Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0062/01/17
Վիճակագրական տողի համար :
8.21
Պատասխանող
Դավիթ Գևորգյան Գևորգի
Դավիթ Գևորգյան
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մնացական Մարտիրոսյան
Հոդվածներ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 235 Մաս 4
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մնացական Մարտիրոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2017-04-26 | 10:00 | 4 | Կայացել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2017-04-06 | 10:00 | 4 | Կայացել է |
ԵԿԴ/0062/01/17
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
Քրեական պատասխանատվությունից ազատելու, քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր
իրավասության առաջին ատյանի դատարանը,
նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի,
քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող,
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների
դատախազության դատախազ Վ. Ասատրյանի,
հանրային պաշտպան Ռ. Սիրեկանյանի,
անչափահաս ամբաստանյալի
օրինական ներկայացուցիչ Գ. Գևորգյանի,
2017թ. ապրիլի 26-ին Երևանում,
դռնբաց դատական նիստում քննելով ԵԿԴ/0062/01/17 (13171117) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի անչափահաս
Դավիթ Գևորգի Գևորգյանի`
ծնված 2000թ. փետրվարի 01-ին Երևան քաղաքում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ քաղաքացի, սովորում է Երևանի թիվ 195 ավագ դպրոցի 12-րդ դասարանում, ամուրի, նախկինում չդատված, բնութագրվում է դրական, հաշվառված է և բնակվում է Երևանի Հասրաթյան փողոցի թիվ 8 շենքի թիվ 31 բնակարանում, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2017թ. փետրվարի 27-ին, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնում, Դավիթ Գևորգի Գևորգյանի կողմից ապօրինի սառը զենք կրելու դեպքի առթիվ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով հարուցվել է թիվ 13171117 քրեական գործը։
Հետաքննիչի նույն օրվա որոշմամբ նշված քրեական գործն ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժին` նախաքննություն կատարելու համար։
2017թ. մարտի 02-ին թիվ 13171117 քրեական գործն ընդունվել է Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչի վարույթ։
Նախաքննության մարմնի 2017թ. մարտի 09-ի որոշմամբ անչափահաս Դ. Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել հսկողության հանձնելը։
Նախաքննության մարմնի նույն օրվա որոշմամբ անչափահաս Դ. Գևորգյանին մեղադրանք է առաջադրվել հետևյալ արարքի համար, որ նա` «2017թ. փետրվարի 17-ին ապօրինի կերպով կրել է արծաթագույն ներկանյութով պատված մետաղից` ինքնաշեն եղանակով պատրաստված, կռփազենքների նմանությամբ հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին դասվող կռփազենք, որը նույն օրը հայտնաբերվել է նրա տաբատի աջ գրպանից ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում անձնական խուզարկության ժամանակ։
Այսինքն Դավիթ Գևորգի Գևորգյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարք։»։
2017թ. մարտի 16-ին թիվ 13171117 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, 2017թ. մարտի 20-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ, իսկ 2017թ. մարտի 27-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի դատական քննությունը 2017թ. ապրիլի 06-ին նշանակելու մասին։
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները
Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
Անչափահաս ամբաստանյալ Դավիթ Գևորգի Գևորգյանը ծնվել է 2000թ. փետրվարի 01-ին, Երևան քաղաքում, բնակվում է հարազատ ծնողների և քրոջ հետ միասին։ Դ. Գևորգյանի դաստիարակությամբ և խնամքով զբաղվում են հայրը` Գևորգ Մնացականի Գևորգյանը և մայրը` Նաիրա Լեռնիկի Առաքելյանը։ Դ. Գևորգյանի կյանքի և դաստիարակության պայմանները բարվոք են, հոգեկան զարգացման աստիճանը և ընդհանուր զարգացման վիճակը` բավարար։
2017թ. փետրվարի 17-ին, ժամը 15։00-ի սահմաններում, անչափահաս ամբաստանյալ Դ. Գևորգյանը տաբատի աջ գրպանում կրելով ինքնաշեն եղանակով պատրաստված, հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին դասվող կռփազենք` զբոսնել է Երևանի Ազատության հրապարակում։
Նույն տարածքում ծառայություն իրականացնող ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության պարեկապահակետային ծառայության /այսուհետ ՊՊԾ/ գնդի 1-ին գումարտակի 1-ին վաշտի ոստիկանները նկատելով, որ ամբաստանյալ Դ. Գևորգյանի տաբատի աջ գրպանում ուրվագծվում է կռփազենքի նման իր` նրան Ազատության հրապարակից բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժին։ Այդտեղ Դ. Գևորգյանը ենթարկվել է անձնական խուզարկության, որի ընթացքում նրա մոտից հայտնաբերվել է նրա կողմից ապօրինի կերպով կրվող` սառը զենք հանդիսացող կռփազենքը։
Անչափահաս ամբաստանյալ Դ. Գևորգյանի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է նաև, որ նա իրեն վերագրվող արարքը կատարել է լինելով անչափահաս` տասնյոթ տարեկան հասակում, սովորում է Երևանի թիվ 195 ավագ դպրոցի 12-րդ դասարանում, նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքի համար։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Ամբաստանյալ Դավիթ Գևորգի Գևորգյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ կռփազենքը գտել է 2017թ. փետրվարի 14-ին կամ 15-ին Երևանի Աջափնյակ թաղամասում գտնվող Թումանյանի անվան այգում, ինչից հետո կրել է այն։ 2017թ. փետրվարի 17-ին, ժամը 15։00-ի սահմաններում գտնվել է Երևանի Ազատության հրապարակում, որտեղ ոստիկանները մոտեցել են իրեն և պահանջել են ցուցադրել գրպանի պարունակությունը, ինչը կատարել է։ Այնուհետև իրեն բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժին։ Այդտեղ անձնական խուզարկության է ենթարկվել, ինչի ընթացքում իր մոտից հայտնաբերվել է կռփազենքը։
Առաջադրված մեղադրանքն ընդունում է, իրեն մեղավոր է ճանաչում և զղջում է կատարած արարքի համար։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 46-48, 55-56/
Կռփազենքը փորձաքննության ենթարկելու մասին ՀՀ ոստիկանության փորձաքրեագիտական վարչության փորձագետի 2017թ. փետրվարի 27-ի թիվ 386-17 եզրակացությամբ, որի համաձայն`
«1.Փորձաքննության ներկայացված արծաթագույն ներկանյութով պատված մետաղյա առարկան պատրաստված է ինքնաշեն եղնակակով կռփազենքերի նմանողությամբ, հանդիսանում է հարվածող-փշրող սառը զենք։»։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 11/
