ԵԿԴ/0033/01/17

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով.

նախագահող դատավոր` Ռ.Մխիթարյան
դատավորներ` Ս.Չիչոյան
Ա.Դանիելյան


քարտուղարությամբ` Հ.Հակոբյանի

մասնակցությամբ`
ամբաստանյալ Հ.Մարգարյանի
պաշտպան Վ.Գևորգյանի
մեղադրող Պ.Պետրոսյանի

2018 թվականի մարտի 15-ին, Երևան քաղաքում,

դռնբաց դատական նիստում, ամբաստանյալ Հրաչյա Արմենի Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հրաչյա Արմենի Մարգարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2017 թվականի հունվարի 8-ին ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայության քննչական վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188.1-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 58200217 քրեական գործը:
2017 թվականի հունվարի 18-ին Հրաչյա Արմենի Մարգարյանը ներգրավել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Նույն օրը՝ 2017 թվականի հունվարի 18-ին, Հ.Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
2017 թվականի փետրվարի 16-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
2. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի՝ 2017 թվականի մարտի 15-ի դատավճռով ամբաստանյալ Հ.Մարգարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի վեցհարյուրապատիկի` 600.000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։ Հ.Մարգարյանի նկատմամբ ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրություն խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Նույն դատավճռով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը նաև վճռել է դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված 7.269 (յոթ հազար երկու հարյուր վաթսունինը) ԱՄՆ դոլարից 7.224 (յոթ հազար երկու հարյուր քսանչորս) ԱՄՆ դոլարը՝ որպես եկամուտ, հանձնել պետությանը, իսկ 45 (քառասունհինգ) ԱՄՆ դոլարը և առգրավված գումարը՝ 2.298.000 (երկու միլիոն երկու հարյուր իննսունութ հազար) ՀՀ դրամը, վերադարձնել ամբաստանյալ Հ.Մարգարյանին։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի վերը նշված դատավճիռն ամբաստանյալ Հ.Մարգարյանի կողմից բողոքարկվել է ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2017 թվականի հունիսի 29-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Հ.Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է մասնակի, որի արդյունքում՝ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի՝ 2017 թվականի մարտի 15-ի դատավճիռն իրեղեն ապացույցների տնօրինման մասով բեկանվել և գործն ուղարկվել է նույն դատարան`այդ մասով նոր քննության:
3. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան) նոր քննության արդյունքում կայացրած իր՝ 2017 թվականի դեկտեմբերի 7-ի դատավճռով վճռել է իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ ԱԱԾ ֆինանսաբյուջետային վարչությանն ի պահ հանձնված 7.224 (յոթ հազար երկու հարյուր քսանչորս) ԱՄՆ դոլար գումարը` որպես հանցագործության կատարման արդյունքում ստացված գույք, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո բռնագանձել հօգուտ պետության:
Առաջին ատյանի դատարանի վերը նշված դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Հ.Մարգարյանը:
Վերաքննիչ դատարանի` 2018 թվականի հունվարի 11-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ:

Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
4. Հ.Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել և Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի՝ դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ կայացված 2017 թվականի մարտի 15-ի դատավճռով դատապարտվել է այն բանի համար, որ. «[Ն]ա 2016 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Երևան քաղաքի Մովսես Խորենացի 24-րդ հասցեում գործող «Վաղարշ և որդիներ» ՍՊԸ-ի «Ոսկու աշխարհ» առևտրի կենտրոնի 1-ին հարկում գտնվող 5-րդ տաղավարի դիմաց, առանց համապատասխան լիցենզիայի առկայության, քաղաքացի Արամ Գևորգի Վարդանյանից 3.500.000 ՀՀ դրամ գումարով գնել է 7.224 ԱՄՆ դոլար գումար, ինչը բացահայտվել է ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ աշխատակիցների օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման արդյունքում»:
5. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի՝ 2017 թվականի մարտի 15-ի դատավճռում նշվել է. «(…) Դատարանը, քննության առնելով իրեղեն ապացույցի և առգրավված գումարի տնօրինման հարցը, գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ՀՀ ԱԱԾ ֆինանսաբյուջետային վարչությանն ի պահ հանձնված, իրեղեն ապացույց ճանաչված 7.269 ԱՄՆ դոլարից հանցավոր գործողության օբյեկտ հանդիսացող և մեղադրանքի ծավալում նշված 7.224 ԱՄՆ դոլարը՝ որպես եկամուտ, պետք է հանձնվի պետությանը, իսկ 45 ԱՄՆ դոլարն ու ամբաստանյալ Հ.Մարգարյանից առգրավված գումարը՝ 2.298.000 ՀՀ դրամը, պետք է վերադարձվեն ամբաստանյալին»։
6. ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանն իր՝ 2017 թվականի հունիսի 29-ի որոշման մեջ նշել է. «(…) [Ք]ննարկվող մասով Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բավարար չափ պատճառաբանված և հիմնավորված չէ:
Վերաքննիչ դատարանի նման հետևության հիմքում ընկած են հետևյալ պատճառաբանությունները`
1) Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտում նշված չէ, թե քրեական և քրեադատավարական օրենսդրության, ո՞ր նորմերի պահանջներով է վերջինս ղեկավարվել և արդյունքում հանգել նման հետևության,
2) Առաջին ատյանի դատարանը չի պատասխանել այն հարցին, թե գործով առկա ֆինանսական միջոցներից (ՀՀ դրամ և ԱՄՆ դոլար), որո՞նք են հանդիսանում հանցագործության արդյունքում ստացված և արդյո՞ք այդ հանգամանքը գործով համարվում է հաստատված,
3) Առաջին ատյանի դատարանը չի հիմնավորվել նաև, թե ինչ հիմքով գործով առկա դրամական միջոցները պետք է վերադարձվեն ամբաստանյալին, իսկ իրեղեն ապացույց ճանաչված արտարժույթը պետք է բռնագանձվի հօգուտ պետության:
Այլ կերպ, Առաջին ատյանի դատարանը դատական ակտ կայացնելիս ընդամենը վերացական և ընդհանրական բնույթի դատողություններ է կատարել գործով առկա ֆինանսական միջոցների տնօրինման կապակցությամբ, առանց որևէ կերպ փաստարկելու իր դիրքորոշումը, այդ թվում, դրա համար հիմք հանդիսացող և վերը նշված իրավական նորմերի ամբողջությունը:
Առաջին ատյանի դատարանը նման դատական ակտի կայացմամբ խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ և 16-րդ կետերով նախատեսված պահանջները, ինչն էլ իր հերթին հանգեցրել է նույն օրենսգրքի 358-րդ հոդվածների չհամապատասխանող դատական ակտի կայացմանը:
(…)»:
6. Առաջին ատյանի դատարանը գործի նոր քննության արդյունքում կայացրած իր՝ 2017 թվականի դեկտեմբերի 7-ի դատավճռում նշել է. «(…) Քրեական գործի նյութերում առկա փաստաթղթի՝ 2016թ. դեկտեմբերի 26-ին կազմված գումարները ներկայացնելու մասին արձանագրության համաձայն՝ արտարժույթի ապօրինի փոխանակում կատարելու կասկածանքով բերման ենթարկված Հրաչյա Մարգարյանը ներկայացրել է 7.269 ԱՄՆ դոլար և 2.298.000 ՀՀ դրամ գումարներ՝ հայտարարելով, որ դոլարներն իրեն տվել է Արամ Վարդևանյանը՝ փոխանակելու դիմաց, դրամներն արտարժույթի փոխանակելու համար նախատեսված իր գումարներն են, իսկ դրան ներկա գտնվող Արամ Վարդևանյանը ներկայացրել է 3.500.000 ՀՀ դրամ գումար՝ հայտարարելով, որ դա այն գումարն է, որը փոխանակել է Հրաչյա Մարգարյանի մոտ՝ նրան փոխանցելով 7.224 ԱՄՆ դոլար գումար։
Իրեղեն ապացույց ճանաչելու և քրեական գործին կցելու մասին ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության քննչական վարչության ավագ քննիչ Ս.Հարությունյանի 2017թ. փետրվարի 7-ի որոշման համաձայն՝ նախապես ՀՀ ԱԱԾ ֆինանսաբյուջետային վարչությանն ի պահ հանձնված 7.269 ԱՄՆ դոլար գումարը ճանաչվել է որպես իրեղեն ապացույց՝ հաշվի առնելով, որ այդ թղթադրամները «հանցավոր գործողությունների օբյեկտ են, հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առարկաներ են հանդիսանում, գործի փաստական հանգամանքները պարզելու, մեղավորին ի հայտ բերելու միջոց են ծառայում և քրեական գործով ունեն կարևոր ապացուցողական նշանակություն»։
Նոր դատաքննությամբ ուսումնասիրված ապացույցներով՝ վճարման հանձնարարագրերի անդորրագրերի, դրամական միջոցների ստացման հայտերի, արտարժույթի առուվաճառքի անդորրագրերի համաձայն՝ 2016թ. ապրիլի 2-ից մինչև 2016թ. դեկտեմբերի 12-ն ընկած ժամանակահատվածում գործով ամբաստանյալ Հր.Մարգարյանի բարեկամները՝ Աննա Քարտաշյանը և Աղասի Անանիկյանը ՌԴ-ից բանկով նրան են փոխանցել գումարներ՝ բացառապես ՌԴ ռուբլով, իսկ 2016թ. մայիսի 22-ին 7.640.000 ՀՀ դրամ գումար Լիլիթ Ադամյանի կողմից փոխարկվել է 16.000 ԱՄՆ դոլար գումարի։ Ըստ գործով ամբաստանյալ Հր.Մարգարյանի նախաքննական ցուցմունքների և դիրքորոշման՝ որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված և տնօրինված 7.224 ԱՄՆ դոլար գումարը ձեռք է բերել վերոնշյալ գումարների հաշվին գոյացած 3.500.000 ՀՀ դրամ գումարով։
Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն՝ 7.224 ԱՄՆ դոլար գումարը գործով ամբաստանյալին կարող էր վերադարձվել, եթե այն նրա օրինական տիրապետումից դուրս էր եկել հանցագործության կամ օրենքով չթույլատրված այլ գործողությունների հետևանքով, որպիսի փաստական տվյալները սույն գործով բացակայում են, այսինքն՝ քրեադատավարական նորմերի համաձայն՝ վերոնշյալ գումարը գործով ամբաստանյալին բոլոր դեպքերում վերադարձման ենթակա չէ։ Տվյալ հետևության հանգելիս Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ վերոնշյալ գույքը ձեռք բերելու համար անհրաժեշտ 3.500.000 ՀՀ դրամի՝ այլ անձի կամ անձանց պատկանելու վերաբերյալ ցուցմունքներ է տվել և այդ մասին հայտարարել բացառապես գործով ամբաստանյալ Հր.Մարգարյանը և ոչ թե հնարավոր բարեխիղճ երրորդ անձը կամ անձինք, ընդ որում՝ ամբաստանյալ Հր.Մարգարյանը քաջ գիտակցել է հանցավոր ճանապարհով, այսինքն՝ առանց համապատասխան լիզենզիայի արտարժույթի առուվաճառք իրականացնելու միջոցով 7.224 ԱՄՆ դոլար գումար ձեռք բերելու հանգամանքը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 103.1 հոդվածը 7.224 ԱՄՆ դոլար գումարն ամբաստանյալ Հր.Մարգարյանին վերադարձնելու հնարավորություն ևս չի նախատեսում, ավելին՝ վերոնշյալ գումարի վերաբերյալ ըստ էության բացակայում է նաև վեճը, որը տվյալ պարագայում այդ գումարի բռնագանձումը քաղաքացիադատավարական կարգով քննելու և լուծելու միակ նախապայմանն էր։ Վերոնշյալ հետևության Դատարանը հանգում է՝ հաշվի առնելով այն, որ իրեղեն ապացույցի վերաբերյալ վեճը ենթադրաբար պետք է լիներ ոչ թե ամբաստանյալի և պետության, այլ ամբաստանյալի և բարեխիղճ երրորդ անձի կամ վերջինիս և պետության միջև, այսինքն` ամեն դեպքում վեճի կողմերից մեկը պետք է հանդիսանա բարեխիղճ երրորդ անձը։ Մինչդեռ տվյալ պարագայում բացակայում է վերոնշյալ գումարն իրեն վերադարձնելու վերաբերյալ բարեխիղճ երրորդ անձի կամ անձանց նույնիսկ գրավոր պահանջը, այլ կերպ՝ գույքային վեճը։ Բացի այդ, գործում բացակայում են ՌԴ-ից փոխանցված վերոնշյալ գումարների՝ բարեխիղճ երրորդ անձին կամ անձանց պատկանելու փաստը հաստատող ապացույցները (գումարները փոխանցվել են Հր.Մարգարյանին ի սեփականություն, անհատույց օգտագործման, թե՞ փոխառության նպատակով), ավելին՝ գործին կցված և դատաքննությամբ ուսումնասիրված անդորրագրերը և օրդերները որևէ կերպ (գումարի չափի, ժամանակահատվածի, արտարժույթի տեսակի և այլն տեսանկյունով) հնարավոր չէ նույնականացնել փոխարկման համար օգտագործված և Արամ Վարդևանյանին հանձնած 3.500.000 ՀՀ դրամի հետ, փաստել, որ գործով ամբաստանյալ Հր.Մարգարյանի վերոնշյալ պնդումները ճիշտ են (այդ հանգամանքների ապացուցման բեռը կրում էր պաշտպանական կողմը կամ իրեղեն ապացույցի նկատմամբ ենթադրյալ իրավունքներ ունեցող բարեխիղճ երրորդ անձը)։
Այսպիսով, իրեղեն ապացույց ճանաչված վերոնշյալ գումարը ենթակա չէ վերադարձման ամբաստանյալ Հր.Մարգարյանին, ինչը չի ազատում Դատարանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածով սահմանված հարցերի քննարկման և լուծման շրջանակներում այն տնօրինելու պարտականությունից։
Դատարանը փաստում է, որ սկզբնական դատավճռով ապացուցվել է, որ 7.224 ԱՄՆ դոլար գումարը ստացվել է հանցագործության կատարման արդյունքում, որի պայմաններում նոր քննության արդյունքներով արձանագրում է, որ այն ենթակա է բռնագանձման հօգուտ պետության։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի համաձայն՝ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված 7.224 ԱՄՆ դոլար գումարը դատարանի դատավճռով ուղղվում են դատական ծախսերի հատուցմանը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցմանը, որպիսիք տվյալ դեպքում բացակայում են (գործը քննվել է արագացված դատական քննության կարգով, որի պարագայում հնարավոր դատական ծախսերն ամբաստանյալից առհասարակ բռնագանձման ենթակա չեն)։ Նման պայմաններում 7.224 ԱՄՆ դոլար գումարը, որպես եկամուտ, ենթակա է հանձնման պետությանը, քանի որ գործով ամբաստանյալն իր իսկ կատարած հանցագործությունից վնաս չի կրել (տուժող չէ), իսկ նրա կրած հնարավոր գույքային վնասները, քրեադատավարական կարգավորումների համաձայն, ենթակա չեն հատուցման, տվյալ գումարի՝ ենթադրյալ այլ սեփականատերերի առկայության, վերջիններիս գույքային իրավունքների խախտման վերաբերյալ ամբաստանյալի պնդումները վերացական դատողություններ են, իսկ հիմնավորումները վարույթն իրականացրած մարմնին ներկայացված և Դատարանում ուսումնասիրված վերոնշյալ փաստաթղթերով չեն հաստատվում (ապացուցվում):
(…)»:

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
7. Բողոքի հեղինակը փաստարկել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական իրավունքի նորմի խախտում, որը հանգեցրել է գործի ոչ ճիշտ լուծմանը:
Ի հիմնավորումն իր վերոշարադրյալ փաստարկի` բողոքի հեղինակը, մեջբերումներ կատարելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 360-րդ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ, 103.1-րդ հոդվածներից, մասնավորապես նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանն իր մոտից հայտնաբերված 7.224 ԱՄՆ դոլար գումարը դիտել է որպես հանցագործությամբ ստացված եկամուտ, ինչը չի համապատասխանում իրականությանը։ Նախաքննական ցուցմունքներում ինքը նշել է, որ տարադրամի փոխանակման արդյունքում իրեն չնչին գումարներ է մնացել, որով ինքը հոգացել է իրենց ընտանիքի ծայրահեղ ծանր նյութական կարիքները, իսկ իր մոտ հայտնաբերված 7.224 ԱՄՆ դոլար գումարն իրենց բարեկամների ուղարկած գումարն է և ոչ թե հանցավոր գործողության օբյեկտ կամ հանցագործությամբ ստացված արդյունք։ Այդ օրվա գործարքից ինքը ստանալու էր ընդամենը 1.800 դրամ գումար։ Գույքի բռնագանձում կամ որպես եկամուտ պետությանը դրամական միջոցներ հանձնելը պետք է նախատեսված լիներ ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված ծանր և առանձնապես ծանր հանցագործությունների համար, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 181.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նման բռնագանձում նախատեսված չէ։ Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետը սահմանում է, որ դրամը, այլ արժեքները և մյուս առարկաները, որոնք օրինական տիրապետումից դուրս են եկել հանցագործության կամ օրենքով չթույլատրված այլ գործողությունների հետևանքով, հանձնվում են տիրապետողին, սեփականատիրոջը կամ նրանց իրավահաջորդներին: Իսկ ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննությամբ չի ապացուցվել, որ իր կողմից փոխանակված գումարը հանդիսանում է հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված գումար:
Առաջին ատյանի դատարանը կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 103.1-րդ հոդվածը, որի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության կատարման արդյունքում ուղղակի կամ անուղղակի առաջացած կամ ստացված ցանկացած գույքը, այդ գույքի օգտագործումից ստացված եկամուտները կամ այլ տեսակի օգուտները, այնպիսի հանցագործության կատարման համար օգտագործված կամ օգտագործման համար նախատեսված գործիքները և միջոցները, որի կատարման արդյունքում ստացվել է գույք, ահաբեկչության ֆինանսավորմանն ուղղված գույքը, այդ գույքի օգտագործումից ստացված եկամուտները կամ այլ տեսակի օգուտները, սույն օրենսգրքի 215.1-ին, 235.1-ին և 267.1-ին հոդվածներով նախատեսված մաքսանենգության ճանապարհով Հայաստանի Հանրապետության սահմանով տեղափոխված մաքսանենգության առարկաները, իսկ դրանց բացակայության դեպքում դրանց համարժեք գույքը, բացառությամբ բարեխիղճ երրորդ անձի գույքի, տուժողին և քաղաքացիական հայցվորին հանցագործությամբ պատճառված վնասների հատուցման համար անհրաժեշտ գույքի, ենթակա է բռնագանձման՝ հօգուտ պետության:
Գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը սխալ է մեկնաբանել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 103.1-րդ հոդվածը՝ 7.224 ԱՄՆ դոլար գումարը դիտելով որպես հանցագործության կատարման արդյունքում ստացված գույք, քանի որ ՀՀ քրեական օրենսգրք 181.1-րդ հոդվածը նախատեսված չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 103.1-րդ հոդվածում նշված հոդվածների շարքում («սույն հոդվածը չի վերաբերում ՀՀ քրեական օր-ի 103.1 հոդվածում նշված հոդվածներին»), և ինչպես արդեն նշել է՝ հանցագործության կատարման արդյունքում ստացել է 1.800 դրամ։ Ինչ վերաբերում է երրորդ անձանց, ապա գործի դատական քննությունն իրականացվել է արագացված կարգով և իրեղեն ապացույցների հետազոտություն չի կատարվել, նաև նախաքննության ժամանակ չեն հարցաքննվել վկաներ, որոնք գումարներ են ուղարկել արտերկրից։ Ինքն իր ցուցմունքներում նշել է նրանց անունները, իսկ նախորդ վերաքննիչ բողոքի քննության ժամանակ նշել է, որ նրանք գումարներն իր հոր վիրահատության համար են տվել, սակայն վերադարձնելու պայմանով։ Տեղեկանալով դատավճիռների մասին՝ նրանք պատրաստվում են իրենց գումարները վերադարձնելու համար քաղաքացիական դատավարության կարգով դիմել դատարան։
Վերոգրյալի հիման վրա նաև գտնելով, որ ստորադաս դատարանի հաստատած փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու համապատասխան դատական ակտ, և որ դա բխում է արդարադատության արդյունավետության շահերից, բողոքի հեղինակը խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2017 թվականի դեկտեմբերի 7-ի դատավճիռն իրեղեն ապացույցների տնօրինման («բաշխման») մասով բեկանել և փոփոխել՝ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված 7.224 ԱՄՆ դոլար գումարը վերադարձնելով իրեն:

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
8. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
«Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում»:
Մեջբերված քրեադատավարական իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն որոշման 7-րդ կետում շարադրված վերաքննիչ բողոքի հիմքերն ու հիմնավորումները՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ պետք է պատասխանել այն հարցին, թե հիմնավորվա՞ծ է արդյոք սույն գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված 7.224 (յոթ հազար երկու հարյուր քսանչորս) ԱՄՆ դոլար գումարը պետության օգտին բռնագանձելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը:
Այսպես.
Սույն գործի փաստերի համաձայն` ամբաստանյալ Հ.Մարգարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրական դատավճիռ է կայացվել առանց համապատասխան լիցենզիայի արտարժույթի առուվաճառք իրականացնելու համար, որը կատարվել է արտարժույթի հարյուր հազար դրամից ավելի գումարի փոխանակման ձևով, այն է՝ 2016 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Երևան քաղաքի Մովսես Խորենացի 24-րդ հասցեում գործող «Վաղարշ և որդիներ» ՍՊ ընկերության «Ոսկու աշխարհ» առևտրի կենտրոնի 1-ին հարկում գտնվող 5-րդ տաղավարի դիմաց, առանց համապատասխան լիցենզիայի առկայության, քաղաքացի Արամ Գևորգի Վարդանյանից 3.500.000 ՀՀ դրամ գումարով գնել է 7.224 ԱՄՆ դոլար գումար, ինչը բացահայտվել է ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայության աշխատակիցների կողմից իրականացված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման արդյունքում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ ամբաստանյալ Հ.Մարգարյանի մեղավորությունը հաստատող դատավճիռը կայացվել է դատական քննության արագացված կարգի կիրառման արդյունքում, ամբաստանյալի անմեղության հարց սույն գործով չի բարձացվել և նրա մեղավորության մասին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի՝ 2017 թվականի մարտի 15-ի դատավճռում արձանագրված հետևությունը չի վիճարկվել:
Ըստ գործի նյութերի՝ 2016 թվականի դեկտեմբերի 26-ին արտարժույթի ապօրինի փոխանակում կատարելու կասկածանքով ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայության բերման ենթարկված Հ.Մարգարյանը ներկայացրել է 7.269 ԱՄՆ դոլար և 2.298.000 ՀՀ դրամ գումարներ՝ հայտարարելով, որ դոլարներն իրեն տվել է Ա.Վարդևանյանը՝ փոխանակելու դիմաց, և որ նշված դրամներն իր` արտարժույթի փոխանակման համար նախատեսված գումարներն են:
Նշված գործողությանը ներկա գտնված Ա.Վարդևանյանն իր հերթին ներկայացրել է 3.500.000 ՀՀ դրամ գումար՝ հայտարարելով, որ դա այն գումարն է, որը փոխանակել է Հրաչյա Մարգարյանի մոտ՝ նրան փոխանցելով 7.224 ԱՄՆ դոլար գումար (տե՛ս 2016 թվականի դեկտեմբերի 26-ի՝ «Գումարներ ներկայացնելու մասին» արձանագրությունը)։
Գործի նյութերի ուսումնասիրությունից նաև երևում է, որ վերը նշված 7.224 ԱՄՆ դոլար գումարը սույն գործով ճանաչվել է իրեղեն ապացույց և, ի թիվս քննությանը ներկայացված մյուս գումարների, ի պահ է հանձնվել ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայության ֆինանսաբյուջետային վարչությանը՝ ի դեմս նշված վարչության պետի:
Քրեական գործում առկա վճարման անդորրագրերի, դրամական միջոցների ստացման հայտերի և արտարժույթի առուվաճառքի անդորրագրերի ուսումնասիրությամբ՝ Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ 2016 թվականի ապրիլի 2-ից մինչև 2016 թվականի դեկտեմբերի 12-ն ընկած ժամանակահատվածում Աննա Քարտաշյանը և Աղասի Անանիկյանը Ռուսաստանի Դաշնությունից բանկային փոխանցումների միջոցով ամբաստանյալ Հ.Մարգարյանին են փոխանցել գումարներ՝ բացառապես ՌԴ ռուբլով, իսկ 2016 թվականի մայիսի 22-ին Լիլիթ Ադամյանի կողմից 7.640.000 ՀՀ դրամ է փոխարկվել 16.000 ԱՄՆ դոլարի։
Առաջին ատյանի դատարանը նաև արձանագրել է, որ ամբաստանյալ Հ.Մարգարյանի նախաքննական ցուցմունքների և դիրքորոշման համաձայն՝ սույն գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված 7.224 ԱՄՆ դոլարը նա ձեռք է բերել վերոնշյալ գումարների հաշվին գոյացած 3.500.000 ՀՀ դրամ գումարով։
9. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի համաձայն`
«1.Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
(...)
12) ինչ անել իրեղեն ապացույցները.
(...)
16) ապացուցված է արդյոք, որ բռնագանձման ենթակա գույքը ստացվել է հանցագործության կատարման արդյունքում կամ այդ գույքի օգտագործումից կամ օգտագործվել է կամ նախատեսվել է օգտագործվել որպես հանցագործության գործիք կամ միջոց կամ ուղղվել է ահաբեկչության ֆինանսավորմանը կամ հանդիսանում է Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 215.1-ին հոդվածի 7-րդ մասով նախատեսված մաքսանենգության առարկա»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի՝
«1. Դատարանի դատավճռում, ինչպես նաև քրեական գործի վարույթը կարճելու մասին որոշման մեջ իրեղեն ապացույցների հարցի լուծումը կատարվում է հետևյալ կանոնների պահպանմամբ`
1) հանցագործության գործիքները, ինչպես նաև շրջանառությունից հանված առարկաները բռնագրավվում և հանձնվում են համապատասխան պետական հիմնարկներին, իսկ արժեք չներկայացնելու դեպքում` ոչնչացվում են.
