում, որպես խա¬փանման միջոց է ընտրվել չհեռանա¬լու մասին ստո¬րագրութ¬յուն)։
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2016թ. հոկտեմբերի 4-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատ¬կանիշներով հարուցվել է թիվ 13815316 քրեական գործը` դեռևս 2016թ. սեպտեմբերի 21-ին ՀՀ ոստիկա¬նութ¬յան Կենտ¬րոնականի բաժին դիմած քաղ. Էդգար Հովհաննիսյանի հաղորդման հիման վրա նախապատ¬րաստված նյութերի քննարկման արդ¬յունք¬ներով։
2017թ. մարտի 29-ին Արման Ալեքսանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, նույն օրը նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառ¬վել չհեռա¬նա¬լու մասին ստորագրություն։
2017թ. մայիսի 4-ին որոշում է կայացվել Էդգար Վահանի Հովհաննիսյանի և Տիգրան Էդգարի Հով¬հան¬նիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չիրակա¬նաց¬¬¬նելու մասին` նրանց արարքներում այդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
2017թ. մայիսի 11-ին քրեական գործն Արման Վաղինակի Ալեքսանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հաստատված մեղադրական եզրա¬կացութ¬յամբ ու¬ղարկ¬¬վել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության դատա¬րան, որը ստացվել է 2017թ. մայիսի 12-ին (նախագահողին մակագրվել է 2017թ. մայիսի 15-ին), 2017թ. մայիսի 15-ին ընդունվել է վա¬րույթ, ապա նշա¬նակվել դատական քննության։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դատարանը հաս¬տատված համարեց հետևյալը.
Արման Ալեքսանյանը 2016թ. սեպտեմբերի 21-ին՝ ժամը 21։30-ի սահմաններում, վարած 87 DQ 008 հաշվառման համարանիշի տաքսի ավտոմեքենայով ուղևոր փոխադրելիս ավտո¬մեքենան կայանել է Երևանի Մոսկովյան-Սպենդիարյան փողոցների խաչմերուկ չհասած երթևեկելի հատվածում՝ խոչընդո¬տելով և խցանելով երթևեկութ¬յունը։ Ա.Ալեքսանյանի ավտոմեքենայի ետնա¬մասում կայանված «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի 90 LL 799 հաշվառման համարանիշի ավտոմե¬քենայի վարորդ Տիգրան Հովհաննիսյանը ճանապարհն ազատելու և երթևեկության խոչընդոտը վերաց¬նելու համար ձայնային ազդանշան է տվել, ինչին, սակայն, Ա.Ալեքսանյանը չի արձագանքել։ Տ.Հովհան¬նիսյանը, ավտոմեքենան վարելով, մուտք է գործել հանդիպակաց գոտի և շրջանցել է տաքսիին՝ անվտանգության նկատա¬ռումներով վերստին ձայնային ազդանշան տալով։ Ա.Ալեքսանյանը զայրացել է, ապա ավտոմեքենան արագ վարելով և ձայնային ազդանշան տալով՝ հետևել է Տ.Հովհաննիսյանին և հիշյալ խաչմերուկից մի քանի մետր հեռավորության վրա հավասարվելով նրան՝ հայհոյել է։ Վերջինս ավտոմեքենան կանգնեցրել է փողոցի եզրային մասում, ապա մոտեցել է իր հետևից նույն հատվածում մեքենան կայանած Մ.Ալեքսանյանին և կատարվածի համար պարզաբանում պահանջել։ Այդ կապակ¬ցությամբ Տ.Հովհաննիսյանի և Ա.Ալեքսանյանի միջև վիճաբանություն է առաջացել, որի ընթացքում վերջինս, կոպիտ կերպով խախտելով հասարակական կարգը, որը դրսևորվել է հասարակության նկատ¬մամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք ցուցաբերելով, աղմկել և հայհոյել է, օգտագործելով վիճաբանության համար ստեղծված չնչին շարժառիթը` տեղին արված դիտողություններն ընդունելու փոխարեն, իր անձի առավելությունը ընդգծելու մոլուցքից մղված, հասարակության բարոյական և իրավական նորմերի նկատմամբ դրսևորելով անթաքույց արհամարհանք և շրջապատին հակադրվելու ցանկություն` վիճաբանել է նաև վիճաբանությանը միջամտած Տ.Հովհաննիսյանի հոր` Էդգար Հովհաննիսյանի հետ, որի ընթացքում շարունակելով իր խուլիգանական գործողությունները՝ բռունցքով, ապա նաև ոտքով հարվածներ է հասցրել վերջինիս դեմքին` նրա առողջությանը պատճառելով թեթև վնասի հատկանիշներ պարունակող մարմնական վնասվածքներ` փակ գանգուղեղային վնասվածքի, աջից վերին կոպի և միջհոնքային շրջանների փափուկ հյուսվածքների սալջարդի, զույգ վերին և ստորին կոպերի շրջանների արյունազեղումների ձևով, իր այդ դիտավորյալ գործողություններով շուրջ 5 րոպե տևողությամբ կոպիտ կերպով խախտել է հասարակական կարգը և խանգարել քաղաքացիների ան¬դորրը, ինչի արդյունքում նաև տևական ժամանակ խաթարվել է փողոցի երթևեկությունը և անհանգստություն առաջացրել անցորդների շրջանում, որոնք փորձել են միջամտել և հորդորներով դադարեցնել միջադեպը։
Այսպիսով, Արման Ալեքսանյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
Ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանն առաջադրված մեղադրանքի շուրջ Դատարանում հար¬ցաքննվելիս իրեն մեղավոր չճանաչեց՝ նշելով, որ դեպքի օրն իր անձնական տաքսի մեքենայով «Գրողների միություն» տան մոտից հաճախորդ է վերցրել և ուղևորվել դեպի Բանգլադեշ թաղամասի «Կայզեր» սուպերմարկետ։ Բաղրամյան պողոտայի խաչմերուկից աջ թեքվելով` հասել են Սպանդյար¬յան - Մոսկովյան խաչմերուկ և տեսել «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի ավտոմեքենա, որն առանց լուսա¬թարթիչ¬ները միացնելու կայանել էր ճանապարհին։ Քանի որ իր մեքենայի ետևից երթևեկող մեքենաները ձայնային ազդանշաններ են տվել, ինքը ևս ձայնային ազդանշան է տվել, այնուհետև ցանկանալով ձախից վազանց կատարել՝ մեքենայով հավասարվել է նրանց, մեքենային հաճախորդի կողմի պատու¬հանից դիմել է «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի ավտոմեքենայի երիտասարդ վարորդին՝ ասելով, որ եթե կանգնել է, ապա պետք է միացնի լուսաթարթիչները։ Ի պատասխան դրա՝ վերջինս լկտի պատասխան է տվել՝ ասելով, որ լավ նայի, միացրած է։ Այդ պահին ինքը հայհոյանք է տվել սուտ ասողին։ Դրանից վրդովված՝ «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդի կողքի նստած տարիքով անձը, ինչպես հետագայում է պարզվել՝ վարորդի հայրը դուրս է եկել մեքենայից, նրանից հետո դուրս է եկել նաև վարորդը։ Ինքը ևս դուրս է եկել իր մեքենայից, և այդ տարիքով անձնավորությունը բարկացած հարցրել է, թե ում է հայհոյել, իսկ ինքը նորից կրկնելով հայհոյանքը՝ ասել է, որ ուղղել է այն անձին, ով սուտ է խոսում։ Այդ բառի վրա տարիքով անձը բռնել է իր շորերից, քաշել գլխին, և նրա հետ ընկել են գետնին, իսկ որդին սկսել է ոտքերով իրեն հարվածել։ Ինքը, գետնին ընկած, փորձել է ազատվել, և երբ մարմնի վերևի հագուստը պատռվել է, այդ ժամանակ իրեն հաջողվել է դուրս պրծնել տարիքով անձի ձեռքերից և մերկ վիճակում ոտքի է կանգնել և, նկատելով «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի ավտոմե¬քենայից դուրս եկած երկու կանանց, նստել է իր մեքենան և հեռացել։ Հայտնեց, որ այն ինչ ասել են տուժողը և նրա հարազատները, ովքեր նաև գործով վկաներ են, իրականությանը չի համապա¬տաս¬խանում։ Իր մեքենայի ուղևորը, փորձելով վեճը դադարեցնել, դուրս է եկել մեքենայից և քաշել է «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի մեքենայի երկու ուղևորներին, քանի որ նրանք իրեն հարվածելիս են եղել, երբ ինքը գետնին ընկած է եղել, դրանից հետո հագուստը վերցրել է գետնից, որը ամբողջովին պատռված էր։ Հայտնեց, որ այդ օրն ինքը տոնական հագուստով էր՝ վերնաշապիկով և բարակ բաճկոնով, որոնք դեպքից հետո ամբողջովին պատռվել են։ Այն անձը, ով նստել է իր մեքենան, իրեն անծանոթ էր, ուղղակի պատահական հաճախորդ էր։ Տուժողի աչքին հարվածելու-չհարվածելու հարցադրմանն ի պատասխան՝ հայտնեց, որ գետնին ընկած վիճակում, շորերը գլխին էր, իսկ տե¬սադաշտը` փակ, ձեռքերով ու ոտքերով շարժումներ է արել և չի տեսել, թե իր շարժումները մեկին կպել են, թե՝ ոչ, ընդամենը ցանկացել է ազատվել տուժողի ձեռքերից։ Այլ անձանց կողմից միջամտութ¬յուն չի եղել, լսել է, որ վարորդներից մեկը գոռացել է, որ վեճը դադարեցնեն։ Պնդեց, որ դեպքի օրն ինքը սթափ վիճակում էր, իսկ տուժողին մինչ այդ չէր ճանաչում։ Հայտնեց նաև, որ պատռված և նրանց ոտնահետքերով իր մայկան, վերնաշապիկը, բաճկոնը ներկայացրել է ոստիկանություն՝ որպես ապացույց, սակայն իրենից դրանք չեն վերցրել, ավելին, բանավոր ձևով պահանջել է դեպքի վայրի տեսախցիկների ձայնագրութ¬յունը, սակայն ոստիկանությունում իրեն ասել են, որ ձայնագրությունները չեն պահպանվել։ Դատական քննության ավարտական փուլում, այնուամենայնիվ, կատարածի համար զղջաց, հայցեց տուժողի ներո¬ղամտությունը, նշեց, որ դեպքը տեղի է ունեցել հանգամանքների բերումով։
Քննվող դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ ամբաստանյալի վարկածը մտացածին է, հե¬տապնդում է քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խու¬սա¬փելու նպատակ։ Դատարանը վե¬րոնշյալ վարկածը հերքված, իսկ վերագրված արարքում ամբաս¬տան¬յալի մեղավորությունը հաստատ¬ված է համարում դատաքննությամբ հետազոտ¬ված հետևյալ ապա¬ցույց¬¬ների համադրման և գնահատ¬ման արդյունքներով.
Տուժող Էդգար Հովհաննիսյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ դեպքը տեղի է ունեցել սեպտեմբերի 21-ին, երբ իրենք ամառանոցից վերադառնում էին տուն։ Հայտնեց, որ Բաղ¬րամյան փողոցից ավտոմեքենայով թեքվել են աջ և տեսել են, որ կապույտ տաքսի ավտոմեքենան կայա¬նած է ճանապարհի մեջտեղում, որի վարորդը խոսում է ինչ-որ մեկի հետ։ Իր որդին հետևից ձայնային ազդանշան է տվել, որ մեքենան վարի։ Որոշ ժամանակ սպասել են և տեսնելով, որ այդ մեքենան չի տեղաշարժվում՝ առաջ գնալու համար իրենց մեքենայով շրջանցել են այդ մեքենան։ Այնուհետև այդ ավտոմեքենան երկար ձայնային ազդանշան է տվել իրենց ավտոմեքենայի հետևից։ Այդ մեքենայի սրա¬հից գոռգոռոցներ են լսել, և իր որդին ավտոմեքենան կանգնեցրել և սրահից դուրս է եկել, ինքն էլ է դուրս եկել։ Հասնելով իր որդու մոտ` տեսել է, որ նա և այդ մեքենայի վարորդը, բարձրաձայն գոռգոռա¬լով, խոսում են, փորձել է նրանց միմյանցից հեռացնել։ Հետո այդ մեքե¬նայի վարորդի ուղևորն եկել և գետնին է գցել իր որդուն։ Մոտեցել է, որ տեսնի, թե ինչ է կատարվել, սակայն աչքին հարված է ստացել, ինչից հետո իր աչքերի ակնոցը ընկել է, որից հետո մյուս աչքին են հարվածել։ Ինքը, ի պատաս¬խան, մեկ ան¬գամ հարված է հասցրել նրանց։ Դրանից հետո սկսել են հար¬վածել իր որովայնի և ոտքի շրջաններում։ Հետո իր կինը և հարսը դուրս են եկել իրենց ավտո¬մեքենայից և փորձել են միջամտել։ Այդ ավտոմե¬քենայի վարորդը բազմաթիվ հայհոյանքներ է հնչեցրել։ Այդ վարորդի ուղևորի հորդորով այդ տղաները նստել են նրանց ավտո¬մեքենան և հեռացել են։ Այդ երկրորդ անձը վիճաբանությանը չի մասնակցել, այլ միայն իր որդուն է մի կողմ հրել։ Այդ ավտոմեքենայում գտնվող անձինք գտնվել են ոչ ադեկվատ վիճակում։
Վկա Տիգրան Հովհաննիսյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ դեպքի օրը՝ երեկոյան ժամին, ընտանիքի հետ իրենց մեքենայով Բաղրամյան պողոտայից թեքվելով աջ` Մոսկովյան փողոց, տեսել են, որ ճանապարհի երթևեկելի մասում կանգնած է տաքսի մեքենա, ով խոչընդոտել է երթևեկությանը և ստեղծել խցանում։ Ինքը ձայնային ազդանշան է տվել, որ տաքսին ճանապարհը բացի, սակայն վերջինիս կողմից ոչ մի շարժ չի եղել, և ստիպված դիմացի եկող մեքենաներին ազդանշան տալով՝ շրջանցել է այդ մեքենան և հայելուց նկատել է, որ այդ տաքսին իրենց հետևից շատ արագ գալիս է՝ լուսային և ձայնային ազդանշաններ տալով։ Մեքենան կանգնեցրել է, դուրս եկել, որ պարզի, թե ինչ է պատահել։ Տաքսու վարորդը ևս դուրս է եկել մեքենայից, երբ ինքը հարցրել է տաքսու վարորդին, թե ինչ է պատահել, վերջինս ագրեսիվ, ոչ ադեկվատ վիճակում սկսել է բղավել, ինքն էլ փորձել է նրան հանգստացնել։ Այդ պահին ավտոմեքենայից դուրս է եկել իր հայրիկը՝ տուժող Էդգար Հովհաննիսյանը՝ փորձելով հանգստացնել իրենց։ Ամբաստանյալին տարել է մեքենայի հետևի մաս, տաքսի մեքենայի միջից դուրս եկած անձնավորությունը մոտեցել է և իրեն գցել գետնին` չթողնելով մոտենալ իր հորը։ Ընկնելու ժամանակ նկատել է, որ գործով ամբաստանյալը բռունցքներով հարվածում է իր հորը՝ Էդգար Հով¬հաննիսյանին։ Հարվածները դիպել են նրա ուսին, աչքին։ Այդ ամենը տևել է մոտ 3-5 րոպե։ Կողքից անց¬նող անձինք հորդորել են դադարեցնել։ Երկրորդ մեքենայի անձնավորությունը ևս ամբաստանյալին ասել է, որ դադարեցնի և նրանք հեռացել են։ Հայտնեց, որ վիճաբանությունը տեղի է ունեցել երթևեկելի մասում, Մոսկովյան-Սպենդիարյանի խաչմերուկի մոտ։ Ո՛չ ինքը, ո՛չ էլ հայրը չեն հայհոյել, քանի որ մեքենայի մեջ եղել են իր կինը և մայրը։ Թե ինչն է եղել պատճառը, որ ամբաստանյալն իրեն այդպես ագրեսիվ է պահել, չի կարող ասել։ Ինքը մեքենայից դուրս է եկել, որ պարզի, թե ինչու է տաքսի մեքենայի վարորդը ձայնային և լուսային ազդանշաններ տալիս։ Հայտնեց, որ ամբաստանյալի վերնա¬շապիկին ձեռք չի տվել, չի պատռել և չի կարող ասել, թե իր կինը, գործով վկա Արմինե Թորգոմյանը ինչու է նման ցուցմունք տվել։ Հայհոյանքներն ամբաստանյալն ուղղել է իր և իր ընտանիքի ան¬դամների հասցեին։ Պատահական անցորդները, ինչպես նաև մեքենայից դուրս եկած կինն ու մայրը դիտո¬ղություն են արել իրենց, սակայն ֆիզիկապես չեն միջամտել։ Հայտնեց նաև, որ վիճաբանության վերջում ամբաս¬տանյալը ծեծված չէր։ Սկզբում հայտնեց, որ ամբաստանյալն իր հայրիկին հասցրել է երկու հարված և երկուսն էլ հարվածել է ձեռքով, հետո՝ նշեց, որ առաջին հարվածն եղել է ձեռքով, երկրորդ՝ ոտքով։ Վկան նախ՝ հայտնեց, որ հայրն ընդհանրապես գետնին չի ընկել, հետո նշեց, որ երբ ինքը ընկել է, տեսել է, որ հայրը ընկած է գետնին։ Հայտնեց, որ հարվածներն ուղղված էին իր հայրիկի ուսին, հնարավոր է, որ հարվածը հասել է նաև դեմքին։
Նախաքննական հակասական ցուցմունքները հրապարակելուց հետո` պնդեց, որ գործով ամ¬բաստանյալը բռունցքով մեկ անգամ հարվածել է հոր դեմքին, իսկ երբ հայրն ու նա վայր են ընկել գետ¬նին, ամբաստանյալին հաջողվել է արագ ոտքի կանգնել, և նա մեկ անգամ էլ ոտքով է հարվածել իր հոր դեմքին։ Նշեց, որ հակասությունը պայմանավորված է քննվող դեպքից տևական ժամանակ անցնե¬լու հետևանքով առաջացած մոռացությամբ։
Վկա Արմինե Թորգոմյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ տուժողը իր ամուսնու հայրն է։ Ամբաստանյալին ճանաչել է միայն դեպքի հետ կապված։ Հայտնեց, որ սեպտեմբեր ամսին` ժամը 21։00-ի սահմաններում ամառանոցից վերադառնալիս նրա ամուսինը Բաղրամ¬յանից Մոսկովյան փողոց թեքվելու ճանապարհին նկատել է, որ երկրորդ գծում ավտոմեքենա է կայանված, նրան փորձել էր ազդանշան տալ, որ շարժվի։ Այդ մեքենան սկսել է բուռն ազդանշան տալ և իրենց ավտոմեքենայի հետևից գալ։ Այդ պահին իր ամուսինը կանգնեցրել է ավտոմեքենան` հասկանալու, թե ինչ է կատարվում և դուրս է եկել ավտոմեքենայից։ Դիմացի մեքենայից դուրս է եկել վարորդը, ով եղել է ոչ ադեկվատ վիճակում, և սկսել է բղավել։ Տիգրանն էլ փորձել է նրան հանգստացնել։ Այդ պահին ավ¬տոմեքենայից դուրս է եկել իր սկեսրայրը, որ վիճաբանողներին հանդարտեցնի։ Վիճաբանող անձի հետ եղել է ևս մի երիտասարդ, ով Տիգրանին քաշել է, վերջինիս հայրն էլ շրջվել է՝ տեսնելու, թե ինչ է կատար¬վում և ընկել է գետնին։ Այնուհետև մեքենայից դուրս է եկել ինքը և նկատել է իր սկեսրոջն արդեն գետնին ընկած վիճակում, ում սկսել են ոտքով հարվածել։ Այդ հարվածող անձը եղել է մեքենայի վարորդը։ Վարորդի ընկերն էլ վարորդին սթափվելու կոչեր է արել, դրանից հետո վարորդը սթափվել է և նրանք նստել են նրանց մեքենան և հեռացել։ Այդ ընթացքում նրանց են մոտեցել քաղաքացիներ՝ փորձելով պարզել, թե ինչ է կատարվում։ Դատարանում հստակեցրեց, որ նշված վայ¬րում գտնվող անձինք վիճա¬բա¬նությանը ֆիզիկապես չեն միջամտել, սակայն հորդորել են դադա¬րեցնել այն։
