Գործ
ԵԿԴ/0107/01/17

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


,,20,, հուլիսի 2017թ. ք.Երևան

ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը
/այսուհետև` դատարան/


Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի

Քարտուղարությամբ` Թ. Խաչատրյանի

Մասնակցությամբ՝

Մեղադրող Ա. Առաքելյանի

Տուժող Ա.Մանուկյանի

Պաշտպան Վ. Քոսյանի




դռնբաց դատական նիստերում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`

Մուշեղ Երջանիկի Ավետիսյանի` ծնված 05.04.1986թ.-ին,
ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, իր խոսքերից՝
բարձրագույն կրթությամբ, չի աշխատում, ամուսնացած, խնամքին
երկու անչափահաս երեխաներ, դատվածություն չունեցող,
հաշվառված` ք.Երևան, Անդրանիկի փողոց 56-րդ շենքի 4-րդ
բնակարանում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ
հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրված
կալանավորումը։

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը

Ըստ դատարան ստացված քրեական գործի նյութերի և մեղադրական եզրակացության՝

«Մուշեղ Երջանիկի Ավետիսյանը մեղադրվում է այն բանի համար, որ նա, 2017թ. մարտի 13-ին ժամը 04։50-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Նար-Դոս 75 շենքի դիմաց կյանքի համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիք է ներկայացրել իշխանության ներկայացուցիչ, ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 1-ին գումարտակի 2-րդ վաշտի 2-րդ դասակի ոստիկան Անդրեյ Գարուշի Մանուկյանին՝ կապված վերջինիս ծառայողական պարտականությունները կատարելու հետ։

Այսպես.

ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 1-ին գումարտակի 2-րդ վաշտի 2-րդ դասակի ոստիկան Անդրեյ Գարուշի Մանուկյանն իր գործընկեր՝ ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 1-ին գումարտակի 2-րդ վաշտի 1-ին դասակի ոստիկան Արմեն Ավագի Պետրոսյանի հետ 2017թ. մարտի 13-ին իրեն ամրակցված «Շեվրոլե» Նիվա մակնիշի 462 II 02 հաշվառման համարանիշի և 0152 կողային համարի ավտոմեքենայով ծառայություն են իրականացրել Կենտրոն վարչական շրջանում։ ժամը 04։50-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Քաջազնունի փողոցից թեքվելով աջ՝ Նար-Դոս փողոց, նկատել են Մերսեդես C 230 մակնիշի 70 QT 070 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենա, որի կողքին կագնած են եղել Մուշեղ Երջանիկի Ավետիսյանը և Արմինե Մարտինի Սարգսյանը։ Փոքր-ինչ ավտոմեքենայով մոտենալով նշված անձանց, Մ.Ավետիսյանի աջ ձեռքում նկատել են հրազեն հանդիսացող «ԱԿ 74» տեսակի ինքնաձիգի նմանվող առարկա և անմիջապես Մ.Մանուկյանը ավտոմեքենան կայանել է հիշյալ Մերսեդես ավտոմեքենայի դիմային հատվածում և ավտոմեքենայից երկուսով իջել են։ Նույն պահին Մ.Ավետիսյանը, նկատելով ոստիկանության ծառայողներին, նստել է ավտոմեքենայի ղեկին, իսկ Մ.Սարգսյանը նրա կողքին։ Անդրեյ Մանուկյանը բացել է վարորդի հետևի ձախակողմյան դուռը, իսկ Մ.Ավետիսյանը սկսել է արագ հետընթաց վարել, որի ընթացքում Ա.Մանուկյանը մարմնի կիսով չափ մտել է ավտոմեքենայի սրահ։ Մուշեղ Ավետիսյանը չենթարկվելով իշխանության ներկայացուցիչ, ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 1-ին գումարտակի 2-րդ վաշտի 2-րդ դասակի ոստիկան Անդրեյ Գարուշի Մանուկյանի օրինական պահանջներին՝ կանգնացնելու իր ավտոմեքենան, հակազդել է վերջինիս լիազորությունների իրականացմանը, կյանքի համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքներ է մի քանի անգամ ներկայացրել վերջինիս՝ երդվելով մեքենայից դուրս չգալու պարագայում կրակել»։

Դեպքի առթիվ ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի կողմից 13.03.2017թ-ին հարուցվել է քրեական գործ։

14.03.2017թ-ին Մ.Ավետիսյանը կամովին ներկայացել է ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժին։

17.03.2017թ-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից Մուշեղ Երջանիկի Ավետիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով։

Նույն օրը ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացվել է որոշում, համաձայն որի՝ Մ.Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։

Քրեական գործը ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան է ստացվել և մուտքագրվել 27.04.2017թ.-ին։

2.Ապացույցների հետազոտում և գնահատում

Ամբաստանյալ Մուշեղ Երջանիկի Ավետիսյանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում, ինչպես նախաքննության ժամանակ, այնպես էլ դատարանում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել հետևյալի մասին՝

2017թ.-ի մարտի 13-ին լուսադեմին ժամը 04։30-ի սահմաններում կնոջ` Ա.Սարգսյանի, հետ իր անձնական օգտագործման «Մերսեդես» մակնիշի ավտոմեքենայով վերադառնալիս են եղել տուն, երբ Երևան քաղաքի Քաջազնունի փողոցից թեքվելով դեպի աջ՝ Նար-Դոս փողոցի ուղղությամբ, ջուր խմելու նպատակով մի պահ կանգնեցրել է ավտոմեքենան ցայտաղբյուրի մոտ` փողոցի եզրաքարերին զուգահեռ, դրանցից 10 սմ հեռավորության վրա։ Այդ ընթացքում արդեն անջատած է եղել մեքենայի լույսերը։ Դեռևս չի հասցրել նաև անջատել մեքենայի շարժիչը, երբ իր ետևից եկել և իր մեքենայի դիմացը կտրելով կանգնել է անծանոթ մի մեքենա` հնարավորություն չտալով իրեն երթևեկել առաջ։ Այսինքն, այդ մեքենայի կանգնելու դիրքը եղել է այնպիսին, որ նրա ուղևորի դուռը գտնվել է իր մեքենայի շարժիչի ծածկոցի ուղղությամբ։ Քանի որ իր հետ գտնվել է նաև կինը, վախ զգալով ստեղծված անհասկանալի իրավիճակից, մեքենան արագ, վայրկյանների ընթացքում վարել է հետընթաց և փորձել է հեռանալ այդտեղից։ Հետընթացի ժամանակ, թեև ավտոմեքենայի լույսերը միացված չեն եղել, իսկ դրսում եղել է մութ, այդուամենայնիվ, այդ մթության մեջ մի պահ տեսել է, որ դիմացը հատած մեքենայի աջ կողմում գտնվում են երկու անձիք, սակայն վերջիններիս վրա ուշադրություն չի դարձրել և նրանց գործողությունները չի նկատել։ Չի նկատել նաև, թե այդ անձինք ինչ հագուստ են կրել, միայն կարող է ասել, որ նրանց մեքենայից իջնելն ու իր մեքենան հետընթաց վարելը տեղի են ունեցել համարյա թե միաժամանակ։ Տվյալ մեքենայի վրա ոստիկանական տարբերանշան կամ փարոսիկ չի տեսել, քանի որ իր մեքենայի լույսերը միացրել է արդեն հետընթաց կատարելիս։ Երբ արդեն ընթացել է Քաջազնունի փողոցի ուղղությամբ, միացրել է մեքենայի լույսերը և կնոջ հետ գնացել են տուն։ Տանը սրճել է, ապա գնացել իր անձնական գործերով՝ մասնավորապես, ծաղկի մեծածախ շուկա։ Հիշյալ օրը ժամը 07-08։00-ի սահմաններում իր բնակարան են եկել ոստիկաններ, ովքեր տանը գտնվող անկյունում տեսել են ընտանեկան նկարները և ճանաչել են իրեն։ Այդ ժամանակ ինքը տանը չի գտնվել, քանի որ, ինչպես արդեն նշել է, կնոջը տուն տանելուց հետո սուրճ է խմել և գնացել է իր գործերով։ Վերադարձել է ժամը 12։00-ի սահմաններում և իմացել, որ ոստիկաններ են եկել, սակայն հաստատապես համոզված լինելով, որ որևէ անօրինական արարք չի կատարել, որոշել է քնել, հանգստանալ։ Այն պահին, երբ քնած է եղել, կրկին ոստիկաններ են այցելել, սակայն տուն չեն մտել, նրանց հետ զրուցել են տանեցիները։ Չգիտի, թե ովքեր են հանդիսանում իրենց տուն եկած ոստիկանները, այդուամենայնիվ, ելնելով այն բանից, որ նրանք եկել էին արդեն երկրորդ անգամ, վերջիններիս հրավերով հաջորդ օրը գնացել է ոստիկանություն։
Ի պատասխան դատարանում իրեն առաջադրված հարցերի, ամբաստանյալը հայտնել է, որ նախքան միջադեպը գտնվել է եղբոր տանը, որից հետո գնացել է Շենգավիթ վարչական շրջան, ապա գնացել և վերցրել է կնոջը, ով գտնվել է իր տատիկի՝ Երևան քաղաքի Քաջազնունի փողոցում գտնվող տանը։ Չի մտաբերում, թե կինը՝ Արմինե Սարգսյանը, այդ օրը որ ժամին էր գնացել տատիկի տուն։ Օգտագործում է 099-90-30-45 և 094-90-30-35 բջջային հեռախոսահամարները, որոնք դեպքի օրը ևս շահագործել է։ Կինն օգտագործում է 096-90-30-45 բջջային հեռախոսահամարը։
Պնդել է, որ չունի և երբևէ չի ունեցել ինքնաձիգ կամ նման այլ առարկա։ Ինչ վերաբերում է դեպքի օրը որևէ մեկին սպառնալուն, հավաստիացրել է, որ նման բան չի եղել, ավելին, մեքենայի դուռն այդ ժամանակ ինչպես ինքը, այնպես էլ այլ անձ չեն բացել։ Որպես ասվածի ապացույց, հայտնել է, որ մեքենայի ետևի դուռը բացել հնարավոր չէր, քանի որ այդ պահին շարժիչը եղել է միացված, իսկ միացված շարժիչի դեպքում մեքենայի դռներն ավտոմատ փակվում են և բացել հնարավոր չէ։ Դատարան հրավիրված ոստիկաններին նախկիում չի ճանաչել, նրանց հետ երբևէ առնչություն չի ունեցել։ Չի կարող բացատրել, թե ինչ դրդապատճառներով են այդ անձինք իր դեմ նման ցուցմունքներ տվել, քանի որ իրականությանը չի համապատասխանում այն, որ իր մեքենայից այդ օրը ինչ-որ մեկը կախվել է կամ իր մոտ եղել է ինքնաձիգ կամ դրան նմանվող այլ առարկա։ Առաջադրված մեղադրանքը համարում է անհիմն և անհեթեթ։ Նշել է, որ դեպքի պահին, եթե լիներ եղբոր կամ այլ անձի հետ, /բացառությամբ կնոջ/ մեքենան հետընթաց չէր վարի, պարզապես դուրս կգար մեքենայից և կպարզեր, թե ինչ նպատակով են կտրում իր մեքենայի դիմացը։ Մեքենան հետընթաց վարելու ընթացքում վնասվել է անիվը և անվահեծը, քանի որ լուսավորության բացակայության պատճառով ինքը մեքենան հետընթաց վարելիս այն հարվածել է ճանապարհի եզրաքարերին, ինչի հետևանքով մեքենային պատճառվել են նաև որոշակի վնասվածքներ վրայով։ Ունի երկու երեխա, տղաներ, ովքեր ունեն տարբեր խաղալիքներ, այդ թվում նաև` ինքնաձիգի տեսքով, սակայն դեպքի օրը նրանց խաղալիքներից մեքենայի մեջ չի եղել։

Դատարանն արձանագրելով, որ ամբաստանյալի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքների միջև առկա են էական հակասություներ, որոշում է կայացրել հրապարակել նրա նախաքննական ցուցմունքները։

14.03.2017թ.-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում որպես կասկածյալ հարցաքննվելիս ամբաստանյալ Ավետիսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ՝

«... 2017թ.-ի մարտի 13-ին կնոջ՝ Արմինե Սարգսյանի, հետ միասին այցելել են եղբոր՝ Գոռ Սարգսյանի տուն։ Դրանից հետո կինը տաքսի ավտոմեքենայով գնացել է Կենտրոն վարչական շրջան՝ իր տատիկին այցելելու նպատակով, իսկ ինքը մնացել է եղբոր տանը։ Մոտ երկու ժամ անց իր անձնական ավտոմեքենայով գնացել է կնոջ ետևից։ Այնուհետև, կնոջ հետ միասին մեքենայով երթևեկել են Նար-Դոս փողոցով՝ Շենգավիթ գնալու նպատակով։ Ջուր խմելու նպատակով մի պահ կանգնել է Նար-Դոս փողոցում գտնվող ցայտաղբյուրի մոտ։ Դեռևս չէր հասցրել դուրս գալ մեքենայից, երբ իր համար անսպասելի կերպով իր մեքենայի դիմացը կտրուկ եկել և կտրել է անծանոթ մի մեքենա։ Այդ մեքենայից դուրս են եկել մեկ կամ երկու անձ, ովքեր քայլել են իրենց կողմ։ Այդ ժամանակ փողոցում լուսավորություն չի եղել, բացի այդ, այլ մեքենաներ ևս չեն եղել։ Վտանգ է զգացել, և քանի որ մեքենայի շարժիչն անջատված չի եղել, ենթագիտակցաբար մեքենան հետընթաց է վարել և հեռացել այդ վայրից։ Դրանից հետո կնոջ հետ եկել են տուն, տանը քնել է, արթնանալուց հետո եկել է Կենտրոնի ոստիկանություն։ Ինչպես հիշյալ օրը, այնպես էլ ընդհանրապես՝ ինքը զենք չի կրում, զենք չունի։ Դեպքի ժամանակ որևէ ոստիկանի չի սպառնացել և այդպիսի նպատակ էլ չի ունեցել, ավելին, դեպքի պահին չի ընկալել, որ դիմացը կտրած մեքենան ոստիկանական է, պարզապես վտանգ զգալով՝ անմիջապես հեռացել է։
Կնոջ տատիկի անունը Մարիետա Մկրտչյան է։ Դեպքի օրն ինքն օգտագործել է 099-90-30-45, կինը՝ 096-90-30-45, 091-90-30-45 և 094-90-30-45 բջջային հեռախոսահամարները։ Հիշյալ օրը վարել է կնոջ անվամբ հաշվառված՝ «Մերսեդես» մակնիշի 70 QT 070 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան։
Հայտնել է, որ դեպքի օրն իր մոտ ինքնաձիգի նմանվող առարկա չի եղել, ավելին, չի եղել դեպք, երբ որևէ ոստիկան բացած լինի իր ավտոմեքենայի ետևի դուռը և կիսով չափ մարմնով մտած լինի մեքենայի սրահ և այդ պահին մեքենան հետընթաց վարած լինի։ Քանի որ մեքենան պատկանում է կնոջը, չգիտի, թե արդյոք այնտեղ ինքնաձիգ կամ դրան նման այլ առարկաներ եղել են, թե ոչ։ Այդուամենայնիվ, բացառում է, որ կնոջ մեքենայի մեջ կարող է լինել հրազեն, թեև հնարավոր է լինի իրենց երեխաների խաղալիքներից որևէ մեկը՝ հրազենի տեսքով, ինչի մասին տեղյակ չէ։ Ստույգ չի հիշում, թե արդյոք հետընթաց վարելու ընթացում որևէ մեկը բացել է իր մեքենայի ետևի ձախակողմյան դուռը, թե ոչ»։

15.03.2017թ.-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում վկա Ա.Մանուկյանի հետ առերես հարցաքննվելիս անբաստանյալը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ՝

« ... ինքաձիգ չունի, երբևէ չի ունեցել։ Դեպքը եղել է հետևյալ կերպ. մեքենան կանգնեցրել է ցայտաղբյուրի մոտ, որպեսզի ջուր խմեր։ Այդ ժամաանկ չէր անջատել մեքենայի շարժիչը, անջատել էր միայն լույսերը։ Բացել է դուռը, որպեսզի իջնի, երբ իր մեքենայի դիմացը եկել և կտրել է մեկ այլ մեքենա, որից հետո ինքը մեքենան վարել է հետընթաց, չիմանալով, թե դա ինչ մեքենա է։ Իր մեքենայի ետևի դուռը որևէ մեկը չի բացել, չի կախվել դռնից, չի ասել, որպեսզի կանգնի, ավելին, ինքը չի երդվել, որ կրակելու է»։

Նույն օրը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում վկա Ա.Պետրոսյանի հետ առերես հարցաքննվելիս Մ.Ավետիսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ՝

«... ինքաձիգ չունի, երբևէ չի ունեցել։ Ներկայացնելով դեպքը հայտնել է, որ՝ մեքենան կանգնեցրել է ցայտաղբյուրի մոտ, որպեսզի ջուր խմեր։ Այդ ժամանակ չէր անջատել մեքենայի շարժիչը, անջատել էր միայն լույսերը։ Բացել է դուռը, որպեսզի իջնի, երբ իր մեքենայի դիմացը եկել և կտրել է մեկ այլ մեքենա, որից հետո ինքը մեքենան վարել է հետընթաց, չիմանալով, թե դա ինչ մեքենա է և հեռացել է։ Իր մեքենայի ետևի դուռը որևէ մեկը չի բացել, չի կախվել դռնից»։

