Գործ
ԵԿԴ/0039/01/17

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

,,31,, մարտի 2017թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը
/այսուհետև` դատարան/

Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի
Քարտուղարությամբ՝ Թ. Խաչատրյանի
Մասնակցությամբ՝
Մեղադրող Ա. Մանուկյանի
Պաշտպաններ Գ. Ավետիսյանի
Գ.Գրիգորյանի
Գ. Մարգարյանի
Ս.Գրիգորյանի

դռնբաց դատական նիստերում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
1.Վանիկ Բայաթի Գինոսյանի` ծնված 06.06.1960թ.-ին Արմավիրի մարզի Լուկաշին գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, նախկինում չդատված, ամուսնացած, աշխատում է՝ Մ.Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանում` որպես տարածքների վերահսկման խմբի ղեկավարի /անվատնգության պետի/ տեղակալ, բնակվում է՝ ք.Երևան, Աջափնյակ վարչական շրջանի Չուխաջյան փողոցի 75-րդ տանը, մեղադրվում է 2 դրվագներով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես կալանավորմանն այլընտրանքային խափանման միջոց է ընտրված գրավը,
2.Հարություն Արթուրի Խոստիկյանի` ծնված 11.10.1993թ.-ին Էջմիածին քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուրի, սովորում է Մ.Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի ընդհանուր բժշկության ֆակուլտետի մագիստրատուրայի 1-ին կուրսում, նախկինում չդատված, չի աշխատում, բնակվում է՝ Արմավիրի մարզ, ք.Էջմիածին, Վազգեն Առաջինի անվան փողոցի 41-րդ շենքի 34-րդ բնակարանում, մեղադրվում է 2 դրվագներով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը,

3.Սերյոժա Պետիկի Հովսեփյանի` ծնված 24.04.1993թ.-ին Արարատ քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, նախկինում չդատված, սովորում է Մ.Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի ընդհանուր բժշկության ֆակուլտետի 4-րդ կուրսում, բնակվում է Արարատի մարզ, գ.Արարատ, Թևոսյան փողոցի 22-րդ տանը, մեղադրվում է 2 դրվագներով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, որպես խափանման միջոց է ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը։