Վկա Սուսաննա Քեհյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ դեպքը տեղի է ունեցել սեպտեմբերի 21-ի երեկոյան, երբ մեքենայով ընտանիքի հետ վերադառնում էին ամառանոցից։ Հայտնեց, որ Բաղրամյան փողոցից թեքվելով աջ՝ տեսել են փողոցի մեջտեղում կայանած մեքենա, որդին, ով նստած էր ղեկ մոտ, ձայնային ազդանշան է տվել։ Իրենց մեքենայի հետևից կանգնած են եղել շատ մեքենաներ և բազում ձայնային ազդանշաներ են տվել։ Մոտ 2-3 րոպե կանգնելուց հետո, նկատելով, որ դիմացի մեքենան չի շարժվում՝ որդին նորից ձայնային ազդանշան է տվել և տեսնելով, որ ոչ մի բան չի կատարվում՝ փորձել է շրջանցել և ստիպված մտել հանդիպակաց գոտի, քանի որ հնարավոր չէր այլ կերպ անցնել։ Երբ անցել են մոտ 20 մետր, նկատել է, որ այդ մեքենայի վարորդը, իրենց մեքենայի հետևից ձայնային ազդանշան տալով, արագ վարելով, մոտեցել է իրենց մեքենային։ Որդին, ունենալով մտավախություն, որ նա կարող է հարվածել իրենց մեքենային, կանգնել է։ Մեքենայի բոլոր պատուհանները իջեցված էին։ Ինքը նստած է եղել հետևի նստարանին, իր կողքին եղել է հարսը, իսկ ամուսինը նստած էր վարորդի կողքի նստատեղին։ Իրենց հետևող մեքենայի վարորդը բարձր ձայ¬նով սկսել է հայհոյանքներ հնչեցնել, և այդ պահին որդին դուրս է եկել, որ պարզաբանի եղածը։ Դիմացի մեքենայի վարորդը հայհոյանքներով մոտեցել է իր որդուն և ագրեսիվ պահվածք դրսևորել։ Տեսնելով այդ ամենը` իր ամուսինը դուրս է եկել, որ նրան հանգստացնի։ Այդ պահին դիմացի մեքենայից դուրս է եկել մեկ ուրիշ անձ և մոտենալով իր որդուն` հետևից գրկել նրան և գցել գետնին, իսկ ամբաստանյալը հարվածել է իր ամուսնուն դեմքին։ Հարվածից ամուսինը ընկել է գետնին, իսկ ամբաս¬տանյալը շարու¬նակել է ոտքով հարվածել նրան։ Այն մարդը, ով իր որդուն գցել էր գետնին, շարունակել է պինդ պա¬հել նրան, հետո ամբաստանյալին ասել է, որ հերիք է, որից հետո նրանք հեռացել են։ Մինչ այդ իրավիճակն այնքան էր թեժացել, որ հարսը ևս դուրս է եկել մեքենայից, որ միջամտի, հետո ինքն է դուրս եկել մեքենայից։ Երթևեկության ընթացքը փողոցի վրա խաթարվել է, իսկ կողմնակի քաղաքացիները հորդորել են, որ վիճաբանությունը դադարեցվի, սակայն անմիջականորեն ոչ ոք չի միջամտել։ Հայտնեց, որ ամբաստանյալը հայհոյել է ամուսնուն և որդուն, հարվածել է գետնին ընկած ամուսնուն, սակայն վեր¬ջինս նրան չի պատասխանել, քանի որ ակնոցները ընկել և կոտրվել էին։ Որդին ևս պատասխան հարվածներ չի հասցրել և չի հայհոյել։
Դատաբժշկական փորձաքննության 2016թ. հոկտեմբերի 4-ի թիվ 2986 եզրակացությամբ և ի լրումն դրա փորձագետի 2017թ. հունվարի 9-ի գրությամբ, համաձայն որոնց` գործով տուժող Էդգար Հովհաննիսյանի մարմնական վնասվածքները՝ փակ գանգուղեղային վնասվածքի, զույգ վերին և ստորին կոպերի, աջ վերին կոպի արյունազեղումների ձևով, պատճառվել են բութ առարկայով, հնարավոր է քննվող դեպքի ժամանակահատվածում և հանգամանքներում, որոնք տուժողի առողջությանը պատճա¬ռել են թեթև վնաս` առողջության կարճատև քայքայմամբ։
Պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ հրավիրվեց և Դատարանում հարցաքննվեց վկա Հայկ Բաղդա¬սար¬յանը. Վերջինս հայտնեց, որ չի հիշում, թե դեպքը որ օրն է եղել։ Այդ օրը, սովորականի նման, զբոսնելիս է եղել Բաղրամյան փողոցով և «Գրողների տան» մոտից նստել է մոտակայքում կայա¬նած տաքսի մեքենա՝ Բանգլադեշ ուղևորվելու համար։ Երբ թեքվել են Բաղ¬րամյան փո¬ղոցից Մոսկովյան փողոց, նկատել են, որ «ջիպի» նման մեքենա է կանգնած իրենց դիմաց՝ ճանա¬պարհի մեջտեղում, որի հետևանքով խցանում է առաջացել։ Տաքսու վարորդը ազդանշան է տվել և տես¬նելով, որ շարժ չկա՝ մի փոքր հետ է տվել մեքենան, որ շրջանցի և հավասարվելով նրանց՝ իջեցրել է իր կողմից պատուհանը և նկատողություն արել ջիպի վարորդին՝ ասելով, որ եթե կանգնել է, պետք է լուսա¬թարթիչները միացնի, որին ի պատասխան՝ ջիպի վարորդը գռեհիկ ձևով ասել է, որ միացրած է, թող տաք¬սու վարորդը լավ նայի։ Տաքսու վարորդը հնչեցրել է հայհոյանք` ուղղված նրան, ով ստում է։ Այդ պահին նշված մեքենայի վարորդը դուրս է եկել մեքենայից, նրան հետևել է նրա կողքին նստած մոտ 50-60 տարեկան տղամարդը, այնուհետև դուրս է եկել նաև տաքսու վարորդը։ Ինքը այդ պահին նստած էր մեքենայի սրահում և տեսել է, թե ինչպես են նրանք հարձակվել տաքսու վարորդի վրա։ Տարիքովը քաշել է տաքսիստին, ինչ-որ պատճառով երկուսն էլ ընկել են գետնին, իսկ երիտասարդը, ով ջիպի վարորդն էր, ոտքերով հարվածներ է հասցրել գետնին ընկած վարորդին։ Տեսնելով այդ ամենը` ինքը դուրս է եկել մեքենայից, մոտեցել երիտասարդին և քաշելով նրան տարել է մի կողմ, որ առանձնացնի և դադարեցնի վեճը։ Կռվի ժամանակ կանանց դուրսը չի տեսել, նրանց նկատել է հետո, երբ արդեն տղամարդիկ առանձ¬¬նացել էին։ Այլ քա¬ղաքացիներ չեն միջամտել, սակայն վիճաբանողներին դիտողություններ արել են՝ հորդորելով, որ նրանք վեճը դադարեցնեն։ Երբ տաքսիստը գետնից բարձրացել է, վերևի շորերը բա¬ցա¬կայել են։ Ինքը գետնից վերցրել է շորերը և տվել նրան, որ նա հագնի, բայց տեսել է, որ շորերը ամբողջությամբ պատռված են։ Տաքսու վարորդը, ով եղել է կիսամերկ վիճակում, ի վերջո իրեն հասցրել է նշված վայր։ Վերջերս նույն տաքսու վարորդին տեսել է նույն վայ¬րում, հիշել նրան մեքենայի մեջ տե¬ղադրված «չծխել» պաստառը, մեքենայի «պադյոմնիկը» և «շիտոկ-պրիբորը»։ Երբ ինքը վարորդին հի¬շեցրել է դեպքի օրը, վարորդը պատ¬մել է իրեն, որ նրա նկատմամբ քրեական գործ է հարուցվել, ինչից հետո խնդրել, որ գա և ցուցմունք տա և պատմի իրականությունը։ Ինքը տվել էր իր հեռախոսահամարը։ Հայտ¬նեց, որ տաքսու վարորդի հետ որևէ բարեկամություն կամ ընկերական հարաբերությունների մեջ չի գտնվում։ Նշեց, որ տուժողի վրա որևէ վնասվածք չի եղել, նրան որևէ մեկը հարված չի հասցրել և իրեն ուղղված հարցադրման բովանդակությունից ծանոթանալով տուժողի ցուցմունքներին՝ կարծիք հայտնեց, որ վերջինս ստում է, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ ճշմա¬րիտ են իր ցուցմունքները։ Հայտնեց նաև, որ պար¬բերաբար փոխում է բջջային հեռախոսա¬համարները, ուստի դժվարանում է վերհիշել, թե քննվող դեպքի ժամանակ ինչ բջջային հեռախոսահա¬մար/ներ/ է շահագոր¬ծել։
Վկա Հայկ Բաղդասարյանի վերոնշյալ ցուցմունքը /ըստ էության նույնաբովանդակ է գործով ամ¬բաստանյալի ցուցմունքներին/ համադրելով դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույց¬ների հետ, ստուգելով և գնահատելով այն, Դատարանը փաստում է, որ այն արժանահավատ չէ, /այդ թվում՝ հան¬ցա¬գոր¬ծության դեպքի կոնկրետ վայրը շփոթելու առումով/, հակասում է ոչ միայն տուժող Էդգար Հով¬հան¬նիս¬յանի, վկա¬ներ Տիգրան Հովհաննիսյանի, Արմինե Թորգոմյանի, Սուսաննա Քեհյանի ցուցմունք¬ներին/ դեպքի հան¬գամանքների, տաքսիստի ուղևորի և վկա Հ.Բաղդասարյանի տարիքային ան¬համա¬պա¬տաս¬խա¬նության առումով/, այլև տուժող Էդգ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ դատաբժշկա¬կան փոր¬ձաքննութ¬յան 2016թ. հոկտեմբերի 4-ի թիվ 2986 եզրակացությանը և ի լրումն դրա փորձագետի 2017թ. հունվարի 9-ի գրությանը։
Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը.
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատա¬¬րա¬նը հաս¬տատ¬ված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանը դիտավորությամբ խախտել է հասա¬րակական կարգը, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերա¬բերմունքով և զուգորդվել տուժող Էդգար Հովհաննիսյանի նկատմամբ բռնություն գործադրելով, այ¬սինքն` մեղավորությամբ կատարել է արարք, որը համա¬պա¬տաս¬¬խանում է ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախա¬տես¬ված հան¬ցա¬գործության հատ¬¬կանիշ¬ներին։
Ամ¬բաս¬տանյալը քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬¬¬վության և պատժի ենթա¬¬կա է վե¬րոնշյալ հոդ¬վածի համապա¬տասխան մասով։
Նշանակվող պատժի և դատավճռով լուծման ենթակա այլ հարցեր.
Ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որո¬շելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬նել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն ար¬դարացի« համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հանգամանք¬ներին« հանցավորի անձ¬նավորությանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործութունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է« որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մա¬սի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խանատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն` հան¬ցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապա¬հովել պատժի նպատակ¬ները։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունեցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմ¬¬նա¬վո¬րումները« այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յուն¬ները« պարտադիր են դատարանի հա¬մար նույ¬¬¬¬նանման փաստական հանգամանք¬ներով գործի քննության ժամա¬նակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկ¬տեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով նա¬խա¬տեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղ¬մաց¬նող հան¬¬գամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դա¬տա¬րանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ« որոնք նույն հոդվածի առա¬ջին մասում նշված չեն։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի անձը բնութագրող տվյալներ է գնա¬հատում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2017թ. մարտի 29-ին կատարված հարցման արդյունքների), երիտասարդ և ամուսնացած լինելը (համաձայն թիվ 007653025 նույնականացման քարտի տվյալների և ԱԲ սերիայի 201423 համարի ամուսնության վկայականի պատճեն¬ի), կատարածի համար դատա¬կան քննության ավարտական փուլում զղջալը և տուժողի ներո¬ղամտութ¬յունը հայցելը, իսկ որպես պա¬տաս¬¬խանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք՝ խնամ¬քին անչափահաս դստեր` 2007թ. օգոստոսի 14-ին ծնված Աննա Արմանի Ալեքսան¬յանի առկա¬յությունը ( համաձայն ԱԲ սերիայի 593912 համարի ծննդյան վկայականի պատճեն¬ի)։
Ամբաստանյալ Ա.Ալեքսանյանի անձը բնու¬թագրող վե¬րոնշյալ տվյալները և պատասխանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղմացնող հան¬գամանքը հաս¬տատված են գոր¬¬ծով ձեռք բերված և դա¬տաքննութ¬յամբ հետա¬զոտ¬ված, թույլատ¬րե¬¬լիութ¬յան ու վերաբերելիության չա¬փա¬¬¬նիշ¬ներին համա¬պա¬տաս¬խանող ապա¬ցույց¬¬ներով, ող¬ջամտո¬րեն նվազեցնում են նրա անձի հանրային վտան¬գավո¬րությունը։
Դատարանը ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծան¬րաց¬նող հանգամանքներ չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տան¬յալ¬ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տե¬սակի ընտրությանը` Դատա¬րանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահման¬ված հանցակազմը նախա¬տեսում է այլընտ¬րանքային պատժատե¬սակներ` տուգանք, կալանք կամ որոշակի ժամկետով ազատազրկում, հետևա¬բար` գործով ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ պա¬տիժ նշանակելիս քննարկ¬ման ենթա¬կա են` պատ¬ժատե¬սակի ընտրության, պատժաչափի, տվյալ հոդվածով նախա¬տես¬ված պատժի նվազա¬գույն չափից ավելի մեղմ պատիժ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի կիրառում), կալանքի կամ ազա¬տազրկման ձևով պատիժ նշա¬նակելու դեպքում՝ այն կրելու կամ չկրելու հարցերը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում)։
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանին վերագրված հան¬ցա¬վոր գործողություն¬ների բնույթը, մասնավորապես՝ խուլիգանությունը տուժողի ըն¬տա¬նիքի անդամների, այդ թվում՝ որդու, հարսի և կնոջ ներկայությամբ կատարելը, այդ գործողությունները տոնական օրը Երևան քաղաքի բանուկ հատ¬վածում կատարելը, փաստում է, որ տվյալ դեպքում ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված՝ պատժի նվազ խիստ տեսակը նշանակելու կանոնը կիրառելի չէ, ըստ էության պատժի նպատակներին չի ծառայի։ Միաժամանակ հաշվի առնելով ամբաստանյալ Ա.Ալեքսանյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը, պա¬տասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը՝ Դատարանը փաստում է, որ նրա նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակվի կալանքի և ոչ թե ազարազրկման ձևով՝ զու¬գակցված այն պայ¬մանականորեն չկիրառելու և ողջամիտ ժամկետով փորձաշրջան նշանակելու հետ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կա¬լանքի« ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշա¬նակելիս հանգում է հետևության« որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց պա¬տիժը կրելու« ապա կարող է որո¬շում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համա¬ձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատա¬րանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները« պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է« որ պա¬տիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակ¬նե¬րի« հան¬ցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի« այնպես էլ անձանց շրջա¬նակի հետ կապ¬ված որևէ հա¬տուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի նախատեսել« այսինքն` պատի¬ժը պայմանա¬կանորեն չկի¬րա¬ռելու հիմք է համարվում դատարանի համոզ¬վածությունն առ այն« որ դատա¬պարտյալի ուղղվելն հնա¬րա¬վոր է առանց որոշակի պատժա¬տեսակները ռեալ կրե¬լու (նման մեկնաբանություն է արել նաև ՀՀ Վճռա¬բեկ դատա¬րանը Հասմիկ Պետրոսյանի վերա¬բերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով 2009թ. հունիսի 29-ին կայացրած որոշմամբ)։
Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնախատեսված, բայց Դատարանի համոզմամբ այդ¬պիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկված, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնահատման արդյունքներով։ Սակայն, դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, տվյալ հարցը քննարկելիս և լու¬ծե¬լիս պարտավոր է հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ինչը նշա¬նակվող պատժի արդարացիության գրավականն է։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հան¬ցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը» (տե՛ս, Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմ¬բերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը)։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի մասին դիրքորոշում Վճռաբեկ դա¬տարանն ար¬տա¬հայտել է Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվա¬կանի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 գործով որոշման մեջ, որի համաձայն` «Արարքի հան¬րային վտան¬գավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղ¬քի ձևի և տեսակի, հանցա¬գործության նպա¬տակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեա¬կան օրենսդրութ¬յամբ պահպանվող հասարա¬կական հարաբե¬րության` հանցանքի կատարման պա¬հին ունեցած սո¬ցիա¬լական նշանակության վերա¬բերյալ փաստա¬կան տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հան¬ցա¬գործության կա¬տար¬ման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հան¬ցակցության դեպ¬քում` հան¬ցա¬վորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակ¬ցության աստիճանը»։
Զարգացնելով վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը Վ.Բեգյա¬նի գոր¬ծով որոշման մեջ արձանագրել է, որ «(…) պատիժը պայմանականորեն չկիրա¬ռելու հարցի լուծ¬ման ժա¬մանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի՝
ա) կատարված հանցագործության նպատակն ու շարժառիթը,
բ) քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կա¬տարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
գ) կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը,
դ) հանցագործության կատարման եղանակը,
ե) հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը,
զ) հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մաս¬¬նակցության աստիճանը (…)» (Վանյա Ռաֆիկի Բեգյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվա¬կանի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13 որոշման 14-րդ կետը)։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի կատարած հանցագործության բնույթն ու վտան¬գավորության աստիճանը /դիտավորությամբ կատարված ոչ մեծ ծանրութ¬յան հանցանք է, որը պատասխանատվություն է նախատեսում նաև տուգանքի ձևով/, անձը դրա¬կանորեն բնու¬թագրող տվյալ¬ների, նրա պատաս¬խա¬նատ¬վութ¬յունը և պա¬տիժը մեղմաց¬նող հան¬գամանք¬ի ամբող¬ջութ¬յունը, մաս¬նավո¬րապես` նախկի¬նում դա¬տա¬պարտ¬ված չլինե¬լը, խնամքին 9-ամյա դստեր առկայությունը, ինչպես նաև պատասխա¬նատ¬վությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` Դատա¬րա¬նը հանգում է այն համոզվածության« որ ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի ուղղվելը և նոր հանցա¬գործությունների կանխումն հնա¬րավոր է նրա նկատմամբ նշանակվող կալանքը պայմանականորեն չկիրա¬ռելու և միաժամանակ ողջամիտ« տվյալ դեպքում՝ մեկ տարի ժամկետով փորձաշրջան սահմանելու պայ¬ման¬ներում։ Դատարանը փաստում է, որ հատկապես այդ պատիժն է արդարացի ու միաժամանակ անհրաժեշտ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, ամբաստանյալին ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
Դատարանը փաստում է նաև, որ սույն դատավճիռը կայացնելու պահին ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստո¬րագրությունը փո¬փո¬խելու կամ վերացնելու հիմքերը բացակայում են, այն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույցների, դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի քաղաքացիական հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, փաստելով, որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, նրա դեմ քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, քրեական գործով իրեղեն ապացույցներ չկան, բավա¬րար¬վում է դրանց արձանագրմամբ։
Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, ղեկավար¬վելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով, Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝
Արման Վաղինակի Ալեքսանյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցա¬գործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշա¬նակել պատիժ` կալանք 1 (մեկ) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` Արման Ալեքսանյանի նկատ¬մամբ կալանքի ձևով նշա¬նակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով` նրա վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարելով ՀՀ ԱՆ պրո¬բացիայի պետա¬կան ծառայության համապատասխան ստորաբաժանմանը։
Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Տուժողին պարզաբանել հանցագործությամբ նրան անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխ¬հատուցման պահանջով քաղաքացիադատավարական կարգով դատարան դիմելու և փոխհատուցում ստանալու իրավունքը։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված։
Դատավճիռը ստացման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում կարող է բողո¬քարկվել ՀՀ վե¬րաքննիչ քրեական դատարան։
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.Ժ.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան)`
նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի
քարտուղարությամբ` Դարինա Բեգլարյանի և
Վլադիմիր Շահինյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող` Մարտին Նալբանդյանի,
տուժող` Էդգար Հովհաննիսյանի,
պաշտպան` Արթուր Ալիխանյանի,
նույն դատարանում` դռնբաց դատական նիստում քննեց և 2017թ. հոկտեմբերի 9-ին ավար¬տեց քրեա¬կան գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Արման Վաղինակի Ալեքսանյանի` (ծնված 1984թ. հունվարի 29-ին, Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին 9-ամյա դուստրը և 3-րդ խմբի հաշմանդամ հայրը, նախկի¬նում չդատապարտված, հաշվառված է Երևանի Ներքին Շենգավիթ 9-րդ փողոցի 3-րդ շենքի 215-րդ բնակարանում, փաս¬տացի բնակվում է Երևանի Կիլիկիա թաղամասի Բարձրաբերդի 7/1 տանը, սույն գոր¬ծով մեղ¬սագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մա¬սով նախա¬տես¬ված հան¬¬ցավոր արարքի կա¬տարում, որպես խա¬փանման միջոց է ընտրվել չհեռանա¬լու մասին ստո¬րագրութ¬յուն)։
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2016թ. հոկտեմբերի 4-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատ¬կանիշներով հարուցվել է թիվ 13815316 քրեական գործը` դեռևս 2016թ. սեպտեմբերի 21-ին ՀՀ ոստիկա¬նութ¬յան Կենտ¬րոնականի բաժին դիմած քաղ. Էդգար Հովհաննիսյանի հաղորդման հիման վրա նախապատ¬րաստված նյութերի քննարկման արդ¬յունք¬ներով։
2017թ. մարտի 29-ին Արման Ալեքսանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, նույն օրը նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառ¬վել չհեռա¬նա¬լու մասին ստորագրություն։
2017թ. մայիսի 4-ին որոշում է կայացվել Էդգար Վահանի Հովհաննիսյանի և Տիգրան Էդգարի Հով¬հան¬նիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չիրակա¬նաց¬¬¬նելու մասին` նրանց արարքներում այդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
2017թ. մայիսի 11-ին քրեական գործն Արման Վաղինակի Ալեքսանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հաստատված մեղադրական եզրա¬կացութ¬յամբ ու¬ղարկ¬¬վել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության դատա¬րան, որը ստացվել է 2017թ. մայիսի 12-ին (նախագահողին մակագրվել է 2017թ. մայիսի 15-ին), 2017թ. մայիսի 15-ին ընդունվել է վա¬րույթ, ապա նշա¬նակվել դատական քննության։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դատարանը հաս¬տատված համարեց հետևյալը.
Արման Ալեքսանյանը 2016թ. սեպտեմբերի 21-ին՝ ժամը 21։30-ի սահմաններում, վարած 87 DQ 008 հաշվառման համարանիշի տաքսի ավտոմեքենայով ուղևոր փոխադրելիս ավտո¬մեքենան կայանել է Երևանի Մոսկովյան-Սպենդիարյան փողոցների խաչմերուկ չհասած երթևեկելի հատվածում՝ խոչընդո¬տելով և խցանելով երթևեկութ¬յունը։ Ա.Ալեքսանյանի ավտոմեքենայի ետնա¬մասում կայանված «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի 90 LL 799 հաշվառման համարանիշի ավտոմե¬քենայի վարորդ Տիգրան Հովհաննիսյանը ճանապարհն ազատելու և երթևեկության խոչընդոտը վերաց¬նելու համար ձայնային ազդանշան է տվել, ինչին, սակայն, Ա.Ալեքսանյանը չի արձագանքել։ Տ.Հովհան¬նիսյանը, ավտոմեքենան վարելով, մուտք է գործել հանդիպակաց գոտի և շրջանցել է տաքսիին՝ անվտանգության նկատա¬ռումներով վերստին ձայնային ազդանշան տալով։ Ա.Ալեքսանյանը զայրացել է, ապա ավտոմեքենան արագ վարելով և ձայնային ազդանշան տալով՝ հետևել է Տ.Հովհաննիսյանին և հիշյալ խաչմերուկից մի քանի մետր հեռավորության վրա հավասարվելով նրան՝ հայհոյել է։ Վերջինս ավտոմեքենան կանգնեցրել է փողոցի եզրային մասում, ապա մոտեցել է իր հետևից նույն հատվածում մեքենան կայանած Մ.Ալեքսանյանին և կատարվածի համար պարզաբանում պահանջել։ Այդ կապակ¬ցությամբ Տ.Հովհաննիսյանի և Ա.Ալեքսանյանի միջև վիճաբանություն է առաջացել, որի ընթացքում վերջինս, կոպիտ կերպով խախտելով հասարակական կարգը, որը դրսևորվել է հասարակության նկատ¬մամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք ցուցաբերելով, աղմկել և հայհոյել է, օգտագործելով վիճաբանության համար ստեղծված չնչին շարժառիթը` տեղին արված դիտողություններն ընդունելու փոխարեն, իր անձի առավելությունը ընդգծելու մոլուցքից մղված, հասարակության բարոյական և իրավական նորմերի նկատմամբ դրսևորելով անթաքույց արհամարհանք և շրջապատին հակադրվելու ցանկություն` վիճաբանել է նաև վիճաբանությանը միջամտած Տ.Հովհաննիսյանի հոր` Էդգար Հովհաննիսյանի հետ, որի ընթացքում շարունակելով իր խուլիգանական գործողությունները՝ բռունցքով, ապա նաև ոտքով հարվածներ է հասցրել վերջինիս դեմքին` նրա առողջությանը պատճառելով թեթև վնասի հատկանիշներ պարունակող մարմնական վնասվածքներ` փակ գանգուղեղային վնասվածքի, աջից վերին կոպի և միջհոնքային շրջանների փափուկ հյուսվածքների սալջարդի, զույգ վերին և ստորին կոպերի շրջանների արյունազեղումների ձևով, իր այդ դիտավորյալ գործողություններով շուրջ 5 րոպե տևողությամբ կոպիտ կերպով խախտել է հասարակական կարգը և խանգարել քաղաքացիների ան¬դորրը, ինչի արդյունքում նաև տևական ժամանակ խաթարվել է փողոցի երթևեկությունը և անհանգստություն առաջացրել անցորդների շրջանում, որոնք փորձել են միջամտել և հորդորներով դադարեցնել միջադեպը։
Այսպիսով, Արման Ալեքսանյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
Ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանն առաջադրված մեղադրանքի շուրջ Դատարանում հար¬ցաքննվելիս իրեն մեղավոր չճանաչեց՝ նշելով, որ դեպքի օրն իր անձնական տաքսի մեքենայով «Գրողների միություն» տան մոտից հաճախորդ է վերցրել և ուղևորվել դեպի Բանգլադեշ թաղամասի «Կայզեր» սուպերմարկետ։ Բաղրամյան պողոտայի խաչմերուկից աջ թեքվելով` հասել են Սպանդյար¬յան - Մոսկովյան խաչմերուկ և տեսել «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի ավտոմեքենա, որն առանց լուսա¬թարթիչ¬ները միացնելու կայանել էր ճանապարհին։ Քանի որ իր մեքենայի ետևից երթևեկող մեքենաները ձայնային ազդանշաններ են տվել, ինքը ևս ձայնային ազդանշան է տվել, այնուհետև ցանկանալով ձախից վազանց կատարել՝ մեքենայով հավասարվել է նրանց, մեքենային հաճախորդի կողմի պատու¬հանից դիմել է «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի ավտոմեքենայի երիտասարդ վարորդին՝ ասելով, որ եթե կանգնել է, ապա պետք է միացնի լուսաթարթիչները։ Ի պատասխան դրա՝ վերջինս լկտի պատասխան է տվել՝ ասելով, որ լավ նայի, միացրած է։ Այդ պահին ինքը հայհոյանք է տվել սուտ ասողին։ Դրանից վրդովված՝ «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդի կողքի նստած տարիքով անձը, ինչպես հետագայում է պարզվել՝ վարորդի հայրը դուրս է եկել մեքենայից, նրանից հետո դուրս է եկել նաև վարորդը։ Ինքը ևս դուրս է եկել իր մեքենայից, և այդ տարիքով անձնավորությունը բարկացած հարցրել է, թե ում է հայհոյել, իսկ ինքը նորից կրկնելով հայհոյանքը՝ ասել է, որ ուղղել է այն անձին, ով սուտ է խոսում։ Այդ բառի վրա տարիքով անձը բռնել է իր շորերից, քաշել գլխին, և նրա հետ ընկել են գետնին, իսկ որդին սկսել է ոտքերով իրեն հարվածել։ Ինքը, գետնին ընկած, փորձել է ազատվել, և երբ մարմնի վերևի հագուստը պատռվել է, այդ ժամանակ իրեն հաջողվել է դուրս պրծնել տարիքով անձի ձեռքերից և մերկ վիճակում ոտքի է կանգնել և, նկատելով «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի ավտոմե¬քենայից դուրս եկած երկու կանանց, նստել է իր մեքենան և հեռացել։ Հայտնեց, որ այն ինչ ասել են տուժողը և նրա հարազատները, ովքեր նաև գործով վկաներ են, իրականությանը չի համապա¬տաս¬խանում։ Իր մեքենայի ուղևորը, փորձելով վեճը դադարեցնել, դուրս է եկել մեքենայից և քաշել է «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի մեքենայի երկու ուղևորներին, քանի որ նրանք իրեն հարվածելիս են եղել, երբ ինքը գետնին ընկած է եղել, դրանից հետո հագուստը վերցրել է գետնից, որը ամբողջովին պատռված էր։ Հայտնեց, որ այդ օրն ինքը տոնական հագուստով էր՝ վերնաշապիկով և բարակ բաճկոնով, որոնք դեպքից հետո ամբողջովին պատռվել են։ Այն անձը, ով նստել է իր մեքենան, իրեն անծանոթ էր, ուղղակի պատահական հաճախորդ էր։ Տուժողի աչքին հարվածելու-չհարվածելու հարցադրմանն ի պատասխան՝ հայտնեց, որ գետնին ընկած վիճակում, շորերը գլխին էր, իսկ տե¬սադաշտը` փակ, ձեռքերով ու ոտքերով շարժումներ է արել և չի տեսել, թե իր շարժումները մեկին կպել են, թե՝ ոչ, ընդամենը ցանկացել է ազատվել տուժողի ձեռքերից։ Այլ անձանց կողմից միջամտութ¬յուն չի եղել, լսել է, որ վարորդներից մեկը գոռացել է, որ վեճը դադարեցնեն։ Պնդեց, որ դեպքի օրն ինքը սթափ վիճակում էր, իսկ տուժողին մինչ այդ չէր ճանաչում։ Հայտնեց նաև, որ պատռված և նրանց ոտնահետքերով իր մայկան, վերնաշապիկը, բաճկոնը ներկայացրել է ոստիկանություն՝ որպես ապացույց, սակայն իրենից դրանք չեն վերցրել, ավելին, բանավոր ձևով պահանջել է դեպքի վայրի տեսախցիկների ձայնագրութ¬յունը, սակայն ոստիկանությունում իրեն ասել են, որ ձայնագրությունները չեն պահպանվել։ Դատական քննության ավարտական փուլում, այնուամենայնիվ, կատարածի համար զղջաց, հայցեց տուժողի ներո¬ղամտությունը, նշեց, որ դեպքը տեղի է ունեցել հանգամանքների բերումով։
Քննվող դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ ամբաստանյալի վարկածը մտացածին է, հե¬տապնդում է քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խու¬սա¬փելու նպատակ։ Դատարանը վե¬րոնշյալ վարկածը հերքված, իսկ վերագրված արարքում ամբաս¬տան¬յալի մեղավորությունը հաստատ¬ված է համարում դատաքննությամբ հետազոտ¬ված հետևյալ ապա¬ցույց¬¬ների համադրման և գնահատ¬ման արդյունքներով.
