Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0072/01/17
Վիճակագրական տողի համար :
11.3
Պատասխանող
Գևորգ Նիկոլյան Արտյոմի
Գևորգ Նիկոյան
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գագիկ Պողոսյան
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գագիկ Պողոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2017-04-20 | 14:30 | 1 | Կայացել է |
ԵԿԴ/0072/01/17
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
20 ապրիլի 2017թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը՝
նախագահությամբ`
դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող Հ.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
ամբաստանյալ Գ.ՆԻԿՈՅԱՆԻ
պաշտպան Վ.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ
դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի Գևորգ Արտյոմի Նիկոյանի` ծնված 18.09.1996թ. Թալինի շրջանի Արագածավան գյուղում, ազգութ-յամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուրի, 8-ամյա կրթությամբ, առողջ, չի աշխատում, չդատված, բնակվում է՝ Արագածոտնի մարզ, Արագածավան գյուղ, Երկաթուղայինների թաղամաս, 27-րդ շենք, բնակարան հ. 5, արգելանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Ամբաստանյալ Գևորգ Նիկոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մա-սով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «2016 հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիս-ներին զինվորական ծառայության ընթացքում Տավուշի մարզի Նոյեմբերյանի տարածաշըր-ջանի պաշտպանական դիրքերում աճած կանեփի թուփը քաղելով« այն չորացնելու և ման-րացնելու միջոցով առանց իրացնելու նպատակի՝ իր գործածման համար ապօրինի պատ-րաստել և պահել է զգալի չափի՝ 1.09 գրամ, «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց« որն էլ զինծառայությունն ավարտելիս՝ 2017 թվականի հունվարի 14-ին փոխադրել է իր բնակության վայր՝ Արագածոտնի մարզի Արագածավան համայնք Երկաթուղայիների 27 շենք բնակարան 5« և հետագա գործածման համար պահել բաճկոնի ծոցագրպանում։
2017 թվականի փետրվարի 12-ին՝ ժամը 22։10-ին, Գ.Նիկոյանը Երևան քաղաքի Խան-ջյան փողոցից բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին« որտեղ էլ կատարաված անձնական խուզարկության ընթացքում նրա կողմից ապօրինի կերպով պատ-րաստված և պահվող զգալի չափի՝ 1«09 գրամ «մարիխունա» տեսակի թմրամիջոցը հայտնա-բերվել է»։
Ամբաստանյալ Գ.Նիկոյանը` մինչև դատաքննությունն սկսվելը, միջնորդեց կիրառել արագացված դատական քննության կարգ ու հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայաց-նում է կամավոր` իր պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մե-ղավոր է ճանաչում և գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկաց-նելու հետևանքները։
Դատարանի որոշմամբ ամբաստանյալի միջնորդությունը բավարարվել է և դատա-կան քննությունն անցկացվել է արագացված կարգով, նկատի ունենալով, որ մեղադրողը դա-տարանի առաջարկությամբ փոխեց իր դիրքորոշումն ու չառարկեց դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ։
Դատարանը, հաշվի առնելով առաջադրված մեղադրանքի հետ ամբաստանյալի հա-մաձայն լինելու հանգամանքն ու հանգելով եզրակացության, որ մեղադրանքը, որի հետ հա-մաձայնվեց ամբաստանյալը, հիմնավորված է և հաստատվում է քրեական գործով հավաք-ված ապացույցներով, գտնում է, որ ամբաստանյալ Գ.Նիկոյանը կատարել է հանցանք` նա-խատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որով և նա պետք է պա-տասխանատվության ենթարկվի։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի տեսակն ու չափը որոշե-լիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթը, հան-րության համար վտանգավորության աստիճանը և հետևանքները, նրա կողմից ապօրինի պահված թմրամիջոցի տեսակն ու քանակը, այնպես էլ արագացված կարգով անցկացված դատաքննության ընթացքում ուսումնասիրված` նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պա-տասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Գ.Նիկոյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմաց-նող հանգամանքներ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա խոստովանել է կատարած հան-ցանքը, համաձայնվեց մեղադրանքի հետ և անկեղծորեն զղջաց կատարած հանցանքի հա-մար։
Որպես ամբաստանյալ Գ.Նիկոյանի անձը բնութագրող տվյալներ՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ծառայել է բանակում և պարգևատրվել է «Քաջարի մարտիկ» կրծքանշանով ու մարտական հերթապահություն իրականացնող զորամասում համատեղ ծառայության հա-մար պատվոգրով։
Ամբաստանյալ Գ.Նիկոյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հան-գամանքներ դատական քննությամբ ձեռք չբերվեցին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը« դա կատարելու հանգամանքներին« հանցավորի անձնավորությանը« անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանք-ներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակ-վում է« եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
Մեջբերված իրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբեր-յալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-142/07« ՎԲ-192/07« ՎԲ-201/07« ԵՇԴ/0029/01/08« ԵԿԴ/0042/01/11« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումնե-րում։ Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրա-վունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրա-վական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն ար-դարացի է« եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը« ինչպես նաև բավարար պատ-ժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահան-ջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի« իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևա-վորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի« հան-ցավորի անձի« պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեա-կան օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահո-վելու անհրաժեշտությունից։
38. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատարանը« կալանքի« ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտա-կում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով« հանգում է հետևության« որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու« ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պա-տիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները« պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծան-րացնող հանգամանքները։ (...)»։
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթար-կել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-139/07« ՎԲ-195/07« ՎԲ-01/08« ԵԿԴ/0034/01/08« ԱՎԴ2/0059/01/08« ԵԱՔԴ/0078/01/09« ԼԴ2/0019/01/09« ՍԴ/0226/01/09« ԳԴ1/0003/01/10« ՍԴ/0085/01/10« ԵԿԴ /0126/01/10« ԵԷԴ/0201/01/11« ԵԱԴԴ/0034/01/12« ԼԴ/0093/01/12« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում։
Վերոնշյալ որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված կայուն նախա-դեպային իրավունքի համաձայն՝ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել« եթե առ-կա է դատարանի համոզվածությունը« վստահությունը« որ ամբաստանյալի ուղղումը հնա-րավոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ նման հետե-վության կարելի է հանգել միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հի-ման վրա« որոնք բնութագրում են արարքը« հանցավորի անձը և վկայում են պատի-ժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է« որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների« այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել« սակայն դատարանը« կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմակողմանի« լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա« ղեկավար-վելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդ-հանուր սկզբունքներով« ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավո-րությունը« անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտա-վոր է հաշվի առնել՝
ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները«
բ) պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգա-մանքները«
գ) հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույ-թը«
դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները« եղանակը« գործիքներն ու միջոց-ները«
ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը«
զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։
Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկտեմ-բերի 31-ին կայացրած որոշմամբ աչձանագրել է, որ. «Նշանակվող պատժի արդարացիու-թյան հիմնական պահանջն այն է« որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործու-թյան հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլ-վում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում« իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշ-վել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների« դրա կատարման հանգամանքների« հանցավորի անձնավորության« պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
Վկայակոչված հանգամանքները« այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ, ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահա-տականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազ-մում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը« որոնք իրենց ամբող-ջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող« որը պետք է պատասխանատվություն կրի« այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները« որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս« նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգե-բանական« սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցա-ղում« աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը« կրթությունը« առողջական վիճակը« տարիքը« ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։
Հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հի-ման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության« այնպես էլ ազա-տությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որո-շումը»։
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները և պա-տասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ հանգամանքները, պատասխա-նատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը և ելնելով գործի փաստական տվյալների և հանգամանքների վերլուծության հիման վրա դատարանի մոտ ձևավորված ամբաստանյալի բարոյահոգեբանական ու քրեաիրավական բնութագրից, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պա-տասխանատվության անհատականացման ու պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքնե-րից, հանգում է հետևության, որ նա պետք է դատապարտվի կալանքի, որպիսի պատիժը սա-կայն ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն պետք է չկի-րառվի, նկատի ունենալով, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու՝ հասարա-կությունից չմեկուսացնելու, սակայն նրա վարքագծի նկատմամբ հսկողություն սահմանելու միջոցով, ինչն անհրաժեշտ ու բավարար է նաև սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար։
Դատարանը, նման եզրակացության հանգելով, նաև գտնում է, որ անհրաժեշտություն չկա ամբաստանյալի վրա որոշակի, մասնավորապես՝ թմրամոլությունից բուժման կուրս անց-նելու պարտականություն դնել, նկատի ունենալով, որ նա՝ որպես թմրամոլ, հաշվառման մեջ չի գտնվում։