Անձնական խուզարկություն կատարելու մասին 2017թ. փետրվարի 17-ի արձանագրությամբ, որի համաձայն` նույն օրը, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնում Դ. Գևորգյանը ենթարկվել է անձնական խուզարկության և այդտեղ նրա տաբատի հետևի աջ գրպանից հայտնաբերվել է մեկ արծաթագույն մետաղյա կռփազենք, ինչը հետագա գործողություններ կատարելու նպատակով փաթեթավորվել և կնիքվել է։
Այդ ժամանակ Դ. Գևորգյանը հայտարարել է, որ կռփազենքն իրենն է և ինքն է այն գտել։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 4/
Անչափահաս ամբաստանյալ Դ. Գևորգյանի մոտից հայտնաբերված, նախաքննության մարմնի 2017թ. մարտի 07-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված և դատարանում հետազոտված, սառը զենք հանդիսացող կռփազենքով։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 27/
Դ. Գևորգյանի ԱԱ N 208791 /տրված 2000թ. մարտի 02-ին, ՀՀ արդարադատության նախարարության քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման Աջափնյակ և Դավթաշեն տարածքային բաժնի կողմից/ ծննդյան վկայականի և Դ. Գևորգյանի AP0518085 /տրված 2016թ. հուլիսի 27-ին, 012-ի կողմից/ անձնագրի համաձայն` անչափահաս ամբաստանյալ Դավիթ Գևորգի Գևորգյանը ծնվել է 2000թ. փետրվարի 01-ին։ Նրա հայրը հանդիսանում է Գևորգ Մնացականի Գևորգյանը, մայրը` Նաիրա Լեռնիկի Առաքելյանը։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 7/
Համաձայն քրեական գործի նյութերում առկա, ՀՀ կրթության և գիտության նախարարության «Երևանի Հ. 195 ավագ դպրոց» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության տնօրեն Ա. Պողոսյանի կողմից 2017թ. մարտի 10-ին և Երևանի «Զորավիգ» համատիրության նախագահ Ա. Բադալյանի կողմից տրված բնութագրերի` Դ. Գևորգյանը բնութագրվում է դրական։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 59-60/
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Վերլուծելով անչափահաս ամբաստանյալ Դ. Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված մյուս ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Դ. Գևորգյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, ապօրինի կերպով սառը զենք կրելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Քննելով անչափահաս ամբաստանյալին քրեական պատասխանատվության և պատժի ենթարկելու հարցերը` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Հանցագործություն է համարվում մեղավորությամբ կատարված` հանրության համար վտանգավոր այն արարքը, որը նախատեuված է uույն oրենuգրքով»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երեք տարի ժամկետով ազատազրկումը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 85-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Հանցանք կատարած անչափահասի նկատմամբ կարող է նշանակվել պատիժ կամ կարող են նշանակվել դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 91-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Առաջին անգամ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարած անչափահասը դատարանի կողմից կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե դատարանը գտնի, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառմամբ»։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Անչափահասի նկատմամբ դատարանը կարող է նշանակել դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի հետևյալ միջոցները.
(...)
2) ծնողների կամ նրանց փոխարինող անձանց կամ տեղական ինքնակառավարման կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողությանը հանձնելն առավելագույնը վեց ամիս ժամկետով.
(...)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Ապօրինի կերպով գազային, սառը կամ նետողական զենք կրելը`
պատժվում է տուգանքով` նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից վեցհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով` մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով։ (...)»։
Անչափահասին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու և նրա նկատմամբ դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու նպատակահարմարությունը և անհրաժեշտությունը մեծապես պայմանավորված է նաև անչափահասների շահերի պաշտպանության վերաբերյալ ուղղորդող նշանակություն ունեցող մի շարք միջազգային-իրավական ակտերի պահանջների իրացվելիության խնդրով։
Մասնավորապես` «Անչափահասների նկատմամբ արդարադատություն իրականացնելու վերաբերյալ» ՄԱԿ-ի նվազագույն ստանդարտ կանոնների («Պեկինյան կանոններ») 5.1-րդ մասի համաձայն`
«5.1 Անչափահասների վերաբերյալ արդարադատության համակարգն ուղղված է առաջին հերթին անչափահասի բարեկեցության ապահովմանը, որպեսզի անչափահաս իրավախախտների վրա ազդեցություն գործող ցանկացած միջոց միշտ համաչափ լինի ինչպես իրավախախտի անհատական առանձնահատկություններին, այնպես էլ իրավախախտման հանգամանքներին։»։
Նույն կանոնների 17.1 կետի համաձայն`
«17.1 Ներգործության միջոցների ընտրության ժամանակ իրավասու մարմինը պետք է ղեկավարվի հետևյալ սկզբունքներով.
ա) ներգործության միջոցները միշտ պետք է համարժեք լինեն ոչ միայն իրավախախտման հանգամանքներին և ծանրությանը, այլև անչափահասի դրությանը և պահանջներին, ինչպես նաև հասարակության պահանջներին.
բ) անչափահասի անձնական ազատության սահմանափակման մասին որոշումը պետք է ընդունվի միայն հարցի մանրազնին քննարկումից հետո, և սահմանափակումը հնարավորության սահմաններում պետք է հասցնել նվազագույնի.
գ) անչափահաս իրավախախտին պետք չէ ազատազրկել, եթե միայն նա մեղավոր չի ճանաչվում այլ անձի դեմ բռնությամբ լուրջ արարք գործելու կամ բազմաթիվ լուրջ իրավախախտումներ կատարելու մեջ, ինչպես նաև ներգործության ուրիշ համապատասխան միջոցի բացակայության դեպքում.
դ) անչափահասի գործի քննության ժամանակ նրա բարեհաջողության հարցը պետք է որոշիչ գործոն լինի։»։
Նույն կանոնների 18.1 կետի համաձայն`
«18.1 Առավել ճկունություն ապահովելու և ուղղիչ հիմնարկներում կալանավորումից հնարավորին չափ խուսափելու նպատակով, իշխանության իրավասու մարմինը, գործի որոշման ժամանակ, իր տրամադրության տակ պետք է ներգործության համալիր միջոցառումներ ունենա։ Այդպիսի միջոցառումները, որոնք կարող են իրականացվել իրար հետ զուգակցելով, հանդիսանում են.
