ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԵԿԴ/0061/01/17
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական
շրջանների ընդհանուր իրավասության
դատարանի դատավճիռը կայացրած դատարանի
կազմը նախագահող դատավոր` Ա.Վարդանյան

ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

08 փետրվարի 2018թ. ք.Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ`
Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
քարտուղարությամբ` Մ.Մելքոնյանի

մասնակցությամբ`
մեղադրող` Տ.Պողոսյանի
պաշտպաններ` Մ.Ամիրյանի
Վ.Դավթյանի
ամբաստանյալներ` Ա.Ղազարյանի
Մ.Գրիգորյանի

դռնբաց դատական նիստում ամբաստանյալ Մ.Գրիգորյանի և ամբաստանյալ Ա.Ղազարյանի պաշտպան Վ.Դավթյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա վերանայելով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017թ. սեպտեմբերի 26-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Մկրտիչ Էդուարդի Գրիգորյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, Արմեն Ռազմիկի Ղազարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. Թիվ 13815816 քրեական գործը հարուցվել է 05.10.2016թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Համբարձումյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով և ընդունվել է վարույթ:
2. Նախաքննության մարմնի 2016թ. դեկտեմբերի 01-ի որոշմամբ Մ.Գրիգորյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով:
3. Նույն մարմնի 01.12.2016թ. որոշմամբ միջնորդություն է հարուցվել Երևանի Կենտրոն և Նորք- Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` մեղադրյալ Մ.Գրիգորյանի նկատմամբ 2/երկու/ ամսով կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ:
4. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 02.12.2016թ. որոշմամբ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարվել է և մեղադրյալ Մ.Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորում 2/երկու/ ամիս ժամանակով:
5. Նախաքննության մարմնի 09.12.2016թ. որոշմամբ Ա.Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
6. Նույն մարմնի 2016թ. դեկտեմբերի 16-ի որոշմամբ Ա.Ղազարյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
7. Նախաքննության մարմնի 19.01.2017թ. որոշմամբ միջնորդություն է հարուցվել Երևանի Կենտրոն և Նորք- Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` մեղադրյալ Մ.Գրիգորյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը 2/երկու/ ամսով երկարացնելու վերաբերյալ:
8. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 24.01.2017թ. որոշմամբ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարվել է և մեղադրյալ Մ.Գրիգորյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացվել է 2/երկու/ ամիս ժամանակով:
9. 16.03.2017թ. Մ.Գրիգորյանի և Ա.Ղազարյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
10. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Ա.Վարդանյանի 17.03.2017թ. որոշմամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Մկրտիչ Էդուարդի Գրիգորյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, Արմեն Ռազմիկի Ղազարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ընդունվել է վարույթ, իսկ 27.03.2017թ. որոշմամբ` քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության:
11. 18.05.2017թ. ամբաստանյալ Մ.Գրիգորյանի պաշտպան Վ.Մարտիրոսյանը միջնորդություն է ներկայացրել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան, որով միջնորդել է ամբաստանյալ Մ.Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը փոխարինել անազատության հետ չկապված այլ խափանման միջոցով կամ այլընտրանքային խափանման միջոց գրավով:
12. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 18.05.2017թ. որոշմամբ պաշտպան Վ.Մարտիրոսյանի միջնորդությունը բավարարվել է մասնակիորեն և մեղադրյալ Մ.Գրիգորյանի նկատմամբ կիրառվել է կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավ` 2.000.000/երկու միլիոն/ ՀՀ դրամի չափով:

13. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017թ. սեպտեմբերի 26-ի դատավճռով Մ.Գրիգորյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և դատապարտվել ազատազրկման` 4/չորս/ տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն` պատժի նշված ժամկետին հաշվակցելով նրան կալանքի տակ պահելու 7/յոթ/ ամիս 13/տասներեք/ օրը` Մ.Գրիգորյանին թողնվել է կրելու ազատազրկման ձևով նշանակված պատժից 3/երեք/ տարի 4/չորս/ ամիս 17/տասնյոթ/ օրը։
Մ.Գրիգորյանի պատժի կրման սկիզբը որոշվել է հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից:
Մ.Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված գրավը վերացվել է, գրավի գումարը` 2.000.000/երկու միլիոն/ ՀՀ դրամը, որը 2017թ. մայիսի 18-ին մուտքի թիվ 170519001999006 օրդերով մուտքագրվել էր Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ 900023294011 դեպոզիտային հաշվին, որոշվել է վերադարձնել վճարողին` քաղ. Մարինա Գրիգորյանին` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Ա.Ղազարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակվել է պատիժ` ազատազրկում` 2/երկու/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով։
Ա.Ղազարյանի պատժի կրման սկիզբը որոշվել է հաշվել նրա արգելանքի վերցնելու օրվանից:
Ա.Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
14. Ընդհանուր իրավասության դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 09.10.2017թ. վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Մ.Գրիգորյանը:
15. Նույն դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 25.10.2017թ. վերաքննիչ բողոք է բերել նաև ամբաստանյալ Ա.Ղազարյանի պաշտպան Վ.Դավթյանը:
16. ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 06.11.2017թ. որոշմամբ ամբաստանյալ Մ.Գրիգորյանի և ամբաստանյալ Ա.Ղազարյանի պաշտպան Վ.Դավթյանի վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են Վերաքննիչ դատարանի վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Մկրտիչ Էդուարդի Գրիգորյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, Արմեն Ռազմիկի Ղազարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել 2017թ. նոյեմբերի 21-ին:

2. Գործի փաստական հանգամանքները.
17. Մկրտիչ Էդուարդի Գրիգորյանը մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել այն բանի համար, որ նա 2016թ. հոկտեմբերի 02-ին, ժամը 00:50-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մոսկովյան 35 հասցեում գտնվող շենքի մոտ խմբի կազմում, որպես զենք օգտագործվող առարկայի գործադրմամբ կատարել է խուլիգանություն։
Այսպես.
Մ.Գրիգորյանը 2016թ. հոկտեմբերի 02-ին, ժամը 00:35-ի սահմաններում, իր ծանոթ Արմեն Ռազմիկի Ղազարյանի հետ, գտնվելով ալկոհոլի ազդեցության տակ, վերջինիս պատկանող <<Տոյոտա>> մակնիշի ավտոմեքենայով տուն վերադառնալու նպատակով քայլելով գնացել են Երևան քաղաքի Մոսկովյան փողոցի թիվ 35 հասցեում գտնվող <<Մոսկովյան Պասաժ>> նորակառույց շենքի ավտոկայանատեղի։ Մ.Գրիգորյանը և Ա.Ղազարյանը հիշյալ ավտոկայանատեղիում հանդիպել են անվտանգության աշխատակից Գառնիկ Ֆրանգուլյանին, ով վերջիններիս տեղեկացրել է, որ նման ավտոմեքենա կայանատեղիում կայանված չէ, ապա՝ նկատելով, որ Մ.Գրիգորյանը և Ա.Ղազարյանը, դրսևորելով ոչ ադեկվատ վարքագիծ և սխալ պատկերացում ունենալով ավտոմեքենայի կայանման վայրի մասին, ավելորդ անախորժություններից զերծ մնալու համար այնուամենայնիվ նրանց առաջարկել է շրջել ավտոկայանատեղիի տարածքով և համոզվել, որ ավտոմեքենան այնտեղ կայանված չէ։
Դրանից հետո, Գ.Ֆրանգուլյանը Մ.Գրիգորյանի և Ա.Ղազարյանի հետ շրջել են ավտոկայանատեղիով, որտեղ ավտոմեքենան չգտնելով, դարձյալ շարունակել են Գ.Ֆրանգուլյանից պահանջել իրենց ավտոմեքենան։ Նույն պահին նրանց է միացել շենքի անվտանգության մյուս աշխատակից Սասուն Մուրադյանը, ապա՝ նաև Ռաֆայել Հարությունյանը, ովքեր մոտեցել են Գ.Ֆրանգուլյանին և մյուսներին ու փորձել են պարզաբանում կատարել։ Ա.Ղազարյանը և Մ.Գրիգորյանը սկսել են ծաղրել և վիրավորական արտահայտություններ հնչեցնել Ռ.Հարությունյանի հասցեին, ինչի համար վերջինս բռնելով Ա.Ղազարյանի ձեռքից առաջարկել է նստել իր <<Օպել>> մակնիշի, 77 RF 877 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան և պարզաբանումներ կատարելու նպատակով ոստիկանություն գնալ։
Դրանից վրդովված Ա.Ղազարյանը և Մ.Գրիգորյանը վիճաբանել են Գ.Ֆրանգուլյանի, Ս.Մուրադյանի և Ռ.Հարությունյանի հետ, որի ընթացքում կոպիտ կերպով խախտելով հասարակական կարգը, որը դրսևորվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք ցուցաբերելով, հասարակության և բարոյականության համընդհանուր նորմերի նկատմամբ դրսևորելով անթաքույց արհամարհանք և իրենց անձի ենթադրյալ առավելությունն ընդգծելով, աղմկել են և հայհոյել, բռնություն գործադրել՝ ծեծի են ենթարկել Գ.Ֆրանգուլյանին և Ս.Մուրադյանին, իսկ Մ.Գրիգորյանը որպես զենք օգտագործվող առարկայով՝ դեպքի վայրից վերցված ավտոկայանատեղիի կայանման երկաթյա նշանով հարվածել է Գ.Ֆրանգուլյանին։
Այնուհետև, հանդիպելով Գ.Ֆրանգուլյանի և մյուսների դիմադրությանը, Մ.Գրիգորյանը դեպքի վայրից դիմել է փախուստի, ապա՝ ինքնությունը չպարզված անձնավորություններին օգնության կանչելով, վերադարձել է և շարունակելով խուլիգանական գործողությունները, հայհոյել է և բռնություն գործադրել Գ.Ֆրանգուլյանի ու Ռ.Հարությունյանի նկատմամբ, իսկ երբ վերջիններս դիմել են փախուստի, Ա.Ղազարյանի հետ ոտքերով հարվածել և վնասել են փողոցում կայանված Ռ.Հարությունյանի <<Օպել>> մակնիշի ավտոմեքենան՝ պատճառելով 15.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս, որից հետո Մ.Գրիգորյանը կրկին վերցնելով ավտոկայանատեղիի մետաղյա նշանը, Ա.Ղազարյանի և մյուսների հետ գնացել են ավտոկայանատեղիի աշխատակիցների համար նախատեսված սենյակ, կոտրել են մուտքի դուռը, ապա՝ սենյակ մտնելով ծեծի են ենթարկել աշխատակից Սասուն Մուրադյանին, շուրջ 15 րոպե տևած իրենց այդ դիտավորյալ գործողություններով խաթարել են անվտանգության աշխատակիցների բնականոն աշխատանքը, վերջիններիս, ինչպես նաև պատահական անցորդների մոտ առաջացրել տագնապի և վախի զգացում։
18. Արմեն Ռազմիկի Ղազարյանը մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել այն բանի համար, որ նա 2016թ. հոկտեմբերի 02-ին, ժամը 00։50-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մոսկովյան 35 հասցեում գտնվող շենքի մոտ խմբի կազմում կատարել է խուլիգանություն՝ զուգորդված ուրիշի գույքը վնասելով։
Այսպես.