Քննության առնելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ փորձաքննության կատարումից հետո մնացած, 0.99 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տե-սակի թմրամիջոցը և երկու կաթուցիչը պետք է ոչնչացվեն։
Դատարանը, քննության առնելով խափանման միջոցի հարցը, գտնում է, որ ամբաս-տանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությու-նը, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնվի անփոփոխ, նկատի ունե-նալով, որ դատաքննության ընթացքում նա չի թաքնվել և չի խուսափել քրեական պատաս-խանատվությունից։
Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-գրքի 119-րդ, 357-րդ, 359-րդ, 360-րդ ու 3753-րդ հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Գևորգ Արտյոմի Նիկոյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդ-վածի 1-ին մասով և դատապարտել կալանքի 1 (մեկ) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Գ.Նիկոյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
Իրեղեն ապացույցները` փորձաքննության կատարումից հետո մնացած 0.99 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը և երկու կաթուցիչը, ոչնչացնել։
Գ.Նիկոյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորա-գրությունը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապա-րակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
20 ապրիլի 2017թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը՝
նախագահությամբ`
դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող Հ.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
ամբաստանյալ Գ.ՆԻԿՈՅԱՆԻ
պաշտպան Վ.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ
դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի Գևորգ Արտյոմի Նիկոյանի` ծնված 18.09.1996թ. Թալինի շրջանի Արագածավան գյուղում, ազգութ-յամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուրի, 8-ամյա կրթությամբ, առողջ, չի աշխատում, չդատված, բնակվում է՝ Արագածոտնի մարզ, Արագածավան գյուղ, Երկաթուղայինների թաղամաս, 27-րդ շենք, բնակարան հ. 5, արգելանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Ամբաստանյալ Գևորգ Նիկոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մա-սով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «2016 հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիս-ներին զինվորական ծառայության ընթացքում Տավուշի մարզի Նոյեմբերյանի տարածաշըր-ջանի պաշտպանական դիրքերում աճած կանեփի թուփը քաղելով« այն չորացնելու և ման-րացնելու միջոցով առանց իրացնելու նպատակի՝ իր գործածման համար ապօրինի պատ-րաստել և պահել է զգալի չափի՝ 1.09 գրամ, «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց« որն էլ զինծառայությունն ավարտելիս՝ 2017 թվականի հունվարի 14-ին փոխադրել է իր բնակության վայր՝ Արագածոտնի մարզի Արագածավան համայնք Երկաթուղայիների 27 շենք բնակարան 5« և հետագա գործածման համար պահել բաճկոնի ծոցագրպանում։
2017 թվականի փետրվարի 12-ին՝ ժամը 22։10-ին, Գ.Նիկոյանը Երևան քաղաքի Խան-ջյան փողոցից բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին« որտեղ էլ կատարաված անձնական խուզարկության ընթացքում նրա կողմից ապօրինի կերպով պատ-րաստված և պահվող զգալի չափի՝ 1«09 գրամ «մարիխունա» տեսակի թմրամիջոցը հայտնա-բերվել է»։
Ամբաստանյալ Գ.Նիկոյանը` մինչև դատաքննությունն սկսվելը, միջնորդեց կիրառել արագացված դատական քննության կարգ ու հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայաց-նում է կամավոր` իր պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մե-ղավոր է ճանաչում և գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկաց-նելու հետևանքները։
Դատարանի որոշմամբ ամբաստանյալի միջնորդությունը բավարարվել է և դատա-կան քննությունն անցկացվել է արագացված կարգով, նկատի ունենալով, որ մեղադրողը դա-տարանի առաջարկությամբ փոխեց իր դիրքորոշումն ու չառարկեց դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ։
Դատարանը, հաշվի առնելով առաջադրված մեղադրանքի հետ ամբաստանյալի հա-մաձայն լինելու հանգամանքն ու հանգելով եզրակացության, որ մեղադրանքը, որի հետ հա-մաձայնվեց ամբաստանյալը, հիմնավորված է և հաստատվում է քրեական գործով հավաք-ված ապացույցներով, գտնում է, որ ամբաստանյալ Գ.Նիկոյանը կատարել է հանցանք` նա-խատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որով և նա պետք է պա-տասխանատվության ենթարկվի։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի տեսակն ու չափը որոշե-լիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթը, հան-րության համար վտանգավորության աստիճանը և հետևանքները, նրա կողմից ապօրինի պահված թմրամիջոցի տեսակն ու քանակը, այնպես էլ արագացված կարգով անցկացված դատաքննության ընթացքում ուսումնասիրված` նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պա-տասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Գ.Նիկոյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմաց-նող հանգամանքներ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա խոստովանել է կատարած հան-ցանքը, համաձայնվեց մեղադրանքի հետ և անկեղծորեն զղջաց կատարած հանցանքի հա-մար։
Որպես ամբաստանյալ Գ.Նիկոյանի անձը բնութագրող տվյալներ՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ծառայել է բանակում և պարգևատրվել է «Քաջարի մարտիկ» կրծքանշանով ու մարտական հերթապահություն իրականացնող զորամասում համատեղ ծառայության հա-մար պատվոգրով։
Ամբաստանյալ Գ.Նիկոյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հան-գամանքներ դատական քննությամբ ձեռք չբերվեցին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը« դա կատարելու հանգամանքներին« հանցավորի անձնավորությանը« անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանք-ներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակ-վում է« եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
Մեջբերված իրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբեր-յալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-142/07« ՎԲ-192/07« ՎԲ-201/07« ԵՇԴ/0029/01/08« ԵԿԴ/0042/01/11« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումնե-րում։ Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրա-վունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրա-վական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն ար-դարացի է« եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը« ինչպես նաև բավարար պատ-ժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահան-ջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի« իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևա-վորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի« հան-ցավորի անձի« պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեա-կան օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահո-վելու անհրաժեշտությունից։
38. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատարանը« կալանքի« ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտա-կում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով« հանգում է հետևության« որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու« ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պա-տիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները« պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծան-րացնող հանգամանքները։ (...)»։
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթար-կել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-139/07« ՎԲ-195/07« ՎԲ-01/08« ԵԿԴ/0034/01/08« ԱՎԴ2/0059/01/08« ԵԱՔԴ/0078/01/09« ԼԴ2/0019/01/09« ՍԴ/0226/01/09« ԳԴ1/0003/01/10« ՍԴ/0085/01/10« ԵԿԴ /0126/01/10« ԵԷԴ/0201/01/11« ԵԱԴԴ/0034/01/12« ԼԴ/0093/01/12« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում։
Վերոնշյալ որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված կայուն նախա-դեպային իրավունքի համաձայն՝ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել« եթե առ-կա է դատարանի համոզվածությունը« վստահությունը« որ ամբաստանյալի ուղղումը հնա-րավոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ նման հետե-վության կարելի է հանգել միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հի-ման վրա« որոնք բնութագրում են արարքը« հանցավորի անձը և վկայում են պատի-ժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է« որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների« այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել« սակայն դատարանը« կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմակողմանի« լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա« ղեկավար-վելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդ-հանուր սկզբունքներով« ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավո-րությունը« անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտա-վոր է հաշվի առնել՝
ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները«
բ) պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգա-մանքները«
գ) հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույ-թը«
դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները« եղանակը« գործիքներն ու միջոց-ները«
ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը«
զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։
Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկտեմ-բերի 31-ին կայացրած որոշմամբ աչձանագրել է, որ. «Նշանակվող պատժի արդարացիու-թյան հիմնական պահանջն այն է« որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործու-թյան հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլ-վում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում« իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշ-վել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների« դրա կատարման հանգամանքների« հանցավորի անձնավորության« պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
Վկայակոչված հանգամանքները« այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ, ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահա-տականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազ-մում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը« որոնք իրենց ամբող-ջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող« որը պետք է պատասխանատվություն կրի« այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները« որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս« նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգե-բանական« սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցա-ղում« աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը« կրթությունը« առողջական վիճակը« տարիքը« ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։
Հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հի-ման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության« այնպես էլ ազա-տությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որո-շումը»։
