ԵԿԴ/0106/01/17

ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆՀԱՅԱՍՏԱՆԻՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆՎԵՐԱՔՆՆԻՉՔՐԵԱԿԱՆԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ `Վերաքննիչդատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼԿԱԶՄՈՎ`


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂԴԱՏԱՎՈՐ` Ն.ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՄԱՐԴԱՆՅԱՆ
Ա.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ջ.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ԴԱՏԱԽԱԶ` Ա.ՉԱԽՈՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ա.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա.ՄԱԿԻՆՅԱՆԻ

2017թ. օ•ոստոսի 11-ինԵրևանքաղաքում, դռնբացդատականնիստում, ՀՀվճռաբեկդատարանում •ործերիքննությանհամարսահմանվածկանոններովՀՀ •լխավորդատախազությանազ•այինանվտան•ությանմարմիններումքննվող, թմրամիջոցներիապօրինիշրջանառությանհետկապվածևկիբեռհանցա•ործությունների •ործերովվարչությանպետիտեղակալԱ.Չախոյանիբողոքիհիմանվրաքննությանառնելովքրեական •ործնըստմեղադրանքիԱրամայիսԱրմենիԱվետիսյանիª ՀՀքրեականօրենս•րքի 178 հոդվածի 2-րդմասի 2-րդկետով

ՊԱՐԶԵՑ
1.Գործիդատավարականնախապատմությունը.
2016թ. դեկտեմբերի 01-ինՀՀԱԱԾքննչականվարչությանավա• քննիչԿ.ՀովհաննիսյանըորոշումէկայացրելՀՀքրեականօրենս•րքի 311 հոդվածի 3-րդմասի 3-րդկետիհատկանիշներովթիվ 58217216 քրեական •ործըհարուցելումասին:
2016թ. դեկտեմբերի 06-ինՀՀԱԱԾքննչականվարչությանավա• քննիչԿ.Հովհաննիսյանիկողմիցորոշումէկայացվելթիվ 58217216 քրեական •ործովԱրամայիսԱրմենիԱվետիսյանինորպեսմեղադրյալներ•րավելումասինևնրանմեղադրանքէառաջադրվելՀՀքրեականօրենս•րքի 311 հոդվածի 3-րդմասի 3-րդկետով:
2016թ. դեկտեմբերի 06-իԵրևանքաղաքիԿենտրոնևՆորք-ՄարաշվարչականշրջաններիընդհանուրիրավասությանառաջինատյանիդատարանիորոշմամբմեղադրյալԱրամայիսԱվետիսյանինկատմամբորպեսխափանմանմիջոցընտրվելէկալանավորումը:
2017թ. ապրիլի 18-ինՀՀԱԱԾքննչականվարչությանավա• քննիչԿ.Հովհաննիսյանիկողմիցորոշումէկայացվելթիվ 58217216 քրեական •ործովՀՀքաղաքացիներª ՀակոբԽաչատրյանի, ՍուրենՂևոնդյանի, Սար•իսԱվետիսյանի, Սար•իսԷլարյանիևԱրմենԽաչատրյանիվերաբերյալքրեական •ործինկարա•րվածմասըկարճելուևնրանցնկատմամբքրեականհետապնդումչիրականացնելումասինª արարքներիմեջհանցակազմչլինելուհիմքով:
2017թ. ապրիլի 18-ինՀՀԱԱԾքննչականվարչությանավա• քննիչԿ.Հովհաննիսյանիկողմիցորոշումէկայացվելթիվ 58217216 քրեական •ործովՍուրենՂևոնդյանինորպեստուժողճանաչելումասին:
2017թ. ապրիլի 18-ինՀՀԱԱԾքննչականվարչությանավա• քննիչԿ.Հովհաննիսյանիկողմիցորոշումէկայացվելթիվ 58217216 քրեական •ործովԱրամայիսԱրմենիԱվետիսյանիվերաբերյալքրեական •ործինկարա•րվածմասերըկարճելուևնրանկատմամբքրեականհետապնդումչիրականացնելումասինª դիմողիբողոքիբացակայությանհիմքով:
2017թ. ապրիլի 18-ինՀՀԱԱԾքննչականվարչությանավա• քննիչԿ.Հովհաննիսյանիկողմիցորոշումէկայացվելթիվ 58217216 քրեական •ործովԱրամայիսԱրմենիԱվետիսյանինառաջադրվածմեղադրանքըփոփոխելուևնրանկրկինմեղադրանքª խարդախությամբª խաբեությանեղանակովուրիշի •ույքըհանդիսացողխոշորչափերով 680.000 դրամհափշտակելուհամարª ՀՀքրեականօրենս•րքի 178 հոդվածի 2-րդմասի 2-րդկետովառաջադրելումասին:
2017թ. ապրիլի 18-ինՀՀԱԱԾքննչականվարչությանավա• քննիչԿ.Հովհաննիսյանիկողմիցորոշումէկայացվելթիվ 58217216 քրեական •ործովԱրամայիսԱրմենիԱվետիսյանինորպեսմեղադրյալներ•րավելումասինևնրանմեղադրանքէառաջադրվելՀՀքրեականօրենս•րքի 178 հոդվածի 2-րդմասի 2-րդկետով:
2017թ. ապրիլի 26-ինքրեական •ործըմեղադրականեզրակացությամբստացվելէԵրևանքաղաքիԿենտրոնևՆորք-Մարաշվարչականշրջաններիընդհանուրիրավասությանառաջինատյանիդատարան (այսուհետնաև` Առաջինատյանիդատարան):
Առաջինատյանիդատարանի 2017թ. մայիսի 30-իդատավճռովվճռվելէ.
