ԵԿԴ/0090/01/17

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

«14» դեկտեմբերի 2017թ. ք.Երևան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով.

նախագահող դատավոր` Կ.Մարդանյան
դատավորներ` Ն.Հովակիմյան
Ա.Մնացականյան
քարտուղարությամբ` Մ.Մահտեսյանի

մասնակցությամբ`
ամբաստանյալ Ա.Սիմոնյանի
դատախազ Ա.Կոստանդյանի
տուժողի իրավահաջորդ
Ա.Թորոսյանի

դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով, քննության առնելով Արմեն Մարտունի Սիմոնյանի վերաբերյալ քրեական գործով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի հոկտեմբերի 04-ի դատավճռի դեմ պաշտպաններ Զարուհի Վարդանյանի և Ռուբեն Բալոյանի վերաքննիչ բողոքները,
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2016 թվականի փետրվարի 26-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է թիվ 60102416 քրեական գործը:
2017 թվականի մարտի 17-ին Արմեն Մարտունի Սիմոնյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Նույն օրը մեղադրյալ Արմեն Սիմոնյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն՝ չհեռանալու մասին:
2017 թվականի ապրիլի 10-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան):
Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի հոկտեմբերի 04-ի դատավճռով Արմեն Սիմոնյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտվել ազատազրկման՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկվելով` 2 (երկու) տարի ժամկետով:
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են բերել պաշտպաններ Զարուհի Վարդանյանը և Ռուբեն Բալոյանը, որոնք Վերաքննիչ դատարանի՝ 2017 թվականի նոյեմբերի 23-ի որոշմամբ ընդունվել են վարույթ:
Վերաքննիչ բողոքների առնչությամբ գրավոր առարկություն է ներկայացրել տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչը, ով էության մեջ իր համաձայնությունն է արտահայտել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի վերաբերյալ և խնդրել է վերաքննիչ բողոքները մերժել:
Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
2. Արմեն Սիմոնյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ. «[Ն]ա 2016թ. փետրվարի 25-ին, ժամը 22։20-ի սահմաններում, իր վարած «ԲՄՎ» մակնիշի 35 TU 932 հ/հ ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Նալբանդյան փողոցի կողմից` Չարենց փողոցով դեպի Սայաթ-Նովա պողոտայի ուղղությամբ, հոծ գծից մոտ 0,5մ հեռավորությամբ` շուրջ 60 կմ/ժամ արագությամբ։ Հասնելով Չարենց փողոցի թիվ 17 շենքի դիմաց` թույլ է տվել ՃԵԿ-ի 67 կետի պահանջին հակասող գործողություններ, այն է` երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից, երթևեկության անվտանգությունն ապահովելու և դեպի իր վարած մեքենայի ընթացագոտին աջից դեպի ձախ կողմը փողոցը հատող հետիոտն Աշոտ Հրաչիկի Շահինյանին վրաերթի չենթարկելու համար տեխնիկական տեսակետից ժամանակին կատարված արգելակումով չի դանդաղեցրել իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքը կամ էլ ավտոմեքենան լրիվ կանգնեցնելու միջոցով հնարավորություն չի տվել նրան դուրս գալու իր երթևեկության համար վտանգավոր գոտուց` ինչի տեխնիկական հնարավորությունն ունեցել է, որի հետևանքով ավտոմեքենայի առջևի ձախ մասով վրաերթի է ենթարկել վերջինիս և անզգուշությամբ նրան պատճառել մահ»:
3. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2017 թվականի հոկտեմբերի 04-ի դատավճռի համաձայն.
«(…) Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
Ամբաստանյալ Արմեն Սիմոնյանը 2016թ. փետրվարի 25-ի ժամը 22.20-ի սահմաններում, սեփականության իրավունքով իրեն պատկանող, «ԲՄՎ 318 այ» (BMW 358 i) մակնիշի, 35 TU 932 հաշվառման համարանիշով (այսուհետ նաև հ/հ), աջակողմյան ղեկով, մգեցված ապակիներով` այդ թվում մգեցված դիմապակիով ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Նալբանդյան փողոցի կողմից` Չարենց փողոցով դեպի Սայաթ-Նովա պողոտայի ուղղությամբ, հոծ գծից մոտ 0,5մ հեռավորությամբ, շուրջ 60 կմ/ժամ արագությամբ։ Հասնելով Չարենց փողոցի թիվ 17 շենքի դիմացի հատվածին, որտեղ ճանապարհը լուսավորվել է արհեստական լույսերով, Արմեն Սիմոնյանը թույլ է տվել ճանապարհային երթևեկության կանոնների /այսուհետ նաև ՃԵԿ/ 67 կետի պահանջին հակասող գործողություններ, այն է` երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից, երթևեկության անվտանգությունն ապահովելու և դեպի իր վարած մեքենայի ընթացագոտին աջից դեպի ձախ կողմը փողոցը հատող հետիոտն Աշոտ Հրաչիկի Շահինյանին վրաերթի չենթարկելու համար` տեխնիկական տեսակետից ժամանակին կատարված արգելակումով չի դանդաղեցրել իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքը կամ էլ ավտոմեքենան լրիվ կանգնեցնելու միջոցով հնարավորություն չի տվել նրան դուրս գալու իր երթևեկության համար վտանգավոր գոտուց, ինչի տեխնիկական հնարավորությունն ունեցել է, որի հետևանքով ավտոմեքենայի առջևի ձախ մասով վրաերթի է ենթարկել վերջինիս և անզգուշությամբ նրան պատճառել մահ։
Տուժող Ա. Շահինյանը դեպքի ժամանակ ճանապարհի երթևեկելի գոտին հատել է հետիոտնի համար չնախատեսված վայրում, գտնվել է ծանր աստիճանի ալկոհոլային հարբածության վիճակում։