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
Ըստ դատարան ուղարկված մեղադրական եզրակացության և քրեական գործի նյութերի՝
«Վանիկ Բայաթի Գինոսյանը մեղադրվում է այն արարքի համար, որ նա, հանդիսանալով Երևանի Մ.Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի տարածքների վերահսկման խմբի ղեկավար /անվտանգության պետ/, համաձայնվել է ԵՊԲՀ ընդհանուր բժշկության ֆակուլտետի 5-րդ կուրսի ուսանող Հարություն Արթուրի Խոստիկյանի առաջարկին՝ օգտագործելով իր պաշտոնեական դրությունը, միջնորդել և նպաստել ԵՊԲՀ համապատասխան դասախոսների և նույն համալսարանի ընդհանուր բժշկության ֆակուլտետի 3-րդ կուրսի ուսանող Սերյոժա Հովսեփյանի միջև կաշառքի շուրջ համաձայնության գալուն՝ վերջինիս օգտին դասախոսների լիազորությունների շրջանակներում գործողություններ կատարելու, այն է՝ Ս.Հովսեփյանի կողմից հանձնվելիք «օպերատիվ վիրաբուժություն» և «դեղագիտություն» առարկաների քննությունները և լուծարքները դրական գնահատելու նպատակով, որից հետո Հարություն Խոստիկյանից 2016 թվականի մայիս ամսին ստացել է 1.436.910 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000 ԱՄՆ դոլար գումար, սակայն, հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել իր կամքից անկախ հանգամանքներով՝ վերցնելով կաշառքի առարկան, չի հասցրել հանձնել այդ գումարը պաշտոնատար անձ հանդիսացող ԵՊԲՀ համապատասխան դասախոսներին, քանի որ այն 2016 թվականի հուլիսի 8-ին հայտնաբերվել և առգրավվել է ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայության աշխատակիցների կողմից՝ Վ.Գինոսյանի աշխատասենյակում կատարված խուզարկությամբ։
Բացի այդ, Վանիկ Գինոսյանը համաձայնվել է ԵՊԲՀ ընդհանուր բժշկության ֆակուլտետի 5-րդ կուրսի ուսանող Հարություն Արթուրի Խոստիկյանի առաջարկին՝ օգտագործելով պաշտոնեական դրությունը, միջնորդել և նպաստել ԵՊԲՀ համապատասխան դասախոսների և նույն համալսարանի ընդհանուր բժշկության ֆակուլտետի 3-րդ կուրսի ուսանող Սերյոժա Հովսեփյանի միջև կաշառքի շուրջ համաձայնության գալուն, վերջինիս օգտին դասախոսների լիազորությունների շրջանակներում գործողություններ կատարելու, այն է՝ Ս.Հովսեփյանի կողմից հանձնվելիք «ախտաֆիզիոլոգիա», «դեղագիտություն», «ախտաբանական անատոմիա», «մանրէաբանություն» և «օպերատիվ վիրաբուժություն» առարկաների քննությունները և լուծարքները դրական գնահատելու նպատակով, որից հետո Հարություն Արթուրի Խոստիկյանից 2016 թվականի հունիս ամսվա վերջերին ստացել է 3.338.230 ՀՀ դրամին համարժեք 7.000 ԱՄՆ դոլար գումար, սակայն, հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել իր կամքից անկախ հանգամանքներով՝ վերցնելով կաշառքի առարկան, չի հասցրել հանձնել այդ գումարը պաշտոնատար անձ հանդիսացող ԵՊԲՀ համապատասխան դասախոսներին, քանի որ այն 2016 թվականի հուլիսի 8-ին հայտնաբերվել և առգրավվել է ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայության աշխատակիցների կողմից՝ Վ.Գինոսյանի աշխատասենյակում կատարված խուզարկությամբ։
Հարություն Արթուրի Խոստիկյանը մեղադրվում է այն արարքի համար, որ նա, սովորելով Երևանի Մ.Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի ընդհանուր բժշկության ֆակուլտետի 5-րդ կուրսում և տեղեկանալով, որ ծանոթը՝ նույն համալսարանի ընդհանուր բժշկության ֆակուլտետի 3-րդ կուրսի ուսանող Սերյոժա Պետիկի Հովսեփյանը, չի կարող հանձնել ընթացիկ քննաշրջանի «օպերատիվ վիրաբուժություն» և «դեղագիտություն» առարկաների քննությունները, վերջինիս խոստացել է կաշառք տալու միջոցով կարգավորել այդ առարկաների լուծարքները դրական հանձնելու հարցը։ Այդ նպատակով, Հարություն Խոստիկյանը, պաշտոնատար անձ հանդիսացող՝ ԵՊԲՀ համապատասխան դասախոսների և Սերյոժա Հովսեփյանի միջև կաշառքի շուրջ համաձայնության գալուն նպաստելու համար՝ վերջինիս օգտին դասախոսների լիազորությունների շրջանակներում գործողություններ կատարելու, այն է՝ հանձնվելիք քննությունները և լուծարքները դրական գնահատելու նպատակով, Սերյոժա Հովսեփյանից 2016 թվականի մայիս ամսին մաս-մաս ստացել է ընդհանուր առմամբ 1.915.880 ՀՀ դրամին համարժեք 4.000 ԱՍՆ դոլար գումար։ Նշված հարցը կարգավորելու նպատակով Հարություն Խոստիկյանը դիմել է Երևանի Ա.Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի տարածքների վերահսկողության խմբի ղեկավար /անվտանգության պետ/ Վանիկ Բայաթի Գինոսյանին՝ նրան փոխանցելով այդ գումարից 3.000 ԱՍՆ դոլարը՝ որպես կաշառք ԵՊԲՀ դասախոսներին տալու համար, սակայն, հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել Հարություն Խոստիկյանի կամքից անկախ հանգամանքներով, քանի որ Վանիկ Գինոսյանը, վերցնելով կաշառքի առարկան՝ պաշտոնատար անձ հանդիսացող ԵՊԲՀ դասախոսներին հանձնելու նպատակով, հետագայում չի հանձնել նշված գումարը վերջիններիս։