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները և պա-տասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ հանգամանքները, պատասխա-նատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը և ելնելով գործի փաստական տվյալների և հանգամանքների վերլուծության հիման վրա դատարանի մոտ ձևավորված ամբաստանյալի բարոյահոգեբանական ու քրեաիրավական բնութագրից, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պա-տասխանատվության անհատականացման ու պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքնե-րից, հանգում է հետևության, որ նա պետք է դատապարտվի կալանքի, որպիսի պատիժը սա-կայն ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն պետք է չկի-րառվի, նկատի ունենալով, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու՝ հասարա-կությունից չմեկուսացնելու, սակայն նրա վարքագծի նկատմամբ հսկողություն սահմանելու միջոցով, ինչն անհրաժեշտ ու բավարար է նաև սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար։
Դատարանը, նման եզրակացության հանգելով, նաև գտնում է, որ անհրաժեշտություն չկա ամբաստանյալի վրա որոշակի, մասնավորապես՝ թմրամոլությունից բուժման կուրս անց-նելու պարտականություն դնել, նկատի ունենալով, որ նա՝ որպես թմրամոլ, հաշվառման մեջ չի գտնվում։
Քննության առնելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ փորձաքննության կատարումից հետո մնացած, 0.99 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տե-սակի թմրամիջոցը և երկու կաթուցիչը պետք է ոչնչացվեն։
Դատարանը, քննության առնելով խափանման միջոցի հարցը, գտնում է, որ ամբաս-տանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությու-նը, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնվի անփոփոխ, նկատի ունե-նալով, որ դատաքննության ընթացքում նա չի թաքնվել և չի խուսափել քրեական պատաս-խանատվությունից։
Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-գրքի 119-րդ, 357-րդ, 359-րդ, 360-րդ ու 3753-րդ հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Գևորգ Արտյոմի Նիկոյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդ-վածի 1-ին մասով և դատապարտել կալանքի 1 (մեկ) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Գ.Նիկոյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
Իրեղեն ապացույցները` փորձաքննության կատարումից հետո մնացած 0.99 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը և երկու կաթուցիչը, ոչնչացնել։
Գ.Նիկոյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորա-գրությունը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապա-րակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0072/01/17
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 24-03-2017 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 13169417 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Գևորգ Նիկոլյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2016թ. հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիսյներին զինվորական ծառայության ընթացքում Տավուշի մարզի Նոյեմբերյանի տարածաշրջանի պաշտպանական դիևրքերում աճած կանեփի թուփը քաղելով, այն չորացնելու և մանրացնելու միջոցով առանց իրացնելու նպատակի` իր գործածման համար ապօրինի պատրաստել և պահել է զգալի չափի 1.09 գրամ <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց, որն էլ զինծառայությունն ավարտելիս` 2017թ. հունվարի 14-ին փոխադրել է իր բնակության վայր` Արագածոտնի մարզի Արագածավան համայնք երկաթուղայինների 27 շենք, բն. 5, և հետագա գործածման համար պահել բաճկոնի ծոցագրպանում: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Նիկոլյան |
| Հայրանուն | Արտյոմի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 11.3 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 24-03-2017 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 28-03-2017 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 29-03-2017 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 29-03-2017 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 20-04-2017 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հայկ |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 20-04-2017 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Նիկոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 20-04-2017 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Կալանք |
| Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել | Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 70 հոդ.) |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԿԴ/0072/01/17 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 20 ապրիլի 2017թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը՝ նախագահությամբ` դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ` Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ` մեղադրող Հ.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ ամբաստանյալ Գ.ՆԻԿՈՅԱՆԻ պաշտպան Վ.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի Գևորգ Արտյոմի Նիկոյանի` ծնված 18.09.1996թ. Թալինի շրջանի Արագածավան գյուղում, ազգութ-յամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուրի, 8-ամյա կրթությամբ, առողջ, չի աշխատում, չդատված, բնակվում է՝ Արագածոտնի մարզ, Արագածավան գյուղ, Երկաթուղայինների թաղամաս, 27-րդ շենք, բնակարան հ. 5, արգելանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Ամբաստանյալ Գևորգ Նիկոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մա-սով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «2016 հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիս-ներին զինվորական ծառայության ընթացքում Տավուշի մարզի Նոյեմբերյանի տարածաշըր-ջանի պաշտպանական դիրքերում աճած կանեփի թուփը քաղելով« այն չորացնելու և ման-րացնելու միջոցով առանց իրացնելու նպատակի՝ իր գործածման համար ապօրինի պատ-րաստել և պահել է զգալի չափի՝ 1.09 գրամ, «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց« որն էլ զինծառայությունն ավարտելիս՝ 2017 թվականի հունվարի 14-ին փոխադրել է իր բնակության վայր՝ Արագածոտնի մարզի Արագածավան համայնք Երկաթուղայիների 27 շենք բնակարան 5« և հետագա գործածման համար պահել բաճկոնի ծոցագրպանում։ 2017 թվականի փետրվարի 12-ին՝ ժամը 22։10-ին, Գ.Նիկոյանը Երևան քաղաքի Խան-ջյան փողոցից բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին« որտեղ էլ կատարաված անձնական խուզարկության ընթացքում նրա կողմից ապօրինի կերպով պատ-րաստված և պահվող զգալի չափի՝ 1«09 գրամ «մարիխունա» տեսակի թմրամիջոցը հայտնա-բերվել է»։ Ամբաստանյալ Գ.Նիկոյանը` մինչև դատաքննությունն սկսվելը, միջնորդեց կիրառել արագացված դատական քննության կարգ ու հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայաց-նում է կամավոր` իր պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մե-ղավոր է ճանաչում և գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկաց-նելու հետևանքները։ Դատարանի որոշմամբ ամբաստանյալի միջնորդությունը բավարարվել է և դատա-կան քննությունն անցկացվել է արագացված կարգով, նկատի ունենալով, որ մեղադրողը դա-տարանի առաջարկությամբ փոխեց իր դիրքորոշումն ու չառարկեց դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ։ Դատարանը, հաշվի առնելով առաջադրված մեղադրանքի հետ ամբաստանյալի հա-մաձայն լինելու հանգամանքն ու հանգելով եզրակացության, որ մեղադրանքը, որի հետ հա-մաձայնվեց ամբաստանյալը, հիմնավորված է և հաստատվում է քրեական գործով հավաք-ված ապացույցներով, գտնում է, որ ամբաստանյալ Գ.Նիկոյանը կատարել է հանցանք` նա-խատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որով և նա պետք է պա-տասխանատվության ենթարկվի։ Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի տեսակն ու չափը որոշե-լիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթը, հան-րության համար վտանգավորության աստիճանը և հետևանքները, նրա կողմից ապօրինի պահված թմրամիջոցի տեսակն ու քանակը, այնպես էլ արագացված կարգով անցկացված դատաքննության ընթացքում ուսումնասիրված` նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պա-տասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։ Որպես ամբաստանյալ Գ.Նիկոյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմաց-նող հանգամանքներ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա խոստովանել է կատարած հան-ցանքը, համաձայնվեց մեղադրանքի հետ և անկեղծորեն զղջաց կատարած հանցանքի հա-մար։ Որպես ամբաստանյալ Գ.Նիկոյանի անձը բնութագրող տվյալներ՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ծառայել է բանակում և պարգևատրվել է «Քաջարի մարտիկ» կրծքանշանով ու մարտական հերթապահություն իրականացնող զորամասում համատեղ ծառայության հա-մար պատվոգրով։ Ամբաստանյալ Գ.Նիկոյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հան-գամանքներ դատական քննությամբ ձեռք չբերվեցին։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը« դա կատարելու հանգամանքներին« հանցավորի անձնավորությանը« անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանք-ներով։ 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակ-վում է« եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։ Մեջբերված իրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբեր-յալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-142/07« ՎԲ-192/07« ՎԲ-201/07« ԵՇԴ/0029/01/08« ԵԿԴ/0042/01/11« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումնե-րում։ Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրա-վունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրա-վական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն ար-դարացի է« եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը« ինչպես նաև բավարար պատ-ժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահան-ջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի« իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևա-վորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի« հան-ցավորի անձի« պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեա-կան օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահո-վելու անհրաժեշտությունից։ 38. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե դատարանը« կալանքի« ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտա-կում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով« հանգում է հետևության« որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու« ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պա-տիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ 2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները« պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծան-րացնող հանգամանքները։ (...)»։ Մեջբերված քրեաիրավական դրույթը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթար-կել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-139/07« ՎԲ-195/07« ՎԲ-01/08« ԵԿԴ/0034/01/08« ԱՎԴ2/0059/01/08« ԵԱՔԴ/0078/01/09« ԼԴ2/0019/01/09« ՍԴ/0226/01/09« ԳԴ1/0003/01/10« ՍԴ/0085/01/10« ԵԿԴ /0126/01/10« ԵԷԴ/0201/01/11« ԵԱԴԴ/0034/01/12« ԼԴ/0093/01/12« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում։ Վերոնշյալ որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված կայուն նախա-դեպային իրավունքի համաձայն՝ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել« եթե առ-կա է դատարանի համոզվածությունը« վստահությունը« որ ամբաստանյալի ուղղումը հնա-րավոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ նման հետե-վության կարելի է հանգել միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հի-ման վրա« որոնք բնութագրում են արարքը« հանցավորի անձը և վկայում են պատի-ժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է« որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների« այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել« սակայն դատարանը« կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմակողմանի« լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա« ղեկավար-վելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդ-հանուր սկզբունքներով« ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավո-րությունը« անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտա-վոր է հաշվի առնել՝ ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները« բ) պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգա-մանքները« գ) հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույ-թը« դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները« եղանակը« գործիքներն ու միջոց-ները« ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը« զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։ Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկտեմ-բերի 31-ին կայացրած որոշմամբ աչձանագրել է, որ. «Նշանակվող պատժի արդարացիու-թյան հիմնական պահանջն այն է« որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործու-թյան հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին։ Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլ-վում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում« իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշ-վել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների« դրա կատարման հանգամանքների« հանցավորի անձնավորության« պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։ Վկայակոչված հանգամանքները« այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ, ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահա-տականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։ Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազ-մում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը« որոնք իրենց ամբող-ջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող« որը պետք է պատասխանատվություն կրի« այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները« որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս« նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգե-բանական« սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցա-ղում« աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը« կրթությունը« առողջական վիճակը« տարիքը« ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։ Հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հի-ման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության« այնպես էլ ազա-տությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որո-շումը»։ Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները և պա-տասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ հանգամանքները, պատասխա-նատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը և ելնելով գործի փաստական տվյալների և հանգամանքների վերլուծության հիման վրա դատարանի մոտ ձևավորված ամբաստանյալի բարոյահոգեբանական ու քրեաիրավական բնութագրից, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պա-տասխանատվության անհատականացման ու պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքնե-րից, հանգում է հետևության, որ նա պետք է դատապարտվի կալանքի, որպիսի պատիժը սա-կայն ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն պետք է չկի-րառվի, նկատի ունենալով, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու՝ հասարա-կությունից չմեկուսացնելու, սակայն նրա վարքագծի նկատմամբ հսկողություն սահմանելու միջոցով, ինչն անհրաժեշտ ու բավարար է նաև սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար։ Դատարանը, նման եզրակացության հանգելով, նաև գտնում է, որ անհրաժեշտություն չկա ամբաստանյալի վրա որոշակի, մասնավորապես՝ թմրամոլությունից բուժման կուրս անց-նելու պարտականություն դնել, նկատի ունենալով, որ նա՝ որպես թմրամոլ, հաշվառման մեջ չի գտնվում։ Քննության առնելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ փորձաքննության կատարումից հետո մնացած, 0.99 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տե-սակի թմրամիջոցը և երկու կաթուցիչը պետք է ոչնչացվեն։ Դատարանը, քննության առնելով խափանման միջոցի հարցը, գտնում է, որ ամբաս-տանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությու-նը, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնվի անփոփոխ, նկատի ունե-նալով, որ դատաքննության ընթացքում նա չի թաքնվել և չի խուսափել քրեական պատաս-խանատվությունից։ Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-գրքի 119-րդ, 357-րդ, 359-րդ, 360-րդ ու 3753-րդ հոդվածներով` դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Գևորգ Արտյոմի Նիկոյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդ-վածի 1-ին մասով և դատապարտել կալանքի 1 (մեկ) ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Գ.Նիկոյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով։ Իրեղեն ապացույցները` փորձաքննության կատարումից հետո մնացած 0.99 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը և երկու կաթուցիչը, ոչնչացնել։ Գ.Նիկոյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորա-գրությունը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապա-րակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 20-04-2017 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 24-05-2017 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 02-06-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-175, 2-38 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 05-06-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-175, 2-38 |