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Ամբաստանյալ Ա. Սիմոնյանի մասնակի խոստովանական ցուցմունքով այն մասին, որ 2016թ. փետրվարի 25-ի ժամը 22։20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Նալբանդյան փողոցի կողմից Չարենց փողոցով դեպի Սայաթ-Նովա պողոտայի ուղղությամբ, իր ուղեմասի ձախ եզրային գոտով, զույգ հոծ գծերից մոտ 0,5մ հեռավորության վրա, մոտակա լույսերով, մոտ 60 կմ/ժամ արագությամբ վարել է սեփականության իրավունքով իրեն պատկանող, «BMW-318i» մակնիշի, 34 TU 932 հաշվառման համարանիշի, աջակողմյան ղեկով, մգեցված ապակիներով` այդ թվում մգեցված դիմապակիով ավտոմեքենան, որում եղել են երկու ուղևորներ` իրենց աշխատակիցներ Հովհաննես Օհանյանը և Արուսյակ Մարգարյանը։ Հովհաննեսը նստած է եղել առջևի ձախ նստատեղին, իսկ Արուսյակը` հետևի մասում։ Ավտոմեքենայի ապակեմաքրիչները եղել են միացված, քանի որ տեղացել է անձրև։ Հասնելով Չարենց փողոցի թիվ 17 շենքի դիմաց` անսպասելի տեսել է մեքենայի առջևի մասի կենտրոնից դեպի ձախ մասի ուղղությամբ հայտնված մի հետիոտնի, նույն պահին դիմել է կտրուկ արգելակման, սակայն արգելակման սկզբնապահին, ավտոմեքենայի առջևի ձախ մասով վրաերթի է ենթարկել վերջինիս։
Մեքենայի դիմապակին ունեցել է որոշակի մգեցվածություն, որը երբևէ իր համար խոչընդոտ չի հանդիսացել տեսանելիության հարցում։
Տուժողին տեսել է մոտ 10-15 մետր հեռավորությունից` ասֆալտի թաց լինելու, ապակեմաքրիչների աշխատանքի և ճանապարհի տվյալ հատվածը ծառի շողքով պատված լինելու պատճառով, ինչպես նաև` քանի որ ղեկն աջակողմյան է` աջ կանգնակի պատճառով։
Բացի այդ` հետիոտնը խախտել է ճանապարհային երթևեկության կանոնները։ Եթե նա հետիոտնի համար նախատեսված անցումով հատեր փողոցը, ապա վրաերթը կկանխվեր։
Ինքը դեպքից հետո սպասել է ոստիկանների գալուն, պատրաստ է հատուցելու պատճառված նյութական վնասը։
Վկա Արուսյակ Եղիշեի Մարգարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է «Սեքյուրիթի Դրիմե ՍՊԸ-ում որպես օպերատոր։ Իրենց հետ է աշխատում նաև Արմեն Սիմոնյանը։ Նա վարում է «BMW-318i» մակնիշի ավտոմեքենա։ 2016թ. փետրվարի 25-ի ժամը 22։00-ի սահմաններում, տուն գնալու նպատակով նստած է եղել Արմենի վարած «BMW-318i» մակնիշի ավտոմեքենայի հետևի աջ նստատեղին։ Իրենց աշխատակիցներից Հովհաննեսը նստել է առջևի ձախ նստատեղին, քանի որ ավտոմեքենայի ղեկը եղել է աջակողմյան։ Երթևեկության ընթացքում զբաղված է եղել բջջային հեռախոսով և երթևեկությանն անուշադիր է եղել։ Որոշակի ժամանակ անց տեսել է, որ Արմենն ավտոմեքենան վարում է Չարենց փողոցով դեպի Սայաթ-Նովա պողոտայի ուղղությամբ և այդ ընթացքում անսպասելի հարվածի ձայն է լսել, որից հետո Արմենն անցնելով որոշ տարածություն` արգելակել է և աջ ընդունելով` կանգնեցրել ավտոմեքենան։ Այնուհետև Արմենն ու Հովհաննեսը դուրս են եկել ավտոմեքենայից։ Ինքը ձայնը լսելուց հետո ենթադրել է, որ Արմենն ինչ-որ ավտոմեքենայի է ընդհարվել, սակայն երբ նայել է հետ` տեսել է, որ ճանապարհին մարդ է ընկած, իսկ Արմենը և Հովհաննեսը բղավելով` օգնություն են կանչել։ Հասկացել է, որ տեղի է ունեցել վրաերթ։ Մոտ տաս րոպե մեքենայի մեջ նստելուց հետո իրեն է մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցը և հայտնել է, որ ինքը կարող է գնալ։ Դրանից հետո նստել է պատահական տաքսի ավտոմեքենա և գնացել է տուն։ Հետիոտնին ինքը չի տեսել և տեղեկություն չունի, թե ինչ պայմաններում է տեղի ունեցել վրաերթը։ Վրաերթի պահին տեղացել է անձրև, ասֆալտը եղել է թաց, Չարենցի փողոցը լուսավորվել է արհեստական լույսերով։ Բացի Հովհաննեսից` դեպքի այլ ականատեսների չի ճանաչում։
Վկա Հովհաննես Հարությունի Օհանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2016թ. փետրվարի 25-ին աշխատել է «Սեքյուրիթի Դրիմ» ՍՊԸ-ում որպես օպերատոր-գրանցող։ Իր հետ միասին նույն ընկերությունում են աշխատել նաև Արմեն Սիմոնյանը և Արուսյակ Մարգարյանը։ 2016թ. փետրվարի 25-ի ժամը 22։00-ի սահմաններում նստած է եղել Արմեն Սիմոնյանին պատկանող, «BMW-318i» մակնիշի ավտոմեքենայի առջևի ձախ մասում, Արուսյակը` հետևի մասում, իսկ Արմենը` աջ կողմում, մեքենայի ղեկի մոտ։ Իրենք ընթացել են Չարենց փողոցով դեպի Սայաթ-Նովա փողոցի ուղղությամբ, մոտ 60 կմ/ժամ արագությամբ, մոտակա լույսերով, ապակեմաքրիչները միացված վիճակում` քանի որ տեղացել է անձրև, ձախ եզրային գոտու տարածքով։ Հասնելով Չարենց փողոցի թիվ 17 շենքի դիմաց, շուրջ 15 մետր հեռու, իրենց ավտոմեքենայի առջևի կենտրոնական մասի հատվածում տեսել են մի հետիոտն տղամարդու, ով փողոցը հատել է աջից դեպի ձախ կողմը։ Արմենն առանց արգելակելու, ավտոմեքենայի առջևի ձախ մասով վրաերթի է ենթարկել այդ տղամարդուն և մանևրելով դեպի աջ` անցնել է որոշ տարածություն և կանգնեցրել ավտոմեքենան։ Դրանից հետո, անմիջապես ինքն ու Արմենն իջել են մեքենայից և գնացել դեպի վրաերթի ենթարկվածի ուղղությամբ, իսկ Արուսյակը մնացել է ավտոմեքենայի մեջ։ Հասնելով վրաերթի ենթարկվածին` տեսել են, որ նա անգիտակից վիճակում է, բերանից արյուն է հոսել։ Իրենց են մոտեցել անծանոթ քաղաքացիներ, որոնց մեջ եղել է ոստիկանության աշխատակից։ Նա ռադիոկապով շտապօգնություն է խնդրել։ Որոշ ժամանակ անց մոտեցել է շտապօգնության մեքենան և տուժողին տեղափոխել հիվանդանոց։ Ինքը մնացել է դեպքի վայրում` Արմենի կողքին։ Արմենի ներկայությամբ կատարվել են չափագրումներ և դրանից հետո նրան տարել են սթափության վիճակի ստուգման։ Դրանից հետո ինքը գնացել է տուն։
Դեպքի վայրում տեղացել է անձրև, փողոցը լուսավորվել է արհեստական լույսերով, իրենց երթևեկությանը խոչընդոտող ավտոմեքենաներ չեն եղել։
Ինքը վրաերթի ենթարկվածին չի նկատել, քանի որ տեղացել է անձրև և ասֆալտը եղել է թաց։
Դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության 2016թ. մարտի 23-ի թիվ 08351608 եզրակացությամբ, համաձայն որի` «1. և 2. Փորձաքննությանը տրամադրված վիճակում «BMW 318i» մակնիշի 35 TU 932 հ/հ ավտոմոբիլի բանվորական արգելակային համակարգը գտնվում է աշխատունակ վիճակում և դրա այնպիսի անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ վրաերթը և առաջ բերեին ավտոմոբիլի անկառավարելիություն` ավտոմոբիլի ընթացքի արագությունը կարգավորելու առումով, չհայտնաբերվեցին։