Դրանից որոշ ժամանակ անց Հարություն Խոստիկյանը, տեղեկանալով, որ Սերյոժա Հովսեփյանը չի կարող հանձնել հերթական քննաշրջանի «ախտաֆիզիոլոգիա», «դեղագիտություն», «ախտաբանական անատոմիա», «մանրէաբանություն» և «օպերատիվ վիրաբուժություն» առարկաների քննությունները և լուծարքները, վերջինիս խոստացել է կաշառք տալու միջոցով կարգավորել նաև այդ առարկաների լուծարքները դրական հանձնելու հարցը։ Այդ նպատակով Հարություն Խոստիկյանը պաշտոնատար անձ հանդիսացող՝ ԵՊԲՀ համապատասխան դասախոսների և Սերյոժա Հովսեփյանի միջև կաշառքի շուրջ համաձայնության գալուն նպաստելու համար՝ վերջինիս օգտին դասախոսների լիազորությունների շրջանակներում գործողություններ կատարելու, այն է՝ հանձնվելիք քննությունները և լուծարքները դրական գնահատելու նպատակով, Սերյոժա Հովսեփյանից հունիսի 20-ին ստացել է 4.053.565 ՀՀ դրամին համարժեք 8.500 ԱՄՆ դոլար գումար։ Նշված հարցը կարգավորելու նպատակով կրկին դիմել է Վանիկ Գինոսյանին՝ նրան փոխանցելով այդ գումարից 7.000 ԱՄՆ դոլարը՝ որպես կաշառք ԵՊԲՀ դասախոսներին տալու համար, սակայն հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել Հարություն Խոստիկյանի կամքից անկախ հանգամանքներով, քանի որ Վանիկ Գինոսյանը, վերցնելով կաշառքի առարկան՝ պաշտոնատար անձ հանդիսացող ԵՊԲՀ դասախոսներին հանձնելու նպատակով, հետագայում չի հանձնել նշված գումարը վերջիններիս»։
Սերյոժա Պետիկի Հովսեփյանը մեղադրվում է այն արարքի համար, որ նա, սովորելով Երևանի Մ.Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի ընդհանուր բժշկության ֆակուլտետի 3-րդ կուրսում, չի հանձնել ընթացիկ քննաշրջանի «օպերատիվ վիրաբուժություն» և «դեղագիտություն» առարկաների քննությունները և այդ հարցով դիմել է իր ծանոթին՝ նույն համալսարանի ընդհանուր բժշկության ֆակուլտետի 5-րդ կուրսի ուսանող Հարություն Արթուրի Խոստիկյանին, ով խոստացել է կաշառք տալու միջոցով կարգավորել այդ առարկաների լուծարքները դրական հանձնելու հարցը։ Այդ նպատակով, Հարություն Խոստիկյանը, պաշտոնատար անձ հանդիսացող՝ ԵՊԲՀ համապատասխան դասախոսների և Սերյոժա Հովսեփյանի միջև կաշառքի շուրջ համաձայնության գալուն նպաստելու համար՝ վերջինիս օգտին դասախոսների լիազորությունների շրջանակներում գործողություններ կատարելու, այն է՝ հանձնվելիք քննությունները և լուծարքները դրական գնահատելու նպատակով, Սերյոժա Հովսեփյանից 2016 թվականի մայիս ամսին մաս-մաս ստացել է ընդհանուր առմամբ 1.915.880 ՀՀ դրամին համարժեք 4.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Նշված հարցը կարգավորելու նպատակով Հարություն Խոստիկյանը դիմել է Երևանի Մ.Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի տարածքների վերահսկողության խմբի ղեկավար /անվտանգության պետ/ Վանիկ Բայաթի Գինոսյանին և ստանալով վերջինիս համաձայնությունը՝ միջնորդելու ԵՊԲՀ համապատասխան դասախոսներին՝ կաշառք տալու հարցում, նրան փոխանցել է այդ գումարից 1.436.910 ՀՀ դրամին համարժեք 3.000 ԱՄՆ դոլարը՝ որպես կաշառք ԵՊԲՀ դասախոսներին տալու համար, սակայն, հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել Սերյոժա Հովսեփյանի կամքից անկախ հանգամանքներով, քանի որ Վանիկ Գինոսյանը, Հարություն Խոստիկյանից վերցնելով կաշառքի առարկան, չի հասցրել հանձնել այդ գումարը պաշտոնատար անձ հանդիսացող ԵՊԲՀ համապատասխան դասախոսներին, որովհետև այն 2016 թվականի հուլիսի 8-ին հայտնաբերվել և առգրավվել է ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայության աշխատակիցների կողմից՝ Վ.Գինոսյանի աշխատասենյակում կատարված խուզարկությամբ։
Բացի այդ, Սերյոժա Պետիկի Հովսեփյանը չի հանձնել հերթական քննաշրջանի «ախտաֆիզիոլոգիա», «դեղագիտություն», «ախտաբանական անատոմիա», «մանրէաբանություն» և «օպերատիվ վիրաբուժություն» առարկաների քննությունները և լուծարքները և այդ հարցով կրկին դիմել է Հարություն Խոստիկյանին, վերջինիս խոստացել է կաշառք տալու միջոցով կարգավորել նաև այդ առարկաների լուծարքները դրական հանձնելու հարցը։ Այդ նպատակով, Հարություն Խոստիկյանը, պաշտոնատար անձ հանդիսացող ԵՊԲՀ համապատասխան դասախոսների և Սերյոժա Հովսեփյանի միջև կաշառքի շուրջ համաձայնության գալուն նպաստելու համար՝ վերջինիս օգտին դասախոսների լիազորությունների շրջանակներում գործողություններ կատարելու, այն է՝ հանձնվելիք քննությունները և լուծարքները դրական գնահատելու նպատակով, Սերյոժա Հովսեփյանից հունիսի 20-ին ստացել է 4.053.565 ՀՀ դրամին համարժեք 8.500 ԱՄՆ դոլար գումար։ Նշված հարցը կարգավորելու նպատակով Հ.Խոստիկյանը կրկին դիմել է Վանիկ Գինոսյանին և ստանալով վերջինիս համաձայնությունը՝ միջնորդելու ԵՊԲՀ համապատասխան դասախոսներին՝ կաշառք տալու հարցում, նրան փոխանցել է այդ գումարից 3.338.230 ՀՀ դրամին համարժեք 7.000 ԱՄՆ դոլարը՝ որպես կաշառք ԵՊԲՀ դասախոսներին տալու համար, սակայն, հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել Սերյոժա Հովսեփյանի կամքից անկախ հանգամանքներով, քանի որ Վանիկ Գինոսյանը, Հարություն Խոստիկյանից վերցնելով կաշառքի առարկան, չի հասցրել հանձնել այդ գումարը պաշտոնատար անձ հանդիսացող ԵՊԲՀ համապատասխան դասախոսներին, որովհետև այն 2016թ.-ի հուլիսի 08-ին հայտնաբերվել և առգարվվել է ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայության աշխատակիցների կողմից՝ Վ.Գինոսյանի աշխատասենյակում կատարված խուզարկությամբ»»։
Դեպքի առթիվ ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայության կողմից 2016 թվականի հուլիսի 06-ին հարուցվել է քրեական գործ։
2016 թվականի հուլիսի 09-ին ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայության կողմից կայացվել է որոշում` Վանիկ Բայաթի Գինոսյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։