ՙԱրամայիսԱրմենիԱվետիսյանինմեղավորճանաչելՀՀքրեականօրենս•րքի 178 հոդվածի 2-րդմասի 2-րդկետովևնրանդատապարտելազատազրկման 2 /երկու/ տարիժամկետով:
ԱրամայիսԱրմենիԱվետիսյանիպատժիմեջհաշվակցել 2016թ. դեկտեմբերի 05-իցմինչև 2017թ. մայիսի 30-նընկածժամանակահատվածում` 05 /հին•/ ամիս 25 /քսանհին•/ օրկալանքիտակ •տնվելուհան•ամանքըևթողնելվերջնականպատիժկրելու 1 /մեկ/ տարի 6/վեց/ ամիս 05 /հին•/ օրժամկետով:
ՀՀքրեականօրենս•րքի 70 հոդվածիկար•ովնշանակվածպատիժըպայմանականորենչկիրառելևսահմանելփորձաշրջան 1 /մեկ/ տարիժամկետով:
ԱրամայիսԱրմենիԱվետիսյանինկատմամբընտրվածխափանմանմիջոցը` կալանավորումըվերացնելևնրանանհապաղազատարձակելդատականնիստիդահլիճում:
Դատավճիռըօրինականուժիմեջմտնելուցհետո` 2017թ. ապրիլի 18-ինորոշմամբայլփաստաթուղթհանդիսացողապացույցճանաչվածորոշմանմեջնշված 1-17 փաստաթղթերնևպատճենները` թողնելքրեական •ործինյութերինկցվածդրապահելուամբողջժամանակաշրջանում:
(…)՚:
Գործըքննվելէդատականքննությանարա•ացվածկար•ով:
Առաջինատյանիդատարանի 2017թ. մայիսի 30-իդատավճռիդեմ 2017թ. հունիսի 22-ինվերաքննիչբողոքէստացվելՀՀ •լխավորդատախազությանազ•այինանվտան•ությանմարմիններումքննվողթմրամիջոցներիապօրինիշրջանառությանհետկապվածևկիբեռհանցա•ործությունների •ործերովվարչությանպետիտեղակալԱ.Չախոյանից: Քրեական •ործնըստմեղադրանքիԱրամայիսԱրմենիԱվետիսյանիª ՀՀքրեականօրենս•րքի 178 հոդվածի 2-րդմասի 2-րդկետովստացվելէ 2017թ. հունիսի 30-ին:
Վերաքննիչդատարանի 2017թ. հուլիսի 03-իորոշմամբ, դատախազիվերաքննիչբողոքնընդունվելէվարույթևքրեական •ործընշանակվելքննության` Վերաքննիչդատարանիդռնբացդատականնիստում` 2017թ. հուլիսի 25-ին:
Վերաքննիչբողոքիպատասխանչիստացվել:
2. Գործիփաստականհան•ամանքներըևվերաքննիչբողոքիքննությանհամարէականնշանակությունունեցողփաստերը
ՆախաքննությանմարմնիկողմիցԱրամայիսԱվետիսյանինմեղադրանքէառաջադրվելՀՀքրեականօրենս•րքի 178 հոդվածի 2-րդմասի 2-րդկետովայնբանիհամար, որնա, հանդիսանալովԵրևանիքաղաքապետարանիաշխատակազմիքաղաքաշինությանևհողիվերահսկողությանվարչությանտարածքային 4-րդբաժնիպետևիպաշտոնեիրականացնելովԵրևանիքաղաքապետի 2015թ. հունիսի 4-իհ.1704-Աորոշմամբամրա•րվածիրլիազորությունները« մասնավորապեսª սահմանվածկար•ովապահովումէշինարարականավարտիփաստա•րմանաշխատանքներինախապատրաստումնևԵրևանիքաղաքապետիստորա•րմաննէներկայացնումշինարարությանշահա•ործմանփաստա•րմանակտնև •ործելովայդլիազորություններիշրջանակներում« խարդախությունկատարելուդիտավորությամբ« 2016թ. հոկտեմբերի 27-ին« ք.Երևան, Ն.Շեն•ավիթ 6-րդփողոց, թիվ 28 հասցեիբնակելիտանավարտականակտըտրամադրելուհամար« օրենքովնախատեսվածպարտադիրվճարումներնկատարելուպատրվակով« ՍուրենՌուբիկիՂևոնդյանիցՀՀԿԱանշարժ •ույքիկադաստրիպետականկոմիտեիտնտեսականմասիևսպասարկմանանձնակազմիղեկավարիմիջոցովպահանջելևվերջինիցսստացելէ 800.000 դրամ« սակայնդրանիցմիայն 120.000 դրամովկատարելէօրենքովսահմանվածպետականվճարումներն« իսկՍուրենՂևոնդյանի •ույքըհանդիսացողխոշորչափերով 680.000 դրամը« խարդախությամբª խաբեությանեղանակովհափշտակելէ:
Առաջինատյանիդատարաննիրդատականակտիՙիրավականվերլուծություններ՚բաժնումնշելէհետևյալը.
ՙ(…)
ԱմբաստանյալԱրամայիսԱրմենիԱվետիսյանըառաջադրվածմեղադրանքումիրենմեղավորէճանաչել, զղջացելէկատարածարարքիհամար, ամբողջությամբվերական•նելէտուժողինհանցա•ործությանհետևանքովպատճառվածվնասը, բնութա•րվումէդրականորեն, հանդիսանումէՀայաստանիՀանրապետությանպաշտպանությանհամարմղվածմարտական •ործողություններումզոհված /մահացած/ զինծառայողիզավակ, խնամքինեն •տնվումերկուանչափահասերեխաները` 2008թ. փետրվարի 11-ինծնվածԱրմենԱրամայիսիԱվետիսյանը, 2011թ. փետրվարի 09-ինծնվածՍոֆիԱրամայիսիԱվետիսյանըևանժամկետ 3-րդկար•իհաշմանդամմայրըª ՆարինեՄելիքյանը, ԱրամայիսԱրմենիԱվետիսյանըպար•ևատրվելէՙԳարե•ինՆժդեհ՚մեդալով, ստացելէթվովհին• շնորհակալա•իրաշխատանքայինպարտականություններըպատշաճևբարեխիղճկատարելուումիջոցառումներիկազմակերպչականաշխատանքներինմասնակցելուևներդրածջանքերիհամար:
ԴատարանըԱրամայիսԱրմենիԱվետիսյանիպատասխանատվություննուպատիժըմեղմացնողհան•ամանքդիտումէխնամքիտակմինչև 14 տարեկաներկուերեխաների` 2008թ. փետրվարի 11-ինծնվածԱրմենԱրամայիսիԱվետիսյանիև 2011թ. փետրվարի 09-ինծնվածՍոֆիԱրամայիսիԱվետիսյանի •տնվելուհան•ամանքը:
ԴատարանըԱրամայիսԱրմենիԱվետիսյանիպատասխանատվություննուպատիժըմեղմացնողհան•ամանքդիտումէհանցա•ործությունիցանմիջապեսհետոտուժողինպատճառվածվնասըամբողջությամբհատուցելուհան•ամանքը:
Դատարանը •տնումէ, որՀՀքրեականօրենս•րքի 63 հոդվածիհամաձայնª ամբաստանյալԱրամայիսԱրմենիԱվետիսյանիպատասխանատվությունըևպատիժըծանրացնողհան•ամանքներչկան:
(….)
ՀաշվիառնելովամբաստանյալԱրամայիսԱրմենիԱվետիսյանիկատարածարարքներիհանրությանհամարվտան•ավորությանաստիճանըևբնույթը, այդթվում` նրա •ործողություններիվտան•ավորությանաստիճանը, պատասխանատվություննուպատիժըծանրացնողհան•ամանքներիբացակայությունը, ուստի •տնումէ, որամբաստանյալինկատմամբպատիժպետքէնշանակելազատազրկմանձևով:
(….)