17.03.2017թ.-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում որպես մեղադրյալ հարցաքննվելիս Մ.Ավետիսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ՝

«...Պարզաբանվել են իր իրավունքները, այդ թվում նաև՝ պաշտպան ունենալու իր իրավունքը, ցանկանում է, որպեսզի շահերը պաշտպանի փաստաբան Վ.Քոսյանը։ Պարզաբանվել է մեղադրանքի էությունը, սակայն իրեն մեղավոր չի ճանաչում առաջադրված մեղադրանքում։ Պնդում է որպես կասկածյալ տրված ցուցմունքը, օգտվելով իր իրավունքից, հրաժարվում է ցուցմունք տալուց և հարցերին պատասխանելուց»։

Նախաքննական ցումունքների հրապարակումից հետո ամբաստանյալը դատարանին հայտնել է, որ հետընթաց կատարելուց հետո նկատել է, որ դիմացը կտրած մեքենայից իջել են 2 անձինք և եկել իր մեքենայի ուղղությամբ։ Հետընթաց կատարել է, քանի որ վտանգ է զգացել։ Ինչ վերաբերում է տանը քնելու հետ կապված դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքների հակասությանը, նշել է, որ իր կողմից ոստիկանություն գնալուց հետո իրեն անսպասելիորեն ձերբակալել են, որի հետևանքով նախաքննության ժամանակ գտնվել է լարված վիճակում, ուստի, հնարավոր է այլ կերպ ներկայացրած լինի այդ փաստը, սակայն քնելու հետ կապված իրական հանգամանքը ներկայացրել է սույն հարցաքննությամբ։ Դեպքի օրն օգտագործել է 099-90-30-45 և 094-90-30-35 բջջային հեռախոսահամարները, չի բացառում, որ տանը քնած լինելու ժամանակ երեխաները վերցրած և զանգահարած լինեն նաև իր հեռախոսով։ Երեխաներն ունեն ինքնաձիգի նմանվող խաղալիքներ, սակայն բացառում է իր մոտ ինչպես դեպքի ժամանակ, այնպես էլ երբևէ ինքնաձիգի առկայությունը։ Հնարավոր է, որ իր երեխաներից որևէ մեկի ինքնաձիգի տեսքով խաղալիքը լինի մեքենայի մեջ, քանի որ մեքենան պատկանում է կնոջը և նա է վարում այն, սակայն դեպքի պահին այդպիսի խաղալիք ևս չի տեսել։ Պնդել է, որ մեքենայի դուռը որևէ մեկը չի բացել, քանի որ շարժիչը եղել է միացված, որի դեպքում մեխանիզմն այնպիսին է, որ հնարավոր չէ բացել մեքենայի դռները։
Ընդհանրացնելով ցուցմունքը, ամբաստանյալը հավաստիացրել է, որ դեպքի ժամանակ մոտն ինքնաձիգ չի ունեցել, որևէ մեկի նկատմամբ սպառնալիք չի հնչեցրել, ավելին, բացառել է տուժող Մանուկյանի՝ մարմնով կիսով չափ իր ավտոմեքենայում գտնվելու և այդ ժամանակ մեքենան հետընթաց վարելու փաստը։

/տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/

Տուժող Անդրեյ Գարուշի Մանուկյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2009թ.-ից աշխատում է ՀՀ ոստիկանության համակարգում, ներկայումս հանդիսանում է ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 1-ին գումարտակի 2-րդ վաշտի 2-րդ դասակի ոստիկան։
Սույն գործի շրջանակներում ճանաչում է ամբաստանյալ Մուշեղ Ավետիսյանին։ Նախքան դեպքը` վերջինիս չի ճանաչել և նրա մասին իմացել է միայն դեպքի օրը։
Դեպքի հետ կապված հայտնել է, որ 13.03.2017թ.-ին իրեն ամրակցված «Շեվրոլե Նիվա» մակնիշի ավտոմեքենայով, համածառայակից Արմեն Պետրոսյանի հետ ծառայություն են իրականացրել Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի տարածքում։ Ծառայությունը սկսվել է ժամը 24։00-ից և պետք է ավարտվեր առավոտյան ժամը 08։00-ին։ «Շեվրոլե Նիվա» մակնիշի ավտոմեքենան հանդիսանում է ծառայողական մեքենա, որը կահավորված է համապատասխան լույսերով` փարոսիկներով, որոնք դեպքի օրը միացված են եղել։ Բացի այդ, ծառայություն իրականացնելիս դեպքի պահին իրենք կրել են ոստիկանական համազգեստ։
Անդրադառնալով տեղի ունեցածին տուժողը հայտնել է, որ 13.03.2017թ.-ին ժամը 04։50-ի սահմաններում Քաջազնունի փողոցից դուրս գալով Նար-Դոս փողոցի ուղղությամբ և թեքվելով դեպի աջ, Ա.Պետրոսյանի հետ միասին նկատել են մետալիկ գույնի «Մերսեդես» մակնիշի 70 QT 070 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի մոտ կանգնած են եղել 2 քաղաքացիներ` ինչպես հետագայում պարզվել է ամբաստանյալ Մուշեղ Ավետիսյանը և մի կին՝ Արմինե Սարգսյանը։ Նկարագրելով վերջիններիս դիրքերը, հայտնել է, որ Մ.Ավետիսյանը կանգնած է եղել մեջքով դեպի մեքենայի վարորդի դուռը, իսկ նրա դիմացի հատվածում գտնվել է մի կին։ Նրանց կանգնած դիրքերից տպավորությունը եղել է այնպիսին, որ Մ.Ավետիսյանը ցանկանում է ինչ-որ տեղ գնալ, սակայն նրա հետ գտնվող կինը չի թույլատրում` դիմացի հատվածով փորձելով փակել Մուշեղի ճանապարհը։ Այնուհետև, 5-10 մետրի չափով մոտենալով նրանց` Մ.Ավետիսյանի աջ ձեռքում նկատել է ինքնաձիգի նմանվող առարկա։ Երբ իրենց ավտոմեքենայով ետևի կողմից մոտեցել և կայանել են նրանց ավտոմեքենային զուգահեռ` կիսով չափ կանգնելով նրանց մեքենայի դիմային հատվածում, անցնելով առջևի հատվածը Մ.Ավետիսյանը և այդ կինն անմիջապես նստել են մետալիկ գույնի «Մերսեդես» մակնիշի ավտոմեքենան` հեռանալու նպատակով։ Այդ ժամանակ ինքը, իջնելով մեքենայից, մետեցել է «Մերսեդես» մակնիշի ավտոմեքենային, բացել դրա հետևի ձախակողմյան դուռը, որպեսզի հնարավոր չլիներ ետևի դռները կողպել սակայն Մ.Ավետիսյանը սկսել է ավտոմեքենան վարել հետընթաց։ Այդ ժամանակ համածառայակիցը գտնվել է իր մեքենայի մոտ։ Մոտ 10-15 մետր հետընթաց վարելու ընթացքում, իր մարմնով կիսով չափ գտնվել է նրա մեքենայի սրահի մեջ` բռնելով նստատեղից, իսկ ոտքերը գտնվել են օդում։ Այդ ժամանակ պահանջել է Մ.Ավետիսյանից կանգնեցնել ավտոմեքենան, սակայն նա չի ենթարկվել իր պահանջներին, ավելին, երդվելով, 3-4 անգամ սպառնացել է իրեն, ասելով` «…դա իմ և կնոջս գործն է, թող գնա, թե չէ հորս արև կկրակեմ»։ Քանի որ Մ.Ավետիսյանին նախկինում չի ճանաչել, ուստի չի իմացել, արդյոք վերջինս ընդունակ է նման արարք գործելու, թե ոչ, հետևաբար, նրա կողմից հնչեցրած սպառնալիքը ընդունել է որպես կյանքին վտանգ սպառնացող։ Դրանից հետո ինչ-ինչ պայմաններում կարողացել է մի կերպ դուրս գալ մեքենայից, իսկ Մ.Ավետիսյանը, մեքենան վարելով Քաջազնունի փողոցով, հեռացել է։ Հետընթաց վարելու արդյունքում մարմնական վնասվածք չի ստացել։ Դրանից հետո փորձել է հետապնդել նրանց, սակայն հնարավոր չի եղել, քանի որ իր մեքենան գտնվել է 10-15 մետր հեռավորության վրա այլ ուղղությամբ։ Կատարվածից հետո, ինքն իր՝ 094-44-47-45 բջջային հեռախոսահամարով զանգահարել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի օպերատիվ կառավարման կենտրոն և զեկուցել դեպքի մասին։ Օպերատիվ կառավարման կենտրոնին հաղորդել է նաև «Մերսեդես» մակնիշի ավտոմեքենայի պետհամարանիշը։ Դրանից հետո արդեն տեղյակ չէ, թե ոստիկաններն ինչ գործողություններ են կատարել` մեքենան հայտնաբերելու նպատակով։ Կատարվածի մասին զեկուցելուց հետո համածառայակցի հետ միասին շրջագայել են, փորձել են գտնել «Մերսեդես» մակնիշի ավտոմեքենան։ Արդեն ժամը 05։00-ի սահմաններում համածառայակից Ա.Պետրոսյանը ոստիկանությունում զեկուցագիր է գրել կատարված միջադեպի մասին։ Ինքը հերթապահ մաս չի գնացել, որևէ նկար չի տեսել և որևէ անուն չի իմացել, թեև Ա.Պետրոսյանը միջադեպի ժամանակ լսել էր «Արմինե» անունը։
Ի պատասխան դատարանում իրեն առաջադրված հարցերի՝ տուժողը հայտնել է, որ երբ մարմնով կիսով չափ գտնվել է Մ.Ավետիսյանի մեքենայում, վարորդի նստատեղի աջակողմյան հատվածում մի պահ նկատել է ինքնաձիգ, որի կրակող հատվածը եղել է Մ.Ավետիսյանի ոտքերի ուղղությամբ, թեև եղել է նաև պահ, երբ ինքնաձիգը կորել է իր տեսադաշտից։ Այդուամենայնիվ, հստակեցրել է, որ Մ.Ավետիսյանն իր ուղղությամբ հրազեն չի պահել։ Մ.Ավետիսյանին մոտեցել են այն պատճառով, որ նրա ձեռքում տեսել են ինքնաձիգի նմանվող առարկա, թեև չեն իմացել, արդյոք այն իրական է, թե խաղալիք, կամ արդյոք առկա է վտանգ, թե ոչ։ Հետագայում իմացել է, որ Մ.Ավետիսյանի հետ գտնվող աղջիկը հանդիսանում է նրա կինը։
Չի կարող մտաբերել, արդյոք դեպքի ժամանակ դրսում եղել է լուսավորություն, թե, ոչ, սակայն մտաբերում է, որ իրենց ավտոմեքենայի լույսերը եղել են միացված, ավելին, այդ լույսերն ընկել են նրանց մեքենայի վրա։ Չի կարող ասել, արդյոք Մ.Ավետիսյանի ավտոմեքենայի շարժիչը եղել է միացված, թե ոչ, թեև նրա մեքենայի լույսերը, իր հիշելով, միացված չեն եղել։ Ճանաչման ներկայացնելու ժամանակ Մ.Ավետիսյանին ճանաչել է նրա արտաքին տվյալներից։
Հավելել է, որ պարեկապահակային ծառայություն իրականացնելիս ղեկավարվում են ՀՀ կառավարության կողմից ընդունված թիվ 151 նորմատիվ իրավական ակտով և ՀՀ ոստիկանության մասին տարբեր օրենքներով։ Քանի որ դեպքը տեղի է ունեցել վայրկյանների ընթացքում, չի հասցրել հանել իրեն ամրակցված զենքը։ Համաձայն կանոնակարգի` ենթադրյալ հանցագործություն տեսնելու դեպքում պարտավոր է կանխել այն, նաև` զենքի օգնությամբ։ Այն դեպքերում, երբ չեն կարողանում կանխել ենթադրյալ հանցագործությունը, բանավոր կերպով զեկուցում են օպերատիվ կառավարման կենտրոն։ Ցանկացած դեպքի մասին պարտավոր են տեղեկացնել համապատասխան մարմիններին։
Ինչ վերաբերվում է իրենց ծառայության տեղակայմանը, ապա այն իրականացնում են Կենտրոն վարչական շրջանի տարածքում և շրջագայության տարածքները բաժանվում են համածառայակիցների միջև։
Պնդել է, որ Մ.Ավետիսյանի արարքի հետևանքով իրեն գույքային և ֆիզիկական վնաս չի պատճառվել, ուստի, ամբաստանյալի նկատմամբ բողոք կամ այլ պահանջ չունի։

Դատարանում հրապարակվել են տուժողի՝ նախաքննության ընթացքում ամբաստանյալին առերես տրված ցուցմունքը, մասնավորապես, 15.03.2017թ.-ին առերես հարցաքննությունը, որի ընթացքում տուժող Մանուկյանը ցումունք է տվել այն մասին, որ՝

«…Իր հետ առերես հարցաքննվող Մ.Ավետիսյանի հետ առնչվել է 13.03.2017թ.-ին առավոտյան ժամը 04։40-ից 04։50-ի սահմաններում։ Մասնավորապես, գործընկեր Ա.Պետրոսյանի հետ ծառայողական ավտոմեքենայով Քաջազնունի փողոցից թեքվել են աջ՝ Նար-Դոս փողոց, որտեղ իրենցից մի քանի մետր հեռավորության վրա նկատել են Մ.Ավետիսյանին և մի աղջկա։ Տպավորությունը եղել է այնպիսին, իր հետ առերեսվողը ցանկանում էր ինչ-որ տեղ գնալ, սակայն այդ աղջիկը նրան չէր թույլատրում։ Երբ մեքենայով մոտեցել են նրանց, Մ.Ավետիսյանի աջ ձեռքում նկատել է ինքնաձիգ։ Իրենց ավտոմեքենան կայանել են նրանց մեքենայի կողքի հատվածում՝ մի փոքր առաջ նրա մեքենայի դիմացի հատվածին։ Նրանց ավտոմեքնան եղել է «Մերսեդես» մակնիշի 70 QT 070 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենա՝ մետալիկ շամպայն գույնի։ Կայանելով մեքենան, դուրս են եկել, իսկ այդ աղջիկն ու իր հետ առերեսվողն անմիջապես նստել են նրանց մեքենա, որպիսի պահը համընկել է իրենց՝ մեքենայից իջնելու պահի հետ։ Ինքը մոտեցել է նրանց մեքենային, բացել վարորդի հետևի դուռը, որպեսզի նրանք չկարողանային կողպել այն։ Այդ ժամանակ իր հետ առերեսվողը սկսել է մեքենան վարել հետընթաց, որի ժամանակ ինքը մարմնով կիսով չափ մնացել է այդ մեքենայի մեջ։ Ավետիսյանն ավտոմեքենան վարել է 10 մետր, որի ընթացքում ինքը պահանջել է կանգնեցնել մեքենան, սակայն նա երդվել է, որ կրակելու է, ասելով՝ «…թող գնամ, թե չէ հորս արև կկրակեմ…», որպիսի արտահայտությունը կրկնել է մի քանի անգամ։ Այնուհետև, նա մեքենան վարել է դեպի Քաջազնունի փողոց, որի ժամանակ ինքն իջել է, իսկ նա մեքենայի լուսարձակներն անջատել է և արագ հեռացել։
Լսելով իր հետ առերես հարցաքննվող Մ.Ավետիսյանին, նշել է, որ պնդում է իր հայտնածը, եղել է այնպես, ինչպես ինքն է նշել։
Հավելել է, որ երբ կախված է եղել Մ.Ավետիսյանի մեքենայի դռնից, իսկ վերջինս վարել է հետընթաց, մի քանի անգամ պահանջել է կանգնեցնել մեքենան, սակայն նա ասել է՝ «թող գնամ, թե չէ հորս արև կկրակեմ»։
Մ.Ավետիսյանն ինքնաձիգը պահել էր աջ ձեռքում՝ փողն ուղղված դեպի ներքև, փողը եղել է սև գույնի, վրան առկա է եղել փամփշտատուփ՝ կարմիր կամ մուգ շագանակագույն, խզակոթը եղել է փայտյա, այն նման է եղել ԱԿ 74 ինքնաձիգի։ Գտնում է, որ տվյալ ինքնաձիգը եղել է իրական, նրա տված սպառնալիքները ևս ընդունել է իրական, հետագայում ինքնաձիգը տեսել է վարորդի նստատեղի և փոխանցման տուփի մեջտեղի հատվածում։ Դեպքի պահին մեքենայի լուսարձակները և փարոսիկները եղել են միացված, իրենք կրել են համազգեստ։ Մ.Ավետիսյանն իրենց նկատել է, քանի որ իրենց կանգնելուց հետո փորձել է դիմել փախուստի։
Ըստ սահմանված կարգի՝ Նար-Դոս փողոցը հանդիսանում է իրենց ծառայության սահմանված տարածքը։ Ծառայության մասին մատյանում կատարվում է գրառում, կոնկրետ տարածքի վերաբերյալ հրահանգավորում կատարվում է պատասխանատուի կողմից, այսինքն՝ փողոցի կամ բակի հրահանգավորում չի լինում, ծառայությունն իրականացվում է ամբողջ Կենտրոն վարչական շրջանում՝ ելնելով անհրաժեշտությունից։ 13.03.2017թ.-ին ժամը 04։50-ի սահմաններում իրենք պարզապես շրջագայել են մեքենայով, Նար-Դոս փողոցում որևէ դեպք կամ ահազանգ չի եղել։ Միջադեպը եղել է շատ արագ, ակնթարթային, ուստի չի հասցրել հանել իր զենքը, քանի որ ձեռքերը եղել են զբաղված այն պատճառով, որ բնռել էր Մ.Ավետիսյանի մեքենայի դռնից և տարբեր տեղերից։ Իրենց ծառայողական մեքենայի ղեկին եղել է ինքը։ Հրազենով փախուստի դիմաց անձին վնասազերծելու համար իրավունք ունի գործադրել իրեն ամրակցված զենքը։ Քանի որ Ավետիսյանի մեքենային մոտեցել էր ետևի կողմից, ուստի բացել է ետևի դուռը։ Չի մտաբերում, թե արդյոք այդ ժամանակ դրսում լուսավորություն եղել է, թե ոչ, սակայն նրա մեքենայի մեջ եղել է լուսավորություն։ Կիսով չափ գտնվելով մեքենայի մեջ, իր դիրքը եղել է այնպիսին, որ իր կրծքավանդակի հատվածը եղել է մեքենայի մեջ, իսկ ոստքերը՝ դրսում։ Մ.Ավետիսյանի հնչեցրած սպառնալիքներն ընդունել է իրական, քանի որ նրա ձեռքում գտնվող ինքնաձիգն իրական էր կամ իրականին շատ նման։ Ինքնաձիգ նկատել է այն պահին, երբ ավտոմեքենայով մոտեցել է նրանց և երբ իջել է մեքենայից։ Մ.Ավետիսյանի մեքենայից իջնելու պահին նկատել է պետհամարանիշերը։ Փախուստի դիմելուց հետո կապնվել է համապատասխան աշխատակիցների հետ՝ նրանց մեքենան հայտնաբերելու նպատակով»։

/տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/

Վկա Արմեն Ավագի Պետրոսյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012թ.-ից ծառայում է ՀՀ ոստիկանության համակարգում և ներկայումս աշխատում է ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 1-ին գումարտի 2-րդ վաշտում՝ որպես ոստիկան։ Ճանաչում է գործով տուժող Անդրեյ Մանուկյանին, վերջինիս հետ գտնվում է ծառայողական հարաբերությունների մեջ։ Սույն գործի բերումով ճանաչում է նաև ամբաստանյալ Մուշեղ Ավետիսյանին։
2013թ-ի մարտի 13-ին ժամը 04։50-ի սահմաններում համածառայակից Ա.Մանուկյանի կողմից վարվող «Շեվրոլե Նիվա» մակնիշի ավտոմեքենայով, փարոսիկները միացված վիճակում, ծառայություն են իրականացրել Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի տարածքում։ Երևան քաղաքի Քաջազնունի փողոցից թեքվելով դեպի Նար-Դոս փողոց, 2-3 մետր հեռավորությամբ նկատել են մի կնոջ և տղամարդու, ովքեր կանգնած զրուցելիս են եղել միմյանց հետ։ Նրանց պահվածքից տպավորությունը եղել է այնպիսին, որ տղամարդն ինչ-որ տեղ էր ցանկանում գնալ, սակայն նրա հետ գտնվող կինը չէր թույլատրում։ Հիշյալ տղամարդը հանդիսանում է ամբաստանյալ Մուշեղ Ավետիսյանը։ Հատկանշականն այն է, որ այդ պահին տղամարդու՝ Մ.Ավետիսյանի, աջ ձեռքում տեսել են զենք։ Նկարագրելով վերջիններիս կանգնելու դիրքերը, վկան հայտնել է, որ կինը կանգնած է եղել մեքենայի վարորդի դռան մոտ՝ ջեքով դեպի դուռը, իսկ տղան՝ նրա դիմացը, սակայն մեղադրողի հարցադրումներից հետո, փոխելով իր ցուցմունքը վկան հայտնել է, որ այդ կինը կանգնած է եղել մեջքով դեպի ճանապարհի հատվածը, իսկ նրա դեմ դիմաց գտնվել է տղամարդը՝ մեջքով դեպի ավտոմեքենայի վարորդի դուռը։ Տեսնելով այդ ամենը, միմյանց ասել են, որ տղամարդու ձեռքում զենք է, ինչն իրենց վտանգավոր է թվացել, ուստի, Ա.Մանուկյանն անմիջապես ավտոմեքենան վարել և թեքությամբ կանգնեցրել է նրանց մեքենայի դիմացի հատվածում՝ փակելով վերջիններիս դիմացի ճանապարհը, այսինքն` կտրել է նրանց դիմացը։ Մեքենան կանգնեցնելով, Ա.Մանուկյանի հետ դուրս են եկել և տեսել, որ իրականում Մ.Ավետիսյանի աջ ձեռքում գտնվում է զենք՝ փողն ուղղված դեպի վերև։ Իրենց տեսնելուն պես, սակայն, Մ.Ավետսիյանը զենքը ձեռքին նստել է ավտոմեքենան՝ վարորդի նստատեղի հատվածում։ Ինքն այդ պահին քայլել է դեպի նրանց մեքենայի կողմ, որպեսզի թույլ չտար նրա հետ գտնվող կնոջը նստել ավտոմեքենա, սակայն մինչ հասնելը, այդ կինն արդեն իսկ նստել էր ավտոմեքենան, որի պայմաններում այլևս հնարավորություն չի ունեցել բացելու մեքենայի դուռը, քանի որ վարել է հետընթաց։ Ստեղծված իրավիճակում Ա.Մանուկյանը հասցրել է բացել մեքենայի հետնամասի ձախակողմյան դուռը, ապա, մարմնով կիսով չափ մտել է մեքենայի սրահի մեջ։ Դրանից հետո Մ.Ավետիսյանը մեքենան վարել է հետընթաց՝ երթևեկելով ոլոր մոլոր։ Այդպես հետընթաց Մ.Ավետիսյանը վարել է մոտ 20 մետր, որից հետո Ա.Մանուկյանը դուրս է եկել մեքենայից` ֆիքսելով հիշյալ մեքենայի պետհամարանիշերը։ Դեպքից անմիջապես հետո մինչ ոստիկանության հերթապահ մաս գնալը, հեռախոսով կապ են հաստատել հերթապահ մասի աշխատակիցների հետ և հայտնել տվյալ մեքենայի պետհամարանիշները, որից հետո հերթապահ մասում տեղեկացել են, որ մեքենան գրանցված է Արմինե Սարգսյանի անվամբ։ Դրանից հետո օպերատիվ խմբի աշխատակիցները տրամադրել են տեղեկություններ՝ Արմինե Սարգսյանի՝ որպես մեքենայի սեփականատիրոջ, հասցեի վերաբերյալ։ Երբ օպերատիվ խմբի աշխատակիցների հետ գնացել են նշված հասցե, Ա.Սարգսյանի ծնողներն ասել են, որ նա այդ հասցեում այլևս չի բնակվում, ամուսնացել է Մուշեղի հետ և բնակվում է այլ հասցեով։ Դրանից հետո տվել են նրա բնակության վայրի հասցեն և իրենք այցելել են Ա.Սարգսյանի փաստացի բնակության վայր, որտեղ Ա.Մանուկյանը տեսել է Մ.Ավետիսյանի նկարը, ճանաչել նրան։ Այդ ժամանակ, սակայն, Մ.Ավետիսյանը տանը չի եղել։
Վկան դատարանում հայտնել է նաև, որ Անդրեյ Մանուկյանն իրեն հետագայում պատմել է, որ այն ժամանակ, երբ մարմնով կիսով չափ գտնվել է Մ.Ավետիսյանի մեքենայի մեջ, վերջինս իրեն ասել է՝ «…իջիր, թե չէ կկրակեմ»։
Դեպքից հետո Մ.Ավետիսյանին տեսել է արդեն քննչական գործողության` անձին ճանաչման ներկայացնելու, ժամանակ։ Մինչ այդ` նրան չի տեսել։ Այդ օրը Մ.Ավետիսյանից բացի, նրան ճանաչման է ներկայացվել նաև նրա կինը, ում դեպքից հետ, մինչ քննչական գործողություն կատարելը, կրկին չի տեսել։
Քանի որ Մ.Ավետիսյանը մոտ 20 մետր հետընթաց վարել է շատ արագ, ինքը չի հասցրել վազել նրա մեքենայի ետևից։
Պնդել է, որ Ա.Մանուկյանի հետ մոտեցել են Մ.Ավետիսյանին և նրա կնոջը, քանի որ տեսել էին զենք և պետք է ստուգեին, արդյոք դա իրական է այն, թե ոչ։ Զենքը տեսնելուց հետո վտանգ են զգացել, սակայն իրենց ամրակցված ատրճանակները չեն հանել, քանի որ գտնվել են խառնված վիճակում, ուստի չեն կողմնորոշվել ու չեն հասցրել հանել դրանք։ Դեպքի վայրում Մուշեղ և Արմինե անունները չի լսել, առաջին անգամ Արմինեի անունը տեսել է այն ժամանակ, երբ հերթապահ մասից տպվել և իրեն է ներկայացվել Արմինեի բնակության հասցեի վերաբերյալ տվյալները։ Այդուամենայնիվ հայտնել է, որ դեպքի վայրում, երբ Մ.Ավետիսյանն արդեն իսկ հեռանում էր, գործընկերոջն ասել է, որ Մուշեղի կողմից լսել է Արմինե անունը։
Ինչ վերաբերվում է ծառայության իրականացման տեղակայմանը, ապա յուրաքանչյուր պարեկային մեքենային տրվում է որոշակի երթուղի՝ 6-8 կիլոմետր շառավղով։ Դեպքի օրը հրահանգավորված են եղել ծառայություն իրականացնել Մյասնիկյան, Չարենց, Նար-Դոս, Ալեք Մանուկյան փողոցներում։ Չի կարող ասել, թե ինչ արագությամբ են ընթացել։ Համաձայն կանոնակարգի՝ ունեն ծառայողական գրքույկ, որի մեջ, սակայն, դեպքերի մասին տեղեկություններ չեն գրանցվում։
Նկարագրելով Մ.Ավետիսյանի ձեռքում գտնվող ինքնաձիգը և մատնացույց անելով դատարանի դահլիճում գտնվող՝ ցուցմունք տալու համար կանգնելու նպատակով տեղադրված ամբիոնի վերևի եզրային հատվածը, վկա Պետրոսյանը նշել է, որ ինքնաձիգի պահեստատուփը եղել է այդ գույնի՝ բաց շագանակագույն, իսկ խզակոթը՝ սև։

Դատարանն արձանագրելով, որ վկայի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքների միջև առկա են էական հակասություներ, որոշում է կայացրել հրապարակել նրա նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ՝

«.. Դեպքի օրը կինն ու տղամարդը կանգնած են եղել մեքենայի վարորդի դռան մոտ, մեքենայի դռները եղել են փակ, չի կարող ասել, արդյոք շարժիչը եղել է միացված, թե ոչ։ Այդ ընթացքում երիտասարդն ինքնաձիգը ձեռքին՝ փողը դեպի ներքև, մեջքով կանգնած է եղել դեպի վարորդի դռան կողմը և ցանկացել է գնալ ինչ-որ տեղ, սակայն նրա հետ եղած աղջիկը չի թույլատրել՝ մարմնով փակելով նրա ճանապարհը։ Նրանց կողմից հայհոյանքներ չի լսել, իրար հարվածելու պահ չի նկատել, հասկացել է, որ տղան ինքնաձիգը ձեռքին ցանկանում էր ոտքով քայլել մոտակա վայր, սակայն չգիտի, թե ուր և ինչու, իսկ աղջիկը փորձել է պահել նրան։ Մոտենալով նրանց, վերջիններս նստել են մեքենան, փակել դռները, ուստի չեն հասցրել որևէ արտահայտություն անել։
Ինքնաձիգը նման է եղել AK 74 մոդելի, ունեցել է վարդագույն պահեստատուփ, ընդհանուր զենքը եղել է սև գույնի՝ փայտե կոթով»։

Նախաքննական ցումունքի հրապարակումից հետո հայտնել է, որ չի մտաբերում, թե զենքի փողն ինչ ուղղությամբ է եղել, թեև պնդել է, որ նախաքննական ցուցմունքը համապատասխանում է իրականությանը։

Հետագայում, ամբաստանյալ Մ.Ավետիսյանի հարցաքննության ժամանակ հրապարակվել են նրա՝ նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքները, այդ թվում նաև՝ վկա Պետրոսյանի հետ 15.03.2017թ.-ին առերես հարցաքննությունը, որի ընթացքում վկան ցումունք է տվել այն մասին, որ՝

«…Իր հետ առերես հարցաքննվող Մ.Ավետիսյանի հետ առնչվել է 13.03.2017թ.-ին առավոտյան ժամը 04։40-ից 04։50-ի սահմաններում։ Մասնավորապես, գործընկեր Ա.Մանուկյանի հետ ծառայողական ավտոմեքենայով Քաջազնունի փողոցից թեքվել են աջ՝ Նար-Դոս փողոց, որտեղ իրենցից մի քանի մետր հեռավորության վրա նկատել են «Մերսեդես» մակնիշի ավտոմեքենա՝ մետալիկ շամպայն գույնի, որի քիթն ուղղված էր Տ.Մեծ փողոցի կողմ։ Ավտոմեքենայնի կողքին կանգնած են եղել Մ.Ավետիսյանը և մի կին։ Ավտոմեքենան վարել է Ա.Մանուկյանը, նրա կողքին նստած է եղել ինքը։ Տպավորությունը եղել է այնպիսին, իր հետ առերեսվողը ցանկանում էր ինչ-որ տեղ գնալ, սակայն այդ աղջիկը նրան չէր թույլատրում։ Երբ մեքենայով մոտեցել են նրանց, Մ.Ավետիսյանի աջ ձեռքում նկատել է ինքնաձիգ։ Իրենց ավտոմեքենան կայանել են նրանց մեքենայի կողքի հատվածում՝ մի փոքր առաջ նրա մեքենայի դիմացի հատվածին։ Կայանելով մեքենան, դուրս են եկել, իսկ այդ աղջիկն ու իր հետ առերեսվողն անմիջապես նստել են նրանց մեքենան, որպիսի պահը համընկել է իրենց՝ մեքենայից իջնելու պահի հետ։ Ինքը ետևից մոտեցել է նրանց մեքենայի վարորդի կողքի դռանը, որտեղ նստել էր այդ աղջիկը, իսկ Անդրեյը մոտեցել և բացել վարորդի հետևի ձախ դուռը։ Նկատել է, որ իր հետ առերեսվողն ինքնաձիգը հետը մտցրել է մեքենայի սրահ։ Այդ ժամանակ իր հետ առերեսվողը սկսել է մեքենան վարել հետընթաց, որի ժամանակ Անդրեյը մարմնով կիսով չափ մնացել է այդ մեքենայի մեջ։ Ավետիսյանն ավտոմեքենան վարել է 10 մետր, որի ընթացքում ինքը վազել է նրա հետևից։ Հասնելով Քաջազնունի խաչմերուկ, տեսել է Անդրեյին, ով արդեն մեքենայից դուրս էր եկել, որից հետո միասին նստել են իրենց մեքենա և փորձել գտնել նրանց։ Անդրեյից տեղեկացել է, որ նրանց մեքենայի համարանիշն է 70 QT 070։
Լսելով Մ.Ավետիսյանի ցուցմունքը, հայտնել է, որ եղել է այնպես, ինչպես ինքն է նշել։ Նկարագրելով Մ.Ավետիսյանի ձեռքում տեսած ինքնաձիգը, հայտնել է, որ այն պահել էր աջ ձեռքում, նման է եղել ԱԿ 74 ինքնաձիգի, պահեստատուփը եղել է վարդագույն, փողը՝ սև գույն, խզակոթը՝ փայտյա։ Իրենց մեքենայի լուսարձակները և փարոսիկները դեպքի պահին եղել են միացված։ Կարծում է, որ Ավետսիյանի ձեռքում գտնվող ինքնաձիգը եղել է իրական, թեև հստակ չի կարող ասել։ Նար-Դոս փողոցը հանդիսանում է իրենց ծառայության սահմանված տարածքը, կա գրանցամատյան, որտեղ նշվում է, թե կոնկրետ ով որտեղ պետք է ծառայություն իրականացնի։ Նկատելով Մ.Ավետիսյանին՝ զենքը ձեռքին, չեն հասցրել իրենց ամրկացված զենքը պատրաստության վիճակի բերել։
Պնդել է, որ դեպքի պահին իրենց մեքենայի լուսաձակները եղել են միացված, փողոցում լուսավորություն չի եղել, սակայն ինքը տեսել է, որ Անդրեյը մարմնի կիսով չափ՝ գոտկատեղից վերև, գտնվել է Մ.Ավետիսյանի մեքենայի մեջ»։

Նախաքննական ցուցմունքների հրապարակումից հետո, վկան չի կարողացել դատարանում տալ տրամաբանական պատասխաններ թե ինչու է նախաքննության և դատաքննութան ընթացքում՝ զենքի, դրա նկարագրի, այն ամբաստանյալի ձեռքում ենթադրաբար գտնվելու դիրքի, ինչպես նաև այլ հանգամանքների մասին տվել իրարից, ինչպես նաև գործով տուժող Ա.Մանուկյանի կողմից տրված ցուցմունքներից տրամագծորեն տարբերվող ցուցմունքներ։

/տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/

Վկա Արմինե Մարտինի Սարգսյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալ Մ.Ավետիսյանը հանդիսանում է իր ամուսինը։
Հայտնել է, որ 2017թ.-ի մարտի 12-ին երեխային դպրոց ճանապարհելուց հետո գնացել է տատիկի տուն և խնամել է նրան, քանի որ վերջինս եղել է վատառողջ։ Լուսադեմին՝ ժամը 04։00-ի սահմաններում զանգահարել է ամուսինը՝ Մ.Ավետիսյանը, և ասել, որպեսզի պատրաստվի, քանի որ գալու է իր հետևից՝ միասին տուն գնալու նպատակով։ Երբ վերջինս եկել է տատիկի շենքի բակ, ինքը դուրս է եկել տանից և նստել ամուսնու կողմից վարվող ավտոմեքենան։ Այն պահին, երբ մեքենայով պետք է թեքվեին դեպի Նար-Դոս փողոց, Մուշեղն ասել է, որ ծարավ է և ցանկանում է կանգնեցնել ավտոմեքենան՝ ցայտաղբյուրից ջուր խմելու նպատակով։ Քաջազնունի փողոցից թեքվելով դեպի Նար-Դոս փողոց, ամուսինը կանգնեցրել է մեքենան և անջատել լույսերը։ Դեռևս չէր հասցրել անջատել մեքենայի շարժիչը, երբ իրենց է մոտեցել անծանոթ մի մեքենա և կտրուկ կանգնել իրենց մեքենայի կողքին՝ թեքությամբ կտրելով իրենց դիմացի հատվածը։ Տեսնելով այդ ամենը, Մուշեղը, ավոտոմեքենայի լույսերն անջատած վիճակում, մեքենան վարել է հետընթաց՝ դեպի Քաջազնունի փողոց։ Հետընթաց վարելու ընթացքում տեսել է, որ այդ անծանոթ մեքենայից իջել են 2 անձինք, սակայն նրանց գործողությունները չի նկատել, քանի որ այդ ամենի հետևանքով գտնվել է սթրեսային, լարված վիճակում։ Տվյալ իրավիճակում պարզապես ցանկացել է շուտափույթ հեռանալ, քանի որ կարծել է, որ իրենց կյանքին կարող է վտանգ սպառնալ։ Նշել է, որ երբ այդ մեքենան կտրուկ կանգնել է իրենց մեքենայի կողքին, ինքը և ամուսինը գտնվել են իրենց մեքենայի մեջ և դուրս չեն եկել այնտեղից, ավելին, ինչպես անծանոթ մեքենայում գտնվող անձինք, այնպես էլ ամուսինը, իրենց ավտոմեքենայի դուռը չեն բացել։ Մոտավերապես 10 մետր հետընթաց վարելով հասել են Քաջազնունի և Երվանդ Քոչար փողոցների խաչմերուկ, երբ մթության մեջ մի պահ նկատել է, որ իրենց դիմացի հատվածը կտրած ավտոմեքենան ոստիկանան մեքենա է։ Այնուհետև, ամուսնուն ասել է՝ «…Մուշեղ, ոնց որ ոստիկաններ էին», ինչին վերջինս պատասխանել է՝ «…Ինչ ես խոսում, Արմին, հարյուր տոկոսով ոստիկաններ չէին, չգիտեմ ովքեր էին այդ ժամին եկան դեմս կտրեցին, կարողա՞ պետք է կանգնեի, դու հետս էիր…»։ Բացի այդ, ամուսինն ասել է, որ, ոստիկաններ լինելու դեպքում նրանք կվարեին իրենց մեքենայի ետևից, ինչին համակարծիք է եղել նաև ինքը։ Այնուհետև, մեքենան դանդաղ վարելով գնացել են տուն, իսկ իրենց ետևից որևէ ավտոմեքենա չի ընթացել։ Հասնելով տուն, ամուսինն այլևս դուրս չի եկել տանից։ Հաջորդ օրը ոստիկանության աշխատակիցներ են եկել իրենց տուն, հարցրել ամուսնուն, այդ ժամանակ ինքը գտնվել է տանը, սակայն դուրս չի եկել սենյակից, ուստի իրեն չեն տեսել։
Հավելել է, որ նախքան միջադեպը՝ ամուսնուն հանդիպել էր առավոտյան, երբ միասին գտնվել են տանը։ Դեպքի օրը երեխաները եղել են սկեսուրի խնամքին։ Իրենց մեքենայի կողային ապակիները մգեցված են, սակայն չի կարող ասել, արդյոք դրսից տեսանելի է, թե ոչ։ Գտնում է, որ դեպքի օրն իրենք որևէ խախտում թույլ չէին տվել, ավելին, տեղյակ է, որ այդ օրն ամուսինը որևէ մեկի հետ կոնֆլիկտ չի ունեցել։ Օգտագործում է՝ 096-90-30-45 բջջային հեռախոսահամարը, այդ օրը ևս ամուսնու հետ հեռախոսազրույցներ է ունեցել հիշյալ համարով։ Ինչ վերաբերում է ամուսնուն, ապա նա այդ օրը, մինչ միջադեպը, գտնվել է նրա եղբոր տանը։
Պնդել է, որ Մուշեղը զենք կամ ինքնաձիգ չունի, դեպքի ժամանակ ավտոմեքենայում ևս նման առարկա չի եղել։ Գործով անցնող ոստիկաններին նախկինում չի ճանաչել, նրանց հետ չի հանդիպել, տեսել է միայն առերես հարցաքննության ժամանակ, սակայն չի կարող ասել, թե ինչով է պայմանավորված վերջիններիս՝ դատարանում տրված մեղադրող ցուցմունքները։ Անծանոթ ավտոմեքենայի վրա ոստիկանության լույսեր՝ փարոսիկներ, միացված չեն եղել, սակայն չի կարող ասել, արդյոք այդ ավտոմեքենայի լուսարձակները եղել են միացված, թե ոչ։ Այդ ավտոմեքենայի մակնիշը և գույնը չի տեսել, ավտոմեքենայից դուրս եկած անձանց ձեռքին զենք չի նկատել։ Նախաքննության ժամանակ հարցաքննվել է մեկ անգամ, հետագայում դիմում է գրել՝ ցուցմունքում ուղղում կատարելու համար, քանի որ առաջին անգամ հարցաքննվելիս եղել է լարված, հուզված և շփոթմունքի արդյուքնում նշել է, որ դեպքի օրը գտնվել է ամուսնու եղբոր տանը, մինչդեռ, իրականում, այդ օրը գտնվել է տատիկի տանը։ Բացառում է, որ միջադեպին որևէ մեկը բացել է իրենց ավտոմեքենայի դուռը և կիսով չափ մարմնով մտել մեքենայի սրահ։

/տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/

Դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել են նաև ներքոհիշյալ ապացույցներն ու գործին վերաբերելի փաստաթղթերը.

Անձին ճանաչման ներկայացնելու քննչական գործողության արձանագրությունները, համաձայն որոնց՝ «տուժող Ա.Մանուկյանը և վկա Ա.Պետրոսյանն իրենց ճանաչման ներկայացված անձանց շարքում տեսել և ճանաչել են մեղադրյալ Մ.Ավետիսյանին ու նրա կնոջը՝ Ա.Սարգսյանին և հայտարարել, որ 2017թ. մարտի լույս 13-ի գիշերը, ժամը 04.50-ի սահմաններում Նար-Դոս փողոցում հանդիպել են վերջիններիս, Մ.Ավետիսյանի ձեռքին ինքնաձիգ են նկատել, Մ.Ավետիսյանը և Ա.Սարգսյանն իրենց տեսնելուց հետո նստել են ավտոմեքենան և հեռացել, իսկ երբ փորձել են կանգնեցնել, Մ.Ավետիսյանը սպառնացել է կրակել»։
/տես՝ գ.թ. 49-52, 153-156,
դատական նիստի արձանագրությունը/

Դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությունը, որի ընթացքում մասնակից Ա.Մանուկյանը մատնացույց է կատարել Նար-Դոս 75 շենքի դիմացի մայթը և հայտարարել, որ 13.03.2017թ. ժամը 04։50-ի սահմաններում «Մերսեդես» մակնիշի 70 QT 070 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան կայանված է եղել հիշյալ վայրում և հանցագործության դեպքը կատարվել է նշված հատվածում։

/տես՝ գ.թ. 115-119,
դատական նիստի արձանագրությունը/

Այլ փաստաթղթի կարգով պացույց ճանաչված՝ «Արմենտել» ՓԲ ընկերությունից ստացված մեղադրյալ Մ.Ավետիսյանի և վկա Ա.Սարգսյանի բջջային հեռախոսահամարների կատարված հեռախոսազանգերի վերծանումները, որոնց զննությամբ պարզվել է, որ դեպքի ժամանակահատվածում հիշյալ անձանց բջջային հեռախոսներից կատարված հեռախոսազանգերը սպասարկվել են դեպքի վայրին հարակից՝ Քաջազնունի փողոցի թիվ 1 հասցեում և Խորենացի 13 Ա տեղակայված կապի ծածկույթն ապահովող կայանի կողմից։

/տես՝ գ.թ. 95, 149, 195-196,
դատական նիստի արձանագրությունը/

Այլ փաստաթղթի կարգով ապացույց ճանաչված՝ ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի՝ 2017թ. մարտի 13-ի վերակարգի գրաֆիկը, համաձայն որի՝ «Ա.Մանուկյանը և Ա.Պետրոսյանը նշված օրն ընդգրկված են եղել ծառայության մեջ»։

/տես՝ գ.թ. 193-194, 197-198,
դատական նիստի արձանագրությունը/

14.03.52017թ.-ին ոստիկանության Կենտրոնական բաժին կամովին ներկայանալու մասին արձանագրույթունը, համաձայն որի՝ «Մ.Ավետիսյանը ներկայացել է ոստիկանության Կենտրոնական բաժին»։

/տես՝ գ.թ. 32,
դատական նիստի արձանագրությունը/

13.03.2017թ.-ին ԳԽաչատրյանի և ԱՊետրոսյանի կողմից կազմված զեկուցագրերը /գ.թ. 2-3/, 13.03.2017թ.-ին Ա.Մանուկյանի կողմից տրված բացատրությունը /գ.թ. 4-5/, 13.03.2017թ.-ին Ա.Պետրոսյանի կողմից տրված բացատրությունը /գ.թ. 6-7/, 18.03.2017թ-ին կազմված՝ «Մերսեդես» մակնիշի 70 QT 070 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայում խուզարկություն կատարելու վերաբերյալ արձանագրությունը /գ.թ. 98-99/, 18.03.2017թ-ին կազմված՝ Երևան քաղաքի Ս.Տարոնցի նրբանցքի 1-ին շենքի թիվ 4-րդ բնակարանում խուզարկություն կատարելու վերաբերյալ արձանագրությունը /գ.թ. 100-101/։

Բացի այդ, դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել է նաև՝ Մուշեղ Ավետիսյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի կողմից տրված պահանջագիրը, նրա ամուսնության, երեխաների ծննդյան վկայականների պատճենները, «Արտյոմ» համատիրության նախագահի կողմից տրված բնութագիրը և տեղեկանքը, ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ի կողմից Մ.Ավետիսյանի վերաբերյալ գրությունը և տեղեկանքը։

/Տես` դատական նիստի արձանագրությունը/


3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Քննվող քրեական գործով ամբաստանյալ Մուշեղ Ավետիսյանին առաջադրված մեղադրանքն ապացուցված կամ հերքված համարելու տեսանկյունից դատարանն առաջնահերթորեն անհրաժեշտ է համարում քննարկել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի՝ որպես հանցակազմի հասկացության ու դրան բնորոշ հատկանիշների առկայությանը քննվող քրեական գործով։

Այսպես՝

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի համաձայն`

«1. Իշխանության ներկայացուցչի կամ նրա մերձավոր ազգականի նկատմամբ կյանքի կամ առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելը կամ բռնություն գործադրելու սպառնալիքը՝ կապված նրա կողմից իր ծառայողական պարտականությունները կատարելու հետ՝
պատժվում է (...)։

2. Սույն հոդվածի առաջին մասում նշված անձանց նկատմամբ կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնությունը՝ կապված նրանց կողմից իրենց ծառայողական պարտականությունները կատարելու հետ՝
պատժվում է (...)»։

Մեջբերված նորմով նախատեսված հանցակազմի անմիջական օբյեկտը կառավարման բնականոն գործունեության, ինչպես նաև իշխանության ներկայացուցիչների կողմից կառավարման հետ կապված իրենց լիազորությունների իրականացման ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերություններն են, իսկ որպես լրացուցիչ օբյեկտ հանդես են գալիս իշխանության ներկայացուցիչների (նրանց մերձավորների) կյանքը, առողջությունը, պատիվն ու արժանապատվությունը։

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է իշխանության ներկայացուցչի կամ նրա մերձավոր ազգականի նկատմամբ կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելով` կապված իշխանության ներկայացուցչի կողմից իր ծառայողական պարտականությունները կատարելու հետ։

Կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնություն է համարվում այնպիսի գործողություններ կատարելը, որոնք ուղղված են անձի առողջությանը ցանկացած ծանրության (թեթև, միջին կամ ծանր) վնաս պատճառելուն կամ սպանելուն։ Ընդ որում, արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որակելու համար պարտադիր է, որ իշխանության ներակայացուցչի կամ նրա մերձավոր ազգականի նկատմամբ կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելը կապված լինի իշխանության ներկայացուցչի կողմից իր ծառայողական պարտականությունները կատարելու հետ։ Այդպիսի կապն առկա է այն դեպքերում, երբ հանցավորը, իշխանության ներկայացուցչի կամ նրա մերձավորի նկատմամբ բռնություն գործադրելով, ցանկանում է դադարեցնել իշխանության ներկայացուցչի ծառայողական գործունեությունը կամ վրեժ լուծել նրանից այդ գործունեության համար։

Իշխանության ներկայացուցչի կողմից իր ծառայողական պարտականությունները կատարելը ենթադրում է, որ իշխանության ներկայացուցիչը գործում է օրենքով և այլ իրավական ակտերով նրան վերապահված լիազորությունների շրջանակում։ Այլ խոսքով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի առկայության համար անհրաժեշտ է, որպեսզի իշխանության ներկայացուցչի գործողությունները լինեն իրավաչափ, հակառակ դեպքում արարքը չի կարող գնահատվել որպես կառավարման կարգի դեմ ուղղված հանցագործություն։

Այն դեպքում, երբ կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելը կապված չէ իշխանության ներկայացուցչի կողմից իր ծառայողական պարտականությունները կատարելու հետ, ինչպես նաև` որպես իշխանության ներկայացուցիչ հանդես եկող անձի գործողություններն ապօրինի են, նրա կամ նրա մերձավոր ազգականի նկատմամբ կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելը կարող է որակվել որպես անձի կյանքի կամ առողջության դեմ ուղղված հանցագործություն (համապատասխան հանցակազմերի մնացած հատկանիշների առկայության դեպքում)։

Սուբյեկտիվ կողմից հիշյալ հանցագործությունը կատարվում է ուղղակի դիտավորությամբ՝ արարք կատարած անձը գիտակցում է, որ իշխանության ներկայացուցչի կամ նրա մերձավորի նկատմամբ բռնություն է գործադրում կամ բռնության սպառնալիք է տալիս։ Ընդ որում, սուբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշ է հանցանք կատարած անձի նպատակը՝ խոչընդոտել իշխանության ներկայացուցչի ծառայողական գործունեությանը կամ դադարեցնել այն, կամ էլ շարժառիթը՝ վրեժ լուծել իշխանության ներկայացուցչից նրա գործունեության համար։

Ինչ վերաբերում է բռնություն գործադրելու սպառնալիքին, ապա, դատարանն արձանագրում է, որ իրավակիրառ պրակտիկայում բռնություն գործադրելու սպառնալիքը բնութագրվում է որպես հանցավորի կողմից նշված բռնությունները գործադրելու մտադրության արտահայտում, որը կարող է կատարվել խոսքով, կամ գործողությամբ, օրինակ՝ զենքի ցուցադրմամբ, ժեստերի միջոցով և այլն։

Քննվող քրեական գործով, ամբաստանյալ Մուշեղ Ավետիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա՝ 2017թ. մարտի 13-ին ժամը 04։50-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Նար-Դոս 75 շենքի դիմաց կյանքի համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիք է ներկայացրել իշխանության ներկայացուցիչ, ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 1-ին գումարտակի 2-րդ վաշտի 2-րդ դասակի ոստիկան Անդրեյ Գարուշի Մանուկյանին՝ կապված վերջինիս ծառայողական պարտականությունները կատարելու հետ։