2016 թվականի հուլիսի 09-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացվել է որոշում՝ մեղադրյալ Վանիկ Բայաթի Գինոսյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին։
2016 թվականի հուլիսի 12-ին ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայության կողմից կայացվել է որոշում` Սերյոժա Պետիկի Հովսեփյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։ Վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է չհեռանալու մասին ստորագրությունը։
2016 թվականի հուլիսի 13-ին ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայության կողմից կայացվել է որոշում` Հարություն Արթուրի Խոստիկյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է չհեռանալու մասին ստորագրությունը։

2016 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացվել է որոշում՝ գրավ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը քննության առնելու մասին, համաձայն որի՝ Վանիկ Բայաթի Գինոսյանին կալանքից գրավով ազատելը ճանաչվել է թույլատրելի։
2017 թվականի փետրվարի 10-ին ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայության քննչական վարչության կողմից կայացվել է որոշում` Հարություն Արթուրի Խոստիկյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու մասին և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել 2 դրվագներով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2017 թվականի փետրվարի 13-ին ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայության քննչական վարչության կողմից կայացվել է որոշում` Վանիկ Բայաթի Գինոսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու մասին և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել 2 դրվագներով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
2017 թվականի փետրվարի 14-ին ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայության քննչական վարչության կողմից կայացվել է որոշում` Սերյոժա Պետիկի Հովսեփյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու մասին և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել 2 դրվագներով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
Քրեական գործը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի աշխատակազմի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 23.02.2017թ.-ին։
2.Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունը սկսելը` ամբաստանյալներ Վանիկ Բայաթի Գինոսյանը, Հարություն Արթուրի Խոստիկյանը և Սերյոժա Պետիկի Հովսեփյանը միջնորդել են դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ միջնորդությունը ներկայացրել են կամավոր, խորհրդակցել են իրենց պաշտպանների հետ, գիտակցում են արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքներն իրենց պարզ են, համաձայն են մեղադրանքների հետ և առաջադրված մեղադրանքներում իրենց մեղավոր են ճանաչում լիովին։
Մեղադրող Ա.Մանուկյանը, մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին որոշում կայացնելիս, չի առարկել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ։
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել դատական քննությունն արագացված կարգով անցկացնելու մասին։
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` մեղադրյալներ Վ.Գինոսյանի, Հ.Խոստիկյանի, Ս.Հովսեփյանի, վկաներ` Ն.Ամիրջանյանի, Ա.Կիրակոսյանի, Գ.Հարությունյանի ցուցմուքները, խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրությունները, զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Հ.Խոստիկյանի տանից առգրավված 1500 ԱՄՆ դոլար գումարը, Վ.Գինոսյանի աշխատասենյակում կատարված՝ խուզարկությամբ հայտնաբերված և առգրավված 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարը և ԵՊԲՀ համակարգչային կենտրոնի սերվերը, այլ փաստաթղթերի կարգով ապացույց ճանաչված՝ Հ.Խոստիկյանի և Վ.Գինոսյանի բջջային հեռախոսահամարների գաղտնալսման արդյունքներն իրենց մեջ պարունակող թվով 3 լազերային սկավառակները, Ս.Հովսեփյանի կողմից 18.05.2016թ., 23.05.2016թ., 07.06.2016թ., 11.06.2016թ. 21.06.2016թ., 16.06.2016թ., 25.06.2016թ., հանձնած քննությունների քննական թվով 7 տեղեկագրերը, Վ.Գինոսյանի աշխատասենյակում կատարված խուզարկությամբ հայտնաբերված և առգրավված թղթի կտորը, որի վրա նշված է Ս.Հովսեփյանի տվյալներն ու հանձնված քննության առարկաների անվանումները, Ս.Հովսեփյանի բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերված և առգրավված վարկային պայմանագրերը, վճարման անդորրագրերի պատճենները, Հ.Խոստիկյանի բնակարանում խուզարկությամբ հայտնաբերված և առգրավված թվով 16 հատ թղթի կտորները, որոնց վրա առկա է Երևանի Մ.Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի կնիքն ու թվով 61 հատ քննական թեստերը՝ և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան հետազոտելով և գնահատելով վերը շարադրված ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում ամբաստանյալներ Վանիկ Գինոսյանին, Հարություն Խոստիկյանին և Սերյոժա Հովսեփյանին մեղսագրված հանցագործությունների կատարումը և գտնում, որ կատարած արարքների համար վերջիններս ենթակա են պատիժների։
Պատիժներ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալների կողմից կատարած հանցագործությունների բնույթն ու դրանց հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրանց անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Վանիկ Բայաթի Գինոսյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում, նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել։
Բացի այդ, դատարանը որպես ամբաստանյալ Վանիկ Բայաթի Գինոսյանի անձը բնութագրող հանգամանքներ հաշվի է առնում նաև այն, որ Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի աշխատակազմի ղեկավար Կ.Ակոպյանի կողմից բնութագրվում է դրականորեն, ինչպես նաև այն, որ նա ունի առողջական խնդիրներ, մասնավորապես, վերջինիս մոտ ախտորոշվել է շագանակագեղձի ադենոմա, լյարդի դիֆուզ ճարպային հեպատոզ, ենթաստամոքսային գեղձի լիպիդոզ, աջ երիկամի հասարակ կիստա։
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Վանիկ Բայաթի Գինոսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտում նախաքննության և դատաքննության ընթացքում մեղքն ամբողջությամբ ընդունելը, նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներ տալը, ինչպես նաև՝ կատարած հանցանքների համար անկեղծորեն զղջալը։
Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Վանիկ Բայաթի Գինոսյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը և քրեական գործի նյութերը/
Որպես ամբաստանյալ Հարություն Արթուրի Խոստիկյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում, նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել։
Բացի այդ, դատարանը որպես ամբաստանյալ Հարություն Արթուրի Խոստիկյանի անձը բնութագրող հանգամանքներ հաշվի է առնում նաև այն, որ Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի դեկան Ն.Շահվերդյանի, Էջմիածին քաղաքի Մ.Մաշտոցի անվան թիվ 1 միջնակարգ դպրոցի տնօրենի և դասղեկի, Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի ընդհանուր բժշկության ֆակուլտետի դեկանի, ՀՀ ԱԹԲ Վիրիմարզ համատիրության նախագահի, հարևաններ` Ժ.Եղիազարյանի, Հ.Գևորգյանի, Ա.Հարությունյանի կողմից բնութագրվում է դրականորեն։ Դատարանն այս առումով կարևորում է նաև 22.12.2007թ.-ին «Վաղարշապատ» մարզական ակումբի կողմից տրված պատվոգիրը, որը տրվել է Հ.Խոստիկյանին՝ «Վաղարշապատ» մարզական ակումբի բռնցքամարտի բաց առաջնությունում, 54 կգ քաշային կարգում 2-րդ տեղը գրավելու համար, «Սևան» գյուղական մարզական ընկերության Մասիսի տարածքային խորհրդի կողմից Հ.Խոստիկյանին տրված պատվոգիրը, որը տրվել է բռնցքամարտի Հովտաշատ գյուղի հանրապետական 2-րդ բաց առաջնությունում 1993-94 տարիքային խմբում, 54 կգ քաշային կարգում 2-րդ տեղը գրավելու համար, Հ.Խոստիկյանին տրված դիպլոմը, որով նա պարգևատրվել է «Սևան» Գեղարքունիք «Վաղարշապատ» Էջմիածին բռնցքամարտի մրցույթում 1-ին տեղը գրավելու համար։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Հարություն Արթուրի Խոստիկյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտում նախաքննության և դատաքննության ընթացքում մեղքն ամբողջությամբ ընդունելը, կատարած հանցանքների համար անկեղծորեն զղջալը, խոստովանական ցուցմունքներ տալը։
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հարություն Արթուրի Խոստիկյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը և քրեական գործի նյութերը/
Որպես ամբաստանյալ Սերյոժա Պետիկի Հովսեփյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում, նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել։
Բացի այդ, դատարանը որպես ամբաստանյալ Սերյոժա Պետիկի Հովսեփյանի անձը բնութագրող հանգամանքներ հաշվի է առնում նաև այն, որ Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի դեկան Ն.Շահվերդյանի, Արարատ քաղաքի թիվ 3 հիմնական դպրոցի տնօրենի և դասղեկի, հարևաններ Գ.Սիմոնյանի, Մ.Պողոսյանի, Գ.Սիմոնյանի, Դ.Գրիգորյանի, Լ.Ղաշանգյանի, Ա.Ստեփանյանի, ՀՀ Արարատի մարզի Արարատի համայնքի ղեկավարի և քարտուղարի կողմից բնութագրվում է դրականորեն։ Ամբաստանյալի դրական բնութագրի մասին է վկայում նաև Արարատի զինվորական կոմիսարի կողմից տրված տեղեկանքն այն մասին, որ Ս.Հովսեփյանը 2016թ.-ի ապրիլյան քառօրյա պատերազմի ընթացքում կազմակերպել և ակտիվ մասնակցություն է ունեցել առաջնագիծ ուղարկվող սննդամթերքի և հիգիենիկ պարագաների հարցում։
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Սերյոժա Պետիկի Հովսեփյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտում՝ նախաքննության և դատաքննության ընթացքում մեղքն ամբողջությամբ ընդունելը, կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը, խոստովանական ցուցմունքներ տալը, ինչպես նաև այն, որ վերջինիս կինը գտնվում է 24-25 շաբաթական ժամկետով հղիության շրջանում։
Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Սերյոժա Պետիկի Հովսեփյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը և քրեական գործի նյութերը/
Ելնելով գործի հանգամանքներից, ինչպես նաև հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և 61-րդ հոդվածը, ըստ որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Վ.Գինոսյանի և Հ.Խոստիկյանի կողմից կատարված հանցավոր արարքների համար նրանց նկատմամբ պետք է նշանակվեն պատիժներ` տուգանքի ձևով, որպիսի պատիժները վեջիններս պետք է կրեն։ Ինչ վերաբերվում է ամբաստանյալ Ս.Հովսեփյանին, ապա նրա նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ՝ ազատազրկման ձևով, սակայն հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող դրական տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքերի առկայությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների ի սպառ բացակայությունը, որոնք՝ նախ վկայում են ամբաստանյալի՝ որպես հանցավորի, անձի հասարակական ցածր վտանգավորության մասին, ապա հաստատում՝ վերջինիս՝ ուղղման ճանապարհին կանգնած լինելու իրական փաստը, գտնում է, որ ամբաստանյալ Ս.Հովսեփյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը հնարավոր է պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան։
Անդրադառնալով ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակվելիք պատժատեսակների և պատժաչափերի ընտրության հարցին, դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Ինչպես նշվեց վերևում, դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներով` հաշվի առնելով ինչպես օրենսդրական, այնպես էլ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված նախադեպային մի շարք մոտեցումները։
Մասնավորապես, իր ՎԲ-142/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում քննարկվող հարցի առումով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է ներքոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները.
«ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը։ Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։
Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն՝ պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։
Այլ կերպ` դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքների առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)։
Ինչպես նշվեց վերևում, պատիժներ նշանակելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի ինչպես ամբաստանյալների կողմից կատարած հանցագործությունների բնույթն ու դրանց հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրանց անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պաշտոնատար անձին կաշառք տալը, այսինքն՝ պաշտոնատար անձին անձամբ կամ միջնորդի միջոցով նրա կամ այլ անձի համար դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն խոստանալը կամ առաջարկելը կամ տրամադրելը՝ իր կամ իր ներկայացրած անձանց օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ պաշտոնատար անձի կողմից իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար՝ պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից երկուհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով։
2. Կաշառք տալը, որը կատարվել է խոշոր չափերով՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ երկուսից հինգ տարի ժամկետով։
3. Կաշառք տալը, որը կատարվել է՝
1) առանձնապես խոշոր չափերով,
2) կազմակերպված խմբի կողմից՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից յոթ տարի ժամկետով»։