Սույն •ործովԴատարանը, հաշվիառնելովամբաստանյալԱրամայիսԱրմենիԱվետիսյանիկատարածարարքիհանրությանհամարվտան•ավորությանաստիճանըևբնույթը, այդթվում` նրա •ործողություններիվտան•ավորությանաստիճանը, հանցա•ործությունիցհետոնրադրսևորածվարքա•իծը, ինչպեսնաևնախկինումդատապարտվածկամորևէայլկերպարատավորվածչլինելուհան•ամանքը, դրականորենբնութա•րվելուհան•ամանքը, երիտասարդլինելը, ՀայաստանիՀանրապետությանպաշտպանությանհամարմղվածմարտական •ործողություններումզոհված /մահացած/ զինծառայողիզավակհանդիսանալը, խնամքիտակերկուանչափահասերեխաներիևանժամկետ 3-րդկար•իհաշմանդամª մոր •տնվելուհան•ամանքը, ինչպեսնաևայնորնաառաջինան•ամկատարելէմիջինծանրությանհանցա•ործությունևզղջացելէկատարածարարքիհամար, կատարածհանցա•ործությունիցանմիջապեսհետոտուժողինհանցա•ործությանհետևանքովպատճառվածվնասըամբողջությամբհատուցելուհան•ամանքը, պատասխանատվությունըուպատիժըմեղմացնողհան•ամանքիառկայությունը` խնամքիտակմինչև 14 տարեկաներկուերեխաների` 2008թ. փետրվարի 11-ինծնվածԱրմենԱրամայիսիԱվետիսյանիև 2011թ. փետրվարի 09-ինծնվածՍոֆիԱրամայիսիԱվետիսյանի •տնվելուհան•ամանքըևպատասխանատվություննուպատիժըծանրացնողհան•ամանքներիբացակայությունը, ՙԳարե•ինՆժդեհ՚մեդալովպար•ևատրվելուհան•ամանքը, ստացածթվովհին•ª աշխատանքայինպարտականություններըպատշաճևբարեխիղճկատարելուումիջոցառումներիկազմակերպչականաշխատանքներինմասնակցելուևներդրածջանքերիհամարշնորհակալա•րերիառկայությանհան•ամանքը, 05 /հին•/ ամիս 25 /քսանհին•/ օրկալանքիտակ •տնվելուհան•ամանքը, ինչպեսնաևայն, որկատարածհանցա•ործությունիցհետոզերծէմնացելայլհանացավորարարքներկատարելուց, հան•ումէայնհետևության, որամբաստանյալիուղղվելըհնարավորէառանցպատիժըկրելու:
Դատարանիայսհետևությունըպայմանավորվածէնաևայնհան•ամանքով, որհանցա•ործությանհետևանքովպատճառվածվնասը •ույքայինառումով, ամբողջությամբվերական•նվածէ: Այսինքն, պատժինպատակներիցմեկը` սոցիալականարդարությունը, մասնակիվերական•նվածէ:
Այսպիսով, Դատարանը •տնումէ, որպատժինպատակներինկարելիէհասնելառանցամբաստանյալիկողմիցազատազրկմանձևովնշանակվածպատիժըկրելու, այսինքն` կիրառելիէՀՀքրեականօրենս•րքի 70-րդհոդվածը` համաձայնորի, եթեդատարանըազատազրկմանձևովպատիժնշանակելովհան•ումէհետևության, որդատապարտյալիուղղվելըհնարավորէառանցպատիժըկրելու, ապակարողէորոշումկայացնելայդպատիժըպայմանականորենչկիրառելումաuին:
(…)՚:
3.Վերաքննիչբողոքիհիմքերը, հիմնավորումներըևպահանջը.
Վերաքննիչբողոքըքննվումէհետևյալհիմքերիսահմաններում` ներքոհիշյալհիմնավորումներով:
Բողոքբերածանձը` ՀՀ •լխավորդատախազությանազ•այինանվտան•ությանմարմիններումքննվող, թմրամիջոցներիապօրինիշրջանառությանհետկապվածևկիբեռհանցա•ործությունների •ործերովվարչությանպետիտեղակալԱ.Չախոյանըներկայացնելով •ործիդատավարականնախապատմությունը, Առաջինատյանիդատարանիդատականակտիպատճառաբանությունները, վերլուծելովքրեական •ործովձեռքբերվածտվյալները, դրանքհամադրելովբողոքումմեջբերվածիրավականնորմերիհետ, •տելէ, որբողոքարկվողդատականակտըօրինականևհիմնավորչէ, ենթակաէբեկանմանևփոփոխման:
ՀղումկատարելովՀՀքրեականօրենս•րքի 10, 48, 61, 70 հոդվածներին, ՀՀվճռաբեկդատարանիª ԴավիթՀովհաննիսյանի •ործով 2009թ. դեկտեմթերի 13-իթիվԵԱՔԴ/0078/01/09, ԳարուշՆորիկիՄադաթյանի •ործով 2009թ. փետրվարի 17-իթիվԵՇԴ/0029/01/08, ՎանյաԲե•յանի •ործով 2013թ. հոկտեմբերի 18-իթիվՏԴ/0018/01/13, ԹամարաՏեր-Գրի•որյանի •ործով 2007թ. հոկտեմբերի 26-իթիվՎԲ-192/07 որոշումներովարտահայտածիրավականդիրքորոշումներին, բողոքբերողանձըհայտնելէ, որխարդախությանհանրայինվտան•ավորությանաստիճանիվրաառանձինդեպքերումորոշակիազդեցությունենունենումդրասուբյեկտինբնութա•րողհան•ամանքները։
Այնդեպքում, երբխարդախությունկատարումենհանրայինծառայությանմեջներ•րավվածանձինք, վերջիններս, որպես •ույքհափշտակելուեղանակ, օ•տա•ործումենհասարակությանանդամների՝պետությաննկատմամբունեցածևիրենցկար•ավիճակովպայմանավորված՝իրենցփոխանցվող, իրենցնկատմամբձևավորվողվստահությունը։Ավելիպարզª անձըիմանալով, որ •ույքէհանձնումհանրայինծառայությանմեջ •տնվող, իպաշտոնեպետությունըկամհամայնքըներկայացնողանձի, հաշվիէառնումնաևպետությանհեղինակությունը՝այնընդունելովորպեսերաշխիք։Ավելին, բոլորայնդեպքերում, երբանձը •ումարէտալիսհանրայինծառայողիննրալիազորություններիմեջմտնողկամթեկուզչմտնող, բայցնրակար•ավիճակիհետորևէկերպկապվածհետևանքներառաջբերելուհամար, առավելքանորպեսվստահությանհիմք, հանդեսէ •ալիսպետություննուպետականծառայությանմեջ •տնվողանձիբարեխղճությանկանխավարկածը։Պետությաննկատմամբձևավորվածվստահություննօ•տա•ործելով, կամդրահետկապվածխաբեությանմիջոցովմեկուրիշի •ույքըհափշտակելըէականորենվնասումէպետությանկամհամայնքիհեղինակությունը, խաթարումնրանկատմամբվստահությունը։
Սույն •ործովհաստատվածէ, որամբաստանյալԱրամայիսԱվետիսյաննաշխատումէԵրևանիքաղաքապետարանիաշխատակազմիքաղաքաշինությանևհողիվերահսկողությանվարչությանտարածքային 4-րդբաժնիպետիպաշտոնումևակնհայտէ, որհիշյալպաշտոնումաշխատելուհան•ամանքըավելիմեծվստահությունէառաջացրելտուժողիմոտ՝վերջինիսհամարհիմքդառնալովվստահելու, որիրցանկացածարդյունքըկապահովվի։
ԴատարանըԱրամայիսԱվետիսյանինկատմամբպատիժըպայմանականորենչկիրառելըհամարելովհնարավոր, հաշվիչիառելվերջինիսարարքիհանրայինվտան•ավորությունըբնութա•րողվերոնշյալհան•ամանքներըևանտեսելէ, որԱ.Ավետիսյանիարարքիհետևանքովոչմիայնխախտվելենտուժողի •ույքայինիրավունքները, այլևվնասէհասցվելպետությանևպետականծառայողիհեղինակությանը։
Դատարանըբողոքարկվողդատավճռումընդհանրապեսչիհիշատակելսույնբողոքումներկայացված •ործերովՀՀվճռաբեկդատարանիորոշումները, սույն •ործիփաստականհան•ամանքներըչի •նահատել •րանցումարտահայտվածիրավականդիրքորոշումներիհամատեքստում։