Մասնավորապես, ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 1-ին գումարտակի 2-րդ վաշտի 2-րդ դասակի ոստիկան Անդրեյ Գարուշի Մանուկյանն իր գործընկեր՝ ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 1-ին գումարտակի 2-րդ վաշտի 1-ին դասակի ոստիկան Արմեն Ավագի Պետրոսյանի հետ 2017թ. մարտի 13-ին իրեն ամրակցված «Շեվրոլե» Նիվա մակնիշի 462 II 02 հաշվառման համարանիշի և 0152 կողային համարի ավտոմեքենայով ծառայություն են իրականացրել Կենտրոն վարչական շրջանում։ ժամը 04։50-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Քաջազնունի փողոցից թեքվելով աջ՝ Նար-Դոս փողոց, նկատել են Մերսեդես C 230 մակնիշի 70 QT 070 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենա, որի կողքին կագնած են եղել Մուշեղ Երջանիկի Ավետիսյանը և Արմինե Մարտինի Սարգսյանը։ Փոքր-ինչ ավտոմեքենայով մոտենալով նշված անձանց, Մ.Ավետիսյանի աջ ձեռքում նկատել են հրազեն հանդիսացող «ԱԿ 74» տեսակի ինքնաձիգի նմանվող առարկա և անմիջապես Ա.Մանուկյանը ավտոմեքենան կայանել է հիշյալ Մերսեդես ավտոմեքենայի դիմային հատվածում և ավտոմեքենայից երկուսով իջել են։ Նույն պահին Մ.Ավետիսյանը, նկատելով ոստիկանության ծառայողներին, նստել է ավտոմեքենայի ղեկին, իսկ Ա.Սարգսյանը նրա կողքին։ Անդրեյ Մանուկյանը բացել է վարորդի հետևի ձախակողմյան դուռը, իսկ Մ.Ավետիսյանը սկսել է արագ հետընթաց վարել, որի ընթացքում Ա.Մանուկյանը մարմնի կիսով չափ մտել է ավտոմեքենայի սրահ։ Մուշեղ Ավետիսյանը չենթարկվելով իշխանության ներկայացուցիչ, ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 1-ին գումարտակի 2-րդ վաշտի 2-րդ դասակի ոստիկան Անդրեյ Գարուշի Մանուկյանի օրինական պահանջներին՝ կանգնացնելու իր ավտոմեքենան, հակազդել է վերջինիս լիազորությունների իրականացմանը, կյանքի համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքներ է մի քանի անգամ ներկայացրել վերջինիս՝ երդվելով մեքենայից դուրս չգալու պարագայում կրակել։

Գործով ձեռք բերված և դատարանում հետազոտված ապացույցներն ամբաստանյալին մեղսագրված հանցանքում բավարար համարելու առումով դատարանը գտնում է, որ հիշյալ հարցին հնարավոր է փաստարկված պատասխան տալ, այդ ապացույցների բավարարությունն ու արժանահավատությունը գնահատելով և դրանք դիտարկելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ին կայացված թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո։

Այսպես՝

Կայացված նախադեպային որոշմամբ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է հետևյալը՝

« (…) 28. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
« (…) 3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։ (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում« երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված« եթե դատարանը« ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով« հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա« դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա« ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով« սույն օրենսգրքի 360 հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Դատավճռի նկարագրական-պատճառաբանական մասում ցույց է տրվում (...)
3) այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները»։
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում։
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության։ Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար։
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը։
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած։ Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը։
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկածը (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 14-15-րդ կետերը, իսկ վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքի, դատավարական որոշումների հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության, անմեղության կանխավարկածի մասին մանրամասն տե՛ս նույն որոշման 16-19-րդ կետերը)։
29. Վերահաստատելով և զարգացնելով նախորդ կետում մեջբերված գործով արտահայտած իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ապացույցների բավարարությունըե որոշելու չափանիշներն են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը։
30. Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը։ Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով։ Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում։ Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ։

Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության։
Հարկ է նշել նաև, որ անմեղության կանխավարկածն ամրագրող նորմերը, ինչպես նաև նախադեպային իրավունքը սահմանում են ոչ միայն այդ սկզբունքի բուն էությունը, այլև՝ դրա հաղթահարման, նույնն է, թե անձի մեղավորության հաստատման համար անհրաժեշտ դատավարական չափորոշիչները։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով։ Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի։ Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)։ (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը)։ Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ (տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 14-րդ կետը)։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (տե՛ս, ի թիվս այլոց, Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ)։

Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար։

31. Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում։ Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը (…)»։ (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է։ Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ)։ Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ)։
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից։ Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա։ Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա։
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է։ Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրելիության, վերաբերելիության և արժանահավատության հատկանիշները, որոնց տեսանկյունից ապացույցները ենթակա են գնահատման։
31.1. Ապացույցների թույլատրելիության հատկանիշը վերաբերում է դրանց ձևական կողմին։ Դրա էությունը կազմում է ապացույցները ձեռք բերելիս օրենքով նախատեսված դատավարական պահանջների պահպանվածությունը և ենթադրում է.
- աղբյուրի օրինականություն՝ ապացույցը պետք է ձեռք բերվի միայն օրենքով սահմանված աղբյուրներից (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մաս),
- ձեռքբերման միջոցների օրինականություն՝ պետք է պահպանված լինեն ապացույցների ձեռքբերմանն ուղղված գործողություններ կատարելուն օրենքով առաջադրված պահանջները,
- դատավարական ձևակերպում՝ ապացույցը, դրա ձեռքբերման գործընթացը պետք է օրենքով սահմանված կարգով ենթարկվեն դատավարական ձևակերպման,
- լիազորված սուբյեկտ՝ այն պետք է ստացված լինի ապացույց ձեռք բերելու լիազորությամբ օժտված սուբյեկտի կողմից։
Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու հիմքերը հստակ սահմանված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածով։

31.2. Վերաբերելիությունն ապացույցի կարողությունն է իր բովանդակությամբ ծառայելու ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքները, գործի քննության և լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ տվյալները բացահայտելուն և հաստատելուն։ Այլ խոսքով՝ ապացույցի վերաբերելիության հատկանիշն արտացոլում է ապացույցի և գործի քննության ու լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների միջև կապը։ Ապացույցը կհամարվի վերաբերելի, եթե տեղեկություններ պարունակի գործի համար որևէ նշանակություն ունեցող փաստի մասին։

31.3. Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը։ Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում։ Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.

ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),

բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),

գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,

դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,

ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից։

Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը։
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում։ Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները։
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա։
32. Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրավական նշանակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս՝ դատավարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի միջոցով (սույն չափանիշի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների մասին տե՛ս նաև Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 18-րդ կետը)։ Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության ենթարկելու պարտականություն։
Վերջին դիրքորոշումը բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջից, որի համաձայն՝ «Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի պատճառաբանված։ Պատճառաբանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները»։
Դատական ակտի պատճառաբանվածության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ֆ.Գալստյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ (…) Դատական ակտի պատճառաբանվածությունը կոչված է պարզաբանելու, թե ինչու է դատարանը եկել այս կամ այն հետևության, որ իրավանորմերով է ղեկավարվել նման որոշում կայացնելիս և միևնույն ժամանակ հնարավորություն է ստեղծում վերադաս դատարանի կողմից դատական ակտի օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման համար։
(…) Պատճառաբանված որոշման բացակայությունն արդեն իսկ օբյեկտիվորեն սահմանափակում է վերադաս դատական ատյանի հնարավորությունը` լիարժեք դատական ստուգման ենթարկելու բողոքարկվող դատական ակտի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը և կայացնելու արդարացի որոշում, հետևաբար դատական ակտի չպատճառաբանված լինելը հանգեցնում է քրեական դատավարության կարևորագույն սկզբունքներից մեկի` ՀՀ Սահմանադրությամբ և քրեադատավարական օրենքով երաշխավորված արդար դատական քննության իրավունքի խախտման։
(…) Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր մի շարք որոշումներում՝ ներպետական դատարանների կողմից կայացված որոշումների չպատճառաբանվածությունը կամ ոչ բավարար պատճառաբանվածությունը դիտել [է] «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասով երաշխավորված` անձի արդար դատական քննության իրավունքի խախտում (տե՛ս Սալովն ընդդեմ Ուկրաինայի (Salov v. Ukraine) 06.09.2005 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 65518/01, Բոլդեան ընդդեմ Ռումինիայի (Boldea v. Romania) 15.02.2007 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 19997/02, Գրադինարն ընդդեմ Մոլդովայի (Gradinar v. Moldova) 08.04.2008 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 7170/02)ե (տե՛ս Ֆրունզիկ Գալստյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09 որոշման 18-20-րդ կետերը)»։
Վերահաստատելով Ֆ.Գալստյանի գործով որոշմամբ ձևավորած իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և թույլատրելիության, վերաբերելիության ու արժանահավատության տեսանկյունից գնահատման ենթարկել այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի 3-րդ կետ)։ Հակառակ դեպքում ապացույցների գնահատումը, դրա արդյունքում դատարանի համապատասխան ներքին համոզմունքի ձևավորումը կկրեն սուբյեկտիվ բնույթ, կհանգեցնեն կամայականության և անձի արդար դատաքննության իրավունքի խախտման՝ սահմանափակելով նաև դատական ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը ստուգելու վերադաս դատարանի հնարավորությունը։
33. Սույն որոշման 29-32-րդ կետերում կատարված իրավական վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց։

Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում։

Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…)։ Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում։ (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը)»։
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր); Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած

(...) »։

ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով սույն գործի փաստական հանգամանքների վերաբերյալ ձեռք բերված և դատարանում հետազոտված ապացույցները, դատարանն արձանագրում է, որ դրանք բավարար չեն ապացուցված համարելու ամբաստանյալ Մուշեղ Երջանիկի Ավետիսյանի մեղավորությունը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածով մեղսագրված արարքում՝ հետևյալ հիմնավորումներով։

Այսպես՝

քրեական գործի քննությամբ, փաստորեն, դատարանում ի հայտ եկավ այնպիսի իրավիճակ, համաձայն որի՝ ոստիկաններ, գործով տուժող Անդրեյ Մանուկյանի ու վկա Արմեն Պետրոսյանի պնդմամբ դեպքի օրը, Երևան քաղաքի Նար-Դոս փողոցում տեսնելով մեքենայի մոտ կանգնած երկու անձի՝ տղամարդու և կնոջ, իսկ այդ տղամարդու ձեռքում՝ ինքնաձիգ, կամ դրան խիստ նմանվող առարկա, փորձել են պարզել, թե ինչ է կատարվում այդտեղ, հատկապես, ելնելով այն բանից, որ իրենց մոտ տպավորություն է ստեղծվել, որ հիշյալ տղամարդն ինքնաձիգը ձեռքին ցանկանում է ինչ-որ տեղ գնալ, մինչդեռ այդ կինը, փակելով նրա դիմացը՝ փորձում է նրան ետ պահել ինչ-որ մտադրության իրականացումից։

Դատարանը, հիշյալ երկու անձանց ինչպես նախաքննական, այնպես էլ դատաքննական ցուցմունքների համադրումից գալիս է այն եզրահանգման, որ ինչպես գործով տուժող Անդրեյ Մանուկյանի, այնպես էլ վկա Արմեն Պոտրոսյանի թե նախաքննական և թե դատաքննական ցուցմունքները, էականորեն, ընդ որում` գործի կարևոր հանգամանքների վերաբերյալ, տարբերվում են և մեկը մյուսից /նախաքննական-դատաքննական/ և միմյանցից /տուժող-վկա/։

Գործի դատաքննության ընթացքում տուժող Ա.Մանուկյանը, ներկայացնելով միջադեպի մանրամասները հենց սկզբից և նկարագրելով իրենց ավտոմեքենայի կանգառի վայրը, հայտնել է, որ տեսնելով հիշյալ երկու անձանց, իրենց մեքենան կանգնեցրել են ամբաստանյալ Մ.Ավետիսյանի կողմից կայանված մեքենային զուգահեռ՝ նրանից մի քիչ առաջ /հարկ է նկատի ունենալ, որ գործով հաստատվել է, որ ամբաստանյալ Մ.Ավետիսյանի կողմից իր մեքենան նույնպես կայանված է եղել փողոցի եզրաքարերին զուգահեռ/։ Ավելին, վերջինս հաստատապես պնդել է, որ այդ անձինք կանգնած են եղել իրենց՝ «Մերսեդես» մակնիշի, ավտոմեքենայի կողքը «…վարորդի դռան մոտ..»։ Դատարանն ուշադրություն է դարձնում այն հանգամանքին, որ վկա Պետրոսյանը, նկարագրելով Մ.Ավետիսյանի և Ա.Սարգսյանի կանգնելու դիրքերը, դատարանում հայտնել է հետևյալը՝ «…աղջիկը մեջքով կանգնած էր վարորդի դռան մոտ, իսկ տղան՝ նրա դիմացը»։ Այնուհետև, մեղադրողի կողմից տրված մի քանի հարցերից հետո՝ առ այն, որ գործով տուժողը անձանց գտնվելու մասին հայտնել է այլ բան, վկան նշել է որ՝ «…կինը մեջքով գտնվել է դեպի ճանապարհի հատվածը, տղան՝ նրա դիմաց՝ մեջքով դեպի մեքենայի վարորդի դռան կողմը»։ Ընդ որում, մեղադրողի հիշյալ հարցադրումների դեմ առարկել է պաշտպանական կողմը՝ դրանք դիտարկելով որպես ուղղորդող։ Այսինքն, հարցաքննության ընթացքում վկան նախ հայտնել է մեկ հանգամանք, ապա, հարցադրումներ կատարելուց հետո տվել այլ՝ արդեն տուժողի ցուցմունքնին հարմարեցված պատասխաններ։

Միևնույն ժամանակ, գործով վկա Արմեն Պետրոսյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ծառայություն իրականացնելիս, երբ ընթացել են Երևանի Նար-Դոս փողոցով, նկատելով փողոցում կանգնած երկու անձանց, որոնցից մեկի ձեռքին եղել է ինքնաձիգ՝ նշված ավտոմքենան անցնելուց անմիջապես հետո կանգառ են կատարել դրա անմիջապես առջևում՝ «կտրելով մեքենայի դիմացը»։ Նույնը նաև վկան նշել է իր կողմից տրված բացատրության մեջ, որտեղ իր ձեռքով գրել է, որ՝ «…Մենք դա տեսնելով, մեր պարեկային մեքենան կանգնեցրինք նրա մեքենայի դիմաց, որ չկարողանա փախչել…»։

Հաջորդ և ամենակարևոր հակասությունը, որն առկա է տուժողի և վկայի կողմից տրված ինչպես բացատրություններում, այնպես էլ բացառապես բոլոր ցուցմունքներում, դա գործի համար կարևորագույն նշանակություն ունեցող մեկ այլ հանգամանքի՝ ինքնաձիգի առկայության, այն ամբաստանյալի ձեռքում և մեքենայում գտնվելու ժամանակ դրա դիրքերի, ինչպես նաև՝ ինքնաձիգի ու դրան ամրացված՝ փամփուշտների պահեստատուփի նկարագրության մասին է։

Տուժող Անդրեյ Մանուկյանն իր կողմից հետաքննության մարմնում տրված բացատրության մեջ նշել է, որ տեսել է ԱԿ-74 ինքնաձիգի նմանությամբ զենք, որի վրա առկա է եղել «…վարդագույն պահեստատուփ, այն գտնվել է տղայի աջ ձեռքում՝ փողը ներքև ուղղված»։ Հետագա, նախաքննական ցուցմունքներում արդեն, մասնավորապես 2017թ.-ի մարտի 15-ին տուժողի և ամբաստանյալի միջև տեղի ունեցած առերես հարցաքննության ժամանակ, տուժողը նույն փաստի վերաբերյալ տվել է բոլորովին այլ ցուցմունք, հայտնել ով, որ՝ «…ինքնաձիգի փողը եղել է սև գույնի, նրա վրա առկա է եղել փամփշտատուփ, որը կարմիր կամ մուգ շագանակագույն գույնի նման էր, խզակոթը՝ փայտյա…»։ Մինչդեռ դատարանում, հնչեցված հարցերին ի պատասխան՝ նշեց, որ չի կարող ասել նաև խզակոթի գույնը, քանի որ մեքենայում տեսել է միայն զենքի կրակող հատվածը։

Իր հերթին, գործով վկա Արմեն Պետրոսյանը, գործի առանցքային նշանակություն ունեցող հիշյալ հանգամանքների վերաբերյալ իր կողմից տրված բացատրության մեջ դարձյալ նշելով, որ՝ «…տղայի ձեռքում առկա էր ԱԿ-74 ինքնաձիգի նմանությամբ ինքնաձիգ, որի վրա տեղադրված էր պահեստատուփ՝ մուգ վարդագույն, իսկ ինքնաձիքը սև գույնի էր, փայտե խզակոթով, որը տղան բռնել էր աջ ձեռքով…», իր հետագա նախաքննական ցուցմունքներում, բառացիորեն կրկնելով իր գործընկերոջ՝ Անդրեյ Մանուկյանի, ցուցմունքները պահեստատուփի, ինչպես նաև ձեռքում բռնած ինքնաձիգի դիրքի վերաբերյալ հայտնել է այլ տեղեկություն, մասնավորապես, այն որ՝ «…ինքնաձիգը պահել էր աջ ձեռքում, փողն ուղղված դեպքի գետնին, փողը սև գույնի էր, նրա վրա առկա էր փամփշտատուփ, որը կարմիր կամ մուգ շագանակագույն գույնի նման էր՝ ԱԿ-74 ինքնաձիգի…»։

Դատարանում արդեն, նույն վկան ինքնաձիգի նկարագրության և դրա ամբաստանյալի՝ ձեռքում գտնվելու դիրքի մասին հայտնեց նախորդ և ոչ մի ցուցմունքի հետ առնչություն չունեցող, բոլորովին նոր տեղեկություններ պնդելով, որ՝ «…իրենց կողմից տեսած անձնավորության ձեռքում ինքնաձիգը բռնած ժամանակ դրա փողն ուղղված է եղել դեպի վերև, իսկ պահեստատուփը եղել է «կառշնվի», խզակոթը՝ սև…»։ Ընդ որում, վկան ցանկանալով հստակեցնել, թե ինչ գույնի է եղել ինքնաձիգի պահեստատուփն իրականում, դատարանում մատնացույց է արել քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց կողմից ցուցմունք տալու համար նախատեսված ամբիոնի վերևի հատվածն ու հայտատարել, որ՝ «…պահեստատուփն էս գույն էր», իսկ դատարանի կողմից հնչեցրած պարզաբանմանն ի պատասխան, հայտել է, որ այն բաց շագանակագույն էր։

Դատարանը, ոչ պակաս կարևոր է համարում նաև այն փաստը, որ ինչպես տուժողը, այնպես էլ վկան, դատարանում, բացի պահեստատուփի և ինքնաձիգն ամբաստանյալի ձեռքում ենթադրաբար գտնվելու պահին դրա դիրքի մասին միմյանց հակասող տեղեկությունների, այդ ինքնաձիգին վերաբերող այլ բնութագրական հատկանիշների մասին ոչինչ չկարողացան ասել, այն դեպքում, երբ նախաքննության ընթացքում երկուսն էլ, նույն բառերով նկարագրել էին այն՝ մասնավորապես, դրա ընդհանուր տեսքը, փողի ու խզակոթի գույնը։ Հարկ է նկատի ունենալ, որ տուժողը դատարանում դարձյալ պնդել է, որ երբ իրեն նետել է մեքենայի մեջ ենթադրյալ հանցագործությունը խափանելու նպատակով, այնտեղ նույնպես տեսել է հիշյալ ինքնաձիգը, որը դրված է եղել մեքենայի վարորդի նստատեղի աջակողմյան հատվածում՝ փոխանցման տուփի մոտ՝ դիմացի /կրակող հատվածը/ մասով դեպի ամբաստանյալ Ավետիսյանի ոտքերը, իսկ հետևի մասով դեպի իր կողմը։ Նման պարագայում, դատարանը դարձյալ անիրական է դիտում տուժողի նկարագրած իրավիճակում՝ հետընթացի ժամանակ, ավտոմեքենայի հետևի նստատեղին նետվելով և դրանից դուրս ընկնելու բարձր հավանականության պայմաններում, վերջինիս կողմից իքնանձիգի փողը տեսնելը, ելնելով այն բանից, որ ինչպես նշել է ինքը՝ տուժողը, զենքի ծայրն ուղղված է եղել դեպի ամբաստանյալի ոտքերը, ավելին, շարժման ընթացքում երբեմն այն կորել է իր տեսադաշտից։

Հետագա զարգացումների առումով դարձյալ հետազոտելով գործով ձեռք բերված ապացույցները, դատարանը գտնում է, որ տուժող Մանուկյանի նկարագրած պայմաններում, երբ նա հետընթաց կատարելուց առաջ փորձել է ներս նետվել Մուշեղ Ավետիսյանի մեքենայի մեջ, անտրամաբանական, ավելին, իրականությունից հեռու է տուժողի նկարագրած պայմաններում, այդպիսի արագության տակ բացելով մեքենայի վարորդի ետևի մասում գտնվող ուղևորի դուռը, որոշ ժամանակ վազել մեքենայի հետ համընթաց, մարմնով մտնել մեքենայի մեջ և ոտքերը պահելով մեքենայից դուրս, մեքենայի արագ հետընթացի պայմաններում չընկնել դրանից կամ չստանալ որևէ մարմնական վնասվածք։ /Հարկ է նկատի ունենալ, որ տուժողի մոտ որևէ մարմնական վնասվածք, համազգեստի պատռվածք, կամ մեքենայից վայր ընկնելուն բնորոշ որևէ այլ հետք չի առաջացել, չի հայտնաբերվել/։ Հատկանշական է, որ իր ցուցմունքներում, դեպքի տվյալ դրվագի մասին տուժողը հայտնել է տեղեկություններ, չդետալացնելով իր՝ մեքենայի մեջ հայտնվելու, դրանում գտնվելու, իսկ այնուհետև՝ դրանից դուրս գալու հանգամանքները։ Սա այն դեպքում, երբ ինչպես տուժողը, այնպես էլ վկան այս առումով ևս տալով իրար հակասող ցուցմունքներ, մի դեպքում ասել են, որ մեքենան դանդաղ էր ընթանում /տուժող Մանուկյանի դատարանում ասածը/, իսկ մեկ այլ դեպքում, որ մեքենան հետընթաց կատարելիս սլանում էր շատ արագ։ /վկա Ա.Պետրոսյանի դատարանում ասածը/։ Դարձյալ ստուգման ենթարկելով տուժողի ցուցմունքը չի հասկացվում, թե վերջինս ի վերջո մեքենայի մեջ գտնվել է թե, ոչ, իսկ եթե գտնվել է, ապա ինչպես է կրկին հայտնվել դրսում արդեն առաջընթացի ժամանակ ու դարձյալ փորձել վազել մենքենայի հետ նույն ուղղությամբ։ Ավելին, որևէ կերպ տրամաբանության մեջ չի տեղավորվում, որ եթե մի պահ ընդունենք, որ նա վազել է մեքենայի հետ համընթաց, ապա որտեղից է բռնված եղել մինչ այդ, որ հետո էլ իր պնդմամբ թողել է ձեռքերը, քանի որ չի կարողացել մտնել մեքենայի մեջ։

Այլ խոսով, նկարագրված պայմաններում տուժողը ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատական քննության ժամանակ հստակ չի կարողացել նկարագրել ու պարզաբանել, թե ինչ մեխանիզմով է հայտնվել մեքենայի մեջ, ինչպես է մնացել դրա ներսում արագ հետընթացի պայմաններում և ինչու չի կարողացել մնալ մեքենայում, մեքենայի հատկապես որ հատվածներից է եղել կառչած ու մինչև որ պահը և ինչպես է, ի վերջո, ընթացքի ժամանակ դուրս եկել մեքենայից կամ թողել այն՝ չստանալով որևէ քերծվացք։

Ասվածից հետևում է, որ գործով անցնող անձանց՝ մասնավորապես, տուժող Մանուկյանի և վկա Պետրոսյանի ցուցմունքները, որոնց հիման վրա է առավելապես կառուցված ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը, դատարանի մոտ խիստ կասկած են հարուցում, ավելին, դրանք արժանահավատ չեն։

Մինչդեռ, ինչպես գործով ամբաստանյալ Ավետիսյանը, այնպես էլ վերջինս կինը նախաքննության հենց սկզբից, մինչև դատաքննության ավարտը տվել են գրեթե միևնույն և նույնաբովանդակ ցուցմունքները, իսկ դրանցում առկա որոշակի տարբերություններն էական չեն և չեն կարող ազդել գործի ելքի վրա, քանի որ, ինչպես արդեն նշվեց նախ՝

- իրենց բնույթով էական չեն, ապա՝

- դրանք որևէ նշանակություն չէին կարող ունենալ գործի ելքի և դրա արդարացի լուծման համար, քանի որ առավելապես վերաբերում են կամ դեպքի ժամանակ էական նշանակություն չունեցող, կամ դեպքից հետո տեղի ունեցած իրադարձություններին, մասնավորապես, միջադեպի ժամանակ փողոցային կամ այլ լույսեր լինելուն, դրա ավարտից հետո ամբաստանյալի և նրա կնոջ տուն գնալուն, Մ.Ավետիսյանի կողմից տուն բարձրանալուն կամ հակառակը, վերջինիս կողմից առավոտյան որոշակի ժամին տուն վերադառնալուն և ի վերջո՝ մեկ օր անց, ոստիկանություն ինքնակամ ներկայանալու կամ դրանից ավելի շուտ չներկայանալու պատճառների մասին։

Դեպքի պահին միջադեպի վայրում ինչպես ավտոմեքենաների, այնպես էլ փողոցում որևէ այլ լույսի առկայության կամ բացակայության փաստը դատարանն էական ու կարևոր չի համարում` ելնելով այն բանից, որ դրա հետ մեղադրանքի կողմը հիմնականում կապել է ամբաստանյալին ու նրա կնոջը դեպքի վայրում տեսնելու, իսկ հետագայում՝ իրենց ճանաչման ներկայացնելուց հետո, տուժողի և ոստիկան վկայի կողմից նրանց ճանաչելու փաստի հետ։ Դատարանը կրկին ցանկանում է ընդգծել, որ ինչպես ամբաստանյալ Ավետիսյանը, այնպես էլ վկա Սարգսյանը ի սկզբանե չեն ժխտել իրենց՝ Նար-Դոս փողոցում գտնվելու հանգամանքը, սակայն մշտապես հայտնել են, որ իրենք դուրս չեն եկել մեքենայից, այլ տեսնելով, որ իրենց առաջը կտրած մեքենայից անձինքն են իջնում, զգալով ինչ-որ վտանգ, անմիջապես հետընթաց վարելով հեռացել են այդտեղից՝ դարձյալ մշտապես հերքելով ամբաստանյալի ձեռքում, իսկ դրանից հետո նաև՝ ավտոմեքենայում ինքնաձիգի առկայությունը։ Միևնույն ժամանակ, այն փաստը, որ ամբաստանյալը նախաքննության ժամանակ ասել է, թե չի հիշում, որ ոստիկանը բացած լինի ավտոմեքենայի դուռը, կամ չգիտի, թե կնոջ կողմից վարվող մեքենայում զենք կամ դրան նմանվող առարկա եղել է, թե ոչ, քանի որ դա նրա կնոջ մեքենան է և չի բացառվում, որ եղած լինեն իր երեխաների խաղալիքներից, չի կարող դիտարկվել, որ այդպիսին առկա է եղել՝ այդ մասին վկայող բավարար ապացույցների բացակայության հիմքով։ Հարկ է նկատի ունենալ, որ նույն ցուցմունքում, ամբաստանյալը հաստատպես հերքել է ավտոմեքենայում հրազեն լինելու հանգամանքը։
Նույնը նաև ոստիկանական մեքենայի փարոսիկները միացված լինելու առումով։ Եվ նախաքննությամբ և դատաքննությամբ ոստիկանները պնդել են, որ փարոսիկները եղել են միացված, իսկ ամբաստանյալն ու նրա կինը՝ հակառակը։

Դատարանը համակարծիք չլինելով պաշտպանության կողմի այն դիրքրոշման հետ, որ գործով ոստիկանները շահագրգիռ անձինք են և տալիս են շահագրգիռ ցուցմունքներ, գտնում է, որ վերջիններիս ցուցմունքները ոչ թե պետք է դիտարկվեն այդ՝ շահագրգռվածության առումով, այլ դատարանն ընդամենը պետք է պարզի, թե արդյոք դրանք կարող են թույլատրելի կամ արժանահավատ համարվել և դրվել մեղադրանքի հիմքում։ Այդուամենայնիվ, դատարանը վերահաստատում է իր այն մոտեցումը, որ անկախ այն բանից, թե արդյոք շահագրգիռ անձինք են հայտնել այս կամ այն տեղեկությունները, թե ոչ, դրանց արժանահավտությունն ու գործի համար նշանակություն ունենալու փաստը պետք է հաստատվի և համակցվի այլ աղբյուրից ստացված նույնաբովանդակ, կամ միևնույն փաստական հանգամանքի մասին վկայող արժանահավատ ու հավաստի այլ ապացույցներով։

Հետևաբար, արձանագրելով, որ նշված անձինք դեպքի օրը չեն իրականացրել իրենց դատավարական լիազորությունները, այլ գործել են «Ոստիկանության մասին» ՀՀ օրենքին և նրանց ծառայողական պարտականությունները կարգավորող ենթաօրենսդրական ակտերի հիմքով, թույլատրելի է գտնում նրանց ցուցմունքների՝ որպես ապացույցների, օգտագործումը, փաստելով, որ տվյալ դեպքում առկա չէ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 86-րդ հոդվածով սահմանված դատավարական արգելքը։

Ինչ վերաբերվում է նշված անձանց ցուցմունքների արժանահավատությանը, ապա դատարանն արդեն դրանց մանրամասն անդրադարձել է վերևում։

Դատարանը տուժողի և վկայի կողմից տրված ցուցմունքերի արժանահավատությունը գնահատելիս և դրանք խիստ ցածր դիտարկելիս, ոչ պակաս կարևոր է համարում նաև ստեղծված իրավիճակում նրանց կողմից ի պաշտոնե դրսևորած վարքագիծը։

«Ոստիկանության մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի համաձայն՝

«Ոստիկանությունը օրենքով սահմանված կարգով և դեպքերում պարտավոր է`

1) կանխել և խափանել հանցագործություններն ու այլ իրավախախտումները, բերման ենթարկել հանցանք կամ վարույթ պահանջող այլ իրավախախտում կատարած անձանց, պարզել հանցագործություններ և այլ իրավախախտումներ ծնող պատճառներն ու դրանց նպաստող պայմանները, ձեռնարկել համապատասխան միջոցներ դրանք վերացնելու ուղղությամբ

2) ձեռնարկել միջոցներ հանցագործությունները հայտնաբերելու և բացահայտելու ուղղությամբ»։

«Ոստիկանության մասին» ՀՀ օրենքի 19-րդ հոդվածի համաձայն՝

« (...) Ոստիկանությունը հանցագործությունները և այլ իրավախախտումները կանխելու նպատակով իրավունք ունի`

1) քաղաքացիներից, օտարերկրյա քաղաքացիներից և քաղաքացիություն չունեցող անձանցից (այսուհետ՝ քաղաքացիներ), ինչպես նաև պաշտոնատար անձանցից պահանջելու դադարեցնել ոստիկանության, պատգամավորների, պատգամավորության թեկնածուների, պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների, կազմակերպությունների, պաշտոնատար անձանց` օրենսդրությամբ սահմանված լիազորությունների իրականացմանը խոչընդոտող գործողությունները կամ նրանց հեռացնելու տվյալ վայրից.
2) պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմիններ և կազմակերպություններ ներկայացնելու իրավախախտումների կատարման պատճառների ու դրանց նպաստող պայմանների վերացմանն ուղղված միջնորդագրեր ու առաջարկություններ.
3) Հայաստանի Հանրապետության կառավարության սահմանած կարգով իրականացնելու վարչական իրավախախտում կատարած, հանցագործության մեջ մեղադրվող, դատապարտված անձանց, ինչպես նաև քաղաքացիներին և կազմակերպություններին պատկանող հատուկ հաշվառման ենթակա առարկաների, սարքավորումների և փաստաթղթերի հաշվառում։ Հատուկ հաշվառման ենթակա առարկաների, սարքավորումների և փաստաթղթերի ցանկը հաստատում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը։

Ոստիկանությունը հանցագործություններ և այլ իրավախախտումներ կանխելու՝ օրենքով իր վրա դրված խնդիրներն իրականացնելիս իրավունք ունի օրենքով սահմանված կարգով և հիմքերով՝

1) հանցագործություն կամ վարույթ պահանջող վարչական իրավախախտում կատարելու կասկածանքի բավարար հիմքերի առկայության դեպքում ստուգելու քաղաքացիների, ինչպես նաև պաշտոնատար անձանց ինքնությունը հավաստող փաստաթղթերը, օրենքով սահմանված դեպքերում բերման ենթարկելու նրանց.

2) քաղաքացիներից, պաշտոնատար անձանցից, կազմակերպություններից պահանջելու և ստանալու անհրաժեշտ բացատրություններ, տվյալներ, տեղեկանքներ, փաստաթղթեր և (կամ) դրանց պատճեններ.
3) մասնակցելու երկաթուղային, օդային, ջրային տրանսպորտի ուղևորների, ձեռքի իրերի և ուղեբեռների ստուգմանը։

Սույն օրենքում օգտագործվող բավարար հիմքեր հասկացությունն իր մեջ ներառում է այն դեպքերը, երբ՝
ա) անձը բռնվել է հանցագործություն կամ վարչական իրավախախտում կատարելիս, կատարելուց անմիջապես հետո,

բ) ականատեսները, այդ թվում` տուժողը, ուղղակի մատնանշում են տվյալ անձին՝ որպես հանցագործությունը կամ վարչական իրավախախտումը կատարողի,

գ) տվյալ անձի կամ նրա հագուստի վրա, նրա կողմից օգտագործվող այլ իրերի վրա, նրա մոտ կամ նրա բնակարանում կամ տրանսպորտային միջոցում հայտնաբերվել են հանցագործության կամ վարչական իրավախախտման առնչությունը վկայող բացահայտ հետքեր։

Ոստիկանության ծառայողները կարող են հայտնաբերել նաև անձին հանցագործության կամ այլ իրավախախտման մեջ կասկածելու հիմք տվող այլ տվյալներ (տեխնիկական միջոցներով տրանսպորտի արագությունը կամ վարորդի ոչ սթափ լինելը որոշելու, հետախուզման մեջ գտնվող հանցագործի հետ այս կամ այն անձի նմանության առկայության, ոստիկանության ծառայողին հանկարծակի նկատած անձի կողմից փախուստի փորձ կատարելու դեպքերում և այլն)։
(...) »։


ՀՀ Կառավարության կողմից հաստատված՝ ՀՀ Ոստիկանության պարեկապահակային ծառայության կանոնակարգի համաձայն՝

« (...)