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Կաշառքի միջնորդությունը՝ կաշառք տվողի և կաշառք ստացողի միջև կաշառքի շուրջ համաձայնության գալուն կամ արդեն կայացած համաձայնության իրականացմանը նպաստելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից երկուհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով։
2. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված արարքի կատարումը՝
1) (կետն ուժը կորցրել է 23.05.11 ՀՕ-143-Ն)
2) պաշտոնեական դրությունն օգտագործելով՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ երկուսից հինգ տարի ժամկետով»։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալներ Վ.Գինոսյանի և Հ.Խոստիկյանի կողմից կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, կատարման եղանակը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրանց դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերությունների սոցիալական նշանակությունը, միևնույն ժամանակ, դրանք համադրելով ամբաստանյալների անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների հետ՝ գտնում է, որ Վանիկ Գինոսյանը և Հարություն Խոստիկյանն իրենց կատարած` համապատասխանաբար՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների համար ենթակա են պատիժների` տուգանքի, ձևով քանի որ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այդ հոդվածով սահմանված պատժի առավել մեղմ տեսակը լիովին կարող է ապահովել պատժի նպատակները։
Սերյոժա Պետիկի Հովսեփյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով պայմանականորեն չկիրառելու իրավաչափության մասով։