Ավելին, Դատարանըսահմանափակվելէմիայնամբաստանյալինվերա•րվողպատիժնուպատասխանատվությունըմեղմացնողկամանձըբնութա•րողհան•ամանքներիթվարկմամբ՝դրանցվերա•րվածնշանակությանտեսանկյունիցհամապատասխանվերլուծությանչենթարկելովդրանցհարաբերակցություննուհամարժեքությունըհանրորենվտան•ավորհետևանքներին։Գտնելով, որամբաստանյալիպատիժնուպատասխանատվությունըմեղմացնողևանձըբնութա•րողհան•ամանքներըվկայումենարարքինվազհասարակականվտան•ավորությանմասին, Դատարանըհատուկվերլուծությամբչիբացահայտելևարժևորելարարքիհանրայինվտան•ավորություննուդրահետևանքներիծանրություննինքնինևնշվածհան•ամանքներըչիդիտարկելայդհետևություններիհամատեքստում՝պարզելուհամար, թեկոնկրետմեղմացնողհան•ամանքներնիրենցհամակցությամբբավարարենարդյոքկոնկրետհանցա•ործությանևդրահետևանքներիվտան•ավորությանաստիճանըմեղմելուհամար։Հաստատապեսփաստենք, որդատավճռումվկայակոչվածևիրապես •ոյությունունեցողպատիժնուպատասխանատվությունըմեղմացնողհան•ամանքներըոչիրենցքանակական, ոչորակականբնութա•րովչենառանձնանում, առկաեն •րեթեբոլորքրեական •ործերով, հետևաբարչենկարողբավարարհիմքհանդիսանալկոնկրետդեպքումպատիժըպայմանականորենչկիրառելուհամար։
ԱնդրադառնալովԱ.Ավետիսյանիպատիժնուպատասխանատվությունըմեղմացնողհան•ամանքներինևանձըբնութա•րողտվյալներին, պետքէնշել, որԴատարանըդրանքարձանա•րելէդրանցքանակականառավելություննակնհայտորենընդ•ծելումիտումով՝այդհան•ամանքներիշարքումնշելովայնպիսիք, որոնքդրանցվերա•րողնշանակությունըչունեն։Օրինակ՝Դատարանըորպեսմեղմացնողհան•ամանքնշելէ՝պատասխանատվություննուպատիժըծանրացնողհան•ամանքներիբացակայությունը, հին• ամիսքսանհին• օրկալանքիտակ •տնվելուհան•ամանքը, կամ՝որկատարածհանցա•ործությունիցհետոզերծէմնացելայլհանցավորարարքներկատարելուցայնպայմաններում, երբնախաքննությանընթացքում 2 դեպքովորոշումէկայացվելԱ.Ավետիսյանինկատմամբբողոքիբացակայությանհիմքովմասկարճելուևքրեականհետապնդումչիրականացնելուվերաբերյալ, կամ, որվերջինս •տնվելէանազատությանմեջ։
Այսպիսով, ԴատարանըամբաստանյալԱրամայիսԱվետիսյանիկողմիցպատժիկրմանանհրաժեշտությանհարցըքննարկելիս, հակառակվերըշարադրվածևվերլուծված՝միմյանցփոխլրացնողիրավականդիրքորոշումների, պատշաճ •նահատականիչիարժանացրելկատարվածարարքիբնույթինուվտան•ավորությանաստիճանին, արարքիևդրահանրորենվտան•ավորհետևանքներինկատմամբամբաստանյալիհո•եբանականվերաբերմունքին։
Դատարանըչիանդրադարձելամբաստանյալիկողմիցկատարվածհանցանքիհասարակականվտան•ավորությանաստիճանինուբնույթին, որիարդյունքումհան•ելէայնհետևության, որամբաստանյալիհետա•աուղղումըհնարավորէնրանառանցհասարակությունիցմեկուսացնելու։Այնինչ, հաշվիառնելովինչպեսամբաստանյալիկատարածարարքիհանրայինվտան•ավորությանաստիճաննուբնույթը, այնպեսէլհանցա•ործությանկատարմանուհանցավորիանձիվերաբերյալքրեական •ործումառկաբոլորհան•ամանքները, ամբաստանյալիուղղումըհնարավորէբացառապեսռեալպատիժկրելով։
Դատարանիկողմիցարձանա•րվածամբաստանյալիպատասխանատվություննուպատիժըմեղմացնողհան•ամանքները, նրանմեղսա•րվողարարքներիհանրայինվտան•ավորությանաստիճանիևբնույթիհամատեքստում, չենազդումինչպեսնրակատարածհանցա•ործության, այնպեսէլամբաստանյալիանձնավորությանվտան•ավորությանաստիճանիվրա՝մեղմացմանառումով։
Պատիժըպայմանականորենչկիրառելուհիմքերիհամատեքտումսույն •ործիհան•ամանքներըդիտարկվածլինելուպայմաններումԱրամայիսԱվետիսյանինկատմամբպատիժըպայմանականորենչկիրառելըկամայականէ։
Վերընշվածհան•ամանքներիպայմաններումամբաստանյալինկատմամբՀՀքրեականօրենս•րքի 70 հոդվածիկիրառումըչիկարողհամարվելարդարացիևչիկարողապահովելպատժինպատակներիիրականացումը։Դատարանիվկայակոչածփաստարկներըանհրաժեշտեն, բայցոչբավարարª եզրահան•ելու, որամբաստանյալիուղղվելըհնարավորէառանցպատիժկրելու։
Դատարանըպատիժըպայմանականորենչկիրառելով, հաշվիչիառելտվյալժամանակահատվածումքրեականօրենսդրությամբպահպանվողկոնկրետհասարակականհարաբերություններիսոցիալականնշանակությունը, այդբնույթիհանցա•ործություններիտարածվածություննուվտան•ավորությունը, այդոլորտումպետությանքրեականքաղաքականությանուղղվածությունը։
Այսպիսով, դատարանը, խախտելովՀՀքրեականօրենս•րքի 5, 10, 48, 61 և 62 հոդվածներովսահմանվածª օրինականության, արդարության, պատասխանատվությանանհատականացմանևպատիժնշանակելուընդհանուրսկզբունքներըևամբաստանյալԱրամայիսԱվետիսյանինկատմամբնշանակվածպատիժըՀՀքրեականօրենս•րքի 70 հոդվածովսահմանվածկար•ովպայմանականորենչիկիրառելով, թույլէտվելդատականսխալ՝նյութականիրավունքիայնպիսիխախտում, որնազդելէ •ործիելքիվրա։
Ելնելովվերո•րյալիցբողոքբերողանձըբառացիորենխնդրելէ.
ՙԱրամայիսԱրմենիԱվետիսյանիվերաբերյալԵԿԴ/0106/01/17 •ործովԵրևանքաղաքիԿենտրոնևՆորք-Մարաշվարչականշրջանիընդհանուրիրավասությանդատարանի 2017թ. մայիսի 30-իդատավճիռըմասնակիորենª պատժիմասովբեկանելևԱրամայիսԱվետիսյանինկատմամաբՀՀքրեականօրենս•րքի 70 հոդվածիկիրառումըվերացնել՚։
4.Վերաքննիչդատարանումկողմերիպարզաբանումները.
ՎերաքննիչդատարանումդատախազԱ.Չախոյանըպնդեցվերաքննիչբողոքը` խնդրելովբավարարելայն:
ԱմբաստանյալԱ.ԱվետիսյանըևնրապաշտպանԱ.Մակինյաննառարկեցինբողոքիդեմ, խնդրեցինայնմերժել, իսկԱռաջինատյանիդատարանիդատականակտըթողնելօրինականուժիմեջ:
5. Վերաքննիչդատարանիպատճառաբանություններնուեզրահան•ումը.
Վերաքննիչդատարանը, քննությանառնելովդատախազիվերաքննիչբողոքը` բողոքիհիմքերիևհիմնավորումներիսահմաններումուսումնասիրելովևվերլուծելովքրեական •ործինյութերը, •նահատելով •ործովձեռքբերվածյուրաքանչյուրապացույցվերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկամբողջապացույցներնիրենցհամակցությամբ` •ործիլուծմանհամարբավարարությանտեսանկյունից, ստու•ելովքրեականօրենքիկիրառմանճշտությունը, ինչպեսնաև •ործըքննելիսևլուծելիսքրեադատավարականօրենքիպահանջներիպահպանումը, լսելովվերաքննիչբողոքիկապակցությամբդատախազիհիմնավորումները, ամբաստանյալիուպաշտպանիառարկությունները, ներքինհամոզմամբ, հան•ումէհետևությանայնմասին, որդատախազիվերաքննիչբողոքըպետքէբավարարել, իսկԱռաջինատյանիդատարանիդատավճիռըպատիժըպայմանականորենչկիրառելումասովպետքէբեկանելևփոփոխել` հետևյալպատճառաբանությամբ.