ա) խնամակալության մասին որոշումը, ղեկավարումը և հսկողությունը`
բ) պրոբացիան `
գ) ի բարօրություն համայնքի աշխատանքի մասին որոշումը`
դ) դրամական պատիժը, փոխհատուցումը և իրավունքների ռեստիտուցիան
ե) միջանկյալ և այլ կարգի միջոցառումների մասին որոշումը`
զ) խմբակային հոգեբուժությունը և նմանատիպ այլ միջոցառումների մասնակցության մասին որոշումը`
է) դաստիարակության հանձնելու, ապրելավայրի կամ այլ դաստիարակչական միջոցների վերաբերյալ որոշումը`
ը) համապատասխան այլ որոշումները։»։
«Երեխաների իրավունքների մասին» Նյու-Յորքի 1989 թվականի նոյեմբերի 20-ի կոնվենցիայի (Հայաստանի Հանրապետության կողմից վավերացվել է 1992 թվականի հունիսի 1-ին) 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Երեխաների նկատմամբ բոլոր գործողություններում, անկախ այն բանից, թե դրանք ձեռնարկվում են սոցիալական ապահովության հարցերով զբաղվող պետական կամ մասնավոր հիմնարկների, դատարանների, վարչական կամ օրենսդրական մարմինների կողմից, առաջնահերթ ուշադրություն է դարձվում երեխայի շահերի առավել ապահովմանը։»։
Նույն կոնվենցիայի 40-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Մասնակից պետությունները ճանաչում են մեղադրվող կամ քրեական օրենսդրությունը խախտած համարվող յուրաքանչյուր երեխայի իրավունքը՝ արժանանալու այնպիսի վերաբերմունքի, որը նպաստում է նրա արժանապատվության և նշանակալիության զգացումի զարգացմանը, երեխայի մեջ ամրապնդում է հարգանքը մարդու իրավունքների և ուրիշների հիմնարար ազատությունների նկատմամբ, և որի դեպքում հաշվի է առնվում երեխայի տարիքը և հասարակության մեջ նրա վերաինտեգրացման և հետագա դրական դեր խաղալուն նպաստելու ցանկալիությունը։ (…)
4. Անհրաժեշտ է այնպիսի բազմազան միջոցառումների առկայությունը, ինչպիսիք են խնամքի, խնամակալության և հսկողության մասին հրամանները, խորհրդատվական ծառայությունները, փորձաշրջանի նշանակումը, դաստիարակությունը, կրթական և մասնագիտական պատրաստության ծրագրերը և առանձին հաստատություններում խնամքի այլընտրանքային այլ ձևեր, որոնք ապահովում են երեխայի նկատմամբ նրա բարեկեցությանը, ինչպես նաև դրությանն ու հանցագործության բնույթին համապատասխանող վերաբերմունք։»։
Այսպիսով, վերոշարադրյալ ներպետական և միջազգային նորմերի վերլուծության արդյունքում պարզ է դառնում, որ անչափահասը դատարանի կողմից կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառմամբ ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին։ Միևնույն ժամանակ, դատարանը նման հետևության կարող է հանգել միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, անչափահասի անձը և վկայում են քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հիմքերի առկայության մասին։
Տվյալ գործի քննությամբ հիմնավորվել է, որ ամբաստանյալ Դ. Գևորգյանը տասնյոթ տարեկան անչափահաս է, բնակվում է ծնողների հետ միասին։ Դ. Գևորգյանի դաստիարակությամբ և խնամքով զբաղվում են հայրը` Գևորգ Մնացականի Գևորգյանը և մայրը` Նաիրա Լեռնիկի Առաքելյանը։ Դ. Գևորգյանի կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկան զարգացման աստիճանը և ընդհանուր զարգացման վիճակը բավարար են։ Դ. Գևորգյանը նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, սովորում է Երևանի թիվ 195 ավագ դպրոցի 12-րդ դասարանում, ընդունելով մեղքը` առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքի համար։
Հաշվի առնելով գործի հանգամանքները և վերոգրյալը` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Դ. Գևորգյանի անձը բնութագրող տվյալների և անհատական առանձնահատկությունների համակցությունը բավարար է հանգելու համար այն հետևության, որ Դ. Գևորգյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց քրեական պատժի միջոցներ կիրառելու, դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառմամբ։ Այդ պատճառաբանությամբ նա ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից, նրա նկատմամբ քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման և քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման` նրան հանձնելով ծնողների` Գևորգ Մնացականի Գևորգյանի և Նաիրա Լեռնիկի Առաքելյանի հսկողությանը վեց ամիս ժամկետով։
Դատարանի նման եզրահանգումն ուղղված է նաև անչափահաս ամբաստանյալ Դ. Գևորգյանի շահերի և նրա բարեկեցության առավել ապահովմանը։
Քննելով իրեղեն ապացույցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ տվյալ որոշման` օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, նախաքննության մարմնի 2017թ. մարտի 07-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված և դատարան ներկայացված սառը զենքը պետք է ոչնչացնել։
Քննելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Դ. Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված հսկողության հանձնելը ենթակա է վերացման։
Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 151-րդ, 313-րդ, 439-441-րդ և 443-րդ հոդվածներով` դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
ԵԿԴ/0062/01/17 (13171117) քրեական գործով ըստ մեղադրանքի անչափահաս Դավիթ Գևորգի Գևորգյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, ամբաստանյալ Դավիթ Գևորգի Գևորգյանին ազատել քրեական պատասխանատվությունից, նրա նկատմամբ դադարեցնել քրեական հետապնդումն ու կարճել քրեական գործի վարույթը` նրան հանձնելով ծնողների` Գևորգ Մնացականի Գևորգյանի և Նաիրա Լեռնիկի Առաքելյանի հսկողությանը վեց ամիս ժամկետով։
Խափանման միջոց հսկողության հանձնելը վերացնել։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենքը ոչնչացնել։
Որոշումը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
Քրեական պատասխանատվությունից ազատելու, քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր
իրավասության առաջին ատյանի դատարանը,
նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի,
քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող,
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների
դատախազության դատախազ Վ. Ասատրյանի,
հանրային պաշտպան Ռ. Սիրեկանյանի,
անչափահաս ամբաստանյալի
օրինական ներկայացուցիչ Գ. Գևորգյանի,
2017թ. ապրիլի 26-ին Երևանում,
դռնբաց դատական նիստում քննելով ԵԿԴ/0062/01/17 (13171117) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի անչափահաս
Դավիթ Գևորգի Գևորգյանի`
ծնված 2000թ. փետրվարի 01-ին Երևան քաղաքում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ քաղաքացի, սովորում է Երևանի թիվ 195 ավագ դպրոցի 12-րդ դասարանում, ամուրի, նախկինում չդատված, բնութագրվում է դրական, հաշվառված է և բնակվում է Երևանի Հասրաթյան փողոցի թիվ 8 շենքի թիվ 31 բնակարանում, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2017թ. փետրվարի 27-ին, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնում, Դավիթ Գևորգի Գևորգյանի կողմից ապօրինի սառը զենք կրելու դեպքի առթիվ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով հարուցվել է թիվ 13171117 քրեական գործը։
Հետաքննիչի նույն օրվա որոշմամբ նշված քրեական գործն ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժին` նախաքննություն կատարելու համար։
2017թ. մարտի 02-ին թիվ 13171117 քրեական գործն ընդունվել է Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչի վարույթ։
Նախաքննության մարմնի 2017թ. մարտի 09-ի որոշմամբ անչափահաս Դ. Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել հսկողության հանձնելը։