Փորձաքննությանը տրամադրված վիճակում «BMW 318i» մակնիշի 35 TU 932 հ/հ ավտոմոբիլի ղեկային կառավարման համակարգը գտնվում է աշխատունակ վիճակում և այդ համակարգի այնպիսի վնասվածքներ կամ անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ վրաերթը և առաջ բերեին ավտոմոբիլի անկառավարելիություն` շարժման ուղղությունը փոխելու առումով, չհայտնաբերվեցին։ Փորձաքննությանը տրամադրված վիճակում «BMW 318i» մակնիշի 35 TU 932 հ/հ ավտոմոբիլի ընթացային մասը` կախոցներն ու անիվները, գտնվում են աշխատունակ վիճակում և դրանց այնպիսի անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ վրաերթը և առաջ բերեին ավտոմոբիլի ընթացքի անկայունություն կամ անկառավարելիություն, չհայտնաբերվեցին։»։
Դատահետքաբանական և դատաքիմիական համալիր փորձաքննության 2016թ. ապրիլի 11-ի թիվ 08361604 եզրակացությամբ, համաձայն որի` «1. Փորձաքննությանը ներկայացված հագուստների վրա առկա են մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ ու հետքեր, կոշիկների ներբաններին` սահքին բնորոշ հետքեր (տեղակայությունը տես «Հետքաբանական մասե բաժնում), որոնք իրենց բնույթով և համակցությամբ բնորոշ են վրաերթի ընթացքում առաջացող վնասվածքներին ու հետքերին։ Հայտնաբերված վնասվածքների ու հետքերի առաջացման վաղեմությունը որոշել հնարավոր չէ, բավարար փորձագիտական չափանիշների բացակայության պատճառով։
3. Փորձաքննությանը ներկայացված հագուստների և կոշիկների վրա ավտոմոբիլի անվադողերի նախշանկարների հետքեր չեն հայտնաբերվել։
4. Փորձաքննությանը տրամադրված «BMW 318» մակնիշի, 35 TU 932 հ/հ ավտոմոբիլի առջևի ձախ կողմում առկա են մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ ու հետքեր (տեղակայությունը տես «Հետքաբանական մաս» բաժնում), որոնք իրենց համակցությամբ բնորոշ են վրաերթի հետևանքով առաջացող վնասվածքներին ու հետքերին և կարող էին առաջանալ համեմատաբար փափուկ մակերես ունեցող առարկայի հետ, որպիսին հանդիսանում է նաև մարդու մարմինը, փոխազդեցության մեջ մտնելու հետևանքով։
2. Փորձաքննությանը ներկայացված հագուստների և մեկ զույգ կոշիկների վրա քսայուղին բնորոշ հետքեր ու ներկանյութի քսվածքներ չեն հայտնաբերվել։
Փորձաքննությանը ներկայացված հագուստներից և մեկ զույգ կոշիկներից անջատված ընդհանուր զանգվածում ներկածածկույթի միկրոմասնիկներ չեն հայտնաբերվել:»։
Դատաբժշկական փորձաքննության 2016թ. մարտի 31-ի թիվ 0247 եզրակացությամբ, համաձայն որի` «Հիմնվելով` քաղ. Աշոտ Հրաչիկի Շահինյանի դիակի դատաբժշկական փորձաքննության և բժշկական փաստաթղթերի տվյալների վրա, առաջնորդվելով` որոշմամբ առաջադրված հարցերով, հանգում եմ հետևությունների, որ վերջինիս մահը վրա է հասել տրավմատիկ, հեմոռագիկ շոկից` գլխի, կրծքավանդակի, որովայնի, զույգ վերին և ստորին վերջույթների համակցված, բաց և փակ, բութ վնասվածքներ ստանալու հետևանքով, որոնք էլ գտնվում է ուղղակի պատճառական կապի մեջ` մահվան հետ։ Քաղ. Աշոտ Հրաչիկի Շահինյանի դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ հայտնաբերվել են. արյունազեղումներ` գլխի ձախ քունքաճակատագագաթային, ձախ ականջախեցու, ձախ ծնկահոդի հետին և աջ ծնկահոդի առաջամիջային մակերեսներին։ Քերծվածքներ` գլխի ձախ քունքաճակատագագաթային, կրծքավանդակի աջ վերին կեսի հետին, կրծքավանդակի ձախ հետին կողմնային, ձախ դաստակի թիկնային, աջ դաստակի առաջին մատի թիկնային, ձախ ծնկահոդի առաջային, աջ սրունքի վերին երրորդի առաջային և ձախ սրունք-թաթային հոդի կողմնային մակերեսների շրջաններում։ Արյունազեղումներ, արյունահավաքներ` գլխի մաշկի տակ ձախ քունքաճակատագագաթային և զույգ ծոծրակագագաթային շրջաններում, գլխուղեղի փափուկ թաղանթներում, ուղեղանյութում, կրծքավանդակի և որովայնի խոռոչների ներքին օրգանների դրունքների շրջաններում, մկաններում։ Սալջարդ վերքեր` ձախ ականջախեցու և ձախ դաստակի շրջաններում։ Ձախ քունքոսկրի, երկու կողմից միջին գանգափոսերի, քթոսկրերի և ձախ ծղիկոսկրի մախաթելունի կոտրվածքներ։ Ձախից միջին անրակային գծերով` 1-8-րդ, հարողնաշարային գծով` 1-9-րդ կողոսկրերի ուղակի կոտրվածքներ` շրջակա փափուկ հյուսվածքների արյունազեղումներով, առպատային, ընդերային թոքամզերի և ներքին օրգանների վնասումներով։ Աջ թոքամզային խոռոչում` 400,0 մլ, ձախում` 500.0 մլ, որովայնի խոռոչում` 2100 մլ հեղուկ արյան և քիչ քանակի, արյան մակարդուկներ որոնք պատճառվել են` կենդանության օրոք, բութ առարկաներով, չի բացառվում` այդ թվում որոշմամբ նշված պայմաններում։ Նման մարմնական վնասվածքները իրենց համակցությամբ կենդանի անձանց մոտ համարվում են` առողջությանը ծանր վնաս պատճառող, կյանքին վտանգ սպառնացող և տվյալ դեպքում` բերել են մահվան։ Ըստ քաղ. Աշոտ Հրաչիկի Շահինյանի անվամբ լրացված համապատասխան բժշկական փաստաթղթերի տվյալների, վերջինիս մահը վրա է հասել` 26.02.2016թ. ժամը 01։45-ին, ինչը չի հակասում դիահերձման արդյունքներին։ Քաղ. Աշոտ Հրաչիկի Շահինյանի դիակի դատաբժշկական փորձաքննության ընթացքում ավտոմեքենայի անվադողի գծանախշերի և վրաանցման հետքեր չեն հայտնաբերվել, սակայն` հարկ եմ համարում նշել, որ ինչպես այս, այնպես էլ` առաջին տրավմատիկ հարվածին վերաբերող հարցերը, հատուկ և բնորոշ վնասվածքների բացակայության պատճառով, ավելի նպատակահարմար կլինի պարզել, վնասվածքները ստանալու պահին քաղ. Աշոտ Հրաչիկի Շահինյանի հագին եղած հագուստների դատահետքաբանական փորձաքննությամբ։ Քաղ. Աշոտ Հրաչիկի Շահինյանի դիակից վերցված արյան մեջ, դատաքիմիական ուսումնասիրությամբ հայտնաբերվել է` 4,0 պրոմիլլե էթիլ սպիրտ, ինչը կենդանի անձանց մոտ համարվում է` ծանր աստիճանի ալկոհոլային հարբածություն։ Քաղ. Աշոտ Հրաչիկի Շահինյանի դիակից վերցված արյունը պատկանում է` Օ /առաջին/ խմբին։»։