Ինչպես արդեն նշվեց վերևում, սույն գործով դատարանը եկավ այն եզրահանգման, որ ամբաստանյալ Ս.Հովսեփյանի նկատմամբ, վերջինիս կողմից կատարված հանցավոր արարքների համար պետք է պատիժներ նշանակվեն ազատազրկման ձևով։

Նշված պայմաններում, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները և դրանց համատեքստում քննարկելով ամբաստանյալ Հովսեփյանի նկատմամբ պատիժը պայմանական չկիրառելու վերաբերյալ հարցը, դատարանն արձանագրում է, որ նշանակված պատիժը նրա կողմից փաստացի կրելու անհրաժեշտության բացակայությունը հիմնավորվում է հետևյալով.

ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 18.12.2015թ-ին կայացված ԵԱՔԴ 0091/01/14 քրեական գործով նախադեպային որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը`

«...11. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝

«1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին։
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (...)։
Սույն քրեաիրավական նորմը Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքում բազմիցս վերլուծության է ենթարկվել, և մշտապես վերահաստատվել դիրքորոշումն առ այն, որ առանց պատիժը փաստացի կրելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության վերաբերյալ դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների, հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի համակողմանի ու ամբողջական գնահատման վրա։ Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանն այն կիրառելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով` նպատակ ունենալով ապահովելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում թվարկված պատժի նպատակների իրացվելիությունը (տես, ի թիվ այլնի, Վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ՏԴ/0018/01/13, ԵԿԴ/0096/01/13, ԵԿԴ/0252/01/13, ԵՄԴ/0027/01/14, ԳԴ/0014/01/14, ՍԴ/0204/01/13 որոշումները)։
12. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս հաշվի առնվող հանգամանքներից հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանը հետևյալ իրավական դիրքորոշումն է արտահայտել.«(...) «հանցավորի անձնավորությունեզրույթն ի տարբերություն «հանցագործության սուբյեկտ»‰ եզրույթի, ավելի ընդարձակ է, և օժտված է սոցիալ-ժողովրդագրական, բարոյահոգեբանական և քրեաիրավական բնութագրերով։ ՀՀ գործող քրեական օրենսդրության իմաստով «հանցավորի անձնավորություն»‰ եզրույթը դիտարկվում է որպես քրեական պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք, հանցավորի անձը բնութագրող առանձին հատկանիշները և վարքագիծը օրենքում նախատեսված են որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներ, ինչպես նաև դատապարտյալին պատժից ազատելու նախապայման։
Հիմք ընդունելով (...) ՀՀ Սահմանադրության մեջ ամրագրված դրույթն այն մասին, որ մարդը, նրա արժանապատվությունը, հիմնական իրավունքները և ազատությունները բարձրագույն արժեքներ են (հոդված 3), մարդու արժանապատվությունը՝ որպես նրա իրավունքների և ազատությունների անքակտելի հիմք, հարգվում և պաշտպանվում է պետության կողմից (հոդված 14)՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ պատժի անհատականացման ժամանակ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները հաշվի առնելու անհրաժեշտությունը պայմանավորված է ինչպես պատժի նպատակների իրականացման, այնպես էլ անձի արժանապատվության հարգման սահմանադրական պահանջի առկայությամբ‰ (տե՛ս Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 36-37-րդ կետերը)։

Ս.Աղախանյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է.

«(…) Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատում է իր դիրքորոշումն առ այն, որ յուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցագործության կատարման եղանակ և այլն), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը։
Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները։
Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի նաև այն հանգամանքը, թե նշանակված պատիժն ինչպիսի ազդեցություն կարող է ունենալ ամբաստանյալի ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա։ (…)‰ (տե՛ս Սեյրան Աղախանյանի գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշման 19-րդ կետը)։
13. Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատում է նախորդ կետում մեջբերված` Սերոբ Սարգսյանի և Սեյրան Աղախանյանի գործերով որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներն այն մասին, որ յուրաքանչյուր դեպքում պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը որոշելիս հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի համատեքստում կարևոր նշանակություն ունի հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների ամբողջական վերլուծությունը։ Մասնավորապես, հանցավորի անձը դրականորեն բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկանիշները, հանցագործությունից հետո դրսևորած դրական վարքագիծը (կատարվածի համար զղջալը, ճշմարտացի ցուցմունքներ տալը, քննությանը չխոչընդոտելը, պատճառված վնասը հատուցելը և այլն) կարող են վկայել, որ պատժի նպատակների իրագործման տեսանկյունից բացակայում է պատիժը փաստացի կրելու անհրաժեշտությունը։ Այլ խոսքով` հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները բացահայտելու և օբյեկտիվորեն հաշվի առնելու դատարանի պարտականությունն ուղղակիորեն բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի տրամաբանությունից, որի համաձայն՝ պատժի նպատակը, սոցիալական արդարությունը վերականգնելուց բացի, դատապարտյալի ուղղումն է և նոր հանցագործությունների կանխումը (տե՛ս, mutatis mutandis, Արտաշ Շաքարյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵԿԴ/0163/01/13 որոշման 13-րդ կետը)։
Այլ կերպ` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝ սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը։
Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես` տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը (…) »»։