Նախաքննության մարմնի նույն օրվա որոշմամբ անչափահաս Դ. Գևորգյանին մեղադրանք է առաջադրվել հետևյալ արարքի համար, որ նա` «2017թ. փետրվարի 17-ին ապօրինի կերպով կրել է արծաթագույն ներկանյութով պատված մետաղից` ինքնաշեն եղանակով պատրաստված, կռփազենքների նմանությամբ հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին դասվող կռփազենք, որը նույն օրը հայտնաբերվել է նրա տաբատի աջ գրպանից ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում անձնական խուզարկության ժամանակ։
Այսինքն Դավիթ Գևորգի Գևորգյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարք։»։
2017թ. մարտի 16-ին թիվ 13171117 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, 2017թ. մարտի 20-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ, իսկ 2017թ. մարտի 27-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի դատական քննությունը 2017թ. ապրիլի 06-ին նշանակելու մասին։
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները
Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
Անչափահաս ամբաստանյալ Դավիթ Գևորգի Գևորգյանը ծնվել է 2000թ. փետրվարի 01-ին, Երևան քաղաքում, բնակվում է հարազատ ծնողների և քրոջ հետ միասին։ Դ. Գևորգյանի դաստիարակությամբ և խնամքով զբաղվում են հայրը` Գևորգ Մնացականի Գևորգյանը և մայրը` Նաիրա Լեռնիկի Առաքելյանը։ Դ. Գևորգյանի կյանքի և դաստիարակության պայմանները բարվոք են, հոգեկան զարգացման աստիճանը և ընդհանուր զարգացման վիճակը` բավարար։
2017թ. փետրվարի 17-ին, ժամը 15։00-ի սահմաններում, անչափահաս ամբաստանյալ Դ. Գևորգյանը տաբատի աջ գրպանում կրելով ինքնաշեն եղանակով պատրաստված, հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին դասվող կռփազենք` զբոսնել է Երևանի Ազատության հրապարակում։
Նույն տարածքում ծառայություն իրականացնող ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության պարեկապահակետային ծառայության /այսուհետ ՊՊԾ/ գնդի 1-ին գումարտակի 1-ին վաշտի ոստիկանները նկատելով, որ ամբաստանյալ Դ. Գևորգյանի տաբատի աջ գրպանում ուրվագծվում է կռփազենքի նման իր` նրան Ազատության հրապարակից բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժին։ Այդտեղ Դ. Գևորգյանը ենթարկվել է անձնական խուզարկության, որի ընթացքում նրա մոտից հայտնաբերվել է նրա կողմից ապօրինի կերպով կրվող` սառը զենք հանդիսացող կռփազենքը։
Անչափահաս ամբաստանյալ Դ. Գևորգյանի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է նաև, որ նա իրեն վերագրվող արարքը կատարել է լինելով անչափահաս` տասնյոթ տարեկան հասակում, սովորում է Երևանի թիվ 195 ավագ դպրոցի 12-րդ դասարանում, նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքի համար։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Ամբաստանյալ Դավիթ Գևորգի Գևորգյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ կռփազենքը գտել է 2017թ. փետրվարի 14-ին կամ 15-ին Երևանի Աջափնյակ թաղամասում գտնվող Թումանյանի անվան այգում, ինչից հետո կրել է այն։ 2017թ. փետրվարի 17-ին, ժամը 15։00-ի սահմաններում գտնվել է Երևանի Ազատության հրապարակում, որտեղ ոստիկանները մոտեցել են իրեն և պահանջել են ցուցադրել գրպանի պարունակությունը, ինչը կատարել է։ Այնուհետև իրեն բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժին։ Այդտեղ անձնական խուզարկության է ենթարկվել, ինչի ընթացքում իր մոտից հայտնաբերվել է կռփազենքը։
Առաջադրված մեղադրանքն ընդունում է, իրեն մեղավոր է ճանաչում և զղջում է կատարած արարքի համար։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 46-48, 55-56/
Կռփազենքը փորձաքննության ենթարկելու մասին ՀՀ ոստիկանության փորձաքրեագիտական վարչության փորձագետի 2017թ. փետրվարի 27-ի թիվ 386-17 եզրակացությամբ, որի համաձայն`
«1.Փորձաքննության ներկայացված արծաթագույն ներկանյութով պատված մետաղյա առարկան պատրաստված է ինքնաշեն եղնակակով կռփազենքերի նմանողությամբ, հանդիսանում է հարվածող-փշրող սառը զենք։»։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 11/
Անձնական խուզարկություն կատարելու մասին 2017թ. փետրվարի 17-ի արձանագրությամբ, որի համաձայն` նույն օրը, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնում Դ. Գևորգյանը ենթարկվել է անձնական խուզարկության և այդտեղ նրա տաբատի հետևի աջ գրպանից հայտնաբերվել է մեկ արծաթագույն մետաղյա կռփազենք, ինչը հետագա գործողություններ կատարելու նպատակով փաթեթավորվել և կնիքվել է։
Այդ ժամանակ Դ. Գևորգյանը հայտարարել է, որ կռփազենքն իրենն է և ինքն է այն գտել։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 4/
Անչափահաս ամբաստանյալ Դ. Գևորգյանի մոտից հայտնաբերված, նախաքննության մարմնի 2017թ. մարտի 07-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված և դատարանում հետազոտված, սառը զենք հանդիսացող կռփազենքով։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 27/
Դ. Գևորգյանի ԱԱ N 208791 /տրված 2000թ. մարտի 02-ին, ՀՀ արդարադատության նախարարության քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման Աջափնյակ և Դավթաշեն տարածքային բաժնի կողմից/ ծննդյան վկայականի և Դ. Գևորգյանի AP0518085 /տրված 2016թ. հուլիսի 27-ին, 012-ի կողմից/ անձնագրի համաձայն` անչափահաս ամբաստանյալ Դավիթ Գևորգի Գևորգյանը ծնվել է 2000թ. փետրվարի 01-ին։ Նրա հայրը հանդիսանում է Գևորգ Մնացականի Գևորգյանը, մայրը` Նաիրա Լեռնիկի Առաքելյանը։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 7/
Համաձայն քրեական գործի նյութերում առկա, ՀՀ կրթության և գիտության նախարարության «Երևանի Հ. 195 ավագ դպրոց» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության տնօրեն Ա. Պողոսյանի կողմից 2017թ. մարտի 10-ին և Երևանի «Զորավիգ» համատիրության նախագահ Ա. Բադալյանի կողմից տրված բնութագրերի` Դ. Գևորգյանը բնութագրվում է դրական։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 59-60/
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Վերլուծելով անչափահաս ամբաստանյալ Դ. Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված մյուս ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Դ. Գևորգյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, ապօրինի կերպով սառը զենք կրելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Քննելով անչափահաս ամբաստանյալին քրեական պատասխանատվության և պատժի ենթարկելու հարցերը` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Հանցագործություն է համարվում մեղավորությամբ կատարված` հանրության համար վտանգավոր այն արարքը, որը նախատեuված է uույն oրենuգրքով»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երեք տարի ժամկետով ազատազրկումը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 85-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Հանցանք կատարած անչափահասի նկատմամբ կարող է նշանակվել պատիժ կամ կարող են նշանակվել դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 91-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Առաջին անգամ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարած անչափահասը դատարանի կողմից կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե դատարանը գտնի, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառմամբ»։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Անչափահասի նկատմամբ դատարանը կարող է նշանակել դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի հետևյալ միջոցները.
(...)
2) ծնողների կամ նրանց փոխարինող անձանց կամ տեղական ինքնակառավարման կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողությանը հանձնելն առավելագույնը վեց ամիս ժամկետով.