Արմեն Ռազմիկի Ղազարյանը 2016թ. հոկտեմբերի 02-ին, ժամը 0Օ։35-ի սահմաններում, իր ծանոթ Մկրտիչ Էդուարդի Գրիգորյանի հետ, գտնվելով ալկոհոլի ազդեցության տակ, իրեն պատկանող <<Տոյոտա>> մակնիշի ավտոմեքենայով տուն վերադառնալու նպատակով քայլելով գնացել են Երևան քաղաքի Մոսկոսյան փողոցի թիվ 35 հասցեում գտնվող <<Մոսկովյան Պասաժ>> նորակառույց շենքի ավտոկայանատեղի։ Մ.Գրիգորյանը և Ա.Ղազարյանը հիշյալ ավտոկայանատեղիում հանդիպել են անվտանգության աշխատակից Գառնիկ Ֆրանգուլյանին, ով վերջիններիս տեղեկացրել է, որ նման ավտոմեքենա կայանատեղիում կայանված չէ, ապա՝ նկատելով, որ Մ.Գրիգորյանը և Ա.Ղազարյանը, դրսևորելով ոչ ադեկվատ վարքագիծ և սխալ պատկերացում ունենալով ավտոմեքենայի կայանման վայրի մասին, ավելորդ անախորժություններից զերծ մնալու համար, այնուամենայնիվ նրանց առաջարկել է շրջել ավտոկայանատեղիի տարածքով և համոզվել, որ ավտոմեքենան այնտեղ կայանված չէ։
Դրանից հետո Գ.Ֆրանգուլյանը Մ.Գրիգորյանի և Ա.Ղազարյանի հետ շրջել են ավտոկայանատեղիով, որտեղ ավտոմեքենան չգտնելով, դարձյալ շարունակել են Գ.Ֆրանգուլյանից պահանջել իրենց ավտոմեքենան։ Նույն պահին նրանց է միացել շենքի անվտանգության մյուս աշխատակից Սասուն Մուրադյանը, ապա՝ նաև Ռաֆայել Հարությունյանը, ովքեր մոտեցել են Գ.Ֆրանգուլյանին և մյուսներին ու փորձել են պարզաբանում կատարել։ Ա.Ղազարյանը և Մ.Գրիգորյանը սկսել են ծաղրել և վիրավորական արտահայտություններ հնչեցնել Ռ.Հարությունյանի հասցեին, ինչի համար վերջինս բռնելով Ա.Ղազարյանի ձեռքից` առաջարկել է նստել իր <<Օպել>> մակնիշի, 77 RF 877 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան և պարզաբանումներ կատարելու նպատակով ոստիկանություն գնալ։
Դրանից վրդովված` Ա.Ղազարյանը և Մ.Գրիգորյանը վիճաբանել են Գ.Ֆրանգուլյանի, Ս.Մուրադյանի և Ռ.Հարությունյանի հետ, որի ընթացքում կոպիտ կերպով խախտելով հասարակական կարգը, որը դրսևորվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք ցուցաբերելով, հասարակության և բարոյականության համընդհանուր նորմերի նկատմամբ դրսևորելով անթաքույց արհամարհանք և իրենց անձի ենթադրյալ առավելությունն ընդգծելով, աղմկել են և հայհոյել, բռնություն գործադրել և ծեծի են ենթարկել Գ.Ֆրանգուլյանին և Ս.Մուրադյանին։
Այնուհետև, հանդիպելով Գ.Ֆրանգուլյանի և մյուսների դիմադրությանը, Մ.Գրիգորյանը դեպքի վայրից դիմել է փախուստի, ապա՝ ինքնությունը չպարզված անձնավորություններին օգնության կանչելով, վերադարձել է և շարունակելով խուլիգանական գործողությունները, հայհոյել է և բռնություն գործադրել Գ.Ֆրանգուլյանի ու Ռ.Հարությունյանի նկատմամբ, իսկ երբ վերջիններս դիմել են փախուստի, Ա.Ղազարյանի հետ ոտքերով հարվածել և վնասել են փողոցում կայանված Ռ.Հարությունյանի <<Օպել>> մակնիշի ավտոմեքենան՝ պատճառելով 15.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս, որից հետո Ա.Ղազարյանը, Մ.Գրիգորյանի և մյուսների հետ գնացել են ավտոկայանատեղիի աշխատակիցների համար նախատեսված սենյակ, կոտրել են մուտքի դուռը, ապա՝ սենյակ մտնելով ծեծի են ենթարկել աշխատակից Սասուն Մուրադյանին, որից հետո Ա.Ղազարյանը և մյուսները հետապնդել են Սասուն Մուրադյանին և Գառնիկ Ֆրանգուլյանին, բարձրաձայն հնչեցնելով սեռական բնույթի հայհոյանքներ, շուրջ 15 րոպե տևած իրենց այդ դիտավորյալ գործողություններով խաթարել են անվտանգության աշխատակիցների բնականոն աշխատանքը, վերջիններիս, ինչպես նաև պատահական անցորդների մոտ առաջացրել տագնապի և վախի զգացում։

3.Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները, պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
19. Ամբաստանյալ Մ.Գրիգորյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում գտնում է, որ սույն քրեական գործով դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական և դատավարական իրավունքի բազմաթիվ խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա։ Դատարանը դատավճիռ կայացնելիս ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննություն չի իրականացրել, ամբաստանյալներին արդարացնող ապացույցները և <<տուժողների>> հակաօրինական գործողությունները անտեսելով, կայացրել է դատավճիռ` հիմնված միմիայն շահագրգիռ անձանց ցուցմունքների վրա, որի արդյունքում էլ հանգել է սխալ հետևության և գործի ոչ ճիշտ լուծման։ Դատական քննության ընթացքում դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի մի շարք նորմերի պահանջներ, որոնց արդյունքում խախտվել է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված մի շարք նորմեր ևս, բացի դա անտեսել է նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի մի շարք նախադեպային որոշումներում արտահայտած իրավական դիրքորոշումները և արդյունքում կայացրել չհիմնավորված և չպատճառաբանված դատավճիռ։
Այսպես.
1. Նախաքննության ընթացքում ձեռք են բերվել մի շարք ապացույցներ, որոնք նախ ճիշտ չեն գնահատվել վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից, որի արդյունքում ամբաստանյալի արարքներին տվել են քրեաիրավական սխալ որակում, որն էլ անտեսվել է նաև առաջին ատյանի դատարանի կողմից, և արդյունքում կայացվել է ապօրինի, չհիմնավորված և չպատճառաբանված դատավճիռ։
Տուժողների և վկայի կողմից տրված ցուցմունքները ճիշտ չեն վերարտադրվել ինչպես անձին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշման մեջ, որն էլ բառացի արտագրվել է մեղադրական եզրակացություն կազմելիս, և ի վերջո դա էլ հաստատված է համարվել դատարանի կողմից։ Մասնավորապես այն, որ իբրև վիճաբանությունը սկսվել է իր և Ա.Ղազարյանի կողմից Ռ.Հարությունյանի հասցեին հնչած վիրավորական արտահայտության և ծաղրի ենթարկելուց, սակայն ցուցմունքներում նման բան ուղղակի նշված չի և որևէ մեկը նման ցուցմունք չի տվել այն մասին, որ Ռ.Հարությունյանի մոտենալուց հետո ամբաստանյալը նրան ծաղրել է կամ վիրավորական արտահայտություն է հնչեցրել։
Մյուս կարևոր հանգամանքը կայանում է նրանում, որ տուժողներից Գառնիկը իր ցուցմունքներում հստակ նշում է, որ իրար հարվածելուց և քաշքշելուց հետո, բողոք բերած անձը վերցրել է ավտոկայանատեղիի կայանման երկաթյա նշանը և փորձել է հարվածել, սակայն նա իր ձեռքից վերցրել է այն և այդ առարկան իր ձեռքին վազել է իր հետևից և դրանով փորձել վախեցնել իրեն, մինչդեռ վերը նշված որոշմամբ և մեղադրական եզրակացության մեջ, ինչպես նաև դատավճոում չգիտես ինչպես և ինչու դա նշվել է այնպես, թե իբրև ինքն այդ առարկայով հարվածել է Գ.Ֆրանգուլյանին։
Մյուս կարևոր հանգամանքն այև է, որ մեղադրանքի ծավալում ներառված է նաև այն, որ իբրև ինքը Ա.Ղազարյանի հետ ոտքերով հարվածել և վնասել է փողոցում կայանված Ռ.Հարությունյանի <<Օպել>> մակնիշի ավտոմեքենան, պատճառելով 15.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։ Դա իրականությանը չի համապատասխանում։ Մեքենային հարվածելու և վնասելու մասին ցուցմունք է տվել տուժող Ս.Մուրադյանը, որն ընդհանրապես նման հանգամանք իր կողմից մեքենան վնասելու մասին, ոչինչ չի հայտնել, բայց դա ևս չի խանգարել վարույթն իրականացնող մարմնին և դատարանին` այդ հանգամանքը ևս մեղսագրել իրեն և ներառել իրեն առաջադրված մեղադրանքի ծավալում։
Տուժողներն ու վկան իրենց ցուցմունքներում հայտնել են, որ դեպքի օրը իրենց հետ վիճաբանած անձանց տեսնելուց անպայման կճանաչեն, սակայն վարույթն իրականացնող մարմինը որևէ ճանաչում չի իրականացրել և չի պարզել, թե ովքեր են եղել դեպքի վայրում, եղել են, թե չեն եղել, նրանց ճանաչեցին, թե ոչ։
Բացի դա, այդ տարածքում տեղադրված տեսանկարահանող սարքերով կատարված տեսագրություններն առգրավելով` որևէ փորձաքննություն չեն կատարվել մի շարք կարևոր հանգամանքներ պարզելու համար, անձանց որևէ նույնացում չի իրականացվել և, արդյունքում բավարարվել են վկայի` Ռ.Հարությունյանի բացատրություններով, այն դեպքում, երբ այդ վկան անգամ չի հանդիսացել անվտանգության աշխատակից և չէր կարող տիրապետել մի շարք կարևոր հանգամանքների, այլ նա ըստ իրեն, պատահական էր անցնելիս եղել այդ տարածքով և կանգնել է։ Անգամ այդ պարագայում կատարելով տեսագրության զննություն, թե վարույթն իրականացնող մարմինը և, թե դատարանն անտեսել են այնպիսի կարևոր հանգամանքներ, առ այն, որ հենց Գ.Ֆրանգուլյանն է 7-9 անգամ ավտոկայանատեղիի կայանման երկաթյա նշանով հարվածներ հասցնում իրեն, որից հետո ինքը մի կերպ փախչում է այդտեղից, և իր գործողությունների մեծ մասն իրականացվել են պաշտպանության նկատառումներով։ Այդ տեսագրությունում հստակ երևում է, թե տուժողներն ու վկան ինչպես են իրենց ծեծի ենթարկում, որը միմիայն պաշտպանողական գործողություններ որակելն ուղղակի զավեշտ է, քանի որ ինչպես կարելի է առարկայով հարվածել փորձելը որակել զենքի գործադրմամբ կատարված խուլիգանություն, իսկ մյուս դեպքում, երբ նույն առարկայով հարվածելու փորձի դիմաց 7-9 անգամ հարվածում են իրեն, դա համարվում է ինքնապաշտպանություն, որը միանգամայն հավասարազոր չէ հարվածելու փորձի կանխմանը։