2) արժեք չներկայացնող իրերը ոչնչացվում են օրենսդրությամբ սահմանված կարգով, իսկ շահագրգռված անձանց միջնորդության դեպքում` կարող են հանձնվել նրանց.
3) դրամը, այլ արժեքները և մյուս առարկաները, որոնք օրինական տիրապետումից դուրս են եկել հանցագործության կամ օրենքով չթույլատրված այլ գործողությունների հետևանքով, հանձնվում են տիրապետողին, սեփականատիրոջը կամ նրանց իրավահաջորդներին.
4) հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված դրամը, այլ արժեքները և մյուս առարկաները դատարանի դատավճռով ուղղվում են դատական ծախսերի հատուցմանը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցմանը, իսկ եթե հայտնի չէ վնաս կրած անձը, որպես եկամուտ` հանձնվում են պետությանը.
5) իրեղեն ապացույց հանդիսացող փաստաթղթերը պահվում են գործի հետ միասին` վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում, կամ հանձնվում են շահագրգիռ կազմակերպություններին և քաղաքացիներին»:
Նախ, ինչպես հետևում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի բովանդակային վերլուծությունից, տվյալ դրույթի ուժով օրենսդիրը նախատեսել է հանցագործության գույքային հետևանքները վերացնելու ուղղակի մեխանիզմ այն դեպքում, երբ իրեղեն ապացույցները` դրամը, այլ արժեքները և մյուս առարկաներն անձի օրինական տիրապետումից դուրս են եկել հանցագործության կամ օրենքով չթույլատրված այլ գործողությունների հետևանքով։ Ընդ որում` նշված արժեքները տիրապետողին, սեփականատիրոջը կամ նրանց իրավահաջորդներին վերադարձնելը կամ դրանց քրեադատավարական ռեստիտուցիան հանդիսանում է հանցագործության ուղղակի հետևանք, ուստի դատարանն իրեղեն ապացույցի մասով որոշումը կայացնում է ի պաշտոնե (ex օfficiօ)` առանց որևէ մեկի պահանջի կամ դիմումի։ Տվյալ մեխանիզմը վերաբերում է «statսs qսօ» գույքային դրությունը վերականգնելուն՝ պայմանով, որ համապատասխան գույքի պատկանելության վերաբերյալ վեճ չկա: Հակառակ դեպքում՝ դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, տվյալ գույքը պահում է մինչև դրա վերաբերյալ վեճի՝ քաղաքացիական դատավարության կարգով լուծումը։ Այդօրինակ կարգավորման էությունը կայանում է նրանում, որ քրեական վարույթի ընթացքում չլուծվեն անձանց սեփականության իրավունքին վերաբերող այնպիսի հարցեր, որոնց լուծումը դուրս է քրեական գործի առարկայի շրջանակներից։ Մասնավորապես, բոլոր այն դեպքերում, երբ իրեղեն ապացույց ճանաչված առարկայի վերաբերյալ առկա է գույքային վեճ, որը ենթակա է լուծման քաղաքացիական դատավարության կարգով, քրեական գործը քննող դատարանը պետք է այդ գույքային վեճը թողնի առանց քննության, իսկ իրեղեն ապացույց ճանաչված առարկաները պահի քրեական գործում` մինչև քաղաքացիական դատավարության կարգով այդ վեճի լուծումը (mutatis mutandis տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0282/01/09 որոշումը)։
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով սահմանված կարգավորմանը՝ հարկ է արձանագրել, որ ի տարբերություն այդ հոդվածի նույն մասին նախորդ կետի կարգավորման՝ դրանով սահմանված է իրեղեն ապացույցների հետագա ճակատագիրը որոշելու այլ կարգ: Մասնավորապես, օրենսդիրը տվյալ պարագայում սահմանել է իմպերատիվ պահանջ՝ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված դրամի և այլ արժեքների հետագա տնօրինման վերաբերյալ, համաձայն որի՝ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված դրամը, այլ արժեքները և մյուս առարկաները դատավճիռ կայացնելիս ուղղվում են`
1) դատական ծախսերի հատուցմանը,
2) հանցագործությամբ պատճառված նյութական վնասի հատուցմանը,
3) դարձվում է պետության եկամուտ (պայմանով, եթե հայտնի չէ վնաս կրած անձը)։
Ընդ որում` հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված դրամը, այլ արժեքները և մյուս առարկաները տնօրինվում են տվյալ նորմով սահմանված հաջորդականության կանոնի պահպանմամբ, այլ կերպ՝ միայն նախորդող կետի պահանջները բավարարվելուց հետո։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 103.1-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության կատարման արդյունքում ուղղակի կամ անուղղակի առաջացած կամ ստացված ցանկացած գույքը, այդ գույքի օգտագործումից ստացված եկամուտները կամ այլ տեսակի օգուտները, այնպիսի հանցագործության կատարման համար օգտագործված կամ օգտագործման համար նախատեսված գործիքները և միջոցները, որի կատարման արդյունքում ստացվել է գույք, ահաբեկչության ֆինանսավորմանն ուղղված գույքը, այդ գույքի օգտագործումից ստացված եկամուտները կամ այլ տեսակի օգուտները, սույն օրենսգրքի 215.1-ին, 235.1-ին և 267.1-ին հոդվածներով նախատեսված մաքսանենգության ճանապարհով Հայաստանի Հանրապետության սահմանով տեղափոխված մաքսանենգության առարկաները, իսկ դրանց բացակայության դեպքում դրանց համարժեք գույքը, բացառությամբ բարեխիղճ երրորդ անձի գույքի, տուժողին և քաղաքացիական հայցվորին հանցագործությամբ պատճառված վնասների հատուցման համար անհրաժեշտ գույքի, ենթակա է բռնագանձման՝ հօգուտ պետության:
2. Սույն օրենսգրքի իմաստով բարեխիղճ երրորդ անձ է համարվում այն անձը, որը գույքն այլ անձի հանձնելիս չգիտեր կամ չէր կարող իմանալ, որ այդ գույքն օգտագործվելու է կամ նախատեսվում է օգտագործել հանցավոր նպատակներով, ինչպես նաև այն անձը, որը գույքն այլ անձից ձեռք բերելիս չգիտեր կամ չէր կարող իմանալ, որ այդ գույքը ստացվել է հանցավոր ճանապարհով:
3. Այն դեպքում, երբ տուժողի և բարեխիղճ երրորդ անձի միջև առկա է վեճ բռնագանձման ենթակա գույքի վերաբերյալ, այդ գույքի բռնագանձում կարող է կատարվել քաղաքացիական դատավարության կարգով:
4. Սույն հոդվածի, ինչպես նաև սույն օրենսգրքի այլ հոդվածներով նախատեսված դեպքերում նաև այդ հոդվածների իմաստով գույք են համարվում ցանկացած տեսակի նյութական բարիքները, քաղաքացիական իրավունքի շարժական կամ անշարժ օբյեկտները, ներառյալ` ֆինանսական (դրամական) միջոցները, արժեթղթերը և գույքային իրավունքները, գույքային իրավունքները կամ շահերը հավաստող փաստաթղթերը կամ այլ միջոցները, գույքից ստացված կամ դրա նկատմամբ հաշվեգրվող տոկոսները, շահութաբաժինները կամ այլ եկամուտները, ինչպես նաև հարակից և արտոնագրային իրավունքները»:
Նախ, ինչպես հետևում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188.1-րդ հոդվածով նախատեսված՝ առանց լիցենզիայի արտարժույթի առուվաճառք իրականացնելու հանցակազմի վերլուծությունից, տարադրամի փոխարկումը տվյալ հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշ է, և տվյալ դեպքում արտարժույթն արտաքին աշխարհի այն նյութական իրն է, առանց որի քննարկվող հանցագործության օբյեկտիվ կողմի իրականացումն անհնար է: Այլ կերպ՝ առանց լիցենզիայի արտարժույթի առուվաճառքի իրականացման հանցակազմի ձևակերպմամբ օրենսդիրն արդեն իսկ արտարժույթը դիտել է որպես տվյալ հանցագործության գործիք:
Դրա հետ մեկտեղ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 103.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի իմաստով՝ այն հանդիսանում է գույք, իսկ նույն հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ ենթակա է բռնագանձման՝ հօգուտ պետության, բացառությամբ երկու դեպքի.
1) երբ տվյալ գույքը պատկանում է բարեխիղճ երրորդ անձին,
2) երբ տվյալ գույքն անհրաժեշտ է տուժողին և քաղաքացիական հայցվորին հանցագործությամբ պատճառված վնասների հատուցման համար։
Ընդ որում, բարեխիղճ երրորդ անձ է համարվում այն անձը, ով գույքն այլ անձի հանձնելիս չգիտեր կամ չէր կարող իմանալ, որ այդ գույքն օգտագործվելու է կամ նախատեսվում է օգտագործել հանցավոր նպատակներով, ինչպես նաև այն անձը, ով գույքն այլ անձից ձեռք բերելիս չգիտեր կամ չէր կարող իմանալ, որ այդ գույքը ստացվել է հանցավոր ճանապարհով։
Միևնույն ժամանակ, օրենսդիրը նաև սահմանել է, որ այն դեպքում, երբ տուժողի և բարեխիղճ երրորդ անձի միջև առկա է վեճ բռնագանձման ենթակա գույքի վերաբերյալ, այդ գույքի բռնագանձում կարող է կատարվել քաղաքացիական դատավարության կարգով: Ընդ որում, հարկ է նաև նկատել, որ տվյալ վեճը պետք է առկա լինի տուժողի և բարեխիղճ երրորդ անձի միջև, և քրեական վարույթի ընթացքում փաստվի դրա առկայությունը, որպեսզի այն թողնվի քաղաքացիական դատավարության կարգով լուծման:
10. Նախորդ կետում մեջբերված իրավադրույթները և դրանց վերլուծության արդյունքում արձանագրված դիրքորոշումները համադրելով սույն որոշման 8-րդ կետում շարադրված և վերլուծված փաստական հանգամանքների հետ՝ Վերաքննիչ դատարանը նախ համաձայնում է Առաջին ատյանի դատարանի՝ սույն որոշման 6-րդ կետում մեջբերված հետևությանն առ այն, որ սույն գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված 7.224 ԱՄՆ դոլար գումարը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի հիմքով ամբաստանյալ Հ.