Տուժող Էդգար Հովհաննիսյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ դեպքը տեղի է ունեցել սեպտեմբերի 21-ին, երբ իրենք ամառանոցից վերադառնում էին տուն։ Հայտնեց, որ Բաղ¬րամյան փողոցից ավտոմեքենայով թեքվել են աջ և տեսել են, որ կապույտ տաքսի ավտոմեքենան կայա¬նած է ճանապարհի մեջտեղում, որի վարորդը խոսում է ինչ-որ մեկի հետ։ Իր որդին հետևից ձայնային ազդանշան է տվել, որ մեքենան վարի։ Որոշ ժամանակ սպասել են և տեսնելով, որ այդ մեքենան չի տեղաշարժվում՝ առաջ գնալու համար իրենց մեքենայով շրջանցել են այդ մեքենան։ Այնուհետև այդ ավտոմեքենան երկար ձայնային ազդանշան է տվել իրենց ավտոմեքենայի հետևից։ Այդ մեքենայի սրա¬հից գոռգոռոցներ են լսել, և իր որդին ավտոմեքենան կանգնեցրել և սրահից դուրս է եկել, ինքն էլ է դուրս եկել։ Հասնելով իր որդու մոտ` տեսել է, որ նա և այդ մեքենայի վարորդը, բարձրաձայն գոռգոռա¬լով, խոսում են, փորձել է նրանց միմյանցից հեռացնել։ Հետո այդ մեքե¬նայի վարորդի ուղևորն եկել և գետնին է գցել իր որդուն։ Մոտեցել է, որ տեսնի, թե ինչ է կատարվել, սակայն աչքին հարված է ստացել, ինչից հետո իր աչքերի ակնոցը ընկել է, որից հետո մյուս աչքին են հարվածել։ Ինքը, ի պատաս¬խան, մեկ ան¬գամ հարված է հասցրել նրանց։ Դրանից հետո սկսել են հար¬վածել իր որովայնի և ոտքի շրջաններում։ Հետո իր կինը և հարսը դուրս են եկել իրենց ավտո¬մեքենայից և փորձել են միջամտել։ Այդ ավտոմե¬քենայի վարորդը բազմաթիվ հայհոյանքներ է հնչեցրել։ Այդ վարորդի ուղևորի հորդորով այդ տղաները նստել են նրանց ավտո¬մեքենան և հեռացել են։ Այդ երկրորդ անձը վիճաբանությանը չի մասնակցել, այլ միայն իր որդուն է մի կողմ հրել։ Այդ ավտոմեքենայում գտնվող անձինք գտնվել են ոչ ադեկվատ վիճակում։
Վկա Տիգրան Հովհաննիսյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ դեպքի օրը՝ երեկոյան ժամին, ընտանիքի հետ իրենց մեքենայով Բաղրամյան պողոտայից թեքվելով աջ` Մոսկովյան փողոց, տեսել են, որ ճանապարհի երթևեկելի մասում կանգնած է տաքսի մեքենա, ով խոչընդոտել է երթևեկությանը և ստեղծել խցանում։ Ինքը ձայնային ազդանշան է տվել, որ տաքսին ճանապարհը բացի, սակայն վերջինիս կողմից ոչ մի շարժ չի եղել, և ստիպված դիմացի եկող մեքենաներին ազդանշան տալով՝ շրջանցել է այդ մեքենան և հայելուց նկատել է, որ այդ տաքսին իրենց հետևից շատ արագ գալիս է՝ լուսային և ձայնային ազդանշաններ տալով։ Մեքենան կանգնեցրել է, դուրս եկել, որ պարզի, թե ինչ է պատահել։ Տաքսու վարորդը ևս դուրս է եկել մեքենայից, երբ ինքը հարցրել է տաքսու վարորդին, թե ինչ է պատահել, վերջինս ագրեսիվ, ոչ ադեկվատ վիճակում սկսել է բղավել, ինքն էլ փորձել է նրան հանգստացնել։ Այդ պահին ավտոմեքենայից դուրս է եկել իր հայրիկը՝ տուժող Էդգար Հովհաննիսյանը՝ փորձելով հանգստացնել իրենց։ Ամբաստանյալին տարել է մեքենայի հետևի մաս, տաքսի մեքենայի միջից դուրս եկած անձնավորությունը մոտեցել է և իրեն գցել գետնին` չթողնելով մոտենալ իր հորը։ Ընկնելու ժամանակ նկատել է, որ գործով ամբաստանյալը բռունցքներով հարվածում է իր հորը՝ Էդգար Հով¬հաննիսյանին։ Հարվածները դիպել են նրա ուսին, աչքին։ Այդ ամենը տևել է մոտ 3-5 րոպե։ Կողքից անց¬նող անձինք հորդորել են դադարեցնել։ Երկրորդ մեքենայի անձնավորությունը ևս ամբաստանյալին ասել է, որ դադարեցնի և նրանք հեռացել են։ Հայտնեց, որ վիճաբանությունը տեղի է ունեցել երթևեկելի մասում, Մոսկովյան-Սպենդիարյանի խաչմերուկի մոտ։ Ո՛չ ինքը, ո՛չ էլ հայրը չեն հայհոյել, քանի որ մեքենայի մեջ եղել են իր կինը և մայրը։ Թե ինչն է եղել պատճառը, որ ամբաստանյալն իրեն այդպես ագրեսիվ է պահել, չի կարող ասել։ Ինքը մեքենայից դուրս է եկել, որ պարզի, թե ինչու է տաքսի մեքենայի վարորդը ձայնային և լուսային ազդանշաններ տալիս։ Հայտնեց, որ ամբաստանյալի վերնա¬շապիկին ձեռք չի տվել, չի պատռել և չի կարող ասել, թե իր կինը, գործով վկա Արմինե Թորգոմյանը ինչու է նման ցուցմունք տվել։ Հայհոյանքներն ամբաստանյալն ուղղել է իր և իր ընտանիքի ան¬դամների հասցեին։ Պատահական անցորդները, ինչպես նաև մեքենայից դուրս եկած կինն ու մայրը դիտո¬ղություն են արել իրենց, սակայն ֆիզիկապես չեն միջամտել։ Հայտնեց նաև, որ վիճաբանության վերջում ամբաս¬տանյալը ծեծված չէր։ Սկզբում հայտնեց, որ ամբաստանյալն իր հայրիկին հասցրել է երկու հարված և երկուսն էլ հարվածել է ձեռքով, հետո՝ նշեց, որ առաջին հարվածն եղել է ձեռքով, երկրորդ՝ ոտքով։ Վկան նախ՝ հայտնեց, որ հայրն ընդհանրապես գետնին չի ընկել, հետո նշեց, որ երբ ինքը ընկել է, տեսել է, որ հայրը ընկած է գետնին։ Հայտնեց, որ հարվածներն ուղղված էին իր հայրիկի ուսին, հնարավոր է, որ հարվածը հասել է նաև դեմքին։
Նախաքննական հակասական ցուցմունքները հրապարակելուց հետո` պնդեց, որ գործով ամ¬բաստանյալը բռունցքով մեկ անգամ հարվածել է հոր դեմքին, իսկ երբ հայրն ու նա վայր են ընկել գետ¬նին, ամբաստանյալին հաջողվել է արագ ոտքի կանգնել, և նա մեկ անգամ էլ ոտքով է հարվածել իր հոր դեմքին։ Նշեց, որ հակասությունը պայմանավորված է քննվող դեպքից տևական ժամանակ անցնե¬լու հետևանքով առաջացած մոռացությամբ։
Վկա Արմինե Թորգոմյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ տուժողը իր ամուսնու հայրն է։ Ամբաստանյալին ճանաչել է միայն դեպքի հետ կապված։ Հայտնեց, որ սեպտեմբեր ամսին` ժամը 21։00-ի սահմաններում ամառանոցից վերադառնալիս նրա ամուսինը Բաղրամ¬յանից Մոսկովյան փողոց թեքվելու ճանապարհին նկատել է, որ երկրորդ գծում ավտոմեքենա է կայանված, նրան փորձել էր ազդանշան տալ, որ շարժվի։ Այդ մեքենան սկսել է բուռն ազդանշան տալ և իրենց ավտոմեքենայի հետևից գալ։ Այդ պահին իր ամուսինը կանգնեցրել է ավտոմեքենան` հասկանալու, թե ինչ է կատարվում և դուրս է եկել ավտոմեքենայից։ Դիմացի մեքենայից դուրս է եկել վարորդը, ով եղել է ոչ ադեկվատ վիճակում, և սկսել է բղավել։ Տիգրանն էլ փորձել է նրան հանգստացնել։ Այդ պահին ավ¬տոմեքենայից դուրս է եկել իր սկեսրայրը, որ վիճաբանողներին հանդարտեցնի։ Վիճաբանող անձի հետ եղել է ևս մի երիտասարդ, ով Տիգրանին քաշել է, վերջինիս հայրն էլ շրջվել է՝ տեսնելու, թե ինչ է կատար¬վում և ընկել է գետնին։ Այնուհետև մեքենայից դուրս է եկել ինքը և նկատել է իր սկեսրոջն արդեն գետնին ընկած վիճակում, ում սկսել են ոտքով հարվածել։ Այդ հարվածող անձը եղել է մեքենայի վարորդը։ Վարորդի ընկերն էլ վարորդին սթափվելու կոչեր է արել, դրանից հետո վարորդը սթափվել է և նրանք նստել են նրանց մեքենան և հեռացել։ Այդ ընթացքում նրանց են մոտեցել քաղաքացիներ՝ փորձելով պարզել, թե ինչ է կատարվում։ Դատարանում հստակեցրեց, որ նշված վայ¬րում գտնվող անձինք վիճա¬բա¬նությանը ֆիզիկապես չեն միջամտել, սակայն հորդորել են դադա¬րեցնել այն։
Վկա Սուսաննա Քեհյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ դեպքը տեղի է ունեցել սեպտեմբերի 21-ի երեկոյան, երբ մեքենայով ընտանիքի հետ վերադառնում էին ամառանոցից։ Հայտնեց, որ Բաղրամյան փողոցից թեքվելով աջ՝ տեսել են փողոցի մեջտեղում կայանած մեքենա, որդին, ով նստած էր ղեկ մոտ, ձայնային ազդանշան է տվել։ Իրենց մեքենայի հետևից կանգնած են եղել շատ մեքենաներ և բազում ձայնային ազդանշաներ են տվել։ Մոտ 2-3 րոպե կանգնելուց հետո, նկատելով, որ դիմացի մեքենան չի շարժվում՝ որդին նորից ձայնային ազդանշան է տվել և տեսնելով, որ ոչ մի բան չի կատարվում՝ փորձել է շրջանցել և ստիպված մտել հանդիպակաց գոտի, քանի որ հնարավոր չէր այլ կերպ անցնել։ Երբ անցել են մոտ 20 մետր, նկատել է, որ այդ մեքենայի վարորդը, իրենց մեքենայի հետևից ձայնային ազդանշան տալով, արագ վարելով, մոտեցել է իրենց մեքենային։ Որդին, ունենալով մտավախություն, որ նա կարող է հարվածել իրենց մեքենային, կանգնել է։ Մեքենայի բոլոր պատուհանները իջեցված էին։ Ինքը նստած է եղել հետևի նստարանին, իր կողքին եղել է հարսը, իսկ ամուսինը նստած էր վարորդի կողքի նստատեղին։ Իրենց հետևող մեքենայի վարորդը բարձր ձայ¬նով սկսել է հայհոյանքներ հնչեցնել, և այդ պահին որդին դուրս է եկել, որ պարզաբանի եղածը։ Դիմացի մեքենայի վարորդը հայհոյանքներով մոտեցել է իր որդուն և ագրեսիվ պահվածք դրսևորել։ Տեսնելով այդ ամենը` իր ամուսինը դուրս է եկել, որ նրան հանգստացնի։ Այդ պահին դիմացի մեքենայից դուրս է եկել մեկ ուրիշ անձ և մոտենալով իր որդուն` հետևից գրկել նրան և գցել գետնին, իսկ ամբաստանյալը հարվածել է իր ամուսնուն դեմքին։ Հարվածից ամուսինը ընկել է գետնին, իսկ ամբաս¬տանյալը շարու¬նակել է ոտքով հարվածել նրան։ Այն մարդը, ով իր որդուն գցել էր գետնին, շարունակել է պինդ պա¬հել նրան, հետո ամբաստանյալին ասել է, որ հերիք է, որից հետո նրանք հեռացել են։ Մինչ այդ իրավիճակն այնքան էր թեժացել, որ հարսը ևս դուրս է եկել մեքենայից, որ միջամտի, հետո ինքն է դուրս եկել մեքենայից։ Երթևեկության ընթացքը փողոցի վրա խաթարվել է, իսկ կողմնակի քաղաքացիները հորդորել են, որ վիճաբանությունը դադարեցվի, սակայն անմիջականորեն ոչ ոք չի միջամտել։ Հայտնեց, որ ամբաստանյալը հայհոյել է ամուսնուն և որդուն, հարվածել է գետնին ընկած ամուսնուն, սակայն վեր¬ջինս նրան չի պատասխանել, քանի որ ակնոցները ընկել և կոտրվել էին։ Որդին ևս պատասխան հարվածներ չի հասցրել և չի հայհոյել։
Դատաբժշկական փորձաքննության 2016թ. հոկտեմբերի 4-ի թիվ 2986 եզրակացությամբ և ի լրումն դրա փորձագետի 2017թ. հունվարի 9-ի գրությամբ, համաձայն որոնց` գործով տուժող Էդգար Հովհաննիսյանի մարմնական վնասվածքները՝ փակ գանգուղեղային վնասվածքի, զույգ վերին և ստորին կոպերի, աջ վերին կոպի արյունազեղումների ձևով, պատճառվել են բութ առարկայով, հնարավոր է քննվող դեպքի ժամանակահատվածում և հանգամանքներում, որոնք տուժողի առողջությանը պատճա¬ռել են թեթև վնաս` առողջության կարճատև քայքայմամբ։
Պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ հրավիրվեց և Դատարանում հարցաքննվեց վկա Հայկ Բաղդա¬սար¬յանը. Վերջինս հայտնեց, որ չի հիշում, թե դեպքը որ օրն է եղել։ Այդ օրը, սովորականի նման, զբոսնելիս է եղել Բաղրամյան փողոցով և «Գրողների տան» մոտից նստել է մոտակայքում կայա¬նած տաքսի մեքենա՝ Բանգլադեշ ուղևորվելու համար։ Երբ թեքվել են Բաղ¬րամյան փո¬ղոցից Մոսկովյան փողոց, նկատել են, որ «ջիպի» նման մեքենա է կանգնած իրենց դիմաց՝ ճանա¬պարհի մեջտեղում, որի հետևանքով խցանում է առաջացել։ Տաքսու վարորդը ազդանշան է տվել և տես¬նելով, որ շարժ չկա՝ մի փոքր հետ է տվել մեքենան, որ շրջանցի և հավասարվելով նրանց՝ իջեցրել է իր կողմից պատուհանը և նկատողություն արել ջիպի վարորդին՝ ասելով, որ եթե կանգնել է, պետք է լուսա¬թարթիչները միացնի, որին ի պատասխան՝ ջիպի վարորդը գռեհիկ ձևով ասել է, որ միացրած է, թող տաք¬սու վարորդը լավ նայի։ Տաքսու վարորդը հնչեցրել է հայհոյանք` ուղղված նրան, ով ստում է։ Այդ պահին նշված մեքենայի վարորդը դուրս է եկել մեքենայից, նրան հետևել է նրա կողքին նստած մոտ 50-60 տարեկան տղամարդը, այնուհետև դուրս է եկել նաև տաքսու վարորդը։ Ինքը այդ պահին նստած էր մեքենայի սրահում և տեսել է, թե ինչպես են նրանք հարձակվել տաքսու վարորդի վրա։ Տարիքովը քաշել է տաքսիստին, ինչ-որ պատճառով երկուսն էլ ընկել են գետնին, իսկ երիտասարդը, ով ջիպի վարորդն էր, ոտքերով հարվածներ է հասցրել գետնին ընկած վարորդին։ Տեսնելով այդ ամենը` ինքը դուրս է եկել մեքենայից, մոտեցել երիտասարդին և քաշելով նրան տարել է մի կողմ, որ առանձնացնի և դադարեցնի վեճը։ Կռվի ժամանակ կանանց դուրսը չի տեսել, նրանց նկատել է հետո, երբ արդեն տղամարդիկ առանձ¬¬նացել էին։ Այլ քա¬ղաքացիներ չեն միջամտել, սակայն վիճաբանողներին դիտողություններ արել են՝ հորդորելով, որ նրանք վեճը դադարեցնեն։ Երբ տաքսիստը գետնից բարձրացել է, վերևի շորերը բա¬ցա¬կայել են։ Ինքը գետնից վերցրել է շորերը և տվել նրան, որ նա հագնի, բայց տեսել է, որ շորերը ամբողջությամբ պատռված են։ Տաքսու վարորդը, ով եղել է կիսամերկ վիճակում, ի վերջո իրեն հասցրել է նշված վայր։ Վերջերս նույն տաքսու վարորդին տեսել է նույն վայ¬րում, հիշել նրան մեքենայի մեջ տե¬ղադրված «չծխել» պաստառը, մեքենայի «պադյոմնիկը» և «շիտոկ-պրիբորը»։ Երբ ինքը վարորդին հի¬շեցրել է դեպքի օրը, վարորդը պատ¬մել է իրեն, որ նրա նկատմամբ քրեական գործ է հարուցվել, ինչից հետո խնդրել, որ գա և ցուցմունք տա և պատմի իրականությունը։ Ինքը տվել էր իր հեռախոսահամարը։ Հայտ¬նեց, որ տաքսու վարորդի հետ որևէ բարեկամություն կամ ընկերական հարաբերությունների մեջ չի գտնվում։ Նշեց, որ տուժողի վրա որևէ վնասվածք չի եղել, նրան որևէ մեկը հարված չի հասցրել և իրեն ուղղված հարցադրման բովանդակությունից ծանոթանալով տուժողի ցուցմունքներին՝ կարծիք հայտնեց, որ վերջինս ստում է, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ ճշմա¬րիտ են իր ցուցմունքները։ Հայտնեց նաև, որ պար¬բերաբար փոխում է բջջային հեռախոսա¬համարները, ուստի դժվարանում է վերհիշել, թե քննվող դեպքի ժամանակ ինչ բջջային հեռախոսահա¬մար/ներ/ է շահագոր¬ծել։
Վկա Հայկ Բաղդասարյանի վերոնշյալ ցուցմունքը /ըստ էության նույնաբովանդակ է գործով ամ¬բաստանյալի ցուցմունքներին/ համադրելով դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույց¬ների հետ, ստուգելով և գնահատելով այն, Դատարանը փաստում է, որ այն արժանահավատ չէ, /այդ թվում՝ հան¬ցա¬գոր¬ծության դեպքի կոնկրետ վայրը շփոթելու առումով/, հակասում է ոչ միայն տուժող Էդգար Հով¬հան¬նիս¬յանի, վկա¬ներ Տիգրան Հովհաննիսյանի, Արմինե Թորգոմյանի, Սուսաննա Քեհյանի ցուցմունք¬ներին/ դեպքի հան¬գամանքների, տաքսիստի ուղևորի և վկա Հ.Բաղդասարյանի տարիքային ան¬համա¬պա¬տաս¬խա¬նության առումով/, այլև տուժող Էդգ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ դատաբժշկա¬կան փոր¬ձաքննութ¬յան 2016թ. հոկտեմբերի 4-ի թիվ 2986 եզրակացությանը և ի լրումն դրա փորձագետի 2017թ. հունվարի 9-ի գրությանը։
Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը.
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատա¬¬րա¬նը հաս¬տատ¬ված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանը դիտավորությամբ խախտել է հասա¬րակական կարգը, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերա¬բերմունքով և զուգորդվել տուժող Էդգար Հովհաննիսյանի նկատմամբ բռնություն գործադրելով, այ¬սինքն` մեղավորությամբ կատարել է արարք, որը համա¬պա¬տաս¬¬խանում է ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախա¬տես¬ված հան¬ցա¬գործության հատ¬¬կանիշ¬ներին։
Ամ¬բաս¬տանյալը քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬¬¬վության և պատժի ենթա¬¬կա է վե¬րոնշյալ հոդ¬վածի համապա¬տասխան մասով։
Նշանակվող պատժի և դատավճռով լուծման ենթակա այլ հարցեր.
Ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որո¬շելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬նել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն ար¬դարացի« համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հանգամանք¬ներին« հանցավորի անձ¬նավորությանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործութունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է« որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մա¬սի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խանատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն` հան¬ցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապա¬հովել պատժի նպատակ¬ները։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունեցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմ¬¬նա¬վո¬րումները« այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յուն¬ները« պարտադիր են դատարանի հա¬մար նույ¬¬¬¬նանման փաստական հանգամանք¬ներով գործի քննության ժամա¬նակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկ¬տեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով նա¬խա¬տեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղ¬մաց¬նող հան¬¬գամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դա¬տա¬րանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ« որոնք նույն հոդվածի առա¬ջին մասում նշված չեն։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի անձը բնութագրող տվյալներ է գնա¬հատում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2017թ. մարտի 29-ին կատարված հարցման արդյունքների), երիտասարդ և ամուսնացած լինելը (համաձայն թիվ 007653025 նույնականացման քարտի տվյալների և ԱԲ սերիայի 201423 համարի ամուսնության վկայականի պատճեն¬ի), կատարածի համար դատա¬կան քննության ավարտական փուլում զղջալը և տուժողի ներո¬ղամտութ¬յունը հայցելը, իսկ որպես պա¬տաս¬¬խանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք՝ խնամ¬քին անչափահաս դստեր` 2007թ. օգոստոսի 14-ին ծնված Աննա Արմանի Ալեքսան¬յանի առկա¬յությունը ( համաձայն ԱԲ սերիայի 593912 համարի ծննդյան վկայականի պատճեն¬ի)։
Ամբաստանյալ Ա.Ալեքսանյանի անձը բնու¬թագրող վե¬րոնշյալ տվյալները և պատասխանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղմացնող հան¬գամանքը հաս¬տատված են գոր¬¬ծով ձեռք բերված և դա¬տաքննութ¬յամբ հետա¬զոտ¬ված, թույլատ¬րե¬¬լիութ¬յան ու վերաբերելիության չա¬փա¬¬¬նիշ¬ներին համա¬պա¬տաս¬խանող ապա¬ցույց¬¬ներով, ող¬ջամտո¬րեն նվազեցնում են նրա անձի հանրային վտան¬գավո¬րությունը։
Դատարանը ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծան¬րաց¬նող հանգամանքներ չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տան¬յալ¬ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տե¬սակի ընտրությանը` Դատա¬րանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահման¬ված հանցակազմը նախա¬տեսում է այլընտ¬րանքային պատժատե¬սակներ` տուգանք, կալանք կամ որոշակի ժամկետով ազատազրկում, հետևա¬բար` գործով ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ պա¬տիժ նշանակելիս քննարկ¬ման ենթա¬կա են` պատ¬ժատե¬սակի ընտրության, պատժաչափի, տվյալ հոդվածով նախա¬տես¬ված պատժի նվազա¬գույն չափից ավելի մեղմ պատիժ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի կիրառում), կալանքի կամ ազա¬տազրկման ձևով պատիժ նշա¬նակելու դեպքում՝ այն կրելու կամ չկրելու հարցերը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում)։
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանին վերագրված հան¬ցա¬վոր գործողություն¬ների բնույթը, մասնավորապես՝ խուլիգանությունը տուժողի ըն¬տա¬նիքի անդամների, այդ թվում՝ որդու, հարսի և կնոջ ներկայությամբ կատարելը, այդ գործողությունները տոնական օրը Երևան քաղաքի բանուկ հատ¬վածում կատարելը, փաստում է, որ տվյալ դեպքում ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված՝ պատժի նվազ խիստ տեսակը նշանակելու կանոնը կիրառելի չէ, ըստ էության պատժի նպատակներին չի ծառայի։ Միաժամանակ հաշվի առնելով ամբաստանյալ Ա.Ալեքսանյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը, պա¬տասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը՝ Դատարանը փաստում է, որ նրա նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակվի կալանքի և ոչ թե ազարազրկման ձևով՝ զու¬գակցված այն պայ¬մանականորեն չկիրառելու և ողջամիտ ժամկետով փորձաշրջան նշանակելու հետ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կա¬լանքի« ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշա¬նակելիս հանգում է հետևության« որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց պա¬տիժը կրելու« ապա կարող է որո¬շում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համա¬ձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատա¬րանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները« պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է« որ պա¬տիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակ¬նե¬րի« հան¬ցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի« այնպես էլ անձանց շրջա¬նակի հետ կապ¬ված որևէ հա¬տուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի նախատեսել« այսինքն` պատի¬ժը պայմանա¬կանորեն չկի¬րա¬ռելու հիմք է համարվում դատարանի համոզ¬վածությունն առ այն« որ դատա¬պարտյալի ուղղվելն հնա¬րա¬վոր է առանց որոշակի պատժա¬տեսակները ռեալ կրե¬լու (նման մեկնաբանություն է արել նաև ՀՀ Վճռա¬բեկ դատա¬րանը Հասմիկ Պետրոսյանի վերա¬բերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով 2009թ. հունիսի 29-ին կայացրած որոշմամբ)։
Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնախատեսված, բայց Դատարանի համոզմամբ այդ¬պիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկված, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնահատման արդյունքներով։ Սակայն, դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, տվյալ հարցը քննարկելիս և լու¬ծե¬լիս պարտավոր է հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ինչը նշա¬նակվող պատժի արդարացիության գրավականն է։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հան¬ցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը» (տե՛ս, Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմ¬բերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը)։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի մասին դիրքորոշում Վճռաբեկ դա¬տարանն ար¬տա¬հայտել է Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվա¬կանի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 գործով որոշման մեջ, որի համաձայն` «Արարքի հան¬րային վտան¬գավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղ¬քի ձևի և տեսակի, հանցա¬գործության նպա¬տակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեա¬կան օրենսդրութ¬յամբ պահպանվող հասարա¬կական հարաբե¬րության` հանցանքի կատարման պա¬հին ունեցած սո¬ցիա¬լական նշանակության վերա¬բերյալ փաստա¬կան տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հան¬ցա¬գործության կա¬տար¬ման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հան¬ցակցության դեպ¬քում` հան¬ցա¬վորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակ¬ցության աստիճանը»։
Զարգացնելով վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը Վ.Բեգյա¬նի գոր¬ծով որոշման մեջ արձանագրել է, որ «(…) պատիժը պայմանականորեն չկիրա¬ռելու հարցի լուծ¬ման ժա¬մանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի՝
ա) կատարված հանցագործության նպատակն ու շարժառիթը,
բ) քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կա¬տարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
գ) կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը,
դ) հանցագործության կատարման եղանակը,
ե) հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը,
զ) հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մաս¬¬նակցության աստիճանը (…)» (Վանյա Ռաֆիկի Բեգյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվա¬կանի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13 որոշման 14-րդ կետը)։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի կատարած հանցագործության բնույթն ու վտան¬գավորության աստիճանը /դիտավորությամբ կատարված ոչ մեծ ծանրութ¬յան հանցանք է, որը պատասխանատվություն է նախատեսում նաև տուգանքի ձևով/, անձը դրա¬կանորեն բնու¬թագրող տվյալ¬ների, նրա պատաս¬խա¬նատ¬վութ¬յունը և պա¬տիժը մեղմաց¬նող հան¬գամանք¬ի ամբող¬ջութ¬յունը, մաս¬նավո¬րապես` նախկի¬նում դա¬տա¬պարտ¬ված չլինե¬լը, խնամքին 9-ամյա դստեր առկայությունը, ինչպես նաև պատասխա¬նատ¬վությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` Դատա¬րա¬նը հանգում է այն համոզվածության« որ ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի ուղղվելը և նոր հանցա¬գործությունների կանխումն հնա¬րավոր է նրա նկատմամբ նշանակվող կալանքը պայմանականորեն չկիրա¬ռելու և միաժամանակ ողջամիտ« տվյալ դեպքում՝ մեկ տարի ժամկետով փորձաշրջան սահմանելու պայ¬ման¬ներում։ Դատարանը փաստում է, որ հատկապես այդ պատիժն է արդարացի ու միաժամանակ անհրաժեշտ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, ամբաստանյալին ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
Դատարանը փաստում է նաև, որ սույն դատավճիռը կայացնելու պահին ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստո¬րագրությունը փո¬փո¬խելու կամ վերացնելու հիմքերը բացակայում են, այն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույցների, դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի քաղաքացիական հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, փաստելով, որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, նրա դեմ քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, քրեական գործով իրեղեն ապացույցներ չկան, բավա¬րար¬վում է դրանց արձանագրմամբ։
Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, ղեկավար¬վելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով, Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝
Արման Վաղինակի Ալեքսանյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցա¬գործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշա¬նակել պատիժ` կալանք 1 (մեկ) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` Արման Ալեքսանյանի նկատ¬մամբ կալանքի ձևով նշա¬նակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով` նրա վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարելով ՀՀ ԱՆ պրո¬բացիայի պետա¬կան ծառայության համապատասխան ստորաբաժանմանը։
Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Տուժողին պարզաբանել հանցագործությամբ նրան անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխ¬հատուցման պահանջով քաղաքացիադատավարական կարգով դատարան դիմելու և փոխհատուցում ստանալու իրավունքը։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված։
Դատավճիռը ստացման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում կարող է բողո¬քարկվել ՀՀ վե¬րաքննիչ քրեական դատարան։
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.Ժ.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0130/01/17
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 12-05-2017 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 13815316 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Արման Ալեքսանյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2016թ. սեպտեմբերի 21-ին Երևան քաղաքի Մոսկովյան-Սպենդիարյան փողցների խաչմերուկում կատարել է խուլիգանություն` զուգորդված անձի նկատմամբ բռնություն գործադրելով: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Արման |
| Ազգանուն | Ալեքսանյան |
| Հայրանուն | Վաղինակի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 10.1 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 12-05-2017 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 15-05-2017 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 15-05-2017 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 15-05-2017 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 08-06-2017 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Մարտին |
| Ազգանուն | Նալբանդյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Էդգար |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 28-06-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 13:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 01-08-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 05-09-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 23-09-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 09-10-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 09:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 09-10-2017 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Արման |
| Ազգանուն | Ալեքսանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 09-10-2017 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Կալանք |
| Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել | Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 70 հոդ.) |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ ԵԿԴ/0130/01/17 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան)` նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի քարտուղարությամբ` Դարինա Բեգլարյանի և Վլադիմիր Շահինյանի, մասնակցությամբ` մեղադրող` Մարտին Նալբանդյանի, տուժող` Էդգար Հովհաննիսյանի, պաշտպան` Արթուր Ալիխանյանի, նույն դատարանում` դռնբաց դատական նիստում քննեց և 2017թ. հոկտեմբերի 9-ին ավար¬տեց քրեա¬կան գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի` Արման Վաղինակի Ալեքսանյանի` (ծնված 1984թ. հունվարի 29-ին, Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին 9-ամյա դուստրը և 3-րդ խմբի հաշմանդամ հայրը, նախկի¬նում չդատապարտված, հաշվառված է Երևանի Ներքին Շենգավիթ 9-րդ փողոցի 3-րդ շենքի 215-րդ բնակարանում, փաս¬տացի բնակվում է Երևանի Կիլիկիա թաղամասի Բարձրաբերդի 7/1 տանը, սույն գոր¬ծով մեղ¬սագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մա¬սով նախա¬տես¬ված հան¬¬ցավոր արարքի կա¬տարում, որպես խա¬փանման միջոց է ընտրվել չհեռանա¬լու մասին ստո¬րագրութ¬յուն)։ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2016թ. հոկտեմբերի 4-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատ¬կանիշներով հարուցվել է թիվ 13815316 քրեական գործը` դեռևս 2016թ. սեպտեմբերի 21-ին ՀՀ ոստիկա¬նութ¬յան Կենտ¬րոնականի բաժին դիմած քաղ. Էդգար Հովհաննիսյանի հաղորդման հիման վրա նախապատ¬րաստված նյութերի քննարկման արդ¬յունք¬ներով։ 2017թ. մարտի 29-ին Արման Ալեքսանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, նույն օրը նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառ¬վել չհեռա¬նա¬լու մասին ստորագրություն։ 2017թ. մայիսի 4-ին որոշում է կայացվել Էդգար Վահանի Հովհաննիսյանի և Տիգրան Էդգարի Հով¬հան¬նիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չիրակա¬նաց¬¬¬նելու մասին` նրանց արարքներում այդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։ 2017թ. մայիսի 11-ին քրեական գործն Արման Վաղինակի Ալեքսանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հաստատված մեղադրական եզրա¬կացութ¬յամբ ու¬ղարկ¬¬վել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության դատա¬րան, որը ստացվել է 2017թ. մայիսի 12-ին (նախագահողին մակագրվել է 2017թ. մայիսի 15-ին), 2017թ. մայիսի 15-ին ընդունվել է վա¬րույթ, ապա նշա¬նակվել դատական քննության։ Ապացույցների հետազոտում և գնահատում. Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դատարանը հաս¬տատված համարեց հետևյալը. Արման Ալեքսանյանը 2016թ. սեպտեմբերի 21-ին՝ ժամը 21։30-ի սահմաններում, վարած 87 DQ 008 հաշվառման համարանիշի տաքսի ավտոմեքենայով ուղևոր փոխադրելիս ավտո¬մեքենան կայանել է Երևանի Մոսկովյան-Սպենդիարյան փողոցների խաչմերուկ չհասած երթևեկելի հատվածում՝ խոչընդո¬տելով և խցանելով երթևեկութ¬յունը։ Ա.Ալեքսանյանի ավտոմեքենայի ետնա¬մասում կայանված «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի 90 LL 799 հաշվառման համարանիշի ավտոմե¬քենայի վարորդ Տիգրան Հովհաննիսյանը ճանապարհն ազատելու և երթևեկության խոչընդոտը վերաց¬նելու համար ձայնային ազդանշան է տվել, ինչին, սակայն, Ա.Ալեքսանյանը չի արձագանքել։ Տ.Հովհան¬նիսյանը, ավտոմեքենան վարելով, մուտք է գործել հանդիպակաց գոտի և շրջանցել է տաքսիին՝ անվտանգության նկատա¬ռումներով վերստին ձայնային ազդանշան տալով։ Ա.Ալեքսանյանը զայրացել է, ապա ավտոմեքենան արագ վարելով և ձայնային ազդանշան տալով՝ հետևել է Տ.Հովհաննիսյանին և հիշյալ խաչմերուկից մի քանի մետր հեռավորության վրա հավասարվելով նրան՝ հայհոյել է։ Վերջինս ավտոմեքենան կանգնեցրել է փողոցի եզրային մասում, ապա մոտեցել է իր հետևից նույն հատվածում մեքենան կայանած Մ.Ալեքսանյանին և կատարվածի համար պարզաբանում պահանջել։ Այդ կապակ¬ցությամբ Տ.Հովհաննիսյանի և Ա.Ալեքսանյանի միջև վիճաբանություն է առաջացել, որի ընթացքում վերջինս, կոպիտ կերպով խախտելով հասարակական կարգը, որը դրսևորվել է հասարակության նկատ¬մամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք ցուցաբերելով, աղմկել և հայհոյել է, օգտագործելով վիճաբանության համար ստեղծված չնչին շարժառիթը` տեղին արված դիտողություններն ընդունելու փոխարեն, իր անձի առավելությունը ընդգծելու մոլուցքից մղված, հասարակության բարոյական և իրավական նորմերի նկատմամբ դրսևորելով անթաքույց արհամարհանք և շրջապատին հակադրվելու ցանկություն` վիճաբանել է նաև վիճաբանությանը միջամտած Տ.