Ավելին, վարույթն իրականացնող մարմինը մեղադրանք առաջադրելիս և մեղադրական եզրակացություն կազմելիս նշել է, թե իբրև իրենք կոպիտ կերպով խախտելով հասարակական կարգը, դրսևորել են հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք, հասարակության և բարոյականության համընդհանուր նորմերի նկատմամբ դրսևորելով անթաքույց արհամարհանք և իրենք անձի ենթադրյալ առավելությունն ընդգծելով, աղմկել են և հայհոյել, բռնություն գործադրել՝ ծեծել ենք Գ.Ֆրանգուլյանին և Մ.Մուրադյանին, իսկ ինքը որպես զենք օգտագործվող առարկայով՝ դեպքի վայրից վերցված ավտոկայանատեղիի կայանման երկաթյա նշանով հարվածել է Գ.Ֆրանգուլյանին։
Նախ, իրենք որևէ դիտավորություն չեն ունեցել խախտել հասարակական կարգը, հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից որևէ վերաբերմունք չեն ցուցաբերել, և նման նպատակ ու դիտավորություն էլ չեն ունեցել, այդտեղ որևէ հասարակության ներկայացուցիչ առկա չի եղել, որոնց նկատմամբ իրենք դրսևորած լինեին որևէ արհամարանք, կամ ցանկանային նման դրսևորմամբ ընդգծել իրենց եսը։ Ուստի և, դա իրականությանը չի համապատասխանում և վարույթն իրականացնող մարմնի ենթադրությունն է, որը որևէ փոխկապակցված ապացույցների բավարար ամբողջությամբ չի հիմնավորվում։ Տուժողների և իրենց միջև առաջացել է անձնական վեճ, տեղի է ունեցել վիճաբանություն և ծեծկռտուք, որը որևէ կապ չունի հասարակության նկատմամբ դրսևորած անհարգալից վերաբերմունքի հետ, իրենք նպատակ և դիտավորություն էլ չեն ունեցել խախտել այդ կարգը, ինչպես նշվել է` տեղի ունեցածը կրել է անձնական բնույթ և առաջացել է զուտ իրար չհասկանալու արդյունքում։
Բացի դա, ամբաստանյալներին առաջադրվել է մեղադրանք, որը բառացի նույնն է, և իր և Արմեն Ղազարյանի դեպքում, իրենց առաջադրված մեղադրանքներում մատնանշված են գործողություններ, որ իբրև միասին են կատարել, նշված են բռնության, հարվածների և գույքը վնասելու դրվագներ, որտեղ կոնկրետացված չէ, թե ով, ում, որքան, որ մասին է հարվածել, ինչի արդյունքում ինչպիսի վնասվածք կամ վնաս է առաջացել, որը անորոշություն է մտցնում մեղադրանքի մեջ և իրենց, մասնավորապես` բողոք բերած անձին զրկում է զենքերի հավասարության, արդար դատաքննության և պաշտպանություն իրականացնելու իր հիմնարար իրավունքներից։
Դատարանն ընդհանրապես չի անդրադարձել այս կարևոր հանգամանքներին, և ի վերջո կայացրել սխալ դատավճիռ, հիմնված միմիայն շահագրգիռ անձանց ցուցմունքների վրա։
Այսպիսով, հենց միայն վերը նշված հիմևավորմամբ անհիմն է ու անորոշ ամբաստանյալներին առաջադրված մեղադրանքը, դրանում արտահայտված գործողություններն անհատականացված չեն, չեն համապատասխանում տուժողների կողմից նշած կարևոր հանգամանքների ևս, իսկ ենթադրությունների և քննիչի պայծառ երևակայության վրա չի կարող մեղադրանք հաստատվել, ավելին` մեղադրական դատավճիռ կայացվել։
Անդրադառնալով սույն գործի փաստական հանգամանքներին՝ պետք է արձանագրել, որ երկու ամբաստանյալներին էլ նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել, որտեղ անհատականացված չէ յուրաքանչյուրի գործողությունը, թե այն կոնկրետ ում է ուղվել, ով, ում, քանի անգամ է հարվածել, ինչ հետևանքներ է առաջացել, բացառությամբ մի հանգամանքի, որ իրեն առաջադրված մեղադրանքում ավելացվել է, թե ինքը խուլիգանություն է կատարել, որպես զենք օգտագործվող առարկայի գործադրմամբ։ Ընդ որում մեղադրանքում անգամ անհատականացված չէ, թե մի խումբ անձանց հետ վերադառնալիս իրենցից ով կոնկրետ ինչ գործողություն է կատարել, կոնկրետ ով, ինչպես և ինչով է ծեծի ենթարկել Սասուն Մուրադյանին։ Ինչ պատահական անցորդների տագնապ առաջացնելու մասին և վախի զգացման առաջացման մասին է խոսքը, երբ այդտեղ անգամ տուժողների խոսքով բնակեցված չէ, հետևապես նման հետևությունը ևս վարույթն իրականացնող մարմնի ենթադրություններից մեկն է, որը թեև անհիմն հաստատվել է առաջին ատյանի դատարանի կողմից։
Մեջբերված փաստական տվյալների վերլուծությունից երևում է, որ քրեական հետապնդումն իրականացնող մարմինն ամբաստանյալներին մեղադրանք առաջադրելով` չի հստակեցրել նրանցից յուրաքանչյուրի կատարած արարքի քրեաիրավական որակման հիմքում ընկած փաստերը։ Մեղադրանքի կողմն ամբաստանյալներին առաջադրել է բացարձակապես նույնաբովանդակ մեղադրանքներ՝ սահմանափակվելով նրանց կատարած արարքների ընդհանրական նկարագրությամբ, այն է՝ քաշքշել և ձեռքերով, ոտքերով հարվածել են, բռնություն են գործադրել, և չի կոնկրետացրել ենթադրյալ հանցավոր արարքի կատարման ժամանակ ամբաստանյալներից յուրաքանչյուրի կոնկրետ գործողությունների շրջանակը, մասնավորապես այն, թե կոնկրետ ով, ում է քաշքշել, ձեռքերով, ոտքերով ով ում է հարվածել, քանի անգամ, ում հարվածից ինչ վնասվածք է առաջացել, եթե այդպիսին եղել է, ում կոնկրետ հարվածի հետևանքով կոնկրետ ինչ վնաս է պատճառվել, ինչ բնույթ է կրել այդ վնասը և այլն։
Վերլուծելով սույն գործով փաստական հանգամանքները, բողոք բերած անձը գտնում է, որ սույն գործով ամբաստանյալներին առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպումից չի երևում, թե իրենցից յուրաքանչյուրին մեղսագրված արարքն ինչպես է դրսևորվել։ Մեղադրանքի նման ձևակերպման պայմաններում չի ապահովվել քրեական օրենքով արգելված արարքի կատարման մեջ մեղադրվող անձանց իրավունքը` տեղեկանալու իրենց դեմ առաջադրված մեղադրանքի փաստական հիմքերի մասին, հետևաբար չի ապահովվել նաև ամբաստանյալների պաշտպանության իրավունքի և մրցակցային դատավարության սկզբունքի անխափան իրականացումը, որպիսի պայմաննրում արդար դատաքննության հիմնարար իրավունքի պահանջները բավարարող դատաքննությունն անհնար է։ Բացի այդ, մեղադրանքի նման ձևակերպման պայմաններում, երբ յուրաքանչյուր հանցակցի մասով իրավախախտման փաստը կոնկրետացված չէ, իսկ դրա հանգամանքներն անհատականացված չեն, հնարավոր չէ անձնական պատասխանատվության, ըստ մեղքի պատասխանատվության և արդարության ու պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքներին համապատասխան լուծել հանցակիցների քրեական պատասխանատվության հարցը, եթե այդպիսին կառաջանա։
Անդրադառնալով խուլիգանության, թե անձնական բնույթի վիճաբանության և առաջացած հետևանքներին, բողոք բերած անձը նշել հետևյալը:
Սույն գործով փաստական հաևգամանքների վերաբերյալ ունենալով դատական հստակ ճշմարտություն, քրեական գործի քննությամբ ամբաստանյալ Մ.Գրիգորյանի մասով՝ դատարանը պետք է պատասխան տար մեկ հարցի՝
- արդյոք ամբաստանյալ Մկրտիչ Գրիգորյանը, 2016թ. հոկտեմբերի 2-ին Երևան քաղաքի Մոսկովյան փողոցի թիվ 35 հասցեում գտնվող <<Մոսկովյան Պասաժ>> նորակառույց շենքի ավտոկայանատեղիում որպես զենք օգտագործվող առարկաների գործադրմամբ դիտավորությամբ կոպիտ կերպով խախտել է հասարակական կարգը, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով։ Այլ խոսքով՝ կատարել է խուլիգանություն զուգորդված որպես զենք օգտագործվող առարկայի գործադրմամբ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածը պատասխանատվություն է նախատեսում խուլիգանության համար։
Այսպես, խուլիգանությունը բնորոշվում է դիտավորությամբ հասարակական կարգի կոպիտ խախտումով, որն արտահայտվում է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով։ Հասարակական կարգը դա մարդկանց ամենօրյա կենսագործունեության՝ աշխատանքի, կենցաղի, հանգստի ընթացքում նորմալ փոխհարաբերություններն ապահովող հասարակական հարաբերությունների ամբողջությունն է։ Հասարակական կարգը, որպես քրեաիրավական պաշտպանության օբյեկտ, դա հասարակական անդորրը, հասարակական բարոյականությունը, այդ թվում քաղաքացիների կողմից հասարակական վայրերում օրինապահ և կայուն վարքագծի պահպանումը, տրանսպորտի անխափան աշխատանքը, հիմնարկությունների, ձեռնարկությունների, անձանց ֆիզիկական և բարոյական անձեռնմխելիությունն ապահովող հասարակական հարաբերությունների ամբողջությունն է։ Այս և նմանատիպ հասարակական հարաբերությունների դեմ ուղղված հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք արտահայտող և հասարակական կարգը կոպտորեն խախտող գործողությունների կատարումը հանդիսանում է խուլիգանության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը։ Միևնույն ժամանակ, պետք է փաստել, որ հասարակական կարգի կոպիտ խախտումը և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորումն ընդամենը խուլիգանության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի դրսևորումն է՝ հանցավոր նպատակին հասնելու եղանակ։
Այսպիսով, խուլիգանության հիմնական անմիջական օբյեկտը հասարակական կարգն է։ Լրացուցիչ օբյեկտ են հանդիսանում անձի անձեռնմխելիությունը, պատիվն ու արժանապատվությունը, առողջությունը, քաղաքացիների ու գույքային շահերի պաշտպանությունը։