ՀՀքրեականդատավարությանօրենս•րքի 385 հոդվածի 1-ինմասիհամաձայն`
ՙՎերաքննիչդատարանըդատականակտըվերանայումէվերաքննիչբողոքիհիմքերիևհիմնավորումներիսահմաններում՚:
Նույնհոդվածի 3-րդմասիհամաձայն`
ՙՎերաքննիչդատարանումբողոքիքննությանժամանակառաջինատյանիդատարանումհաստատվածփաստականհան•ամանքներնընդունվումենորպեսհիմք, բացառությամբայնդեպքի, երբբողոքումվիճարկվումէորևէփաստականհան•ամանքևՎերաքննիչդատարանըհան•ումէայնեզրակացության, որտվյալփաստականհան•ամանքիվերաբերյալեզրակացությանհան•ելիսառաջինատյանիդատարաննայնճիշտչի •նահատել՚:
ԱմբաստանյալԱրամայիսԱվետիսյանիկողմիցՀՀքրեականօրենս•րքի 178 հոդվածի 2-րդմասի 2-րդկետովնախատեսվածհանցանքըկատարելըևնրամեղքըդատավարությանորևէմասնակցիկողմիցչիվիճարկվում:
ՀՀքրեականդատավարությանօրենս•րքի 360 հոդվածի 1-ինմասիհամաձայն.
ՙԴատավճիռկայացնելիսդատարանըներկայացվածհաջորդականությամբլուծումէհետևյալհարցերը`
(…)
5) ապացուցվածէարդյոքամբաստանյալիպատասխանատվությունըմեղմացնողկամծանրացնողհան•ամանքներիառկայությունը.
6) ենթակաէարդյոքպատժիամբաստանյալնիրկատարածհանցանքիհամար.
7) ինչպատիժպետքէնշանակվիամբաստանյալինկատմամբ.
8) ամբաստանյալնարդյոքպետքէկրիիրնկատմամբնշանակվածպատիժը. (…)՚:
ՀՀքրեականդատավարությանօրենս•րքի 395 հոդվածիհամաձայն.
ՙԲողոքարկվածդատականակտըբեկանվումկամփոխվումէ, եթեթույլէտրվելդատականսխալ, այնէª
(...)
2) ճիշտչիկիրառվելքրեականօրենքըկամՀայաստանիՀանրապետությանմիջազ•այինպայմանա•իրը.
(...)
4) դատավճռովնշանակվածպատիժըչիհամապատասխանումկատարվածհանցանքիծանրությանըևամբաստանյալիանձին (…)՚:
ՀՀքրեականօրենս•րքի 10 հոդվածի 1-ինմասիհամաձայն.
ՙՀանցանքկատարածանձինկատմամբկիրառվողպատիժըևքրեաիրավականներ•ործությանայլմիջոցներըպետքէլինենարդարացիª համապատասխանենհանցանքիծանրությանը, դակատարելուհան•ամանքներին, հանցավորիանձնավորությանը, անհրաժեշտևբավարարլինեննրանուղղելուևնորհանցա•ործություններըկանխելուհամար՚:
ՀամաձայնՀՀքրեականօրենս•րքի 48 հոդվածի 1-ինմասիհամաձայն.
ՙՊատիժըպետականհարկադրանքիմիջոցէ, որըդատարանիդատավճռովպետությանանունիցնշանակվումէհանցա•ործությանհամարմեղավորճանաչվածանձինկատմամբևարտահայտվումէայդանձինիրավունքներիցուազատություններիցօրենքովնախատեսվածզրկմամբկամդրանցսահմանափակմամբ՚:
Նույնհոդվածի 2-րդմասիհամաձայն. ՙՊատժինպատակնէվերական•նելսոցիալականարդարությունը, ուղղելպատժիենթարկվածանձին, ինչպեսնաևկանխելհանցա•ործությունները՚:
ՀՀքրեականօրենս•րքի 61 հոդվածովսահմանվածենպատիժնշանակելուընդհանուրսկզբունքները, համաձայնորի,
ՙ1.Հանցա•ործությանհամարմեղավորճանաչվածանձինկատմամբնշանակվումէարդարացիպատիժ, որըորոշվումէսույնօրենս•րքիՀատուկմասիհամապատասխանհոդվածիսահմաններում՝հաշվիառնելովսույնօրենս•րքիԸնդհանուրմասիդրույթները:
2.Պատժիտեսակըևչափըորոշվումենհանցա•ործության՝հանրությանհամարվտան•ավորությանաստիճանովևբնույթով, հանցավորիանձըբնութա•րողտվյալներով, այդթվում՝պատասխանատվությունըևպատիժըմեղմացնողկամծանրացնողհան•ամանքներով:
3.Հանցա•ործությանհամարնախատեսվածպատիժներիցառավելխիստընշանակվումէ, եթենվազխիստտեսակըչիկարողապահովելպատժինպատակները՚:
ՀՀքրեականօրենս•րքի 70 հոդվածիհամաձայն.
ՙ1.Եթեդատարանը, կալանքի, ազատազրկմանկամկար•ապահական •ումարտակումպահելուձևովպատիժնշանակելով, հան•ումէհետևության, որդատապարտյալիուղղվելըհնարավորէառանցպատիժըկրելու, ապակարողէորոշումկայացնելայդպատիժըպայմանականորենչկիրառելումասին:
2.Պատիժըպայմանականորենչկիրառելիսդատարանըհաշվիէառնումհանցավորիանձըբնութա•րողտվյալները, պատասխանատվությունըևպատիժըմեղմացնողևծանրացնողհան•ամանքները (…)՚:
ՔննարկվողիրավանորմիկիրառմանառնչությամբՀՀվճռաբեկդատարանը, Սար•իսՄար•արյանիվերաբերյալ •ործով 2008թ. հոկտեմբերի 31-իորոշմամբ, ձևավորելէհետևյալիրավականդիրքորոշումը.