Քննվող քրեական գործով ձեռք բերված տվյալները դիտարկելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից կայացված, վերը շարադրված նախադեպային որոշման լույսի ներքո, դատարանը ցանկանում է ընդգծել, որ ամբաստանյալ Սերյոժա Հովսեփյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի անհատականացման ժամանակ վերջիններիս անձը բնութագրող տվյալները հաշվի առնելու անհրաժեշտությունը պայմանավորված է ինչպես պատժի նպատակների իրականացման, այնպես էլ՝ արժանապատվության հարգման սահմանադրական պահանջի առկայությամբ։‰

Դատարանը, գնահատելով Սերյոժա Հովսեփյանի` որպես հանցավորների անձը բնութագրող տվյալները, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս վերջիններիս դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարողի, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձի՝ իր անհատական հատկանիշներով, փաստում է հետևյալը`
ինչպես նշվեց վերևում, ամբաստանյալ Սերյոժա Հովսեփյանն իր սոցիալական միկրոմիջավայրում, մասնավորապես՝ բնակության և կրթության վայրի իրավասու մարմինների կողմից, բնութագրվում է բացառապես դրական կողմերով։ Վերջինս երիտասարդ է, նախկինում դատապարտված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել։ Բացի այդ, ամբաստանյալն ամուսնացած է, ավելին, ներկայումս նրա կինը գտնվում է 24-25 շաբաթական ժամկետով հղիության շրջանում։

Միևնույն ժամանակ, դատարանը փաստում է, որ վերջինս գերազանց կերպով կատարել է իր պարտքը հայրենիքի հանդեպ, որպիսի փաստը վկայում է հայրենիքի սահմանների պաշտպանության գործում ունեցած մեծ ներդրման մասին։ Մասնավորապես, Արարատի զինվորական կոմիսարի կողմից տրված տեղեկանքը վկայում է այն մասին, որ Ս.Հովսեփյանը բարեխղճորեն կատարել է հայրենիքի հանդեպ իր սահմանադրական պարտքը, բացի այդ գործուն մասնակցություն է ունեցել 2016թ.-ի ապրիլյան քառօրյա պատերազմին, որի ժամանակ կազմակերպել և ակտիվ մասնակցություն է ունեցել առաջնագիծ ուղարկվող սննդամթերքի և հիգիենիկ պարագաների հարցում։
Միևնույն ժամանակ դատարանը, սույն գործով որպես ամբաստանյալի` հետագայում նմանատիպ կամ այլ հանցավոր արարքներ չկատարելու փաստարկված հիմք է դիտում նաև այն, որ վերջինս գիտակցել է իր կողմից կատարած արարքների բնույթը, դրանց վտանգավորության աստիճանը և նախաքննության ընթացքում տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, իսկ դատարանում խորապես զղջացել իր կողմից կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքների համար։

Վերը շարադրված` ամբաստանյալի բնութագրող սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները դատարանը ցանկանում է համադրել նաև նրան` ուսման նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքի հետ։ Մասնավորապես, այն, որ վերջինս ներկայումս ուսանում է «Երևանի Մ.Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարան» պետական ոչ առևտրային կազմակերպությունում, նպատակներ ունի հետագայում գործունեություն ծավալել բժշկության բնագավառում։

Տվյալ փաստը ևս դատարանին բերում է այն համոզման, որ նա` որպես անձ, ունի այնպիսի անհատական հատկանիշներ, որոնք ևս վկայում են նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը իրականում չկրելու՝ այն է՝ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու բավարար հիմքերի մասին, ինչը հետագայում հնարավորություն կտա նրան շարունակելու ուսումը նախընտրած ուսումնական հաստատությունում և աշխատել նախընտրած բնագավառում։

Դատարանն արձանագրում է, որ նման պայմաններում չի իրագործվի, ավելին, կխաթարվի պատժի նշանակման օրենսդրական նպատակների առնվազն մեկ բաղադրիչի՝ պատժի արդարացիության, էությունը, որն իր հերթին կբերի նաև արդարության և արդարադատության իմաստազրկմանը՝ նկատի ունենալով, որ արդարադատությունը ոչ միայն պետք է իրականացվի այլ այն պետք է իրականացվի և հանրության կողմից լինի տեսանելի և ընկալելի։

Այսպիսով, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող վերը շարադրված տվյալները, ինչպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը, այնպես էլ` պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է նաև առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու, ուստի գտնում է, որ նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվելիք պատիժը պետք է պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան։

Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա ամբաստանյալ Ս.Հովսեփյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու և այն պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձանց ուղղմանը և նմանատիպ հանցագործությունների կանխմանը։
Անդրադռանալով գործով մյուս ամբաստանյալ Վանիկ Գինոսյանի նկատմամբ նշանակվելիք պատժի հաշվարկման առանձնահատկություններին, դատարանը փաստում է հետևյալը.
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ կետի համաձայն`
«Մինչև դատական քննությունը կալանքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու ձևով պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով կալանքի տակ պահելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ լրիվ ազատում պատիժը կրելուց»։
Հաշվի առնելով այն փաստը, որ Վանիկ Գինոսյանը սույն գործով նախաքննության որոշակի ժամանակահատվածում գտնվել է անազատության մեջ, դատարանը, ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն, պետք է նշված հանգամանքը հաշվի առնի նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելիս։
Նման պայմաններում, անդրադառնալով Վանիկ Բայաթի Գինոսյանի նկատմամբ որպես կալանավորմանն այլընտրանքային խափանման միջոցը ընտրված գրավի հարցին, դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետ՝ օրինական հիմքերի առկայության դեպքում՝ Արթուր Գինոսյանի /անձնագիր AN 0486215/ կողմից 30.12.2016թ–ին, «ՎՏԲ-Հայաստան բանկ» ՓԲԸ-ում թիվ 161230373480044 վճարման անդորրագրով վճարված 800.000 /ութ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարը պետք է վերադարձնել գրավատուին։