83. Պարեկապահակետային վերակարգերը պարտավոր են`

ա) հասարակական վայրերում, երթուղու տարածքում և պահակետի սահմաններում տիրապետել ու իրականացնել հսկողություն ընդհանուր իրավիճակի նկատմամբ, ծառայություն կատարելու ընթացքում իմանալ հանցագործություն կատարած անձանց հնարավոր հայտնվելու և թաքնվելու վայրերը,
բ) նախապատրաստվող հանցագործության մասին տեղեկատվություն ստանալու դեպքում անմիջապես զեկուցել ոստիկանության ստորաբաժանման հերթապահին, միջոցներ ձեռնարկել դրանց խափանման համար,
գ) հանցագործությունների կատարման վերաբերյալ ֆիզիկական անձանցից հաղորդումներ ստանալու դեպքում կատարել դրանց վերաբերյալ մանրակրկիտ ճշտումներ, պարզել տեղեկացնողի տվյալները, ինչպես նաև ստացված հաղորդման համառոտ բնութագիրը և անմիջապես զեկուցել ոստիկանության ստորաբաժանման հերթապահին ու անմիջական ղեկավարին, միջոցներ ձեռնարկել հանցագործություն կատարող անձանց բացահայտման ու ձերբակալման, տուժողներին օգնություն ցույց տալու, վկաներին պարզելու համար, մինչև քննչական օպերատիվ խմբի ժամանումը պահպանել դեպքի վայրը,
դ) կատարել դեպքի վայր ժամանած քննչական-օպերատիվ խմբի ղեկավարի հանձնարարությունները` դրա մասին զեկուցելով հերթապահին,
ե) պարեկության իրականացման տարածքում արտաքին նշանների հիման վրա բացահայտել հետախուզվող, անհայտ կորած անձանց,
զ) քրեական հետախուզության ծառայողներին աջակցել նրանց կողմից հանցագործությունների բացահայտման գործում,
է) կանխել անձանց` հասարակական կարգը խախտող գործողությունները և անմիջապես զեկուցել հերթապահին,
ը) ոստիկանության ստորաբաժանման պետի և նրա տեղակալների, ինչպես նաև անմիջական ղեկավարի հրամանով կատարել հանցագործությունների բացահայտման վերաբերյալ` ոստիկանության քրեական հետախուզության, քննչական մարմինների և տվյալ տարածքի տեղամասային տեսուչի կողմից տրված հանձնարարականները»

(...) »։

Թեև առօրյայում հնարավոր չէ կանխատեսել ու օրենսդրական ակտերով ամրագրել բոլոր այն հնարավոր դեպքերն ու իրավիճակները, որոնց ժամանակ ոստիկանները պետք է իրականացնեն այս կամ այն անհապաղ գործողությունները, այնուամենայնիվ, վերը նշված օրենսդրական և ենթաօրենսդրական ակտերի պահանջների պահպանմամբ՝ հաշվի առնելով նաև հերթապահությունը ստանձնող վերակարգին հրամանատարության կողմից մինչ այդ մշտապես տրվող ցուցումները, դատարանը գտնում է, որ սույն գործով մեղադրանքի որոշմամբ նկարագրված պայմաններում, տեսնելով փողոցում զենքը ձեռքին կանգնած անձ՝ ոստիկանները պարտավոր էին ձեռնարկելու իրական և կտրուկ միջոցներ ենթադրյալ հանցագործությունը կանխելու և խափանելու ուղղությամբ՝ այն է՝ ակնհայտ վտանգի պարագայում մարտկան վիճակի բերել իրենց ամրակցված ատրճանակը՝ հորդորելով Մ.Ավետիսյանին ինքնակամ հանձնել ձեռքում գտնվող ինքնաձիգը։ Մինչդեռ, իրենց իսկ պնդմամբ, տուժողը և վկա Ա.Պետրոսյանը, տեսնելով փողոցում կանգնած մի անձի, ով ձեռքում ունեցել է ինքնաձիգ, կամ դրան նմանվող առարկա՝ ի պաշտոնե պարտավոր լինելով կանխազգալ հետագա իրավիճակի զարգացման հնարավոր բարդացումը, որևէ իրական և արդյունավետ գործողություն չեն իրականացրել՝ նորմատիվ իրավական ակտերով սահմանված իրենց ծառայողական պարտականությունները կատարելու ուղղությամբ՝ բացի նրան մոտենալուց և տուժողի պնդմամբ՝ անհասկանալի է, թե ինչ մեխանիզմով ու նպատակով, ամբաստանյալի մեքենան նետվելուց։
Ավելին, գործով վկա Արմեն Պետրոսյանն այդպիսի գործողություն չի իրականացրել նույնիսկ այն դեպքում, երբ իր խոսքերով տեսել է, թե ինչպես է իր գործընկերը մարմնով կիսով չափ մտել ամբաստանյալի մեքենայի մեջ, ով մեքենան բարձր արագությամբ հետընթաց էր կատարում, որի պայմաններում առավել քան հավանական էր տուժողի կյանքին կամ առողջությանը վտանգ սպառնալը։

Հիշյալ հանգամանքին անդրադառնալիս դատարանը ոչ թե իրավական գնահատական է տալիս ոստիկանների գործողությունների իրավաչափությանը, այլ արձանագրում, որ նրանց՝ վերևում նշված և չիրականացրած գործողությունները ևս կասկածի տակ են դնում այն փաստը, որ Մուշեղ Ավետիսյանի մոտ դեպքի պահին եղել է ինքնաձիգ կամ դրան նմանվող որևէ առարկա։

Ոստիկանության ծառայողների կողմից նախաքննության և դատական քննության ընթացքում տրված ցուցմունքների արժանահավատությունը գնահատելիս և դրանց համակցությամբ ամբաստանալին առաջադրված մեղադրանքի ապացուցվածությունը ոչ բավարար դիտելիս, դատարանը ցանկանում է անդրադառնալ նաև նրանց կողմից իրականացված գործողություներին արդեն դեպքից հետո։

Ինչպես հաստատվեց սույն գործի քննությամբ՝ անմիջապես միջադեպի ժամանակ՝ 13.03.2017թ.-ին, ժամը 04.50-ի սահմաններում, ոտիկանները տեսել են «Մերսեդես» ավտոմեքենայի հաշվառման համարանիշները և մտապահել դրանք։ Հետագայում արդեն, երբ փորձել են հետապնդել այդ մեքենան ու դա նրանց չի հաջողվել, վերջիններս ձեռնամուխ են եղել մեքենայի սեփականատիրոջ տվյալները պարզելու։ Պարզելով, որ այն պատկանում է ամբաստանյալի կնոջը՝ Արմինե Սարգսյանին ու արդեն ունենալով նրա հաշվառման հասցեն, ոստիկանները այցելել են այնտեղ, սակայն պարզելով, որ նա այդտեղ փաստացի չի բնակվում, արդեն մեկնել են Մ.Ավետիսյանի բնակության վայր։

Այդուամենայնիվ, ոստիկանության աշխատակիցները, մինչև ամբաստանյալի կողմից իրավապահ մարմիններ ինքնակամ ներկայանալը որևէ միջոց չեն ձեռնարկել մեքենան հայտնաբերելու և դրա հետ կապված դատավարական անհետաձգելի գործողություններ կատարելու ուղղությամբ և միայն ամբաստանյալի կողմից ոստիկանություն ներկայանալուց ու մեքենայի տեղը մատնանշելուց հետո են /դեպքից հետո, փաստորեն այն գտնվել է ամբաստանյալի և վկա Արմինե Սարգսյանի փաստացի բնակության վայրին հարակից հատվածում գտնվող, ամբաստանյալին պատկանող ավտոտնակում/ հայտնաբերել հիշյալ ավտոմեքենան։

Դատարանն արձանագրում է, որ ավտոմեքենան դեպքից անմիջապես հետո չհայտնաբերելու պարագայում ինչպես հետաքննության, այնպես էլ հետագայում արդեն նախաքննական մարմինը չեն իրականացրել դրա հետ կապված մի շարք քննչական և դատավարական անհետաձգելի գործողություններ՝ դեպքի հանգամանքների առնչությամբ ապացուցողական առավել բարձր չափանիշներ ապահովող ապացույցների զանգված հայտնաբերելու և դրանք ամրագրելու ուղղությամբ։ Անհրաժեշտ է նշել, որ մեքենան զննության է ենթարկվել դեպքից և այն վարույթն իրականացնող մարմնին ներկայացվելուց մի քանի օր անց միայն։ Դրանով հանդերձ, վարույթն իրականացնող մարմինները ավտոմեքենան չեն ենթարկել գործի հանգամանքների բացահայտման համար անհրաժեշտ՝ դատահետքաբանական, մանրաթելային, դատաքիմիական և այլ փորձաքննությունների՝ պարզելու համար, արդյոք տուժող Մանուկյանն իր նկարագրած պայմաններում, իրականում, հայտնվել է ավտոմեքենայի սրահի ետնամասում, արդյոք նրա հագուստի և մեքենայի սրահում գտնվող առարկաների հետ առկա է եղել շփում, արդյոք ավտոմեքենայի փոխանցման տուփի հատվածում, որտեղ ըստ տուժողի տեսել է դրված ինքնաձիգը, մնացել են որոշակի հետքեր, որոնք կարող էին վկայել այդ մասին /յուղ, մրի հետքեր և այլն/ և արդյոք վերջինս նկարագրված պայմաններում մարմնական կամ հագուստների վնասվածքներ ստացել է, թե ոչ։ Դրանից զատ, վարույթն իրականացնող մարմինը չի ստուգել ամբաստանյալի կողմից բարձրաձայնած այն վարկածը, որ մեքենայի շարժիչը գործի գցելիս դռներն ավտոմատ կերպով արգելափակվում են և բացառվում, որ է Ա.Մանուկյանի կողմից նկարագրված պայմաններում, ավտոմեքենայի շարժիչն աշխատելիս, նա կարողանար բացել մեքենայի դուռն ու իրեն նետեր դրա սրահը։ Մինչդեռ, անհրաժեշտ է ուշադրություն դարձնել այն հանգամանքի վրա, որ դատարանում հարցաքննված ոստիկան Արմեն Պետրոսյանը հայտնեց, որ «…այդ կինն արդեն իսկ նստել էր ավտոմեքենան, որի պայմաններում այլևս հնարավորություն չի ունեցել բացելու մեքենայի դուռը»։ Ասվածը ևս վկայում է ամբաստանյալ Մ.Ավետիսյանի այն հայտարարության արժանահավատության մասին, որ երբ մեքենայի շարժիչը գործի է գցվում, ավտոմեքենայի դռներն ավտոմատ կերպով արգելափակվում են։ Նման պայմաններում, ունենալով արդեն վկայի կողմից հայտնած տվյալ տեղեկությունը, վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր էր մանրակրկիտ սուգման ենթարկել այն, ինչը, սակայն չի կատարել։
Դեպքից հետո ավտոմեքենայի հետագա ընթացքը և դրա երթուղին ճշտելու ուղղությամբ թեև նախաքննական մարմինը՝ այն էլ դատավարական հսկողություն իրականացնող դատախազի ցուցումով, իրականացրել է որոշակի գործողություններ՝ հարցում է կատարել Ճանապարհային ոստիկանություն՝ տեսախցիկներով ամրագրված տեղեկություններ ստանալու համար /Տես՝ գ-թ 123-125/, սակայն այդպես էլ հետամուտ չի եղել դրա պատասխանը ստանալուն, ինչը ևս կարող էր էական նշանակություն ունենալ գործի ապացուցման բազան ամրապնդելու առումով և հիշյալ հանգամանքը չբացահայտելն արդեն ազդել է դրա բազմակողմանի, օբյեկտիվ և լրիվ քննության վրա։

Ի հակադրումն վերը նշվածի, մեղադրանքի մարմինները ամբաստանյալի մեղադրանք հիմքում են դրել տուժող Անդրեյ Մանուկյանի և վկա Արմեն Պետրոսյանի ցուցմունքները, նրանց միջև իրականացված առերես հարցաքննության արձանագրությունները, վերջիններիս կողմից ամբաստանյալ Մուշեղ Ավետիսյանին ու նրա կնոջը՝ գործով վկա Արմինե Սարգսյանին, ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունները, դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությունը, ինպես նաև որպես այլ փաստաթղթի կարգով ապացույց ճանաչված մյուս ապացույցները, այն է՝ «Արմենտել» ՓԲԸ-ից ստացված մեղադրյալ Մ.Ավետիսյանի և վկա Ա.Սարգսյանի բջջային հեռախոսահամարների կատարված հեռախոսազանգերի վերծանումները, ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնից կողմից 13.03.2017թ.-ի վերակարգի գրաֆիկը։

Տուժող Անդրեյ Մանուկյանի և վկա Արմեն Պետրոսյանի ցուցմունքների և նրանց միջև իրականացված առերես հարցաքննության արձանագրությունների արժանահավատությանն ու դրանց ապացուցողական կշռին դատարանն արդեն անդրադարձել է վերևում, իսկ ինչ վերաբերում է Մուշեղ Ավետիսյանին ու նրա կնոջը՝ գործով վկա Արմինե Սարգսյանին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրություններին, ապա վերջիններս, երբևէ չեն ժխտել իրենց՝ դեպքի պահին այդտեղ գտնվելու փաստը, հետևաբար դատարանը չի բացառում միջադեպի ընթացքում, որը տևել է որոշակի, թեկուզ կարճ ժամանակահատված՝ տուժող Անդրեյ Մանուկյանի և վկա Արմեն Պետրոսյանի կողմից նրանց տեսնելու հավանականությունը, այն էլ այս դեպքում, երբ դատարանում իր կողմից տրված ցուցմունքում տուժող Մանուկյանը հայտնել է, որ՝ «… Չի կարող մտաբերել, արդյոք դեպքի ժամանակ դրսում եղել է լուսավորություն, թե, ոչ, սակայն մտաբերում է, որ իրենց ավտոմեքենայի լույսերը եղել են միացված և այդ լույսերն ընկել են նրանց մեքենայի վրա…»։ Ավելին, այն բանից հետո, երբ ոստիկանությունն արդեն իսկ պարզել է մեքենայի սեփականատիրոջը, Ա.Սարգսյանին ճանաչելու հավանականությունն էլ ավելի է մեծացել, քանի որ սեռային և տարիքային առումով վերջինս եղել է այն նույն անձը, կամ նման այն անձին, ում ոստիկանները տեսել են դեպքի վայրում՝ նույնը նաև Մ.Ավետիսյանի պարագայում. ճշտելով մեքենայի սեփականատիրոջ բնակության վայրն ու այցելելով նրան, բնականաբար, ոստիկանները հնարավորություն են ունեցել պարզելու նաև դեպքի պահին այդ կնոջ հետ գտնվող անձի ինքնությունն ու տվյալները, իսկ հետագայում ճանաչման ներկայացնելուց վերահաստատել, որ իրենց ճանաչման ներկայացվածը հանդիսանում է դեպքի պահին այդտեղ եղած տղամարդը։

Ադուամենայնիվ, դատարանը վերահաստատում է իր այն դիրքորոշումը, նույնիսկ դեպքի վայրում ամբաստանյալին և նրա կնոջը տեսնելու, իսկ հետագայում նրանց ճանաչելու փաստը, չի կարող անհերքելիորեն վկայել այն մասին, որ այդ պահին ամբաստանյալի ձեռքում եղել է ինքնաձիգ, որը նաև հետագայում տուժողը տեսել է ավտոմեքենայի մեջ։ Նույնը նաև գործով ձեռք բերված մյուս ապացույցների գնահատմամբ ու համադրմամբ, քանի որ դրանք, ինչպես նաև դրանց վրա հիմնված՝ մեղադրանքի մարմինների մյուս պնդումները, վերաբերում են արդեն դեպքից հետո տեղի ունեցած զարգացումներին և իրադարձություններին՝ միջադեպից հետո ամբաստանյալի և նրա կնոջ հեռանալուն, ամբաստանյալի կողմից գիշերը տանը գտնվելուն, հետագայում տուն վերադառնալուն, դեպքից մեկ օր անց միայն իրավապահ մարմիններին ներկայանալուն և այլն, որոնք որևէ առնչություն չունեն ամբաստանյալին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածով մեղսագրված արարքի հետ, դրանք չեն ապացուցում դեպքը և դրա հետ ամբաստանյալի հնարավոր առնչությունը։

Մինչդեռ, անձի մեղավորությունը նրան մեղսագրված հանրորեն վտանգավոր արարքի հետ պետք է հիմնավորվի գործի քննությամբ ի հայտ եկած հավաստի և փոխկապակցված ու բավարար ապացույցների ամբողջությամբ, ինչը տվյալ դեպքում բացակայում է։

Հետևաբար, դատարանը, քննարկման առարկա դարձնելով մեղադրողի ճառում բարձրացված և դատարանի լուծմանն առաջադրած հարցաշարը, ցանկանում է ընդգծել, որ դրանց պատասխաններն առաջնահերթորեն պետք է ստանար վարույթն իրականացնող նախաքննական մարմինը, ով սույն դատավճռում արդեն իսկ մատնանշած գործողությունները չկատարելով կամ թերի կատարելով հանդերձ զրկել է արդարադատություն իրականացնող մարմնին՝ դատարանին, մեղադրանքի հիմքում դրված փաստական հանգամանքերը որպես ապացուցված դիտարկելու հնարավորույթունից, իսկ դատարանը վեճը լուծում է դատական և ոչ թե օբյեկտիվ ճշմարտությունը վեր հանելով։
Հարկ է ընդգծել, որ այդ հարցերի պատասխանները չստանալով նաև դատարանում, մեղադրանքի մարմինը չկարողացավ նաև դրանց ներկայացնել հակափաստարկներ, ուստի, նման պայմաններում դեպքին վերաբերելի մեղադրական փաստերի չպարզաբանված և չհաստատված մասը կարող է դիտարկվել միայն չփարատված կասկածի տիրույթում։

Այլ խոսքով, հաստատված չհամարելով, որ Մ.Ավետիսյանն այդ օրն իր մոտ ունեցել է ինքնաձիգ, կամ դրան նմանվող առարկա, դատարանն իրատեսական չի համարում նաև նրա կողմից իր ծառայողական պարտականությունները կատարող ոստիկանի նկատմամբ բռնության սպառնալիք իրականացնելու հնարավորությունը։

Ի վերջո, ամբաստանյալի կողմից տրված ցուցմունքների արժանահավատությունը գնահատելիս անհրաժեշտ է ի նկատի ունենալ, որ վերջինս հանդիսանում է քրեադատավարական այն սուբյեկտը, ում օրենսդրորեն հնարավորություն է տրվում հանդես չգալ ցուցմունքով, կամ տալ իր համար բարենպաստ ցուցմունք և այս դեպքում է, որ մեղադրանքի մարմինները պարտավոր են ի հակադրումն ամբաստանյալի հայտնած տեղեկությունների՝ դատարանին ներկայացնել ապացույցների այնպիսի բավարար զանգված, որն անհերքելիորեն կվկայի վերջինիս կողմից տրված ցուցմունքների անարժանահավատ, մտացածին կամ սուտ լինելու մասին, ինչը քննվող քրեական գործով տեղի չունեցավ։

Դատարանը կրկին արձանագրում է, որ անձին առաջադրված մեղադրանքում՝ նրա չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության, իսկ նրա մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները ոչ թե պետք է լինեն նույն փաստի վերաբերյալ տարբեր, միմյանցից տարբերվող, ոչ հավաստի, ոչ վերաբերելի, տրամաբանությունից ու հավանականությունից զուրկ և հիմնավոր կասկածի մակարդակում, ինչպես սույն դեպքում, այլ միանգամայն բավար, հավաստի, փոխկապակցված, արժանահավատ և իրենց համակցության մեջ ծանրակշիռ՝ այն է՝ հիմնավոր կասկածից վեր չափանիշին համապատասխան։

Վերը նշված պայմաններում, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանրորեն վտանգավոր արարքում հաստատված չհամարելով, պետք է նրա անմեղությունը դիտարկել առհասարակ հանցագործության դեպքի բացակայության տիրույթում, քանի որ՝

ՀՀ Սահմանադրական դատարանն իր՝ 30.03.2010թ.-ին թիվ ՍԴՈ-871 որոշմամբ արձանագրել է հետևյալը`

« (...) 5. Սահմանադրական դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածում ամրագրված` անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը պահանջում է հանցագործության կատարման մեջ մեղադրվողին համարել անմեղ այնքան ժամանակ, քանի դեռ նրա մեղավորությունը չի ապացուցվել օրենքով սահմանված կարգով` դատարանի օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով։ Այս սկզբունքի էությունն անձի մեղքը բացառապես դատական կարգով հաստատելու երաշխավորումն է, այսինքն` այս սկզբունքի ուժով անձի մեղքը կարող է հաստատվել բացառապես քրեական դատավարության արդյունքում և միայն դատական ակտով։ Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը պահանջում է նաև, որ անձի նկատմամբ կիրառվող դատավարական միջոցները պատժի տարրեր չպետք է պարունակեն, իսկ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը Բարբերան, Մեսեգեն և Ջաբարդոն ընդդեմ Իսպանիայի գործով (Barbera, Messegսe and Jabardo v. Spain 10590/83, կետ 77) 1988թ. դեկտեմբերի 6-ի 10590/83 վճռում անմեղության կանխավարկածին հաղորդել է հետևյալ բովանդակությունը. ...6-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը։ Այն պահանջում է, ի թիվս այլոց, որ իրենց պարտականությունները կատարելիս դատարանի անդամները չպետք է ունենան կանխակալ կարծիք առ այն, որ մեղադրյալը կատարել է մեղսագրվող արարքը, ապացուցման պարտականությունը պետք է կրի մեղադրանքի կողմը, և ցանկացած կասկած պետք է մեկնաբանվի հօգուտ մեղադրյալի։

Ելնելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի իրավաբանական բովանդակությունից` սահմանադրական դատարանը գտնում է, որ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածում ամրագրված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը` նպատակ ունենալով պաշտպանել անձին հանիրավի մեղադրանքից, միաժամանակ չի կարող բացառել իրավասու մարմնի կողմից նրան քրեական հանցագործության մեջ կասկածելու հանգամանքը` մինչև այն պահը, երբ այդ կասկածներն այդ մարմնի իրավաչափ գործողությունների արդյունքում հնարավոր չի եղել հիմնավորվել։

6. Անմեղության կանխավարկածի առանձին դրսևորում է« չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու պահանջը (ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածի 2-րդ մասի երկրորդ նախադասություն)։

Սահմանադրական դատարանը` հաշվի առնելով նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի իրավական դիրքորոշումները (մասնավորապես, տե՛ս Vassilios Stavropoulos v. Greece, 35522/04, 27.09.2007), գտնում է, որ որևէ որակական տարբերություն չպետք է դրվի ապացույցների բացակայության և անձի անմեղությունը կասկածի տակ չդնող արդարացման դատավճռի հիմքով քրեական գործի ավարտման միջև։

Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վիճարկվող հիմքը նույնպես կոչված է իրացնելու անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի բաղադրատարր հանդիսացող` «չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու» սկզբունքը։ Սահմանադրական դատարանն արձանագրում է նաև, որ նշված տեսանկյունից խնդիր կարող է առաջանալ միայն այն դեպքում, եթե իրավական հետևանքի առումով տարբերություն դրվի` ապացույցների բացակայության հիմքով, և անձի անմեղությունը հաստատված լինելու հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու միջև։ Այս առնչությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի ուսումնասիրությունը վկայում է, որ օրենսդիրը նման տարբերակում չի կատարել։ Ավելին, ի տարբերություն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-13-րդ կետերում ամրագրված` ոչ արդարացնող հիմքերով քրեական գործի կարճման, երբ մեղադրյալի կողմից հանցանքի կատարումը, որպես կանոն, մինչդատական կամ դատական վարույթներում ապացուցված է, և ըստ այդմ, օրենսդիրը մեղադրյալին արդարացվածի կարգավիճակ չի տրամադրում, վիճարկվող հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դեպքում անձին վերապահվում է արդարացվածի կարգավիճակ։

Նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 2-րդ մասում տեղ գտած` «...կատարված հանցագործությանը կասկածյալի կամ մեղադրյալի մասնակցությունն ապացուցված չլինելու արդյունքում...» դրույթը կարող է մեկնաբանվել երկու առումով, առաջին` «չմասնակցությունը, դա չապացուցված մասնակցությունն է» կամ «հանցագործության կատարմանը անձի ապացուցված չմասնակցությունն է», սահմանադրական դատարանը գտնում է, որ քննության առնվող 35-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սահմանադրականության հարցը պետք է գնահատվի հենց երկրորդ մեկնաբանման տեսանկյունից, քանի որ, ի թիվս այլնի, ՀՀ քր. դատ. օր-ի 6-րդ հոդվածի 42-րդ կետի համաձայն` արդարացվածն այն անձն է, որի նկատմամբ կայացվել է արդարացման դատավճիռ, կամ որի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է անմեղության հիմքով։

7. Սահմանադրական դատարանը գտնում է, որ անմեղության կանխավարկածն անձին պաշտպանում է ոչ թե քրեական հետապնդման այն հիմքից, որը կասկած է թողնում անձի` տվյալ հանցագործությանը մասնակցության առնչությամբ, այլ այնպիսի որոշումներից կամ դրանցում այնպիսի ձևակերպումներից, որոնք կարող են կասկածի ենթարկել տվյալ անձի արդարացումը կամ անմեղությունը։ Նշված հանգամանքը գործնականում կարող է ավելի մեծ չափով իրավաբանական նշանակություն ունենալ արդարացված անձին պատճառված վնասի հատուցման իրավունքի կապակցությամբ ընդունվող որոշումների համար։ Այս առնչությամբ սահմանադրական դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրությունը վիճարկվող հիմքով արդարացվածին ոչ միայն պաշտպանում է նման հետագա ոչ իրավաչափ որոշումներից, այլ պաշտպանում է նաև հենց քրեական հետապնդումը դադարեցնելու որոշման մեջ այնպիսի ձևակերպումներ նախատեսելուց, որոնք կարող են կասկածի ենթարկել անձի արդարացումը կամ անմեղությունը։ Մասնավորապես, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 261-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն` օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-3-րդ կետերով և 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքների առկայությամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելիս չի թույլատրվում որոշման մեջ տալ ձևակերպումներ, որոնք կասկածի տակ կդնեն այն անձի անմեղությունը, որի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է։

Հաշվի առնելով, որ վիճարկվող հիմքով քրեական հետապնդման դադարեցման և քրեադատավարական օրենսդրությամբ սահմանված արդարացնող այլ հիմքերով քրեական հետապնդման դադարեցման միջև իրավունքի տեսանկյունից որևէ որակական տարբերություն օրենսդրությունը չի նախատեսում, ինչպես նաև նկատի ունենալով, որ օրենսդրությունը նախատեսում է պաշտպանություն ընդդեմ այն ակտերի, որոնք կարող են կասկածի ենթարկել վիճարկվող հիմքով անձի արդարացումը կամ նրա անմեղությունը՝ սահմանադրական դատարանը գտնում է, որ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասով վիճարկվող հիմքն իրավակիրառական պրակտիկայում համարժեք իրացման դեպքում չի կարող վտանգել անձի անմեղության կանխավարկածը։

8. Հայտնի է, որ քրեական իրավունքում «հանցակազմ» հասկացությունը բնորոշվում է որպես հանրորեն վտանգավոր արարքի` քրեական օրենսգրքով սահմանված հատկանիշների համակցություն։ Այսինքն, որպեսզի անձը քրեական պատասխանատվության ենթարկվի, նրա արարքը պետք է որակվի հանրորեն վտանգավոր` որում առկա են քրեական օրենսգրքով նախատեսված կոնկրետ արարքի բոլոր հատկանիշները։ «Հանցակազմի բացակայություն» եզրույթը նշանակում է արարքի առկայություն, սակայն այն չի բնորոշվում որպես քրեական օրենսգրքով նախատեսված հատկանիշներ պարունակող հանրորեն վտանգավոր արարք, այլ կերպ` հանցագործություն։ Հետևաբար, հանցագործության յուրաքանչյուր տեսակին համապատասխանում է իր կոնկրետ հանցակազմը, որի հիմնական տարրերն են օբյեկտը, օբյեկտիվ կողմը, սուբյեկտը և սուբյեկտիվ կողմը։ Այս տարրերից թեկուզ մեկի բացակայությունը վկայում է հանցակազմի, հետևաբար և` հանցագործության բացակայության մասին։

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հիմքով քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե.

ա) առկա է հանցագործությունը,
բ) կասկածյալի կամ մեղադրյալի մասնակցությունն ապացուցված չէ,
գ) սպառված են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները։

Այստեղ հիմնական հանգամանքն այն է, որ «առկա է հանցագործությունը» եզրույթն արդեն իսկ վկայում է հանցակազմի առկայության մասին, սակայն այն առարկայացված չէ կոնկրետ սուբյեկտի առնչությամբ։ Ըստ էության հանցակազմը հանցագործության իրավաբանական բնորոշումն է։ Եթե առկա է հանցագործությունը` հանցակազմի բոլոր տարրերի առկայությամբ, ապա չի կարող հանցակազմի բացակայության հիմքով գործի վարույթը կարճվել, որովհետև դա ուղղակիորեն կխախտի տուժող կողմի իրավունքները։ Իսկ քրեական հետապնդումը կարող է դադարեցվել կասկածյալի կամ մեղադրյալի անձի առնչությամբ։

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված ինստիտուտի գոյությունն առավելապես իմաստավորվում է մրցակցային դատավարության սկզբունքի կիրառման շրջանակներում` անձի իրավունքների պաշտպանության տեսանկյունից, քանի որ ապացուցման պարտականությունը կրողի կողմից հանցագործությանը կասկածյալի կամ մեղադրյալի մասնակցության չապացուցելը հավասարազոր է անձի անմեղության ճանաչմանը։ Իսկ իրավակիրառական պրակտիկան հետևողականորեն պետք է իրացնի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 261-րդ հոդվածի վերոհիշյալ պահանջը (...) »։

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն`

«Քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն՝ այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները»։

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի համաձայն`

«1. Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով»։

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի համաձայն`

«1. Անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն հանրության համար վտանգավոր այնպիսի գործողության կամ անգործության և հանրության համար վտանգավոր հետևանքների համար, որոնց վերաբերյալ նրա մեղքը հաստատված է իրավասու դատարանի կողմից»։

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն`

«1. Հանցագործություն է համարվում մեղավորությամբ կատարված՝ հանրության համար վտանգավոր այն արարքը, որը նախատեսված է սույն օրենսգրքով»։

2. Ոչ ոք չի կարող քրեական գործով ձերբակալվել, խուզարկվել, կալանավորվել, դատապարտվել, ենթարկվել բերման և դատավարական հարկադրանքի այլ միջոցների, ինչպես նաև իրավունքների ու ազատությունների այլ սահմանափակումների այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված հիմքերով և կարգով»։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի`

«1. Հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը, ինչպես նաև քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձինք պարտավոր են պահպանել Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը, սույն օրենսգիրքը և մյուս օրենքները։

Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի`

«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք։

2. Դատավորը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմնի աշխատակիցը չեն կարող մասնակցել քրեական գործով վարույթին, եթե նրանք ուղղակի կամ անուղղակի շահագրգռված են գործի ելքով։

3. Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։

4. Կասկածյալի, մեղադրյալի և նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաև քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը»։

Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի`

«1. Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով։

2. Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը։ Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա։ Մեղադրանքի ապացուցման և կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը։

3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։

4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։

5. Կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվող խափանման միջոցները չեն կարող պարունակել պատժի տարրեր»։

Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի`

Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`

1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով.
7) այն հանգամանքները, որոնք հիմնավորում են, որ գույքը ստացվել է հանցագործության կատարման արդյունքում կամ այդ գույքի օգտագործումից կամ օգտագործվել է կամ նախատեսվել է օգտագործել որպես հանցագործության գործիք կամ միջոց կամ ուղղվել է ահաբեկչության ֆինանսավորմանը կամ հանդիսանում է Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 215.1-ին հոդվածի 7-րդ մասով նախատեսված մաքսանենգության առարկա։

Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի`

«1. Ապացուցումը` գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներ բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է։

2. Մեղադրյալի մեղքի և պատասխանատվությունը խստացնող հանգամանքների առկայության ապացուցման պարտականությունը կրում են քրեական հետապնդման մարմինները»։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի`

«Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով»։

Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի`

«1.Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից»։

2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»։

Այսպիսով, վերևում բերված փաստերի և ապացույցների համադրության ու դրանց վերլուծության արդյունքում դատարանը հաստատված չի համարում այն հանգամանքը, որ քննվող քրեական գործով առկա է հանցագործության դեպք։

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի համաձայն դատարանը, դատավճիռ կայացնելիս սահմանված հաջորդականությամբ պարտավոր է պատասխանել հետևյալ հարցերին.

«(…)

1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.

3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը. (...)»։

Նույն օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի համաձայն՝

«1. Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը` այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ։
2. Դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ»։

Օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասում սահմանված է, որ՝

«1. Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե`

1) բացակայում է հանցագործության դեպքը

(...) »։

Վերը շարադրված պայմաններում, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանվող Մուշեղ Ավետիսյանի նկատմամբ պետք է կայացվի արդարացման դատավճիռ` հանցագործության դեպքի բացակայության հիմքով և վերջինս պետք է անհապաղ ազատվի արձակվի կալանքից դատական նիստերի դահլիճում։

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն՝

«1. Դատարանը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմինը պարտավոր են արդարացվածին պարզաբանել վնասի հատուցում ստանալու իրավունքը։
2. Դատարանի արդարացման դատավճռի կամ համապատասխան որոշման պատճենը, ինչպես նաև վնասի հատուցման կարգը պարզաբանող ծանուցումը դատավճիռը կամ որոշումը կայացնելուց հետո` եռօրյա ժամկետում հանձնվում կամ ուղարկվում է արդարացվածին։ Ծանուցման մեջ նշվում է, թե օրենքին համապատասխան ինչպիսի վնաս կարող է հատուցվել, ինչ ժամկետում, որ մարմնին պետք է դիմել վնասը հատուցելու պահանջով։
3. Արդարացվածին պատճառված վնասը հատուցվում է քաղաքացիական դատավարության կարգով»։

Ընդհանրացնելով վերոգրյալն ու հիմք ընդունելով ՀՀ Սահմանադրական դատարանի կողմից կայացված, վերը նշված որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումներն ու քրեական և քրեադատավարական օրենքի մատնանշած իրավանորմերը, դատարանն արձանագրում է, որ ապացույցների անբավարարությամբ պայմանավորված հանցագործության դեպքի բացակայության հիմքով պետք է ճանաչվի և հռչակվի Մուշեղ Երջանիկի Ավետիսյանի անմեղությունն իրեն մեղսագրված հանրորեն վտանգավոր արարքում։

4. Եզրափակիչ մաս
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 35, 357-359, 360, 366, 367, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը



Վ Ճ Ռ Ե Ց

Մուշեղ Երջանիկի Ավետիսյանին` ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնել՝ ճանաչելով և հռչակելով նրա անմեղությունն այդ hոդվածով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ մեղսագրված արարքում հանցագործության դեպքի բացակայության հիմքով։

Մուշեղ Երջանիկի Ավետիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, վերացնել և նրան անհապաղ ազատ արձակել կալանքից դատական նիստերի դահլիճում։

Մուշեղ Երջանիկի Ավետիսյանին պարզաբանել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 66-րդ և 67-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարացվածի և նրան պատճառված /հնարավոր/ վնասի հատուցման իրավունքներն ու հատուցման կարգը` այդ մասին ուղարկելով համապատասխան ծանուցում։

Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։



Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն