ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ


Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական ԵԿԴ/0087/01/17
շրջանների ընդհանուր իրավասության
առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը
կայացրած դատարանի կազմը
նախագահող դատավոր` Ա.Վարդանյան

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

05 հոկտեմբերի 2017թ. ք.Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՍԱՄՍՈՆՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Հ.ԵՆՈՔՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Մ.ԹՈՎՄԱՍՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Հ.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում ՀՀ գլխավոր դատախազության դատախազ Հ.Ենոքյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, վճռաբեկության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հրաչյա Խաչիկի Մանուկյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 203-րդ հոդվածի 1-ին մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
Թիվ 58209714 քրեական գործը հարուցվել է 2014 թվականի հուլիսի 18-ին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 203-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչությունում` իրացնելու նպատակով կեղծ վճարային փաստաթղթեր պատրաստելու, իրացնելու, ինչպես նաև ուրիշի գույքի խոշոր չափերի գաղտնի հափշտակության փորձ կատարելու դեպքի առթիվ։
2014 թվականի օգոստոսի 08-ին Հրաչյա Մանուկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը։
Նախաքնական մարմնի 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի որոշմամբ Հրաչյա Մանուկյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 203-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Նախաքննական մարմնի 2017 թվականի մարտի 27-ի որոշմամբ Հրաչյա Մանուկյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նրան նոր (վերջնական) մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 203-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ <<նա, նախնական համաձայնության գալով ԱՄՆ-ում բնակվող, ինքնությունը դեռևս չպարզված անձի կամ անձանց հետ` նրանց կողմից ուղարկվելիք բանկային պլաստիկ կեղծ վճարային քարտերը Հայաստանի Հանրապետության տարածքում իրացնելու և օգտագործելու վերաբերյալ, ի կատարումն հանցավոր մտադրության, 2014թ. մայիսի 8-ին <<ՖեդԷքս>> սուրհանդակային ծառայության միջոցով, իր փաստացի բնակության վայրի` ք. Երևան, Նոր Նորքի 2-րդ զանգված, Վ. Թոթովենցի փողոց, 3/3 շենք, բնակարան 15 հասցեով, ստացել է ծանրոց, որում առկա ֆոտոալբոմի էջերի արանքում թաքցված են եղել թվով 80 հատ <<Վիզա>> տեսակի բանկային պլաստիկ կեղծ վճարային քարտեր, որոնց թվից շուրջ 30 հատն իրացրել է չպարզված անձին, իսկ մնացորդ քարտերից <<CHASE BANK USA>> բանկին պատկանող, թիվ 4147202105652901, 4147202106260506, 4147202054095904, 4147202096100498, 4147202096641129, 4147202103848139, 4147202086745088, 4147202088532658 և 4147202090945799 քարտային տվյալները կրող կեղծ վճարային քարտերի օգտագործմամբ Երևան քաղաքի տարբեր առևտրային կետերում` Աբովյան 18 հասցեում գործող <<KAMI CLUB>> ակումբում, Մաշտոցի պողոտա 2/2 հասցեում գործող <<NEW FASHION>> խանութում, <<Վարդազարյան Ալիկ>> անհատ ձեռնարկատիրոջը պատկանող, Երվանդ Քոչար 24/2 հասցեում գործող դեղատանը և <<YEREVAN CITY>> սուպերմարկետների ցանցի Կոմիտաս 60/2 հասցեում գործող խանութում, տեղադրված պոս-տերմինալների միջոցով 2014թ. մայիսի 15-ից մինչև հունիսի 20-ն ընկած ժամանակահատվածում, 14 դեպքերով կատարել է խոշոր չափերով` ընդամենը 1.443.377 ՀՀ դրամ գումարի, գողության փորձ, սակայն նրա կամքից անկախ հանգամանքներով հանցագործությունն ավարտին չի հասցրել, քանի որ <<CHASE BANK USA>> բանկի կողմից գործարքները մերժվել են` <<Կասկածելի գործարք>> /827/, <<Սխալ PIN>> /901/ և <<Չգործող հաշվեհամար>> /914/ պատասխան կոդերով>>:
2017 թվականի մարտի 27-ին որոշում է կայացվել սույն քրեական գործից` իրացնելու նպատակով թվով 80 հատ կեղծ վճարային քարտերն պատրաստելու, դրանք Հրաչյա Մանուկյանին և չպարզված անձին իրացնելու, ինչպես նաև կեղծ վճարային քարտերի օգտագործմամբ Երևան քաղաքի տարբեր առևտրային կետերում տեղադրված պոս-տերմինալների միջոցով 14 դեպքերով խոշոր չափերի գումարի գողության փորձ կատարելուն Հրաչյա Մանուկյանին օժանդակելու դեպքերի առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 203-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով թիվ 58204617 համարով մաս անջատելու վերաբերյալ։
2017 թվականի ապրիլի 3-ին քրեական գործը Հրաչյա Խաչիկի Մանուկյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 203-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան (այսուհետ նաև` Դատարան), 2017 թվականի ապրիլի 10-ին ընդունվել է վարույթ, ապա նշանակվել դատական քննության։
Դատաքննությունն անց է կացվել արագացված կարգի կիրառմամբ:
Դատարանի 2017 թվականի մայիսի 31-ի դատավճռով Հրաչյա Խաչիկի Մանուկյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 203-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով դատապարտվել է տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի վեցհարյուրապատիկի` 600.000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 203-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկման` 2 (երկու) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելով` Հրաչա Խաչիկի Մանուկյանի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ է նշանակվել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի վեցհարյուրապատիկի՝ 600.000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով և ազատազրկում` 2 (երկու) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` Հրաչյա Մանուկյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան` 1 (մեկ) տարի ժամկետով` նրա վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարելով ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի պետական ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման աշխատակիցներին։
Հրաչյա Մանուկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու վերաբերյալ ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վճռվել է` իրեղեն ապացույց ճանաչված և Դատարանում պահվող կեղծ վճարային 35 քարտերը վերադարձնել քննվող սույն դեպքերին ենթադրաբար առնչվող այլ անձանց վերաբերյալ թիվ 58204617 համարով անջատած և քրեական գործի վարույթը շարունակող նախաքննական մարմնին` ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչությանն` ի տնօրինություն։
Դատական ծախսերի հարցը համարվել է լուծված` գործն արագացված դատական քննության կարգով քննելու պատճառաբանությամբ։
Դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 30.06.2017 թվականին վերաքննիչ բողոք է բերել ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀՀ ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող, թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված և կիբեռհանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Հ.Ենոքյանը:
Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ գրավոր պատասխան չի ներկայացվել:
Թիվ ԵԿԴ/0087/01/17 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Մ.Պետրոսյանին և կոլեգիալ կազմում ընդգրկված դատավորներին է հանձնվել 11.07.2017 թվականին, Վերաքննիչ դատարանի 14.07.2017 թվականի որոշմամբ` վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ, և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հրաչյա Խաչիկի Մանուկյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 203-րդ հոդվածի 1-ին մասով, նշանակվել է քննության` ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:

2.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկներն ու պահանջը.
Բողոքի հեղինակը` մեղադրող Հ.Ենոքյանը, գտել է, որ Դատարանի 2017 թվականի մայիսի 31-ի դատավճիռն ամբաստանյալ Հ.Մանուկյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասով, հիմնավորված չէ, ենթակա է մասնակի բեկանման, այդ առումով Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ` նյութական իրավունքի այնպիսի խախտում, որն ազդել է գործի ելքի վրա:
Բողոքաբերը` վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի պահանջը, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով 18.12.2009 թվականի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09, Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ գործով 17.02.2009 թվականի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, Վ.Բեգյանի գործով 18.10.2013 թվականի թիվ ՏԴ/0018/01/13, Ա.Շահբազյանի վերաբերյալ գործով 18.08.2014 թվականի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13 նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, նշել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված իրավական նորմերի և դրանց վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վկայակոչված որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումների հաշվառմամբ քրեական գործի փաստական տվյալների գնահատման արդյունքում պարզ է դառնում, որ ամբաստանյալ Հրաչյա Մանուկյանի անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը բավարար չէ, որպեսզի դատարանի մոտ հիմնավոր համոզվածություն ձևավորվի առ այն, որ ամբաստանյալ Հրաչյա Մանուկյանի ուղղվելը և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելը, ինչպես նաև սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է առանց ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժն իրական կրելու ձևով:
Այդ առումով նշել է, որ ամբաստանյալ Հ.Մանուկյանին մեղսագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ ուրիշի խոշոր չափերով գույքը հափշտակելու փորձ, ինչպես նաև ուղղակի դիտավորությամբ մեծ քանակությամբ (30 հատ) կեղծ վճարային փաստաթղթղեր հանդիսացող բանկային կեղծ քարտերի իրացում։
Ըստ բողոքաբերի` ամբաստանյալ Հրաչյա Մանուկյանի արարքի հանրային բարձր վտանգավորության մասին է վկայում այն հանգամանքը, որ կեղծ վճարային փաստաթղթղերի իրացմամբ խախտվել են մեծ թվով անձանց իրավունքներ և իրական վտանգ է ստեղծվել նրանց սեփականության իրավունքի պաշտպանության համար։ Ընդ որում, դեռևս առկա է նշված իրացված կեղծ վճարային փաստաթղթերի հետագա օգտագործման վտանգը։
Բացի այդ, Հրաչյա Մանուկյանին մեղսագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 203-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար պատիժ սահմանված է բացառապես ազատազրկման ձևով, ինչը վկայում է նշված հանցագործության դեմ պայքարի բնագավառում պետության կողմից տարվող քրեական առավել խիստ քաղաքականության մասին, որպիսի հանգամանքը նույնպես Դատարանի կողմից անտեսվել է։
Վերոգրյալից բացի` Դատարանը որպես ամբաստանյալ Հրաչյա Մանուկյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք, հաշվի է առել դեռևս մինչդատական վարույթից ամբաստանյալի` իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելն ու անկեղծորեն զղջալը, հանցագործության բոլոր հանգամանքները բացահայտելուն և հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերած և սույն գործով որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված գույքը որոնելուն աջակցելը, մասնավորապես` նրան պատկանող <<Ինֆինիտի էֆ Իքս 35>> մակնիշի 70 MM 088 համարանիշի ավտոմեքենայի սրահում գտնվող թվով 6 կեղծ վճարային քարտերը նախաքննական մարմնին կամովին ներկայացնելը։
Ըստ բողոքաբերի` վերոնշյալ հանգամանքը չի կարող դիտվել որպես ամբաստանյալ Հրաչյա Մանուկյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, քանի որ վերջինս վկայակոչված քարտերը վարույթն իրականացնող մարմնին է ներկայացրել իր աշխատասենյակում կատարված խուզարկությունից անմիջապես հետո, որից հետո խուզարկվել է նաև նշված ավտոմեքենան։
Այսինքն, այն պայմաններում, երբ կատարված հանցագործություններին Հրաչյա Մանուկյանի առնչության վերաբերյալ քրեական վարույթն իրականացնող մարմինն ունեցել է բավար տեղեկություններ, ինչի մասին իր աշխատասենյակում և բնակարանում կատարված խուզարկություններից հետո տեղեկացել է նաև Հրաչյա Մանուկյանը և ողջամտորեն հասկացել, որ խուզարկվելու է նաև իր ավտոմեքենան ու հայտնաբերվելու են մնացած կեղծ քարտերը, դրանք կամովին ներկայացնելը որպես քննությանն աջակցել գնահատելն իրավաչափ համարվել չի կարող։
Բացի այդ, 30 կեղծ վճարային քարտերը ստացած անձի բացահայտման ուղղությամբ Հրաչյա Մանուկյանը որևէ հիմնավոր տեղեկություն քննությանը չի տրամադրել, ընդհակառակը՝ հարցերին տվել է խուսափողական պատասխաններ, որոնք հնարավոր չի եղել օգտագործել հանցագործություն կատարած բոլոր անձանց բացահայտելու ուղղությամբ ձեռնարկված միջոցառումներում։
Հետևաբար, վերոնշյալ հանգամանքը չի կարող համարվել որպես ամբաստանյալ Հրաչյա Մանուկյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք։
Դատարանն ամբաստանյալ Հարչյա Մանուկյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորության մասին համոզման է եկել այդպիսի համոզվածության համար անհրաժեշտ հիմքերի բացակայությամբ` անտեսելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 70-րդ հոդվածով սահմանված իրավանորմերը և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով ամրագրված իրավական դիրքորոշումները։ Դատարանի նման մոտեցումն արդարացված չէ, քանի որ դրա արդյունքում կխախտվի արդարության սկզբունքը և չեն ապահովվի պատժի նպատակները։
Այսպիսով, բողոքաբերը` նկատի ունենալով, որ Դատարանն ամբաստանյալ Հրաչյա Մանուկյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով թույլ է տվել դատական սխալ, այն է` սխալ է կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով սահմանված իրավանորմերը, քանի որ դրանք ենթակա չէին կիրառման, անտեսել է պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային դիրքորոշումները, խախտել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով սահմանված արդարության սկզբունքը, ինչի արդյունքում չեն ապահովվել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակները, այսինքն` թույլ է տվել նյութական իրավունքի այնպիսի խախտում, որն ազդել է գործի ելքի վրա, ուստի, դատավճիռն այդ մասով ենթակա է մասնակի բեկանման։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 1-ին մասի 11-րդ կետով, 376-381–րդ հոդվածներով, 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետերով և 397-րդ հոդվածով` Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է` մասնակի բեկանել և փոփոխել Դատարանի 2017 թվականի մայիսի 31-ի դատավճիռը և ամբաստանյալ Հրաչյա Մանուկյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնել:

3.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի հիմնավորումները, պաշտպանական կողմի պատասխան առարկությունները, ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ մեղադրող Հ.Ենոքյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Վերաքննիչ դատարանը վերաքննիչ բողոքում բարձրացված և վերլուծման ենթակա հարցերին անդրադառնալուց առաջ անհրաժեշտ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում>>:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
<<Վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք և վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն այն ճիշտ չի գնահատել>>:
Ամբաստանյալ Հրաչյա Խաչիկի Մանուկյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 203-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքները կատարելը և նրա մեղքը դատավարության որևէ մասնակցի կողմից չի վիճարկվում:
Չի վիճարկվում նաև առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով հաստատված ճանաչված որևէ փաստական հանգամանք:
Մեղադրողը` պատճառաբանելով, որ ամբաստանյալ Հրաչյա Խաչիկի Մանուկյանի ուղղվելը հնարավոր չէ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով, խնդրել է` ամբաստանյալ Հ.Մանուկյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելը վերացնել:
Նկատի առնելով վերոգրյալը` Վերաքննիչ դատարանն ամբաստանյալ Հրաչյա Խաչիկի Մանուկյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 203-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղսագրված հանցանքների հիմնավորվածությունը` քննության առարկա չի դարձնում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
(…)
5) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը.
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
(…)>>:
Նշված իրավադրույթից երևում է, որ կոնկրետ պատժաչափով կոնկրետ պատժատեսակի նշանակումը և արդեն իսկ նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցի լուծումն իրենցից ներկայացնում են պատժի հարցերի դատական լուծման գործընթացի ինքնուրույն և հաջորդական փուլեր:
Այսինքն` դատարանը նախ և առաջ որոշում է ամբաստանյալի` պատժի ենթակա լինելու հարցը, այնուհետև` դրա տեսակը և չափը, որից հետո որոշում, թե ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի՞ իր նկատմամբ նշանակված պատիժը` հաշվի առնելով առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու դրա նպատակներին հասնելու հնարավորությունը:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն` եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Այսինքն` դատարանը կայացնելով մեղադրական դատավճիռ, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում թվարկված պատժատեսակներից (կալանք, ազատազրկում կամ կարգապահական գումարտակում պահելը) որևէ մեկը` սահմանելով դրա չափը, այնուհետև համոզված լինելով, որ դատապարտյալի ուղղվելը հանրավոր է առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու որոշում է դատապարտյալի վրա որոշակի պարտականություններ դնելով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, կատարելով իրավունքի զարգացմանը նպաստելու և օրենքի միատեսակ կիրառումն ապահովելու իր սահմանադրական գործառույթը, իր բազմաթիվ նախադեպային որոշումներով իրավական դիրքորոշում է ձևավորել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու թույլատրելիության վերաբերյալ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված իրավադրույթները ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-139/07, ՎԲ-195/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ՎԲ-01/08, ԵԿԴ/0034/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ՀՅՔՐԴ3/0109/01/08, ԵՔՐԴ/0571/01/08, ԱՎԴ/0100/01/08, ԱՐԴ/0117/01/08, ԱՐԱԴ/0050/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԼԴ2/0019/01/09, ՍԴ/0226/01/09, ԵԱՔԴ/0120/01/09, ԵԷԴ/0138/01/09, ԳԴ1/0003/01/10, ՍԴ/0085/01/10, ԵԿԴ/0126/01/10, ԵԱՆԴ/0091/01/09, ԵԷԴ/0201/01/11, ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12 և այլ նախադեպային որոշումներում:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին, ու թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն:
Սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Դատարանն ամբաստանյալ Հրաչյա Մանուկյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 203-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ նշանակելիս և ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելիս, արձանագրել է, որ հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարած հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները:
Դատարանը` որպես ամբաստանյալ Հրաչյա Մանուկյանի անձը բնութագրող տվյալներ հաշվի է առել այն, որ վերջինս նախկինում դատապարտված չի եղել, ունի բարձրագույն կրթություն, երիտասարդ է, ամուսնացած է, խնամքին է գտնվում անչափահաս որդին` 2001թ. հունիսի 22-ին ծնված Խաչիկ Մանուկյանը, 1999-2001թթ. ծառայել է ՀՀ զինված ուժերում:
Որպես ամբաստանյալ Հ.Մանուկյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ հաշվի է առել այն, որ վերջինս ի սկզբանե առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել ու անկեղծորեն զղջացել է կատարած հանցանքների համար, աջակցել է հանցագործության բոլոր հանգամանքները բացահայտելուն և հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերած և սույն գործով որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված գույքը որոնելուն, մասնավորապես` նրան պատկանող <<Ինֆինիտի Էֆ Իքս 35>> մակնիշի 70 MM 888 համարանիշի ավտոմեքենայի սրահում գտնվող թվով 6 կեղծ վճարային քարտերը կամովին ներկայացրել է նախաքննական մարմնին, խնամքին է գտնվում մինչև 14 տարեկան դուստրը` 2007թ. սեպտեմբերի 7-ին ծնված Անուշիկ Մանուկյանը, բնակության վայրից բնութագրվում է դրական, և չարձանագրելով ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանք, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 203-րդ հոդվածի 1-ին մասով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չի կիրառել` հանգելով այն հետևության, որ ամբաստանյալ Հրաչյա Մանուկյանի ուղղվելը և նոր հանցագործությունների կանխումը հնարավոր է նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանն ամբաստանյալ Հ.Մանուկյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու հարցը քննելիս, առանց ռեալ պատիժ կրելու ամբաստանյալի ուղղման հնարավորության վերաբերյալ հանգել է սխալ հետևության, քանի որ ըստ էության Դատարանի հետևությունը հիմնված չէ սույն գործով գոյություն ունեցող օբյեկտիվ տվյալների վերլուծության, հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա:
Վերաքննիչ դատարանի նման հետևությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ Դատարանը հաշվի չի առել այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն:
Մասնավորապես` Դատարանը պատշաճ չի գնահատել`
ա) խախտված հասարակական հարաբերության բնույթն ու կարևորությունը, այն, որ ամբաստանյալ Հ.Մանուկյանը ոչ միայն 30 հատ <<Վիզա>> տեսակի բանկային պլաստիկ կեղծ վճարային քարտեր է իրացրել գործով չպարզված անձին, այլև փորձել է ոտնձգել 14 անձանց սեփականության իրավունքի դեմ:
Բացի այդ, դեռևս առկա է նշված կեղծ վճարային քարտերն այլ անձի կամ անձանց կողմից օգտագործելու իրական վտանգ, քանի որ ներկայումս չի բացահայտվել այն անձը, ում ամբաստանյալ Հ.Մանուկյանն իրացրել է նշված 30 հատ կեղծ վճարային քարտերը,
բ) հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, մասնավորապես այն, որ ամբաստանյալ Հ.Մանուկյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարքի կատարման արդյունքում 14 անձանց կարող էր պատճառվել խոշոր չափերի, ընդհանուր առմամբ` 1.443.377 ՀՀ դրամի չափով վնաս:
Ընդ որում, ամբաստանյալի կողմից 30 հատ կեղծ վճարային քարտերը գործով չպարզված անձին իրացնելու միջոցով, ներկայումս առկա է անձանց սեփականության իրավունքի դեմ ոտնձգելու իրական վտանգ,
գ) հանցագործության կատարման եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մասնավորապես այն, որ ամբաստանյալ Հ.Մանուկյանը, ինքնությունները դեռևս չպարզված անձանցից, սուրհանդակային ծառայության միջոցով, իր փաստացի բնակության վայրի հասցեով, ստացել է թվով 80 հատ <<Վիզա>> տեսակի բանկային պլաստիկ կեղծ վճարային քարտեր, և <<CHASE BANK USA>> բանկին պատկանող թվով 9 կեղծ վճարային քարտերի օգտագործմամբ, Երևան քաղաքի թվով 4 առևտրային կետերում տեղադրված պոս-տերմինալների միջոցով, փորձել է կատարել խոշոր չափերի հափշտակություն:
Ինչ վերաբերում է Դատարանի պատճառաբանություններին այն մասին, որ ամբաստանյալ Հ.Մանուկյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առել ամբաստանյալի կողմից հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելը, ինչը դրսևորվել է հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերած և սույն գործով որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված գույքը որոնելուն, մասնավորապես` նրան պատկանող <<Ինֆինիտի Էֆ Իքս 35>> մակնիշի 70 MM 888 համարանիշի ավտոմեքենայի սրահում գտնվող թվով 6 կեղծ վճարային քարտերը կամովին նախաքննական մարմնին ներկայացնելով, ապա Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ այն անհիմն է, հակասում է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի Ս.Հունիկյանի վերաբերյալ գործով 29.02.2008 թվականի թիվ ՎԲ-11/08 նախադեպային որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշմանը` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետով նախատեսված` հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելու մեղմացնող հանգամանքի վերաբերյալ Ս.Հունիկյանի գործով կայացված նախադեպային որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ <<(…) հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելը որպես մեղմացնող հանգամանք կարող է արտահայտվել նախաքննության մարմնին և դատարանին այնպիսի տեղեկություններ հաղորդելով, որոնք նրանց համար հետաքրքրություն են ներկայացնում և վերջիններիս մինչ այդ անհայտ են եղել>> (տե՛ս Սամվել Հունիկյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2008 թվականի փետրվարի 29-ի թիվ ՎԲ-11/08 որոշման 22-րդ կետը):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի 4-րդ մասի, ինչպես նաև ՀՀ դատական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում` օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով գործի քննության ժամանակ, բացառությամբ այն դեպքի, երբ վերջինս ծանրակշիռ փաստարկների մատնանշմամբ հիմնավորում է, որ դրանք կիրառելի չեն տվյալ փաստական հանգամանքների նկատմամբ։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի Ս.Հունիկյանի վերաբերյալ նախադեպային որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումը պարտադիր է Վերաքննիչ դատարանի համար, նկատի ունենալով, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վկայակոչված դատական ակտի հիմնավորման բովանդակությունը կազմող և սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքներն իրենց բնույթով առավել ընդհանրական են, հետևաբար կիրառման համար պահանջվում է փաստական հանգամանքների առավել փոքր ընդհանրություն:
Այս կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ սույն և Ս.Հունիկյանի գործերի փաստական հանգամանքների ընդհանրությունն արտահայտվում է նրանում, որ Ս.Հունիկյանի գործով կայացված նախադեպային որոշմամբ առաջին ատյանի դատարանը, առանց որևէ ապացույցի, որպես Ս.Հունիկյանի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք նշել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետով նախատեսված հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելը:
Ս.Հունիկյանի վերաբերյալ գործով կայացված նախադեպային որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրելով, որ դատարանը չի հիմնավորել, թե դեպքի վայրից փախուստի դիմած, հետախուզման մեջ գտնվող և դեպքից միայն 10 օր անց ոստիկանության աշխատակիցների ջանքերով հայտնաբերված մեղադրյալ Ս.Հունիկյանն ինչպես է աջակցել հանցագործության բացահայտմանը, և չբերելով հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելը հիմնավորող ոչ մի ապացույց` այն համարել է Ս.Հունիկյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք և այն դրել դատվաճռի հիմքում, հանել է ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների շարքից` փաստելով, որ այն արհեստածին է, քանի որ գործի նյութերում այդ հանգամանքը հիմնավորող ոչ մի փաստական տվյալ չկա:
Նշված փաստական հանգամանքների համընկնումը Վերաքննիչ դատարանին հիմք է տալիս պնդելու, որ Ս.Հունիկյանի գործով որոշման հիմնավորումները (այդ թվում` օրենքի մեկնաբանությունները) սույն գործով որոշում կայացնելիս ստորադաս դատարանի համար պարտադիր են եղել:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերոգրյալ նախադեպային որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշման համատեքստում անդրադառնալով սույն գործի փաստական հանգամանքներին, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործը բացահայտվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից ձեռնարկված համապատասխան միջոցառումների արդյունքում, այսինքն` կատարված հանցագործություններին ամբաստանյալ Հ.Մանուկյանի առնչության վերաբերյալ քրեական վարույթն իրականացնող մարմինն արդեն իսկ ունեցել է բավարար տեղեկություններ, ինչի մասին է վկայում այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալ Հ.Մանուկյանը վկայակոչված քարտերը վարույթն իրականացնող մարմնին է ներկայացրել իր աշխատասենյակում կատարված խուզարկությունից անմիջապես հետո, որից հետո խուզարկվել է նաև նշված մեքենան:
Այսինքն, այն պայմաններում, երբ կատարված հանցագործություններին Հրաչյա Մանուկյանի առնչության վերաբերյալ քրեական վարույթն իրականացնող մարմինն ունեցել է բավարար տեղեկություններ, ինչի մասին իր աշխատասենյակում և բնակարանում կատարված խուզարկություններից հետո տեղեկացել է նաև ամբաստանյալ Հ.Մանուկյանը և ողջամտորեն հասկացել, որ խուզարկվելու է նաև իր ավտոմեքենան ու հայտնաբերվելու են մնացած կեղծ քարտերը, ավտոմեքենայի սրահում գտնվող թվով 6 կեղծ վճարային քարտերը ներկայացրել է վարույթն իրականացնող մարմնին:
Դրա հետ մեկտեղ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալ Հ.Մանուկյանը, 30 հատ <<Վիզա>> տեսակի բանկային պլաստիկ կեղծ վճարային քարտերը ստացած անձի բացահայտման ուղղությամբ որևէ հիմնավոր տեղեկություն քննությանը չի տրամադրել, որոնք նախաքննական մարմնի և դատարանի համար հետաքրքրություն են ներկայացրել, որի պայմաններում հնարավոր չի եղել բացահայտել հանցագործություն կատարած բոլոր անձանց ինքնությունները:
Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանը հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելը դիտելով որպես ամբաստանյալ Հ.Մանուկյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք, հանգել է սխալ հետևության, քանի որ այն իրական չէ, գործով ձեռք բերված ապացույցները չեն հաստատում նշված մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը, հետևաբար այն պետք է հանել ամբաստանյալ Հ.Մանուկյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների շարքից;
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալ Հ.Մանուկյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելիս, Դատարանն ինչպես առանձին վերցրած, այնպես էլ իրենց համակցության մեջ պատշաճ գնահատման չի ենթարկել խախտված հասարակական հարաբերության բնույթն ու կարևորությունը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավորի կատարած արարքն ու հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
Վերոշարադրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հրաչյա Մանուկյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու նպատակահարմարության վերաբերյալ Դատարանի հետևություններն իրավաչափ չեն:
Ինչ վերաբերում է Դատարանի կողմից արձանագրված ամբաստանյալ Հ.Մանուկյանի անձը բնութագրող տվյալներին (նախկինում դատապարտված չի եղել, ունի բարձրագույն կրթություն, երիտասարդ է, ամուսնացած է, խնամքին է գտնվում անչափահաս որդին` 2001թ. հունիսի 22-ին ծնված Խաչիկ Մանուկյանը, 1999-2001թթ. ծառայել է ՀՀ զինված ուժերում), այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող այն հանգամանքներին, որ ամբաստանյալն իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել ու անկեղծորեն զղջացել է կատարած հանցանքների համար, և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությանը, որոնք Դատարանը հաշվի առնելով` գտել է, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է նաև ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով, ապա Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ, վերոգրյալ հանգամանքները սույն գործի շրջանակներում բավարար չեն ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու համար:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանն ամբաստանյալ Հ.Մանուկյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը քննելիս, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը քննարկելով արդարության և պատասխանատվության անհատականացման քրեաիրավական սկզբունքին համապատասխան, հիմնվելով վերջինիս կողմից կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի փաստական հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների բազմակողմանի ստուգման և օբյեկտիվ գնահատման վրա, գալիս է այն համոզման, որ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքում նշված փաստարկները` ամբաստանյալ Հ.Մանուկյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնելու մասով, հիմնավորված են, սույն գործի շրջանակներում առկա են նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելը վերացնելու ռեալ և օբյեկտիվ հիմքեր: Ամբաստանյալի ուղղվելը և դաստիարակվելը հնարավոր է միայն ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը փաստացի կրելու միջոցով, որի պայմաններում սույն գործով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակներին, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Դատարանի կողմից թույլ են տրվել նյութական իրավունքի նորմերի այնպիսի խախտումներ, որոնք հանգեցրել են դատական սխալի, հետևաբար ամբաստանյալ Հ.Մանուկյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 203-րդ հոդվածի 1-ին մասով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի մայիսի 31-ի դատավճիռը պետք է փոփոխել, ամբաստանյալ Հ.Մանուկյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելը` վերացնել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ, 395-րդ, 399-րդ և 402-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը բավարարել:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի մայիսի 31-ի դատավճիռը` Հրաչյա Խաչիկի Մանուկյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 203-րդ հոդվածի 1-ին մասով, փոփոխել Հ.Մանուկյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով:
Հրաչյա Խաչիկի Մանուկյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի մայիսի 31-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 203-րդ հոդվածի 1-ին մասով 2 (երկու) տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելը` վերացնել, և թողնել կրելու պատիժ ազատազրկման ձևով` 2 (երկու) տարի ժամկետով, և տուգանք` 600.000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Ամբաստանյալ Հ.Մանուկյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, պահպանել` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ


ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ


Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