ՙ(...) [Պ]ատիժըկարողէպայմանականորենչկիրառվել, եթեառկաէդատարանիհամոզվածությունը, վստահություննառանցռեալ (իրական) պատիժնշանակելուդատապարտյալիուղղվելուհնարավորությանմասին: Դատարանընմանհետևությանհան•ումէմիայնօբյեկտիվ •ոյությունունեցողտվյալներիվերլուծությանհիմանվրա, որոնքբնութա•րումենարարքը, հանցավորիանձըևվկայումենպատիժըպայմանականորենչկիրառելուհիմքերիառկայությանմասին՚:
ՀՀՎճռաբեկդատարաննվերընշվածիրավականդիրքորոշումըվերահաստատելէՀասմիկՊետրոսյանիվերաբերյալ •ործով 2009թ. հունիսի 29-իԱՐԱԴ/0050/01/08 որոշմամբ, համաձայնորի, օրենսդիրըպատիժըպայմանականորենչկիրառելուհիմքէհամարումդատարանիհամոզվածությունը, որդատապարտյալիուղղվելըհնարավորէառանցորոշակիպատժատեսակներըռեալկրելու:
ՙՀանցա•ործությանհամարմեղավորճանաչվածանձինկատմամբինչպեսպատժատեսակիևպատժաչափի, այնպեսէլնշանակվածպատիժըկրելունպատակահարմարությանվերաբերյալդատարանիորոշումըպետքէհիմնվածլինիկատարածհանցա•ործության, դրաառանձնահատկությունների, •ործիկոնկրետհան•ամանքների, հանցավորիանձի, պատասխանատվությունըևպատիժըմեղմացնողկամծանրացնողհան•ամանքներիբազմակողմանի •նահատմանվրա՝օրինականության, արդարության, պատասխանատվությանանհատականացմանևմարդասիրությանսկզբունքներինհամապատասխան, նպատակունենալովապահովելՀՀքրեականօրենս•րքի 48 հոդվածի 2-րդմասումնշվածպատժինպատակներիիրա•ործմանհնարավորությունը՚ (տեսԱրթուրԱնտոնյանիվերաբերյալ •ործովՀՀվճռաբեկդատարանի՝ 2010թ. մարտի 26-իՍԴ/0226/01/09 որոշումը):
ՙ(…)ՀՀքրեականօրենս•րքի 70 հոդվածովամրա•րված` պատիժըպայմանականորենչկիրառելուչափանիշներըսպառիչչեն: ՊատիժըպայմանականորենչկիրառելուիրավականհիմքերըբացահայտելուհամարՀՀքրեականօրենս•րքի 70 հոդվածումսահմանվածիրավադրույթներնանհրաժեշտէմեկնաբանելնաևՀՀքրեականօրենս•րքի 48 հոդվածի 2-րդմասովամրա•րվածպատժինպատակներիհամատեքստում, համաձայնորի` պատժինպատակնէվերական•նելսոցիալականարդարությունը, ուղղելպատժիենթարկվածանձին, ինչպեսնաևկանխելհանցա•ործությունները:
Այլկերպª պատիժըպայմանականորենչկիրառելումասինորոշումկայացնելիսդատարանըպատժիչկիրառմանյուրաքանչյուրդեպքումպետքէքննարկինաևպատժի՝սոցիալականարդարությանվերական•նմանենթարկվածանձիուղղվելունպատակներիիրացմանհարցը՚ (տեսՀՀվճռաբեկդատարանի 2009թ. հունիսի 2-ի` ՀովհաննեսՍահակյանիվերաբերյալ •ործովԵՔՐԴ/0571/01/08 որոշման 17-րդկետը, ինչպեսնաևԳուր•ենՄարտիրոսյանիվերաբերյալ •ործով 2008թ. փետրվարի 1-իՎԲ-01/08 ևՍար•իսՄար•արյանիվերաբերյալ •ործով 2008թ. հոկտեմբերի 31-իԵԿԴ/0034/01/08 որոշումները):
ՙ(…) [Պ]ատիժնշանակելիսևայնկրելունպատակահարմարությանհարցըքննարկելիսդատարանըհաշվիէառնումնաևՀՀքրեականօրենս•րքի 62 և 63 հոդվածներովնախատեսվածպատասխանատվություննուպատիժըմեղմացնողևծանրացնողհան•ամանքները: Հանցակազմիսահմաններիցդուրս •տնվելով, դրանքբնութա•րումենինչպեսկատարվածհանցա•ործությունը, այնպեսէլհանցավորիանձնավորությունը, հնարավորությունենտալիսպատկերացումկազմելհանցավորիանձնավորությանևհանցա•ործության` հանրությանհամարվտան•ավորությանաստիճանիմասին` համապատասխանաբարբարձրացնելովկամիջեցնելովայն:
Դրանց •նահատմամբէհնարավորյուրաքանչյուրկոնկրետ •ործովանհատականմոտեցումցուցաբերել` ինչպեսպատժիտեսակըևչափըորոշելիս, այնպեսէլայնկրելունպատակահարմարությանհարցըլուծելիս՚ (տեսՀՀվճռաբեկդատարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի` ԹամարաՏեր-Գրի•որյանիվերաբերյալ •ործովՎԲ-192/07 և 2009թ. հունիսի 2-ի` ՀովհաննեսՍահակյանիվերաբերյալ •ործով 2009թ. հունիսի 2-իԵՔՐԴ/0571/01/08 որոշումները):
ՙՊատիժըպայմանականորենչկիրառելիսդատարանըհաշվիէառնումհանցավորիանձըբնութա•րողտվյալները, պատասխանատվությունըևպատիժըմեղմացնողևծանրացնողհան•ամանքները:
Օրենքինշվածդրույթիցհետևումէ, որպատիժըպայմանականորենչկիրառելըօրենսդիրըկախմանմեջչիդնումոչկատարվածհանցանքիբնույթիցևհասարակականվտան•ավորությանաստիճանից, ոչայնկատարողանձից, կարևորըայնէ, որիրավասուդատարանըյուրաքանչյուրկոնկրետդեպքում, բազմակողմանի •նահատելովհանցանքիկատարմանհան•ամանքները, վերլուծելովայնկատարողանձինբնութա•րողտվյալները, հան•իայնհետևության, որդատապարտյալիուղղվելըհնարավորէառանցպատիժըկրելու:
Ընդորում, պատիժըպայմանականորենչկիրառելուհետկապվածՀՀքրեականօրենս•իրքըինչպեսհանցա•ործություններիտեսակների, հանցավորարարքիվտան•ավորությանաստիճանիուբնույթի, այնպեսէլանձանցշրջանակիհետկապվածորևէհատուկսահմանափակումչինախատեսել:
Այսինքն` օրենսդիրըպատիժըպայմանականորենչկիրառելուհիմքէհամարումդատարանիհամոզվածությունը, որդատապարտյալիուղղվելըհնարավորէառանցորոշակիպատժատեսակներըռեալկրելու:
Նշանակվածպատիժըպայմանականորենչկիրառելիսդատարանըպետքէհան•ամանորենքննությանառնիինչպեսհանցա•ործությանկատարման, այնպեսէլհանցավորիանձինվերաբերողբոլորհան•ամանքները: Կարևորնայնէ, որդատարանըհան•իհիմնավորեզրակացության, որդատապարտյալիուղղումըհնարավորէառանցնշանակվածպատիժըկրելու:
Զար•ացնելովՀՀքրեականօրենս•րքի 70 հոդվածիվերընշվածդրույթները, ՀՀվճռաբեկդատարաննիր՝ 2007թ. հունիսի 12-իթիվՎԲ-12407 որոշմամբՀՀքրեականօրենս•րքի 70 հոդվածիկիրառմանկապակցությամբարտահայտելէայնիրավականդիրքորոշումը, որվկայակոչվածհոդվածիկիրառումըհանցա•ործությանտեսակիհետկապվածորևէսահմանափակմանչիենթարկվումևդրակիրառումըսահմանափակվածչէնաևհանցավորարարքիվտան•ավորությանաստիճանովուբնույթով, ինչպեսնաևանձանցշրջանակով, որոնցնկատմամբայնչիկարողկիրառվել։ՀՀվճռաբեկդատարանըմիաժամանակնշելէ. ՙՀՀքրեականօրենս•րքի 70 հոդվածիկիրառմանհիմնականպայմանըպատճառաբանվածլինելնէ։Նշանակվածպատիժըպայմանականորենչկիրառելիսդատարանըպետքէհան•ամանորենքննությանառնիինչպեսհանցա•ործությանկատարման, այնպեսէլհանցավորիանձինվերաբերողբոլորհան•ամանքները։Կարևորնայնէ, որհան•իհիմնավորեզրակացության, որդատապարտյալիուղղումըհնարավորէառանցնշանակվածպատիժըկրելու՚ (տեսԴավիթՀովհաննիսյանիվերաբերյալ •ործովՀՀՎճռաբեկդատարանի 2009թ. դեկտեմբերի 18-իԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշումը):
ՙԱրարքիհանրայինվտան•ավորությանբնույթըհանցա•ործությանորակականկողմնէ, այնորոշվումէմեղքիձևիևտեսակի, հանցա•ործությաննպատակիևշարժառիթի, ինչպեսնաևքրեականօրենսդրությամբպահպանվողհասարակականհարաբերության` հանցանքիկատարմանպահինունեցածսոցիալականնշանակությանվերաբերյալփաստականտվյալներիամբողջությամբ:
Արարքիհանրայինվտան•ավորությանաստիճանիորոշմանժամանակդատարանըպետքէբացահայտիկատարվածկոնկրետհանցանքիառանձնահատուկհատկանիշները, որոնքկարողենազդելհանրությանվտան•ավորությանվրա` հանցա•ործությամբպատճառվածվնասիչափը, հանցա•ործությանկատարմանեղանակը, հանցավորմտադրությանիրականացմանաստիճանը, հանցակցությանդեպքում` հանցավորիկատարածարարքըևհանցա•ործությանընրամասնակցությանաստիճանը՚ (տեսԳարուշՄադաթյանիվերաբերյալ •ործովՀՀվճռաբեկդատարանի 2009թ. փետրվարի 17-իԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդկետը):
ՙՊատիժնշանակելըքրեական •ործերովարդարադատությանիրականացմանկարևորտարրերիցմեկնէ, որիշրջանակներումկարևորվումէպատիժնշանակելուընդհանուրսկզբունքներիպահպանումը։Ն.Սար•սյանի •ործովկայացվածորոշմանմեջՎճռաբեկդատարաննիրավականդիրքորոշումէձևավորելայնմասին, որՙ(…) պատիժնշանակելուընդհանուրսկզբունքներըքրեականօրենքովնախատեսվածայնհիմնադրույթներնեն, որոնցովպետքէղեկավարվիդատարանըպատիժնշանակելիս։Այդսկզբունքներնեն`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
•) պատժիանհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը։
Պատիժնշանակելուվերոնշյալսկզբունքներըսահմանումենայնհիմնականդրույթները, որոնցովղեկավարվումէդատարանըյուրաքանչյուրքրեական •ործովպատժիտեսակնուչափնընտրելիս։Նշվածսկզբունքներիցյուրաքանչյուրը՝որպեսառանձինբաղադրամաս, ունիինքնուրույննշանակությունևպարտադիրհաշվիէառնվումքրեականպատիժնշանակելիս: Սկզբունքներիինքնուրույնությունը, սակայն, չինշանակում, որդրանքմեկուսացվածենմեկըմյուսից, քանիորմիայնհամակցությանմեջայդսկզբունքներըկարողենապահովելօրինական, արդար, անհատականացվածևմարդասիրականպատժինշանակումը։
(…)
Վճռաբեկդատարաննարձանա•րումէնաև, որարդարության՝որպեսպատիժնշանակելուսկզբունքիբովանդակություննընդ•րկումէդատապարտյալի, տուժողիևհասարակությանվերաբերմունքընշանակվածպատժինկատմամբ։Ուստի, պատիժնշանակելիսարդարությանսկզբունքըդատարանիցպահանջումէողջամտորենհաշվիառնելարդարությանմասինվերոնշյալսուբյեկտներիկարծիքը, առավելևս, որդրանքձևավորվումենայննույնհան•ամանքներիհիմանվրա, որոնքդատարանըհաշվիէառնումպատիժնշանակելիս (հանցա•ործությանհանրորենվտան•ավորությունը, հանցավորիանձըևայլն)։ԱյսկապակցությամբՎճռաբեկդատարաննընդ•ծումէ, որ



պատժինշանակմանարդարությանսկզբունքըդատարանըպետքէկիրառիպատժինշանակմանմյուսսկզբունքների, ինչպեսնաևպատժինպատակներիհամատեքստում:
(…) Պատժինշանակմանմարդասիրությանսկզբունքնունիերկուկողմ, այնէ՝
1) մարդասիրությունհասարակությաննկատմամբ, որիէությունըտուժողի, հասարակությանևպետությանշահերիպաշտպանություննէ։
2) մարդասիրությունհանցանքկատարածանձինկատմամբ. դանշանակումէմարդկայինվերաբերմունքնրաանձինկատմամբ, պատվիևարժանապատվությանհար•ում, ֆիզիկականևբարոյականտանջանքներիբացառում։
Պատիժնշանակելիսդատարանըպետքէհաշվիառնիմարդասիրությանսկզբունքիվերոնշյալերկուկողմերը՚ (տեսՆարեկՍար•սյանիվերաբերյալ •ործովՀՀվճռաբեկդատարանի 2011թ. դեկտեմբերի 22-իթիվԵԿԴ/0042/01/11 որոշումը)։
ՀազարապետՀարությունյանիվերաբերյալ •ործովորոշմանմեջՀՀվճռաբեկդատարաննիրավականդիրքորոշումէձևավորելայնմասին, որՙՊատասխանատվությանևպատժիանհատականացմանհիմքենոչմիայնկատարվածարարքիհասարակականվտան•ավորությանաստիճանի, այլևհանցավորիանձըբնութա•րողհատկանիշներհանդիսացողնրասոցիալ-հո•եբանական, սոցիալ-ժողովրդա•րական, քրեաբանականևքրեա-իրավական, ֆիզիկականհատկություններիհամակցությանճիշտ •նահատումը (ընտանեկանդրությունը, վարքա•իծըաշխատանքումևկենցաղում, աշխատունակությունը, առողջականվիճակը, տարիքը, դատվածությունըևայլն)՚ (տեսՀազարապետՀարությունյանիվերաբերյալ •ործովՀՀվճռաբեկդատարանի 2007թ. մարտի 30-իթիվՎԲ-50/07 որոշումը)։
Վերըշարադրվածիրավադրույթներիբովանդակայինվերլուծությունից, ՀՀվճռաբեկդատարանիիրավականդիրքորոշումներիցևսույն •ործիկոնկրետհան•ամանքներիցելնելով, Վերաքննիչդատարանըհան•ումէհետևությանայնմասին, որամբաստանյալԱրամայիսԱվետիսյանինկատմամբպատիժնշանակելիս` պատժիտեսակըևչափըորոշելիս, ԱռաջինատյանիդատարանըղեկավարվելէՀՀքրեականօրենս•րքի 61 հոդվածովամրա•րվածպատիժնշանակելուընդհանուրսկզբունքներով, ամբաստանյալինկատմամբնշանակելէարդարացիուհամաչափպատիժ, որըբխումէՀՀքրեականօրենս•րքի 10 հոդվածովամրա•րվածարդարությանևպատասխանատվությանանհատականացմանսկզբունքից` համապատասխանումէկատարվածհանցանքիծանրությանը, այնկատարելուհան•ամանքներին, հանցավորիանձնավորությանը, անհրաժեշտուբավարարէնրաուղղելուևնորհանցա•ործություններըկանխելուհամարևկարողէապահովելՀՀքրեականօրենս•րքի 48 հոդվածովնախատեսվածպատժինպատակներիիրա•ործումը, այնէ` վերական•նելսոցիալականարդարությունը, ուղղելպատժիենթարկվածանձանց, ինչպեսնաևկանխելհանցա•ործությունները:
ՄիաժամանակՎերաքննիչդատարանըարձանա•րումէ, որամբաստանյալԱ.Ավետիսյանիկողմիցնշանակվածպատիժըկրելունպատակահարմարությանհարցըքննարկելիս, Առաջինատյանիդատարանը, ճիշտեզրահան•մանչիեկել: ԴատարանըորոշելէՀՀքրեականօրենս•րքի 70 հոդվածիկիրառմամբնշանակվածպատիժըպայմանականորենչկիրառել: Նմանեզրահան•մանհիմքումԴատարանըդրելէամբաստանյալիպատիժնուպատասխանատավությունըմեղնացնողհան•ամանքներըª խնամքիտակմինչև 14 տարեկաներկուերեխաներիև 3-րդկար•իհաշմանդամմորառկայությունը, կատարածհանցանքիհամարզղջալըևհանցա•ործությունիցանմիջապեսհետոտուժողինպատճառվածվնասըամբողջությամբհատուցելը, այն, որբնութա•րվումէդրականորեն, հանդիսանումէՀՀպաշտպանությանհամարմղվածմարտական •ործողություններումզոհված /մահացած/ զինծառայողիզավակ, պար•ևատրվելէՙԳարե•ինՆժդեհ՚մեդալով, ստացելէթվովհին• շնորհակալա•իրաշխատանքայինպարտականություններըպատշաճևբարեխիղճկատարելուհամար: Դատարանընաևփաստելէ, որամբաստանյալիպատասխանատվություննուպատիժըծանրացնողհան•ամանքներչկան:
Սակայնդատարանըհաշվիչիառելմիշարքկարևորհան•ամանքª մասնավորապեսայն, որտվյալդեպքումխարդախությունէկատարվելմիանձիկողմից, ով •տնվելովհանրայինծառայությանմեջ, հանդիսանալովԵրևանիքաղաքապետարանիաշխատակազմիքաղաքաշինությանևհողիվերահսկողությանվարչությանտարածքային 4-րդբաժնիպետ, կատարելէխարդախություն, որիարդյունքումնյութականվնասէպատճառելոչմիայն •ործովտուժողին, այլևպետությանհեղինակությանը, խաթարելովքաղաքացիներիվստահությունըպետությաննկատմամբ, ինչնէլէականորենբարձրացնումէԱ.Ավետիսյանիկատարածարարքիհասարակականվտան•ավորությունը:
Դատարանըպատշաճ •նահատմանչիարժանացրելնաևայնհան•ամանքը, որբացիմեղսա•րվածխարդախությանդրվա•ից, նախաքննությանընթացքումտվյալներենձեռքբերվելնաևայնմասին, որ •րեթենույնժամանակահատվածում, նույնկերպª Ա.ԱվետիսյանըքաղաքացիԱրմենԽաչատրյանից 27.11.2016թ. պահանջելևստացելէ 400.000 դրամª ք.Երևան, Բաբաջայանփող. թիվ 87/4 հասցեիհասարակականսննդիօբյեկտիավարտականակտըտրամադրելուհամար, իսկ 2016թ. նոյեմբերի 1-ինք.Երևան, Օհանովի 13/1 հասցեումկառուցվածառևտրիօբյեկտիավարտականակտըտրամադրելուհամարպահանջելևստացելէ 380.000 դրամ: Այդերկուդեպքով 2017թ. ապրիլի 18-ինՀՀԱԱԾքննչականվարչությանավա• քննիչԿ.Հովհաննիսյանիկողմիցորոշումէկայացվելթիվ 58217216 քրեական •ործովԱրամայիսԱրմենիԱվետիսյանիվերաբերյալքրեական •ործիվարույթիմասերըկարճելուևնրանկատմամբքրեականհետապնդումչիրականացնելումասինª դիմողներիբողոքիբացակայությանª այսինքնոչարդարացնողհիմքով:
ԴատարանըԱ.Ավետիսյանինկատմամբպատիժըպայմանականորենչկիրառելով, հաշվիչիառելնաևԱ.Ավետիսյանիկողմիցկատարածհանցավորարարքիտարածվածությունըևդրադեմտարվողպայքարումպետությանվարածքաղաքականությունըª արդյունքումոչճիշտեզրահան•ման •ալովայնմասին, որԱ.Ավետիսյանինկատմամբնշանակվածպատիժըպայմականորենչկիրառելումիջովսույն •ործովկարելիհասնելՀՀքրեականօրենս•րքի 48 հոդվածովսահմանվածպատժինպատակներիիրա•ործմանը:
ՎերընշվածպատճառաբանություններովՎերաքննիչդատարանը •տնումէ, որԴատախազիկողմիցվերաքննիչբողոքումբերվածփաստարկներըհիմնավորեն, Դատարանըճիշտչիկիրառելքրեականօրենքըª ՀՀքրեականօրենս•րքի 70 հոդվածը, որըհիմքէՀՀքրեականդատավարությանօրենս•րքի 395 հոդվածի 2-րդմասիհամաձայնվիճարկվողդատականակտըմասնակիբեկանելուհամար:
Ուստիդատախազիվերաքննիչբողոքը` սույնորոշմանպատճառաբանականմասումշարադրվածհիմնավորումներովպետքէբավարարել: ԱմբաստանյալԱրամայիսԱրմենիԱվետիսյանիվերաբերյալ` ՀՀքրեականօրենս•րքի 178 հոդվածի 2-րդմասի 2-րդկետովԱռաջինատյանիդատարանի 2017թ. մայիսի 30-իդատավճիռըª պատիժըպայմանակնորենչկիրառելումասովպետքէբեկանելևփոփոխելª պատիժըպայմանականորենչկիրառելըվերացնել:
ԱմբաստանյալԱրամայիսԱրմենիԱվետիսյանինկատմամբորպեսխափանմանմիջոցպետքէընտրելª ստորա•րությունչհեռանալումասին, դատավճռիկատարումնապահովելունպատակով:
ՂեկավարվելովՀՀքրեականդատավարությանօրենս•րքի 385-387, 393-394, 395 և 402 հոդվածներով, Վերաքննիչդատարանը

ՈՐՈՇԵՑ
ՀՀ •լխավորդատախազությանազ•այինանվտան•ությանմարմիններումքննվող, թմրամիջոցներիապօրինիշրջանառությանհետկապվածևկիբեռհանցա•ործությունների •ործերովվարչությանպետիտեղակալԱ.Չախոյանիվերաքննիչբողոքըբավարարել:
ԵրևանքաղաքիԿենտրոնևՆորք-Մարաշվարչականշրջաններիընդհանուրիրավասությանառաջինատյանիդատարանի 2017թ. մայիսի 30-իդատավճիռըքրեական •ործովըստմեղադրանքիԱրամայիսԱրմենիԱվետիսյանի` ՀՀքրեականօրենս•րքի 178 հոդվածի 2-րդմասի 2-րդկետով, պատիժըպայմանականորենչկիրառելումասովբեկանելևփոփոխել՝վերացնելովպատիժըպայմանականորենչկիրառելը:
ԱմբաստանյալԱրամայիսԱրմենիԱվետիսյանինկատմամբ 1/մեկ/ տարի 6/վեց/ ամիս 5/հին•/ օրժամկետովազատազրկանձևովնշանակվածպատժիսկիզբըհաշվելվերջինիսփաստացիար•ելանքիվերցնելուպահից:
ԱմբաստանյալԱրամայիսԱրմենիԱվետիսյանըպատիժըպետքէկրիՀՀարդարադատությաննախարարությանհամապատասխանքրեակատարողականհիմնարկում:
ԱմբաստանյալԱրամայիսԱրմենիԱվետիսյանինկատմամբխափանմանմիջոցընտրելստորա•րությունչհեռանալումասին:
ԵրևանքաղաքիԿենտրոնևՆորք-Մարաշվարչականշրջաններիընդհանուրիրավասությանառաջինատյանիդատարանի 2017թ. մայիսի 30-իդատավճիռըմնացածմասովթողնելանփոփոխ:
ՈրոշումըկարողէբողոքարկվելՀՀվճռաբեկդատարան` հրապարակմանպահիցմեկամսյաժամկետում:





ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորա•րություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորա•րություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ն. ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