Դատաավտոտեխնիկական և տեսաձայնագրային համալիր փորձաքննության 2017թ. փետրվարի 17-ի թիվ 30561608 եզրակացությամբ, համաձայն որի` «1. Փորձաքննությանը տրամադրված «Princoե ապրանքանիշի, «CD-R» ֆորմատի, «Չարենց 17» ձեռագիր գրառմամբ սկավառակի (թողարկման հերթական համարը` «P447150313120321») վրա գրառված է «ACC Export-2016-02-26 01.27.22 PM» անվանումով ֆայլ` «ave» ֆորմատի։
Հետազոտելի ֆայլը պարունակում է 10 րոպե 44 վայրկյան տևողությամբ տեսագրություն, որը չունի համապատասխան ձայնային ուղեկցություն։
Համաձայն տեսագրության տեսապատկերների վերին ձախ անկյուններում առկա ժամանակը նշող գրառումների, այն պարունակում է 2016թ. փետրվարի 25-ի ժամը` 22։14։06-ից մինչև 22։24։50-ն ընկած ժամանակահատվածի տեսաշարերը։
Տեսագրության` 22։15։05 պահին, փողոցի ուղեմասում տեղի է ունենում վրաերթ։
Վրաերթին նախորդող, վրաերթի և դրան հաջորդող պահերին տեղի ունեցող իրադարձությունների մանրամասն նկարագրությունը բերված է հետազոտության «Տեսաձայնագրային մաս» բաժնում։
Հետիոտնը, մինչև վրաերթը անցել է մոտավորապես 4,7 մ ճանապարհ` 3,375 վայրկյանում։ Այսինքն հետիոտնը մինչև վրաերթը փողոցի ուղեմասը հատել է մոտավորապես` 1,3925 մ/վ կամ 5,013 կմ/ժ արագությամբ։
Տվյալ ժամանակահատվածում հետիոտնը կարող էր անցնել նվազագույնը 4,482մ ճանապարհ։ Այսինքն հետիոտնն ուղեմասը կարող էր հատել նվազագույնը` 1,328 մ/վ (4,7808 կմ/ժ) արագությամբ։ Իսկ առավելագույնը կարող էր անցնել` 4,92մ ճանապարհ։ Այսինքն հետիոտնը ուղեմասը կարող էր հատել առավելագույնը` 1,46 մ/վ (5,256 կմ/ժ) արագությամբ։
Հետիոտնի անցած ճանապարհի սկզբնակետի և սկզբնապահի վերաբերյալ` մանրամասն տես հետազոտության «Տեսաձայնագրային մաս» բաժինը։
2.Հետազոտելի տեսագրության մեջ նկարահանված փողոցում` մասնավորապես վրաերթի հատվածում, վրաերթի պահին առկա է արհեստական լուսավորվածություն։
Հետազոտելի տեսագրության մեջ` վրաերթի պահին, տեղացել է անձրև։
Ինչ վերաբերվում է տեղացող անձրևի ուժգնությանը` մասնավորապես հորդառատ անձրև կամ թույլ, ապա նշենք, որ այդ հարցի պարզաբանումը դուրս է տեսաձայնագրային փորձաքննություն իրականացնող փորձագետի հատուկ մասնագիտական գիտելիքների շրջանակից և իրավասության սահմաններից։
3. Տեսագրությունից առանձնացվեցին թվով 17 տեսապատկերներ (որտեղ պատկերված են վրաերթը, վրաերթին նախորդող և հաջորդող իրադարձությունները), որոնք ենթարկվեցին համակարգչային մշակման` մասնավորապես տեսապատկերներում ուղղվեց էքսպոզիցիան` համապատասխան առկա լուսավորվածության պայմանների, ինչպես նաև տեսապատկերները ենթարկվեցին խոշորացման, ապա արտատպվեցին լուսանկարների տեսքով, որոնք բերված են եզրակացությանը կից լուսանկարչական հավելվածում։
4. Քննարկման ենթակա պայմաններում «BMW 318 I» մակնիշի 34 TU 932 հ/հ ավտոմոբիլի վարորդը տվյալ վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորություն ունեցել է։
Քննարկման ենթակա պայմաններում «BMW 318 I» մակնիշի 34 TU 932 հ/հ ավտոմոբիլի վարորդը երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած, երթևեկության անվտանգությունն ապահովելու և տվյալ վրաերթը կանխելու նպատակով, տեխնիկական տեսակետից պետք է ժամանակին կատարված արգելակումով իր վարած ավտոմոբիլի ընթացքը դանդաղեցնելու կամ էլ այն լրիվ կանգնեցնելու միջոցով հնարավորություն տար հետիոտնին դուրս գալու ավտոմոբիլի ընթացագոտուց։
5. Քննարկման ենթակա պայմաններում «BMW 318 I» մակնիշի 34 TU 932 հ/հ ավտոմոբիլի վարորդը, ժամանակին միջոցներ չձեռնարկելով ավտոմոբիլը կանգնեցնելու կամ դանդաղեցնելու համար` այն հաշվով, որպեսզի հետիոտնը դուրս գա ավտոմոբիլի ընթացագոտուց, թույլ է տվել ՃԵԿ-ի 67 կետի պահանջին հակասող գործողություն և դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ վրաերթի առաջացումը։
Հետիոտնի գործողություննեի գնահատման համար ավտոտեխնիկական փորձագետի հատուկ մասնագիտական գիտելիքներ չեն պահանջվում։ Դրանք ենթակա են իրավական գնահատման` ելնելով «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի հոդված 25-ի 6, 7 և 9 կետերի պահանջների տեսանկյունից»։
Դեպքի վայրի զննության 2016թ. փետրվարի 26-ի արձանագրությամբ այն մասին, որ վրաերթը տեղի է ունեցել Երևան քաղաքի Չարենց փողոցի թիվ 17 շենքի դիմացի հատվածում, որն ասֆալտապատ է, հարթ, ուղիղ և հորիզոնական։ Չարենց փողոցը զույգ հոծ գծով բաժանված է 2 ուղեմասերի։ Այն ուղեմասը, որտեղ տեղի է ունեցել վրաերթը, բաժանված է երեք ուղեգոտիների, համապատասխանաբար 3,7մ, 3,1մ և 3,2մ լայնություններով։ «BMW-318i» մակնիշի 35 TU 932 հ/հ ավտոմեքենան կանգնած է եղել Չարենց փողոցում, դեպի Սայաթ-Նովա պողոտայի կողմը տանող ուղեմասում` հոծ գծերից առջևի մասը 1,7մ հեռավորությամբ, հետևի մասը` 2մ, Չարենց փողոցի թիվ 15 շենքի անկյունային հատվածից 28մ հեռավորության վրա։ Չարենց փողոցի թիվ 15 շենքի անկյունային հատվածից 3,3մ հեռավորության վրա` դեպի Նալբանդյան փողոց տանող ուղեմասում առկա է արնանման հետք 1,2մ X 70սմ չափերով։
«BMW-318i» մակնիշի 34 TU 932 հ/հ ավտոմեքենայի զննության 2016թ. փետրվարի 26-ի արձանագրությամբ այն մասին, որ տեղահանվել է առջևի պահպանիչ վահանի ձախ հակամառախուղային լապտերը, կոտրվել է դիմապակու ձախ մասը։
Նախաքննության մարմնի 2016թ. ապրիլի 20-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, դեպքի պահին հետիոտն Ա.Շահինյանի հագին եղած հագուստներով և կոշիկներով, որոնց վրա հայտնաբերվել են վրաերթին բնորոշ մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ ու հետքեր։
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված, «Փարկինգ սիթի սերվիս» ՓԲԸ-ից ստացված լազերային սկավառակի զննությամբ, որի համաձայն` էկրանի վերևի ձախ հատվածում երևում է 25.02.2016թ., 22։14։06.795 AMT ժամանակացույցը, իսկ ներքևի հատվածում առկա է CAM 9/3/7 տեսախցիկի անվանումը։ Դիտելով տեսագրությունը` պարզվում է, որ այն կատարվել է Երևան քաղաքի Չարենց փողոցի` դեպի Նալբանդյան փողոց տանող ուղեմասի մայթի տարածքում, որոշակի բարձրության վրա գտնվող տեսախցիկի միջոցով, որի տեսադաշտում երևում են Չարենց փողոցի` դեպի Նալբանդյան փողոց և Սայաթ-Նովա պողոտա տանող ուղեմասերը, ինչպես նաև Սայաթ-Նովա պողոտա տանող ուղեմասի մայթի տարածքը։ Տեսագրությունը կատարվել է արհեստական լուսավորության պայմաններում, երթևեկելի մասը թաց է։ Տեսագրության 22։14։51։920-ին տեսախցիկի տեսադաշտում երևում է մի քաղաքացի, ով Չարենց փողոցի` դեպի Սայաթ-Նովա պողոտայի կողմը տանող ուղեմասի մայթի տարածքից մուտք է գործում երթևեկելի մաս և սկսում է հատել դեպի Սայաթ-Նովա պողոտա տանող ուղեմասը։ Տեսագրության 22։15։04։395-ին տեսախցիկի տեսադաշտում երևում է Նալբանդյան փողոցի կողմից Չարենց փողոցի ձախ եզրային գոտու տարածքով ընթացող ավտոմեքենա, որը տեսագրության 22։15։05։745-ին` առջևի ձախ մասով վրաերթի է ենթարկում փողոցը հատող քաղաքացուն։ Վրաերթի հետևանքով քաղաքացին շպրտվում և ընկնում է Չարենց փողոցի` դեպի Նալբանդյան փողոց տանող ուղեմասի ձախ եզրային գոտու տարածքում, իսկ վրաերթ կատարած ավտոմեքենան դեպի աջ մանևրելով` անցնում է որոշակի տարածություն և կանգնում դեպի Սայաթ-Նովա պողոտա տանող ուղեմասի կենտրոնական գոտու տարածքում, որից հետո բացվում են ավտոմեքենայի առջևի աջ և ձախ դռները, իջնում են երկու քաղաքացիներ և մոտենում վրաերթի ենթարկվածին։ 22։17։06։810-ին` Սայաթ-Նովա փողոցի կողմից Չարենց փողոցով դեպքի վայրին են մոտենում ՀՀ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանություն /այսուհետ նաև ՃՈ/ ծառայության մեքենաները։ 22։24։31։877-ին Սայաթ-Նովա պողոտայի կողմից դեպքի վայրին է մոտենում շտապօգնության ծառայության ավտոմեքենան։ 22։24։49։652-ին տեսագրությունն ավարտվում է։
Վերլուծելով պաշտպանության կողմի պատճառաբանություններն այն մասին, որ վրաերթից խուսափելու համար ամբաստանյալին անհրաժեշտ է եղել 52 /հիսուներկու/ մետր տարածություն, սակայն մոտակա լույսերով տեսանելիությունը դեպքի ժամանակ եղել է 50 /հիսուն/ մետր և դրա պատճառով ամբաստանյալը վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորություն չի ունեցել` անհիմն են, քանի որ համաձայն քրեական գործի նյութերի` 2016թ. փետրվարի 25-ին, ժամը 22։20-ին տեղի ունեցած դեպքի վայրի զննության ընթացքում /սկսվել է նույն օրը ժամը 23։25-ին/, պարզվել է, որ ճանապարհի տվյալ մասը մութ ժամանակ լուսավորվում է արհեստական լույսերով։
Պարզվել է նաև, որ մթության դեպքում տեսանելիությունը հեռահար լույսերը միացված վիճակում մոտ 80 մետր է, մոտակա լույսերով` մոտ 50 մետր /դեպքի վայրի զննության արձանագրության 20 և 21 կետեր, գ.թ. 5/, սակայն վրաերթի ժամանակ ճանապարհի տվյալ երթևեկելի հատվածի` արհեստական լուսավորությամբ լուսավորված լինելու պարագայում` ավտոմեքենայի լուսավորման սարքերի հատկանիշները նշանակություն ունենալ չեն կարող։
Փորձագետներին տրամադրված՝ վրաերթի տեսագրության հետազոտման արդյունքում նույնպես հաստատվել է, որ «հետազոտելի տեսագրության մեջ նկարահանված փողոցում՝ մասնավորապես վրաերթի հատվածում, վրաերթի պահին առկա է արհեստական լուսավորվածություն»։
Այսպիսով, դեպքի վայրը արհեստական լույսերով լուսավորված լինելու պարագայում, դեպքի վայրի զննության արձանագրության մեջ նշված և պաշտպանների կողմից որպես գործի լուծման համար էական նշանակություն ունեցող մեկ կարևորագույն ելակետային տվյալ ներկայացված, վարորդի խցիկից տեսանելիությունը մոտակա լույսերով մոտ 50 մետր կազմելը՝ իրականում գործի լուծման համար էական նշանակություն ունեցող տվյալ չի հանդիսանում, քանի որ տվյալ դեպքում որևէ էական նշանակություն չունի այն հանգամանքը, թե վրաերթի ենթարկած ավտոմեքենայի լուսավորող սարքերը գործարկելիս, մթության ժամանակ որքան է կազմում տեսանելիությունը մոտակա լույսերով։
Փորձագիտական եզրակացության մեջ պատշաճ կարգով արտացոլվել են գործով պարզաբանման ենթակա` պատահարի հանգամանքները, ելակետային տվյալները, օգտագործված գրականությունը, տեսաձայնագրության հետազոտումը, ավտոտեխնիկական մասը։ Փորձագետները հանգել են միանշանակ հետևության այն մասին, որ երթևեկության համար վտանգի առաջանալն ամբաստանյալն ի վիճակի է եղել հայտնաբերել և պարտավոր է եղել միջոցներ ձեռնարկել արագությունն իջեցնելու` ընդհուպ մինչև կանգնելը, ինչի հնարավորությունն ամբաստանյալն ունեցել է, սակայն չի կատարել` խախտելով ճանապարհային երթևեկության կանոնների 67-րդ հոդվածի պահանջը։
Պատշաճ կարգով կատարված հաշվարկի արդյունքում փորձագետները պարզել են, որ ամբաստանյալի կողմից ճանապարհային երթևեկության կանոնների 67-րդ հոդվածի պահանջները պահպանած լինելու և ժամանակին արգելակման դիմելու դեպքում` մեքենան կանգ կառներ և հետիոտնը կգտնվեր վրաերթի տեղից 0,34 մետրից 0,36 մետր հեռավորության վրա՝ չհասած վրաերթի տեղը։
Վերլուծելով ամբաստանյալ Ա. Սիմոնյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա, տուժողի, վկաների ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված մյուս ապացույցները, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա. Սիմոնյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, ճանապարհային երթևեկության կանոնները խախտելը, որն անզգուշությամբ առաջացրել է մարդու մահ` ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
(…) Ամբաստանյալ Ա.Սիմոնյանի նկատմամբ, նրան վերագրվող հանցագործության կատարման համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում (…) ամբաստանյալ Ա.Սիմոնյանի անձը` նախկինում դատված չլինելը, դրական բնութագրվելը, կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթը և աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը` դեպքի վայրը չլքելը և պատճառված վնասի փոխհատուցման պատրաստակամությունը։
Որպես ամբաստանյալ Ա.Սիմոնյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում տուժողի հակաօրինական վարքագիծը` ծանր աստիճանի ալկոհոլային հարբածության վիճակում ճանապարհի երթևեկելի մասը որպես հետիոտն հատելու կարգը խախտելը։
Ամբաստանյալ Ա.Սիմոնյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Հաշվի առնելով վերոգրյալը, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերությունների սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանքների հետ` դատարանը գտնում է, որ Ա. Սիմոնյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով` տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելով, քանի որ այդ պատիժներն են անհրաժեշտ և բավարար Ա. Սիմոնյանին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար, այդ պատիժների միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։
Դատարանը գտնում է նաև, որ նշանակված պատիժներն ամբաստանյալ Ա.Սիմոնյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատիժների կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել»:
Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
4. Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
4.1 Պաշտպան Ռ.Բալոյանը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված չէ:
Բողոք բերած անձի պնդմամբ՝ Առաջին ատյանի դատարանի այն հետևությունը, ըստ որի՝ գործով ձեռք բերված ապացույցներով հիմնավորվում է ամբաստանյալ Արմեն Սիմոնյանի կողմից մեղավորությամբ ճանապարհային երթևեկության կանոնները խախտելը, որն անզգուշությամբ առաջացրել է մարդու մահ՝ չի բխում դատաքննությամբ հետազոտված փաստական տվյալներից:
Բողոքաբերը փաստարկել է, որ գործով ձեռք բերված վերաբերելի և հավաստի ապացույցներով չի հիմնավորվում, որ ամբաստանյալ Արմեն Սիմոնյանը հետիոտնին հայտնաբերելու պահից սկսած ունեցել է վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորություն:
Բողոք բերած անձի պնդմամբ՝ դեպքի վայրի զննության արձանագրությամբ ձեռք բերված տվյալներով, ինչպես նան դատաավտոտեխնիկական ն տեսաձայնագրային փորձագետների դատարանում տրված ցուցմունքներով հիմնավորվել է, որ ամբաստանյալ Արմեն Սիմոնյանը հետիոտնին հնարավորություն է ունեցել հայտնաբերել շուրջ 50 մետր հեռավորությունից, իսկ թաց ասֆալտի պայմաններում շուրջ 60 կմ/ժ արագությամբ ընթացող ավտոմեքենայի կանգառման ուղին կազմել է շուրջ 52 մետր, ուստի և վարորդը չի ունեցել վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորություն:
Բողոքաբերը նշել է նաև, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից լրացուցիչ դատաավտոտեխնիկական փորձաքննություն նշանակելու մասին միջնորդությունը մերժելը հանգեցրել է գործի սխալ լուծման:
Արդյունքում, բողոքի հեղինակը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը և ամբաստանյալ Արմեն Սիմոնյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնել՝ հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ կամ գործն ուղարկել նույն դատարան՝ նոր քննության:
4.2 Պաշտպան Զ.Վարդանյանը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն ամբաստանյալ Արմեն Սիմոնյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով հիմնավորված չէ:
Ի հիմնավորումն վերոշարադրյալի բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ իրավական գնահատականի չի արժանացրել, որ ամբաստանյալ Արմեն Սիմոնյանն արարքը կատարել է անզգուշությամբ, կատարած հանցանքը դասվում է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, նախկինում դատապարտված չի եղել, երիտասարդդ է, բնութագրվում է դրականորեն, զղջում է կատարածի համար, տվել է ցուցմունքներ՝ աջակցելով նախաքննությանը:
Բողոքի հեղինակը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը պետք է պատշաճ գնահատեր նաև այն, որ ամբաստանյալը թույլ չի տվել ճանապարհային երթևեկության կանոնների առավել կոպիտ խախտումներից որևէ մեկը, տուժողի իրավահաջորդը նրա նկատմամբ բողոք, նյութական վնասի հատուցման որևէ պահանջ չի ներկայացրել։
Բողոք բերած անձի պնդմամբ՝ թեև Առաջին ատյանի դատարանը որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք նշել է տուժողի հակաօրինական վարքագիծը (ծանր աստիճանի ալկոհոլային հարբածության վիճակում ճանապարհի որպես հետիոտն հատելն ու կարգը խախտելը) այնուամենայնիվ նշված հանգամանքին պատշաճ գնահատական չի տրվել։
Բողոքաբերի պնդմամբ՝ գործում առկա փաստերի բազմակողմանի և օբյեկտիվ վերլուծության դեպքում Առաջին ատյանի դատարանը պետք է հանգեր այն հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը և պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է նաև՝ վերջինիս նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով։
Բողոք բերած անձը գտնում է, որ ամբաստանյալի պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող, անձը բնութագրող և դեպքի կատարման հանգամանքների պայմաններում նրա նկատմամբ նշանակված 2 տարի ժամկետով ազատազրկում պատիժը ակնհայտ խիստ է։
Արդյունքում, բողոքի հեղինակը խնդրել է պատժի մասով բեկանել վիճարկվող դատական ակտը և ամբաստանյալ Արմեն Սիմոնյանի նկատմամբ նշանակել մեղմ պատիժ՝ հնարավոր համարելով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը:
Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
5. Ամբաստանյալ Արմեն Սիմոնյանը հայտնեց, որ համաձայն չէ պաշտպան Ռ.Բալոյանի կողմից ներկայացված բողոքի հետ և չպնդեց այն: Միաժամանակ նշեց, որ հետիոտնին նկատել է մոտ 10 մետր հեռավորությունից: Մինչև հարվածելն արգելակել է: Հայտնեց նաև, որ ընդունում է իրեն առաջադրված մեղադրանքը, զղջում է կատարվածի համար: Պատրաստվում է ամուսնանալ: Պնդեց պաշտպան Զ.Վարդանյանի ներկայացրած վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց այն բավարարել:
Դատախազ Ա.Կոստանդյանը և տուժողի իրավահաջորդ Ա.Թորոսյանն առարկեցին վերաքննիչ բողոքների դեմ և խնդրեցին դրանք մերժել:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
6. Վերաքննիչ բողոքների հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ նախ և առաջ պետք է պատասխանել հետևյալ հարցին՝ հիմնավորված է արդյոք ամբաստանյալ Արմեն Սիմոնյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքը կատարած լինելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն`
«(…):
3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Ապացուցումը` գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներ բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն`
«Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ»:
Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ անդրադառնալով անձի մեղավորության հաստատման համար հաղթահարման ենթակա անհրաժեշտ չափանիշներից մեկին` անմեղության կանխավարկածին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը շեշտել է, որ. «[Ա]պացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված` ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում` կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով` հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշումը):
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին` ներքին համոզմունքին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ. «Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով, այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշումը):
Մեկ այլ` Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի վերաբերյալ որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նաև նշել է, որ. «(…) քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած»: (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
7. Նախորդ կետի լույսի ներքո վերլուծելով սույն գործով ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանում դատաքննությամբ հետազոտված (տե՛ս սույն որոշման 3-րդ կետը) ապացույցները, դրանցից յուրաքանչյուրը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, ինչպես նաև ստացման աղբյուրի և ձևավորման ընթացքի համատեքստում, այդ ապացույցներից յուրաքանչյուրը համադրելով մյուս աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատված կասկածները մեկնաբանելով նրա օգտին, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում ձեռք է բերվել փոխկապակցված հավաստի ապացույցների այնպիսի բավարար համակցություն, որը բացառելով հակառակի ողջամիտ հավանականությունը, հիմք է տալիս անվերապահ հետևություն անելու առ այն, որ ամբաստանյալ Արմեն Սիմոնյանը կատարել է սույն որոշման 2-րդ կետում արձանագրված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով իրեն մեղսագրվող արարքը: Հետևաբար անհիմն են պաշտպան Ռ.Բալոյանի վերաքննիչ բողոքում՝ ամբաստանյալ Արմեն Սիմոնյանի անմեղության վերաբերյալ բերված փաստարկները:
Ամբաստանյալ Արմեն Սիմոնյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում մեղավոր ճանաչելու և դատապարտելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը և դրանում բերված հետևությունները հիմնավորված և պատճառաբանված են: Ամբաստանյալի կողմից նշյալ հոդվածով նախատեսված հանցանքը կատարված լինելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հիմնավորված է գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
Վերը նշվածից ելնելով Վերաքննիչ դատարանն անհիմն է համարում պաշտպան Ռ.Բալոյանի վերաքննիչ բողոքի փաստարկն առ այն, որ գործով ձեռք բերված վերաբերելի և հավաստի ապացույցներով չի հիմնավորվում, որ ամբաստանյալ Արմեն Սիմոնյանը հետիոտնին հայտնաբերելու պահից սկսած ունեցել է վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորություն:
Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքի այն փաստարկին, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից լրացուցիչ դատաավտոտեխնիկական փորձաքննություն նշանակելու մասին միջնորդությունը մերժելը հանգեցրել է գործի սխալ լուծման, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ կոնկրետ դեպքում դատաավտոտեխնիկական և տեսաձայնագրային համալիր փորձաքննության թիվ 30561608 եզրակացության բավարար չափով պարզ կամ լրիվ չլինելը կասկած չի հարուցում, հետևաբար բացակայում է նաև՝ լրացուցիչ դատաավտոտեխնիկական փորձաքննություն նշանակելու անհրաժեշտությունը, ուստի լրացուցիչ դատաավտոտեխնիկական փորձաքննություն նշանակելու մասին միջնորդությունը մերժելը չի հանգեցրել և չէր կարող հանգեցնել գործի սխալ լուծման:
Վերոգրյալ եզրահանգումների արդյունքում՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամբաստանյալ Արմեն Սիմոնյանին առաջադրված մեղադրանքով նրա նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու որևէ իրավաչափ հիմք չկա:
8. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն.
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն.
«1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2.Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3.Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
Պատժի արդարացիության հետ կապված հարցին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ի թիվս այլ որոշումների անդրադարձել է նաև, Է.Հայրապետյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ «(...) պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: (...)
[Պ]ատիժն արդարացի է, եթե դրա տեսակի և չափի որոշման ժամանակ դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները» (տե՛ս Էրիկ Հայրապետյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ՍԴ/0293/01/09 որոշման 12-13-րդ կետերը):
9. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
(…)»:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը նախատեսող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարան վերլուծության է ենթարկել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-139/07, ՎԲ-195/07, ՎԲ-01/08, ԵԿԴ/0034/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Վճռաբեկ դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել այն մասին, որ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու: Դատարանի նման համոզվածությունը, վստահությունը պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակներն իրագործելու հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է, ի թիվս այլնի, հաշվի առնել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, պատճառված վնասի չափի, մեղքի ձևի և տեսակի, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: Վերջիններս վկայում են հանցագործության նվազ կամ բարձր հանրային վտանգավորության աստիճանի մասին` դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս և այն կրելու անհրաժեշտության հարցը որոշելիս ապահովելով արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի կենսագործումը:
Ա.Հովհաննեսյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարել ընդգծել, որ. §(…) [ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ] հոդվածով նախատեսված հանցանքի կատարման դեպքում պատիժ նշանակելիս և այն կրելու անհրաժեշտության հարցը որոշելիս հատկապես կարևոր է գնահատել նաև հանցագործությամբ պատճառված վնասը։ Վերջինս ցանկացած հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը բնութագրող հիմնական ցուցանիշներից է, այդ թվում` այն հանցակազմերի, որոնցով սահմանված չէ որպես հանցակազմի տարր։ Այն իր համարժեք գնահատականը պետք է ստանա նաև ճանապարհային երթևեկության և տրանսպորտային միջոցների շահագործման կանոնները խախտելու վերաբերյալ հանցագործություններով պատիժ նշանակելիս, քանի որ այդպիսի հանցագործությունների հետևանքով կարող են պատճառվել հանցակազմով նախատեսված, ինչպես նաև դրանից դուրս գտնվող ամենատարբեր բնույթի հետևանքներ, այդ թվում՝ մարդու առողջության միջին ծանրության կամ ծանր վնաս, մարդու մահ (այդ թվում՝ երկու կամ ավելի մարդու), գույքային վնաս։
Մասնավորապես հանրորեն վտանգավոր հետևանքներով պայմանավորված` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որպես հանցակազմի ծանրացնող հանգամանք է նախատեսված անզգուշությամբ մարդու մահ առաջանալը, իսկ 3-րդ մասով՝ հանցակազմի առավել ծանրացնող հանգամանք՝ անզգուշությամբ երկու կամ ավելի մարդու մահ առաջանալը։ Վերոնշյալից հետևում է, որ կախված օրենքով պահպանվող հարաբերության (հանցակազմի ինչպես հիմնական, այնպես էլ լրացուցիչ օբյեկտ) իրավական արժեքից, դրան պատճառված վնասը պայմանավորում է տվյալ հանցագործության հանրային վտանգավորության, հետևաբար նաև պատժելիության աստիճանը։ Սույն դեպքում պաշտպանվող հարաբերությունը մարդու կյանքն է (լրացուցիչ օբյեկտ), որը հիմնարար սոցիալական արժեք է և այդպիսով օժտված է քրեաիրավական պաշտպանության բարձր աստիճանով։
Ակնհայտ է՝ որքան ծանր է վրա հասած հետևանքը, մեծ՝ վնասի չափը, այնքան բարձր է հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը։ Վերջինս հակադարձ համեմատական է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառելիության հնարավորությանը։ Այլ խոսքով՝ որքան բարձր է հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը, այնքան ցածր է դրա համար նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հավանականությունը (…): (տե°ս Արամայիս Հովհաննեսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2015 թվականի փետրվարի 27-ի թիվ ԳԴ/0014/01/14 որոշում)¦։
10. Սույն գործի նյութերով հիմնավորվել է, որ ամբաստանյալ Արմեն Սիմոնյանը իր վարած «BMW» մակնիշի, 35 TU 932 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Նալբանդյան փողոցի կողմից` Չարենց փողոցով դեպի Սայաթ-Նովա պողոտայի ուղղությամբ: Հասնելով Չարենց փողոցի թիվ 17 շենքի դիմացի հատվածին, որտեղ ճանապարհը լուսավորվել է արհեստական լույսերով, Արմեն Սիմոնյանը թույլ է տվել ճանապարհային երթևեկության կանոնների 67 կետի պահանջին հակասող գործողություններ, այն է` երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից, երթևեկության անվտանգությունն ապահովելու և դեպի իր վարած մեքենայի ընթացագոտին աջից դեպի ձախ կողմը փողոցը հատող հետիոտն Աշոտ Հրաչիկի Շահինյանին վրաերթի չենթարկելու համար` տեխնիկական տեսակետից ժամանակին կատարված արգելակմամբ չի դանդաղեցրել իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքը կամ էլ ավտոմեքենան լրիվ կանգնեցնելու միջոցով հնարավորություն չի տվել նրան դուրս գալու իր երթևեկության համար վտանգավոր գոտուց, ինչի տեխնիկական հնարավորությունն ունեցել է, որի հետևանքով ավտոմեքենայի առջևի ձախ մասով վրաերթի է ենթարկել վերջինիս և անզգուշությամբ նրան պատճառել մահ։
Վերոհիշյալ արարքի կատարման համար Արմեն Սիմոնյանը դատապարտվել է ազատազրկման՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկվելով` 2 (երկու) տարի ժամկետով:
Ամբաստանյալ Արմեն Սիմոնյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ գործով ձեռք չեն բերվել, փոխարենը՝ Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք, մասնավորապես տուժողի հակաօրինական վարքագիծը` ծանր աստիճանի ալկոհոլային հարբածության վիճակում ճանապարհի երթևեկելի մասը որպես հետիոտն հատելու կարգը խախտելը: Դրա հետ մեկտեղ որպես ամբաստանյալ Արմեն Սիմոնյանի անձը բնութագրող տվյալներ Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ նա նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրական:
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի է առել նաև՝ կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթը և աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը` դեպքի վայրը չլքելը և պատճառված վնասի փոխհատուցման պատրաստակամությունը:
11. Սույն որոշման 8-9-րդ կետերի լույսի ներքո վերլուծելով նախորդ կետում արձանագրված փաստական տվյալները՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված իր հայեցողության շրջանակներում, ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, հաշվի առնելով կատարված հանցագործության բնույթն ու դրա հանրային վտանգավորության աստիճանը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, նշանակել է արդարացի պատիժ, որը կոնկրետ դեպքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի իմաստով չի կարող գնահատվել որպես ակնհայտ խիստ լինելու հիմքով անարդարացի: Նշանակված պատիժը համապատասխանում է ամբաստանյալի կատարած հանցագործության ծանրությանը և նրա անձին: Դրա միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացվելիությանը: Ոստի ամբաստանյալի նկատմամբ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշանակված պատիժն անհամաչափ խիստ լինելու վերաբերյալ պաշտպան Զ.Վարդանյանի վերաքննիչ բողոքում բերված փաստարկն անհիմն է:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Արմեն Սիմոնյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորության հարցին և հաշվի առնելով մասնավորապես՝ կատարված հանցագործության բնույթը ու դրա հանրային վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության արդյունքում պատճառված վնասը, ամբաստանյալի անձը, նրա պատաuխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր չէ հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացվելիությանը, ուստի ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը չկիրառելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումը Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի է, իսկ վերաքննիչ բողոքում վերջինիս վերաբերյալ բերված անհամաձայնությունը՝ անհիմն:
Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքի այն փաստարկին, որ Առաջին ատյանի դատարանը պետք է պատշաճ գնահատեր նաև այն, որ ամբաստանյալը թույլ չի տվել ճանապարհային երթևեկության կանոնների առավել կոպիտ խախտումներից որևէ մեկը, զղջում է կատարածի համար, ցուցմունքներ տալով աջակցել է նախաքննությանը, տուժողի իրավահաջորդը նրա նկատմամբ բողոք, նյութական վնասի հատուցման որևէ պահանջ չի ներկայացրել, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ նշյալ հանգամանքները կոնկրետ դեպքում բավարար չեն գալու այն հետևության, որ ամբաստանյալն ենթակա է նշանակված պատժից էլ ավելի մեղ պատժի և որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատժի փաստացի կրման:
12. Ամփոփելով սույն որոշման նախորդ և 7-րդ կետերում արձանագրված դատողությունները` Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի` 2017 թվականի հոկտեմբերի 04-ի դատավճիռը բեկանելու, ամբաստանյալ Արմեն Սիմոնյանի նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու, ինչպես նաև վերջինիս նկատմամբ նշանակված պատիժը փոփոխելու և այն պայմանականորեն չկիրառելու իրավաչափ հիմքեր չկան, ուստի այն պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ բերված վերաքննիչ բողոքները՝ մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394 հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Վերաքննիչ բողոքները մերժել: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի հոկտեմբերի 04-ի դատավճիռը թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Կ.ՄԱՐԴԱՆՄԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ն.ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ

Ա.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