Սույն գործի նյութերից ակնհայտ է, որ ամբաստանյալների, տուժողների ու վկայի միջև տեղի է ունեցել անձնական բնույթի վիճաբանություն, որտեղ բացակայել են հասարակության անդամներ, հետևապես, եթե առկա չէ հասարակություն, նրանց լուրջ անհանգստության մասին խոսելն ավելորդ է, իրենց գործողություններն ուղեկցվել են Ռ.Հարությունյանի դրսևորած վարքագծով, իրար չհասկանալով, Ա.Ղազարյանին քաշելով ավտոմեքենան նստեցնելու հանգամանքից ելնելով, իրենք որևէ դիտավորություն և նպատակ չեն ունեցել խախտել հասարակական կարգն ու հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք չեն դրսևորել, հակառակ դեպքում հենց սկզբից, երբ մոտեցել էին Գ.Ֆրանգուլյանին, այդ ժամանակ կկատարեին նույն արարքը, այլ ոչ թե նրա հետ շատ խաղաղ կփնտրեին Ա.Ղազարյանի ավտոմեքենան, և ինչպես նշվեց` Ռ.Հարությունյանի գալուց հետո իրար չեն հասկացել և տեղի է ունեցել քաշքշուկ, որը վերածվել է ծեծկռտուքի, որի ընթացքում բոլորն էլ իրար փոխադարձաբար հարվածել են, որոշ չափով ստացել վնասվածքներ, որը սակայն այժմ որևէ փաստաթղթով չի հիմնավորվում, քանի որ ոչ մեկը չի դիմել բժշկական օգնության և փորձաքննության չեն ներկայացել։
Արդյունքում, սույն գործով տուժողներն իրենց ցուցմունքներում նշել են, որ իրենց նկատմամբ որևէ բողոք, պարտք ու պահանջ չունեն, իսկ ստեղծված իրավիճակում իրենց կողմից թույլ տված արարքը ենթակա էր ըստ հետևանքի որակման, որի արդյունքում բողոքի բացակայության հիմքով քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման։
Սույն բողոքով իր կողմից բարձրացված բազմաթիվ խախտումների, սուբյեկտիվ մոտեցումների, գործի միակողմանի քննության, թույլ տրված բազմաթիվ էական խախտումների առկայության պայմաններում դատարանը փոխարեն արձանագրեր նախաքննական մարմնի բոլոր խախտումները և դրանց տար իրավական գնահատականներ, ապահովեր արդար դատաքննության, կողմերի հավասարության, մրցակցության, պաշտպանության և բազմաթիվ այլ իրավունքները և վերացներ դրանց խախտումը, կայացներ օրինական, հիմնավորված և հստակ պատճառաբանված դատավճիռ, բավարարվել է ապացույցների բառացի արտագրմամբ։
Եթե առաջին ատյանի դատարանը կատարեր բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննություն, ապա պետք է արձանագրեր իր կողմից վերը թվարկած խախտումները և նշված նախադեպային որոշումներից թեկուզ մեկի, թե մեղադրանքի անորոշության և ցուցմունքների ու տեսագրության ոչ ճիշտ վերարտադրման և արտացոլման դեպքում և, թե խուլիգանության հանցակազմի բացակայության մասով, պետք է կայացներ արդարացման դատավճիռ, որը սակայն չի կայացրել և վերը թվարկված հիմնավորումներով հաստատված, թույլ է տվել դատական սխալ նյութական և դատավարական իրավունքի բազմաթիվ խախտումներ, որն առաջացրել է ծանր հետևանք, այն է` ինքը դատապարտվել է 4 տարի ժամկետով ազատազրկման այնպիսի արարքի կատարման համար, որն իր կողմից թույլ չի տրվել, ուստի գտնում է, որ արդար վերաքննության արդյունքում անհրաժեշտ է բեկանել և փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի կայացրած դատական ակտը և իրեն արդարացնել։
Այնուամենայնիվ, եթե դատարանը կգտնի, որ ինքը մեղավոր է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված արարքում, ապա խնդրում է իմ նկատմամբ նշանակվելիք պատիժը ազատազրկաման ձևով պայմանականորեն չկիրառել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ կամ ՀՀ քրեական օրենսզքրի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակել նախատեսված պատժից առավել մեղմ պատիժ։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը, քրեական օրենսդրության մեջ պայմանական դատապարտության ինստիտուտը ներառելու անհրաժեշտությունն ու նպատակահարմարությունը մեծապես պայմանավորված են արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի իրացվելիության խնդրով։ Լինում են դեպքեր, երբ օբյեկտիվ հանգամանքների ամբողջ զանգվածը վկայում է, որ պատժի նպատակների իրագործմանը հնարավոր է հասնել առանց նշանակված պատիժը ռեալ կիրառելու։ Այս դեպքում օրենքը հնարավորություն է տալիս դատարանին նշանակված պատիժը չկիրառել՝ պայմանով, որ դատապարտյալը սահմանված ժամկետում կդրսևորի օրինակելի վարքագիծ։ Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորությունը և կարգը սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր կայուն նախադեպային իրավունքի շրջանակներում բազմիցս անդրադարձել է պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ինստիտուտին` շեշտելով, որ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը առանց իրական պատիժ նշանակելու ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։ Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, ոբ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին։ Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը։ Նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը։
Տվյալ պարագայում առկա են բոլոր հիմնավորումները իր նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար, քանի որ իր գործողությունները պայմանավորված են եղել տուժողների անօրինական գործողություներով, նախկինում դատապարտված չի եղել, աշխատում է, բնութագրվել է դրականորեն, ամուսնացած է, խնամքին են անչափահաս երկու երեխաները, չաշխատող կինը և կենսաթոշակառու ծնողները։
Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է անհիմն դատավճիռ, ճիշտ չի կիրառել նյութական և դատավարական իրավունքը, չի կիրառել այն նորմերը, որ պետք է կիրառեր։ Դատավճիռն ամբողջությամբ կարելի է ասել մեղադրական եզրակացության և մեղադրողի ճառի արտատպումն է, դատարանը ճիշտ չի գնահատել հետազոտված ապացույցները, դրանք ամբողջությամբ մեկնաբանվել են ի վնաս իրեն, առանց օբյեկտիվ հիմնավորումների, ինչի արդյունքում դատարանը եկել է սխալ եզրահանգման։
20. Այսպիսով, ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսզքի 376-379-րդ, 380.1-381-րդ հոդվածներով, ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանին բողոք բերած անձը խնդրում է վիճարկվող դատական ակտը իր մասով բեկանել և փոփոխել, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնել` ճանաչելով ու հռչակելով իր անմեղությունն այդ հոդվածով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ` մեղսագրված արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով կամ վիճարկվող դատական ակտը բեկանել և այն ուղարկել նույն դատարան` այլ կազմով նոր քննության կամ, եթե Վերաքննիչ դատարանը կգա այն հետևության, որ իրեն մեղսագրված արարքում իր մեղավորությունն ապացուցված է, ուստի խնդրում է պատժի մասով այն բեկանել և փոփոխել` նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան:
21. Ամբաստանյալ Ա.Ղազարյանի պաշտպան Վ.Դավթյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում գտնում է, որ վիճարկվող դատավճռում դատարանն ամբողջությամբ հաստատված է համարել քննվող դեպքի և դրա հանգամանքների վերաբերյալ մեղադրող կողմի վարկածը, ինչը կատարել է ապացույցների համադրման և գնահատման հանրահայտ կանոնների կոպիտ ոտնահարմամբ։
Այսպես, օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանների համար նույնանման փաստական հանգամանքներով այլ գործերի քննության ժամանակ։
Արարատ Ավագյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ սահմանվել է հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարության չափանիշները։
Բողոք բերած անձն անդրադառնալով դատարանի կողմից հաստատված մի բանի հանգամանքների նշել է հետևյալը:
1. Արմեն Ղազարյանը գտնվել է ալկոհոլի ազդեցության տակ...., սակայն այս հանգամանքի վերաբերյալ սույն քրեական գործում առկա չէ Արմեն Ղազարյանի սթափության վիճակի վերաբերյալ զննության արձանագրություն, պարզապես դատարանը հիմք է ընդունել տուժողների և վկայի ցուցմունքներ, թե իբր Ա.Ղազարյանը եղել է ալկոհոլի ազդեցության տակ։
2. Բանավեճի ընթացքում Ա.Ղազարյանը և Մ.Գրիգորյանը ծաղրել և վիրավորական արտահայտություններ են հնչեցրել Ռ.Հարությունյանի հասցեին...., սակայն սույն քրեական գործով տուժողներն իրենց ցուցմունքներում նշել են, որ մինչև Ռ.Հարությունյանի գալն իրենց միջև վեճ, կռիվ կամ դրանց նմանվող որևէ բան չի եղել, պարզապես եղել է մեքենան գտնելու վերաբերյալ քննարկում։ Ինչ վերաբերվում է Ռ.Հարությունյանի կողմից Ա.Ղազարյանի ձեռքից բռնել և մեքենան նստելու վերաբերյալ առաջարկին, ապա դա ամենևին էլ այդպես չի եղել, Ռ.Հարությունյանը բռնել է Ա.Ղազարյանի ձեռքից և քաշելով փորձել է նստացնել իր մեքենան, սակայն ոստիկանություն գնալու վերաբերյալ որևէ առաջարկ չի եղել, նույնիսկ վկան լինելով քրեակատարողական վարչության աշխատակից /ուսադիր կրող/, որևէ կերպ չի ներկայացել և տեղեկացրել իր ով լինելու մասին։ Այդ պահին նրանք եղել են 5 հոգով և հենց այդ ձեռքից քաշելու հետևանքով սկսվել է քաշքշուկը և կռիվը, ինչը եղել է փոխադարձ` ինչպես միմյանց հարվածելն, այնպես էլ` միմյանց հայհոյելը։ Այդ պարագայում ակնհայտ է դառնում, որ միջադեպը եղել է անձնավորված, ծագել է կենցաղային հողի վրա /միմյանց չհասկանալու/ առաջացած վեճից, հետևաբար այս ամենը խուլիգանություն որակելը պարզապես սխալ է։ Տուժող Ս.Մուրադյանը և վկա Ռ.Հարությունյանն իրենց ցուցմունքներով հայտնել են, որ Ա.Ղազարյանին գցել են գետնին, հարվածել և ձեռքերը ոլորել, մեջքի վրա պահել են։ Հարց է առաջանում, թե ինչպես կարող էր նման պայմաններում Արմեն Ղազարյանն ինչ որ գործողություններ անել, այն էլ խուլիգանություն` կոպիտ կերպով խախտել հասարակական կարգը, հասարակության նկատմամբ դրսսևորեր բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք, հասարակության և բարոյականության համընդհանուր նորմերի նկատմամբ դրսևորեր անթաքույց արհամարհանք և ընդգծել իր անձի ենթադրյալ առավելությունը։