Մարգարյանին կարող էր վերադարձվել այն դեպքում, եթե այդ գումարը նրա օրինական տիրապետումից դուրս եկած լիներ հանցագործության կամ օրենքով չթույլատրված այլ գործողությունների հետևանքով, որպիսի փաստական տվյալներ սույն գործով բացակայում են: Վերոնշյալ գույքը ձեռք բերելու համար անհրաժեշտ 3.500.000 ՀՀ դրամի՝ այլ անձի կամ անձանց պատկանելու վերաբերյալ տվյալ դեպքում հայտարարել է բացառապես ամբաստանյալ Հ.Մարգարյանը, և ոչ թե հնարավոր բարեխիղճ երրորդ անձը կամ անձինք: Միևնույն ժամանակ ամբաստանյալ Հ.Մարգարյանն ակնհայտորեն գիտակցել է հանցավոր ճանապարհով, այն է՝ առանց համապատասխան լիզենզիայի արտարժույթի առուվաճառք իրականացնելու միջոցով նշված 7.224 ԱՄՆ դոլար գումարը ձեռք բերելու հանգամանքը։ Այլ կերպ՝ սույն գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված 7.224 ԱՄՆ դոլար գումարը քրեադատավարական նորմերի ուժով ամբաստանյալ Հ.Մարգարյանին բոլոր դեպքերում ենթակա չէ վերադարձման։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 103.1-րդ հոդվածը ևս նշված իրեղեն ապացույցը՝ 7.224 ԱՄՆ դոլար գումարն ամբաստանյալ Հ.Մարգարյանին վերադարձնելու հնարավորություն չի նախատեսում, ավելին՝ վերոնշյալ գումարի վերաբերյալ ըստ էության բացակայում է նաև վեճը, ինչը տվյալ պարագայում կարող էր հանդիսանալ այդ գումարի բռնագանձումը քաղաքացիադատավարական կարգով քննելու և լուծելու միակ նախապայմանը։
Վերը նշվածի և սույն որոշման նախորդ կետում արձանագրված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի է նաև Առաջին ատյանի դատողությունն առ այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 103.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված իրավակարգավորումը կիրառելու համար անհրաժեշտ է, որպեսզի իրեղեն ապացույցի վերաբերյալ վեճը լինի ոչ թե ամբաստանյալի և պետության, այլ ամբաստանյալի և բարեխիղճ երրորդ անձի կամ վերջինիս և պետության միջև, այսինքն` ամեն դեպքում վեճի կողմերից մեկը պետք է հանդիսանա բարեխիղճ երրորդ անձը։ Մինչդեռ Առաջին ատյանի դատարանում քննության պահին սույն գործով նույնիսկ բացակայել է վերոնշյալ գումարն իրեն վերադարձնելու վերաբերյալ բարեխիղճ երրորդ անձի (կամ անձանց) կողմից ներկայացված որևէ գրավոր պահանջ, այլ կերպ՝ գույքային վեճը։ Բացի այդ, գործում բացակայում է Ռուսաստանի Դաշնությունից ամբաստանյալին փոխանցված գումարների՝ բարեխիղճ երրորդ անձին կամ անձանց պատկանելու փաստը հաստատող որևէ ապացույց (գումարները փոխանցվել են Հ.Մարգարյանին ի սեփականություն, անհատույց օգտագործման, թե՞ փոխառության կարգով), ավելին՝ գործին կցված և Առաջին ատյանի դատարանի` նոր քննությամբ ուսումնասիրված անդորրագրերն ու օրդերները որևէ հնարավորություն չեն տալիս դրանցում նշված գումարները նույնականացնել (գումարի չափ, փոխանցման ժամանակահատված, արտարժույթի տեսակի և այլն) ամբաստանյալի կողմից փոխարկման համար օգտագործված և Ա.Վարդևանյանին հանձնած 3.500.000 ՀՀ դրամի հետ, և փաստելու, որ ամբաստանյալի պնդումները ճիշտ են: Մինչդեռ այդօրինակ հարցերի առնչությամբ ներկայացված փաստարկների ապացուցման բեռը կրում է այդպիսիք ներկայացնող կողմը կամ իրեղեն ապացույցի նկատմամբ ենթադրյալ իրավունքներ ունեցող բարեխիղճ երրորդ անձը։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ սույն գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայության ֆինանսաբյուջետային վարչությանն ի պահ հանձնված 7.224 (յոթ հազար երկու հարյուր քսանչորս) ԱՄՆ դոլար գումարը պետության օգտին բռնագանձելու մասին դատական ակտ կայացնելով` Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տրվել այնպիսի դատական սխալ, որն ազդել է կամ կարող էր ազդել գործի ելքի վրա, գործով կայացրել է ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու և իրեղեն ապացույց ճանաչված հիշյալ գումարն ամբաստանյալ Հ.Մարգարյանին վերադարձնելու մասին որոշում կայացնելու իրավաչափ հիմքեր չկան:
Ինչ վերաբերում է բողոքի հեղինակի` հակառակի մասին պնդումներին ու դատողություններին (մանրամասն տե'ս սույն որոշման 7-րդ կետը), ապա վերը շարադրվածի համատեքստում դրանք առարկայազուրկ են և Առաջին ատյանի դատարանի բողոքարկված դատական ակտը բեկանելու իրավաչափ հիմք հանդիսանալ չեն կարող:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 2017 թվականի դեկտեմբերի 7-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Հրաչյա Արմենի Մարգարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ.Մխիթարյան
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ս.Չիչոյան
Ա.Դանիելյան