(...)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Ապօրինի կերպով գազային, սառը կամ նետողական զենք կրելը`
պատժվում է տուգանքով` նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից վեցհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով` մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով։ (...)»։
Անչափահասին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու և նրա նկատմամբ դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու նպատակահարմարությունը և անհրաժեշտությունը մեծապես պայմանավորված է նաև անչափահասների շահերի պաշտպանության վերաբերյալ ուղղորդող նշանակություն ունեցող մի շարք միջազգային-իրավական ակտերի պահանջների իրացվելիության խնդրով։
Մասնավորապես` «Անչափահասների նկատմամբ արդարադատություն իրականացնելու վերաբերյալ» ՄԱԿ-ի նվազագույն ստանդարտ կանոնների («Պեկինյան կանոններ») 5.1-րդ մասի համաձայն`
«5.1 Անչափահասների վերաբերյալ արդարադատության համակարգն ուղղված է առաջին հերթին անչափահասի բարեկեցության ապահովմանը, որպեսզի անչափահաս իրավախախտների վրա ազդեցություն գործող ցանկացած միջոց միշտ համաչափ լինի ինչպես իրավախախտի անհատական առանձնահատկություններին, այնպես էլ իրավախախտման հանգամանքներին։»։
Նույն կանոնների 17.1 կետի համաձայն`
«17.1 Ներգործության միջոցների ընտրության ժամանակ իրավասու մարմինը պետք է ղեկավարվի հետևյալ սկզբունքներով.
ա) ներգործության միջոցները միշտ պետք է համարժեք լինեն ոչ միայն իրավախախտման հանգամանքներին և ծանրությանը, այլև անչափահասի դրությանը և պահանջներին, ինչպես նաև հասարակության պահանջներին.
բ) անչափահասի անձնական ազատության սահմանափակման մասին որոշումը պետք է ընդունվի միայն հարցի մանրազնին քննարկումից հետո, և սահմանափակումը հնարավորության սահմաններում պետք է հասցնել նվազագույնի.
գ) անչափահաս իրավախախտին պետք չէ ազատազրկել, եթե միայն նա մեղավոր չի ճանաչվում այլ անձի դեմ բռնությամբ լուրջ արարք գործելու կամ բազմաթիվ լուրջ իրավախախտումներ կատարելու մեջ, ինչպես նաև ներգործության ուրիշ համապատասխան միջոցի բացակայության դեպքում.
դ) անչափահասի գործի քննության ժամանակ նրա բարեհաջողության հարցը պետք է որոշիչ գործոն լինի։»։
Նույն կանոնների 18.1 կետի համաձայն`
«18.1 Առավել ճկունություն ապահովելու և ուղղիչ հիմնարկներում կալանավորումից հնարավորին չափ խուսափելու նպատակով, իշխանության իրավասու մարմինը, գործի որոշման ժամանակ, իր տրամադրության տակ պետք է ներգործության համալիր միջոցառումներ ունենա։ Այդպիսի միջոցառումները, որոնք կարող են իրականացվել իրար հետ զուգակցելով, հանդիսանում են.
ա) խնամակալության մասին որոշումը, ղեկավարումը և հսկողությունը`
բ) պրոբացիան `
գ) ի բարօրություն համայնքի աշխատանքի մասին որոշումը`
դ) դրամական պատիժը, փոխհատուցումը և իրավունքների ռեստիտուցիան
ե) միջանկյալ և այլ կարգի միջոցառումների մասին որոշումը`
զ) խմբակային հոգեբուժությունը և նմանատիպ այլ միջոցառումների մասնակցության մասին որոշումը`
է) դաստիարակության հանձնելու, ապրելավայրի կամ այլ դաստիարակչական միջոցների վերաբերյալ որոշումը`
ը) համապատասխան այլ որոշումները։»։
«Երեխաների իրավունքների մասին» Նյու-Յորքի 1989 թվականի նոյեմբերի 20-ի կոնվենցիայի (Հայաստանի Հանրապետության կողմից վավերացվել է 1992 թվականի հունիսի 1-ին) 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Երեխաների նկատմամբ բոլոր գործողություններում, անկախ այն բանից, թե դրանք ձեռնարկվում են սոցիալական ապահովության հարցերով զբաղվող պետական կամ մասնավոր հիմնարկների, դատարանների, վարչական կամ օրենսդրական մարմինների կողմից, առաջնահերթ ուշադրություն է դարձվում երեխայի շահերի առավել ապահովմանը։»։
Նույն կոնվենցիայի 40-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Մասնակից պետությունները ճանաչում են մեղադրվող կամ քրեական օրենսդրությունը խախտած համարվող յուրաքանչյուր երեխայի իրավունքը՝ արժանանալու այնպիսի վերաբերմունքի, որը նպաստում է նրա արժանապատվության և նշանակալիության զգացումի զարգացմանը, երեխայի մեջ ամրապնդում է հարգանքը մարդու իրավունքների և ուրիշների հիմնարար ազատությունների նկատմամբ, և որի դեպքում հաշվի է առնվում երեխայի տարիքը և հասարակության մեջ նրա վերաինտեգրացման և հետագա դրական դեր խաղալուն նպաստելու ցանկալիությունը։ (…)
4. Անհրաժեշտ է այնպիսի բազմազան միջոցառումների առկայությունը, ինչպիսիք են խնամքի, խնամակալության և հսկողության մասին հրամանները, խորհրդատվական ծառայությունները, փորձաշրջանի նշանակումը, դաստիարակությունը, կրթական և մասնագիտական պատրաստության ծրագրերը և առանձին հաստատություններում խնամքի այլընտրանքային այլ ձևեր, որոնք ապահովում են երեխայի նկատմամբ նրա բարեկեցությանը, ինչպես նաև դրությանն ու հանցագործության բնույթին համապատասխանող վերաբերմունք։»։
Այսպիսով, վերոշարադրյալ ներպետական և միջազգային նորմերի վերլուծության արդյունքում պարզ է դառնում, որ անչափահասը դատարանի կողմից կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառմամբ ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին։ Միևնույն ժամանակ, դատարանը նման հետևության կարող է հանգել միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, անչափահասի անձը և վկայում են քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հիմքերի առկայության մասին։
Տվյալ գործի քննությամբ հիմնավորվել է, որ ամբաստանյալ Դ. Գևորգյանը տասնյոթ տարեկան անչափահաս է, բնակվում է ծնողների հետ միասին։ Դ. Գևորգյանի դաստիարակությամբ և խնամքով զբաղվում են հայրը` Գևորգ Մնացականի Գևորգյանը և մայրը` Նաիրա Լեռնիկի Առաքելյանը։ Դ. Գևորգյանի կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկան զարգացման աստիճանը և ընդհանուր զարգացման վիճակը բավարար են։ Դ. Գևորգյանը նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, սովորում է Երևանի թիվ 195 ավագ դպրոցի 12-րդ դասարանում, ընդունելով մեղքը` առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքի համար։
Հաշվի առնելով գործի հանգամանքները և վերոգրյալը` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Դ. Գևորգյանի անձը բնութագրող տվյալների և անհատական առանձնահատկությունների համակցությունը բավարար է հանգելու համար այն հետևության, որ Դ. Գևորգյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց քրեական պատժի միջոցներ կիրառելու, դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառմամբ։ Այդ պատճառաբանությամբ նա ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից, նրա նկատմամբ քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման և քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման` նրան հանձնելով ծնողների` Գևորգ Մնացականի Գևորգյանի և Նաիրա Լեռնիկի Առաքելյանի հսկողությանը վեց ամիս ժամկետով։
Դատարանի նման եզրահանգումն ուղղված է նաև անչափահաս ամբաստանյալ Դ. Գևորգյանի շահերի և նրա բարեկեցության առավել ապահովմանը։