Այսպիսոփ բողոք բերած անձը գտնում է, որ դատարանը, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներ ոչ պատշաճ գնահատման և պատճառաբանման/քրեադատավարական օրենքի էական խախտմամբ/ հետևանքով սխալ է կիրառել նաև քրեական օրենքը, ճիշտ չի գնահատել Արմեն Ղազարյանին վերագրված արարքը, նույնիսկ նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները գնահատելու և արժեվորելու պայմաններում։
Պաշտպանյալի արարքը դատարանը դիտել է խուլիգանություն, ինչը հիմք է հանդիսացել նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով վերջինիս անհիմն դատապարտելու համար։
Դատարանը սույն քրեական գործը քննելիս ցուցաբերել է ակնհայտ կոմնակալություն, նյութական և դատավարական նորմերի խախտումներով կայացրել է մեղադրական դատավճիռ, ըստ էության վերահաստատելով և մեղադրական եզրակացությունից արտատպելով դեպքի և դրա հանգամանքների վերաբերյալ մեղադրող կողմի ոչնչով չհիմնավորված վարկածը։
Նկարագրելով խուլիգանության օբյեկտիվ կողմը նշված հոդվածը որևէ նշում չի պարունակում տվյալ հանցագործության շարժառիթների վերաբերյալ, սակայն ենթադրվում է, որ տվյալ նկարագրությունը որոշակիորեն կարող է նպաստել նշված հանցագործության սուբյեկտիվ կողմի գիտակցական տարրի բովանդակության բացահայտմանը։ Այսինքն, դրանից հետևում է, որ հանցավորը տվյալ դեպքում գիտակցում է իր գործողություններով հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու հանգամանքը, ինչն արտահայտվում է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով։ Հետևաբար, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայի մեկնաբանությունը, խուլիգանական կարելի է համարել այն շարժառիթները, որոնց հիմքում ընկած է հանցավորի հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու, հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու ձգտումը։
22. Դիմելով Վերաքննիչ դատարանին և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-381-րդ հոդվածներով, բողոք բերած անձը խնդրում է վիճարկվող դատական ակտը Ա.Ղազարյանի մասով բեկանել և փոփոխել: Ա.Ղազարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում ճանաչել անմեղ և նրա նկատմամբ կայացնել արդարացման դատական ակտ, կամ վիճարկվող դատական ակտը բեկանել և այն ուղարկել նույն դատարան` այն կազմով նոր քննության: Նշված խնդրանքները անհիմն համարելու և մերժելու պարագայում խնդրում է վիճարկվող դատական ակտը պատիժը կրելու անհրաժեշտության մասով բեկանել, իր պաշտպանյալի նկատմամբ կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը:

4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Մ.Գրիգորյանի և ամբաստանյալ Ա.Ղազարյանի պաշտպան Վ.Դավթյանի վերաքննիչ բողոքները ենթակա են բավարարման մասնակիորեն, իսկ դատավճիռը պետք է բեկանել վերջիններիս կատարած արարքների իրավաբանական որակման մասով և նրանց նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով քրեական հետապնդումը դադարեցնել` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
23. Սույն գործով Վերաքննիչ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է` հիմնավոր են արդյոք առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն այն մասին, որ ամբաստանյալներ Մ.Գրիգորյանի և Ա.Ղազարյանի արարքներում առկա են խուլիգանության հատկանիշներ և հետևաբար, վերջիններիս կատարած արարքները ենթակա՞ են որակման արդյոք համապատասխանաբար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով և 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
24. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով քրեական պատասխանատվություն է նախատեսվում ծեծելու կամ այլ բռնի գործողություններ կատարելու համար, որը չի առաջացրել նույն օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Խուլիգանությունը դիտավորությամբ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելն է, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով /…/։
2. Նույն արարքը, որը զուգորդվել է անձի նկատմամբ բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով, ինչպես նաև ուրիշի գույքը ոչնչացնելով կամ վնասելով /…/։
3. Սույն հոդվածի երկրորդ մասով նախատեսված արարքը, որը`
1/ կատարվել է մի խումբ անձանց կամ կազմակերպված խմբի կողմից,
2/ զուգորդվել է իշխանության ներկայացուցչին կամ հասարակական կարգի պահպանության պարտականություն իրականացնող կամ հասարակական կարգի խախտումը խափանող անձին դիմադրություն ցույց տալով,
/…/
4/ զուգորդվել է անձի առողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառելով,
5/ զուգորդվել է բացառիկ ցինիզմով`
/…/։
4. Սույն հոդվածի երկրորդ կամ երրորդ մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է զենքի կամ որպես զենք օգտագործվող առարկաների գործադրմամբ /…/>>։
25. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի վերլուծությունից երևում է, որ խուլիգանությունը հասարակական կարգի և բարոյականության դեմ ուղղված հանցագործություն է, որի հիմնական, անմիջական օբյեկտն այն հասարակական հարաբերություններն են, որոնք կազմում են հասարակական կարգի բովանդակությունը, իսկ պարտադիր լրացուցիչ օբյեկտն անձի անձեռնմխելիության, պատվի և արժանապատվության, առողջության, քաղաքացիների և կազմակերպությունների գույքային շահերի պաշտպանությանն ուղղված հասարակական հարաբերություններն են։
26. ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը քրեաիրավական վերլուծության ենթարկելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածով նախատեսված խուլիգանության հանցակազմը` նպատակ ունենալով ապահովել դրա միատեսակ կիրառությունը, Շ.Հախվերդյանի գործով որոշման մեջ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
<<15. Խուլիգանության հիմնական հանցակազմն ունի մեկ, իսկ որակյալ հանցակազմը՝ երկու օբյեկտ։ Մասնավորապես, հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելը, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով, ենթակա է որակման որպես հասարակ խուլիգանություն, մինչդեռ նույն արարքը, որը զուգորդվում է անձի առողջությանը, գույքային իրավունքներին և այլին վնաս պատճառելով, ենթակա է որակման խուլիգանության որակյալ հանցակազմով։
Խուլիգանության հիմնական հանցակազմի վերոշարադրյալ վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ նշված հանցակազմի օբյեկտի մեկնաբանման համար էական նշանակություն ունի <<հասարակական կարգ>> հասկացության պարզաբանումը։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հասարակական կարգն ընկալվում է երկու իմաստով՝ լայն և նեղ։
Լայն իմաստով հասարակական կարգը հասարակության մեջ առկա սոցիալական կապերի և հարաբերությունների համակցությունն է, որը ձևավորվում է սոցիալական, իրավական և բարոյական նորմերի գործողության արդյունքում, և յուրաքանչյուր հանցագործություն, զանցանք կամ այլ իրավախախտում այս կամ այն չափով հանգեցնում է դրա խախտման։
Խուլիգանության հիմնական հանցակազմի անմիջական օբյեկտն այն հասարակական հարաբերություններն են, որոնք կազմում են նեղ իմաստով հասարակական կարգի բովանդակությունը։
Նեղ իմաստով հասարակական կարգն ընկալվում է որպես հասարակական նշանակության վայրերում, այն է՝
1/ տրանսպորտային միջոցների կայանատեղիներում,
2/ օդանավակայաններում,
3/ շուկաներում,
4/ պուրակներում,
5/ այգիներում,
6/ կինոթատրոններում,
7/ ցուցասրահներում,
8/ մարզադաշտերում,
9/ փողոցներում,
10/ հիմնարկ-ձեռնարկություններում,
11/ ուսումնական հաստատություններում,
12/ հասարակական տրանսպորտում,
13/ հասարակական սննդի սպասարկման վայրերում,
14/ հասարակական նշանակության այլ վայրերում
այնպիսի իրադրության առկայություն, որի պայմաններում ապահովված է քաղաքացիների արժանավայել վարքագիծը, կազմակերպությունների, հիմնարկների և հասարակական նշանակության այլ օբյեկտների բնականոն աշխատանքը, ինչպես նաև այդ վայրերում գտնվող անձի /անձանց/ ֆիզիկական և հոգեկան անձեռնմխելիությունը։
16. Խուլիգանության հիմնական հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է հասարակական նշանակության վայրերում, ինչպես նաև հասարակական նշանակություն չունեցող այլ վայրերում, որտեղ առկա է հանրություն, սահմանված կարգի կոպիտ խախտման մեջ, որն արտահայտվում է այդ վայրերում գտնվող հասարակության անդամների նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով։ Խուլիգանության որակյալ հանցակազմի պարագայում վերոնշյալ արարքները զուգորդում են բռնությամբ, գույքը վնասելով կամ ոչնչացնելով և այլն։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ արարքը խուլիգանության հանցակազմով որակելու համար անհրաժեշտ է նախևառաջ հիմնավորել խուլիգանության հիմնական հանցակազմի առկայությունը։