Հովհաննիսյանի հոր` Էդգար Հովհաննիսյանի հետ, որի ընթացքում շարունակելով իր խուլիգանական գործողությունները՝ բռունցքով, ապա նաև ոտքով հարվածներ է հասցրել վերջինիս դեմքին` նրա առողջությանը պատճառելով թեթև վնասի հատկանիշներ պարունակող մարմնական վնասվածքներ` փակ գանգուղեղային վնասվածքի, աջից վերին կոպի և միջհոնքային շրջանների փափուկ հյուսվածքների սալջարդի, զույգ վերին և ստորին կոպերի շրջանների արյունազեղումների ձևով, իր այդ դիտավորյալ գործողություններով շուրջ 5 րոպե տևողությամբ կոպիտ կերպով խախտել է հասարակական կարգը և խանգարել քաղաքացիների ան¬դորրը, ինչի արդյունքում նաև տևական ժամանակ խաթարվել է փողոցի երթևեկությունը և անհանգստություն առաջացրել անցորդների շրջանում, որոնք փորձել են միջամտել և հորդորներով դադարեցնել միջադեպը։ Այսպիսով, Արման Ալեքսանյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։ Ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանն առաջադրված մեղադրանքի շուրջ Դատարանում հար¬ցաքննվելիս իրեն մեղավոր չճանաչեց՝ նշելով, որ դեպքի օրն իր անձնական տաքսի մեքենայով «Գրողների միություն» տան մոտից հաճախորդ է վերցրել և ուղևորվել դեպի Բանգլադեշ թաղամասի «Կայզեր» սուպերմարկետ։ Բաղրամյան պողոտայի խաչմերուկից աջ թեքվելով` հասել են Սպանդյար¬յան - Մոսկովյան խաչմերուկ և տեսել «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի ավտոմեքենա, որն առանց լուսա¬թարթիչ¬ները միացնելու կայանել էր ճանապարհին։ Քանի որ իր մեքենայի ետևից երթևեկող մեքենաները ձայնային ազդանշաններ են տվել, ինքը ևս ձայնային ազդանշան է տվել, այնուհետև ցանկանալով ձախից վազանց կատարել՝ մեքենայով հավասարվել է նրանց, մեքենային հաճախորդի կողմի պատու¬հանից դիմել է «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի ավտոմեքենայի երիտասարդ վարորդին՝ ասելով, որ եթե կանգնել է, ապա պետք է միացնի լուսաթարթիչները։ Ի պատասխան դրա՝ վերջինս լկտի պատասխան է տվել՝ ասելով, որ լավ նայի, միացրած է։ Այդ պահին ինքը հայհոյանք է տվել սուտ ասողին։ Դրանից վրդովված՝ «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդի կողքի նստած տարիքով անձը, ինչպես հետագայում է պարզվել՝ վարորդի հայրը դուրս է եկել մեքենայից, նրանից հետո դուրս է եկել նաև վարորդը։ Ինքը ևս դուրս է եկել իր մեքենայից, և այդ տարիքով անձնավորությունը բարկացած հարցրել է, թե ում է հայհոյել, իսկ ինքը նորից կրկնելով հայհոյանքը՝ ասել է, որ ուղղել է այն անձին, ով սուտ է խոսում։ Այդ բառի վրա տարիքով անձը բռնել է իր շորերից, քաշել գլխին, և նրա հետ ընկել են գետնին, իսկ որդին սկսել է ոտքերով իրեն հարվածել։ Ինքը, գետնին ընկած, փորձել է ազատվել, և երբ մարմնի վերևի հագուստը պատռվել է, այդ ժամանակ իրեն հաջողվել է դուրս պրծնել տարիքով անձի ձեռքերից և մերկ վիճակում ոտքի է կանգնել և, նկատելով «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի ավտոմե¬քենայից դուրս եկած երկու կանանց, նստել է իր մեքենան և հեռացել։ Հայտնեց, որ այն ինչ ասել են տուժողը և նրա հարազատները, ովքեր նաև գործով վկաներ են, իրականությանը չի համապա¬տաս¬խանում։ Իր մեքենայի ուղևորը, փորձելով վեճը դադարեցնել, դուրս է եկել մեքենայից և քաշել է «Միցուբիշի պաջերո» մակնիշի մեքենայի երկու ուղևորներին, քանի որ նրանք իրեն հարվածելիս են եղել, երբ ինքը գետնին ընկած է եղել, դրանից հետո հագուստը վերցրել է գետնից, որը ամբողջովին պատռված էր։ Հայտնեց, որ այդ օրն ինքը տոնական հագուստով էր՝ վերնաշապիկով և բարակ բաճկոնով, որոնք դեպքից հետո ամբողջովին պատռվել են։ Այն անձը, ով նստել է իր մեքենան, իրեն անծանոթ էր, ուղղակի պատահական հաճախորդ էր։ Տուժողի աչքին հարվածելու-չհարվածելու հարցադրմանն ի պատասխան՝ հայտնեց, որ գետնին ընկած վիճակում, շորերը գլխին էր, իսկ տե¬սադաշտը` փակ, ձեռքերով ու ոտքերով շարժումներ է արել և չի տեսել, թե իր շարժումները մեկին կպել են, թե՝ ոչ, ընդամենը ցանկացել է ազատվել տուժողի ձեռքերից։ Այլ անձանց կողմից միջամտութ¬յուն չի եղել, լսել է, որ վարորդներից մեկը գոռացել է, որ վեճը դադարեցնեն։ Պնդեց, որ դեպքի օրն ինքը սթափ վիճակում էր, իսկ տուժողին մինչ այդ չէր ճանաչում։ Հայտնեց նաև, որ պատռված և նրանց ոտնահետքերով իր մայկան, վերնաշապիկը, բաճկոնը ներկայացրել է ոստիկանություն՝ որպես ապացույց, սակայն իրենից դրանք չեն վերցրել, ավելին, բանավոր ձևով պահանջել է դեպքի վայրի տեսախցիկների ձայնագրութ¬յունը, սակայն ոստիկանությունում իրեն ասել են, որ ձայնագրությունները չեն պահպանվել։ Դատական քննության ավարտական փուլում, այնուամենայնիվ, կատարածի համար զղջաց, հայցեց տուժողի ներո¬ղամտությունը, նշեց, որ դեպքը տեղի է ունեցել հանգամանքների բերումով։ Քննվող դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ ամբաստանյալի վարկածը մտացածին է, հե¬տապնդում է քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խու¬սա¬փելու նպատակ։ Դատարանը վե¬րոնշյալ վարկածը հերքված, իսկ վերագրված արարքում ամբաս¬տան¬յալի մեղավորությունը հաստատ¬ված է համարում դատաքննությամբ հետազոտ¬ված հետևյալ ապա¬ցույց¬¬ների համադրման և գնահատ¬ման արդյունքներով. Տուժող Էդգար Հովհաննիսյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ դեպքը տեղի է ունեցել սեպտեմբերի 21-ին, երբ իրենք ամառանոցից վերադառնում էին տուն։ Հայտնեց, որ Բաղ¬րամյան փողոցից ավտոմեքենայով թեքվել են աջ և տեսել են, որ կապույտ տաքսի ավտոմեքենան կայա¬նած է ճանապարհի մեջտեղում, որի վարորդը խոսում է ինչ-որ մեկի հետ։ Իր որդին հետևից ձայնային ազդանշան է տվել, որ մեքենան վարի։ Որոշ ժամանակ սպասել են և տեսնելով, որ այդ մեքենան չի տեղաշարժվում՝ առաջ գնալու համար իրենց մեքենայով շրջանցել են այդ մեքենան։ Այնուհետև այդ ավտոմեքենան երկար ձայնային ազդանշան է տվել իրենց ավտոմեքենայի հետևից։ Այդ մեքենայի սրա¬հից գոռգոռոցներ են լսել, և իր որդին ավտոմեքենան կանգնեցրել և սրահից դուրս է եկել, ինքն էլ է դուրս եկել։ Հասնելով իր որդու մոտ` տեսել է, որ նա և այդ մեքենայի վարորդը, բարձրաձայն գոռգոռա¬լով, խոսում են, փորձել է նրանց միմյանցից հեռացնել։ Հետո այդ մեքե¬նայի վարորդի ուղևորն եկել և գետնին է գցել իր որդուն։ Մոտեցել է, որ տեսնի, թե ինչ է կատարվել, սակայն աչքին հարված է ստացել, ինչից հետո իր աչքերի ակնոցը ընկել է, որից հետո մյուս աչքին են հարվածել։ Ինքը, ի պատաս¬խան, մեկ ան¬գամ հարված է հասցրել նրանց։ Դրանից հետո սկսել են հար¬վածել իր որովայնի և ոտքի շրջաններում։ Հետո իր կինը և հարսը դուրս են եկել իրենց ավտո¬մեքենայից և փորձել են միջամտել։ Այդ ավտոմե¬քենայի վարորդը բազմաթիվ հայհոյանքներ է հնչեցրել։ Այդ վարորդի ուղևորի հորդորով այդ տղաները նստել են նրանց ավտո¬մեքենան և հեռացել են։ Այդ երկրորդ անձը վիճաբանությանը չի մասնակցել, այլ միայն իր որդուն է մի կողմ հրել։ Այդ ավտոմեքենայում գտնվող անձինք գտնվել են ոչ ադեկվատ վիճակում։ Վկա Տիգրան Հովհաննիսյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ դեպքի օրը՝ երեկոյան ժամին, ընտանիքի հետ իրենց մեքենայով Բաղրամյան պողոտայից թեքվելով աջ` Մոսկովյան փողոց, տեսել են, որ ճանապարհի երթևեկելի մասում կանգնած է տաքսի մեքենա, ով խոչընդոտել է երթևեկությանը և ստեղծել խցանում։ Ինքը ձայնային ազդանշան է տվել, որ տաքսին ճանապարհը բացի, սակայն վերջինիս կողմից ոչ մի շարժ չի եղել, և ստիպված դիմացի եկող մեքենաներին ազդանշան տալով՝ շրջանցել է այդ մեքենան և հայելուց նկատել է, որ այդ տաքսին իրենց հետևից շատ արագ գալիս է՝ լուսային և ձայնային ազդանշաններ տալով։ Մեքենան կանգնեցրել է, դուրս եկել, որ պարզի, թե ինչ է պատահել։ Տաքսու վարորդը ևս դուրս է եկել մեքենայից, երբ ինքը հարցրել է տաքսու վարորդին, թե ինչ է պատահել, վերջինս ագրեսիվ, ոչ ադեկվատ վիճակում սկսել է բղավել, ինքն էլ փորձել է նրան հանգստացնել։ Այդ պահին ավտոմեքենայից դուրս է եկել իր հայրիկը՝ տուժող Էդգար Հովհաննիսյանը՝ փորձելով հանգստացնել իրենց։ Ամբաստանյալին տարել է մեքենայի հետևի մաս, տաքսի մեքենայի միջից դուրս եկած անձնավորությունը մոտեցել է և իրեն գցել գետնին` չթողնելով մոտենալ իր հորը։ Ընկնելու ժամանակ նկատել է, որ գործով ամբաստանյալը բռունցքներով հարվածում է իր հորը՝ Էդգար Հով¬հաննիսյանին։ Հարվածները դիպել են նրա ուսին, աչքին։ Այդ ամենը տևել է մոտ 3-5 րոպե։ Կողքից անց¬նող անձինք հորդորել են դադարեցնել։ Երկրորդ մեքենայի անձնավորությունը ևս ամբաստանյալին ասել է, որ դադարեցնի և նրանք հեռացել են։ Հայտնեց, որ վիճաբանությունը տեղի է ունեցել երթևեկելի մասում, Մոսկովյան-Սպենդիարյանի խաչմերուկի մոտ։ Ո՛չ ինքը, ո՛չ էլ հայրը չեն հայհոյել, քանի որ մեքենայի մեջ եղել են իր կինը և մայրը։ Թե ինչն է եղել պատճառը, որ ամբաստանյալն իրեն այդպես ագրեսիվ է պահել, չի կարող ասել։ Ինքը մեքենայից դուրս է եկել, որ պարզի, թե ինչու է տաքսի մեքենայի վարորդը ձայնային և լուսային ազդանշաններ տալիս։ Հայտնեց, որ ամբաստանյալի վերնա¬շապիկին ձեռք չի տվել, չի պատռել և չի կարող ասել, թե իր կինը, գործով վկա Արմինե Թորգոմյանը ինչու է նման ցուցմունք տվել։ Հայհոյանքներն ամբաստանյալն ուղղել է իր և իր ընտանիքի ան¬դամների հասցեին։ Պատահական անցորդները, ինչպես նաև մեքենայից դուրս եկած կինն ու մայրը դիտո¬ղություն են արել իրենց, սակայն ֆիզիկապես չեն միջամտել։ Հայտնեց նաև, որ վիճաբանության վերջում ամբաս¬տանյալը ծեծված չէր։ Սկզբում հայտնեց, որ ամբաստանյալն իր հայրիկին հասցրել է երկու հարված և երկուսն էլ հարվածել է ձեռքով, հետո՝ նշեց, որ առաջին հարվածն եղել է ձեռքով, երկրորդ՝ ոտքով։ Վկան նախ՝ հայտնեց, որ հայրն ընդհանրապես գետնին չի ընկել, հետո նշեց, որ երբ ինքը ընկել է, տեսել է, որ հայրը ընկած է գետնին։ Հայտնեց, որ հարվածներն ուղղված էին իր հայրիկի ուսին, հնարավոր է, որ հարվածը հասել է նաև դեմքին։ Նախաքննական հակասական ցուցմունքները հրապարակելուց հետո` պնդեց, որ գործով ամ¬բաստանյալը բռունցքով մեկ անգամ հարվածել է հոր դեմքին, իսկ երբ հայրն ու նա վայր են ընկել գետ¬նին, ամբաստանյալին հաջողվել է արագ ոտքի կանգնել, և նա մեկ անգամ էլ ոտքով է հարվածել իր հոր դեմքին։ Նշեց, որ հակասությունը պայմանավորված է քննվող դեպքից տևական ժամանակ անցնե¬լու հետևանքով առաջացած մոռացությամբ։ Վկա Արմինե Թորգոմյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ տուժողը իր ամուսնու հայրն է։ Ամբաստանյալին ճանաչել է միայն դեպքի հետ կապված։ Հայտնեց, որ սեպտեմբեր ամսին` ժամը 21։00-ի սահմաններում ամառանոցից վերադառնալիս նրա ամուսինը Բաղրամ¬յանից Մոսկովյան փողոց թեքվելու ճանապարհին նկատել է, որ երկրորդ գծում ավտոմեքենա է կայանված, նրան փորձել էր ազդանշան տալ, որ շարժվի։ Այդ մեքենան սկսել է բուռն ազդանշան տալ և իրենց ավտոմեքենայի հետևից գալ։ Այդ պահին իր ամուսինը կանգնեցրել է ավտոմեքենան` հասկանալու, թե ինչ է կատարվում և դուրս է եկել ավտոմեքենայից։ Դիմացի մեքենայից դուրս է եկել վարորդը, ով եղել է ոչ ադեկվատ վիճակում, և սկսել է բղավել։ Տիգրանն էլ փորձել է նրան հանգստացնել։ Այդ պահին ավ¬տոմեքենայից դուրս է եկել իր սկեսրայրը, որ վիճաբանողներին հանդարտեցնի։ Վիճաբանող անձի հետ եղել է ևս մի երիտասարդ, ով Տիգրանին քաշել է, վերջինիս հայրն էլ շրջվել է՝ տեսնելու, թե ինչ է կատար¬վում և ընկել է գետնին։ Այնուհետև մեքենայից դուրս է եկել ինքը և նկատել է իր սկեսրոջն արդեն գետնին ընկած վիճակում, ում սկսել են ոտքով հարվածել։ Այդ հարվածող անձը եղել է մեքենայի վարորդը։ Վարորդի ընկերն էլ վարորդին սթափվելու կոչեր է արել, դրանից հետո վարորդը սթափվել է և նրանք նստել են նրանց մեքենան և հեռացել։ Այդ ընթացքում նրանց են մոտեցել քաղաքացիներ՝ փորձելով պարզել, թե ինչ է կատարվում։ Դատարանում հստակեցրեց, որ նշված վայ¬րում գտնվող անձինք վիճա¬բա¬նությանը ֆիզիկապես չեն միջամտել, սակայն հորդորել են դադա¬րեցնել այն։ Վկա Սուսաննա Քեհյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ դեպքը տեղի է ունեցել սեպտեմբերի 21-ի երեկոյան, երբ մեքենայով ընտանիքի հետ վերադառնում էին ամառանոցից։ Հայտնեց, որ Բաղրամյան փողոցից թեքվելով աջ՝ տեսել են փողոցի մեջտեղում կայանած մեքենա, որդին, ով նստած էր ղեկ մոտ, ձայնային ազդանշան է տվել։ Իրենց մեքենայի հետևից կանգնած են եղել շատ մեքենաներ և բազում ձայնային ազդանշաներ են տվել։ Մոտ 2-3 րոպե կանգնելուց հետո, նկատելով, որ դիմացի մեքենան չի շարժվում՝ որդին նորից ձայնային ազդանշան է տվել և տեսնելով, որ ոչ մի բան չի կատարվում՝ փորձել է շրջանցել և ստիպված մտել հանդիպակաց գոտի, քանի որ հնարավոր չէր այլ կերպ անցնել։ Երբ անցել են մոտ 20 մետր, նկատել է, որ այդ մեքենայի վարորդը, իրենց մեքենայի հետևից ձայնային ազդանշան տալով, արագ վարելով, մոտեցել է իրենց մեքենային։ Որդին, ունենալով մտավախություն, որ նա կարող է հարվածել իրենց մեքենային, կանգնել է։ Մեքենայի բոլոր պատուհանները իջեցված էին։ Ինքը նստած է եղել հետևի նստարանին, իր կողքին եղել է հարսը, իսկ ամուսինը նստած էր վարորդի կողքի նստատեղին։ Իրենց հետևող մեքենայի վարորդը բարձր ձայ¬նով սկսել է հայհոյանքներ հնչեցնել, և այդ պահին որդին դուրս է եկել, որ պարզաբանի եղածը։ Դիմացի մեքենայի վարորդը հայհոյանքներով մոտեցել է իր որդուն և ագրեսիվ պահվածք դրսևորել։ Տեսնելով այդ ամենը` իր ամուսինը դուրս է եկել, որ նրան հանգստացնի։ Այդ պահին դիմացի մեքենայից դուրս է եկել մեկ ուրիշ անձ և մոտենալով իր որդուն` հետևից գրկել նրան և գցել գետնին, իսկ ամբաստանյալը հարվածել է իր ամուսնուն դեմքին։ Հարվածից ամուսինը ընկել է գետնին, իսկ ամբաս¬տանյալը շարու¬նակել է ոտքով հարվածել նրան։ Այն մարդը, ով իր որդուն գցել էր գետնին, շարունակել է պինդ պա¬հել նրան, հետո ամբաստանյալին ասել է, որ հերիք է, որից հետո նրանք հեռացել են։ Մինչ այդ իրավիճակն այնքան էր թեժացել, որ հարսը ևս դուրս է եկել մեքենայից, որ միջամտի, հետո ինքն է դուրս եկել մեքենայից։ Երթևեկության ընթացքը փողոցի վրա խաթարվել է, իսկ կողմնակի քաղաքացիները հորդորել են, որ վիճաբանությունը դադարեցվի, սակայն անմիջականորեն ոչ ոք չի միջամտել։ Հայտնեց, որ ամբաստանյալը հայհոյել է ամուսնուն և որդուն, հարվածել է գետնին ընկած ամուսնուն, սակայն վեր¬ջինս նրան չի պատասխանել, քանի որ ակնոցները ընկել և կոտրվել էին։ Որդին ևս պատասխան հարվածներ չի հասցրել և չի հայհոյել։ Դատաբժշկական փորձաքննության 2016թ. հոկտեմբերի 4-ի թիվ 2986 եզրակացությամբ և ի լրումն դրա փորձագետի 2017թ. հունվարի 9-ի գրությամբ, համաձայն որոնց` գործով տուժող Էդգար Հովհաննիսյանի մարմնական վնասվածքները՝ փակ գանգուղեղային վնասվածքի, զույգ վերին և ստորին կոպերի, աջ վերին կոպի արյունազեղումների ձևով, պատճառվել են բութ առարկայով, հնարավոր է քննվող դեպքի ժամանակահատվածում և հանգամանքներում, որոնք տուժողի առողջությանը պատճա¬ռել են թեթև վնաս` առողջության կարճատև քայքայմամբ։ Պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ հրավիրվեց և Դատարանում հարցաքննվեց վկա Հայկ Բաղդա¬սար¬յանը. Վերջինս հայտնեց, որ չի հիշում, թե դեպքը որ օրն է եղել։ Այդ օրը, սովորականի նման, զբոսնելիս է եղել Բաղրամյան փողոցով և «Գրողների տան» մոտից նստել է մոտակայքում կայա¬նած տաքսի մեքենա՝ Բանգլադեշ ուղևորվելու համար։ Երբ թեքվել են Բաղ¬րամյան փո¬ղոցից Մոսկովյան փողոց, նկատել են, որ «ջիպի» նման մեքենա է կանգնած իրենց դիմաց՝ ճանա¬պարհի մեջտեղում, որի հետևանքով խցանում է առաջացել։ Տաքսու վարորդը ազդանշան է տվել և տես¬նելով, որ շարժ չկա՝ մի փոքր հետ է տվել մեքենան, որ շրջանցի և հավասարվելով նրանց՝ իջեցրել է իր կողմից պատուհանը և նկատողություն արել ջիպի վարորդին՝ ասելով, որ եթե կանգնել է, պետք է լուսա¬թարթիչները միացնի, որին ի պատասխան՝ ջիպի վարորդը գռեհիկ ձևով ասել է, որ միացրած է, թող տաք¬սու վարորդը լավ նայի։ Տաքսու վարորդը հնչեցրել է հայհոյանք` ուղղված նրան, ով ստում է։ Այդ պահին նշված մեքենայի վարորդը դուրս է եկել մեքենայից, նրան հետևել է նրա կողքին նստած մոտ 50-60 տարեկան տղամարդը, այնուհետև դուրս է եկել նաև տաքսու վարորդը։ Ինքը այդ պահին նստած էր մեքենայի սրահում և տեսել է, թե ինչպես են նրանք հարձակվել տաքսու վարորդի վրա։ Տարիքովը քաշել է տաքսիստին, ինչ-որ պատճառով երկուսն էլ ընկել են գետնին, իսկ երիտասարդը, ով ջիպի վարորդն էր, ոտքերով հարվածներ է հասցրել գետնին ընկած վարորդին։ Տեսնելով այդ ամենը` ինքը դուրս է եկել մեքենայից, մոտեցել երիտասարդին և քաշելով նրան տարել է մի կողմ, որ առանձնացնի և դադարեցնի վեճը։ Կռվի ժամանակ կանանց դուրսը չի տեսել, նրանց նկատել է հետո, երբ արդեն տղամարդիկ առանձ¬¬նացել էին։ Այլ քա¬ղաքացիներ չեն միջամտել, սակայն վիճաբանողներին դիտողություններ արել են՝ հորդորելով, որ նրանք վեճը դադարեցնեն։ Երբ տաքսիստը գետնից բարձրացել է, վերևի շորերը բա¬ցա¬կայել են։ Ինքը գետնից վերցրել է շորերը և տվել նրան, որ նա հագնի, բայց տեսել է, որ շորերը ամբողջությամբ պատռված են։ Տաքսու վարորդը, ով եղել է կիսամերկ վիճակում, ի վերջո իրեն հասցրել է նշված վայր։ Վերջերս նույն տաքսու վարորդին տեսել է նույն վայ¬րում, հիշել նրան մեքենայի մեջ տե¬ղադրված «չծխել» պաստառը, մեքենայի «պադյոմնիկը» և «շիտոկ-պրիբորը»։ Երբ ինքը վարորդին հի¬շեցրել է դեպքի օրը, վարորդը պատ¬մել է իրեն, որ նրա նկատմամբ քրեական գործ է հարուցվել, ինչից հետո խնդրել, որ գա և ցուցմունք տա և պատմի իրականությունը։ Ինքը տվել էր իր հեռախոսահամարը։ Հայտ¬նեց, որ տաքսու վարորդի հետ որևէ բարեկամություն կամ ընկերական հարաբերությունների մեջ չի գտնվում։ Նշեց, որ տուժողի վրա որևէ վնասվածք չի եղել, նրան որևէ մեկը հարված չի հասցրել և իրեն ուղղված հարցադրման բովանդակությունից ծանոթանալով տուժողի ցուցմունքներին՝ կարծիք հայտնեց, որ վերջինս ստում է, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ ճշմա¬րիտ են իր ցուցմունքները։ Հայտնեց նաև, որ պար¬բերաբար փոխում է բջջային հեռախոսա¬համարները, ուստի դժվարանում է վերհիշել, թե քննվող դեպքի ժամանակ ինչ բջջային հեռախոսահա¬մար/ներ/ է շահագոր¬ծել։ Վկա Հայկ Բաղդասարյանի վերոնշյալ ցուցմունքը /ըստ էության նույնաբովանդակ է գործով ամ¬բաստանյալի ցուցմունքներին/ համադրելով դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույց¬ների հետ, ստուգելով և գնահատելով այն, Դատարանը փաստում է, որ այն արժանահավատ չէ, /այդ թվում՝ հան¬ցա¬գոր¬ծության դեպքի կոնկրետ վայրը շփոթելու առումով/, հակասում է ոչ միայն տուժող Էդգար Հով¬հան¬նիս¬յանի, վկա¬ներ Տիգրան Հովհաննիսյանի, Արմինե Թորգոմյանի, Սուսաննա Քեհյանի ցուցմունք¬ներին/ դեպքի հան¬գամանքների, տաքսիստի ուղևորի և վկա Հ.Բաղդասարյանի տարիքային ան¬համա¬պա¬տաս¬խա¬նության առումով/, այլև տուժող Էդգ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ դատաբժշկա¬կան փոր¬ձաքննութ¬յան 2016թ. հոկտեմբերի 4-ի թիվ 2986 եզրակացությանը և ի լրումն դրա փորձագետի 2017թ. հունվարի 9-ի գրությանը։ Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը. Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատա¬¬րա¬նը հաս¬տատ¬ված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանը դիտավորությամբ խախտել է հասա¬րակական կարգը, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերա¬բերմունքով և զուգորդվել տուժող Էդգար Հովհաննիսյանի նկատմամբ բռնություն գործադրելով, այ¬սինքն` մեղավորությամբ կատարել է արարք, որը համա¬պա¬տաս¬¬խանում է ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախա¬տես¬ված հան¬ցա¬գործության հատ¬¬կանիշ¬ներին։ Ամ¬բաս¬տանյալը քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬¬¬վության և պատժի ենթա¬¬կա է վե¬րոնշյալ հոդ¬վածի համապա¬տասխան մասով։ Նշանակվող պատժի և դատավճռով լուծման ենթակա այլ հարցեր. Ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որո¬շելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬նել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն ար¬դարացի« համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հանգամանք¬ներին« հանցավորի անձ¬նավորությանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործութունները կանխելու համար։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է« որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մա¬սի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խանատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն` հան¬ցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապա¬հովել պատժի նպատակ¬ները։ Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունեցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմ¬¬նա¬վո¬րումները« այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յուն¬ները« պարտադիր են դատարանի հա¬մար նույ¬¬¬¬նանման փաստական հանգամանք¬ներով գործի քննության ժամա¬նակ։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկ¬տեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով նա¬խա¬տեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղ¬մաց¬նող հան¬¬գամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դա¬տա¬րանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ« որոնք նույն հոդվածի առա¬ջին մասում նշված չեն։ Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի անձը բնութագրող տվյալներ է գնա¬հատում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2017թ. մարտի 29-ին կատարված հարցման արդյունքների), երիտասարդ և ամուսնացած լինելը (համաձայն թիվ 007653025 նույնականացման քարտի տվյալների և ԱԲ սերիայի 201423 համարի ամուսնության վկայականի պատճեն¬ի), կատարածի համար դատա¬կան քննության ավարտական փուլում զղջալը և տուժողի ներո¬ղամտութ¬յունը հայցելը, իսկ որպես պա¬տաս¬¬խանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք՝ խնամ¬քին անչափահաս դստեր` 2007թ. օգոստոսի 14-ին ծնված Աննա Արմանի Ալեքսան¬յանի առկա¬յությունը ( համաձայն ԱԲ սերիայի 593912 համարի ծննդյան վկայականի պատճեն¬ի)։ Ամբաստանյալ Ա.Ալեքսանյանի անձը բնու¬թագրող վե¬րոնշյալ տվյալները և պատասխանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղմացնող հան¬գամանքը հաս¬տատված են գոր¬¬ծով ձեռք բերված և դա¬տաքննութ¬յամբ հետա¬զոտ¬ված, թույլատ¬րե¬¬լիութ¬յան ու վերաբերելիության չա¬փա¬¬¬նիշ¬ներին համա¬պա¬տաս¬խանող ապա¬ցույց¬¬ներով, ող¬ջամտո¬րեն նվազեցնում են նրա անձի հանրային վտան¬գավո¬րությունը։ Դատարանը ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծան¬րաց¬նող հանգամանքներ չարձանագրեց։ Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տան¬յալ¬ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տե¬սակի ընտրությանը` Դատա¬րանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահման¬ված հանցակազմը նախա¬տեսում է այլընտ¬րանքային պատժատե¬սակներ` տուգանք, կալանք կամ որոշակի ժամկետով ազատազրկում, հետևա¬բար` գործով ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ պա¬տիժ նշանակելիս քննարկ¬ման ենթա¬կա են` պատ¬ժատե¬սակի ընտրության, պատժաչափի, տվյալ հոդվածով նախա¬տես¬ված պատժի նվազա¬գույն չափից ավելի մեղմ պատիժ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի կիրառում), կալանքի կամ ազա¬տազրկման ձևով պատիժ նշա¬նակելու դեպքում՝ այն կրելու կամ չկրելու հարցերը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում)։ Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանին վերագրված հան¬ցա¬վոր գործողություն¬ների բնույթը, մասնավորապես՝ խուլիգանությունը տուժողի ըն¬տա¬նիքի անդամների, այդ թվում՝ որդու, հարսի և կնոջ ներկայությամբ կատարելը, այդ գործողությունները տոնական օրը Երևան քաղաքի բանուկ հատ¬վածում կատարելը, փաստում է, որ տվյալ դեպքում ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված՝ պատժի նվազ խիստ տեսակը նշանակելու կանոնը կիրառելի չէ, ըստ էության պատժի նպատակներին չի ծառայի։ Միաժամանակ հաշվի առնելով ամբաստանյալ Ա.Ալեքսանյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը, պա¬տասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը՝ Դատարանը փաստում է, որ նրա նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակվի կալանքի և ոչ թե ազարազրկման ձևով՝ զու¬գակցված այն պայ¬մանականորեն չկիրառելու և ողջամիտ ժամկետով փորձաշրջան նշանակելու հետ։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կա¬լանքի« ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշա¬նակելիս հանգում է հետևության« որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց պա¬տիժը կրելու« ապա կարող է որո¬շում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համա¬ձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատա¬րանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները« պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է« որ պա¬տիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակ¬նե¬րի« հան¬ցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի« այնպես էլ անձանց շրջա¬նակի հետ կապ¬ված որևէ հա¬տուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի նախատեսել« այսինքն` պատի¬ժը պայմանա¬կանորեն չկի¬րա¬ռելու հիմք է համարվում դատարանի համոզ¬վածությունն առ այն« որ դատա¬պարտյալի ուղղվելն հնա¬րա¬վոր է առանց որոշակի պատժա¬տեսակները ռեալ կրե¬լու (նման մեկնաբանություն է արել նաև ՀՀ Վճռա¬բեկ դատա¬րանը Հասմիկ Պետրոսյանի վերա¬բերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով 2009թ. հունիսի 29-ին կայացրած որոշմամբ)։ Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնախատեսված, բայց Դատարանի համոզմամբ այդ¬պիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկված, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնահատման արդյունքներով։ Սակայն, դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, տվյալ հարցը քննարկելիս և լու¬ծե¬լիս պարտավոր է հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ինչը նշա¬նակվող պատժի արդարացիության գրավականն է։ Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հան¬ցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը» (տե՛ս, Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմ¬բերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը)։ Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի մասին դիրքորոշում Վճռաբեկ դա¬տարանն ար¬տա¬հայտել է Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվա¬կանի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 գործով որոշման մեջ, որի համաձայն` «Արարքի հան¬րային վտան¬գավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղ¬քի ձևի և տեսակի, հանցա¬գործության նպա¬տակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեա¬կան օրենսդրութ¬յամբ պահպանվող հասարա¬կական հարաբե¬րության` հանցանքի կատարման պա¬հին ունեցած սո¬ցիա¬լական նշանակության վերա¬բերյալ փաստա¬կան տվյալների ամբողջությամբ։ Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հան¬ցա¬գործության կա¬տար¬ման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հան¬ցակցության դեպ¬քում` հան¬ցա¬վորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակ¬ցության աստիճանը»։ Զարգացնելով վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը Վ.Բեգյա¬նի գոր¬ծով որոշման մեջ արձանագրել է, որ «(…) պատիժը պայմանականորեն չկիրա¬ռելու հարցի լուծ¬ման ժա¬մանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի՝ ա) կատարված հանցագործության նպատակն ու շարժառիթը, բ) քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կա¬տարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, գ) կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, դ) հանցագործության կատարման եղանակը, ե) հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, զ) հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մաս¬¬նակցության աստիճանը (…)» (Վանյա Ռաֆիկի Բեգյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվա¬կանի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13 որոշման 14-րդ կետը)։ Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի կատարած հանցագործության բնույթն ու վտան¬գավորության աստիճանը /դիտավորությամբ կատարված ոչ մեծ ծանրութ¬յան հանցանք է, որը պատասխանատվություն է նախատեսում նաև տուգանքի ձևով/, անձը դրա¬կանորեն բնու¬թագրող տվյալ¬ների, նրա պատաս¬խա¬նատ¬վութ¬յունը և պա¬տիժը մեղմաց¬նող հան¬գամանք¬ի ամբող¬ջութ¬յունը, մաս¬նավո¬րապես` նախկի¬նում դա¬տա¬պարտ¬ված չլինե¬լը, խնամքին 9-ամյա դստեր առկայությունը, ինչպես նաև պատասխա¬նատ¬վությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` Դատա¬րա¬նը հանգում է այն համոզվածության« որ ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի ուղղվելը և նոր հանցա¬գործությունների կանխումն հնա¬րավոր է նրա նկատմամբ նշանակվող կալանքը պայմանականորեն չկիրա¬ռելու և միաժամանակ ողջամիտ« տվյալ դեպքում՝ մեկ տարի ժամկետով փորձաշրջան սահմանելու պայ¬ման¬ներում։ Դատարանը փաստում է, որ հատկապես այդ պատիժն է արդարացի ու միաժամանակ անհրաժեշտ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, ամբաստանյալին ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Դատարանը փաստում է նաև, որ սույն դատավճիռը կայացնելու պահին ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստո¬րագրությունը փո¬փո¬խելու կամ վերացնելու հիմքերը բացակայում են, այն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույցների, դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի քաղաքացիական հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, փաստելով, որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, նրա դեմ քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, քրեական գործով իրեղեն ապացույցներ չկան, բավա¬րար¬վում է դրանց արձանագրմամբ։ Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, ղեկավար¬վելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով, Դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝ Արման Վաղինակի Ալեքսանյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցա¬գործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշա¬նակել պատիժ` կալանք 1 (մեկ) ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` Արման Ալեքսանյանի նկատ¬մամբ կալանքի ձևով նշա¬նակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով` նրա վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարելով ՀՀ ԱՆ պրո¬բացիայի պետա¬կան ծառայության համապատասխան ստորաբաժանմանը։ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Տուժողին պարզաբանել հանցագործությամբ նրան անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխ¬հատուցման պահանջով քաղաքացիադատավարական կարգով դատարան դիմելու և փոխհատուցում ստանալու իրավունքը։ Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված։ Դատավճիռը ստացման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում կարող է բողո¬քարկվել ՀՀ վե¬րաքննիչ քրեական դատարան։ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.Ժ.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 09-10-2017 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 10-11-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-173,2-86 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 10-11-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-173,2-86 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-61176 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 22-06-2018 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 25-06-2018 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 27-06-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-173, 2-86, 3-79 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 28-06-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-173, 2-86, 3-79 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0130/01/17
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 03-11-2017 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 03-11-2017 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Մ |
| Ազգանուն | Նալբանդյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Արման Ալեքսանյան Սույն վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ : Բեկանել մասնակի Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Արման Վաղինակի Ալեքսանյանի /ՀՀ քր. օր-ի 258 հոդ. 2-րդ մասով - կալանք 1 ամիս ժամկետով , ՀՀ քր.օր. 70 հոդ.` 1 տարի փորձաշրջան /վերաբերյալ 09.10.2017թ. կայացված դատավճիռը` նշանակված պատժի մասով , և ամբաստանյալ Արման Վաղինակի Ալեքսանյանի նկատմամբ նշանակել մեղսագրված հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանին և բնույթին համաչափ , առավել խիստ պատիժ` կալանք 2 ամիս ժամկետով : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 13-11-2017 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 13-11-2017 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Անդրանիկ |
| Ազգանուն | Մնացականյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Նարինե |
| Ազգանուն | Հովակիմյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Մարդանյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 14-11-2017 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 06-12-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 17-01-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 22-02-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 11:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 22-02-2018 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Արման |
| Ազգանուն | Ալեքսանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԿԴ/0130/01/17 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ «22» փետրվարի 2018թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) Նախագահող դատավոր Ա.Մնացականյան դատավորներ Կ.Մարդանյան Ն.Հովակիմյան քարտուղարությամբ Մ.Մահտեսյանի մասնակցությամբ` դատախազ Մ.Նալբանդյանի պաշտպաններ Ա.Ալիխանյանի Ա.Մկրտչյանի ամբաստանյալ Ա.Ալեքսանյանի դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննելով թիվ ԵԿԴ/0130/01/17 քրեական գործով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի հոկտեմբերի 9-ի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Մ.Նալբանդյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2016 թվականի հոկտեմբերի 4-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Մանուկյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 13815316 քրեական գործը: 2017 թվականի մարտի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Մանուկյանի որոշմամբ թիվ 13815316 քրեական գործով Արման Վաղինակի Ալեքսանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: 2017 թվականի մայիսի 4-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Մանուկյանի որոշմամբ թիվ 13815316 քրեական գործով Էդգար Վահանի Հովհաննիսյանի և Տիգրան Էդգարի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` նրանց արարքներում հանցակազմի բացակայության հիմքով: 2017 թվականի մայիսի 11-ին Արման Վաղինակի Ալեքսանյանի վերաբերյալ թիվ 13815316 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան), որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԿԴ/0130/01/17 համարը: 2017 թվականի հոկտեմբերի 9-ին թիվ ԵԿԴ/0130/01/17 քրեական գործով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով. -Արման Վաղինակի Ալեքսանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել կալանք` 1 (մեկ) ամիս ժամկետով, -ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան` 1 (մեկ) տարի ժամկետով, -Արման Վաղինակի Ալեքսանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: 2017 թվականի նոյեմբերի 3-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Մ.Նալբանդյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը: 2017 թվականի նոյեմբերի 14-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Մ.Նալբանդյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և ստացված քրեական գործը նշանակվել է դատական նիստում քննության: Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը. Արման Վաղինակի Ալեքսանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` այն բանի համար, որ «նա 2016 թվականի սեպտեմբերի 21-ին` ժամը 09։30-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Մոսկովյան-Սպենդիարյան փողոցների խաչմերուկում կատարել է խուլիգանություն` զուգորդված անձի նկատմամբ բռնություն գործադրելով: Այսպես. Արման Վաղինակի Ալեքսանյանը 2016 թվականի սեպտեմբերի 21-ին` ժամը 09։30-ի սահմաններում, իր կողմից վարվող 87DQ008 հաշվառման համարանիշի տաքսի ավտոմեքենայով անծանոթ ուղևորի պատվերը կատարելու ընթացքում ավտոմեքենան կայանել է Երևան քաղաքի Մոսկովյան-Սպենդիարյան փողոցների խաչմերուկ չհասած երթևեկելի հատվածում և երթևեկության խոչընդոտ և արհեստական խցանում է առաջացրել։ Արման Ալեքսանյանի ավտոմեքենայի հետնամասում կայանված «Միցուբիշի Պաջերո» մակնիշի 90LL799 ավտոմեքենայի վարորդ Տիգրան Հովհաննիսյանը ճանապարհն ազատելու և երթևեկության խոչընդոտը վերացնելու համար ձայնային ազդանշան է տվել, ինչին, սակայն, Արման Ալեքսանյանը չի արձագանքել։ Տիգրան Հովհաննիսյանը ստիպված ավտոմեքենան վարելով շրջանցել է և Արման Ալեքսանյանի ցուցաբերած վարքագծից վրդովված ձայնային ազդանշան է տվել: Արման Ալեքսանյանը զայրացել է, ապա ավտոմեքենան արագ վարելով և ձայնային ազդանշան տալով` հետևել է Տիգրան Հովհաննիսյանին և հիշյալ խաչմերուկից մի քանի մետր հեռավորության վրա հավասարվելով նրան՝ հայհոյել է։ Վերջինս ավտոմեքենան կանգնեցրել է փողոցի եզրային մասում, ապա մոտեցել է իր հետևից նույն հատվածում մեքենան կայանած Արման Ալեքսանյանին և կատարվածի համար պարզաբանում պահանջել։ Այդ կապակցությամբ Տիգրան Հովհաննիսյանի և Արման Ալեքսանյանի միջև վիճաբանություն է առաջացել, որի ընթացքում վերջինս, կոպիտ կերպով խախտելով հասարակական կարգը, որը դրսևորվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք ցուցաբերելով, աղմկել է և հայհոյել, օգտագործելով վիճաբանության համար ստեղծված չնչին շարժառիթը` տեղին արված դիտողություններն ընդունելու փոխարեն, իր անձի առավելությունն ընդգծելու մոլուցքից մղված, դրսևորելով հասարակության բարոյական և իրավական նորմերի նկատմամբ անթաքույց արհամարհանք և շրջապատին հակադրվելու ցանկություն` վիճաբանել է նաև վիճաբանությանը միջամտած Տիգրան Հովհաննիսյանի հոր` Էդգար Հովհաննիսյանի հետ, որի ընթացքում շարունակելով իր խուլիգանական գործողությունները՝ բռունցքով, ապա նաև ոտքով հարվածներ է հասցրել վերջինիս դեմքին` նրա առողջությանը պատճառելով թեթև վնասի հատկանիշներ պարունակող մարմնական վնասվածքներ` փակ գանգուղեղային վնասվածքի, աջից վերին կոպի և միջհոնքային շրջանների փափուկ հյուսվածքների սալջարդի, զույգ վերին և ստորին կոպերի շրջանների արյունազեղումների ձևով, իր այդ դիտավորյալ գործողություններով շուրջ 5 րոպե տևողությամբ կոպիտ կերպով խախտել է հասարակական կարգը և խանգարել քաղաքացիների անդորրը, ինչի արդյունքում նաև տևական ժամանակ խաթարվել է փողոցի երթևեկությունը և անհանգստություն առաջացրել անցորդների շրջանում, որոնք փորձել են հորդորներով դադարեցնել միջադեպը»: Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում, մասնավորապես նշված է. «Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատարանը հաստատված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանը դիտավորությամբ խախտել է հասարակական կարգը, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով և զուգորդվել տուժող Էդգար Հովհաննիսյանի նկատմամբ բռնություն գործադրելով, այսինքն` մեղավորությամբ կատարել է արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։ Ամբաստանյալը քրեական պատասխանատվության և պատժի ենթակա է վերոնշյալ հոդվածի համապատասխան մասով։ (...) Ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը. (...) Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի անձը բնութագրող տվյալներ է գնահատում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2017 թվականի մարտի 29-ին կատարված հարցման արդյունքների), երիտասարդ և ամուսնացած լինելը (համաձայն թիվ 007653025 նույնականացման քարտի տվյալների և ԱԲ սերիայի 201423 համարի ամուսնության վկայականի պատճենի), կատարածի համար դատական քննության ավարտական փուլում զղջալը և տուժողի ներողամտությունը հայցելը, իսկ որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք` խնամքին անչափահաս դստեր` 2007 թվականի օգոստոսի 14-ին ծնված Աննա Արմանի Ալեքսանյանի առկայությունը (համաձայն ԱԲ սերիայի 593912 համարի ծննդյան վկայականի պատճենի)։ Ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի անձը բնութագրող վերոնշյալ տվյալները և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքը հաստատված են գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված, թույլատրելիության ու վերաբերելիության չափանիշներին համապատասխանող ապացույցներով, ողջամտորեն նվազեցնում են նրա անձի հանրային վտանգավորությունը։ Դատարանն ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրեց։ Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով անդրադառնալով ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակի ընտրությանը` Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված հանցակազմը նախատեսում է այլընտրանքային պատժատեսակներ` տուգանք, կալանք կամ որոշակի ժամկետով ազատազրկում, հետևաբար գործով ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս քննարկման ենթակա են` պատժատեսակի ընտրության, պատժաչափի, տվյալ հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), կալանքի կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու դեպքում` այն կրելու կամ չկրելու հարցերը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում)։ Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանին վերագրված հանցավոր գործողությունների բնույթը, մասնավորապես` խուլիգանությունը տուժողի ընտանիքի անդամների, այդ թվում` որդու, հարսի և կնոջ ներկայությամբ կատարելը, այդ գործողությունները տոնական օրը Երևան քաղաքի բանուկ հատվածում կատարելը, փաստում է, որ տվյալ դեպքում ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված` պատժի նվազ խիստ տեսակը նշանակելու կանոնը կիրառելի չէ, ըստ էության պատժի նպատակներին չի ծառայի։ Միաժամանակ հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` Դատարանը փաստում է, որ նրա նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակվի կալանքի և ոչ թե ազատազրկման ձևով` զուգակցված այն պայմանականորեն չկիրառելու և ողջամիտ ժամկետով փորձաշրջան նշանակելու հետ։ (...) Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի կատարած հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը (դիտավորությամբ կատարված ոչ մեծ ծանրության հանցանք է, որը պատասխանատվություն է նախատեսում նաև տուգանքի ձևով), անձը դրականորեն բնութագրող տվյալների, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի ամբողջությունը, մասնավորապես` նախկինում դատապարտված չլինելը, խնամքին 9-ամյա դստեր առկայությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` Դատարանը հանգում է այն համոզվածության, որ ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի ուղղվելը և նոր հանցագործությունների կանխումը հնարավոր է նրա նկատմամբ նշանակվող կալանքը պայմանականորեն չկիրառելու և միաժամանակ ողջամիտ, տվյալ դեպքում` մեկ տարի ժամկետով փորձաշրջան սահմանելու պայմաններում։ Դատարանը փաստում է, որ հատկապես այդ պատիժն է արդարացի ու միաժամանակ անհրաժեշտ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, ամբաստանյալին ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»: Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Մ.Նալբանդյանը խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանել և փոփոխել, այն է` ամբաստանյալ Արման Վաղինակի Ալեքսանյանի նկատմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնել և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել կալանք` 2 (երկու) ամիս ժամկետով: Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում, մասնավորապես նշված է. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը` ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատժի և այն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու մասով, անհիմն է, անօրինական, չի համապատասխանում կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանին, ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև անձը բնութագրող տվյալներին: Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս բավարար չափով հաշվի չի առել նրա կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով ու մեկ տարի ժամկետով փորձաշրջան սահմանելով, չի եկել ճիշտ եզրահանգման` արդյունքում նշանակվել է ոչ արդարացի և կատարած արարքին ոչ համաչափ պատիժ: Ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանն առաջադրված մեղադրանքում թե նախաքննության և թե դատաքննության ընթացքում իրեն այդպես էլ մեղավոր չի ճանաչել և շուրջ վեց ամսից ավել տևած նախաքննության ընթացքում և դատաքննության նախնական փուլում չի զղջացել կատարածի համար, իսկ դատաքննության վերջնական փուլում` միայն ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների ճնշման ներքո հայտնել է, որ զղջացել է կատարածի համար: Նշվածից կարելի է փաստել, որ ամբաստանյալը կատարածի համար զղջալու և տուժողից ներողամտություն հայցելու եղանակով ընդամենը կատարել է տակտիկական քայլ` փորձելով հնարավորինս մեղմ պատիժ ստանալ, այլ ոչ թե բռնել է ուղղման ճանապարհն ու իրականում զղջացել կատարածի համար: Բացի այդ, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաշվի չի առնվել այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալի նկատմամբ նախկինում ևս քրեական հետապնդում է իրականացվել դիտավորյալ հանցագործություն կատարելու համար (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով), իսկ քրեական հետապնդուը դադարեցվել է համաներման ակտի ընդունման հիմքով, ինչը թեև չի կարող դիտվել որպես անձի պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանք, սակայն օբյեկտիվորեն հանդիսանում է ամբաստանյալի անձը բացասաբար բնութագրող տվյալ: Միաժամանակ հարկ է նշել, որ նախկինում դատապարտված չլինելը նույնպես ողջամտորեն չի նվազեցնում անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը, քանի որ քաղաքացիական հասարակության ու իրավական պետության մեջ բնակվող յուրաքանչյուր անձի պարտականությունն է հակաիրավական արարքներ կատարելուց զերծ մնալը: Սույն գործով անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև այն, որ հանցանքը կատարվել է ուղղակի դիտավորությամբ, ինչն էլ մեծացնում է անձի և նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը: Առաջին ատյանի դատարանը պարտավոր էր նաև պատշաճ գնահատման ենթարկել Արման Ալեքսանյանի կողմից հանցանքի կատարման եղանակը, իրադրությունը, օգտագործվող գործիքները, միջոցները, դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես` կատարված խուլիգանության ընթացքում նրա կողմից դրսևորած ակտիվ վարքագիծը, նաև այն, որ վերջինը տևական ժամանակ շարունակել է խուլիգանական գործողությունները` աղմկել է, տվել է սեռական բնույթի հայհոյանքներ, բռնություն է գործադրել ու մարմնական վնասվածք է պատճառել Էդգար Հովհաննիսյանին և հանդարտվել է միայն պատահական անցորդների հորդորների արդյունքում: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցավոր ոտնձգության հետևանքով վնաս է պատճառվում քրեական օրենքի պաշտպանության տակ գտնվող երկու օբյեկտի` հասարակական կարգին, ինչպես նաև անձի անձեռնմխելիությանը, պատվին ու արժանապատվությանը, առողջությանը, քաղաքացիների ու կազմակերպությունների գույքային շահերին, ինչն էլ ավելի է բարձրացնում ամբաստանյալին մեղսագրվող հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը: Վերաքննիչ դատարանում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները. Դատական նիստի ժամանակ դատախազ Մ.Նալբանդյանը պնդեց ներկայացված վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց այն բավարարել: Պաշտպաններ Ա.Ալիխանյանը և Ա.Մկրտչյանն առարկեցին ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ և խնդրեցին այն մերժել` Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ: Ամբաստանյալ Ա.Ալեքսանյանը միացավ իր պաշտպանների դիրքորոշմանը: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով բողոքի վերաբերյալ ստացված քրեական գործը` Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում անդրադառնալ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը փոփոխելու (խստացնելու) հարցին: Արման Ալեքսանյանին վերագրվող` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիան որպես պատիժ նախատեսում է տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից երեքհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանք` մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով: 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում կամ խստացնում է պատիժը՝ ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով: Գոռ Ավետիսյանի և Արմեն Հովակիմյանի գործով 2010 թվականի նոյեմբերի 5-ի թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «[ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների] վերլուծությունից երևում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով` նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»: Նարեկ Սարգսյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «[Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: (...) ՀՀ քրեական օրենսգիրքը չի բովանդակում բոլոր այն հանգամանքների սպառիչ ցանկը, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից կոնկրետ հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս: Օրենսգիրքը, սակայն, դատարանին տալիս է պատժի անհատականացման ընդհանուր չափանիշներ, որոնց հիման վրա դատարանը կարող է նշանակել արդարության պահանջներին համապատասխանող պատիժ: Նշված չափանիշներն են` ա) հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ընդհանրապես, կոնկրետ հանցագործության կատարման հանգամանքների տեսանկյունից մասնավորապես, բ) հանցավորի անձը, գ) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: (...) [Վ]երաքննիչ դատարանն իրավասու է պատժի մասով փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը հետևյալ դեպքերում. 1) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս չեն պահպանվել պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները, 2) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի չեն առնվել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, 3) առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերոնշյալ հանգամանք(ներ)ը հաշվի չառնելը հանգեցրել է անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման»: Գարուշ Մադաթյանի գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում [կարևորվում է] խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: (...) [Պ]ատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը»: Վերոգրյալ իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հիմնավորումներին` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ նրա նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Առաջին ատյանի դատարանը ղեկավարվել է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը), ամբաստանյալ կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, որպիսի պայմաններում նրա նկատմամբ նշանակել է համաչափ պատիժ, որը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով սահմանված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից (համապատասխանում է կատարված հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար), ինչպես նաև կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակները, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները: Վերաքննիչ բողոքում նշված` համաներման ակտի ընդունման հիմքով նախկինում Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով քրեական հետապնդումը դադարեցված լինելու կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ այն որևէ իրավական հետևանք չի կարող առաջացնել (այդ թվում՝ չի կարող հիմք հանդիսանալ առավել խիստ պատիժ նշանակելու կամ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելն անթույլատրելի ճանաչելու համար), քանի որ դատվածություն չունեցող անձը քրեական օրենքի տեսանկյունից համարվում է նախկինում հանցագործություն չկատարած (mutatatis mutandis տե´ս Արտաշ Շաքարյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵԿԴ/0163/01/13 որոշումը): Անդրադառնալով ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի կողմից կատարածի համար ձևականորեն զղջալու վերաբերյալ վերաքննիչ բողոքում նշված փաստարկներին` Վերաքննիչ դատարանը դրանք ընդունելի չի համարում և գտնում է, որ դատական քննության վերջում Արման Ալեքսանյանի կողմից մեղքն ընդունելը և կատարածի համար զղջալը հանդիսանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի շրջանակներում բարենպաստ քրեաիրավական նշանակություն ունեցող հանգամանք` անկախ նրանից, որ նա նախաքննության ընթացքում և դատական քննության ընթացքում չի ընդունել իրեն առաջադրված մեղադրանքը: Վերաքննիչ դատարանի նման դիրքորոշումը բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 13-րդ կետից և 334-րդ հոդվածի 2-րդ մասից, համաձայն որի` ամբաստանյալը կաշկանդված չէ նախաքննության ընթացքում մեղքը չընդունելու վերաբերյալ արված հայտարարությամբ և ցանկացած պահի կարող է հայտարարել իր մեղավորության մասին: Վերոգրյալ եզրահանգումների պայմաններում Վերաքննիչ դատարանն ընդունելի չի համարում ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը խստացնելու վերաբերյալ դատախազի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքի պահանջը, ինչպես նաև դրա հիմքում դրված փաստարկները: Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Վերաքննիչ դատարանը պետք է անդրադառնա նաև ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտությանը (կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորությանը): ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: 2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: (…)»: Սուսաննա Ներսիսյանի գործով 2007 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «[ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ] հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում։ Դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու»։ Թամարա Տեր-Գրիգորյանի գործով 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի թիվ ՎԲ-192/07 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «[Հ]անցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը»։ Կարեն Հարությունյանի գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-201/07 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «[Պ]ատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ (իրական) պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ (…) Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։ Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին։ Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը»։ Սեյրան Աղախանյանի գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «[Յ]ուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցագործության կատարման եղանակ և այլն), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը: (...) [Պ]ատասխանատվության և պատժի անհատականացման և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները: Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները: (...) [Ա]նձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի նաև այն հանգամանքը, թե նշանակված պատիժն ինչպիսի ազդեցություն կարող է ունենալ ամբաստանյալի ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա»: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի որոշման վերը նշված հիմնավորումները դիտարկելով վերոգրյալ իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այդ հիմնավորումներն ամբողջությամբ բխում են դրանցից, որպիսի պայմաններում այդ հիմնավորումներն ընդունելի են նաև Վերաքննիչ դատարանի համար: Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ տվյալ դեպքում ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավաչափության մասին են վկայում ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի կատարած արարքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` հանցագործության կատարման հանգամանքներն ու նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում արձանագրված` նրա անձը դրականորեն բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ օբյեկտիվորեն գոյություն ունեցող վերը նշված տվյալների համակցությունը վկայում է, որ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Տվյալ դեպքում Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից: Վերոգրյալ եզրահանգումների պայմաններում Վերաքննիչ դատարանն ընդունելի չի համարում ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու անթույլատրելիության վերաբերյալ դատախազի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքի փաստարկները: Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արման Ալեքսանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու, ինչպես նաև կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի երաշխավորման տեսանկյունից բավարար չափով հիմնավորված են, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ չի տրվել այնպիսի դատական սխալ, որն ազդեցություն է ունեցել կամ կարող էր ազդեցություն ունենալ գործի ելքի վրա: Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանելու իրավաչափ հիմք չկա, ուստի այն պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ դատախազի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը` մերժել: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ, 361.1, 377-րդ, 385-րդ, 393-րդ և 394-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Մ.Նալբանդյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը մերժել` թիվ ԵԿԴ/0130/01/17 քրեական գործով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի հոկտեմբերի 9-ի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Կ.ՄԱՐԴԱՆՅԱՆ Ն.ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 22-02-2018 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 19-06-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 3 հատորից՝ 1-ին հատոր 173, 2-րդ հատոր 86, 3-րդ հատոր 73 թերթ |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 19-06-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 3 հատորից՝ 1-ին հատոր 173, 2-րդ հատոր 86, 3-րդ հատոր 73 թերթ |
| Ուր | Երևան քաղաքի դատարան |
| Գրության համարը | Ե-20443/18 |