Ինչ վերաբերվում է գործով մյուս ամբաստանյալներ Հարություն Խոստիկյանի և Սերյոժա Հովսեփյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցների՝ չհեռանալու մասին ստորագրության մասին հարցին, ապա դատարանը գտնում է, որ վերը նշված պատիժների նշանակման, իսկ Հովսեփյանի դեպքում՝ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու պարագայում, դրանք պետք է թողնվեն անփոփոխ՝ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։

Լուծելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենգրքի 119-րդ հոդվածով, դատարանը գտնում է, որ քրեական գործով իրեղեն ապացույցներ ճանաչված՝ Հարություն Խոստիկյանի տանից առգրավված 1500 /մեկ հազար հինգ հարյուր/ ԱՄՆ դոլար գումարը և Վանիկ Գինոսյանի աշխատասենյակում կատարված խուզարկությամբ հայտնաբերված և առգրավված 10.000 /տասը հազար/ ԱՄՆ դոլար գումարը, որոնք պահվում են ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչությունում՝ պետք է բռնագրավել և հանձնել ՀՀ ֆինանանսների նախարարությանը, իսկ ԵՊԲՀ համակարգչային կենտրոնի սերվերը՝ որն ի պահ է հանձնված ԵՊԲՀ ինֆորմացիոն հաղորդակցության տեխնոլոգիաների բաժնի պետ Միքայել Սուրենի Առաքելյանին, պետք է թողնել ԵՊԲՀ տնօրինությանը։


4. Եզրափակիչ մաս

Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373 375.1-375.4-րդ հոդվածներով, դատարանը


Վ Ճ Ռ Ե Ց

1.Վանիկ Բայաթի Գինոսյանին մեղավոր ճանաչել 2 դրվագներով՝ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ յուրաքանչյուր դրվագով, Վանիկ Բայաթի Գինոսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրհիսնապատիկի` 250.000 /երկու հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով, հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Վանիկ Բայաթի Գինոսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
Հաշվի առնելով Վանիկ Բայաթի Գինոսյանի` 2016թ. հուլիսի 08-ից մինչև 2016թ. դեկտեմբերի 30-նն ընկած ժամանակահատվածում 5 ամիս 22 օր կալանքի տակ գտնվելու հանգամանքը, ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառմամբ նվազեցնել վերջինիս նկատմամբ նշանակված տուգանքի չափը և վերջական պատիժ նշանակել տուգանք՝ ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 / երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
Վանիկ Բայաթի Գինոսյանի նկատմամբ որպես կալանավորմանն այլընտրանքային խափանման միջոցը ընտրված գրավը՝ թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետ՝ օրինական հիմքերի առկայության դեպքում՝ Արթուր Գինոսյանի /անձնագիր AN 0486215/ կողմից 30.12.2016թ-ին, «ՎՏԲ-Հայաստան բանկ» ՓԲԸ-ում թիվ 161230373480044 վճարման անդորրագրով վճարված 800.000 /ութ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարը վերադարձնել գրավատուին։
2. Հարություն Արթուրի Խոստիկյանին մեղավոր ճանաչել 2 դրվագներով՝ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով, նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ յուրաքանչյուր դրվագով, Հարություն Արթուրի Խոստիկյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկի` 100.000 /մեկ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով, հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով՝ Հարություն Արթուրի Խոստիկյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք` ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
Հարություն Արթուրի Խոստիկյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
3. Սերյոժա Պետիկի Հովսեփյանին մեղավոր ճանաչել 2 դրվագներով՝ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, յուրաքանչյուր դրվագով, Սերյոժա Պետիկի Հովսեփյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել՝ ազատազրկում՝ 3 /երեք/ տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով, հանցանքների համակցությամբ, նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով՝ Սերյոժա Պետիկի Հովսեփյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել՝ ազատազրկում՝ 3 /երեք/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով՝ նշանակված վերջնական պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով` Սերյոժա Պետիկի Հովսեփյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի պետական ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա։
Սերյոժա Պետիկի Հովսեփյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Քրեական գործով իրեղեն ապացույցներ ճանաչված՝ Հարություն Խոստիկյանի տանից առգրավված 1500 /մեկ հազար հինգ հարյուր/ ԱՄՆ դոլար գումարը և Վանիկ Գինոսյանի աշխատասենյակում կատարված խուզարկությամբ հայտնաբերված և առգրավված 10.000 /տասը հազար/ ԱՄՆ դոլար գումարը, որոնք պահվում են ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչությունում՝ բռնագրավել և հանձնել ՀՀ ֆինանանսների նախարարությանը, իսկ ԵՊԲՀ համակարգչային կենտրոնի սերվերը՝ որն ի պահ է հանձնված ԵՊԲՀ ինֆորմացիոն հաղորդակցության տեխնոլոգիաների բաժնի պետ Միքայել Սուրենի Առաքելյանին՝ թողնել ԵՊԲՀ տնօրինությանը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում` բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքի։



Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն