ԵԿԴ/0123/01/17


Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը,


նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի,
քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի,
Ա. Գեղամյանի,
մասնակցությամբ`

մեղադրող
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների դատախազության
ավագ դատախազ Ա. Առաքելանի,

պաշտպան Յ. Մարտիրոսյանի,

տուժողներ Լ. Սուլաքյանի,
Կ. Պօզեագալեանի,
Լ. Նալչաճեանի,
տուժող Լ. Նալչաճեանի
ներկայացուցիչ Մ. Մուրադյանի,


2017թ. հոկտեմբերի 06-ին Երևանում,

դռնբաց դատական նիստում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի

Անուշավան Սամվելի Վարդանյանի`
ծնված 1981թ. մայիսի 24-ին ՀՀ Արագածոտնի մարզի Թալին քաղաքում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, նախկինում չդատված, ամուրի, հաշվառված է և բնակվել է Արագածոտնի մարզի Թալին քաղաքի Մ. Խորենացու փողոցի թիվ 4 տանը, մեղադրվում է մեկ դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, երկու դրվագներով` 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքներում, կալանքի տակ է 2016թ. հունիսի 24-ից։
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2015թ. մարտի 16-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է թիվ 13131315 քրեական գործը և նույն օրն ընդունվել է ավագ քննիչի վարույթ։
Նախաքննության մարմնի 2015թ. հուլիսի 22-ի որոշմամբ Անուշավան Սամվելի Վարդանյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ։
Նույն օրը նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է չհեռանալու մասին ստորագրությունը և հայտարարվել է նրա հետախուզումը։
Նախաքննության մարմնի 2015թ. հուլիսի 29-ի որոշմամբ քրեական գործի վարույթը կասեցվել է` մեղադրյալ Ա. Վարդանյանի գտնվելու վայրը պարզված չլինելու հիմքով։ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա. Մանուկյանի 2015թ. հոկտեմբերի 29-ի որոշմամբ այն վերացվել է և գործով վարույթը վերսկսվել է։
Նախաքննության մարմնի 2016թ. փետրվարի 25-ի որոշմամբ Անուշավան Սամվելի Վարդանյանի մեղադրանքի ծավալը փոփոխվել է, նա կրկին ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և երկու դրվագներով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։ Դատարանի նույն օրվա որոշմամբ մեղադրյալ Անուշավան Վարդանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորումը` կալանավորման սկիզբը հաշվելով մեղադրյալին արգելանքի վերցնելու պահից։
Նախաքննության մարմնի 2016թ. փետրվարի 26-ի որոշմամբ քրեական գործի վարույթը կասեցվել է` Ա. Վարդանյանի գտնվելու վայրը պարզված չլինելու հիմքով, իսկ նախաքննության մարմնի 2016թ. ապրիլի 3-ի որոշմամբ վարույթը կրկին վերսկսվել է` լրացուցիչ գործողություններ կատարելու նպատակով։
Նախաքննության մարմնի 2016թ. ապրիլի 29-ի որոշմամբ կրկին քրեական գործի վարույթը կասեցվել է` Ա. Վարդանյանի գտնվելու վայրը պարզված չլինելու հիմքով։
2016թ. հունիսի 24-ին Ա. Վարդանյանը հայտնաբերվել է և քրեական գործի վարույթն այդ հիմքով վերսկսվել է, իսկ դատարանի նույն օրվա որոշմամբ` նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը վերահաստատվել է։
Նախաքննության մարմնի 2016թ. հոկտեմբերի 07-ի որոշմամբ թիվ 13131315 քրեական գործով մեղադրյալ Ա. Վարդանյանի գույքի վրա կալանք է դրվել։
2017թ. մայիսի 06-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, 2017թ. մայիսի 11-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ, իսկ 2017թ. մայիսի 22-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի դատական քննությունը 2017թ. հունիսի 01-ին, ժամը 12։00-ին նշանակելու մասին։
2017թ. օգոստոսի 18-ին, դատական նիստում մեղադրող Ա. Առաքելյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309.1-րդ հոդվածով սահմանված կարգով, Անուշավան Սամվելի Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և երկու դրվագներով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` հետևյալ արարքի համար, որ նա` «Կարօ Պօզեագալեանի վստահությունը չարաշահելու և խաբեության եղանակով հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերով գումար, իսկ Լենա Սուլաքայից և Լենա Նալչաճեանից առանձնապես խոշոր չափերով գումարներ հափշտակելու փորձ է կատարել։
Այսպես. Անուշավան Սամվելի Վարդանյանը, ունենալով գումարներ հափշտակելու նախնական դիտավորություն, խեղաթյուրելով ապագայի վերաբերյալ փաստերը, Կարօ Պօզեագալեանին 2014 թվականի օգոստոս ամսին հավաստիացրել է, որ կարող է նրա համար ձեռք բերել շենգենյան երկների մուտքի օրինական արտոնագիր` չունենալով նշված ոլորտում որևէ գործողություն կատարելու իրավասություն, և այդ պատրվակով նրա անձնագրում փակցնելով մուտքի կեղծ արտոնագիր և ներկայացնելով նրան` նույն ամսվա վերջերին կամ հաջորդող` սեպտեմբեր ամսվա սկզբին Երևան քաղաքի Մ.Խորենացի փողոցում Կարօ Պօզեագալեանի վստահությունը չարաշահելու եղանակով նրանից խարդախությամբ հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերով` 4.090.500 ՀՀ դրամին համարժեք 7500 եվրո գումար։
Այսինքն` Ա.Վարդանյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
Բացի այդ, նույն եղանակով խարդախությամբ առանձնապես խոշոր չափերով` ընդհանուր 7500 եվրո գումար հափշտակելու նախնական դիտավորությամբ և իրականությունը խեղաթյուրելով` Լենա Սուլաքային հավաստիացրել է, որ կարող է որդու` Վրեժ Աբրահամի Էօրտէկեանի համար ձեռք բերել շենգենյան երկրների մուտքի օրինական արտոնագիր` ենալով նշված ոլորտում որևէ գործողություն կատարելու իրավասություն, և այդ պատրվակով նրա անձնագրում փակցնելով մուտքի կեղծ արտոնագիր և ներկայացնելով նրանց` 2014թ. օգոստոս-հոկտեմբեր ամիսներին, Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանում Լենա Սուլաքայից փորձել է խարդախությամբ հափշտակել առանձնապես խոշոր չափերով` 4.090.500 ՀՀ դրամին համարժեք 7500 եվրո, սակայն հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել իր կամքից անկախ հանգամանքներով, այն է` խարդախությամբ հափշտակել է միայն գումարի մի մասը` 2500 եվրոն, քանի որ վերջիններս, տեղեկանալով անձնագրում փակցված վիզայի կեղծ լինելու մասին, հրաժարվել են տալ գումարի մնացած մասը։
Այսինքն` Ա.Վարդանյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
Բացի այդ, նույն եղանակով խարդախությամբ առանձնապես խոշոր չափերով` ընդհանուր 20.500 եվրո գումար հափշտակելու նախնական դիտավորությամբ և իրականությունը խեղաթյուրելով` Լևոն Շանթ Էկմեկջյանի անվամբ շենգենյան երկրների մուտքի արտոնագիր ձեռք բերելու, ինչպես նաև վերջինիս մորը` Լենա Նալչաճեանին և դստերը` Լիլա-Մարիա Էկմեկջյանին Ուկրաինայից դեպի Եվրոպա մեկնելու օրինական թույլտվությունը կազմակերպելու պատրվակով, չունենալով նշված ոլորտում որևէ գործողություն կատարելու իրավասություն, Լևոն Շանթ Էկմեկջյանի անձնագրում կեղծ վիզա փակցնելու, Լենա Նալչաճեանին և Լիլա-Մարիա Էկմեկջյանին առանց թույլտվության իր հետ Ուկրաինա տանելով 2014 թվականի օգոստոս-հոկտեմբեր ամիսներին Լենա Նալչաճեանից փորձել է խարդախությամբ հափշտակել առանձնապես խոշոր չափերով` 11.180.700 ՀՀ դրամին համարժեք 20.500 եվրո, սակայն հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել իր կամքից անկախ հանգամանքներով, այն է` խարդախությամբ հափշտակել է միայն գումարի մի մասը` 3000 եվրոն, քանի որ վերջիններս տեղեկանալով անձնագրում փակցված վիզայի կեղծ լինելու մասին, ինչպես նաև Ուկրանիայից հետ վերադարձվելու պատճառով հրաժարվել է տալ գումարի մնացած մասը։
Այսինքն` Ա.Վարդանյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
Այսպիսով, Ա.Վարդանյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարքների կատարում, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։»։
Տուժող Լ. Նալչաճեանի ներկայացուցիչ Մ. Մուրադյանի կողմից, 2017թ. սեպտեմբերի 23-ին դատարան է ներկայացվել հայցադիմում ամբաստանյալ Ա. Վարդանյանի դեմ, որի համաձայն տուժող Լ. Նալչաճեանը խնդրել է ամբաստանյալ Ա. Վարդանյանից հօգուտ իրեն բռնագանձել 3.155.930 /երեք միլիոն հարյուր հիսունհինգ հազար ինը հարյուր երեսուն/ ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար, որից 2.855.930 /երկու միլիոն ութ հարյուր հիսունհինգ հազար ինը հարյուր երեսուն/ ՀՀ դրամը` որպես հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում, իսկ 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամը` որպես փաստաբանի վարձատրության գումար։
Ամբաստանյալ Ա. Վարդանյանը վերոհիշյալ քաղաքացիական հայցի դեմ առարկել է։

Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները
Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
Ամբաստանյալ Անուշավան Սամվելի Վարդանյանը տուժող Կարօ Պօզեագալեանի վստահությունը չարաշահելու և խաբեության եղանակով հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերով գումար, իսկ տուժողներ Լենա Սուլաքայից և Լենա Նալչաճեանից` առանձնապես խոշոր չափերով գումարներ հափշտակելու փորձ է կատարել հետևյալ հանգամանքներում.
Ա. Վարդանյանը ունենալով գումարներ հափշտակելու նախնական դիտավորություն և խեղաթյուրելով ապագայի վերաբերյալ փաստերը` Կարօ Պօզեագալեանին 2014 թվականի օգոստոս ամսին հավաստիացրել է, որ կարող է նրա համար ձեռք բերել շենգենյան երկրների մուտքի օրինական արտոնագիր` հաստատապես իմանալով, որ օրինական կարգով այդպիսիք ձեռք բերել չի կարող։ Այդ պատրվակով Ա. Վարդանյանը տուժող Կ. Պօզեագալեանի անձնագրում փակցրել է մուտքի կեղծ արտոնագիր և ներկայացնելով նրան` մեկ ամսվա ընթացքում, մինչև հաջորդ` սեպտեմբեր ամսվա սկիզբը, Երևան քաղաքի Մ. Խորենացի փողոցում, Կարօ Պօզեագալեանի վստահությունը չարաշահելու եղանակով նրանից խարդախությամբ հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի` 4.090.500 ՀՀ դրամին համարժեք 7500 եվրո գումար։
Բացի այդ, նույն եղանակով` խարդախությամբ, առանձնապես խոշոր չափերով` 7500 եվրո ընդհանուր գումար հափշտակելու նախնական դիտավորությամբ և իրականությունը խեղաթյուրելով` Ա. Վարդանյանը Լենա Սուլաքային հավաստիացրել է, որ կարող է նրա որդի Վրեժ Աբրահամի Էօրտէկեանի համար ձեռք բերել շենգենյան երկրների մուտքի օրինական արտոնագիր` չունենալով նշված ոլորտում որևէ գործողություն կատարելու իրավասություն։ Այդ պատրվակով նա Վ. Էօրտեկեանի անձնագրում փակցրել է մուտքի կեղծ արտոնագիր, 2014թ. օգոստոս-հոկտեմբեր ամիսներին Երևանում ներկայացրել է նրանց և այդ եղանակով Լենա Սուլաքայից փորձել է խարդախությամբ հափշտակել առանձնապես խոշոր չափերով` 4.090.500 ՀՀ դրամին համարժեք 7500 եվրո գումար, սակայն հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել իր կամքից անկախ հանգամանքներով և հափշտակել է միայն գումարի մի մասը` 1.298.150 /մեկ միլիոն երկու հարյուր իննսունութ հազար հարյուր հիսուն/ ՀՀ դրամ գումարին համարժեք 2500 եվրոն, քանի որ վերջիններս տեղեկանալով անձնագրում փակցված վիզայի կեղծ լինելու մասին` հրաժարվել են տալ գումարի մնացած մասը։
Բացի այդ, 2014թ. օգոստոսից հոկտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում, Երևանում, Ա. Վարդանյանը նույն եղանակով` խարդախությամբ, առանձնապես խոշոր չափերի` 20.500 եվրո ընդհանուր գումար հափշտակելու նախնական դիտավորությամբ և իրականությունը խեղաթյուրելով` Լևոն Շանթ Էկմեկջյանի անվամբ շենգենյան երկրների մուտքի արտոնագիր ձեռք բերելու, ինչպես նաև վերջինիս մորը` Լենա Նալչաճեանին և դստերը` Լիլա-Մարիա Էկմեկջյանին Ուկրաինայից դեպի Եվրոպա մեկնելու օրինական թույլտվությունը կազմակերպելու պատրվակով, չունենալով նշված ոլորտում որևէ գործողություն կատարելու իրավասություն և հնարավորություն` Լևոն Շանթ Էկմեկջյանի անձնագրում կեղծ վիզա փակցնելու, Լենա Նալչաճեանին և Լիլա-Մարիա Էկմեկջյանին առանց շենգենյան համաձայնագրի երկրներ մեկնելու օրինական թույլտվության` իր հետ Ուկրաինա տանելու եղանակով, Լենա Նալչաճեանից փորձել է խարդախությամբ հափշտակել առանձնապես խոշոր չափերով` 11.180.700 ՀՀ դրամին համարժեք 20.500 եվրո, սակայն հանցագործությունն ավարտին չի հասցրել իր կամքից անկախ հանգամանքներով և հափշտակել է միայն գումարի մի մասը` 1.557.780 /մեկ միլիոն հինգ հարյուր հիսունյոթ հազար յոթ հարյուր ութսուն/ ՀՀ դրամ գումարին համարժեք 3000 եվրոն, քանի որ վերջիններս տեղեկանալով անձնագրում փակցված վիզայի կեղծ լինելու մասին և Ուկրանիայից հետ վերադարձվելով` հրաժարվել է տալ գումարի մնացած մասը։
Ամբաստանյալ Ա. Վարդանյանը քաղաքացիների մեկնումը շենգենյան համաձայնագրի երկրներ կազմակերպելու, նրանց արտոնագրեր ստանալը ապահովելու որևէ իրավասություն երբևէ չի ունեցել, այդ բնագավառում չի աշխատել։

Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող Կարօ Գևորգի Պօզեագալեանի ցուցմունքով այն մասին, որ Սիրիայում տեղի ունեցած պատերազմի պատճառով հոր հետ տեղափոխվել են ՀՀ և բնակվում են Երևան քաղաքում։ Իր մոտ ցանկություն է առաջացել մեկնել Գերմանիա։ Իր հոր ընկեր Գևորգ Փոստաջիանից տեղեկացել է, որ վերջինիս ծանոթ, սիրիահայ Լենա Նալչաճեանն Անուշավան Վարդանյանի օգնությամբ որդուն ցանկանում է ուղարկել Եվրոպա։ 2014թ. օգոստոսին ինքն այցելել է Լենայի բնակարան, որտեղ ծանոթացել է Անուշավան Վարդանյանի հետ, ով հայտնել է, որ 7500 եվրո գումարի դիմաց կարող է տրամադրել շենգենյան մուտքի արտոնագիր, ինչին ինքը համաձայնվել է։ Անուշավան Վարդանյանը նախապես իրենից պահանջել է 1000 եվրո գումար, սակայն ինքը չի տվել` նշելով, որ անձնագրում վիզան տեսնելուց հետո կփոխանցի ամբողջ գումարը։ Անձնագիրը փոխանցել է Ա. Վարդանյանին և մոտ մեկ շաբաթ անց վերջինս զանգահարել է և հայտնել, որ վիզան պատրաստ է։ Պայմանավորվել են հանդիպել Լ. Նալչաճեանի տանը, որտեղ հանդիպել է նաև իր ծանոթ, սիրիահայ Լենա Սուլաքային և վերջինիս որդուն` Վրեժ Էօրտեկեանին, ով նույնպես Ա. Վարդանյանի օգնությամբ պետք է ձեռք բերեր վիզա և մեկներ Եվրոպա։ Ա. Վարդանյանը ծրարի մեջ դրված փոխանցել է իր անձնագիրը, որի մեջ փակցված է եղել շենգենյան մուտքի արտոնագիր։ Ինքը և հայրն այն ուսումնասիրել են և հավատալով, որ այն իրական է` 7500 եվրո գումարը փոխանցել են Ա. Վարդանյանին։ Այնուհետև ինքն Ա. Վարդանյանից պահանջել է Գերմանիայի ավիատոմսը։ Վերջինս հայտնել է, որ պետք է մի փոքր համբերի, որպեսզի մյուսների հետ միաժամանակ մեկնեն։ Դրանից երեք օր անց ինքը զանգահարել է Ա. Վարդանյանին և սպառնացել, որ ավիատոմսն իրեն չտալու դեպքում դիմելու է ոստիկանություն։ Ա. Վարդանյանը խնդրել է այդպիսի քայլ չանել։ Դրանից երկու օր անց հանդիպել է Ա. Վարդանյանին, ով իրեն փոխանցել է իր և Գ. Փոստաջիանի ընտանիքի անդամների համար նախատեսված էլեկտրոնային ավիատոմսեր` 2014թ. սեպտեմբերի 15-ի համար։ Որոշ ժամանակ անց պարզելով, որ իր անձնագրում փակցված վիզան կեղծ է` ինքը գնացել է Թալին և հանդիպելով Ա. Վարդանյանին` հայտնել, որ անձնագրում փակցված վիզան կեղծ է, իսկ վերջինս պոկել է այն և ասել, թե իբր իրեն խաբել են։ Ա. Վարդանյանը վերցրել է անձնագիրը և խոստացել այլ ճանապարհով վիզա ձեռք բերել, սակայն կրկին խաբել է, չի վերադարձրել իր գումարները և ժամանակ ձգձգել, որից հետո էլ մեկնել է ՀՀ-ից և հետ ուղարկել իր անձնագիրը։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1 գ.թ. 66-67, հատոր 2 գ.թ. 82-83, 192-194, հատոր 3 գ.թ. 85/

