ԵԿԴ/0064/01/17
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ ԵՎ
ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

10 հունվարի 2020թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանըª նախա•ա-հությամբª դատավոր Գ.Պողոսյանի, քարտուղարությամբª Մ.Առաքելյանի, մասնակցությամբ` մեղադրող Գ.Սար•սյանի, ամբաստանյալներ Ա.Կիրակոսյանի, Հ.Խալաթյանի, պաշտպաններ Հ.Ալումյանի և Ա.Արզումանյանի, դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննության առնե-լով ամբաստանյալ Ա.Կիրակոսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին պաշտպան Հ.Ալումյանի և ամբաստանյալ Հ.Խալաթյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին պաշտպան Ա.Արզումանյանի միջնորդությունները,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Արա Գրի•որի Կիրակոսյանին 2 դրվա•ով ՀՀ քրեական օրենս•րքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. ՙՀանդիսանալով առևտրային կազմակերպության` ՙՀայբիզնեսբանկ՚ ՓԲ ընկերության վարչության նախա•ահը, նույն Բան-կում իր անվամբ ձևակերպված 344.000 ԱՍՆ դոլար •ումարի վարկը մարելու, բացի այդ, իր քրոջ ամուսնու` Արմեն Սուրենի Հովհաննիսյանին պատկանող ՌԴ Սոսկվա քաղաքում •րանցված ՙէրմանո՚ ՍՊ ընկերության ունեցած 101.000 ԱՄՆ դոլար •ումարի չափով վարկային պարտա-վորությունների կատարումը հետաձ•ելու նպատակով, իր կար•ադրիչ և այլ լիազորություններն ընկերության շահերին հակառակ, իր և վերր նշված անձի օ•տին օ•տա•ործելով, 01.02.2013թ. հրավիրել է վարչության արտահերթ նիստ, որում ձայների մեծամասնությամբ ընդունվել է թիվ 159-Ա որոշումը ՙէրմանո՚ ՍՊ ընկերությանը 445.000 ԱՄՆ դոլար վարկի տրամադրումը հաս-տատելու վերաբերյալ, ինչի արդյունքում կազմվել\է թիվ VI3-003356 վարկային պայմանա•իրը: Այնուհետև, Հայաստանից Արմեն Հովհաննիսյանի բացակայության պայմաններում և առանց համապատասխան լիազորա•րի, Արա Կիրակոսյանի կար•ադրությամբ, Բանկի •որ-ծառնական վարչության պետ Վահե Հարությունյանը 04.02.2013թ.ին թիվ VI3-003356 վարկային պայմանա•րով ՙէրմանո՚ ՍՊ ընկերությանը տրամադրված վարկի 445.000 ԱՄՆ դոլար •ումա-րից, 341.000 ԱՄՆ դոլար և 3000 ԱՄՆ դոլար •ումարները, համապատասխան աշխատակիցնե-րի միջոցով փոխանցել է Արա Կիրակոսյանի ՙՎիզա Գոլդ՚ քարտային հաշվի վարկի մարմանը, իսկ 101.000 ԱՍՆ դոլարը` ՙէրմանո՚ ՍՊ ընկերության նախկին վարկի մարմանը:
Հետա•այում, 04.02.2013թ. մինչև 01.09.2014թ. ժամանակահատվածում, ՙէրմանո՚ ՍՊ ընկերությանը տրամադրված 445,000 ԱՍՆ դոլար վարկի •ումարից մարումներ են կատարվել մայր •ումարից ընդամենը 150,882.22 ԱՍՆ դոլար, տոկոսի մարում` ընդամենը 48,556.46 ԱՍՆ դոլար, տոկոսային տույժի մարում` ընդամենը 3,260.48 ԱՍՆ դոլար, ժամկետանց •ումարի տո-կոսի մարում րնդամենը 61,842.76 ԱՍՆ դոլար, իսկ վարկի մնացորդը 294.177,78 ԱՍՆ դոլարը չի վճարվել, Բանկը զրկվել է վարկավորման շրջանակներում հատկացված այդ •ումարից, ինչպես նաև ակտիվների շրջանառությամբ շահույթ ստանալու հնարավորությունից, որով իսկ Բանկի համար տվյալ •ործարքի հետ կապված ծանր հետևանքներ են առաջացել, այսինքն հանցա-•ործությունում` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենս•րքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Բացի այդ, Արա Կիրակոսյանն իր ընկեր Արշակ Սամվելի Ղազարյանի հետ ձեռք է բերել պայմանավորվածություն անասնապահությամբ համատեղ զբաղվելու նպատակով ՙՀայ բիզնես բանկ՚ ՓԲ ընկերությունից վարկ ստանալու և այդ •ործունեությանն ուղղելու վերաբերյալ, որից հետո Արշակ Ղազարյանի կինը` Նաիրա Հովսեփյանը իրեն պատկանող ՙՆաիրա Հովսեփյան՚ Ա/Ձ-ով, 11.09.2012թ. դիմում-հայտ է ներկայացրել ՙՀայբիզնեսբանկ՚ ՓԲ ընկերությանը` անաս-նապահության համար հիմնական միջոցների ընդլայնման և անասնակերի ձեռքբերման համար` վարկ ստանալու խնդրանքով:
Արա Կիրակոսյանի որդին Գրի•որ Կիրակոսյանը, •ույքի անհատույց օ•տա•ործման 20.09.2012թ. պայմանա•րով Նաիրա Հովսեփյանին տրամադրել է իրեն պատկանող ՀՀ Արա-•ածոտնի մարզի, Ափնա•յուղ 1-ին փողոց, թիվ 1/1 հասցեում •տնվող անասնա•ոմը, որն ան-շարժ •ույքի •րավի /հիփոթեքի/ թիվ G12-025868 պայմանա•րով •րավադրվել է Բանկում, ընդ որում վարկավորման ընթացքում հնարավորինս խոշոր •ումար ստանալու նպատակով, նշված անշարժ •ույքը ՙՊարտեր՚ ՍՊ ընկերության կողմից 27.09.2012թ. թիվ ԱԳ-574 հաշվետվությամբ •նահատվել է իրականությանր չհամապատասխանող և շուկայական արժեքից զ•ալիորեն բար-ձր` 123.000.000 ՀՀ դրամ լիկվիդացիոն արժեքով, այնինչ դրա իրական արժեքը կազմելէ ընդա-մենը 12.787.000 ՀՀ դրամ:
Արա Կիրակոսյանը, •իտակցելով, որ •րավադրված •ույքի` անասնա•ոմի, արժեքն իրա-կանում ցածր է, իր կար•ադրիչ և այլ լիազորություններն ընկերության շահերին հակառակ, իր և ընկերոջ Արշակ Սամվելի Ղազարյանի օ•տին օ•տա•ործելով, Բանկի իրավասու մարմիններին տեղյակ չի պահել •ույքի բարձր •նահատված լինելու մասին, նպաստելէ վարկի տրամադրմանը և արդյունքում, Բանկի վարկային կոմիտեի 28.09.2012թ. թիվ 837-Ա որոշմամբ մայր խոզերի և անասնակերի ձեռքբերման նպատակով, ՙՀայբիզնեսբանկ՚ ՓԲ րնկերության և ՙՆաիրա Հով-սեփյան՚ Ա/Ձ-ի միջև 09.10.2012թ. կնքվել է թիվ V12-027152 վարկային պայմանա•իրը և դրա հիմնա վրա •յուղատնտեսական տարածքների տնտեսական զար•ացման ծրա•րի շրջանակ-ներում տրամադրվել է 150.000 ԱՄՆ դոլար •ումարի վարկ:
Հետա•այում վարկը չի սպասարկվել, •ումարային վճարումներ չեն կատարվել, ինչի հե-տևանքով Բանկը զրկվել է վարկավորման շրջանակներում հատկացված այդ •ումարից, ինչպես նաև ակտիվների շրջանառությամբ շահույթ ստանալու հնարավորությունից, որով իսկ Բանկի համար տվյալ •ործարքի հետ կապված ծանր հետևանքներ են առաջացել, այսինքն հանցա-•ործությունում` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենս•րքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Հարություն Մերուժանի Խալաթյանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մա-սով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. ՙհանդիսանալով ՀՀ ԿԱ անշարժ •ույքի կադաստրի պետական կոմիտեի կողմից լիցենզավորված անշարժ •ույքի •նահատումով զբաղվող ՙՊարտեր՚ ՍՊ րնկերության •նահատող` առևտրային կազմակերպության ծառայող, իր կար•ադրիչ լիազորությունների շրջանակում, ուրիշ անձանց օ•տին օ•տա•ործելու նպատա-կով, 2012 թվականի հուլիսի 27-ին, թիվ ԱԳ-574 հաշվետվությամբ` ՀՀ Արա•ածոտնի մարզ, Ափ-նա•յուղ 1-ին փողոց, թիվ 1/1 հասցեում •տնվող անասնա•ոմը •նահատել է իրականությանը ակնհայտորեն չհամապատասխանող և շուկայական արժեքից զ•ալիորեն բարձր` 123.000.000 ՀՀ դրամ լիկվիդացիոն արժեքով, այնինչ դրա իրական լիկվիդացիոն արժեքր կազմելէ ընդամենը 12.787.000 ՀՀ դրամ:
Այսպես.
Հարություն Մերուժանի Խալաթյանը, տեղեկացված լինելով, որ Արա•ածոտնի մարզ, Ափնա•յուղ 1-ին փողոց, թիվ 1/1 հասցեում •տնվող անասնա•ոմր պատվիրատու` Նաիրա Հով-սեփյանի, կողմից •րավադրվելու է ՙՀայբիզնեսբանկ՚ ՓԲ րնկերությունում` վարկ ստանալու համար, 2012 թվականի հուլիսի 9-ից մինչև հուլիսի 27-ն ընկած ժամանակահատվածում •նա-հատման է ենթարկել վերը նշված անասնա•ոմը և թիվ ԱԳ-574 հաշվետվությամբ •նահատել է իրականությանր չհամապատասխանող և շուկայական արժեքից զ•ալիորեն բարձր` շուկայա-կան` 136.700.000 ՀՀ դրամ և լիկվիդացիոն` 123.000.000 ՀՀ դրամ արժեքով, այնինչ դրա իրական արժեքը 2012 թվականի հուլիսի 27-ի դրությամբ թիվ 15-0303 փորձա•ետի եզրակացության հա-մաձայն կազմել է շուկայական` 18.266.000 ՀՀ դրամ, իսկ լիկվիդացիոն` 12.787.000 ՀՀ դրամ: Հետա•այում Նաիրա Հովսեփյանի կողմից այն թիվ ԱԳ-574 հաշվետվության հիման վրա ան-շարժ •ույքի •րավի /հիփոթեքի/ թիվ G12- 025868 պայմանա•րով •րավադրվել է Բանկում և ստացվել 150.000 ԱՍՆ դոլար վարկ:
Հետա•այում ՙՆաիրա Հովսեփյան՚ Ա/Ձ-ի կողմից վարկը չի սպասարկվել, •ումարային վճարումներ չեն կատարվել, ինչի հետևանքով Բանկր զրկվել է վարկավորման շրջանակներում հատկացված այդ •ումարից, ինչպես նաև ակտիվների շրջանառությամբ շահույթ ստանալու հնարավորությունից, որով իսկ Բանկի համար տվյալ •ործարքի հետ կապված առաջացել են ծանր հետևանքներ` 149.791.86 ԱՍՆ դոլարին համարժեք 72.905.196.19 ՀՀ դրամ •ումարի չա-փով, այսինքն հանցա•ործությունում` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենս•րքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՚:
Դատաքննության ընթացքում պաշտպաններ Հ.Ալումյանը և Ա.Արզումանյանը միջնորդե-ցին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետներն անցած լինելու հիմքով ամբաստանյալներ Ա.Կիրակոսյանի և Հ.Խալաթյանի նկատմամբ դադարեցնել ՀՀ քրեա-կան օրենս•րքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով քրեական հետապնդումները և կարճել քրեական •ործի վարույթը:
Ամբաստանյալներ Ա.Կիրակոսյանը և Հ.Խալաթյանը միացան պաշտպանների միջնոր-դություններին, իսկ մեղադրող Գ.Սար•սյանը չառարկեց դրանց:
Դատարանը, քննության առնելով պաշտպանների միջնորդություններն ու հաշվի առնելով կողմերի կարծիքները, •տնում է, որ պաշտպանների միջնորդություններըը պետք է բավարար-վեն` հետևյալ պատճառաբանություններով.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի համա-ձայն` քրեական •ործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական •ործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե անցել են վաղեմության ժամկետները:
Նույն հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն` ՙԴատարանը« հայտնաբերելով քրեական հետա-պնդումը բացառող հան•ամանքներ« լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետա-պընդումը դադարեցնելու հարցը՚:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 75-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից« եթե հանցանքն ավարտ-ված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները©
(...)
2¤ հին• տարի՝ միջին ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից:
(...)
2© Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը: Տևող հանցա•ործության դեպքում վա-ղեմության ժամկետը հաշվարկվում է արարքը դադարելու« իսկ շարունակվող հանցա•ործու-թյան դեպքում` վերջին արարքը կատարելու պահից՚:
3© Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է« եթե մինչև նշված ժամկետներն անց-նելն անձը կատարում է միջին ծանրության« ծանր կամ առանձնապես ծանր նոր հանցանք: Այս դեպքում վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հանցանքի ավարտված համարելու պահից:
4© Վաղեմության ժամկետի ընթացքը կասեցվում է« եթե անձը խուսափում է քննությունից կամ դատից: Այս դեպքում վաղեմության ընթացքը վերսկսվում է անձին ձերբակալելու կամ մե-ղայականով նրա ներկայանալու պահից: Ընդ որում« անձը չի կարող քրեական պատասխա-նատվության ենթարկվել« եթե ոչ մեծ ծանրության կամ միջին ծանրության հանցանքն ավարտ-ված համարելու օրվանից անցել է տասը տարի« իսկ ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանիցª քսան տարի« և վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատված չի եղել նոր հանցա•ործությամբ:
(...):
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 19-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` ՙՄիջին ծանրության հանցա•ործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենս•րքով նախատեսված առավելա•ույն պատիժը չի •երազանցում հին• տարի ժամկետով ազատազրկումը, ինչպես նաև անզ•ուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենս•րքով նախատեսված առավելա•ույն պատիժը չի •երազանցում տասը տա-րի ժամկետով ազատազրկումը:...՚:
Այսպիսով, ղեկավարվելով վերը նշված հոդվածների պահանջներով և նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալներ Ա.Կիրակոսյանի և Հ.Խալաթյանի կողմից դիտավորությամբ կատարված արարքներիª ՀՀ քրեական օրենս•րքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցա•որ-ծությունների համար սահմանված առավելա•ույն պատիժը չի •երազանցում հին• տարի ժամ-կետով ազատազրկումն ու քրեական •ործի նյութերի համաձայնª վաղեմության ժամկետի ըն-թացքը չի ընդհատվել և կասեցվել, այսինքն` ամբաստանյալներ Ա.Կիրակոսյանը և Հ.Խալաթ-յանը կատարել են միջին ծանրության հանցա•ործություններ ու նրանց կատարած հանցանք-ներն ավարտված լինելու օրից անցել է հին• տարի, դատարանը •տնում է, որ ամբաստանյալներ Ա.Կիրակոսյանի նկատմամբ 2 դրվա•ով ՀՀ քրեական օրենս•րքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, իսկ Հ.Խալաթյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պետք է դադարեցվի քրեական հետապնդումը` նրանց քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետներն անցած լինելու հիմքով:
Դատարանը նաև •տնում է, որ ՙՀայբիզնեսբանկ՚ ՓԲ ընկերության ընդդեմ ամբաստան-յալներ Ա.Կիրակոսյանի և Հ.Խալաթյանիª հասցված վնասը բռնա•անձելու պահանջի մասին հայցը պետք է թողնվի առանց քննությանª հետևյալ պատճառաբանություններով.
ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի համաձայն` ՙՀանցա•ործության համար մե-ղադրվողը համարվում է անմեղ« քանի դեռ նրա մեղքն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կար•ով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցա•ործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենս•րքով սահմանված կար•ով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 163-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՔրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը լուծվում է դատավճռով՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի համակար•ային վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը թիվ ՇԴ/0008/01/09 •ործով 26.11.2009թ. կայացրած որոշմամբ •տել է, որ. ՙ(...) օրենսդիրը որդե•րել է քրեական մեղադրանքի հանդեպ քաղաքացիական հայցի ածանցյալ դերի հայեցակար•ը: Իսկ դրանից բխում է, որ քրեական դատավարությունում քա-ղաքացիական հայցը լուծելու համար դատարանը նախ պետք է ապացուցված համարի տվյալ հանցա•ործության համար անձի մեղավորությունը, որից հետո միայն կարող է անդրադառնալ հանցա•ործությամբ անմիջականորեն պատճառված •ույքային վնասի բնույթի, չափի և դրա հատուցման հետ կապված հարցերին:
Միևնույն ժամանակ, անմեղության կանխավարկածի սահմանադրական սկզբունքից բխում է, որ հանցա•ործության մեջ անձի մեղավորությունը չի կարող ապացուցված համարվել այլ կերպ, քան մեղադրական դատավճռով: Հետևաբար մեղադրական դատավճռի բացակա-յության պայմաններում դատարանը չի կարող լուծում տալ քաղաքացիական հայցին՚:
Նախաքննության մարմնի կողմից Ա.Կիրակոսյանին և Հ.Խալաթյանին առաջադրված մեղադրանքներում վերջիններիս մեղավորությունը կամ անմեղությունը ՀՀ Սահմանադրութ-յամբ և քրեադատավարական օրենքով սահմանված կար•ով դատարանում չի ապացուցվել: Հետևաբար, մեղսա•րված արարքներում նրանց մեղքն ապացուցված չլինելու պայմաններում չի կարող ապացուցված համարվել նաև մեղսա•րված հանցավոր •ործողությունների արդյուն-քում անմիջականորեն պատճառված •ույքային վնասը:
Այսպիսով, հաշվի առնելով վերո•րյալները, դատարանը •տնում է, որ օրենքով նախա-տեսված դեպքերում քրեական •ործի վարույթի կարճումը հան•եցնում է նաև քրեական •ործով հարուցված քաղաքացիական հայցի հետա•ա քննության դադարեցման, ինչից հետևում է, որ հայցվորի քաղաքացիական հայցը պետք է թողնվի առանց քննության, որի դեպքում նա իրա-վունք ունի նույն պահանջը ներկայացնել քաղաքացիական դատավարության կար•ով:
Դատարանը, քննության առնելով խափանման միջոցի հարցը, •տնում է, որ սույն որո-շումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ամբաստանյալ Հ.Խալաթյանի նկատմամբ կիրառ-ված խափանման միջոցըª չհեռանալու մասին ստորա•րությունը, պետք է վերացվի:
Դատարանն արձանա•րում է նաև, որ սույն •ործով ամբաստանյալ Ա.Կիրակոսյանի նը-կատմամբ խափանման միջոց կիրառված չէ:
Վերո•րյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 35-րդ և 313-րդ հոդվածներով` դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Թիվ ԵԿԴ/0064/01/17 քրեական •ործով Արա Գրի•որի Կիրակոսյանի նկատմամբ 2 դըր-վա•ով ՀՀ քրեական օրենս•րքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով դադարեցնել քրեական հետա-պնդումը` քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետներն անցած լինելու հիմքով:
Հարություն Մերուժանի Խալաթյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 214-րդ հոդ-վածի 2-րդ մասով դադարեցնել քրեական հետապնդումը` քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետներն անցած լինելու հիմքով:
Թիվ ԵԿԴ/0064/01/17 քրեական •ործի վարույթը կարճել:
Քաղաքացիական հայցվոր (տուժող) ՙՀայբիզնեսբանկ՚ ՓԲ ընկերության ընդդեմ պա-տասխանողներ (ամբաստանյալներ) Ա.Կիրակոսյանի և Հ.Խալաթյանիª հասցված վնասը բռնա-•անձելու պահանջի մասին հայցը թողնել առանց քննության:
Ամբաստանյալ Հ.Խալաթյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորա•րությունը, վերացնել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