Քննելով իրեղեն ապացույցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ տվյալ որոշման` օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, նախաքննության մարմնի 2017թ. մարտի 07-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված և դատարան ներկայացված սառը զենքը պետք է ոչնչացնել։
Քննելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Դ. Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված հսկողության հանձնելը ենթակա է վերացման։
Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 151-րդ, 313-րդ, 439-441-րդ և 443-րդ հոդվածներով` դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
ԵԿԴ/0062/01/17 (13171117) քրեական գործով ըստ մեղադրանքի անչափահաս Դավիթ Գևորգի Գևորգյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, ամբաստանյալ Դավիթ Գևորգի Գևորգյանին ազատել քրեական պատասխանատվությունից, նրա նկատմամբ դադարեցնել քրեական հետապնդումն ու կարճել քրեական գործի վարույթը` նրան հանձնելով ծնողների` Գևորգ Մնացականի Գևորգյանի և Նաիրա Լեռնիկի Առաքելյանի հսկողությանը վեց ամիս ժամկետով։
Խափանման միջոց հսկողության հանձնելը վերացնել։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենքը ոչնչացնել։
Որոշումը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0062/01/17
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 17-03-2017 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 13171117 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Դավիթ Գևորգի Գևորգյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2017թ. փետրվարի 17-ին ապօրինի կերպով կրել է արծաթագույն ներկանյութով պատված մետաղից` ինքնաշեն եղանակով պատրաստված, կռփազենքերի նմանությամբ հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին դասվող կռփազենք, որը նույն օրը հայտնաբերվել է նրա տաբատի աջ գրպանից ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում անձնական խուզարկության ժամանակ: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հայրանուն | Գևորգի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 8.21 |
| Չափահաս | Ոչ |
Մակագրել
| Երբ | 17-03-2017 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մնացական |
| Ազգանուն | Մարտիրոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 20-03-2017 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 06-04-2017 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վ. |
| Ազգանուն | Ասատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 26-04-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Քրեական գործի վարույթը կարճվել է ամբողջությամբ
| Կարճման ամսաթիվը | 26-04-2017 |
|---|---|
| Քրեական դատավարության օրենսգրքի հոդված | |
| Կարճման հիմքը | Այլ |
| Մեղադրյալ | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Հոդված | |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԿԴ/0062/01/17 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ Քրեական պատասխանատվությունից ազատելու, քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը, նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի, քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի, մասնակցությամբ` մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Վ. Ասատրյանի, հանրային պաշտպան Ռ. Սիրեկանյանի, անչափահաս ամբաստանյալի օրինական ներկայացուցիչ Գ. Գևորգյանի, 2017թ. ապրիլի 26-ին Երևանում, դռնբաց դատական նիստում քննելով ԵԿԴ/0062/01/17 (13171117) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի անչափահաս Դավիթ Գևորգի Գևորգյանի` ծնված 2000թ. փետրվարի 01-ին Երևան քաղաքում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ քաղաքացի, սովորում է Երևանի թիվ 195 ավագ դպրոցի 12-րդ դասարանում, ամուրի, նախկինում չդատված, բնութագրվում է դրական, հաշվառված է և բնակվում է Երևանի Հասրաթյան փողոցի թիվ 8 շենքի թիվ 31 բնակարանում, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը 2017թ. փետրվարի 27-ին, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնում, Դավիթ Գևորգի Գևորգյանի կողմից ապօրինի սառը զենք կրելու դեպքի առթիվ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով հարուցվել է թիվ 13171117 քրեական գործը։ Հետաքննիչի նույն օրվա որոշմամբ նշված քրեական գործն ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժին` նախաքննություն կատարելու համար։ 2017թ. մարտի 02-ին թիվ 13171117 քրեական գործն ընդունվել է Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչի վարույթ։ Նախաքննության մարմնի 2017թ. մարտի 09-ի որոշմամբ անչափահաս Դ. Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել հսկողության հանձնելը։ Նախաքննության մարմնի նույն օրվա որոշմամբ անչափահաս Դ. Գևորգյանին մեղադրանք է առաջադրվել հետևյալ արարքի համար, որ նա` «2017թ. փետրվարի 17-ին ապօրինի կերպով կրել է արծաթագույն ներկանյութով պատված մետաղից` ինքնաշեն եղանակով պատրաստված, կռփազենքների նմանությամբ հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին դասվող կռփազենք, որը նույն օրը հայտնաբերվել է նրա տաբատի աջ գրպանից ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում անձնական խուզարկության ժամանակ։ Այսինքն Դավիթ Գևորգի Գևորգյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարք։»։ 2017թ. մարտի 16-ին թիվ 13171117 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, 2017թ. մարտի 20-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ, իսկ 2017թ. մարտի 27-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի դատական քննությունը 2017թ. ապրիլի 06-ին նշանակելու մասին։ Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը. Անչափահաս ամբաստանյալ Դավիթ Գևորգի Գևորգյանը ծնվել է 2000թ. փետրվարի 01-ին, Երևան քաղաքում, բնակվում է հարազատ ծնողների և քրոջ հետ միասին։ Դ. Գևորգյանի դաստիարակությամբ և խնամքով զբաղվում են հայրը` Գևորգ Մնացականի Գևորգյանը և մայրը` Նաիրա Լեռնիկի Առաքելյանը։ Դ. Գևորգյանի կյանքի և դաստիարակության պայմանները բարվոք են, հոգեկան զարգացման աստիճանը և ընդհանուր զարգացման վիճակը` բավարար։ 2017թ. փետրվարի 17-ին, ժամը 15։00-ի սահմաններում, անչափահաս ամբաստանյալ Դ. Գևորգյանը տաբատի աջ գրպանում կրելով ինքնաշեն եղանակով պատրաստված, հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին դասվող կռփազենք` զբոսնել է Երևանի Ազատության հրապարակում։ Նույն տարածքում ծառայություն իրականացնող ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության պարեկապահակետային ծառայության /այսուհետ ՊՊԾ/ գնդի 1-ին գումարտակի 1-ին վաշտի ոստիկանները նկատելով, որ ամբաստանյալ Դ. Գևորգյանի տաբատի աջ գրպանում ուրվագծվում է կռփազենքի նման իր` նրան Ազատության հրապարակից բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժին։ Այդտեղ Դ. Գևորգյանը ենթարկվել է անձնական խուզարկության, որի ընթացքում նրա մոտից հայտնաբերվել է նրա կողմից ապօրինի կերպով կրվող` սառը զենք հանդիսացող կռփազենքը։ Անչափահաս ամբաստանյալ Դ. Գևորգյանի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է նաև, որ նա իրեն վերագրվող արարքը կատարել է լինելով անչափահաս` տասնյոթ տարեկան հասակում, սովորում է Երևանի թիվ 195 ավագ դպրոցի 12-րդ դասարանում, նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքի համար։ Ապացույցների հետազոտում և գնահատում Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով. Ամբաստանյալ Դավիթ Գևորգի Գևորգյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ կռփազենքը գտել է 2017թ. փետրվարի 14-ին կամ 15-ին Երևանի Աջափնյակ թաղամասում գտնվող Թումանյանի անվան այգում, ինչից հետո կրել է այն։ 2017թ. փետրվարի 17-ին, ժամը 15։00-ի սահմաններում գտնվել է Երևանի Ազատության հրապարակում, որտեղ ոստիկանները մոտեցել են իրեն և պահանջել են ցուցադրել գրպանի պարունակությունը, ինչը կատարել է։ Այնուհետև իրեն բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժին։ Այդտեղ անձնական խուզարկության է ենթարկվել, ինչի ընթացքում իր մոտից հայտնաբերվել է կռփազենքը։ Առաջադրված մեղադրանքն ընդունում է, իրեն մեղավոր է ճանաչում և զղջում է կատարած արարքի համար։ /դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 46-48, 55-56/ Կռփազենքը փորձաքննության ենթարկելու մասին ՀՀ ոստիկանության փորձաքրեագիտական վարչության փորձագետի 2017թ. փետրվարի 27-ի թիվ 386-17 եզրակացությամբ, որի համաձայն` «1.Փորձաքննության ներկայացված արծաթագույն ներկանյութով պատված մետաղյա առարկան պատրաստված է ինքնաշեն եղնակակով կռփազենքերի նմանողությամբ, հանդիսանում է հարվածող-փշրող սառը զենք։»։ /դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 11/ Անձնական խուզարկություն կատարելու մասին 2017թ. փետրվարի 17-ի արձանագրությամբ, որի համաձայն` նույն օրը, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնում Դ. Գևորգյանը ենթարկվել է անձնական խուզարկության և այդտեղ նրա տաբատի հետևի աջ գրպանից հայտնաբերվել է մեկ արծաթագույն մետաղյա կռփազենք, ինչը հետագա գործողություններ կատարելու նպատակով փաթեթավորվել և կնիքվել է։ Այդ ժամանակ Դ. Գևորգյանը հայտարարել է, որ կռփազենքն իրենն է և ինքն է այն գտել։ /դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 4/ Անչափահաս ամբաստանյալ Դ. Գևորգյանի մոտից հայտնաբերված, նախաքննության մարմնի 2017թ. մարտի 07-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված և դատարանում հետազոտված, սառը զենք հանդիսացող կռփազենքով։ /դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 27/ Դ. Գևորգյանի ԱԱ N 208791 /տրված 2000թ. մարտի 02-ին, ՀՀ արդարադատության նախարարության քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման Աջափնյակ և Դավթաշեն տարածքային բաժնի կողմից/ ծննդյան վկայականի և Դ. Գևորգյանի AP0518085 /տրված 2016թ. հուլիսի 27-ին, 012-ի կողմից/ անձնագրի համաձայն` անչափահաս ամբաստանյալ Դավիթ Գևորգի Գևորգյանը ծնվել է 2000թ. փետրվարի 01-ին։ Նրա հայրը հանդիսանում է Գևորգ Մնացականի Գևորգյանը, մայրը` Նաիրա Լեռնիկի Առաքելյանը։ /դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 7/ Համաձայն քրեական գործի նյութերում առկա, ՀՀ կրթության և գիտության նախարարության «Երևանի Հ. 195 ավագ դպրոց» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության տնօրեն Ա. Պողոսյանի կողմից 2017թ. մարտի 10-ին և Երևանի «Զորավիգ» համատիրության նախագահ Ա. Բադալյանի կողմից տրված բնութագրերի` Դ. Գևորգյանը բնութագրվում է դրական։ /դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 59-60/ Դատարանի իրավական վերլուծությունները. Վերլուծելով անչափահաս ամբաստանյալ Դ. Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված մյուս ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Դ. Գևորգյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, ապօրինի կերպով սառը զենք կրելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։ Քննելով անչափահաս ամբաստանյալին քրեական պատասխանատվության և պատժի ենթարկելու հարցերը` դատարանը գտնում է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Հանցագործություն է համարվում մեղավորությամբ կատարված` հանրության համար վտանգավոր այն արարքը, որը նախատեuված է uույն oրենuգրքով»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երեք տարի ժամկետով ազատազրկումը»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 85-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Հանցանք կատարած անչափահասի նկատմամբ կարող է նշանակվել պատիժ կամ կարող են նշանակվել դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 91-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Առաջին անգամ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարած անչափահասը դատարանի կողմից կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե դատարանը գտնի, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառմամբ»։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Անչափահասի նկատմամբ դատարանը կարող է նշանակել դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի հետևյալ միջոցները. (...) 2) ծնողների կամ նրանց փոխարինող անձանց կամ տեղական ինքնակառավարման կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողությանը հանձնելն առավելագույնը վեց ամիս ժամկետով. (...)»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Ապօրինի կերպով գազային, սառը կամ նետողական զենք կրելը` պատժվում է տուգանքով` նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից վեցհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով` մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով։ (...)»։ Անչափահասին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու և նրա նկատմամբ դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու նպատակահարմարությունը և անհրաժեշտությունը մեծապես պայմանավորված է նաև անչափահասների շահերի պաշտպանության վերաբերյալ ուղղորդող նշանակություն ունեցող մի շարք միջազգային-իրավական ակտերի պահանջների իրացվելիության խնդրով։ Մասնավորապես` «Անչափահասների նկատմամբ արդարադատություն իրականացնելու վերաբերյալ» ՄԱԿ-ի նվազագույն ստանդարտ կանոնների («Պեկինյան կանոններ») 5.1-րդ մասի համաձայն` «5.1 Անչափահասների վերաբերյալ արդարադատության համակարգն ուղղված է առաջին հերթին անչափահասի բարեկեցության ապահովմանը, որպեսզի անչափահաս իրավախախտների վրա ազդեցություն գործող ցանկացած միջոց միշտ համաչափ լինի ինչպես իրավախախտի անհատական առանձնահատկություններին, այնպես էլ իրավախախտման հանգամանքներին։»։ Նույն կանոնների 17.1 կետի համաձայն` «17.1 Ներգործության միջոցների ընտրության ժամանակ իրավասու մարմինը պետք է ղեկավարվի հետևյալ սկզբունքներով. ա) ներգործության միջոցները միշտ պետք է համարժեք լինեն ոչ միայն իրավախախտման հանգամանքներին և ծանրությանը, այլև անչափահասի դրությանը և պահանջներին, ինչպես նաև հասարակության պահանջներին. բ) անչափահասի անձնական ազատության սահմանափակման մասին որոշումը պետք է ընդունվի միայն հարցի մանրազնին քննարկումից հետո, և սահմանափակումը հնարավորության սահմաններում պետք է հասցնել նվազագույնի. գ) անչափահաս իրավախախտին պետք չէ ազատազրկել, եթե միայն նա մեղավոր չի ճանաչվում այլ անձի դեմ բռնությամբ լուրջ արարք գործելու կամ բազմաթիվ լուրջ իրավախախտումներ կատարելու մեջ, ինչպես նաև ներգործության ուրիշ համապատասխան միջոցի բացակայության դեպքում. դ) անչափահասի գործի քննության ժամանակ նրա բարեհաջողության հարցը պետք է որոշիչ գործոն լինի։»։ Նույն կանոնների 18.1 կետի համաձայն` «18.1 Առավել ճկունություն ապահովելու և ուղղիչ հիմնարկներում կալանավորումից հնարավորին չափ խուսափելու նպատակով, իշխանության իրավասու մարմինը, գործի որոշման ժամանակ, իր տրամադրության տակ պետք է ներգործության համալիր միջոցառումներ ունենա։ Այդպիսի միջոցառումները, որոնք կարող են իրականացվել իրար հետ զուգակցելով, հանդիսանում են. ա) խնամակալության մասին որոշումը, ղեկավարումը և հսկողությունը` բ) պրոբացիան ` գ) ի բարօրություն համայնքի աշխատանքի մասին որոշումը` դ) դրամական պատիժը, փոխհատուցումը և իրավունքների ռեստիտուցիան ե) միջանկյալ և այլ կարգի միջոցառումների մասին որոշումը` զ) խմբակային հոգեբուժությունը և նմանատիպ այլ միջոցառումների մասնակցության մասին որոշումը` է) դաստիարակության հանձնելու, ապրելավայրի կամ այլ դաստիարակչական միջոցների վերաբերյալ որոշումը` ը) համապատասխան այլ որոշումները։»։ «Երեխաների իրավունքների մասին» Նյու-Յորքի 1989 թվականի նոյեմբերի 20-ի կոնվենցիայի (Հայաստանի Հանրապետության կողմից վավերացվել է 1992 թվականի հունիսի 1-ին) 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Երեխաների նկատմամբ բոլոր գործողություններում, անկախ այն բանից, թե դրանք ձեռնարկվում են սոցիալական ապահովության հարցերով զբաղվող պետական կամ մասնավոր հիմնարկների, դատարանների, վարչական կամ օրենսդրական մարմինների կողմից, առաջնահերթ ուշադրություն է դարձվում երեխայի շահերի առավել ապահովմանը։»։ Նույն կոնվենցիայի 40-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Մասնակից պետությունները ճանաչում են մեղադրվող կամ քրեական օրենսդրությունը խախտած համարվող յուրաքանչյուր երեխայի իրավունքը՝ արժանանալու այնպիսի վերաբերմունքի, որը նպաստում է նրա արժանապատվության և նշանակալիության զգացումի զարգացմանը, երեխայի մեջ ամրապնդում է հարգանքը մարդու իրավունքների և ուրիշների հիմնարար ազատությունների նկատմամբ, և որի դեպքում հաշվի է առնվում երեխայի տարիքը և հասարակության մեջ նրա վերաինտեգրացման և հետագա դրական դեր խաղալուն նպաստելու ցանկալիությունը։ (…) 4. Անհրաժեշտ է այնպիսի բազմազան միջոցառումների առկայությունը, ինչպիսիք են խնամքի, խնամակալության և հսկողության մասին հրամանները, խորհրդատվական ծառայությունները, փորձաշրջանի նշանակումը, դաստիարակությունը, կրթական և մասնագիտական պատրաստության ծրագրերը և առանձին հաստատություններում խնամքի այլընտրանքային այլ ձևեր, որոնք ապահովում են երեխայի նկատմամբ նրա բարեկեցությանը, ինչպես նաև դրությանն ու հանցագործության բնույթին համապատասխանող վերաբերմունք։»։ Այսպիսով, վերոշարադրյալ ներպետական և միջազգային նորմերի վերլուծության արդյունքում պարզ է դառնում, որ անչափահասը դատարանի կողմից կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառմամբ ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին։ Միևնույն ժամանակ, դատարանը նման հետևության կարող է հանգել միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, անչափահասի անձը և վկայում են քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հիմքերի առկայության մասին։ Տվյալ գործի քննությամբ հիմնավորվել է, որ ամբաստանյալ Դ. Գևորգյանը տասնյոթ տարեկան անչափահաս է, բնակվում է ծնողների հետ միասին։ Դ. Գևորգյանի դաստիարակությամբ և խնամքով զբաղվում են հայրը` Գևորգ Մնացականի Գևորգյանը և մայրը` Նաիրա Լեռնիկի Առաքելյանը։ Դ. Գևորգյանի կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկան զարգացման աստիճանը և ընդհանուր զարգացման վիճակը բավարար են։ Դ. Գևորգյանը նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, սովորում է Երևանի թիվ 195 ավագ դպրոցի 12-րդ դասարանում, ընդունելով մեղքը` առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքի համար։ Հաշվի առնելով գործի հանգամանքները և վերոգրյալը` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Դ. Գևորգյանի անձը բնութագրող տվյալների և անհատական առանձնահատկությունների համակցությունը բավարար է հանգելու համար այն հետևության, որ Դ. Գևորգյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց քրեական պատժի միջոցներ կիրառելու, դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառմամբ։ Այդ պատճառաբանությամբ նա ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից, նրա նկատմամբ քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման և քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման` նրան հանձնելով ծնողների` Գևորգ Մնացականի Գևորգյանի և Նաիրա Լեռնիկի Առաքելյանի հսկողությանը վեց ամիս ժամկետով։ Դատարանի նման եզրահանգումն ուղղված է նաև անչափահաս ամբաստանյալ Դ. Գևորգյանի շահերի և նրա բարեկեցության առավել ապահովմանը։ Քննելով իրեղեն ապացույցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ տվյալ որոշման` օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, նախաքննության մարմնի 2017թ. մարտի 07-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված և դատարան ներկայացված սառը զենքը պետք է ոչնչացնել։ Քննելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Դ. Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված հսկողության հանձնելը ենթակա է վերացման։ Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 151-րդ, 313-րդ, 439-441-րդ և 443-րդ հոդվածներով` դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ԵԿԴ/0062/01/17 (13171117) քրեական գործով ըստ մեղադրանքի անչափահաս Դավիթ Գևորգի Գևորգյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, ամբաստանյալ Դավիթ Գևորգի Գևորգյանին ազատել քրեական պատասխանատվությունից, նրա նկատմամբ դադարեցնել քրեական հետապնդումն ու կարճել քրեական գործի վարույթը` նրան հանձնելով ծնողների` Գևորգ Մնացականի Գևորգյանի և Նաիրա Լեռնիկի Առաքելյանի հսկողությանը վեց ամիս ժամկետով։ Խափանման միջոց հսկողության հանձնելը վերացնել։ Իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենքը ոչնչացնել։ Որոշումը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 26-04-2017 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 29-05-2017 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 02-06-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 70, 65 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 05-06-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 70, 65 |