17. Խուլիգանության հիմնական և որակյալ հանցակազմերի օբյեկտների և օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքների՝ սույն որոշման 15-16-րդ կետերում շարադրված վերլուծությունից Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ հասարակական կարգի ոչ կոպիտ խախտումը, որը թեև արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով, ենթակա չէ որակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածով։ Նույն կերպ, վկայակոչված հոդվածով ենթակա չէ որակման հասարակական կարգի այն կոպիտ խախտումը, որը չի դրսևորվել հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով։
Ուստի Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ արարքը ենթակա է որակման որպես խուլիգանություն միայն այն դեպքում, երբ գործով ձեռք բերված ապացույցներով կհիմնավորվի հասարակական կարգի խախտման կոպիտ լինելը և միաժամանակ, հասարակության նկատմամբ այդ խախտմամբ արտահայտված անհարգալից վերաբերմունքի բացահայտ լինելը։
18.Կոպիտ խախտումը՝ որպես խուլիգանության հանցակազմի հատկանիշ, բնութագրական է հասարակական կարգի կազմալուծման կամ խախտման գործընթացի արդյունքներին /հետևանքին/։ Այն արտահայտվում է նրանում, որ անձի կատարած գործողությունների հետևանքով հասարակության անդամների մեջ առաջանում է զայրույթ, վրդովմունք, կամ նրանց անհարմարություն կամ լուրջ անհանգստություն է պատճառվում, կամ առաջանում է վախի զգացում իրենց կյանքի, առողջության, գույքի պահպանության կապակցությամբ։ Բացի այդ, կոպիտ խախտումն արտահայտվում է նաև աշխատանքային և այլ գործունեության կամ հասարակական նշանակության արարողության կազմալուծմամբ։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ խախտումը որպես կոպիտ գնահատելիս անհրաժեշտ է ելնել հասարակական կարգի վրա այդ խախտման ունեցած ազդեցությունից։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով կարող է խախտվել ցանկացած արարքի կատարման պարագայում, մինչդեռ խուլիգանության առկայության մասին է վկայում այնպիսի արարքի կատարումը, որը միտված է հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելուն և որպես այդպիսին, հանդիսացել է խուլիգանություն կատարող անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված նպատակի իրականացման միջոց։
19. Հիմք ընդունելով սույն որոշման նախորդ կետում շարադրված վերլուծությունը՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ յուրաքանչյուր դեպքում արարքը խուլիգանություն որակելու համար, ի թիվս սույն որոշման մեջ նշված այլ հանգամանքների, անհրաժեշտ է քննության առնել նաև այն, թե արդյոք այդ արարքի հետևանքով հասարակության անդամներին լուրջ անհանգստություն է պատճառվել։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հասարակության անդամներին լուրջ անհանգստություն պատճառելու հանգամանքի առկայությունը յուրաքանչյուր դեպքում անհրաժեշտ է գնահատել՝ ելնելով նեղ իմաստով հասարակական կարգի նկատմամբ դրա ուղղվածությունից։ Այլ խոսքով՝ հասարակության անդամներին լուրջ անհանգստություն պատճառելու հանգամանքն առկա է, եթե հանցավորի արարքի հետևանքով խախտվում է հասարակական նշանակության վայրերում գտնվող անձի /անձանց/ ֆիզիկական և հոգեկան անձեռնմխելիությունը, կամ էականորեն խաթարվում է կազմակերպությունների, հիմնարկների և հասարակական նշանակության այլ օբյեկտների բնականոն աշխատանքը։
20. Խուլիգանության օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքի՝ հասարակական կարգի կոպիտ խախտման հարցը քննարկելիս Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասի վերլուծությունից երևում է նաև, որ կոպիտ խախտումը կատարվում է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու նպատակով։ Այլ խոսքով՝ խուլիգանության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է հետևյալ երկու հատկանիշների միաժամանակյա առկայությամբ՝ հասարակական կարգի կոպիտ խախտում և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորում։ Նշված հատկանիշներից որևէ մեկի բացակայության պարագայում արարքը խուլիգանություն որակվել չի կարող։
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ խուլիգանության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի մեկնաբանման համար էական նշանակություն ունի նաև <<բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք>> հասկացության պարզաբանումը։
Այսպես` անձի գործողություններում հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորումն արտահայտվում է մարդկային համակեցության կանոնների նկատմամբ ակնհայտ արհամարհանք դրսևորելու, հասարակական վայրերում վարքագծի կանոնները ցուցադրական կերպով անտեսելու, շրջապատի մարդկանց և կոլեկտիվին հակադրվելու ձևով։ Հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորող անձը դիտավորյալ կերպով խախտում է հասարակության նկատմամբ հարգանքի դրսևորման տարրերը /պարկեշտություն, պատշաճ վարքագիծ, բարեկրթություն և այլն/։ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման եղանակները տարբեր են՝ արարք, խոսք, ժեստ, մարմնաշարժում և այլն։
21. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ անհարգալից վերաբերմունքը բացահայտ է ոչ թե այն պատճառով, որ կատարվում է հասարակական վայրերում կամ հասարակության անդամների ներկայությամբ, այլ այն պատճառով, որ կատարվում է հենց հասարակության նկատմամբ հանցավորի անհարգալից վերաբերմունքը ցուցադրելու նպատակով։ Այլ խոսքով՝ կոնկրետ դեպքում խուլիգանության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքների՝ հասարակական կարգի կոպիտ խախտման և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման առկայությունը կամ բացակայությունը գնահատելիս անհրաժեշտ է պարզել խուլիգանության հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի առկայությունը, այն է՝ հասարակական կարգը կոպիտ խախտելու և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու հանցավորի դիտավորությունը, նպատակը։
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ արարքը, ժեստը, բառը, մարմնաշարժումը և այլն չի կարող գնահատվել որպես հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորում, եթե ուղղված է կոնկրետ անձին և չի հետապնդում հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու նպատակ, թեկուզ հանցավորը հասկանում է, իսկ որոշ դեպքերում պարտավոր է հասկանալ, որ կոնկրետ անձին ուղղված իր արարքը տեսանելի և ընկալելի է հասարակության համար։ Հակառակ դրան` անձի արարքը կարող է գնահատվել որպես հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորում, եթե կոնկրետ անձը, ում դեմ ուղղված է հանցավորի արարքը, ընտրվել է պատահաբար, և այդ անձի դեմ ուղղված արարքի միջոցով հանցավորը ցանկանում է բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորել հասարակության նկատմամբ։
22. Խուլիգանության հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի վերաբերյալ իրավական դիրքորոշում Վճռաբեկ դատարանը ձևավորել է Ա.Խաչատրյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ արձանագրել է, որ <<Խուլիգանությունը կարող է կատարվել միայն ուղղակի դիտավորությամբ։ Դա նշանակում է, որ մեղավոր անձը ոչ միայն գիտակցում է, որ իր գործողություններով խախտում է հասարակական կարգն ու բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորում հանրության հանդեպ, այլև ցանկանում է կատարել այդ գործողությունները։
Խուլիգանական արարքը կարող է կատարվել միայն խուլիգանական մղումներից ելնելով։ Իսկ արարքը համարվում է խուլիգանական մղումներով կատարված, եթե այն կատարվում է հասարակության և բարոյականության նորմերի նկատմամբ անթաքույց արհամարհանքի հողի վրա, երբ մեղավոր անձի վարքը հանդիսանում է բացահայտ մարտահրավեր` ուղղված հասարակական կարգի դեմ և թելադրված է լինում շրջապատին հակադրվելու, վերջինիս հանդեպ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելու ցանկությամբ։ Հետևաբար, եթե մեղավոր անձի գործողությունները կատարվել են ոչ խուլիգանական մղումներով և չեն զուգորդվել հասարակական կարգի կոպիտ խախտմամբ, դրանք չեն կարող որակվել որպես խուլիգանություն։
Մեղադրյալի կողմից տուժողին վիրավորանքներ, մարմնական վնասվածքներ հասցվելու կամ նման այլ բռնարարքների կատարման դեպքում խուլիգանական մղումները և խուլիգանության հանցակազմը կարող է բացակայել, եթե նշված գործողությունները կատարվել են կենցաղային հողի վրա առաջացած վիճաբանության, քիչ թե շատ երկարատև ժամանակահատվածի ընթացքում ձևավորված հակակրանքի արդյունքում։
Խուլիգանական մղումների առկայությունը գնահատելու համար էական նշանակություն կարող է ունենալ նաև տուժողի վարքագիծը։ /…/>> /տե՛ս Արման Մհերի Խաչատրյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2006 թվականի հոկտեմբերի 24-ի թիվ ՎԲ-223/06 որոշումը/։
23. Վերահաստատելով Ա.Խաչատրյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ խուլիգանություն կատարող անձը ոչ միայն գիտակցում է, որ իր գործողություններով խախտում է հասարակական կարգն ու բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք է դրսևորում հասարակության նկատմամբ, այլև ցանկանում է դա։ Այլ խոսքով` խուլիգանության օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքները կատարող անձը ցանկանում է կոպիտ կերպով խախտել հասարակական կարգը և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորել, այլ ոչ թե գիտակցաբար թույլ է տալիս վերոնշյալ հետևանքների՝ հասարակական կարգի խախտման և բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման հնարավորությունը։
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ոչ բոլոր դեպքերում է, որ այլ հանցակազմի հատկանիշներ պարունակող արարք կատարելը, որն իրենում բովանդակում է նաև հասարակական կարգի կոպիտ խախտման և հասարակության նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման տարրեր /օրինակ՝ կենցաղային հողի վրա, անձնական դրդապատճառներով հասարակական վայրերում առաջացած ծեծկռտուքն ու վիճաբանությունը, որոնք արտաքնապես ընկալվում են որպես հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք/ կարող է որակվել խուլիգանություն։
24. Սույն որոշման նախորդ կետում և համապատասխանաբար նաև Ա.Խաչատրյանի գործով որոշման մեջ շարադրված դիրքորոշումների հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ արարքը խուլիգանություն որակելու համար էական նշանակություն ունի դրա բնույթն ու կատարման շարժառիթը։
Զարգացնելով Ա.Խաչատրյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ խուլիգանությունը կարող է կատարվել խուլիգանական դրդումներով, որը դրսևորվում է հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու, հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու ձգտմամբ։ Խուլիգանական դրդումների հիմքում ընկած են նաև անձի անզուսպ եսամոլությունը, սեփական անձի առավելությունն ընդգծելու միջոցով ներքին բավականություն ստանալու, զվարճանալու ձգտումը։
Խուլիգանություն կատարող անձն ինքնահաստատվում է, ձգտում հակահասարակական վարքագծով ապացուցել իր անկախությունը հասարակության մեջ ընդունված վարքագծի կանոններից, իր անձը հակադրելով հասարակությանը՝ ցույց տալ իր գերակայությունը և այլն։
25. Ինչպես նշվել է սույն որոշման 21-րդ և 23-րդ կետերում, անձը կարող է սույն որոշման 24-րդ կետում նշված նպատակներին հասնել տարբեր արարքներով, որոնք կարող են նույնիսկ համընկնել ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված որոշակի հանցակազմերի օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքների հետ, սակայն արարքը խուլիգանություն կամ այլ հանցագործություն որակելու հարցի լուծումը յուրաքանչյուր կոնկրետ դեպքում կախված է արարքի շարժառիթից, ինչպես նաև հանցավորի հետապնդած նպատակից։
26. Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ խուլիգանական դրդումներն անհրաժեշտ է սահմանազատել արարքը կատարելու պահին անձի մոտ առկա հուզական վիճակից, որն անձի մոտ առաջացնում է լարվածություն, էմոցիոնալ բռնկվածություն և այլն։ Մասնավորապես, եթե արարքն սկսվել է կենցաղային հողի վրա առաջացած վեճի կամ տուժողի հակաօրինական կամ հակաբարոյական վարքագծի հետևանքով, ապա անհրաժեշտ է պարզել՝ արդյոք անձի արարքը /հայհոյանքներ տալը կամ այլ վարքագիծը/ ստեղծված իրավիճակին համարժեք հուզական դրսևորում է, թե ուղղված է դիտավորությամբ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելուն, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելով։
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ այն դեպքում, երբ հանցավորի վարքագիծն ուղղված է կոնկրետ անձի, պայմանավորված է նրա հակաօրինական կամ հակաբարոյական վարքագծով և հանդիսանում է հանցավորի հուզական վիճակի արտահայտություն, խուլիգանության հանցակազմը բացակայում է։
27. Հիմք ընդունելով սույն որոշման 14-26-րդ կետերում ձևավորված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ արարքը խուլիգանություն կարող է որակվել այն դեպքում, երբ անձի մոտ առկա են խուլիգանական դրդումներ։ Վերոգրյալի հետ մեկտեղ, Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ արարքը խուլիգանություն կարող է որակվել նաև այն դեպքերում, երբ անձի մոտ առկա են հանցանքի կատարման այլ դրդումներ, սակայն հանցանքի կատարման ընթացքում ձևավորվում են խուլիգանական դրդումներ, այլ խոսքով՝ արարքը կվերաճի խուլիգանության՝ հասարակական կարգի կոպիտ խախտման, որը դրսևորվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով։
28. Ինչպես նշվել է սույն որոշման 22-րդ և համապատասխանաբար նաև Ա.Խաչատրյանի գործով որոշման մեջ, խուլիգանության վերաբերյալ գործերով անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև տուժողի վարքագիծը։ Զարգացնելով վերոնշյալ դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ այն դեպքում, երբ խուլիգանական գործողությունները կատարվել են կենցաղային հողի վրա առաջացած վեճի արդյունքում, ապա նախ անհրաժեշտ է պարզել, թե ով է հանդիսացել վեճը նախաձեռնողը։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ արարքը չի կարող որակվել որպես խուլիգանություն, եթե վիճաբանությունն առաջանում է տուժողի ոչ իրավաչափ վարքագծի հետևանքով և, հետևաբար, հանցանք կատարած անձի մոտ բացակայում են խուլիգանական դրդումները։ Նման պարագայում արարքը կարող է խուլիգանություն որակվել միայն այն դեպքում, երբ խուլիգանական դրդումներն առաջանան հետագայում և արարքը վերաճի խուլիգանության /տե՛ս սույն որոշման 27-րդ կետը/։
29. Ելնելով սույն որոշման 14-28-րդ կետերում շարադրված վերլուծությունից՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ արարքը չի կարող որակվել որպես խուլիգանություն /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդված/ այն դեպքերում, երբ`
ա/ արարքը կատարվում է ոչ հասարակական վայրում և /կամ/ հասարակության անդամների բացակայությամբ,
բ/ արարքի հետևանքով հասարակությանը լուրջ անհանգստություն չի պատճառվել,
գ/ հանցավորի գործողությունները պայմանավորված են տուժողի հակաօրինական, հակաբարոյական վարքագծով և ուղղված են նրա, այլ ոչ թե հասարակության դեմ,
դ/ բացակայում են խուլիգանական դրդումները, իսկ անձի արարքները պայմանավորված են նրա հուզական վիճակով,
ե/ հասարակական կարգի կոպիտ խախտման նկատմամբ դրսևորվել է անզգուշություն,
զ/ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտող արարքը համընկնում է ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված այլ հանցակազմի հատկանիշների հետ, սակայն դրա կատարմամբ հանցավորը հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու նպատակ չունի,
է/ այլ դրդումներով կատարված հանցանքը չի վերաճել հասարակական կարգի կոպիտ խախտման, որը դրսևորվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով>>:
27. Վերոգրյալների հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է, որ <<…խուլիգանության վերաբերյալ գործեր քննելիս և լուծելիս ստորադաս դատարանները պետք է հիմք ընդունեն սույն որոշման 14-29-րդ կետերում շարադրված իրավական դիրքորոշումները և յուրաքանչյուր դեպքում, ելնելով գործի փաստական հանգամանքներից, քննության առարկա դարձնեն այն հարցը, թե արդյոք անձի արարքում առկա են խուլիգանության հատկանիշներ>>։
28. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ ամբաստանյալներ Մ.Գրիգորյանի, Ա.Ղազարյանի և տուժողներ Գ.Ֆրանգուլյանի, Ս.Մուրադյանի միջև վիճաբանություն է ծագել այն ժամանակ, երբ ամբաստանյալները փորձելով գտնել Արմեն Ղազարյանին պատկանող <<Տոյոտա>> մակնիշի ավտոմեքենան կանգնեցնելու վայրը, այդ ավտոմեքենայով տուն վերադառնալու նպատակով քայլելով գնացել են Երևան քաղաքի Մոսկովյան փողոցի թիվ 35 հասցեում գտնվող <<Մոսկովյան Պասաժ>> նորակառույց շենքի ստորգետնյա ավտոկայանատեղի: Ավտոմեքենան նշված ավտոկայանատեղիում չհայտնաբերելու հետ կապված ծագած վիճաբանության մասնակիցներին է միացել նաև Ռաֆայել Հարությունյանը, որը իր հասցեին հնչեցված վիրավորական արտահայտությունների համար բռնել է Ա.Ղազարյանի ձեռքից և քաշելով ցանկացել է նստեցնել իր ավտոմեքենան` պարզաբանումներ կատարելու նպատակով ոստիկանություն գնալու համար:
Դրանից վրդովված` Ա.Ղազարյանը և Մ.Գրիգորյանը վիճաբանել են Գ.Ֆրանգուլյանի, Ս.Մուրադյանի և Ռ.Հարությունյանի հետ, որի ընթացքում հնչել են փոխադարձ հայհոյանքներ, ամբաստանյալները ծեծի են ենթարկել տուժողներին, վերջիններս էլ պատասխան ծեծի են ենթարկել ամբաստանյալներին, իսկ Մ.Գրիգորյանը դեպքի վայրից վերցրած ավտոկայանատեղիի կայանման երկաթյա նշանով հարվածել է Գ.Ֆրանգուլյանին:
Դրանից հետո, ամբաստանյալները ոտքերով հարվածել և վնասել են Ռ.Հարությունյանի ավտոմեքենան` պատճառելով 15.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս, որից հետո գնացել են ավտոկայանատեղիի աշխատակիցների համար նախատեսված սենյակ, կոտրել են մուտքի դուռը, և մտնելով սենյակ` ծեծի են ենթարկել Սասուն Մուրադյանին:
29. Մեջբերված փաստական հանգամանքների վերլուծությունից երևում է, որ.
1/ Մ.Գրիգորյանի և Ա.Ղազարյանի արարքները թեև կատարվել են հասարարական վայրում` բնակելի շենքի ստորգետնյա ավտոկայանատեղիում, սակայն դրանք կատարվել են անվտանգության աշխատակիցներ Գ.Ֆրանգուլյանի, Ս.Մուրադյանի և վերջիններիս միացած Ռ.Հարությունյանի հետ կենցաղային հողի վրա առաջացած անձնական դրդապատճառներով, որոնք ձևավորվել են նրանց միջև առաջացած վիճաբանության հետևանքով:
Քննությամբ պարզված հասարակության որևէ այլ անդամ միջադեպին ներկա չի գտնվել:
Առաջին ատյանի դատարանում հարցաքննվել է վկա Վահան Հեքիմյանը, որն իր ցուցմունքով հայտնել է, որ <<բնակվում է Սպենդիարյան 1 շենքի 4-րդ բնակարանում, որը գտնվում է վերոնշյալ շենքի երկրորդ հարկում։ Առաջին՝ կիսանկուղային հարկում գտնվում է <<Փաբը>>։ Իր բնակարանի ննջասենյակի պատուհանից երևում է Մաշտոցի պողոտայի վրա գտնվող <<Պլազայի>> և ավտոկայանի դիմացի հատվածները։ 2016 թվականի հոկտեմբերի 2-ին, երբ իր բնակարանի ննջասենյակում հանգստանում էր, ժամը 24։00-ի սահմաններում լսել է բարձր ձայներ, աղմուկ և հայհոյանքներ, պատուհանից նայել և նկատել է, որ մի քանի քաղաքացի վիճաբանում են միմյանց հետ։ Նշեց, որ փոխադարձ հարվածներ չի նկատել, լսել է միայն բարձր ձայներ և հայհոյանք, հնարավոր է, որ հարվածներն եղել են ստորգետնյա ավտոկայանատեղիի ներսում, քանի որ լսել է միայն ձայներ։ Հնարավոր է, որ հարվածների ձայներ էին, իր պատուհանից ավտոկայանի ներսի մասը անտեսանելի է, նաև տեսել է որ երկու անձ հարվածել են <<Օպել Աստրա>> մակնիշի մեքենային, որը գտնվում էր ավտոկայանատեղիի դրսի ձախ կողմում։ Նշել է, որ վիճաբանողների և հայհոյողների դեմքերը չի հիշում, ամբաստանյալներից որևէ մեկին չի ճանաչում, չի հիշում նաև, թե վիճաբանությանը համազգեստով անձինք մասնակցում էին, թե՝ ոչ։ Նշել է, որ քննվող դեպքի ժամանակ ինչ-որ մեկը վերցրել է ավտոկայանատեղին արգելող մետաղական նշանը, սակայն դրանով որևէ հարված չի նկատել։ Հետո է տեսել այդ նշանի ջարդված մասերը։ Նշել է, որ վիճաբանությունը տևել է մոտ 15 րոպե, ոստիկանության ժամանումից հետո թեև վիճաբանությունն այլևս դադարել էր, սակայն մարդիկ շարունակում էին այդտեղ գտնվել։ Նշել է, որ տեղյակ չէ, թե վեճի պատճառն ինչն էր>>:
Այս ապացույցով ևս հաստատվում է այն հանգամանքը, որ դեպքը հիմնականում տեղի է ունեցել ատորգետնյա ավտոկայանատեղիում, որին քննությամբ պարզված այլ անձինք ներկա չեն գտնվել:
2/ նկատի ունենալով, որ բացի վիճաբանությանը մասնակցած վերոնշյալ անձանցից, միջադեպին քննությամբ պարզված հասարակության այլ անդամներ ներկա չեն գտնվել, ուստի Մ.Գրիգորյանի և Ա.Ղազարյանի արարքի հետևանքով հասարակությանը լուրջ անհանգստություն չի պատճառվել,
3/ ամբաստանյալներ Մ.Գրիգորյանի և Ա.Ղազարյանի հակաօրինական գործողությունների դրդապատճառ է հանդիսացել վկա Ռ.Հարությունյանի վարքագիծը, որը ցանկացել է իր նկատմամբ հեգնանքով խոսող Ա.Ղազարյանին քաշելով նստեցնել իր ավտոմեքենան` պարզաբանումներ կատարելու նպատակով ոստիկանություն գնալու համար: Այդ առումով հանցավորների գործողություններն ուղղված են եղել տուժողներ Գ.Ֆրանգուլյանի և Ս.Մուրադյանի, այլ ոչ թե հասարակության դեմ,
4/ ամբաստանյալներ Մ.Գրիգորյանի և Ա.Ղազարյանի գործողություններում բացակայում են խուլիգանական դրդումները, իսկ վերջիններիս արարքները պայմանավորված են եղել վիճաբանության ընթացքում նրանց հուզական վիճակով,
5/ ըստ էության ամբաստանյալներ Մ.Գրիգորյանի և Ա.Ղազարյանի հանցավոր գործողությունները պարունակում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության` ծեծի հատկանիշներ և վերևում շարադրված դրդումներով կատարված հանցանքները չեն վերաճել հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով դրսևորված` հասարակական կարգի կոպիտ խախտման:
30. Սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ վերոշարադրյալ հանգամանքները հաշվի չեն առնվել առաջին ատյանի դատարանի կողմից, որի դատավճռով ամբաստանյալներ Մ.Գրիգորյանը և Ա.Ղազարյանը մեղավոր են ճանաչվել և դատապարտվել համապատասխանաբար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով և 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
31. Սույն որոշման 28-րդ կետում մեջբերված և վերլուծված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 29-րդ կետում շարադրված վերլուծության լույսի ներքո` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ հիմնավոր չեն առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն այն մասին, որ ամբաստանյալներ Մ.Գրիգորյանի և Ա.Ղազարյանի արարքներում առկա են խուլիգանության հատկանիշներ և հետևաբար, նրանց արարքը ենթակա է որակման համապատասխանաբար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով և 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
32. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն`
<<Բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է`
2/ ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի ոչ ճիշտ կիրառումը քրեական օրենքի կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրի այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի կիրառումն է, որը ենթակա չէր կիրառման, կամ այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի չկիրառումն է, որը ենթակա էր կիրառման, կամ քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի սխալ մեկնաբանումն է, որը չի համապատասխանում դրա իսկական իմաստին:
2. Գործի քննության արդյունքում գտնելով, որ արարքն իրավաբանորեն ճիշտ որակված չէ, վերաքննիչ դատարանն իրավունք ունի փոխել հանցագործության որակումը քրեական օրենքի այն հոդվածով, որը պատասխանատվություն է նախատեսում ավելի թեթև հանցագործության համար:
3. Վերաքննիչ դատարանն իրավունք ունի գործի քննության արդյունքներով առաջադրված մեղադրանքի սահմաններում կիրառել ավելի ծանր հանցագործության համար օրենք կամ նշանակել ավելի խիստ պատիժ միայն այն դեպքում, երբ այդ հիմքերով բողոք է բերել մեղադրողը, ինչպես նաև տուժողը կամ նրա ներկայացուցիչը>>:
33. Վերաքննիչ դատարանը գործի քննության արդյունքում վերոնշյալ հիմնավորումներից ելնելով գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալներ Մ.Գրիգորյանի և Ա.Ղազարյանի արարքները իրավաբանորեն ճիշտ չեն որակված, դրանք պետք է վերաորակվեն ավելի թեթև` ծեծի համար քրեական պատասխանատվություն նախատեսող` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով:
34. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Կատարված հանցագործության ծանրությունից և բնույթից ելնելով` քրեական դատավարությունում հետապնդումն իրականացվում է հանրային և մասնավոր կարգով:
2. Մասնավոր հետապնդման գործեր են համարվում սույն օրենսգրքի 183 հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերը:
3. Մնացած բոլոր հանցագործությունների վերաբերյալ գործերը համարվում են հանրային հետապնդման գործեր:
4. Քրեական հետապնդում կարող է իրականացվել միայն հարուցված քրեական գործով>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի համաձայն`
<<1. Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե`
/…/
5/ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում տուժողը հաշտվել է կասկածյալի կամ մեղադրյալի հետ>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 36-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Սույն օրենսգրքի 33 հոդվածի երկրորդ մասում նշված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով վարույթը կարճվում է և փաստվում է քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարում, երբ տուժողը հաշտվում է մեղադրյալի հետ>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 183-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<ՀՀ քրեական օրենսգրքի …118-րդ հոդվածով … նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերը հարուցվում են ոչ այլ կերպ, քան տուժողի բողոքի հիման վրա, և …ամբաստանյալի հետ նրա հաշտվելու դեպքում ենթակա են կարճման>>:
35. Վերաքննիչ դատարանը նկատի ունենալով, որ տուժողներ Գ.Գրիգորյանը և Ս.Մուրադյանը դատարան ներկայացված դիմումներում հայտնել են, որ ամբաստանյալների դեմ բողոք չունեն և նրանց հետ հաշտվել են, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 35-րդ, 36-րդ և 183-րդ հոդվածներով գտնում է, որ ամբաստանյալներ Մ.Գրիգրյանի և Ա.Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով անհրաժեշտ է քրեական հետապնդումը դադարեցնել` վերջիններիս հետ տուժողների հաշտվելու հիմքով:
36. Անդրադառնալով ամբաստանյալների նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցների հարցին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մ.Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված գրավը և ամբաստանյալ Ա.Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությանը պետք է պահպանել` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
37. Այսպիսով, ամբաստանյալ Մ.Գրիգորյանի և ամբաստանյալ Ա.Ղազարյանի պաշտպան Վ.Դավթյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա վերանայելով առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ բերված վերաքննիչ բողոքները ենթակա են բավարարման մասնակիորեն, իսկ դատավճիռը պետք է բեկանել ամբաստանյալներ Մ.Գրիգորյանի և Ա.Ղազարյանի կատարած արարքների իրավաբանական որակման մասով` նկատի ունենալով, որ դատարանն այդ մասով թույլ է տվել նյութական իրավունքի խախտում: Միևնույն ժամանակ, ամբաստանյալներ Մ.Գրիգորյանի և Ա.Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով անհրաժեշտ է քրեական հետապնդումը դադարեցնել` վերջիններիս հետ տուժողների հաշտվելու հիմքով:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ, 36-րդ, 183-րդ, 393-398-րդ հոդվածներով Վերաքննիչ քրեական դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Ամբաստանյալ Մ.Գրիգորյանի և ամբաստանյալ Ա.Ղազարյանի պաշտպան Վ.Դավթյանի վերաքննիչ բողոքները բավարարել մասնակիորեն:
2. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017թ. սեպտեմբերի 26-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Մկրտիչ Էդուարդի Գրիգորյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, Արմեն Ռազմիկի Ղազարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` բեկանել.
Մկրտիչ Էդուարդի Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով քրեական հետապնդումը դադարեցնել` վերջինիս հետ տուժողների հաշտվելու հիմքով:
Արմեն Ռազմիկի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով քրեական հետապնդումը դադարեցնել` վերջինիս հետ տուժողների հաշտվելու հիմքով:
Թիվ ԵԿԴ/0061/01/17 քրեական գործի վարույթը կարճել:
3. Ամբաստանյալ Մ.Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված գրավը պահպանել` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո գրավի գումարը` 2.000.000/երկու միլիոն/ ՀՀ դրամը, որը 2017թ. մայիսի 18-ին մուտքի թիվ 170519001999006 օրդերով մուտքագրվել էր Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ 900023294011 դեպոզիտային հաշվին, վերադարձնել վճարողին` քաղաքացի Մարինա Գրիգորյանին:
4. Ամբաստանյալ Ա.Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը պահպանել` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
5. Սույն որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այն հրապարակելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին:

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ

Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