Տուժող Լենա Շամոյի Սուլաքայի ցուցմունքով այն մասին, որ Սիրիայում տեղի ունեցած պատերազմի պատճառով ընտանիքի հետ տեղափոխվել են ՀՀ և բնակվում են Երևան քաղաքում։ Իր որդի Վրեժ Էօրտեկեանին, ուսման նպատակով ցանկացել է ուղարկել Գերմանիա, որի համար անհրաժեշտ է եղել շենգենյան երկրների մուտքի արտոնագիր։ Իր ծանոթների միջոցով տեղեկացել է Լենա Նալչաճեանի մասին, ով Անուշավան Վարդանյանի օգնությամբ պետք է մեկներ Եվրոպա։ 2014թ. օգոստոսին ծանոթացել է Լենա Նալչաճեանի հետ։ Վերջինիս միջոցով ծանոթացել է Անուշավան Վարդանյանի հետ, ով խոստացել է 20 օրվա ընթացքում, 7500 եվրոյի դիմաց տրամադրել շենգենյան երկրների մուտքի արտոնագիր։ Ինքը համաձայնվել է որդու` Գերմանիա հասնելուց հետո ամբողջ գումարը վճարել, իսկ Ա. Վարդանյանը նախնական պահանջել է 300 եվրո գումար, սակայն ինքը չի տվել։ Լ. Նալչաճեանն իրեն հավաստիացրել է, որ Անուշավան Վարդանյանը վստահելի մարդ է, նախկինում այլ անձանց նույնպես ուղարկել է Եվրոպա։ Մոտ 20 օր անց Լենան զանգահարել է և հայտնել, որ Ա. Վարդանյանը բերել է անձնագրերը և ասել է, որ գումար վերցնի իր հետ` Ա. Վարդանյանին վճարելու համար։ Ինքը որդու հետ այցելել է Լենայի ծանոթ Արդիմ Ֆերմանյանի բնակարան, որտեղ հանդիպել են այլ սիրիահայերի` Կարօ Պօզեագալեանին և վերջինիս հորը, որոնցից տեղեկացել են, որ Ա. Վարդանյանը իրենց համար ևս շենգենյան վիզա է ձեռք բերել։ Ա. Վարդանյանը Կ. Պօզեագալեանին փոխանցել է վերջինիս անձնագիրը, որի մեջ փակցված է եղել վիզան։ Կ. Պօզեագալեանը և նրա հայրը ուսումնասիրել են այն, Ա. Վարդանյանին փոխանցել 7500 եվրո գումար և հեռացել։ Դրանից հետո Ա. Վարդանյանը գրպանից հանել և ցույց է տվել Լևոն-Շանթի և Վրեժ Էօրտեկեանի անձնագրերը, որոնց մեջ փակցված են եղել վիզաները։ Լ. Նալչաճեանը հայտնել է իրեն, որ նա Ա. Վարդանյանին է տվել 2500 եվրո գումար և խնդրել, որ ինքը նույնպես այդքան գումար տա, որպեսզի Ա. Վարդանյանը տա իրենց անձնագրերը և մեկնեն երկրից, ինչին ինքը պատասխանել է, որ քանի որ նա է երաշխավորում Ա. Վարդանյանին, այդ պատճառով նրան է տալիս 2500 եվրո գումար։ Այդ գումարը Լ. Նալչաճեանը փոխանցել է Ա. Վարդանյանին։ Դրանից հետո բազմիցս զանգահարել է Լ. Նալչաճեանին և հետաքրքրվել որդու անձնագրով։ Լ. Նալչաճեանը շարունակ վստահեցրել է, որ ամեն ինչ նորմալ է, Ա. Վարդանյանն իրենց չի խաբի։ 2014թ. սեպտեմբերին Ա. Վարդանյանն այցելել է իր ամուսնու աշխատանքի վայր և ամբողջ գումարը պահանջել` նշելով, որ այլ անձանցից պարտքով գումար է վերցրել, սակայն իր ամուսինը գումար չի տվել` պահանջելով որդու անձնագիրը։ Ա. Վարդանյանը այն կրկին չի տվել` նշելով, որ ամեն ինչ նորմալ է։ Քանի որ Կ. Պօզեագալեանի և մյուսների անձնագրերում փակցված վիզաները նույնն են եղել և միևնույն ժամանակ բոլորով պետք է մեկնեին ՀՀ-ից` տեղյակ են եղել, որ հոկտեմբերին վիզայի ժամկետը լրանալու է։ Դրանից հետո ինքը զանգահարել է Լ. Նալչաճեանին և հայտնել, որ իրենց այլևս որևէ վիզա անհրաժեշտ չէ և պահանջել է իր անձնագիրը և տված 2500 եվրոն։ Դրանից հետո Ա. Վարդանյանը կրկին այցելել է իր ամուսնու աշխատանքի վայր և ժամանակ խնդրել` այլ վիզա ձեռք բերելու համար, սակայն իր ամուսինը չի համաձայնվել, հետ է պահանջել գումարը և անձնագիրը։ Ա. Վարդանյանը հայտնել է, որ անձնագիրը և գումարը նրա մոտ չեն, սակայն պարտավորվել է դրանք վերադարձնել։ Դրանից հետո չեն կարողացել կապ հաստատել Ա. Վարդանյանի հետ և Լ. Նալչաճեանից տեղեկացել են, որ վերջինս իրենց բոլորին խաբել է, հափշտակել գումարները և մեկնել Ռուսաստանի Դաշնություն։ Դրանից հետո իրենք սկսել են գումարները պահանջել Լ. Նալչաճեանից, քանի որ նրան էին փոխանցել դրանք և Լ. Նալչաճեանի մտերիմ Ա. Ֆերմանյանը տվել է գումարները` խնդրելով չանհանգստացնել Լ. Նալչաճեանին։ Իրենք զանգահարել են Ա. Վարդանյանի հեռախոսահամարով, որին պատասխանել է վերջինիս հայրը և ինչ-որ մեկի միջոցով ուղարկել Վ. Էօրտեկեանի անձնագիրը։
Ա. Վարդանյանը խաբեությամբ և իր վստահությունը չարաշահելով` տիրացել է 2500 եվրո գումարին։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1 գ.թ. 62-63/

Տուժող Լենա Թորոսի Նալչաճեանի ցուցմունքով այն մասին, որ Անուշավան Վարդանյանի հետ ծանոթացել է իր ազգական Վազգենի միջոցով, ով Ա. Վարդանյանի օգնությամբ ձեռք է բերել շենգենյան երկրների մուտքի արտոնագիր և մեկնել Հոլանդիա։ 2014թ. հուլիս ամսին հանդիպել է Ա. Վարդանյանի հետ, ով հայտնել է, որ կարող է ձեռք բերել շենգենյան երկրների մուտքի արտոնագրեր իր ընտանիքի անդամների համար` յուրաքանչյուրը 7500 եվրո գումարի դիմաց։ Ա. Վարդանյանը իր որդի Լևոն Շանթ Էկմեկջյանի, դստեր` Լիլա-Մարիա Էկմեկջյանի և իր` Լենա Նալչաճեանի` Եվրոպա մեկնելու շենգենյան վիզա ձեռք բերելու և իրենց մեկնումն ապահովելու համար պահանջել է 20.500 /քսան հազար հինգ հարյուր/ եվրո գումար։ Ինքն այդ մասին պատմել է իր ընկերուհուն, ով հայտնել է, որ իր հարազատները նույնպես ցանկանում են ձեռք բերել վիզա և մեկնել Եվրոպա։ Ինքը ծանոթացրել է նրանց Ա. Վարդանյանի հետ և նրանք նույնպես համաձայնվել են Ա. Վարդանյանի առաջարկին` 7500 եվրոյի դիմաց շենգեն վիզա ստանալու վերաբերյալ։ Այդ մարդիկ են Գևորգ Փոստաջիանը և Կարօ Պօզեագալեանը։
Նույն կերպ իրեն է զանգահարել Լենա Սուլաքան, իր միջոցով ծանոթացել Ա. Վարդանյանի հետ և համաձայնության եկել։ Այդպես Ա. Վարդանյանը վերցրել է նրանց բոլորի անձնագրերը և պարտավորվել որոշ ժամանակ անց վիզա ձեռք բերել և անձնագրերը վերադարձնել։ Դրանից հետո Գ. Փոստաջիանի որդին` Հակոբը, զանգահարել է իրեն և խնդրել Ա. Վարդանյանին հայտնել, որ իրենց վիզա անհրաժեշտ չէ, ինչի մասին սկայպ ծրագրի միջոցով հայտնել է Ա.Վարդանյանին։ Որոշ ժամանակ անց Ա. Վարդանյանը զանգահարել է և հայտնել, որ վիզաները ձեռք է բերել, սակայն պահանջել է, որ յուրաքանչյուրը նախնական վճարեն 2500 եվրո, որպեսզի անձնագրերը փոխանցի իրենց, ինչին իրենք համաձայնվել են։ Ինքը բոլորին հրավիրել է իր ընկեր Արդիմ Ֆերմանյանի բնակարան, որտեղ Ա. Վարդանյանը փոխանցել է բոլորի անձնագրերը։ Կ. Պօզեագալեանը ուսումնասիրելով անձնագրի մեջ փակցված վիզան և համոզվելով, որ այն կեղծ չէ` Ա. Վարդանյանին է տվել 7500 եվրո գումարը, իսկ Ա. Վարդանյանը հետաքրքրվել, թե ինչու է ամբողջ գումարը տալիս, քանի որ պայմանավորվածության համաձայն յուրաքանչյուրը պետք է նախնական վճարեին 2500 եվրո, ինչին Կ. Պօզեագալեանը պատասխանել է, որ այդ նրա որոշումն է։ Ինքն էլ Լ. Սուլաքայից վերցնելով 2500 եվրո և նույնքան գումար ավելացնելով` փոխանցել է Ա. Վարդանյանին` նշելով, որ իրենց երեխաների` Եվրոպա հասնելուց հետո, իրենք կվճարեն կվճարեն մնացած 5000 եվրո գումարը։ Դրանից հետո Ա. Վարդանյանը տարբեր պատճառաբանություններ է բերել և ձգձգել իրենց մեկնելը։ Այնուհետև իրեն հայտնել է, որ ինքը և իր աղջիկը կարող են ՀՀ անձնագրերով մեկնել Ուկրաինա, որտեղից էլ կմեկնեն Ֆրանկֆուրտ, իսկ իր որդին դեռևս պետք է սպասի։ Ինքը համաձայնվել է նրա առաջարկին և տոմսերի գնման համար Ա. Վարդանյանը իրենից վերցրել է ևս 1000 եվրո գումար։ Հաջորդ օրը մեկնել են ՀՀ-ից Ա. Վարդանյանի հետ, ում հետ է եղել նաև իրեն անծանոթ մի տղամարդ։ Հասնելով Օդեսայի օդանավակայան` իրեն և անծանոթ տղամարդուն չեն թողել հատել սահմանը, այլ հետ են ուղարկել Հայաստանի Հանրապետություն, իսկ Ա. Վարդանյանն էլ մնացել է Օդեսայում` վերցնելով իրենից ևս 500 եվրո գումար, իբրև թե իր հարցերի կարգավորման համար։ Դրանից հետո Ա. Վարդանյանը զանգահարել է իրեն և հուսադրել, թե զբաղվում է իրենց անձնագրերի հարցերով և ամեն ինչ նորմալ է լինելու, սակայն կրկին խաբել է և անհետացել։
Լ. Սուլաքան իրենից է պահանջել նրա տված 2500 եվրոն, քանի որ իր միջոցով էին ծանոթացել Ա. Վարդանյանի հետ, Ա. Ֆերմանյանն էլ առանց իր գիտության տվել է նրանց 2500 դոլար և խնդրել այլևս չանհանգստացնել իրեն։
Փաստորեն, Ա. Վարդանյանի պահանջած 20.500 եվրո գումարից նրան փաստացի տվել է 3000 եվրո։ Բացի այդ Լենա Սուլաքային է վերադարձրել` նրանից Ա. Վարդանյանի ստացած գումարը։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1 գ.թ. 239-240, 243, հատոր 2 գ.թ. 78-81, 113-117, հատոր 3 գ.թ. 70-71/

Վկա Աբրահամ Հակոբի Էօրտէկեանի ցուցմունքով այն մասին, որ հանդիսանում է Լենա Սուլաքայի ամուսինը։ Վերջինս 2014թ. օգոստոս ամսին Լենա Նալչաճեանի միջոցով ծանոթացել է Թալին քաղաքի բնակիչ Անուշավան Վարդանյանի հետ, ով պարտավորվել է 7500 եվրոյի դիմաց ձեռք բերել շենգենյան երկրների մուտքի արտոնագիր` իրենց որդի Վրեժի համար, որպեսզի նա մեկնի Գերմանիա։ Ա. Վարդանյանը նախնական պահանջել է 300 եվրո և Վրեժի անձնագիրը, սակայն իր կինը գումար չի տվել` նշելով, որ գումարը կվճարի միայն իր որդու Գերմանիա հասնելուց հետո։ Մոտ 20 օր անց Լ. Նալչաճեանը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ Ա. Վարդանյանը բերել է Վրեժի անձնագիրը։ Միաժամանակ նա խնդրել է գումար բերել` Ա. Վարդանյանին վճարելու համար։ Իր կինը և որդին գնացել են Լ. Նալչաճեանի ծանոթ Արդիմ Ֆերմանյանի բնակարան, որտեղ Ա. Վարդանյանը ցույց է տվել Վրեժի անձնագիրը, որի մեջ փակցված է եղել վիզան։ Լ. Նալչաճեանը բազմիցս երաշխավորել է իրենց, որ Ա. Վարդանյանը վստահելի մարդ է, որևէ խնդիրներ չեն առաջանալու և տվյալ օրն էլ խնդրել է կնոջից, որպեսզի վերջինս նախնական 2500 եվրո վճարի։ Իր կինը գումարը տվել է Լ. Նալչաճեանին, քանի որ նրա միջոցով է ծանոթացել Ա. Վարդանյանի հետ։ Որոշ ժամանակ անց Ա. Վարդանյանը այցելել է իր աշխատանքի վայր և հայտնել, որ Վրեժի վիզայի ձեռք բերման համար ինքն այլ անձանցից պարտքով գումար է վերցրել և խնդրել է տալ վիզայի ամբողջ գումարը, սակայն ինքը մերժել է` հայտնելով, որ Վրեժի` Գերմանիա հասնելուց հետո միայն կտա նրա գումարը։ Ինքը պահանջել է նաև ներկայացնել Վրեժի անձնագիրը` դրա մեջ փակցված վիզայի իսկությունը ստուգելու նպատակով, սակայն Ա. Վարդանյանն այն չի տվել։ Դրանից հետո Ա. Վարդանյանը տարբեր պատճառաբանություններով ժամանակ է ձգձգել, այնուհետև խնդրել իրեն ժամանակ տրամադրել Վրեժի համար նոր վիզա ձեռք բերելու համար, քանի որ ժամկետն արդեն լրացած է եղել։ Հասկանալով, որ Ա. Վարդանյանը իրենց խաբել է` հետ են պահանջել անձնագիրը և իրենց տված գումարը, սակայն Ա. Վարդանյանը կրկին ժամանակ ձգձգելով և մտացածին պատճառաբանություններ բերելով` անհետացել է։ Իրենց տված գումարը սկսել են պահանջել Լ. Նալչաճեանից։ Վերջինս էլ հայտնել է, որ իրենց նման խաբվել և տուժել է Ա. Վարդանյանի գործողություններից։ Մի քանի անգամ անհանգստացրել են Լ. Նալչաճեանին, որից հետո նրա մտերիմ Արդիմ Ֆերմանյանը իրենց է տվել 2500 դոլար գումար և խնդրել Լենային այլևս չանհանգստացնել։ Դրանից հետո զանգահարել են Ա. Վարդանյանի հեռախոսահամարին, որին պատասխանել է նրա հայրը և անծանոթ անձի միջոցով ուղարկել Վրեժի անձնագիրը, որի մեջից պոկել են վիզան, քանի որ արդեն տեղեկացված են եղել, որ այն կեղծ։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1 գ.թ. 64-65/

Վկա Գևորգ Հակոբի Պօզեագալեանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ հանդիսանում է Կարօ Պօզեագալեանի հայրը։ Սիրիայում տեղի ունեցած պատերազմի պատճառով որդու հետ տեղափոխվել են ՀՀ և բնակվում են Երևան քաղաքում։ Որդու մոտ ցանկություն է առաջացել մեկնել Գերմանիա։ Իր ընկեր Գևորգ Փոստաջիանից տեղեկացել է, որ ունի սիրիահայ ծանոթ Լենա Նալչաճեան անունով, ով որդուն Անուշավան Վարդանյանի օգնությամբ ցանկանում է ուղարկել Եվրոպա։ 2014թ. օգոստոսին որդու հետ այցելել են Լենայի բնակարան, որտեղ ծանոթացել են Անուշավան Վարդանյանի հետ, ով հայտնել է, որ կարող է տրամադրել շենգենյան մուտքի արտոնագիր` 7500 եվրո գումարի դիմաց, ինչին իրենք համաձայնվել են։ Նա իրենցից նախապես պահանջել է 1000 եվրո գումար, սակայն չեն տվել` նշելով, որ անձնագրում վիզան տեսնելուց հետո կփոխանցեն ամբողջ գումարը։ Անձնագիրը Ա. Վարդանյանին փոխանցելուց մեկ շաբաթ անց վերջինս զանգահարել է և հայտնել, որ վիզան պատրաստ է։ Պայմանավորվել են հանդիպել Լ. Նալչաճեանի տանը, որտեղ հանդիպել են նաև իրենց ծանոթ, սիրիահայ Լենա Սուլաքային և վերջինիս որդի Վրեժ Էօրտեկեանին, ով նույնպես Ա. Վարդանյանի օգնությամբ պետք է վիզա ձեռք բերեր և մեկներ Եվրոպա։ Ա. Վարդանյանը փոխանցել է որդու անձնագիրը, որի մեջ փակցված է եղել շենգենյան մուտքի արտոնագիր, որն ուսումնասիրել են և հավաստիանալով, որ այն իրական է` որդին 7500 եվրո գումարը փոխանցել է Ա. Վարդանյանին։ Այնուհետև պահանջել է Գերմանիայի ավիատոմսը, իսկ Ա. Վարդանյանը հայտնել է, որ պետք է փոքր-ինչ սպասի, որպեսզի մյուսների հետ միաժամանակ մեկնեն։ Դրանից երկու օր անց իր որդին հանդիպել է Ա. Վարդանյանին, ով իրեն փոխանցել է ավիատոմսեր իր և Գ. Փոստաջիանի ընտանիքի անդամների համար` նախատեսված 2014թ. սեպտեմբերի 15-ի համար։ Նշված օրը առավոտյան իր որդին զանգահարել է Ա. Վարդանյանին, ով հայտնել է, որ վերջինս չի կարող մեկնել, քանի որ անձնագրում փակցված վիզան կեղծ է և իբրև թե իրեն խաբել են։ Այնուհետև Ա. Վարդանյանը կրկին վերցրել է անձնագիրը և խոստացել այլ ճանապարհով վիզա ձեռք բերել, սակայն կրկին խաբել է, չի վերադարձրել գումարները և ժամանակ ձգձգել, որից հետո էլ մեկնել է ՀՀ-ից` ուղարկելով իր որդու անձնագիրը։
Իր ցուցմունքները վկա Գ. Պօզեագալեանը պնդել է Ա. Վարդանյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1 գ.թ. 106-107, հատոր 3 գ.թ. 86-87/

Վկա Մասիս Բենյամինի Ֆերմանյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ հանդիսանում է Արդիմ Ֆերմանյանի հայրը։ Որդուց տեղեկացել է, որ Անուշավան Վարդանյանը Լենա Նալչաճեանից և տարբեր այլ սիրիահայերից գումարներ է հափշտակել խաբեությամբ և հեռացել երկրից, սակայն կոնկրետ չգիտի, թե ինչ պատրվակով և ինչ եղանակով։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1 գ.թ. 202/

Վկա Վահագն Արծրունու Ասատրյանի ցուցմունքով այն մասին, որ հանդիսանում է Անուշավան Վարդանյանի ազգականը, ով նախկինում Թալինի գազալցակայանման կետերից մեկի տնօրենն է հանդիսացել, որը մեծածավալ պարտքերի պատճառով կորցրել է։ 2014թ. ամռանը Ա. Վարդանյանն իրեն առաջարկել է մեկնել Ուկրաինա` հանգստանալու նպատակով, ինչին ինքը համաձայնվել է։ Ավիատոմսերի և այնտեղի ապրուստի ծախսերը Ա. Վարդանյանն է հոգացել և ինքն որևէ ծախս չի կատարել։ Դրանից հետո, մոտ 1 ամիս անց Ա. Վարդանյանը կրկին նույն առաջարկն է կատարել և կրկին ինքը համաձայնվել է։ Օդանավակայանում հանդիպել է մի կնոջ և նրա աղջկան, ովքեր իրենց հետ պետք է մեկնեին։ Հասել են Օդեսայի օդանավակայան, որտեղ Ա. Վարդանյանը հատել է սահմանը, իսկ իրենց թույլ չեն տվել։ Տեղեկացել է, որ այդ կինը սիրիահայ է, նրա անունը Լենա է եղել։ Նա հայտնել է, որ Ա. Վարդանյանն իրենց նախնական պայմանավորվածությունը չի կատարել, իրեն «քաշել է»։ Ա. Վարդանյանը Ուկրաինայում ծախսել է գազալցակայանման կետի ծախսերի համար նախատեսված գումարները, որից հետո էլ կորցրել է այն։ 2013 թվականին Ա. Վարդանյանը խոսակցության ընթացքում իրեն հայտնել է, որ Գերմանիայի վիզա ստանալու անհրաժեշտության դեպքում ինքը համապատասխան գումարի դիմաց կարող է այն ձեռք բերել և տրամադրել։
Իր ցուցմունքները Վ. Ասատրյանը պնդել է Ա. Վարդանյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 3 գ.թ. 256-257, հատոր 4 գ.թ. 57-59/

Վկա Սամվել Անուշավանի Վարդանյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ Անուշավան Վարդանյանի հայրն է։ Ա. Վարդանյանը նախկինում աշխատել է Թալին քաղաքի գազալցակայաններից մեկում` որպես հերթափոխի պետ, երբևէ առնչություն չի ունեցել շենգենյան երկրների մուտքի արտոնագիր տրամադրելու հետ։
2014թ. վերջերին Ա. Վարդանյանը իրեն հայտնել է, որ մեծ պարտքեր ունի կուտակած, այդ պատճառով մեկնել է ՀՀ-ից։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1 գ.թ. 90-91/

Վկա Արշակ Հայկարամի Մկոյանի ցուցմունքով այն մասին, որ հանդիսանում է Թալին քաղաքի ավտոկայանի տնօրենը։ Անուշավան Վարդանյանին ճանաչել է որպես գազալցակայանման կետի աշխատակից։ Վերջինս 2014թ. վերջերին, հերթական ուղևորափոխադրման ժամանակ իրեն է փոխանցել 5 անձնագրեր և խնդրել դրանք տանել Երևան, որտեղ իրենից դրանք կվերցնեն։ Հասնելով Երևան` իրեն է զանգահարել անծանոթ մի երիտասարդ, ապա երկու սիրիահայ մոտեցել են և իրենից վերցրել այդ անձնագրերը։ Ինքը չգիտի, թե որ երկրի քաղաքացիների անձնագրեր են եղել։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1 գ.թ. 71-72/

Ամբաստանյալ Ա. Վարդանյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ մինչև 2014թ. օգոստոս ամիսը աշխատել է որպես գազալցակայանի հերթափոխի պետ։ 2014թ. մայիսին պատահաբար ծանոթացել է Լենա Նալչաճեանի հետ` նրանից տոկոսով գումար ստանալու պատրվակով, ամսեկան 3 տոկոսով։ Մի քանի անգամ նրանից տոկոսով գումար է ստացել և պարտաճանաչորեն մարել գումարները։ Այնուհետև Լ. Նալչաճեանը առաջարկել է գումար աշխատել, որի համար իրեն անձնագրեր պետք է տրամադրեր, որպեսզի դրանք ինքը տաներ Ուկրաինա, փոխանցեր Արթուր անունով մի անձնավորության, ով 10 օր անց պետք վերադարձներ նշված անձնագրերը իրեն, դրանց մեջ փակցված պետք է լիներ շենգենյան մուտքի արտոնագիր և հետ պետք է վերադառնար ՀՀ։ Յուրաքանչյուր անձնագրից Լենան իրեն պետք է վճարեր 500 եվրո գումար։ Լենայի հայտնածով` 2014թ. օգոստոս ամսին մեկնել է Օդեսա, օդանավակայանում հանդիպել է Արթուր անունով անձնավորության, ում էլ փոխանցել է Կարօյի, Վրեժի և Լևոն-Շանթի անձնագրերը և հեռացել։ Հանդիպումից մոտ 10 օր անց, Օդեսա քաղաքի իր վարձակալած բնակարանում, որը գտնվել է Պրիօբրոժենսկի փողոցում, կրկին հանդիպել է Արթուրին, ով իրեն է փոխանցել մի թուղթ, որի վրա գրված են եղել երկու անձանց անուններ` Օկսանա Սուլիկ և Գալինա Լոզինսկայա, որոնց անուններով, յունիստրիմ համակարգի միջոցով պետք է 17.000 եվրո գումար փոխանցեր։ Հաջորդ օրը Արթուրն իրեն վերադարձրել է վերը նշված անձանց 3 անձնագրերը և հայտնել, որ վիզաները դրանց մեջ փակցված են, ուստի ինքն արդեն կարող է մեկնել ՀՀ։ Վերադարձել է ՀՀ և հանձնել է նշված անձնագրերը, սակայն դրանց սեփականատերերը, ովքեր Սիրիայի Հանրապետության քաղաքացիներ են եղել` հրաժարվել են վճարել ամբողջ գումարները։ Միայն Կարօն է վճարել 7500 եվրո, իսկ Լենա Սուլաքան հրաժարվել է ամբողջությամբ վճարել գումարը և տվել է միայն 2500 եվրո։
Լենան Արթուրին պետք է ուղարկեր 17.000 եվրո, սակայն գումարը պակաս է եղել, ուստի ինքն իր ծանոթներից, Թալին քաղաքի բնակիչներ Արամայիս Հովհաննիսյանից, Ծովակ Ռաշոյանից, Արսեն Առաքելյանից և այլ անձանցից պարտքով 10.000 եվրո գումար է վերցրել, որը հետագայում չի կարողացել վերադարձնել, ուստի մեկնել է Ռուսաստանի Դաշնություն` արտագնա աշխատանքի։ Դրանից հետո Արթուրը կապի դուրս չի եկել, իսկ սիրիահայերը հետ են պահանջել իրենց գումարները։
/դատական նիստի արձանագրություն հատոր 2 գ.թ. 68, 82-83, 137-138, հատոր 3 գ.թ. 51-54, 86-87, 96, հատոր 4 գ.թ. 56, 57-59/

Դատարանի իրավական վերլուծությունները.

Պաշտպանության կողմը միջնորդել է մեղադրանքի հիմքում չդնել ամբաստանյալի հետ առերես չհարցաքննված Վրեժ Էօրտեկեանի և Արդիմ Ֆերմանյանի ցուցմունքները։
Քննելով այդ միջնորդությունը` դատարանը գտնում է հետևյալը.

Մեղադրանքի կողմն ամբաստանյալ Ա. Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված է համարել նաև.
Վկա Վրեժ Աբրահամի Էօրտէկեանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ հանդիսանում է Լենա Սուլաքայի որդին, 2014թ. օգոստոսին Լենա Նալչաճեանի միջոցով ծանոթացել է Թալին քաղաքի բնակիչ Անուշավան Վարդանյանի հետ, ով պարտավորվել է 7500 եվրոյի դիմաց ձեռք բերել շենգենյան երկրների մուտքի արտոնագիր իր համար, որպեսզի մեկնի Գերմանիա։ Ա.Վարդանյանը նախնական պահանջել է 300 եվրո և իր անձնագիրը, սակայն մայրը գումար չի տվել` նշելով, որ գումարը կվճարի իր կողմից Գերմանիա հասնելուց հետո միայն։ Մոտ 20 օր անց Լ.Նալչաճեանը զանգահարել է և հայտնել, որ Ա.Վարդանյանը բերել է իր անձնագիրը, միաժամանակ խնդրել է գումար բերել` Ա.Վարդանյանին վճարելու համար։ Մայրիկի հետ գնացել են Լ. Նալչաճեանի ծանոթ Արդիմ Ֆերմանյանի բնակարան, որտեղ Ա.Վարդանյանը ցույց է տվել իր անձնագիրը, որի մեջ փակցված է եղել վիզան։ Լ. Նալչաճեանը բազմիցս երաշխավորել է իրենց, որ Ա.Վարդանյանը վստահելի մարդ է և որևէ խնդիրներ չեն առաջանալու և տվյալ օրն էլ խնդրել է մայրիկից, որպեսզի վերջինս նախնական 2500 եվրո վճարի։ Մայրը գումարը տվել էր Լ.Նալչաճեանին, քանի որ նրա միջոցով է ծանոթացել Ա.Վարդանյանի հետ, սակայն Ա.Վարդանյանը անձնագիրը չի տվել։ Դրանից որոշ ժամանակ անց Ա.Վարդանյանն այցելել է հայրիկի աշխատանքի վայր և հայտնել, որ իր վիզայի ձեռք բերման համար ինքն այլ անձանցից պարտքով գումարներ է վերցրել և խնդրել է իրեն տալ վիզայի ամբողջ գումարը։ Հայրը մերժել է` հայտնելով, որ Վրեժի Գերմանիա հասնելուց հետո միայն կտան իր գումարները։ Պահանջել է նաև ներկայացնել անձնագիրը` դրա մեջ փակցված վիզայի իսկությունը ստուգելու նպատակով, սակայն Ա.Վարդանյանն այն չի տվել։ Դրանից հետո Ա.Վարդանյանը տարբեր պատճառաբանություններով ժամանակ է ձգձգել, այնուհետև խնդրել ժամանակ տրամադրել իրեն նոր վիզա ձեռք բերելու համար, քանի որ ժամկետն արդեն լրացած է եղել։ Հասկանալով, որ Ա.Վարդանյանն իրենց խաբել է` հետ են պահանջել անձնագիրը և իրենց տված գումարը, սակայն Ա.Վարդանյանը կրկին ժամանակ ձգձգելով և մտացածին պատճառաբանություններ բերելով` անհետացել է։ Իրենց տված գումարը սկսել են պահանջել Լ.Նալչաճեանից։ Վերջինս էլ հայտնել է, որ իրենց նման խաբվել և տուժել է Ա.Վարդանյանի գործողություններից։ Մի քանի անգամ անհանգստացրել են Լ.Նալչաճեանին, որից հետո նրա մտերիմ Արդիմ Ֆերմանյանը իրենց է տվել 2500 դոլար գումար և խնդրել Լենային այլևս չանհանգստացնել։ Դրանից հետո զանգահարել են Ա.Վարդանյանի հեռախոսահամարին։ Պատասխանել է նրա հայրը և անծանոթ անձի միջոցով ուղարկել իր անձնագիրը, որի մեջից պոկել և հանել են վիզան, քանի որ արդեն տեղեկացված են եղել, որ այն կեղծ է։
/հատոր 1, գ.թ. 68-69/
Վկա Արդիմ Մասիսի Ֆերմանյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ հանդիսանում է Լինա Նալչաճեանի ընկերը, ում համակրել է և մտերմացել են։ 2014թ. օգոստոսին ծանոթացել է Անուշավան Վարդանյանի հետ, ով խոստացել է 7500 եվրո գումարի դիմաց շենգենյան մուտքի արտոնագրեր ձեռք բերել Լ.Նալչաճեանի համար։ Լ.Նալչաճեանը նաև Ա.Վարդանյանին ծանոթացրել է սիրիահայեր Գևորգ Փոստաջիանի, Կարօ Պօզեագալեանի, վերջինիս հայր Գևորգ Պօզեագալեանի, Լենա Սուլաքայի և վերջինիս որդի Վրեժի հետ, ովքեր պայմանավորվածություն են ձեռք բերել Ա.Վարդանյանի հետ այն մասին, որ 7500 եվրոյի դիմաց վերջինս իրենց համար շենգենյան մուտքի արտոնագրեր ձեռք բերի։ Լ.Նալչաճեանից տեղեկացել է, որ Ա.Վարդանյանը տվյալ վիզաները ձեռք է բերելու ՌԴ-ից։ Պայմանավորվածության համաձայն Ա.Վարդանյանը 20 օրվա ընթացքում բերել է բոլորի անձնագրերը, որի դիմաց բոլորից պահանջել էր 7500-ական եվրո։ Այդ ժամանակ միայն Կ.Պօզեագալեանն է գումար տվել Ա.Վարդանյանին, իսկ Լ.Նալչաճեանը և Լ.Սուլաքան հրաժարվել են գումար տալուց` նշելով, որ իրենց երեխաների` Եվրոպա հասնելուց հետո միայն կվճարեն գումարները, իսկ Ա.Վարդանյանն էլ չի տվել նրանց անձնագրերը։ Դրանից հետո տեղեկացել է, որ Ա.Վարդանյանը բոլորին խաբել է, վերցրել գումարները և հեռացել ՀՀ-ից։ Լ.Սուլաքան իր ամուսնու հետ մեղադրել են Լ.Նալչաճեանին և նրանից պահանջել իրենց տված 2500 եվրոն, քանի որ վերջինս էր երաշխավորել Ա.Վարդանյանին։ Առանց Լ.Նալչաճեանի գիտության վերցրել է իր մոտ թողած 2500 դոլարը և փոխանցել վերջիններիս, որպեսզի նրանք չանհանգստացնեին Լ.Նալչաճեանին։
/հատոր 1, գ.թ. 129-130/
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոապական կոնվենցիայի (այսուհետ՝ Կոնվենցիա) 6-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
«Քրեական հանցագործութուն կատարելու մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք ունի առնվազն հետեւյալ իրավունքները.
(...)
դ) հարցաքննել իր դեմ ցուցմունքներ տվող վկաներին կամ իրավունք ունենալ, որ այդ վկաները հարցաքննության ենթարկվեն, եւ իրավունք ունենալ կանչելու ու հարցաքննելու իր վկաներին նույն այն պայմաններով, ինչ իր դեմ ցուցում տված վկաները.
(...)»։
ՀՀ Սահմանադրության 67-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Հանցագործության համար մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք ունի`
(...)
4) իր դեմ ցուցմունք տվող անձանց հարցման ենթարկելու իրավունք, կամ որ այդ անձինք ենթարկվեն հարցման, ինչպես նաև, որ իր օգտին ցուցմունք տվող անձինք կանչվեն և հարցաքննվեն նույն պայմաններով, ինչ իր դեմ ցուցմունք տված անձինք.
(...)»։
Հակընդդեմ հարցման իրավունքի բովանդակությանը ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Հմայակ Սահակյանի վերաբերյալ ԼԴ/0212/01/10 գործով 2011թ. հոկտեմբերի 20-ի որոշման 21-23-րդ կետում` նշելով, որ
«21. Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ հանցագործության բացահայտմանը նպաստող անձանց պաշտպանությունը` ընդհանրապես, և պաշտպանվող անձի ինքնությունը հաստատող տվյալների պաշտպանությունը` մասնավորապես, հետապնդում են իրավաչափ նպատակներ և ինքնին անհամատեղելի չեն մեղադրյալի` արդար դատաքննությունն ապահովող իրավական արժեքների հետ։ Սակայն հանցագործության բացահայտմանը նպաստող անձանց պաշտպանությունը կանոնակարգող քրեադատավարական իրավանորմերը մեկնաբանելիս և դրանցով սահմանված իրավական մեխանիզմները գործադրելիս հարկ է նկատի առնել, որ դրանք չեն կարող հանգեցնել մեղադրյալի` արդար դատաքննության իրավունքի չեզոքացմանը։ Ուստի խնդրո առարկա հարցի կապակցությամբ հանրային և մասնավոր իրավաչափ շահերը պետք է այնպես հավասարակշռվեն, որ մեղադրյալը չզրկվի «զենքերի հավասարության» իրավունքից և արդյունավետ պաշտպանության հնարավորությունից։
Այս առումով Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ առանց պաշտպանության կողմին ծանոթանալու հնարավորություն տալու, առանց դատաքննության ընթացքում հետազոտվելու` որևէ ապացույց չի կարող դրվել մեղադրական դատավճռի հիմքում։ Այլ կերպ` չբացահայտված բովանդակությամբ ապացույցի հիման վրա անձին դատապարտելու արգելքը բացարձակ բնույթ է կրում` անկախ ապացույցների ընդհանուր զանգվածում այդ ապացույցի դերից։ Այդ արգելքը խախտելն ինքնին կազմում է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի իմաստով։
22. Նախորդ կետում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները պարզաբանելու համար Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում իրավական դիրքորոշումներ հայտնել այն դեպքերի կապակցությամբ, երբ անձը դատապարտվում է բացահայտված բովանդակությամբ ապացույցի հիման վրա, որի կապակցությամբ սակայն հնարավորություն չի ստացել իրացնել հակընդդեմ հարցման (կոնֆրոնտացիայի) իրավունքը («Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3(դ) ենթակետ)։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը, կիրառելով և մեկնաբանելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3(դ) ենթակետը, եկել է այն ընդհանուր հետևության, որ եթե մեղադրյալին դատավարության որևէ փուլում հնարավորություն չի տրվել հարցեր ուղղելու իր դեմ ցուցմունք տված անձին, ապա նա զրկվում է արդար դատաքննության իրավունքից (տե՛ս Ունտերպերտինգերն ընդդեմ Ավստրիայի, գանգատ թիվ 9120/80, 1986 թվականի նոյեմբերի 24-ի վճիռ, 31-33-րդ կետեր)։ Իսկ Սադակը և ուրիշներն ընդդեմ Թուրքիայի (թիվ 1) գործով վճռում Եվրոպական դատարանը զարգացրել է Ունտերպերտինգերի գործով ամրագրված իրավական դիրքորոշումը և սահմանել, որ անձի դատապարտումը չի կարող ամբողջապես կամ վճռական չափով հիմնվել այնպիսի անձի հայտնած տվյալների վրա, որին հարցեր ուղղելու համարժեք հնարավորություն պաշտպանության կողմը չի ունեցել (տե՛ս Սադակը և ուրիշներն ընդդեմ Թուրքիայի (թիվ 1), գանգատներ թիվ 29900/96 և այլն, 2001 թվականի հուլիսի 17-ի վճիռ, 65-րդ կետ)։
(...) Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ հակընդդեմ հարցման (կոնֆրոնտացիայի) իրավունքով չապահովված ապացույցը մեղադրական դատավճռի հիմքում դնելը քրեադատավարական օրենքի էական խախտում չի կազմի, եթե այդ ապացույցը վճռական կշիռ չունի անձի մեղքը հաստատող ապացույցների զանգվածում։ Այլ կերպ` առանց հակընդդեմ հարցման` ապացույցը մեղադրական դատավճռի հիմքում դնելու արգելքը բացարձակ բնույթ չի կրում։ Ուստի այս պարագայում հանրային և մասնավոր իրավաչափ շահերի հավասարակշռությունը հնարավոր է ապահովել հանրային շահերի առավել մեծ ընդգրկմամբ։»։
Հակընդդեմ հարցման իրավունքի բովանդակությանն անդրադրձել է նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը Մանուչարյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով (Գանգատ թիվ 35688/11) 2016թ. նոյեմբերի 24-ի վճռի 46-47-րդ կետում` նշելով, որ
«46. Դատարանն այնուհետեւ վերահաստատում է, որ բոլոր ապացույցները, սովորաբար, պետք է ներկայացվեն հրապարակային լսումների ժամանակ` մեղադրյալի ներկայությամբ՝ մրցակցության սկզբունքով փաստարկներ ներկայացնելու համար։ Այս սկզբունքից առկա են բացառություններ, սակայն դրանք չպետք է խախտեն պաշտպանության կողմի իրավունքները։ Որպես ընդհանուր կանոն, 6-րդ հոդվածի 1-ին կետով եւ 3-րդ կետի «դ» ենթակետով պահանջվում է, որ ամբաստանյալին տրվի վիճարկելու եւ իր դեմ ցուցմունք տվողվ կային հարցաքննելու համարժեք եւ պատշաճ հնարավորություն կա՛մ նրա կողմից ցուցմունք տալու ժամանակ, կա՛մ հետագա փուլերում (տե՛սԽոդորկովսկին եւ Լեբեդեւն ընդդեմ Ռուսաստանի [Khodorkovskiy and Lebedev v.Russia], թիվ 11082/06 եւ թիվ 13772/05, «707, 2013 թվականի հուլիսի 25)։
47. Ալ-Խավաջայի եւ Թահերիի գործով (վերեւում հիշատակված՝ ¢¢ 119-147) Մեծ պալատը հստակեցրել է այն սկզբունքները, որոնք պետք է կիրառվեն, երբ վկան հրապարակային դատաքննությանը չի ներկայանում։ Այդ սկզբունքները կարող են ամփոփ ներկայացվել հետեւյալ կերպ՝
i) Դատարանը նախեւառաջ պետք է ուսումնասիրի այն նախնական հարցը, թե արդյոք առկա է հիմնավոր պատճառ՝ քննությունից բացակայող վկայի տված ցուցմունքը որպես ապացույց ճանաչելու համար՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ վկաները, որպես ընդհանուր կանոն, պետք է ցուցմունք տան դատաքննության ժամանակ, եւ որ ողջամիտ ջանքեր պետք է ներդրվեն՝ նրանց ներկայությունը երաշխավորելու համար.
ii) չներկայանալու պատճառներից հատկանշական են, օրինակ, ինչպես Ալ-Խավաջայի եւ Թահերիի գործում (վերեւում հիշատակված), վկայի բացակայությունը քննությունից մահվան կամ վրեժխնդրության երկյուղի հիմքով։
Այնուամենայնիվ, առկա են նաեւ վկայի կողմից դատաքննությանը չներկայանալու այլ իրավաչափ հիմքեր.
iii) եթե վկան չի հարցաքննվել վարույթի որեւէ նախնական փուլում, ապա վկայի ցուցմունքը դատաքննության ժամանակ կենդանի վկայության փոխարեն թույլատրելը պետք է ծառայի որպես ծայրահեղ միջոց.
iv) քննությունից բացակայող վկաների՝ արդեն իսկ տված ցուցմունքը որպես ապացույց ճանաչելը հնարավոր անբարենպաստ հետեւանքներ է առաջացնում ամբաստանյալի համար, որը, ըստ էության, քրեական դատավարության ընթացքում պետք է արդյունավետ հնարավորություն ունենա վիճարկելու իր դեմ ուղղված ապացույցները։ Մասնավորապես, նա պետք է հնարավորություն ունենա ստուգելու վկայի ցուցմունքների ճշմարտացիությունը եւ հավաստիությունը՝ վկաներին իր ներկայությամբ բանավոր հարցաքննելու միջոցով՝ վկայի կողմից ցուցմունք տալու ժամանակ կամ վարույթի հետագա փուլերում.
v) «միակ կամ որոշիչ կանոնի» համաձայն՝ այն դեպքում, երբ ամբաստանյալի դատապարտումը բացառապես կամ հիմնականում հիմնված է այն վկաների տված ցուցմունքների վրա, որոնց մեղադրյալը չի կարող հարցաքննել վարույթի որեւէ փուլում, նրա պաշտպանության իրավունքներն անհիմն կերպով սահմանափակվում են.
vi) այս համատեքստում «որոշիչե բառը պետք է ընկալվի նեղ իմաստով՝ որպես միայն այնպիսի նշանակության կամ կարեւորության ապացույց, որը կարող է որոշիչ լինել գործի ելքի համար։ Եթե վկայի չստուգված ցուցմունքը հիմնավորվում է այլ հաստատված ապացույցներով, ապա դրա որոշիչ լինելու հանգամանքը գնահատելը կախված է հիմնավորող ապացույցների ապացուցողական ուժից. որքան ծանրակշիռ են մեղավորությունը հաստատող մյուս ապացույցները, այնքան ավելի քիչ հավանական է, որ քննությունից բացակայող վկայի ցուցմունքը համարվի որոշիչ.
vii) այնուամենայնիվ, քանի որ Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ կետը պետք է մեկնաբանվի վարույթի արդարացիության ընդհանուր ուսումնասիրության համատեքստում, միակ կամ որոշիչ կանոնը չպետք է կիրառվի ոչ ճկուն եղանակով.
viii) մասնավորապես, եթե ուրիշի խոսքի վրա հիմնված ցուցմունքն ամբաստանյալի դեմ ուղղված միակ կամ որոշիչ ապացույցն է, ապա այն որպես ապացույց ճանաչելը մեխանիկորեն չի հանգեցնում 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի խախտման։ Միեւնույն ժամանակ, եթե դատապարտման համար միակ կամ որոշիչ հիմք են հանդիսանում քննությունից բացակայող վկաների ցուցմունքները, ապա Դատարանը գործը պետք է առավել մանրազնին քննության ենթարկի։
Այդպիսի ցուցմունքները որպես ապացույց ճանաչելուց բխող վտանգներից ելնելով՝ դա շատ կարեւոր գործոն է հավասարակշռությունն ապահովելու հարցում, եւ դրա համար անհրաժեշտ են բավարար հակակշռող գործոններ, այդ թվում՝ ծանրակշիռ ընթացակարգային երաշխիքների առկայություն։ Յուրաքանչյուր գործում հարցն այն է, թե արդյոք առկա են բավարար հակակշռող գործոններ, այդ թվում՝ այդ ապացույցների հավաստիության արդարացի եւ պատշաճ գնահատումը թույլատրող միջոցներ։ Դա կարող է թույլ տալ դատապարտման հիմքում դնել այդպիսի ապացույցներ միայն այն դեպքում, երբ դրանք բավականաչափ հավաստի են՝ գործի համար դրանց կարեւորությունից ելնելով։»։
Քրեական գործի դատական քննության ընթացքում բավարար միջոցներ են ձեռնարկվել վկաներ Վ. Էօրտէկեանի, Ա. Ֆերմանյանի ներկայությունը դատական նիստին ապահովելու համար։ Մասնավորապես՝ վերջիններիս բնակության վայրերի հասցեներով ուղարկվել են համապատասխան ծանուցումներ։
Դատարանի՝ 2017թ. հունիսի 02-ի թիվ Ե-28845 գրությամբ հարցում է կատարվել ՀՀ ոստիկանության քրեական հետախուզության գլխավոր վարչություն՝ վկաներ Վ. Էօրտէկեանի և Ա. Ֆերմանյանի՝ ՀՀ-ից մեկնման և ժամանման վերաբերյալ տվյալներ ստանալու համար։ Ի պատասխան վերոհիշյալ հարցման՝ 2017թ. հունիսի 12-ին Դատարան է ստացվել ՀՀ ոստիկանության քրեական հետախուզության գլխավոր վարչության պետի տեղակալի թիվ 3/5438 գրությունը, համաձայն որի՝ Վ. Էօրտէկեանը 2015թ. հունիսի 01-ին մեկնել է ՀՀ-ից, իսկ ժամանման վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն, Ա. Ֆերմանյանը 2015թ. նոյեմբերի 28-ին մեկնել է ՀՀ-ից, իսկ ժամանման վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն։
Այնուամենայնիվ, թեև քրեական գործի դատական քննության ընթացքում դատարանի կողմից բավարար միջոցներ են ձեռնարկվել վերոհիշյալ վկաների ներկայությունը դատական նիստերին ապահովելու համար, թեև տվյալ քրեական գործով հակընդդեմ հարցման (կոնֆրոնտացիայի) իրավունքով չապահովված ապացույցների՝ վկաներ Վ. Էօրտէկեանի և Ա. Ֆերմանյանի նախաքննական ցուցմունքները վճռական կշիռ չունեն ամբաստանյալ Ա. Վարդանյանի մեղքը հաստատող ապացույցների զանգվածում` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա. Վարդանյանի` «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3 «դ» ենթակետով երաշխավորված, արդար դատաքննության իրավունքի ապահովման պայման հանդիսացող «զենքերի հավասարության» իրավունքը, «կոնֆրոնտացիայի» իրավունքը և արդյունավետ պաշտպանության հնարավորությունը վեր են դասվում վերոհիշյալ հանգամանքներից, ուստի վկաներ Վ. Էօրտէկեանի և Ա. Ֆերմանյանի նախաքննական ցուցմունքները մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվել չեն կարող։
Վերլուծելով ամբաստանյալ Ա. Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքը, ամբաստանյալի, տուժողների և վկաների ցուցմունքները, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա. Վարդանյանի ցուցմունքներն ամբողջությամբ անհիմն են, քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ են հետապնդում և հերքվում են քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներով, իսկ ամբաստանյալ Ա. Վարդանյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, խարդախությամբ առանձնապես խոշոր չափերի գումարներ հափշտակելն ապացուցված է, նրա այդ արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ապացուցված է նաև Ա. Վարդանյանի կողմից, երկու դրվագներով, նրա մեղավորությամբ, խարդախությամբ առանձնապես խոշոր չափերի գումարներ հափշտակելու փորձեր կատարելը, նրա այդ արարքները նույնպես ճիշտ են որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Ա. Վարդանյանի նկատմամբ, նրա կատարած, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և երկու դրվագներով` 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործությունների համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը։

Ամբաստանյալ Ա. Վարդանյանի կողմից կատարված, նրան վերագրվող հանցագործությունների համար պատիժ նշանակելու հարցը քննելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն`
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Տիգրանի Հարությունյանի վերաբերյալ ՎԲ-201/07 քրեական գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները` 2007թ. նոյեմբերի 30-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«4. (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից։ Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ (…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։ (…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։ (…)»։
Ամբաստանյալ Անուշավան Վարդանյանի նկատմամբ, նրան վերագրվող յուրաքանչյուր հանցագործության կատարման համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ իրավական ակտերում և նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Անուշավան Վարդանյանի անձը` նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չլինելը, կատարված հանցագործություններից յուրաքանչյուրի հանրային վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի կատարած արարքները ծանր հանցագործությունների թվին դասվելը, ինչպես նաև յուրաքանչյուր հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։
Հանցագործություններից յուրաքանչյուրի համար պատիժ նշանակելիս` ամբաստանյալ Ա. Վարդանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող որևէ հանգամանք դատարանը չի արձանագրում։
Վերոգրյալը հաշվի առնելով և դրանք համադրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանքների հետ, նկատի ունենալով Ա. Վարդանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը՝ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Անուշավան Վարդանյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով, անձնական գույքի կեսի բռնագրավմամբ, սակայն ոչ ավելի 4.000.000 /չորս միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարից։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործությունների երկու դրվագներից յուրաքանչյուրի կատարման համար ամբաստանյալ Անուշավան Վարդանյանը ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով, առանց գույքի բռնագրավման։
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ և 5-րդ մասի կիրառմամբ, Անուշավան Սամվելի Վարդանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նշանակված պատժին մասնակիորեն գումարման են ենթակա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով երկու դրվագներից յուրաքանչյուրով նշանակված պատիժները, ինչպես նաև լրիվ գումարման է ենթակա լրացուցիչ պատիժը։
Միաժամանակ դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Անուշավան Վարդանյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել։
Քննարկելով ամբաստանյալ Ա. Վարդանյանի դեմ ներկայացված քաղաքացիական հայցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի հատուցման պահանջի մասով այն ենթակա է բավարարման, իսկ փաստաբանի վարձատրության վճարի հատուցման և այլ պահանջի մասով պետք է թողնել առանց քննության` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1058-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քաղաքացու անձին կամ գույքին, ինչպես նաև իրավաբանական անձի գույքին պատճառված վնասը լրիվ ծավալով ենթակա է հատուցման այն պատճառած անձի կողմից։
Վնասի հատուցման պարտականությունն օրենքով կարող է դրվել վնաս չպատճառած անձի վրա։
2. Վնաս պատճառած անձն ազատվում է այն հատուցելուց, եթե ապացուցում է, որ վնասն իր մեղքով չի պատճառվել։ Օրենքով կարող է նախատեսվել վնասի հատուցում` վնաս պատճառողի մեղքի բացակայությամբ։
(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 58-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Տուժող է ճանաչվում այն անձը, ում քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով անմիջականորեն պատճառվել է բարոյական, ֆիզիկական կամ գույքային վնաս։ Տուժող է ճանաչվում նաև այն անձը, ում կարող էր անմիջականորեն պատճառվել բարոյական, ֆիզիկական կամ գույքային վնաս, եթե ավարտվեր քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարք կատարելը։
(…)»։
Նույն օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական գործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ նրան քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով պատճառվել է քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնաս։
2. Քաղաքացիական հայցվոր ճանաչելու մասին որոշումն ընդունում են հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը կամ դատարանը։»։
Նույն օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն`
«Քաղաքացիական պատասխանող է ճանաչվում ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի վրա օրենքով, քրեական գործով վարույթի ընթացքում ներկայացված հայցի հիման վրա կարող է դրվել գույքային պատասխանատվություն քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով գույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի գործողությունների համար։
2. Քաղաքացիական պատասխանող ճանաչելու մասին որոշումն ընդունում է հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը կամ դատարանը։»։
Նույն օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով։
2. Քաղաքացիական դատավարական օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն (…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով։
3. Քաղաքացիական հայցով որոշումն ընդունվում է քաղաքացիական օրենսդրության նորմերին համապատասխան։
(…)»։
Նույն օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայց կարող է հարուցվել յուրաքանչյուր պահի` սկսած քրեական գործի հարուցումից մինչև դատավճիռ կայացնելու համար դատարանի հեռանալը խորհրդակցական սենյակ։
2. Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար։
3. Հայցադիմումում նշվում է, թե որ քրեական գործով, ով, ում, ինչի հիման վրա և ինչ չափով է հարուցում քաղաքացիական հայց, ինչպես նաև պետք է բովանդակի խնդրանք` վնասի հատուցման համար կոնկրետ դրամական գումարի և գույքի բռնագանձման մասին։»։
Նույն օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Գործի քննությունը դատարանում կատարվում է միայն ամբաստանյալի նկատմամբ և միայն այն մեղադրանքի սահմաններում, որով նրան մեղադրանք է առաջադրվել։ (…)»։
Նույն օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի համաձայն`
«Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` ՇԴ2/0013/01/11 գործով 2013թ. ապրիլի 18-ին կայացված որոշման 13-15-րդ կետերում արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին։ Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի։ (…)» (տե՛ս Ավետիս Մկրտչյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-150/07 որոշումը)։ (…)
«(…) քրեական դատավարությունում մեղադրյալի կամ մեղադրյալի գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձի դեմ քաղաքացիական հայց կարող է ներկայացվել և, համապատասխանաբար, դատարանում քննության առարկա լինել բացառապես հանցագործությամբ պատճառված և քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնասի առկայության պարագայում։ Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության հիմքում ընկած է միասնական իրավաբանական փաստը` հանցագործությունը, որի կատարման համար անձը ենթարկվում է ինչպես քրեական, այնպես էլ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվության այն դեպքերում, երբ առկա է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս (…)։
(…) դատարանը, ապացուցված համարելով հանցագործության մեջ մեղադրվող անձի մեղքը, ինչպես նաև հանցավոր արարքի և հասցված վնասի միջև պատճառական կապը, լուծում է նաև քաղաքացիական հայցը` գնահատելով ներկայացված հայցադիմումի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը» (տե՛ս Ալվարդ Չուբարի Ստեփանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԼԴ/0327/01/10 որոշման 21-րդ կետը)։
14. (…) քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի լուծման համար պարտադիր է հանցագործության և հատուցման ենթակա վնասի միջև անմիջական պատճառահետևանքային կապի առկայությունը, ինչպես նաև քաղաքացիական հայցի հիմքի և առարկայի՝ պատշաճ կերպով հիմնավորված լինելը։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ քաղաքացիական հայցի հիմքը հայց հարուցելու իրավունք առաջացնող փաստերի ամբողջությունն է, իսկ հայցի առարկան` այդ փաստերի վրա հիմնված պահանջը։ Ընդ որում, քաղաքացիական հայցի հիմքը կազմող փաստերը պետք է հիմնավորեն վնասի առկայությունն ու այն հանցագործությամբ պատճառված լինելու հանգամանքը։ Հետևաբար, քրեական դատավարությունում հայց հարուցելու իրավունքն առկա է այն դեպքում, երբ վնասն անմիջականորեն պատճառվել է հանցագործությամբ։
(…) քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի հիմքը կազմող փաստերն են`
ա) հակաիրավական արարքը` հանցագործությունը, վնաս հասցնելու փաստը և դրանց միջև առկա անմիջական պատճառահետևանքային կապը.
բ) հատուցման ենթակա գույքային վնասը հայցվորին պատճառված լինելու հանգամանքը,
գ) մեղադրյալի կամ նրա գործողությունների համար գույքային պատասխանատվություն կրող անձի կողմից վնասի հատուցման պարտականությունը կամովին չկատարելու հանգամանքը։
Քաղաքացիական հայցի առարկան, ինչպես արդեն նշվեց, կազմում է հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը։ Քաղաքացիական հայցի առարկա չի կարող հանդիսանալ և հետևաբար, քրեական դատավարության շրջանակներում հատուցման ենթակա չէ այն վնասը, որը թեև այս կամ այն կերպ պայմանավորված է կատարված իրավախախտմամբ, սակայն չի առաջացել հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային և ֆիզիկական վնասի հետևանքով։
15. (…) քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության շրջանակներում ենթակա են հատուցման`
ա) քրեական օրենքով արgելված արարքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը,
բ) վնասված կամ ոչնչացված (կորսված) գույքը վերականգնելու, գնելու ծախսերը,
գ) տուժողի բուժման կամ հուղարկավորության համար կատարված անհրաժեշտ ծախսերը (mutatis mutandis տե՛ս Ավետիս Մկրտչյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-150/07 որոշումը)։
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա են միայն վերոնշյալ վնասները, իսկ հանցագործության հետևանքով պատճառված այլ վնասների հատուցման վերաբերյալ պահանջները չեն կարող քննության առնվել քրեական գործի հետ համատեղ և պետք է թողնվեն առանց քննության, ինչը շահագրգիռ անձին հնարավորություն կտա իր գույքային պահանջները ներկայացնել քաղաքացիական դատավարության կարգով (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 155-րդ հոդվածի 3-րդ մաս)։ (…)»։
Վերոհիշյալ նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ վնասի համար պատասխանատվությունը կարող է վրա հասնել, այսինքն` վնասը պետք է հատուցվի հետևյալ պարտադիր, անհրաժեշտ և միաժամանակյա հատկանիշների /պայմանների/ առկայության դեպքում`
• վնասի առկայությունը /առաջացումը/,
• գործողության /անգործության/ հակաիրավական լինելը /հակաիրավականությունը/,
• վնաս պատճառողի մեղքը,
• վնաս պատճառողի գործողությունների և վրա հասած վնասի միջև պատճառահետևանքային կապը։
Ընդ որում նշված պայմաններից որևէ մեկի բացակայության դեպքում վնասը ենթակա չէ հատուցման։
Հաշվի առնելով վերոշարադրյալը` դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի` 3000 եվրոյին համարժեք 1.557.780 /մեկ միլիոն հինգ հարյուր հիսունյոթ հազար յոթ հարյուր ութսուն/ ՀՀ դրամ գումարի պահանջի մասով քաղաքացիական հայցը հիմնավորված է և ենթակա է բավարարման։
Համաձայն հայցադիմումին կից ներկայացված, փաստաբանական ծառայությունների մատուցման վերաբերյալ 2016թ. հոկտեմբերի 10-ին տուժողի Լ. Նալչաճեանի և փաստաբան Մ. Մուրադյանի միջև կնքված պայմանագրի` փաստաբանական ծառայությունների մատուցման պայմանագրի գինը սահմանվել է 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումար։ Դատարանը գտնում է, որ այդ գումարը հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնաս չէ։ Բացի այդ` հանցագործությամբ անմիջականորեն Լ. Նալչաճեանին պատճառված վնաս չէ նաև Լ. Նալչաճեանի մտերիմ Ա. Ֆերմանյանի կողմից Լ. Սուլաքային փոխհատուցված գումարը։ Հետևաբար, այդ մասով կողմերի միջև առկա է բացառապես քաղաքացիաիրավական բնույթի վեճ, այն վերաբերում է մասնավոր իրավունքի ոլորտին, որը ենթակա է լուծման քաղաքացիական իրավունքի նորմերին համապատասխան և քաղաքացիական դատավարության կարգով։
Ելնելով վերոգրյալից, դատարանը գտնում է, որ հանցագործությամբ Լ. Նալչաճեանին անմիջականորեն պատճառված վնասի` 1.557.780 /մեկ միլիոն հինգ հարյուր հիսունյոթ հազար յոթ հարյուր ութսուն/ ՀՀ դրամ գումարի մասով քաղաքացիական հայցը պետք է բավարարել. ամբաստանյալ և քաղաքացիական պատասխանող Ա. Վարդանյանից հօգուտ տուժող Լ. Նալչաճեանի պետք է բռնագանձել 1.557.780 /մեկ միլիոն հինգ հարյուր հիսունյոթ հազար յոթ հարյուր ութսուն/ ՀՀ դրամ գումար` որպես հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում։
Մնացած մասով քաղաքացիական հայցը պետք է թողնել առանց քննության` ինչն արգելք չի հանդիսանում հետագայում քաղաքացիական դատավարության կարգով հայց հարուցելու համար։
Քննելով գույքի վրա դրված կալանքի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա. Վարդանյանի գույքի վրա դատարանի 2016թ. հոկտեմբերի 07-ի որոշմամբ դրված կալանքը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի կատարումը։
Քննելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա. Վարդանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորումն ընտրված է ճիշտ և այն վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ ամբաստանյալի` ազատության մեջ գտնվելու դեպքում, պատիժը կրելուց խուսափելու հավանականությունը բարձրանում է` ազատազրկման ձևով պատժի դատապարտվելու պատճառաբանությամբ։
Դատական ծախսերի վերաբերյալ տեղեկություններ դատարանին չեն ներկայացվել։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-160, 232-238-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 367-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով` դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ամբաստանյալ Անուշավան Սամվելի Վարդանյանին մեղավոր ճանաչել մեկ դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, երկու դրվագով` 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքներում և դատապարտել`
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` ազատազրկման` 4 /չորս/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով, անձնական գույքի կեսի բռնագրավմամբ, սակայն ոչ ավելի 4.000.000 /չորս միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարից։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով`
առաջին դրվագով` ազատազրկման` 4 /չորս/ տարի ժամկետով, առանց գույքի բռնագրավման։
երկրորդ դրվագով` ազատազրկման` 4 /չորս/ տարի ժամկետով, առանց գույքի բռնագրավման։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ և 5-րդ մասերի կիրառմամբ, ամբաստանյալ Անուշավան Սամվելի Վարդանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նշանակված պատժին մասնակիորեն գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` առաջին և երկրորդ դրվագներից յուրաքանչյուրով նշանակված պատիժներից` 6-ական /վեցական/ ամիս ժամկետով ազատազրկումները, լրիվ գումարել լրացուցիչ պատիժը և վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում` 5 /հինգ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով, անձնական գույքի կեսի բռնագրավմամբ, սակայն ոչ ավելի 4.000.000 /չորս միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարից։
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի սկիզբը հաշվելով 2016թ. հունիսի 24-ից։
Տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Լ. Նալչաճեանի ներկայացուցիչ Մինաս Մուրադյանի քաղաքացիական հայցը բավարարել մասնակիորեն` ամբաստանյալ և քաղաքացիական պատասխանող Ա. Վարդանյանից հօգուտ Լ. Նալչաճեանի բռնագանձել 1.557.780 /մեկ միլիոն հինգ հարյուր հիսունյոթ հազար յոթ հարյուր ութսուն/ ՀՀ դրամ գումար` որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում, իսկ մնացած մասով քաղաքացիական հայցը թողնել առանց քննության։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, նախաքննության մարմնի 2016թ. հոկտեմբերի 07-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Ա. Վարդանյանի գույքի վրա դրված կալանքը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի կատարումը։
Ամբաստանյալ Ա. Վարդանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։

ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