Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0113/01/17
Վիճակագրական տողի համար :
3.4
Պատասխանող
Գևորգ Ավդալյան Արմենի
Գևորգ Ավդալյան
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գագիկ Պողոսյան
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գագիկ Պողոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2017-07-13 | 15:00 | 1 | Կայացել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2017-06-26 | 16:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2017-05-26 | 15:00 | 1 | Չի կայացել |
ԵԿԴ/0113/01/17
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
13 հուլիսի 2017թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը`
նախագահությամբ`
դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ
տուժող Հ.ԱՌԱՔԵԼՅԱՆԻ
ամբաստանյալ Գ.ԱՎԴԱԼՅԱՆԻ
պաշտպան Ա.ՀՈԲՈՍՅԱՆԻ
դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի` Գևորգ Արմենի Ավդալյանի` ծնված 15.05.1992թ., ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ա-մուսնացած, խնամքին 2 անձ, 9-ամյա կրթությամբ, առողջ, մասնավոր կարգով աշխատում է որպես բանվոր, չդատված, բնակվում է` ք.Երևան, Պրահայի փողոց, տուն հ. 5, արգելանքի տակ չէ, մեղադվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 141-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետե-րով։
Ամբաստանյալ Գ.Ավդալյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 141-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «հանդիսանալով քսանմեկ տարին լրացած անձ, 2015թ.-ի օգոստոս ամսին Երևան քաղաքի Ադանայի փողոցի թիվ 5 տանը, այնուհետև նույն թվականի նոյեմբերի 10-ից սկսած Երևան քաղաքի Պրահայի փողոցի թիվ 5 տանը, պարբերաբար սեռական հարաբերություններ է ունեցել իր հետ փաս-տացի ամուսնական հարաբերությունների մեջ գտնվող, ակնհայտ տասնվեց տարին չլրա-ցած` 11.03.2001թ.-ի ծնված Հայկուհի Ռաֆիկի Առաքելյանի հետ` վերջինիս համաձայնութ-յամբ»։
Ամբաստանյալ Գ.Ավդալյանը` մինչև դատաքննությունն սկսվելը, միջնորդեց կիրառել արագացված դատական քննության կարգ և հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայաց-նում է կամավոր` իր պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մե-ղավոր է ճանաչում, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնե-լու հետևանքները և փոխհատուցել է տուժողին պատճառված վնասը։
Դատարանի որոշմամբ ամբաստանյալի միջնորդությունը բավարարվել է և դատա-կան քննությունն անցկացվել է արագացված կարգով, նկատի ունենալով, որ մեղադրողը դա-տարանի առաջարկությամբ փոխեց իր դիրքորոշումն ու չառարկեց դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ, իսկ տուժողը չառարկեց միջնորդությունը։
Դատարանը, հաշվի առնելով առաջադրված մեղադրանքի հետ ամբաստանյալի հա-մաձայն լինելու հանգամանքն ու հանգելով եզրակացության, որ մեղադրանքը, որի հետ հա-մաձայնվեց ամբաստանյալը, հիմնավորված է և հաստատվում է քրեական գործով հավաք-ված ապացույցներով, գտնում է, որ ամբաստանյալ Գ.Ավդալյանը կատարել է հանցանք` նա-խատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 141-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով, որով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի չափը որոշելիս, դատա-րանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ արագացված կարգով անցկացված դա-տական քննության ընթացքում ուսումնասիրված` նրա անձը բնութագրող տվյալները, պա-տասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Գ.Ավդալյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմաց-նող հանգամանքներ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա համաձայնվեց մեղադրանքի հետ և անկեղծորեն զղջաց կատարած հանցանքի համար, ամուսնացել է տուժողի հետ և խնամ-քին ունի մինչև 14 տարեկան երեխա։
Որպես ամբաստանյալ Գ.Ավդալյանի անձը բնութագրող տվյալ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական, նախկինում արատավորված չի եղել և առաջին ան-գամ է դատապարտվում։
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատական քննությամբ չարձանագրվեցին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը« դա կատարելու հանգամանքներին« հանցավորի անձնավորությանը« անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանք-ներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակ-վում է« եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
Մեջբերված իրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբեր-յալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-142/07« ՎԲ-192/07« ՎԲ-201/07« ԵՇԴ/0029/01/08« ԵԿԴ/0042/01/11« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումնե-րում։ Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրա-վունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրա-վական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն ար-դարացի է« եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը« ինչպես նաև բավարար պատ-ժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահան-ջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի« իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևա-վորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի« հան-ցավորի անձի« պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեա-կան օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահո-վելու անհրաժեշտությունից։
38. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատարանը« կալանքի« ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտա-կում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով« հանգում է հետևության« որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու« ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պա-տիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները« պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծան-րացնող հանգամանքները։ (...)»։
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթար-կել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-139/07« ՎԲ-195/07« ՎԲ-01/08« ԵԿԴ/0034/01/08« ԱՎԴ2/0059/01/08« ԵԱՔԴ/0078/01/09« ԼԴ2/0019/01/09« ՍԴ/0226/01/09« ԳԴ1/0003/01/10« ՍԴ/0085/01/10« ԵԿԴ /0126/01/10« ԵԷԴ/0201/01/11« ԵԱԴԴ/0034/01/12« ԼԴ/0093/01/12« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում։
Վերոնշյալ որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված կայուն նախա-դեպային իրավունքի համաձայն՝ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել« եթե առ-կա է դատարանի համոզվածությունը« վստահությունը« որ ամբաստանյալի ուղղումը հնա-րավոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ նման հետե-վության կարելի է հանգել միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հի-ման վրա« որոնք բնութագրում են արարքը« հանցավորի անձը և վկայում են պատի-ժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է« որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների« այնպես էլ անձանց շր-ջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել« սակայն դատարանը« կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմակողմանի« լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա« ղեկավար-վելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդ-հանուր սկզբունքներով« ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորու-թյունը« անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտա-վոր է հաշվի առնել՝
ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները«
բ) պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգա-մանքները«
գ) հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույ-թը«
դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները« եղանակը« գործիքներն ու միջոց-ները«
ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը«
զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։
Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկ-տեմբերի 31-ին կայացրած որոշմամբ արձանագրել է, որ. «Նշանակվող պատժի արդարա-ցիության հիմնական պահանջն այն է« որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագոր-ծության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլ-վում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում« իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշ-վել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների« դրա կատարման հանգամանքների« հանցավորի անձնավորության« պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
Վկայակոչված հանգամանքները« այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ, ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահա-տականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազ-մում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը« որոնք իրենց ամբող-ջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող« որը պետք է պատասխանատվություն կրի« այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները« որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս« նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգե-բանական« սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցա-ղում« աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը« կրթությունը« առողջական վիճակը« տարիքը« ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։
Հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հի-ման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության« այնպես էլ ազա-տությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որո-շումը»։
Դատարանը, վերլուծելով և գնահատելով ամբաստանյալի կատարած արարքի հան-րային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը« անձը բնութագրող տվյալները« մասնա-վորապես՝ հանցանքը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, նշված վերլուծության հիմնա վրա ձևավորված ներքին համոզմամբ գըտ-նում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարու-թյան, պատասխանատվության անհատականացման ու պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, հանգում է հետևության, որ նա պետք է դատապարտվի ազատազրկման, որ-պիսի պատիժը սակայն ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանա-կանորեն չպետք է կիրառվի, նկատի ունենալով, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց պա-տիժը կրելու՝ հասարակությունից չմեկուսացնելու, սակայն նրա վարքագծի նկատմամբ հսկո-ղություն սահմանելու միջոցով, ինչն անհրաժեշտ ու բավարար է նաև սոցիալական արդա-րությունը վերականգնելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար։
Տուժողը քաղաքացիական հայց չհարուցեց։
Դատարանը, քննության առնելով խափանման միջոցի հարցը, գտնում է, որ ամբաս-տանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն՝ չհեռանալու մասին, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնվի անփոփոխ։
Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-գրքի 357-360-րդ և 3753-րդ հոդվածներով՝ դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Գևորգ Արմենի Ավդալյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 141-րդ հոդ-վածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և դատապարտել ազատազրկման 4 (չորս) տարի ժամ-կետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Գ.Ավդալյանի նկատմամբ նշա-նակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
Գ.Ավդալյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստո-րագրությունը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապա-րակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
13 հուլիսի 2017թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը`
նախագահությամբ`
դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ
տուժող Հ.ԱՌԱՔԵԼՅԱՆԻ
ամբաստանյալ Գ.ԱՎԴԱԼՅԱՆԻ
պաշտպան Ա.ՀՈԲՈՍՅԱՆԻ
դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի` Գևորգ Արմենի Ավդալյանի` ծնված 15.05.1992թ., ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ա-մուսնացած, խնամքին 2 անձ, 9-ամյա կրթությամբ, առողջ, մասնավոր կարգով աշխատում է որպես բանվոր, չդատված, բնակվում է` ք.Երևան, Պրահայի փողոց, տուն հ. 5, արգելանքի տակ չէ, մեղադվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 141-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետե-րով։
Ամբաստանյալ Գ.Ավդալյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 141-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «հանդիսանալով քսանմեկ տարին լրացած անձ, 2015թ.-ի օգոստոս ամսին Երևան քաղաքի Ադանայի փողոցի թիվ 5 տանը, այնուհետև նույն թվականի նոյեմբերի 10-ից սկսած Երևան քաղաքի Պրահայի փողոցի թիվ 5 տանը, պարբերաբար սեռական հարաբերություններ է ունեցել իր հետ փաս-տացի ամուսնական հարաբերությունների մեջ գտնվող, ակնհայտ տասնվեց տարին չլրա-ցած` 11.03.2001թ.-ի ծնված Հայկուհի Ռաֆիկի Առաքելյանի հետ` վերջինիս համաձայնութ-յամբ»։
Ամբաստանյալ Գ.Ավդալյանը` մինչև դատաքննությունն սկսվելը, միջնորդեց կիրառել արագացված դատական քննության կարգ և հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայաց-նում է կամավոր` իր պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մե-ղավոր է ճանաչում, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնե-լու հետևանքները և փոխհատուցել է տուժողին պատճառված վնասը։
Դատարանի որոշմամբ ամբաստանյալի միջնորդությունը բավարարվել է և դատա-կան քննությունն անցկացվել է արագացված կարգով, նկատի ունենալով, որ մեղադրողը դա-տարանի առաջարկությամբ փոխեց իր դիրքորոշումն ու չառարկեց դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ, իսկ տուժողը չառարկեց միջնորդությունը։
Դատարանը, հաշվի առնելով առաջադրված մեղադրանքի հետ ամբաստանյալի հա-մաձայն լինելու հանգամանքն ու հանգելով եզրակացության, որ մեղադրանքը, որի հետ հա-մաձայնվեց ամբաստանյալը, հիմնավորված է և հաստատվում է քրեական գործով հավաք-ված ապացույցներով, գտնում է, որ ամբաստանյալ Գ.Ավդալյանը կատարել է հանցանք` նա-խատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 141-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով, որով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի չափը որոշելիս, դատա-րանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ արագացված կարգով անցկացված դա-տական քննության ընթացքում ուսումնասիրված` նրա անձը բնութագրող տվյալները, պա-տասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Գ.Ավդալյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմաց-նող հանգամանքներ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա համաձայնվեց մեղադրանքի հետ և անկեղծորեն զղջաց կատարած հանցանքի համար, ամուսնացել է տուժողի հետ և խնամ-քին ունի մինչև 14 տարեկան երեխա։
Որպես ամբաստանյալ Գ.Ավդալյանի անձը բնութագրող տվյալ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական, նախկինում արատավորված չի եղել և առաջին ան-գամ է դատապարտվում։
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատական քննությամբ չարձանագրվեցին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը« դա կատարելու հանգամանքներին« հանցավորի անձնավորությանը« անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանք-ներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակ-վում է« եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
Մեջբերված իրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբեր-յալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-142/07« ՎԲ-192/07« ՎԲ-201/07« ԵՇԴ/0029/01/08« ԵԿԴ/0042/01/11« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումնե-րում։ Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրա-վունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրա-վական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն ար-դարացի է« եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը« ինչպես նաև բավարար պատ-ժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահան-ջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի« իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևա-վորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի« հան-ցավորի անձի« պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեա-կան օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահո-վելու անհրաժեշտությունից։
38. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատարանը« կալանքի« ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտա-կում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով« հանգում է հետևության« որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու« ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պա-տիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները« պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծան-րացնող հանգամանքները։ (...)»։
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթար-կել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-139/07« ՎԲ-195/07« ՎԲ-01/08« ԵԿԴ/0034/01/08« ԱՎԴ2/0059/01/08« ԵԱՔԴ/0078/01/09« ԼԴ2/0019/01/09« ՍԴ/0226/01/09« ԳԴ1/0003/01/10« ՍԴ/0085/01/10« ԵԿԴ /0126/01/10« ԵԷԴ/0201/01/11« ԵԱԴԴ/0034/01/12« ԼԴ/0093/01/12« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում։
Վերոնշյալ որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված կայուն նախա-դեպային իրավունքի համաձայն՝ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել« եթե առ-կա է դատարանի համոզվածությունը« վստահությունը« որ ամբաստանյալի ուղղումը հնա-րավոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ նման հետե-վության կարելի է հանգել միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հի-ման վրա« որոնք բնութագրում են արարքը« հանցավորի անձը և վկայում են պատի-ժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է« որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների« այնպես էլ անձանց շր-ջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել« սակայն դատարանը« կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմակողմանի« լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա« ղեկավար-վելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդ-հանուր սկզբունքներով« ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորու-թյունը« անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտա-վոր է հաշվի առնել՝
ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները«
բ) պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգա-մանքները«
գ) հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույ-թը«
դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները« եղանակը« գործիքներն ու միջոց-ները«
ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը«
զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։
Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկ-տեմբերի 31-ին կայացրած որոշմամբ արձանագրել է, որ. «Նշանակվող պատժի արդարա-ցիության հիմնական պահանջն այն է« որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագոր-ծության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլ-վում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում« իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշ-վել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների« դրա կատարման հանգամանքների« հանցավորի անձնավորության« պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
Վկայակոչված հանգամանքները« այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ, ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահա-տականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազ-մում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը« որոնք իրենց ամբող-ջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող« որը պետք է պատասխանատվություն կրի« այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները« որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս« նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգե-բանական« սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցա-ղում« աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը« կրթությունը« առողջական վիճակը« տարիքը« ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։
Հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հի-ման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության« այնպես էլ ազա-տությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որո-շումը»։
Դատարանը, վերլուծելով և գնահատելով ամբաստանյալի կատարած արարքի հան-րային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը« անձը բնութագրող տվյալները« մասնա-վորապես՝ հանցանքը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, նշված վերլուծության հիմնա վրա ձևավորված ներքին համոզմամբ գըտ-նում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարու-թյան, պատասխանատվության անհատականացման ու պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, հանգում է հետևության, որ նա պետք է դատապարտվի ազատազրկման, որ-պիսի պատիժը սակայն ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանա-կանորեն չպետք է կիրառվի, նկատի ունենալով, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց պա-տիժը կրելու՝ հասարակությունից չմեկուսացնելու, սակայն նրա վարքագծի նկատմամբ հսկո-ղություն սահմանելու միջոցով, ինչն անհրաժեշտ ու բավարար է նաև սոցիալական արդա-րությունը վերականգնելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար։
Տուժողը քաղաքացիական հայց չհարուցեց։
Դատարանը, քննության առնելով խափանման միջոցի հարցը, գտնում է, որ ամբաս-տանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն՝ չհեռանալու մասին, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնվի անփոփոխ։
Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-գրքի 357-360-րդ և 3753-րդ հոդվածներով՝ դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Գևորգ Արմենի Ավդալյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 141-րդ հոդ-վածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և դատապարտել ազատազրկման 4 (չորս) տարի ժամ-կետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Գ.Ավդալյանի նկատմամբ նշա-նակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
Գ.Ավդալյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստո-րագրությունը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապա-րակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0113/01/17
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 02-05-2017 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Երևանի կայազորի զինվորական դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 66103316 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Գևորգ Ավդալյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով քսանմեկ տարին լրացած անձ, 2015թ. օգոստոս ամսին Երևան քաղաքի Ադանայի փողոցի թիվ 5 տանը, այնուհետև նույն թվականի նոյեմբերի 10-ից սկսած Երևան քաղաքի Պրահայի փողոցի թիվ 5 տանը, պարբերաբար սեռական հարաբերություններ է ունեցել իր հետ փաստացի ամուսնական հարաբերությունների մեջ գտնվող, ակնհայտ տասնվեց տարին չլրացած` 11.03.2001թ. ծնված Հայկուհի Առաքելյանի հետ` վերջինիս համաձայնությամբ: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Ավդալյան |
| Հայրանուն | Արմենի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 141 Մաս 2 Կետ 1, 3 |
| Վիճակագրական տողի համարը | 3.4 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 02-05-2017 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 04-05-2017 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 04-05-2017 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 04-05-2017 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 26-05-2017 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ս. |
| Ազգանուն | Յուզբաշյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հայկուհի |
| Ազգանուն | Առաքելյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Նախագահող դատավոր Գ.Պողոսյանի վատառողջության պատճառով: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 26-06-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-07-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 13-07-2017 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Ավդալյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 13-07-2017 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
| Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել | Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 70 հոդ.) |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԿԴ/0113/01/17 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 13 հուլիսի 2017թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը` նախագահությամբ` դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ` Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ` մեղադրող Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ տուժող Հ.ԱՌԱՔԵԼՅԱՆԻ ամբաստանյալ Գ.ԱՎԴԱԼՅԱՆԻ պաշտպան Ա.ՀՈԲՈՍՅԱՆԻ դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի` Գևորգ Արմենի Ավդալյանի` ծնված 15.05.1992թ., ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ա-մուսնացած, խնամքին 2 անձ, 9-ամյա կրթությամբ, առողջ, մասնավոր կարգով աշխատում է որպես բանվոր, չդատված, բնակվում է` ք.Երևան, Պրահայի փողոց, տուն հ. 5, արգելանքի տակ չէ, մեղադվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 141-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետե-րով։ Ամբաստանյալ Գ.Ավդալյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 141-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «հանդիսանալով քսանմեկ տարին լրացած անձ, 2015թ.-ի օգոստոս ամսին Երևան քաղաքի Ադանայի փողոցի թիվ 5 տանը, այնուհետև նույն թվականի նոյեմբերի 10-ից սկսած Երևան քաղաքի Պրահայի փողոցի թիվ 5 տանը, պարբերաբար սեռական հարաբերություններ է ունեցել իր հետ փաս-տացի ամուսնական հարաբերությունների մեջ գտնվող, ակնհայտ տասնվեց տարին չլրա-ցած` 11.03.2001թ.-ի ծնված Հայկուհի Ռաֆիկի Առաքելյանի հետ` վերջինիս համաձայնութ-յամբ»։ Ամբաստանյալ Գ.Ավդալյանը` մինչև դատաքննությունն սկսվելը, միջնորդեց կիրառել արագացված դատական քննության կարգ և հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայաց-նում է կամավոր` իր պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մե-ղավոր է ճանաչում, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնե-լու հետևանքները և փոխհատուցել է տուժողին պատճառված վնասը։ Դատարանի որոշմամբ ամբաստանյալի միջնորդությունը բավարարվել է և դատա-կան քննությունն անցկացվել է արագացված կարգով, նկատի ունենալով, որ մեղադրողը դա-տարանի առաջարկությամբ փոխեց իր դիրքորոշումն ու չառարկեց դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ, իսկ տուժողը չառարկեց միջնորդությունը։ Դատարանը, հաշվի առնելով առաջադրված մեղադրանքի հետ ամբաստանյալի հա-մաձայն լինելու հանգամանքն ու հանգելով եզրակացության, որ մեղադրանքը, որի հետ հա-մաձայնվեց ամբաստանյալը, հիմնավորված է և հաստատվում է քրեական գործով հավաք-ված ապացույցներով, գտնում է, որ ամբաստանյալ Գ.Ավդալյանը կատարել է հանցանք` նա-խատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 141-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով, որով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի։ Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի չափը որոշելիս, դատա-րանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ արագացված կարգով անցկացված դա-տական քննության ընթացքում ուսումնասիրված` նրա անձը բնութագրող տվյալները, պա-տասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։ Որպես ամբաստանյալ Գ.Ավդալյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմաց-նող հանգամանքներ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա համաձայնվեց մեղադրանքի հետ և անկեղծորեն զղջաց կատարած հանցանքի համար, ամուսնացել է տուժողի հետ և խնամ-քին ունի մինչև 14 տարեկան երեխա։ Որպես ամբաստանյալ Գ.Ավդալյանի անձը բնութագրող տվյալ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական, նախկինում արատավորված չի եղել և առաջին ան-գամ է դատապարտվում։ Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատական քննությամբ չարձանագրվեցին։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը« դա կատարելու հանգամանքներին« հանցավորի անձնավորությանը« անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանք-ներով։ 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակ-վում է« եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։ Մեջբերված իրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբեր-յալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-142/07« ՎԲ-192/07« ՎԲ-201/07« ԵՇԴ/0029/01/08« ԵԿԴ/0042/01/11« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումնե-րում։ Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրա-վունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրա-վական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն ար-դարացի է« եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը« ինչպես նաև բավարար պատ-ժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահան-ջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի« իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևա-վորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի« հան-ցավորի անձի« պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեա-կան օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահո-վելու անհրաժեշտությունից։ 38. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե դատարանը« կալանքի« ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտա-կում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով« հանգում է հետևության« որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու« ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պա-տիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ 2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները« պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծան-րացնող հանգամանքները։ (...)»։ Մեջբերված քրեաիրավական դրույթը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթար-կել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-139/07« ՎԲ-195/07« ՎԲ-01/08« ԵԿԴ/0034/01/08« ԱՎԴ2/0059/01/08« ԵԱՔԴ/0078/01/09« ԼԴ2/0019/01/09« ՍԴ/0226/01/09« ԳԴ1/0003/01/10« ՍԴ/0085/01/10« ԵԿԴ /0126/01/10« ԵԷԴ/0201/01/11« ԵԱԴԴ/0034/01/12« ԼԴ/0093/01/12« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում։ Վերոնշյալ որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված կայուն նախա-դեպային իրավունքի համաձայն՝ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել« եթե առ-կա է դատարանի համոզվածությունը« վստահությունը« որ ամբաստանյալի ուղղումը հնա-րավոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ նման հետե-վության կարելի է հանգել միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հի-ման վրա« որոնք բնութագրում են արարքը« հանցավորի անձը և վկայում են պատի-ժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է« որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների« այնպես էլ անձանց շր-ջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել« սակայն դատարանը« կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմակողմանի« լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա« ղեկավար-վելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդ-հանուր սկզբունքներով« ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորու-թյունը« անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտա-վոր է հաշվի առնել՝ ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները« բ) պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգա-մանքները« գ) հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույ-թը« դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները« եղանակը« գործիքներն ու միջոց-ները« ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը« զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։ Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկ-տեմբերի 31-ին կայացրած որոշմամբ արձանագրել է, որ. «Նշանակվող պատժի արդարա-ցիության հիմնական պահանջն այն է« որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագոր-ծության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին։ Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլ-վում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում« իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշ-վել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների« դրա կատարման հանգամանքների« հանցավորի անձնավորության« պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։ Վկայակոչված հանգամանքները« այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ, ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահա-տականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։ Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազ-մում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը« որոնք իրենց ամբող-ջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող« որը պետք է պատասխանատվություն կրի« այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները« որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս« նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգե-բանական« սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցա-ղում« աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը« կրթությունը« առողջական վիճակը« տարիքը« ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։ Հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հի-ման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության« այնպես էլ ազա-տությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որո-շումը»։ Դատարանը, վերլուծելով և գնահատելով ամբաստանյալի կատարած արարքի հան-րային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը« անձը բնութագրող տվյալները« մասնա-վորապես՝ հանցանքը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, նշված վերլուծության հիմնա վրա ձևավորված ներքին համոզմամբ գըտ-նում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարու-թյան, պատասխանատվության անհատականացման ու պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, հանգում է հետևության, որ նա պետք է դատապարտվի ազատազրկման, որ-պիսի պատիժը սակայն ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանա-կանորեն չպետք է կիրառվի, նկատի ունենալով, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց պա-տիժը կրելու՝ հասարակությունից չմեկուսացնելու, սակայն նրա վարքագծի նկատմամբ հսկո-ղություն սահմանելու միջոցով, ինչն անհրաժեշտ ու բավարար է նաև սոցիալական արդա-րությունը վերականգնելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար։ Տուժողը քաղաքացիական հայց չհարուցեց։ Դատարանը, քննության առնելով խափանման միջոցի հարցը, գտնում է, որ ամբաս-տանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն՝ չհեռանալու մասին, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնվի անփոփոխ։ Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-գրքի 357-360-րդ և 3753-րդ հոդվածներով՝ դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Գևորգ Արմենի Ավդալյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 141-րդ հոդ-վածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և դատապարտել ազատազրկման 4 (չորս) տարի ժամ-կետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Գ.Ավդալյանի նկատմամբ նշա-նակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով։ Գ.Ավդալյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստո-րագրությունը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապա-րակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 13-07-2017 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 15-08-2017 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 08-09-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-128, 2-62 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 08-09-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-128, 2-62 |