ԵԿԴ/0030/01/17



Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)

նախագահող դատավոր` Տ.ՍԱՀԱԿՅԱՆԻ
դատավորներ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ
Ս.ՄԱՐԱԲՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ռ. ԴԱՎՈՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող` Ա.ԱՌԱՔԵԼՅԱՆԻ
տուժողի ներկայացուցիչ՝ Ա.ԹԱՄՐԱԶՅԱՆԻ
պաշտպան՝ Վ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ
ամբաստանյալ` Ա.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ


2019 թվականի փետրվարի 14-ին, ք. Երևանում
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան)` 2018 թվականի ապրիլի 05-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Անժելա Հարությունյանի և վերջինիս պաշտպան Վազգեն Թադևոսյանի վերաքննիչ բողոքը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2016 թվականի մարտի 26-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Է.Կարապետյանը Անժելա Մնացականի Հարությունյանի և Սերգեյ Խաչատուրի Գալստյանի հաղորդումների առթիվ նախապատրաստված նյութերով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 213-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 13134016 քրեական գործը:
2016 թվականի մարտի 22-ին որոշում է կայացվել Անժելա Հարությունյանի հաղորդման հիման վրա նախապատրաստված նյութերով քրեական գործ հարուցելը մերժելու մասին:
2016 թվականի մայիսի 02-ին որոշում է կայացվել թիվ 13134016 քրեական գործով Սերգեյ Խաչատուրի Գալստյանի, Արմինե Մարտինի Շահինյանի, Վեներա Սերգեյի Չախալյանի և Խաչատուր Հնձարի Գալստյանի կողմից խարդախություն կատարելու կապակցությամբ քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին:
2016 թվականի նոյեմբերի 18-ի որոշմամբ Սերգեյ Գալստյանը ճանաչվել է տուժող:
2016 թվականի դեկտեմբերի 13-ի որոշմամբ Արմեն Թամրազյանը ճանաչվել է տուժողի ներկայացուցիչ:
2017 թվականի հունվարի 18-ին Անժելա Հարությունյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրվել է մեղադրանք:
2017 թվականի հունվարի 18-ի որոշմամբ Անժելա Հարությունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
2017 թվականի հունվարի 27-ին որոշում որոշում է կայացվել թիվ 13134016 քրեական գործով Անժելա Մնացականի Հարությունյանի կողմից առանձնապես խոշոր չափի խարդախության փորձ կատարելու կապակցությամբ քրեական հետապնդում չիրականացնել՝ վերջինիս արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով:
2017 փետրվարի 14-ին թիվ 13134016 քրեական գործը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան՝ ըստ էության քննության:
Առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի ապրիլի 05-ի դատավճռով Անժելա Մնացականի Հարությունյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից՝ տվյալ հոդվածով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցնելու պատճառաբանությամբ։
Վճռվել է Անժելա Հարությունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը և դրանով պայմանավորված ՀՀ-ից մեկնելու վերաբերյալ արգելանքը վերացնել` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Անժելա Հարությունյանի պաշտպան Վազգեն Թորոսյանը, որը վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 11.05.2018 թվականին:
Թիվ ԵԿԴ/0030/01/17 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Տ.Սահակյանին և կոլեգիալ կազմում ընդգրկված դատավորներին է հանձնվել 17.05.2018 թվականին:
2018 թվականի հունիսի 01-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ, նշանակվել քննության` ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:

2. Գործի փաստական հանգամանքները.
Անժելա Հարությունյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա «ամսական եկամուտներ ստանալու նպատակով զբաղվել է վաշխառությամբ, այն է՝ 2012 թվականի սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներից մինչև 2015 թվականի փետրվար-մարտ ամիսները իր հարևան Սերգեյ Խաչատուրի Գալստյանից և վերջինիս ընտանիքի անդամներից ամսեկան սկզբում 3.5, իսկ հետագայում 3 տոկոս տոկոսադրույքով ստացել է ՀՀ կենտրոնական բանկի խորհրդի սահմանած բանկային տոկոսի հաշվարկային դրույքի կրկնապատիկը գերազանցող տոկոսագումարներ, այն է.
Այսպես՝
Անժելա Մնացականի Հարությունյանը բնակվելով Երևանի Հյուսիսային պողոտա 10-րդ շենքի 55-րդ բնակարանում` Անժելա Հարությունյանը մտերմացել է նույն հասցեի 48-րդ բնակարանի բնակիչներ Սերգեյ Խաչատուրի Գալստյանի և վերջինիս ընտանիքի անդամների հետ։ 2012 թվականի սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսների ընթացքում Ա.Հարությունյանը վաշխառությամբ ամսեկան կայուն եկամուտներ ստանալու նպատակով Ս.Գալստյանի կնոջը` Արմինե Գալստյանին առաջարկել է նրանց գումար տրամադրել` ամսեկան 3.5 տոկոս տոկոսագումար վճարելու պայմանով։
Վերոհիշյալ առաջարկի մասին Ա.Գալստյանը տեղեկացրել է ամուսնուն` Ս.Գալստյանին, ով համաձայնել և կնոջ ու մոր` Վեներա Չախալյանի միջոցով Ա.Հարությունյանից 2012 թվականի սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսների ընթացքում վերցրել է 50.000 ԱՄՆ դոլար գումար` ամսեկան 3.5 տոկոս տոկոսագումար վճարելու պայմանով։ Դրանից հետո Անժելա Հարությունյանը Սերգեյ Գալստյանից վերջինիս կնոջ` Արմինե Գալստյանի և մոր` Վեներա Չախալյանի միջոցով մոտ երկու ամիս ստացել է տրամադրած 50.000 ԱՄՆ դոլար գումարի ամսեկան 3.5 տոկոս տոկոսագումարները` 1.750 ԱՄՆ դոլար։
2012 թվականի նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներից կրկին Ա.Հարությունյանի առաջարկով Սերգեյ Գալստյանը նրանից ամսեկան 3.5 տոկոս, իսկ գումարի չափը 130.000 ԱՄՆ դոլար հասնելուց հետո` ամսեկան 3 տոկոս տոկոսագումար վճարելու պայմանով պարբերաբար գումարներ է վերցրել, որի հետևանքով մինչև 2013 թվականի ապրիլ ամիսը Անժելա Հարությունյանից վերցված ընդհանուր գումարի չափը հասել է 370.000 ԱՄՆ դոլարի։ Դրանից հետո մինչև 2014 թվականի մայիսի 14-ը Անժելա Հարությունյանը Սերգեյ Գալստյանից վերջինիս կնոջ` Արմինե Գալստյանի և մոր` Վեներա Չախալյանի միջոցով յուրաքանչյուր ամիս ստացել է 370.000 ԱՄՆ դոլար գումարի ամսեկան 3 տոկոս տոկոսագումարները` 11.100 ԱՄՆ դոլար։
2014 թվականի մայիսի 14-ին Սերգեյ Գալստյանը Անժելա Հարությունյանին է վերադարձրել 370.000 ԱՄՆ դոլարից 250.000 ԱՄՆ դոլար գումարը, որից հետո Անժելա Հարությունյանը Սերգեյ Գալստյանից վերջինիս ընտանիքի անդամների միջոցով յուրաքանչյուր ամիս մինչև 2014 թվականի հուլիսի 8-ը ստացել է 120.000 ԱՄՆ դոլար գումարի ամսեկան 3 տոկոս տոկոսագումարները` 3.600 ԱՄՆ դոլար։
2014 թվականի հուլիսի 8-ին բիզնեսի նպատակով Ս.Գալստյանը կնոջ` Արմինե Գալստյանի միջոցով Անժելա Հարությունյանից վերցրել է 220.000 ԱՄՆ դոլար գումար` ամսեկան 3 տոկոս տոկոսագումար վճարելու պայմանով, որից հետո Անժելա Հարությունյանը Սերգեյ Գալստյանից վերջինիս ընտանիքի անդամների միջոցով յուրաքանչյուր ամիս ստացել է 340.000 ԱՄՆ դոլար գումարի ամսեկան 3 տոկոս տոկոսագումարները` 10.200 ԱՄՆ դոլար։
2014 թվականի աշնանից մինչև 2015 թվականի գարունը Սերգեյ Գալստյանը չի կարողացել վճարել մի քանի ամիսների ամսեկան տոկոսագումարները, որի համար Անժելա Հարությունյանը չվճարված ամիսների տոկոսագումարները գումարել է 340.000 ԱՄՆ դոլար մայր գումարին, որը 2015 թվականի գարնանը ընդհանուր կազմել է 380.000 ԱՄՆ դոլար։ Դրանից հետո Անժելա Հարությունյանը Սերգեյ Գալստյանից վերջինիս ընտանիքի անդամների միջոցով յուրաքանչյուր ամիս` մինչև 2015 թվականի գարնանը ստացել է յուրաքանչյուր ամիս աճող մայր գումարի ամսեկան 3 տոկոս տոկոսագումարները»։


3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Ըստ պաշտպանի և ամբաստանյալի ներկայացրած վերաքննիչ բողոքի` գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից «հաստատված փաստը», որ Անժելա Հարությունյանը իբր 2012 թվականի սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներից մինչև 2015 թվականի փետրվար-մարտ ամիսները իր հարևան Սերգեյ Խաչատուրի Գալստյանի և վերջինիս ընտանիքի անդամների միջոցով ամսեկան 3.5, իսկ հետագայում 3 տոկոս տոկոսադրույքով գումարներ է տրամադրել և ՀՀ կենտրոնական բանկի խորհրդի սահմանած բանկային տոկոսի հաշվարկային դրույքի կրկնապատիկը գերազանցող տոկոսագումարներ է ստացել, իրականում գործով ձեռք բերված ապացույցների պատշաճ գնահատման արդյունքներով համարվում է առնվազն չհաստատված։
Ներկայացնելով Սերգեյ Գալստյանի, Արմինե Գալստյանի, Վեներա Չախալյանի, Խաչատուր Գալստյանի ցուցմունքները՝ գտել են, որ դրանք հակասական են:
Հակասությունները հետևյալներն են՝
Տուժող Մերգեյ Գալստյանը, նրա կինը՝ Արմինե Գալստյանը, մայրը՝ Վեներա Չախալյանը մի դեպքում հայտնում են, որ 2014թ. աշնանից մինչև 2015թ. գարուն չեն կարողացել վճարել մի քանի ամիսների ամսեկան տոկոսագումարները և դրանք գումարվել են 340.000 ԱՄՆ դոլարի չափով մայր գումարին, որը 2015թ. գարնանը ընդհանուր կազմել է 380.000 ԱՄՆ դոլար։
Մյուս դեպքում՝ նույն անձինք նշում են, որ Անժելա Հարությունյանը իրենց ընտանիքի անդամների միջոցով յուրաքանչյուր ամիս՝ մինչև 2015թ. գարունը, ստացել է ամեն ամիս աճող մայր գումարի ամսեկան 3 տոկոս տոկոսագումարները։
Ավելին, Խաչատուր Գալստյանը հայտնել է, որ 2015թ. առաջին 2 ամիսների (նախաքննության ընթացքում թեև նշել է փետրվար և մարտ) տոկոսագումարներն ինքն անձամբ է վճարել Անժելա Հարությունյանին նրա բնակարանում, այն դեպքում, երբ նրա ընտանիքի անդմամները պնդում են, որ նրանք 2014թ. աշնանից մինչև 2015թ. գարունը տոկոսներ չեն վճարել։ Ինչպես նաև, նախաքննության ընթացքում հարցաքննված Անժելա Հարությունյանի բնակարանի՝ Հյուսիսային պողոտա 10 շենքի անվտանգության աշխատակիցները որպես վկա հարցաքննվել և հայտնել են, որ Խաչատուր Գալստյանը իրենց բնակարանը վաճառելուց և տեղափոխվելուց հետո երբևէ Անժելա Հարությունյանի բնակարան չի այցելել։ Բացի այդ, քրեական գործում առկա է Խաչատուր Գալստյանի ձեռագրով գրված և նրա ստորագրությամբ հաստատված փաստաթուղթ այն մասին, որ վերջինս իր ընտանիքի անունից հայտարարել է, որ իրենց պարտքը համաձայն վճռի կազմում 220.000 ԱՄՆ դոլար, որը պարտավորվում է վերադարձնել մինչև 2015թ. դեկտեմբերի 15-ը (մինչ այդ Ս.Գալստյանը և նրա ընտանիքի անդամները 230.000 ԱՄՆ դոլար գումարի չափով կատարել են իրենց պարտավորությունն ըստ հաշտության համաձայնությամբ սահմանված ժամանակացույցի)։
Վկա Գեորգի Շահբագյանն իր ցուցմունքներով հայտնել է այն, ինչ լսել է Սերգեյ Գալստյանից։
Վկա Օմար Ուզոյանը իր ցուցմունքներով հայտնել է այն, ինչ լսել է Խաչատուր Գալստյանից։
Վկա Վլադիմիր Մելքոնյանը հայտնել է, որ լսել է Սերգեյ Գալստյանի և նրա հոր՝ Խաչատուր Գալստյանի հեռախոսային խոսակցությունը, ինչպես նաև իբր 2014թ. ընթացքում վերջիններիս խնդրանքով 1 ամսվա ամսեկան տոկոսագումարը անձամբ ինքն է փոխանցել Անժելա Հարությունյանին նրա բնակարանում՝ չհայտնելով, թե դա երբ է տեղի ունեցել, կոնկրետ որքան գումար է փոխանցել։ Նախաքննական մարմինը որևէ միջոց չի ձեռնարկել, որպեսզի հիմնավորի Վլադիմիր Մելքոնյանի ցուցմունքով հայտնված տեղեկատվության իսկությունը (լուսանկարով կամ անձով ճանաչում, առերես հարցաքննություն, անվտանգության աշխատակիցների հարցաքննություններ այդ կապակցությամբ, շենքի անվտանգության տեսախցիկների տեսագրությունների ձեռքբերումներով և այլն) և առանց դա ստուգելու, ցուցմունքը դրել է մեղադրանքի հիմքում, իսկ դատարանն էլ, շարունակելով նախաքննական մարմնի սխալը, առանց պատշաճ գնահատականի արժանացնելու՝ մեղադրական դատավճոի հիմքում։
Բացի այդ, Առաջին ատյանի դատարանը չի համադրել տուժողի և նրա ընտանիքի անդամների դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքների հետ։
Առաջին ատյանի դատարանը չի ցանկացել նկատել տուժող կողմի նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքներում առկա էական հակասությունները, ինչպես նաև նրանց ցուցմունքների անորոշությունները և անհստակությունները։ Մասնավորապես, Մերգեյ Գալստյանը և նրա ընտանիքի անդամները իրարից տարբերվող և ոչ հստակ ցուցմունքներ են տվել, թե երբ և որքան գումար են վերցրել, քանի ամիս և ինչ չափի գումարների համար են տոկոս վճարել, որ տարվա որ ամսին է գումարը հասել 130,000 ԱՄՆ դոլարի, դրանից հետո ինչքան գումար և որ ամսին են վերցրել և իբր արդեն սկսել վճարել 3 տոկոս։ Բացի այդ, նրանք նշել են, որ մինչև 2014 թ. աշուն ամեն ամիս վճարել են տոկոսներ հենց Անժելա Հարությունյանին, սակայն գործով ձեոք բերված ապացույցներով և Անժելա Հարությունյանի անձնագրում եղած ելքի-մուտքի կնիքներով հիմնավորվում է, որ Անժելա Հարությունյանը ամեն տարի մի քանի անգամ, երկար ժամանակով բացակայել է ՀՀ-ից։ Բացի այդ Սերգեյ Գալստյանը և նրա ընտանիքի անդամները նշել են, որ իբր Անժելա Հարությունյանին տված տոկոսագումարների մասին տեղեկությունները վերջինս մշտապես գրել է տետրեում, սակայն Անժելա Հարությունյանի բնակարանից խուզարկությամբ հայտնաբերված տետրերում և փաստաթղթերում, որևէ նշում չի հայտնաբերվել Աերգեյ Գալստյանի և նրա ընտանիքի անդամների կողմից հայտնված գումարների՝ 3,600, 10,200, 10,250, 11,100 և այլնի վերաբերյալ։ Ավելին, ըստ Սերգեյ Գալստյանի որդու՝ Խաչատուր Գալստյանի ցուցմունքների, վերջինս մեկ անգամ 10,200 ԱՄՆ դոլար գումարի փոխարեն վճարել է 10.250 ԱՄՆ դոլար՝ մի քանի օր ուշացնելու համար, սակայն չի հաշվարկել, որ եթե մեկ ամսվա համար իբր վճարում է 10,200 ԱՄՆ դոլար, ապա միայն մեկ օրվա գումարը պետք է կազմի մոտ 340 ԱՄՆ դոլար։ Այս ամենն ուղղակիորեն ապացուցում է տուժողի և նրա ընտանիքի անդամների ցուցմունքների անարժանահավատ լինելը։
Բացի այդ, Սերգեյ Գալստյանը նախաքննության ընթացքում նաև հաղորդում է տվել այն մասին, թե իբր Անժելա Հարությունյանը խարդախությամբ փորձում է նրանից հափշտակել առանձնապես խոշոր չափերով գումար, մասնավորապես, իբր դատարան ներկայացված հայցադիմումով խարդախությամբ փորձում է իրենից բռնագանձել հավելյալ 123.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Ըստ Սերգեյ Գալստյանի, իբր այդ 123.000 դոլարը ներառված է եղել 370.000 ԱՄՆ դոլարի մեջ, որից ինքը իբր 250.000 ԱՄՆ դոլարի չափով մարում է արել 14.05.2014 թ.՝ իր Հյուսիսային պողոտայում գտնվող բնակարանը վաճառելուց հետո։ Նախաքննության ընթացքում թեև քննիչն այդ ուղղությամբ փորձել է ամեն կերպ հիմնավորել մեղադրանքը (կատարվել են հարցաքննություններ, առերեսումներ, փորձաքննություններ), այնուամենայնիվ, դա չի հաջողվել և այս կապակցությամբ Անժելա Հարությունյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է՝ առանց Սերգեյ Գալստյանի կողմից սուտ մատնություն կատարելու հանգամանքին անդրադառնալու (այս կապակցությամբ ներկայումս բողոքարկվում է քննիչի անգործությունը)։
Բացի այդ, Սերգեյ Գալստյանի կինը 2016թ. դեկտեմբերին հայցադիմում է ներկայացրել Երեանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան՝ խնդրելով Անժելա Հարությունյանից բռնագանձել 549.650 ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամ։
Ըստ դատարան ներկայացված հայցադիմումի՝ Արմինե Գալստյանը Անժելա Հարությունյանից իբր 2012թ. հոկտեմբերին վերցրել է 50.000 դոլար, նոյեմբերին՝ 120.000 դոլար, 2013թ. ապրիլին 150.000 դոլար, մայիսին՝ 50.000 դոլար, 2014թ. հուլիսի 8-ին՝ 220.000 դոլար։ Ըստ Արմինե Գալստյանի՝ իբր ինքը 2012թ. հոկտեմբերից մինչև 2014թ. հուլիսը վերցրել է 590.000 դոլար և մինչև 2014թ. հունվարը՝ վճարել է 709.000 ԱՄՆ դոլար։
Մինչդեռ, ըստ Սերգեյ Գալստյանի ցուցմունքի, Արմինե Գալստյանը 2012թ. հոկտեմբերին Անժելա Հարությունյանից վերցրել է 50.000 դոլար, իսկ հետագա 4 ամիսներին ևս գումարներ է վերցրել և իվերջո պարտքի չափը կազմել է 370.000 դոլար։ Այնուհետև, իբր ինքը 14.05.2014 թ. վաճառել է Հյուսիսային պողոտայում գտնվող իր բնակարանը և 250.000 դոլար ետ վերադարձրել Անժելա Հարությունյանին, որից հետո՝ 08.07.2014 թ. վերցրել է ևս 220.000 դոլար։
Բացի այդ, Սերգեյ Գալստյանը նշում է, թե իբր, 2012թ. հոկտեմբերից մինչև 2015թ. մարտ ամիսը Անժելա Հարությունյանին վճարել է մոտ 250.000 ԱՄՆ դոլար տոկոսագումար, այն դեպքում, երբ Արմինե Գալստյանը հայցադիմումով նշում է, թե իբր մինչև 2014թ. հունվար ամիսը վճարել են 709.000 ԱՄՆ դոլար։
Առաջին ատյանի դատարանի ուշադրությունից վրիպել է նաև այն հանգամանքը, որ Սերգեյ Գալստյանը 2014թ. մայիսի 13-ին, վաճառելով Հյուսիսային պողոտայում գտնվող իր բնակարանը, ըստ պայմանագրի, 300.000.000 ՀՀ դրամով (ըստ առկա տեղեկությունների իրականում վաճառել է 950.000 դոլարով), ավտոկայանատեղին՝ 20.500.000 դրամով (ըստ առկա տեղեկությունների իրականում վաճառել է 100.000 դոլարով), սակայն, գումարն ամբողջությամբ չի վերադարձրել (վերադարձվել է ընդամենը 250.000 ԱՄՆ դոլար)։
Սերգեյ Գալստյանի և Արմինե Գալստյանի նպատակն ի սկզբանե ուղղված է եղել փոխառության գումարները չվերադարձնելուն։ Վերոգրյալը վերջիններս պլանավրել են և իրականացրել են հետևյալ կերպ՝
ա/ Սկզբում Արմինե Գալստյանը Անժելա Հարությունյանից, ինչպես, որ նշված է պայմանագրում, առանց որն է գրավ դնելու վերցվել է 370.000 ԱՄՆ դոլար՝ խոստանալով սոն վերադարձնել հնարավորինս սեղմ ժամկետներում,
բ/ որպեսզի Անժելա Հարությունյանի մոտ գումարները վերադարձնելու վստահություն ներշնչվի, կազմվում է գրավոր պայմանագիր, որը ստորագրվում է Սերգեյ Գալստյանի, Վեներա Չախալյանի. Խաչատուր Գալստյանի, այդ թվում նաև՝ Արմինե Մարտինի Գալստյանի կողմից,
գ/ որպեսզի Անժելա Հարությունյանը համոզվի, որ Սերգեյ Գալստյանի ընտանիքը բարեխիղճ է և անպայմանորեն վերադարձնելու է նշված գումարը, 370.000 ԱՄՆ դոլարը վերցնելուց շատ կարճ ժամանակ անց այդ գումարից վերադարձվում է 250.000 դոլարը և պարտքը մնում է 120.000 դոլար,
դ/ համապատասխան վստահություն առաջացնելուց հետո Սերգեյ Գալստյանը ե Արմինե Գալստյանը 2014թ. հուլիսի 8-ին Անժելա Հարությունյանից վերցնում են ևս 220.000 դոլար, իսկ 12.09.2014 թ.՝ ևս 123.000 ԱՄՆ դոլար,
ե/ արդյունքում, Սերգեյ և Արմինե Գալստյանները Անժելա Հարությունյանից վերցնում են ընդհանուր առմամբ 463.000 ԱՄՆ դոլար և հրաժարվում են այն վերադարձնել։
Արմինե Գալստյանը ի սկզբանե վստահություն է ունեցել, որ պայմանագրով սահմանված կարգով Անժելա Հարությունյանը կդժվարանա դատական կարգով գումարները բռնագանձել, քանի որ, նույն Արմինե Գալստյանը պայմանագրում, չգիտես, թե ինչու, իր «Արմինե Մարտինի Գալստյան» անվան փոխարեն գրառել է «Արմինե Մարտինի Շահինյան», իսկ հասցեն «ք.Երևան, Բաղրամյան 17» հասցեի փոխարեն «ք.Երևան, Վ.Շենգավիթ 13շ., 43բն.»։
Նշել են, որ «ք.Երևան, Վ.Շենգավիթ 13շ., 43բն.» հասցե Երևան քաղաքում առհասարակ գոյություն չունի, գույություն չունի նաև «Արմինե Մարտինի Շահինյան» անուն ազգանուն, հայրանուն կրող անձ։
Թեև Արմինե Գալստյանն իր նախաքննական ցուցմունքներով փորձել է պարզաբանել, թե ինչու է այդպես նշել, այդուհանդերձ, գտել է, որ ակնհայտ անարժանահավատ է նրա այն բացատրությունը, որ Անժելա Հարությունյանն է նրան թելադրել և ինքն էլ առանց ուշադրություն դարձնելու ստորագրել է։
Նույն պայմանագրում Սերգեյ Գալստյանի, Վեներա Չախալյանի և Խաչատուր Գալստյանի հասցեն նշվել է «ք.Երևան, 16թ. 40շ., 111 բն» այն դեպքում, երբ նրանք այդ հասցեում երկար տարիներ չեն բնակվել։
Ի դեպ, «տուժող» կողմի մտադրություններն իրականացվել են, քանի որ նրանց համաձայնությամբ կնքված հաշտության համաձայնության պայմաններում, ստացվում է այնպես, որ Վերաքննիչ քաղաքացիական դատարանը բեկանում է այդ վճիռը և որպես պատճառաբանություն նշում, որ Արմինե Գալստյանի հասցեն և ազգանունը պայմանագրում սխալ է նշվել։ Հատկանշական է նաև այն, որ դատական ակտը բեկանվելուց հետո, նրանք վաճառում են իրենց ամբողջ ունեցվածքը և որևէ գումար չեն վճարում Անժելա Հարությունյանին։ Իսկ երբ վերջինս դիմում է իրավապահ մարմիններին, իրենք սկսում են նշել, որ գումարները վերցրել են տոկոսներով և վճարել են իբր մի քանի հարյուր հազար դոլարի տոկոս։
Ուշագրավ է նաև այն հանգամանքը, որ Սերգեյ Գալստյանը նշում է, որ ինքը դիմել է իրավապահ մարմիններին, քանի որ առաջինը Անժելա Հարությունյանն է իր դեմ հաղորդում ներկայացրել։ Այդ կերպ Սերգեյ Գալստյանը փորձում է ցույց տալ իր ճարահատված վիճակը, սակայն հարց է առաջ գալիս, ինչն էր Սերգեյ Գալստյանին հետ պահում մինչև Անժելա Հարությունյանի կողմից իրավապահ մարմիններին դիմելը հաղորդում ներկայացնելուց:
Անդրադառնալով Անժելա Հարությունյանի բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերված փաստաթղթերի փաթեթը բացելու և զննելու մասին 2016 թվականի ապրիլի 06-ի արձանագրությանը՝ գտել են, որ անհասկանալի է, թե վերոգրյալ արձանագրությունը ինչ առնչություն ունի Անժելա Հարությունյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալի հետ, ինչ կերպ է այն առնչվում Սերգեյ Գալստյանին և նրա ընտանիքին տոկոսով գումարներ տրամադրելուն և հատկապես տոկոսներ ստանալուն։ Առաջին ատյանի դատարանն իր վճռում թեև մեղադրանքի ապացուցման հիմքում վկայակոչել է այս ապացույցը, այդուհանդերձ, ձեռնպահ է մնացել այն հարցին պատասխանելուց, թե այդ ապացույցով, որ փաստն է ապացուցվում կամ հերքվում։
Այս պարագայում նաև անհասկանալի է, թե ինչու է նախաքննական մարմինը նույն ապացույցները որոշել զննել ևս մեկ անգամ՝ 2016թ. դեկտեմբերի 29-ին, այն դեպքում, երբ դրանք արդեն իսկ զննված են եղել 2016թ. ապրիլի 6-ին։
Ինչ վերաբերվում է հեռախոսազաևգերի վերծանման զննության արձանագրությանը, ապա այն որևէ ապացուցողական նշանակություն չունի (դրանով տոկոսներ ստանալու փաստ չի հիմնավորվում)։ Այդ ապացույցով ընդամենը հիմնավորվում է, որ Անժելա Հարությունյանի և Սերգեյ Գալստյանի և նրա ընտանիքի անդամների միջև առկա է եղել շփում։
Հարկ է նաև նկատել, որ նախաքննական մարմինը նույն վերծանումների շուրջ կատարել է բազմաթիվ անձանց հարցաքննություններ, սակայն, նրա համար Անժելա Հարությունյանի կողմից վաշխառությամբ զբաղվելու որևէ տվյալ ձեռք չի բերել։
Առաջին ատյանի դատարանը անգամ հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ հենց տուժողն ու իր մերձավորնեն են հայտարարել, որ իրենք 2014թ. աշնանից մինչև 2015թ. գարունը չեն կարողացել Անժելա Հարությունյանին վճարել ամսեկան տոկոսագումարները, ինչպես նաև չեն կարողացել հստակ և սպառիչ կերպով նշել, թե ի վերջո երբ և ինչքան գումար են վերցրել, որքան տոկոսով, որքան տոկոս են վճարել այս կամ այն ամսվա համար, ինչ ժամանակահատվածում են վճարել 3,5 տոկոս որքան գումարի համար, երբվանից 3 տոկոս և ինչ գումարի համար։
Առաջին ատյանի դատարանը միայն ձևական առումով և թվաբանական հաշվարկով առաջնորդվելով ապացույցների քանակական չափով, բոլոր շահագրգիռ վկաների ցուցմունքները գնահատել է արժանահավատ և ձեռնպահ է մնացել նկատել դրանցում միմյանց հակասող տարաբնույթ տեղեկությունները և դրանց արժանահավատությունը մյուս ապացույցների հետ համադրելու միջոցով ստուգելու իր պարտականությունը կատարելուց։
Առաջին ատյանի դատարանը անգամ մեկ բառ չի գրել իր դատական ակտում այն կապակցությամբ, որ մինչև քրեական գործի հարուցումը՝ դրանից բավականին ժամանակահատված առաջ, նույն անձանց միջև նույն գումարի մասին վեճ է քննվելիս եղել քաղաքացիական դատարանում։ Առաջին ատյանի դատարանը չի նկատել կամ չի ցանկացել նկատել, որ քաղաքացիական գործի քննության ընթացքում Ս.Գալստյանը և նրա ընտանիքի անդամները հանդես են եկել պատասխանող կողմում և ամբողջությամբ ընդունել են, որ Անժելա Հարությունյանից վերցրել են անտոկոս փոխառություն և պարտավորվել են այն ամբողջությամբ վերադարձնել՝ կնքելով հաշտության համաձայնություն։
Ավելին, քաղաքացիական դատավարության պրոցեսի ընթացքում Ս.Գալստյանը և նրա ընտանիքի անդամները 230.000 ԱՄՆ դոլար գումարի չափով կատարել են իրենց պարտավորությունն ըստ հաշտության համաձայնությամբ սահմանված ժամանակացույցի։ Թեև այդ դատական ակտը դատավարական որոշակի սխալների արդյունքում վերաքննիչ քաղաքացիական դատարանի կողմից բեկանվել է և գործը ներկայումս գտնվում է նոր քննության փուլում, այդուհանդերձ, փաստ է, որ այդ դատավարության ամբողջ ընթացքում նրանք երբևէ չեն հայտարարել, որ Ա.Հարությունյանին տոկոսներ են տվել և որ գործարքում գումարի նշած չափը չի համապատասխանում իրականությանը։ Բացի այդ, ըստ վերոգրյալ քաղաքացիական գործի նախապատմության, պարզվում է, որ 230.000 ԱՄՆ դոլարը վերադարձնելուց հետո Ա.Գալստյանը Անժելա Հարությունյանին խոստացել է պարտքի մնացած մասը վերադարձնել իր ունեցած անշարժ գույքի վաճառքից հետո, ինչի համար խնդրել է, որ Ա.Հարությունյանը արգելանքից հանի նրան պատկանող անշարժ գույքը։ Ըստ պայմանավորվածության, Մ.Գալստյանը պետք է իր գույքի վաճառքից գոյացած գումարների հաշվին ամբողջությամբ մարեր Ա.Հարությունյանի պարտքը։ Սակայն, Մ.Գալստյանը նախապես պլանավորած լինելով Ա.Հարությունյանին պարտքը չվերադարձնելը՝ արգելանքից հանված բնակարանը վաճառել է՝ գումարը չվճարելով Ա.Հարությունյանին։
Եվ միայն այն դեպքում, երբ Անժելա Հարությունյանը դիմել է իրավապահ մարմիններին՝ Մ.Գալստյանի կողմից խաբեությամբ իրեն առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս պատճառելու հաղորդմամբ, միայն այդ պարագայում Ա.Գալստյանը որոշեց, որ ինքը Անժելա Հարությունյանից գումարը վերցրել է տոկոսով և 3 տարի շարունակ վճարել է տոկոսներ:
Վերաքննիչ դատարանի ուշադրությունն են հրավիրել հետևյալ էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների վրա ՝
ա/ վկա վեներա Չախալյանը հանդիսանում տուժող Սերգեյ Գալստյանի մայրը,
բ/ վկա Արմիևե Գալստյանը հանդիսանում է տուժող Սերգեյ Գալստյանի կինը,
գ/ վկա խաչատուր Գալստյանը հանդիսանում է տուժող Սերգեյ Գալստյանի որդին,
դ/ վկա Գևորգ Շահբազյաևը հանդիսանում է տուժող Սերգեյ Գալստյանի մտերիմ ընկերը,
ե/ վկա Վլադիմիր Մելքոնյանը հանդիսանում է տուժող Սերզեյ Գալստյանի, վերջինիս հոր՝ Խաչատուր Գալստյանի և նրանց ընտանիքի մտերիմ ընկերը,
զ/ վկա Օմար Ուզոյանը հանդիսանում է տուժող Սերզեյ Գալստյանի որդու՝ Խաչատուր Գալստյանի մտերիմ ընկերը։
Վերոգրյալ անձանց մերձավոր ազգական ն մտերիմ ընկերներ լինելու փաստական հանգամանքը ևս մեկ անգամ և անհերքելիորեն բացահայտում է նրանց ընդհանուր շահը՝ միտված Սերզեյ Գալստյանի կողմից Անժելա Հարությունյանի հանդեպ ստանձնված փոխառության գումարները վերադարձնելուց խուսափելուն։
Վերոգրյալից ելնելով՝ խնդրել են վիճարկվող դատական ակտը բեկանել և փոփոխել, Անժելա Հարությունյանի նկատմամբ կայացնել արդարացնող դատական ակտ կամ վիճարկվող դատական ակտը ամբողջությամբ բեկանել և գործն ամբողջ ծավալով ուղարկել նոր քննության:

4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել, իսկ դատավճիռը պետք է բեկանել և գործն ուղարկել նույն դատարան նոր քննության՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտվել են հետևյալ ապացույցները՝
1) Դատարանում հարցաքննվելիս ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանը հայտնել է, որ Գալստյանների ընտանիքին ճանաչում է 2012թ. հոկտեմբերից։ Այդ ժամանակ Սերգեյ Գալստյանի աղջիկը սովորել է իր կրթահամալիրում, հետո Վեներան 2012թ. հոկտեմբերի 29-ին կամ 30-ին զանգահարել է իրեն և իմացել է, որ կրթահամալիրի գործադիր տնօրենի հետ նույն շենքի հարևաններ են։ Ինքն այդ ժամանակ տանը չի եղել։ 2012թ. դեկտեմբերի 4-ին, 21-ին և 31-ին Վեներան կրկին զանգահարել է իր բջջայինին։ 35 օրվա ընթացքում ընտանիքի անդամներից ընդհանրապես զանգ չի եղել։ 2013թ. մի քանի անգամ երեխայի հարցով զանգահարել է իրեն։ Դեկտեմբերի 31-ին Վեներան իրեն զանգահարել և հարցրել է, թե հունվարի 1-ը ինքը որտեղ է նշում, իսկ ինքը ասել է, որ ուրիշ տեղ է լինելու։ Հունվարի 1-ին նորից զանգ է եղել Ամանորյա տոների կապակցությամբ։ 2013թ. փետրվարի 1-ին իր 70 ամյակն է եղել, որն իրենք նշել են հունվարի 31-ին։ Վեներան զանգահարել է իրեն և ասել, որ նրանք տեղյակ են, որ իր ծննդյան օրն է և ասել, որ նրան ու ամուսնուն էլ նկատի ունենան, քանի որ ցանկանում են ներկա լինել այդ միջոցառմանը։ Նրանք մասնակցել են այդ միջոցառմանը։ Փետրվարի 3-ին և 13-ին Վեներան 9 անգամ զանգահարել է, որ իրեն հրավիրի նրանց տուն, սակայն քանի որ հարմար չի եղել, հանդիպումը տեղի չի ունեցել։ Այնուհետև իրենց հանդիպումը տեղի է ունեցել մարտի 8-ին։ Զանգահարել է իրեն, շնորհավորել, հարցրել, թե երբ է տանը լինելու, պատասխանել է, որ տանը կլինի աշխատանքից հետո։ Մարտի 8-ի երեկոյան ծաղկեփնջով իրենց տուն են եկել Վեներան և Արմինեն, տանը եղել է նաև իր դուստրը` Գայանե Հարությունյանը։ Նրանց խոսակցությունից հասկացել է, որ նրանք ՌԴ քաղաքացիներ են, հայտնել է«,որ ինքը նույնպես ՌԴ քաղաքացի է։ Այդ զրույցի ժամանակ ինքը խոսել է իր ընտանիքի անդամների բիզնեսների վերաբերյալ։ Վեներան հայտնել է, որ իր տղան Մոսկվայում ունի երեք մեծ «պարկեր», հայտնել է, որ վերջինս զբաղվում են ասֆալտապատման աշխատանքներով, ասել է նաև, որ աղջիկն ունի գեղեցկության մեծ սրահ և այլն։ Դրանից հետո՝ 2013թ. մարտի 26-ին, Վեներան 3 անգամ զանգել է իր բջջայինին և հրավիրել է իրենց տուն։ Ինքը այդ ժամանակ «Օպերայի» մոտակայքում է եղել և առաջին անգամ գնացել է նրանց տուն։ Տանը եղել են Վեներան և Արմինեն։ Դեռևս մարտի 8-ին, երբ խոսել են բիզնեսների մասին, նրանք իրեն ինչ-որ բան են առաջարկել, իսկ ինքը ասել է, որ դա իրեն համար չէ, ինքը դասախոսում է, բացի այդ, 1995 թվականից զբաղվում է լուրջ բժշկությամբ։ Մարտի 26-ին Վեներան իրեն ասել է, որ նրա որդին, իմանալով իր մասին, հետաքրքրվել է, թե կարող է ինքը ասֆալտի բիզնեսի մեջ ներդրում անի։ Ինքը ասել է, եթե դա լիներ Երևանում, միգուցե համաձայներ, ոչ թե իր, այլ երեխաների համար, քանի որ ունի 9 տղա թոռ։ Հաջորդ զանգը եղել է 2013թ. ապրիլի 8-ին, Վեներան զանգել է իրեն և խնդրել, որ տուն գնալուց մտնի նրանց տուն, քանի որ խոսելու բան կա։ Նստել և զրուցել են, Վեներան ասել է, որ իր տղան` Սերգեյ Գալստյանը ասֆալտապատման հետ կապված որոշակի սարքավորումներ է գնում, ճիշտ է իրենք գումար ունեն, բայց քանի որ այդ մեքենաների թիվը շատ է, 215.000 ԱՄՆ դոլար պակասում է։ Վեներան ասել է, եթե ինքը կարող է այդ գումարը տրամադրել նրանք ամենաուշը 1 ամսվա ընթացքում կվերադարձնեն, հայտնել է նաև, որ նրա տղան և աղջիկը Մոսկվայում շատ բնակարաններ են ունեցել, մի քանիսը վաճառել են և գումար ունեն։ Քանի որ խնդրել են 1 ամսով, հայտնել է, որ մի քանի օրվա ընթացքում այդ գումարը կտա։ Քանի որ 215.000 ԱՄՆ դոլարը բավականին մեծ գումար է, ինքը դրա դիմաց որևէ գույք չի վերցրել, որևէ ակնկալիք չի ունեցել, ուղղակի Արմինե Գալստյանին ասել է, որ բերեն նրանց ընտանիքի անձնագրերի պատճենները և Սերգեյի անձնագրի երկու օրինակ պատճենները և գրեն, որ իրեն այդքան գումար են պարտք։ 2013թ. ապրիլի 11-ին նրանց տվել է այդ 215.000 ԱՄՆ դոլարը։ Արմինեն բարձրացել է իր տուն և ձեռագիր գրել, որ նրանց բիզնեսը զարգացնելու 2013թ. ապրիլի 11-ին նպատակով իրենից վերցնում են 215.000 ԱՄՆ դոլար` վերադարձնելու պայմանով։ Դրանից հետո Արմինեն մի քանի անգամ զանգահարել է իրեն և ասել, որ գումարի մի մասը ունեն, կարող են վերադարձնել, սակայն քանի որ ինքն այդ պահին այդ գումարի կարիքը չի ունեցել, ասել է թող մնա ամբողջը կունենան, նոր կվերադարձնեն։ 25 օրվա ընթացքում այդ գումարն ամբողջությամբ իրեն է վերադարձվել, ուստի գրել է, որ 215.000 ԱՄՆ դոլարը ստացել է, մինչ այդ նրանց որևէ այլ գումար չէր տվել։ Դրանից հետո Գալստյանների ընտանիքի հետ հանդիպել են 2014թ. սկզբներին, Վեներան իրեն ասել է, որ իր տղան Սևանի ճանապարհին երկկողմանի բավականին մեծ տարածքով հողատարածք է գնել և ցանկանում են գազալցակայանի կոմպլեքս սարքել։ Ասել է նաև, որ դրա համար շատ գումարներ են ծախսել, այդ պատճառով, երևի, չկարողանան այդ բիզնեսը զարգացնել և որ իրենք ընտանիքով նստել զրուցել են և որոշել, որ դիմեն իրեն։ Երբ իրեն ասել է այդ մասին, հավանություն է տվել այդ առաջարկին իր թոռնիկների համար։ Ինքը նրանց ասել է, որ եթե ուզում են իրեն բիզնեսի 50 տոկոսի մեջ ընդգրկել, ուրեմն այդ ամբողջ ծախսերը պետք է հաշվարկեն և գրեն, առանց կտրոնների ոչինչ չանեն և եթե ինքը տեսնի, որ հարմար է, ապա կհամաձայնի։ Նրանք ասել են, որ խնդիր չկա։ Հարցրել են, եթե աշխատանքներ անեն ընթացքում գումարի հարցեր լինեն, ինքը կօժանդակի, ինքը պատասխանել է, որ հնարավորության սահմաններում կանի՝ մտածելով, որ կին է, Սևան-Երևան ճանապարհին իրականացվող այդ գործունեությանը չի կարող մասնակցել։ Բացի այդ, նրանք իր վրա շատ «պունկտուալ» մարդու տպավորություն են թողել։ 2014թ. մայիսի 5-ին մեկ այլ հեռախոսահամարից իրեն զանգահարել է Արմինեն և ասելով, որ որդու` Խաչատուր Գալստյանի հեռախոսահամարից է զանգահարում։ Խնդրել է, որ նրանց տուն գնա։ Մայիսի 5-ին հանդիպել են, Վեներան իրենից խնդրել է 3.000 ԱՄՆ դոլար՝ 1 շաբաթվա ընթացքում վերադարձնելու պայմանով։ Նման դեպքեր եղել են, Վեներան 4 անգամ գումարներ է վերցրել և ժամանակին վերադարձրել։ Բացի այդ, իրեն ասել են, որ գազալցակայանի համար սարքավորումներ գնելու նպատակով մեծ գումարներ են անհրաժեշտ, համաձայնել է տրամադրել 370.000 ԱՄՆ դոլար գումար՝ նշելով, որ այդքան է ի վիճակի։ Մայիսի 4-ին նրանք նորից այդ հեռախոսահամարից զանգահարել են իրեն, որ այդ գումարը նրանց տա։ Արմինեն բարձրացել է իր տուն։ Ինքը ասել է, որ բերեն նրանց անձնագրերը և պատճենները, քանի որ մեծ գումար է։ Հայտնել է, որ պետք է պայմանագիր կազմեն և բանավոր ասել է, թե մոտավորապես ինչ է լինելու պայմանագրի բովանդակությունը։ Երբ գումարը տվել է, Արմինեն հարցրել է, թե կլինի, որ նա իր ձեռքով գրի այդ 370.000 ԱՄՆ դոլարի պայմանագիրը։ Քանի որ ինքը շտապելիս է եղել, նստել է Արմինեի դիմացը և նա իրեն թելադրել է անձնագրերի տվյալները, իսկ ինքը գրել է։ Չի մտածել, որ մի պայմանագրում կարող է մի քանի սխալ թույլ տալ, հետո է հասկացել, որ նրանք նախապես խաբեություն են կազմակերպել։ Պայմանագիրը գրել և տվել է նրանց, որից հետո Արմինեն մի քանի անգամ իրեն զանգահարել է, սակայն ինքը տանը չի եղել։ Ինքն Արմինեին ասել է, որ գումարը տալիս է, սակայն 370.000 ԱՄՆ դոլարի պայմանագիրն այդ օրվա դրությամբ պետք է բերեն։ Այդ պայմանագիրն Արմինեն բերել է իր մոտ։ 123.000 ԱՄՆ դոլարի և 370.000 ԱՄՆ դոլարի պայմանագրերում Սերգեյ Գալստյանի ստորագրությունը և ամսաթիվ չեն եղել։ Այդ պայմանագիրը ոչ մի տեղ չի ներկայացրել և չի օգտագործել։ 123.000 ԱՄՆ դոլարի թուղթը ինքը տվել է 2014թ. սեպտեմբերի 11-ին, բայց ամսաթիվ դրել է 12-ին, քանի որ նրանք գումարն ամբողջությամբ չէին տվել։ Ինքը այդ թղթի վրա գրել է, որ այդ պայմանագիրը չի փոխանցում Գայանե Հարությունյանին, քանի որ Սերգեյ Գալստյանի ստորագրությունը չկա։ 2014թ. մայիսի 14-ին Գալստյանը այդ թուղթը բերել է, սակայն ինքը չի ընդունել։ Նույն օրը՝ երեկոյան, Արմինե Գալստյանը եկել է իր տուն, վերադարձրել 250.000 ԱՄՆ դոլարը և ասել, որ այդ 370.000 ԱՄՆ դոլարը, որ վերցրել էին, պետք չի եկել և վերադարձրել է Վեներայի վերցրած 3.000 ԱՄՆ դոլարը, այսինքն՝ ընդհանուր 253.000 ԱՄՆ դոլար։ Բերած պայմանագրում ևս ստորագրություն և ամսաթիվ չի եղել, բայց ինքը Վեներայի ներկայությամբ գրել է 2014թ. մայիսի 14։ Հաջորդ անգամ՝ 2014թ. հուլիսի 8-ին նրանք իրենից խնդրել են 220.000 ԱՄՆ դոլար գումար՝ գազալցակայանի համար, որը ևս տվել է։ Քանի որ նախորդ պայմանագրի մեջ տեղ է եղել լրացնելու, Արմինե Գալստյանը իրենց տանը գրել է, որ 2014թ. հուլիսի 8-ին իրենից վերցրեց 220.000 ԱՄՆ դոլարը և ընդհանուր գումարը կազմեց 340.000 ԱՄՆ դոլար։ Դրանից հետո՝ սեպտեմբերի 11-ին Արմինեն իրենից նորից գումար է խնդրել։ Ինքը գրել է սեպտեմբերի 12-ին, քանի որ այդ օրը Գայանե Հարությունյանը իրենց տանը չի եղել, ինքը կանչել է և այդ գրառումը կատարվել է 12-ին։ 123.000 ԱՄՆ դոլարը իր գումարն է եղել։ Քանի որ այդ բնակարանները ինքն է գնել, արտասահման շատ է գնում-գալիս, Արմինեին ասել է, եթե ինքը քաղաքում չլինի, գումարը կարող են տալ Գայանեին և նրա անունով ստացականը գրեն։ 123.000 ԱՄՆ դոլարի թուղթը, որ տվել են իրեն, դարձյալ եղել է անստորագիր։ Ինքը իր ձեռագրով գրել է միայն 370.000 ԱՄՆ դոլարի պարտավորագիրը, իսկ 123.000 ԱՄՆ դոլարինը՝ ինքը Արմինեին ասել է, որ գրելու է նույնը, ուղղակի գումարի չափը գրելու է 123.000 ԱՄՆ դոլար և որպես ստացող գրելու է Գայանե Հարությունյանին։ Իր մոտ 125.000 ԱՄՆ դոլար է եղել և ցանկացել է այդքանը տալ, բայց Արմինեն ասել է, որ 2.000 ԱՄՆ դոլարը թող մնա իր մոտ, որովհետև նրանք հոկտեմբերին լրիվ գումարը վերադարձնելու են։ Քանի որ գումարի չափը մեծ էր, Արմինեին ասել է, որ կարող են այն վերադարձնել նոյեմբերի 15-ին, որ ռեալ լինի։ Նրանք պարտավորվել են իր 475.000 ԱՄՆ դոլարը վերադարձնեն։ 2014թ. նոյեմբերի 15-ի դրությամբ նրանք այդ գումարը չեն բերել։ Բայց ինչ այդ օրն Արմինեն զանգահարել և ասել է, որ գումարը շուտով կուղարկեն, ինքն էլ սպասել է։ Հայտնեց, որ իրենց շենքում բնակարան են վաճառելիս եղել, ինքն էլ մտածել է գնել, որ հետագայում չկարողանամ շարժվել, խանութ գնալ-գալ և այլն, գոնե թոռներից մեկն իր շենքում լինի, որ օգնի։ Ինքը ասել է, պետք է իր գումարը վերադարձնեն և ինքը կարող է գնել միայն նոյեմբերի 15-ին։ Նոյեմբերի 15-ը անցել է և չեն տվել։ Հունվարին ինքը Արմինեին ասել է, որ ասում էին, թե շուտով կփոխանցեն և հարցրել է, թե ինչ եղավ։ 2015թ. հունվարի 21-ին ինքը գտնվել է արտասահմանում և պատահական իմացել է, որ Վեներայենք իրենց բնակարանը վաճառել են։ Զարմացել և զանգահարել է Վեներային, հարցրել, թե իրոք վաճառել են բնակարանը, ով պատասխանել է, որ վաճառել են և բնակարան են գնել Բուզանդի փողոցի վրա։ Քրեական գործի ընթացքում է տեղեկացել, թե երբ են վաճառել։ Պարզվել է, որ 2014թ. մայիսի 12-ին «Յունիբանկ»-ի վարկը մարել են, կադաստրից հանել են գրավը, 2014թ. մայիսի 13-ին բնակարանի վաճառքն արդեն վավերացնում են Դանիելյան Հասմիկի հետ։ Երբ Արմինեն եկել է գումարը վերցնելու, իրեն այդ մասին ոչինչ չի ասել։ Երբ իմացել է, հունվարի 21-ին գնացել է Վեներայենց տուն, որը շատ շքեղ էր։ Հետո իմացել է, որ նրանք վաճառել են նաև այլ բնակարաններ։ Նրանք մեծ գումարներ են ունեցել, բայց իր գումարը չեն վերադարձրել։ Երբ ինքը հունվարի 21-ին զանգահարել է, Արմինեին և Վեներան շատ ջերմ խոսել են, միայն ժամանակն են երկարացրել։ Հայտնեց, որ 2014թ. նոյեմբերին նրանք իր գումարը չեն տվել, ուստի հարկադրված «Արարատբանկ»-ից իր աղջկա ընկերության անվամբ 565.000 ԱՄՆ դոլար վարկ է վերցրել, գնել է վերոնշյալ բնակարանը։ Իր երեք բնակարանները մինչ օրս գտնվում են արգելանքի տակ։ Ինքը տեսել է Սերգեյին, ասել, որ ձգձգում են, չեն տալիս իր գումարը, ինքը նրանց հենց այնպես տվել է գումար, սակայն բանկին տոկոս է տալիս։ Դրանից հետո անընդհատ զանգում են իր աղջկան, թե եկեք իբր բանակցություններ անելու։ Մինչև այդ Սերգեյն ասել էր, որ հիմա գործերը շատ վատ են, չի կարող որևէ գումար տալ։ Նա կատեգորիկ հրաժարվում էր իր գումարը, այդ թվում՝ մաս-մաս վերադարձնելուց, որից Արմինեն ու Վեներան անհարմար էին զգում։ Երբ հասկացել է, որ ավելորդ է նրանց հետ խոսելը, մանավանդ, որ իմացել է բնակարանի վաճառքի մասին և իրեն ոչինչ չեն ասել, հասկացել է, որ իրեն խաբում են, հարկադրաբար դիմել է Շենգավիթի դատարան։ Երբ դատարանում հայց է ներկայացրել դիտավորյալ նշել է, որ գումարը տրվել է անտոկոս, քանի որ դա, իրոք, այդպես է եղել։ Հայտնեց, որ 2014թ. սեպտեմբերին Արմինեն իրեն դարձյալ ասել է, որ մեծ գումար է պետք։ Իր մոտ եղել է 125.000 ԱՄՆ դոլար, որից խնդրել է 123.000 ԱՄՆ դոլարը, բայց դրա դիմաց որևէ գույք չի վերցրել, սակայն ասել է, որ գոնե թուղթ գրեն։ 370.000 ԱՄՆ դոլարի պայմանագիրը, որը ինքը տվել էր Արմինեին, ասել է, որ նույն բովանդակությամբ գրի՝ գրելով Գայանե Հարությունյան անունը և գումարի չափը։ Արմինեն իրեն բերել է այդ պայմանագիրը, որտեղ Սերգեյ Գալստյանի ստորագրությունը չի եղել։ Ինքը ասել է, քանի որ Սերգեյի ստորագրությունը չկա, իսկ նրանց ընտանիքի անդամներից միայն նա է աշխատում, ուստի այս թուղթը վերցնում է, քանի որ արդեն գումարը տվել է, սակայն, անպայման, բերեն 123.000 ԱՄՆ դոլարի սահմաններում։ Արմինեն 123.000 ԱՄՆ դոլարով բերել է պայմանագիրը՝ արդեն 4 հոգու ստորագրությամբ։ Հաջորդ օրը ինքն Արմինեի ներկայությամբ գրել է. «այս պայմանագիրը ես չեմ հանձնում Գայանե Հարությունյանին, քանի որ Սերգեյ Գալստյանի ստորագրությունը չկա»։ Հետո ինքը Գայանեին կանչել է իր տուն, որտեղ եղել է նաև Արմինեն։ Գայանեին ասել է, որ այդ գումարն ինքը նրա անունով է գրել։ Գումարը նրանց երկար ժամանակով պետք չէր, ասել են, քանի որ նրանց բիզնեսը սեզոնային է և հոկտեմբեր ամսից շատ մեծ գումարներ են ստանալու, իր գումարները հոկտեմբեր ամսին ամբողջությամբ կվերադարձնեն։ Ինքը ասել է, որ քանի որ գումարն արդեն շատ մեծ է` 463.000 ԱՄՆ դոլար, մեկ ամիս էլ ինքն է նրանց ժամանակ տալիս, որ վերջնական 2014թ. նոյեմբերի 15-ին գումարը լրիվ վերադարձնեն։ Դա գրել են ինքը և Գայանեն՝ Արմինեի ներկայությամբ։ Հայտնեց, որ Դատարանը քաղաքացիական գործով որոշել է, որ մայր գումարը՝ տույժ-տուգանքները հանած, 2016թ. հունվարի 30-ի դրությամբ կազմում է 290.000 ԱՄՆ դոլար։ Հայտնեց, որ քաղաքացիական գործով հաշտություն կնքելը Արմինեի, Վեներայի և վերջիններիս փաստաբանի նախաձեռնությունն էր։ Հաշտության պայմանները նրանք են խախտել։ Նշեց, որ տոկոսի մասին ընդհանրապես խոսակցություն չի եղել իր փաստաթղթերի մեջ նման բան որևէ տեղ նշված չի եղել։ Հայտնեց, որ բնակարանի խուզարկությամբ առգրավված տետրը իրենն է։ Մինչ Գալստյաններին գումար տալը պարտքեր ունեցել է իր աղջկա հետ կապված, որի մասին չի ցանկանում խոսել՝ պատճառաբանելով, որ այն սույն գործի հետ կապ չունի։ Իր դստեր համար 1.5 տոկոսով գումար վերցրել են, որի տոկոսներն ինքն է վճարել։ Մեղադրողի հարցին, թե որն է տրամաբանությունը որ իր դստերը գումար է պետք եղել չի տվել, սակայն Գալստյաններին տվել է, պատասխանեց, որ Գալստյաններին գումար տվել էր 2014թ. մայիսի 14-ին, որը նոյեմբեր 15-ին պետք է վերադարձնեին։ Նշեց, որ այդպես է նպատակահարմար գտել։ Նշեց, որ մտածել է Գալստյաններին լավություն անել, քան թե այդ գումարը մնա իր «բարձի տակ»։ Նշեց, որ Վեներա և Արմինե անուններով այլ ծանոթներ չունի, տետրում նշված են Գալստյանների ընտանիքի այդ անդամների անունները։ Գայանեին ինքը պարտք չի եղել և տոկոս չի վճարել։ Նշեց, որ 2014թ. հունիսի 24-ին գնացել է ԱՄՆ և վերադարձել սեպտեմբերի 1-ին, չի հիշում այդ ընթացքում որևէ մեկին տոկոս վճարել է, թե ոչ, եթե լինի էլ ապա՝ բանկում վճարել է իր հարսը` Ալլան։ Այդ ամիսներին Վեներան իր փոխարեն ինչ-որ տեղ տոկոս չի վճարել։ 70.000 ԱՄՆ դոլարը Գայանեն է Էլզայից վերցրել, որի համար ամսական պետք է վերջինիս տար 1.050 ԱՄՆ դոլար։ Վեներային պարտքով 4 անգամ գումար է տվել, որից մեկը եղել է 1.950 ԱՄՆ դոլարը հուլիս ամսին, իր տետրում տոկոս բառի գրառումն ուղղակի շփոթության հետևանք է։ Տետրի նախորդ էջում առկա «Վեներա` 100.000. 180.000` Անժելա, 253.000 տվեց», այդ նույն էջի մի քանի տող ներքև առկա է 15-ը 5-րդ ամիս գրառումների վերաբերյալ հայտնեց, որ ինքը հերթով չի նշել, հնարավոր է, որ տեղեր է թողել, կարող է մեկը 2018 թվականին է լրացրել, մեկը՝ 2014 թվականին։ Հայտնեց, որ այդ նույն հատվածում նշված է 240.000-ը և այդ քառակուսի վանդակի մեջ լրացվածը վերաբերում են Վեներային։ Տետրում նշված «մնաց 240.000, տվեց 253.000» գրառման վերաբերյալ հարցադրմանն ի պատասխան՝ հայտնեց, երբ 2014թ. մայիսի 14-ին վերադարձրել են 253.000 ԱՄՆ դոլար, ինքը դա է ի նկատի ունեցել, իսկ 240.000-ը՝ հուլիս ամսին, քանի որ իր գումարից նրանց մոտ մնացել 340.000 ԱՄՆ դոլար։ Ինքը 100.000 ԱՄՆ դոլարը պահանջել է վերադարձնել, քանի որ բան է ունեցել գնելու, իր մտքի մեջ գրել է, որ իբր 340.000 ԱՄՆ դոլար պարտք է, 100.000 ԱՄՆ դոլարը պիտի վերցնի, 100.000-ը պիտի Գայանեին տա։ Մտածել է, որ Վեներայենց մոտ կմնա 240.000, որից 100.000 էլ նպատակ է ունեցել տալ Գայանեին, տակը մնացել է 140.000, բայց քանի որ Արմինեից խնդրել է 100.000 վերադարձնի, նա իրեն չի տվել։ Սկզբում ասել է, որ կտա, հետո ասել է, թե ինչ կլինի հետո տա, դրա համար 240.000 է։ Տետրի մեջ առկա «230.000 5 օրվա տոկոսը 1.150» գրառման և դատաքննության ընթացքում իր հայտնածի վերաբերյալ հարցադրմանն ի պատասխան՝ հայտնեց, որ այդ վանդակի մեջ նշված ամեն ինչը վերաբերվում է Վեներային, այդտեղ խոսքը դրամի մասին է և դա վերաբերվում է Սևանի ամառանոցին։ Տետրի մեջ առկա «Արմինեն պետք է տա 6-րդ ամսին» գրառման վերաբերյալ հայտնեց, որ խոսքը Վեներայի հարս Արմինեի մասին է։ Նա իրեն պարտք էր 120.000 ԱՄՆ դոլար, որը ըստ պայմանագրի պետք է տար 6-րդ ամսին։ Արմինեն 2014թ. մայիսի 14-ին իրեն վերադարձրել է 253.000 ԱՄՆ դոլար, հետո իրեն ասել է, որ կամ ամսվա վերջին կամ 6-րդ ամսին նա իրեն կվերադարձնի 120.000 ԱՄՆ դոլար։ Հայտնեց, որ 230.000 գրվածը դրամի մասին է, քանի որ Սևանի «Լավանդա» ամառանոցները իր փեսայի անունով են, սակայն դրանց 80 տոկոսը ինքն է վճարել և այդ 230.000 ՀՀ դրամը 2007 թվականից ինքն է վճարել ամեն ամիս։ 5 տոկոս գրառման տակ ի նկատի է ունեցել այն, որ օրինակ 5 օր ուշացում են ունենում, ապա տոկոս է գալիս ինքը դա է ի նկատի ունեցել։ Բանկի ամսեկան տոկոսը փոփոխական է՝ իր իմանալով 15 տոկոս։ Տետրում նշված «Արմինեն տվել է 253.000, որից 23.000-ը` Գայանեին, 230.000-ից Էլզային վերադարձրել եմ և տվել եմ 45.000 եվրո և 166.000 դոլար, Էլզային մնացի պարտք ընդամենը 432.000 դոլար և 125.000 եվրո։ «Ամսվա վերջին` 30.05.2014թ. Էլզային պետք ա տամ 5.225 դոլար և 3.375 եվրո» գրառման վերաբերյալ հայտնեց, քանի որ ամսի 14-ին այդ 253.000-ը հետ է վերադարձրել, որպեսզի ինքը հիշի, թե ինչ գումարի մասին է խոսքը, գրել է Արմինե այն իմաստով, որ դա վերաբերել է ամսի 14-ին, որ իր գումարը հետ է վերադարձրել։ Էլզային պարտք լինելու վերաբերյալ հարցին չպատասխանեց՝ նշելով, որ այն սույն գործին վերաբերելի չէ։ 2014թ. մայիս ամսին Արմինեի ընտանիքի անդամներին ասել է, որ 100.000 պարտքը պետք է Գայանեին տա։ Տետրում նշված «08.07.2014թ. Վեներա-Արմինե» տակը նշված «100.000 դոլար Գայանե, 140.000 դոլար Անժելա», ընդհանուր նշված 240.000 դոլար, գրառումների վերաբերյալ հայտնեց, որ 2014թ. հուլիսի 8-ին Արմինեն իրենից վերցրել է ևս 240.000 ԱՄՆ դոլար։ Ինքը Արմինեին ասել է, որ պետք է 100.000 տա Գայանեին։ Այդտեղ խոսքը գնում է 340.000 պարտքի մասին։ «Գայանեին տվեցի 1950 դոլար, Վեներայի հուլիս ամսվա տոկոսը և 1050-ը վերցրեցի 70000-ի տոկոսը» գրառումների վերաբերյալ հայտնեց, որ նշված գումարները տոկոսներին չեն վերաբերում։ Հուլիսի 8-ին վերցված գումարները պետք է վերադարձնեին հոկտեմբերին, սակայն, երբ 123.000 էլ են վերցրել, պետք է իրեն վերադարձնեին նոյեմբերի 15-ին։ 123.000 ԱՄՆ դոլարը իր գումարն է եղել, ուղղակի դստեր անունով է գրված եղել։ 123.000 ԱՄՆ դոլարը տվել է 2014թ. սեպտեմբերի 11-ին, քանի որ դա իր գումարն է եղել, Գայանեն չի իմացել այդ մասին, սեպտեմբերի 12-ին եկել է իր տուն, իսկ Արմինեն բերել է 2014թ. սեպտեմբերի 11-ին, բայց քանի որ Սերգեյի ստորագրությունը չի եղել, Արմինեին ասել է, որ չի ստորագրում, քանի որ Սերգեյի ստորագրությունը չկա։ Հետո Գայանեն եկել է իր տուն և այդ ամենի շուրջ համաձայնության են եկել, գրառումները կատարել են։ Այդ նույն օրինակից Արմինեի մոտ է եղել։ Առաջին անգամ գումարը տվել է 2013թ. ապրիլի 11-ին` 215.000 ԱՄՆ դոլար։ 215.000 ԱՄՆ դոլար ապրիլ ամսին ինքը տվել է, որից 25 օր հետո նրանք հետ են վերադարձրել։ Այդ փաստաթուղթը կա։ Մեր գումարները ընդամենը եղել են 120.000 ԱՄՆ դոլար պարտքը 2014թ. մայիսի 14-ին, ապա՝ հուլիսին 220.000 և սեպտեմբերի 12-ին` 123.000, որը պետք է վերադարձնեին նոյեմբերին. այսինքն՝ իր ընդհանուր գումարը ոչ թե 18 ամիս է մնացել, այլ մաս-մաս, երեք փուլերով` 120.000-ից մինչև սեպտեմբերի 12-ի դրությամբ այդքան է եղել։ Երբ պարտքը չեն վերադարձրել, բանկից գումար է վերցրել բնակարան գնելու նպատակով։ 2014թ. մայիսի 5-ին Վեներային տված 3000 ԱՄՆ դոլարը վերադարձրել են 2014թ. մայիսի 14-ին։ Հայտնեց, որ հոկտեմբեր ամսին 096-900-900 հեռախոսահամարից զանգահարել է Արմինեն ու 20.000 եվրո է խնդրել, որը ինքը տվել է, քանի որ նոյեմբերի 15-ին իր գումարն ամբողջությամբ պիտի վերադարձնեին, դրա համար թուղթ չի գրել, դատարան էլ չի դիմել, քանի որ իր փաստաբանն ասել է թուղթ, հիմք չունի և դրա մասին խոսք լինել չի կարող։ Ինքը մի քանի անգամ ասել է գնան այդ գազալցակայանի տեղը տեսնեն, սակայն նրանք ասել են, որ ուզում են իրեն անակնկալ անեն։ Հայտնեց, որ Գալստյաններին բոլոր գումարները տվել է դոլարով, տոկոսի մասին երբեք խոսակցություն չի եղել։ Հունվարից հետո, երբ ինքը իմացել է, որ նրանք բնակարանը վաճառել են, գնացել է նրանց` Բուզանդի փողոցի վրա գտնվող բնակարան, քանի որ նրանք ասել էին, որ նոյեմբերի 15-ին գումարը պետք է վերադարձնեին։ Ինքը ասել է, թե նրանք նորմալ են համարում, որ ինքը բանկից գումար է վերցրել և տոկոսներ է տալիս, իսկ իր գումարը նրանց մոտ է առանց տոկոսի։ Երբ 370.000 ԱՄՆ դոլարը վերցնելուց հետո 250.000-ը Արմինեն վերադարձրել է՝ ասելով, որ պետք չեկավ, ինքը հարցրել է, թե չգնեցին տեխնիկա, որին Արմինեն պատասխանել է, որ այդ պահին այդքան տեխնիկա չի եղել և մի մասն են գնել։ Նրանք բնակարանը վաճառել են մայիսի 13-ին, հաջորդ օրն անմիջապես եկել են իրենից գումար վերցրել, բայց իրեն չեն ասել, որ վաճառել են։ Հուլիսի 21-ից մինչև սեպտեմբերն եղել է ԱՄՆ-ում, երբ եկել է, շատ զբաղված է եղել, բայց հաճախակի խոսել է, սակայն բնակարանի վաճառքի մասին նորից չեն ասել, միայն հունվարին անվտանգության աշխատակիցներից է իմացել այդ մասին։ Բացի պայմանագրերից՝ ինքը միայն 4 անգամ Վեներային գումար է տվել, որոնց համար ստացական չի գրել։ Տվել է 3.000 ԱՄՆ դոլար, 1.950 ԱՄՆ դոլար, 1.000 ԱՄՆ դոլար և 500 ԱՄՆ դոլար։ Վեներան խնդրել է մի քանի օրով և ժամանակին վերադարձրել։
2) Տուժող Սերգեյ Գալստյանի ցուցմունքը, որով վերջինս Առաջին ատյանի դատարանում հայտնել է, որ իր ընտանիքի անդամների հետ բնակվելով Երևանի Հյուսիսային պողոտայի 10-րդ շենքի 48-րդ բնակարանում՝ ճանաչել են նույն շենքի 55-րդ բնակարանի բնակիչ Անժելա Հարությունյանին և հարևանություն արել։ Հայտնեց, որ 2012թ. սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսների ընթացքում Ա.Հարությունյանն իր կնոջ` Արմինե Գալստյանի և մոր` Վեներա Չախալյանի հետ զրույցի ընթացքում տեղեկացրել է, որ գումարներ ունի և կարող է ամսեկան 3.5 տոկոսով գումարներ տրամադրել։ Ունենալով մեծ գումարի անհրաժեշտություն՝ 2012թ. սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսների ընթացքում կնոջ` Ա.Գալստյանի և մոր` Վ.Չախալյանի միջոցով Ա.Հարությունյանից վերցրել է 50.000 ԱՄՆ դոլար գումար` ամսեկան 3.5 տոկոս տոկոսագումար վճարելու պայմանով։ Դրանից հետո Անժելա Հարությունյանն իր կնոջ և մոր միջոցով մոտ երկու ամիս ստացել է 50.000 ԱՄՆ դոլարի ամսեկան 3.5 տոկոս տոկոսագումարները` 1.750 ԱՄՆ դոլարի չափով։ Հայտնեց, որ 2012թ. նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներին իրեն կրկին գումար էր պետք, և Ա.Հարությունյանի առաջարկով սկզբում ամսեկան 3.5 տոկոս, իսկ գումարի չափը 130.000 ԱՄՆ դոլար հասնելուց հետո՝ ամսեկան 3 տոկոս տոկոսագումար վճարելու պայմանով պարբերաբար Ա.Հարությունյանից գումարներ է վերցրել« և մինչև 2013թ. ապրիլ ամիսը իր կողմից վերցված ընդհանուր գումարի չափը հասել է արդեն 370.000 ԱՄՆ դոլարի։ Դրանից հետո՝ մինչև 2014թ. մայիսի 14-ը իր կնոջ և մոր միջոցով Ա.Հարությունյանը յուրաքանչյուր ամիս իրենից ստացել է 370.000 ԱՄՆ դոլար գումարի ամսեկան 3 տոկոս տոկոսագումարները` 11.100 ԱՄՆ դոլարի չափով։
2014թ. մայիսի 14-ին, վաճառելով Երևանի Հյուսիսային պողոտայի 10-րդ շենքի 48-րդ բնակարանը, Անժելա Հարությունյանին է վերադարձրել 370.000 ԱՄՆ դոլարից 250.000 ԱՄՆ դոլար գումարը, որից հետո Անժելա Հարությունյանը յուրաքանչյուր ամիս՝ մինչև 2014 թվականի հուլիսի 8-ը իր ընտանիքի անդամների միջոցով ստացել է 120.000 ԱՄՆ դոլար գումարի ամսեկան 3 տոկոս տոկոսագումարները` 3.600 ԱՄՆ դոլար։ 2014թ. հուլիսի 8-ին բիզնես նպատակով կնոջ միջոցով Անժելա Հարությունյանից վերցրել է ևս 220.000 ԱՄՆ դոլար գումար` ամսեկան 3 տոկոս տոկոսագումար վճարելու պայմանով, որից հետո Անժելա Հարությունյանն իրենից ընտանիքի անդամների միջոցով յուրաքանչյուր ամիս ստացել է 340.000 ԱՄՆ դոլար գումարի ամսեկան 3 տոկոս տոկոսագումարները` 10.200 ԱՄՆ դոլար։ 2014թ. աշնանից մինչև 2015թ. գարունը չի կարողացել վճարել մի քանի ամիսների ամսեկան տոկոսագումարները, որի պատճառով Ա.Հարությունյանը չվճարված ամիսների տոկոսագումարները գումարել է 340.000 ԱՄՆ դոլարի չափով մայր գումարին, որը 2015թ. գարնանը ընդհանուր կազմել է 380.000 ԱՄՆ դոլար։ Դրանից հետո Անժելա Հարությունյանը իրենից իր ընտանիքի անդամների միջոցով յուրաքանչյուր ամիս` մինչև 2015թ. գարունը, ստացել է ամեն ամիս աճող մայր գումարի ամսեկան 3 տոկոս տոկոսագումարները։
3) Վկա Արմինե Գալստյանի ցուցմունքը, որով վերջինս Առաջին ատյանի դատարանում հայտնել է, որ Երևանի Հյուսիսային պողոտայի 10-րդ շենքի 48-րդ բնակարանում բնակվելու ժամանակահատվածում ծանոթացել և հարևանություն են արել նույն շենքի 55-րդ բնակարանի բնակիչ Անժելա Հարությունյանի հետ։ 2012թ. սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսների ընթացքում Ա.Հարությունյանը զրույցներից մեկի ժամանակ հայտնել է, որ գումարներ ունի և կարող է ամսեկան 3.5 տոկոս տոկոսագումար վճարելու պայմանով իրենց տրամադրել։ Այդ հանգամանքի մասին տեղեկացրել են բիզնեսով զբաղվող իր ամուսնուն` Սերգեյ Գալստյանին, ով համաձայնել է այդ առաջարկին։ 2012թ. սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսների ընթացքում Ա.Հարությունյանից վերցրել են 50.000 ԱՄՆ դոլար գումար` ամսեկան 3.5 տոկոս տոկոսագումար վճարելու պայմանով։ Դրանից հետո Անժելա Հարությունյանն իր և ամուսնու մոր` Վեներա Չախալյանի միջոցով մոտ երկու ամիս ստացել է 50.000 ԱՄՆ դոլար գումարի ամսեկան 3.5 տոկոս տոկոսագումարները` 1.750 ԱՄՆ դոլարի չափով։ Հայտնել է, որ 2012թ. նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներին ամուսնուն կրկին գումար էր անհրաժեշտ, և Ա.Հարությունյանի առաջարկով սկզբում ամսեկան 3.5 տոկոս, իսկ գումարի չափը 130.000 ԱՄՆ դոլար հասնելուց հետո՝ ամսեկան 3 տոկոս տոկոսագումար վճարելու պայմանով պարբերաբար գումարներ են վերցրել նրանից։ Նշել է, որ մինչև 2013թ. ապրիլ ամիսը Ս.Գալստյանի վերցված ընդհանուր գումարի չափը հասել է 370.000 ԱՄՆ դոլարի։ Դրանից հետո՝ մինչև 2014թ. մայիսի 14-ը իր և Վեներա Չախալյանի միջոցով յուրաքանչյուր ամիս Ա.Հարությունյանը իրենցից ստացել է 370.000 ԱՄՆ դոլար գումարի ամսեկան 3 տոկոս տոկոսագումարները` 11.100 ԱՄՆ դոլար։ Հայտնել է, որ Սերգեյ Գալստյանը 2014թ. մայիսի 14-ին, վաճառելով Երևանի Հյուսիսային պողոտայի 10-րդ շենքի 48-րդ բնակարանը, Ա.Հարությունյանին է վերադարձրել 370.000 ԱՄՆ դոլարից 250.000 ԱՄՆ դոլար գումարը, որից հետո Անժելա Հարությունյանն իրենց միջոցով Սերգեյ Գալստյանից յուրաքանչյուր ամիս՝ մինչև 2014թ. հուլիսի 8-ը ստացել է 120.000 ԱՄՆ դոլար գումարի ամսեկան 3 տոկոս տոկոսագումարները` 3.600 ԱՄՆ դոլար։ 2014թ. հուլիսի 8-ին բիզնեսի նպատակով Սերգեյ Գալստյանին կրկին գումարներ էր անհրաժեշտ և նրա հորդորով Անժելա Հարությունյանից վերցրել է ևս 220.000 ԱՄՆ դոլար գումար` ամսեկան 3 տոկոս տոկոսագումար վճարելու պայմանով, որից հետո Անժելա Հարությունյանն իրենց ընտանիքի անդամների միջոցով յուրաքանչյուր ամիս ստացել է 340.000 ԱՄՆ դոլար գումարի ամսեկան 3 տոկոս տոկոսագումարները` 10.200 ԱՄՆ դոլար։ Նշել է, որ 2014թ. աշնանից մինչև 2015թ. գարունը Սերգեյ Գալստյանը ֆինանսական դժվարությունների պատճառով չի կարողացել վճարել մի քանի ամիսների տոկոսագումարները, որի համար Անժելա Հարությունյանը չվճարված ամիսների տոկոսագումարները գումարել է 340.000 ԱՄՆ դոլար մայր գումարին, որի հետևանքով այն 2015թ. գարնանը ընդհանուր կազմել է 380.000 ԱՄՆ դոլար։ Դրանից հետո Անժելա Հարությունյանը իրենց ընտանիքի անդամների միջոցով յուրաքանչյուր ամիս` մինչև 2015թ. գարունը, ստացել է յուրաքանչյուր ամիս աճող մայր գումարի ամսեկան 3 տոկոս տոկոսագումարները։ Հայտնել է, որ տոկոսագումարները վճարելու ժամանակ Անահիտ Հարությունյանը նշումներ է կատարել տետրում, որը պահել է իր բնակարանի հյուրասենյակում գտնվող պահարանի մեջ։
4) Վկա Վեներա Չախալյանի ցուցմունքը, որով վերջինս Առաջին ատյանի դատարանում հայտնել է, որ Երևանի Հյուսիսային պողոտայի 10-րդ շենքի 48-րդ բնակարանում բնակվելու ժամանակահատվածում ինքը և իր հարսը ծանոթացել և հարևանություն են արել նույն հասցեի 55-րդ բնակարանի բնակիչ Անժելա Հարությունյանի հետ։ 2012թ. սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսների ընթացքում Անժելա Հարությունյանը զրույցներից մեկի ժամանակ իրենց հայտնել է, որ գումարներ ունի և կարող է ամսեկան 3.5 տոկոս տոկոսագումար վճարելու պայմանով տրամադրել։ Այդ հանգամանքի մասին ինքը և իր հարսը տեղեկացրել են բիզնեսով զբաղվող Սերգեյ Գալստյանին, ով համաձայնել է այդ առաջարկին։ Հայտնել է, որ 2012թ. սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսների ընթացքում որդու ասելով Անժելա Հարությունյանից վերցրել են 50.000 ԱՄՆ դոլար գումար` ամսեկան 3.5 տոկոս տոկոսագումար վճարելու պայմանով։ Դրանից հետո Անժելա Հարությունյանն իր և Արմինե Գալստյանի միջոցով մոտ երկու ամիս ստացել է 50.000 ԱՄՆ դոլար գումարի ամսեկան 3.5 տոկոս տոկոսագումարները` 1750 ԱՄՆ դոլար։ Նշել է, որ 2012թ. նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներին որդուն` Սերգեյ Գալստյանին կրկին գումար էր անհրաժեշ, և Անժելա Հարությունյանի առաջարկով սկզբում ամսեկան 3.5 տոկոս, իսկ գումարի չափը 130.000 ԱՄՆ դոլար հասնելուց հետո՝ ամսեկան 3 տոկոս տոկոսագումար վճարելու պայմանով պարբերաբար գումարներ են վերցրել և մինչև 2013թ. ապրիլ ամիսը Ս.Գալստյանի վերցված ընդհանուր գումարի չափը հասել է 370.000 ԱՄՆ դոլարի։ Դրանից հետո՝ մինչև 2014թ. մայիսի 14-ը Անժելա Հարությունյանը, իր և Արմինե Գալստյանի միջոցով, յուրաքանչյուր ամիս ստացել է 370.000 ԱՄՆ դոլար գումարի ամսեկան 3 տոկոս տոկոսագումարները` 11.100 ԱՄՆ դոլար։ 2014թ. մայիսի 14-ին Սերգեյ Գալստյանը, վաճառելով Երևանի Հյուսիսային պողոտայի 10-րդ շենքի 48-րդ բնակարանը, Անժելա Հարությունյանին է վերադարձրել 370.000 ԱՄՆ դոլարից 250.000 ԱՄՆ դոլար գումարը, որից հետո Անժելա Հարությունյանը իրենց միջոցով Սերգեյ Գալստյանից յուրաքանչյուր ամիս՝ մինչև 2014թ. հուլիսի 8-ը ստացել է 120.000 ԱՄՆ դոլար գումարի ամսեկան 3 տոկոս տոկոսագումարները` 3600 ԱՄՆ դոլար։ Հայտնել է, որ 2014թ. հուլիսի 8-ին բիզնեսի նպատակով Սերգեյ Գալստյանին կրկին գումար էր անհրաժեշտ և ինքը Անժելա Հարությունյանից վերցրել է ևս 220.000 ԱՄՆ դոլար գումար` ամսեկան 3 տոկոս տոկոսագումար վճարելու պայմանով, որից հետո Անժելա Հարությունյանն իրենց ընտանիքի անդամների միջոցով յուրաքանչյուր ամիս ստացել է 340.000 ԱՄՆ դոլար գումարի ամսեկան 3 տոկոս տոկոսագումարները` 10.200 ԱՄՆ դոլար։ 2014թ. աշնանից մինչև 2015թ. գարունը Ս.Գալստյանը ֆինանսական դժվարությունների պատճառով չի կարողացել վճարել մի քանի ամիսների ամսեկան տոկոսագումարները, որի համար Անժելա Հարությունյանը չվճարված ամիսների տոկոսագումարները գումարել է 340.000 ԱՄՆ դոլար մայր գումարին և այն 2015թ. գարնանը ընդհանուր կազմել է 380.000 ԱՄՆ դոլար։ Դրանից հետո Անժելա Հարությունյանն իրենց ընտանիքի անդամների միջոցով յուրաքանչյուր ամիս` մինչև 2015թ. գարունը ստացել է յուրաքանչյուր ամիս աճող մայր գումարի ամսեկան 3 տոկոս տոկոսագումարները։ Հայտնել է, որ տոկոսագումարները վճարելու ժամանակ Անժելա Հարությունյանը նշումներ է կատարել տետրում, որը պահել է իր բնակարանի հյուրասենյակու գտնվող պահարանի մեջ։
5) Վկա Խաչատուր Գալստյանի ցուցմունքը, որով վերջինս Առաջին ատյանի դատարանում հայտնել է, որ Երևանի Հյուսիսային պողոտայի 10-րդ շենքի 48-րդ բնակարանում բնակվելու ժամանակ ճանաչել է նույն շենքի 55-րդ բնակարանի բնակիչ Անժելա Հարությունյանին։ Հայտնել է, որ 2012թ. սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներից հայրն ընտանիքի անդամների միջոցով Ա.Հարությունյանից վերցրել գումար ամսեկան 3.5 տոկոս տոկոսագումար վճարելու պայմանով։ Դրանից հետո ժամանակի ընթացքում Ա.Հարությունյանից վերցված ընդհանուր գումարի չափը հասել է 370.000 ԱՄՆ դոլարի, որի ժամանակ իր ընտանիքի անդամներից յուրաքանչյուր ամիս Անժելա Հարությունյանը ստացել է ամսեկան 3 տոկոս տոկոսագումարները։ 2014թ. մայիսի 14-ին իր հայրը, վաճառելով Երևանի Հյուսիսային պողոտայի 10-րդ շենքի 48-րդ բնակարանը, Անժելա Հարությունյանին է վերադարձրել 370.000 ԱՄՆ դոլարից 250.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Դրանից հետո Անժելա Հարությունյանից կրկին վերցրել են ևս 220.000 ԱՄՆ դոլար գումար` ամսեկան 3 տոկոս տոկոսագումար վճարելու պայմանով, որից հետո Անժելա Հարությունյանն իրենց ընտանիքի անդամների միջոցով յուրաքանչյուր ամիս ստացել է 340.000 ԱՄՆ դոլար գումարի ամսեկան 3 տոկոս տոկոսագումարները։ Հայտնել է, որ 2015թ. առաջին երկու ամիսների տոկոսագումարներն ինքն է անձամբ տվել Անժելա Հարությունյանին, որի ժամանակ նա նշումներ է կատարել իր բնակարանի հյուրասենյակի պահարանում գտնվող տետրի մեջ։ Անժելա Հարությունյանին տոկոսագումարները տրամադրելուց առաջ իր բջջային հեռախոսահամարից զանգահարել է վերջինիս բջջային հեռախոսահամարին և պայմանավորվել վերջինիս բնակարան այցելելու մասին։ 2014թ. աշնանից մինչև 2015թ. գարունը իր հայրը ֆինանսական դժվարությունների պատճառով չի կարողացել վճարել մի քանի ամիսների ամսեկան տոկոսագումարները, որի համար Անժելա Հարությունյանը չվճարված ամիսների տոկոսագումարները գումարել է 340.000 ԱՄՆ դոլար մայր գումարին և այն 2015թ. գարնանը ընդհանուր կազմել է 380.000 ԱՄՆ դոլար։
6) Վկա Գեորգի Շահբազյանի ցուցմունքը, որով վերջինս Առաջին ատյանի դատարանում հայտնել է, որ 2013թ. ընթացքում ընդհանուր ծանոթի միջոցով ծանոթացել և մտերմություն է արել Սերգեյ Գալստյանի հետ։ 2014թ. օգոստոս-սեպտեմբեր ամիսների ընթացքում Սերգեյ Գալստյանն իրենից 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարի չափով պարտք է խնդրել` իրենց հարևան Անժելայի ամսեկան տոկոսագումարները վճարելու պատճառաբանությամբ, որը և նրան տրամադրել է։
7) Վկա Վլադիմիր Մելքոնյանի ցուցմունքը, որով վերջինս Առաջին ատյանի դատարանում հայտնել է, որ 2013-2014թթ. ընթացքում Սերգեյ Գալստյանի և վերջինիս հոր` Խաչատուր Գալստյանի հեռախոսային խոսակցություններից իմացել է, որ վերջիններս Երևանի Հյուսիսային պողոտա 10-րդ շենքի իրենց բնակարանի հարևան Անժելայից տոկոսով գումարներ են վերցրել և ամսեկան մոտ 10.000 ԱՄՆ դոլարի չափով տոկոսագումարներ են վճարում նրան։ Հայտնել է, որ 2014թ. ընթացքում մեկ անգամ Սերգեյ Գալստյանի հոր` Խաչատուր Գալստյանի խնդրանքով ամսեկան տոկոսագումարը անձամբ ինքն է փոխանցել Անժելային` վերջինիս բնակարանում։
8) Վկա Օմար Ուզոյանի ցուցմունքը, որով վերջինս Առաջին ատյանի դատարանում հայտնել է, որ իր ընկեր Խաչատուր Գալստյանի հետ խոսակցությունների ընթացքում վերջինից իմացել է, որ նրանց հարևան Անժելա Հարությունյանից ընտանիքի անդամներով գումար են վերցրել` ամսեկան տոկոսագումարներ վճարելու պայմանով և ամեն ամիս վճարել են մոտ 10.000 ԱՄՆ դոլարի չափով տոկոսագումարներ։ Հայտնել է, որ 2015թ. ընթացքում մի քանի անգամ Խաչատուր Գալստյանի և իրենց ընդհանուր ընկեր Սերյոժա Հովսեփյանի հետ գնացել են Անժելա Հարությունյանի բնակության վայր, որը գտնվում է Երևանի Հյուսիսային պողոտայում, որտեղ ինքը և Սերյոժա Հովսեփյանը սպասել են ավտոմեքենայի մեջ, իսկ Խաչատուր Գալստյանը բարձրացել է Անժելա Հարությունյանի բնակարան` ասելով, որ ամսեկան տոկոսագումարներն է նրան վճարելու։
9) Երևանի Հյուսիսային պողոտայի 10-րդ շենքի 55-րդ հասցեում գտնվող` գործով ամբաստանյալ Անժելա Հարությունյանի բնակարանում խուզարկություն կատարելու արձանագրությունը, համաձայն որի` 2016թ. մարտի 31-ին կատարված այդ քննչական գործողության ընթացքում և արդյունքներով հայտնաբերվել և առգրավվել են` տառերի, թվերի և դրանց կողքին «%» նշանի տեսքով ձեռագիր գրառումներ պարունակող տետր, որ կազմի վերնամասում առկա է «Notebook», իսկ ներքևի հատվածում` «ՏԵՏՐ» տպագիր գրառումները։ Տետրի առաջին էջը սկսվում է «1) Արայիկ+ մոսո 2» ձեռագիր գրառումով և այդ գրառումները` տառերի և թվերի տեսքով շարունակվում են հաջորդ վեց թերթերի վրա, որը ավարտվում է «Գայանեն ինձ այսինքն Էլզային պարտք է 17/IX 70000$» ձեռագիր գրառմամբ, որում առկա են տոկոսագումարների վերաբերյալ գրառումներ, մասնավորապես` «Վեներան տվեց հուլիս ամսվա %-ները», «Գայանեին տվեցի 1950$ Վեներայի հուլիս ամսվա %-ը»։ «LIQVOR CJSC» տպագիր գրառմամբ մեկ թղթի կտոր, «SOLVAY PHARMA» կապույտ գույնի տպագիր գրառմամբ մեկ թղթի կտոր, «LIQVOR pharmaceuticals, нет друга, равного здоровью…» տպագիր գրառմամբ նոթատետր՝ բաղկացած 41 թերթից, վանդակավոր տետրի երկու պատճենահանված թերթեր։ Կանաչ կազմով «ТЕТРАДЬ» տպագիր գրառմամբ վանդակավոր 12 թերթից բաղկացած տետր, մեկ վանդակավոր թղթի կտոր, որը մի կողմից փոքր-ինչ պատռված է, որի վրա առկա են ձեռագիր գրառումներ` անձանց անուններ և թվեր, «Beeline» տպագիր գրառմամբ 09/02/2016 թվագրմամբ «Իրավաբանական գործողությունների կիրառման ծանուցում» վանդակավոր տետրի երկու միմյանց միացված թերթեր։ Հայտնաբերվածը փաթեթավորվել է մեկ փաթեթում, կնքվել նախաքննական մարմնի կնիքով։
10) Անժելա Հարությունյանի բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերված փաստաթղթերի փաթեթը բացելու և զննելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի` 2016թ. ապրիլի 6-ին կատարված այդ քննչական գործողության ընթացքում և արդյունքներով պարզվել է հետևյալը. անվնաս, կնքված և ստորագրություններով հաստատված փաթեթը բացելուց հետո դրա մեջ հայտնաբերվել է` տառերի, թվերի և դրանց կողքին «%» նշանի տեսքով ձեռագիր գրառումներ պարունակող տետր, որ կազմի վերնամասում առկա է «Notebook» տպագիր գրառումը, իսկ ներքևի հատվածում` «ՏԵՏՐ» տպագիր գրառումը։ Տետրի առաջին էջը սկսվում է «1) Արայիկ+մոսո 2» ձեռագիր գրառումով և այդ գրառումները` տառերի և թվերի տեսքով շարունակվում են հաջորդ վեց թերթերի վրա, որը ավարտվում է «Գայանեն ինձ այսինքն Էլզային պարտք է 17/IX 70000$» ձեռագիր գրառմամբ, որում առկա են տոկոսագումարների վերաբերյալ գրառումներ։ «LIQVOR CJSC» տպագիր գրառմամբ մեկ թղթի կտոր, «SOLVAY PHARMA» կապույտ գույնի տպագիր գրառմամբ մեկ թղթի կտոր, «LIQVOR pharmaceuticals, нет друга, равного здоровью…» տպագիր գրառմամբ նոթատետր՝ բաղկացած 41 թերթից, Վանդակավոր տետրի երկու պատճենահանված թերթեր։ Կանաչ կազմով «ТЕТРАДЬ» տպագիր գրառմամբ վանդակավոր 12 թերթից բաղկացած տետր, մեկ վանդակավոր թղթի կտոր, որը մի կողմից փոքր-ինչ պատռված է, որի վրա առկա են ձեռագիր գրառումներ` անձանց անուններ և թվեր, «Beeline» տպագիր գրառմամբ 09/02/2016 թվագրմամբ «Իրավաբանական գործողությունների կիրառման ծանուցում» վանդակավոր տետրի երկու միմյանց միացված թերթեր։ Զննվածը կրկին փաթեթավորվել է մեկ փաթեթում, կնքվել նախաքննական մարմնի կնիքով։
11) Անժելա Հարությունյանի բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերված փաստաթղթերի փաթեթը բացելու և զննելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի` 2016թ. դեկտեմբերի 29-ին կատարված այդ քննչական գործողության ընթացքում և արդյունքներով պարզվել է հետևյալը. փաթեթի մեջ հայտնաբերված կազմի վերնամասում «Notebook»« իսկ ներքևի հատվածում` «ՏԵՏՐ» տպագիր գրառմամբ տետրի 4-րդ թերթի դարձերեսի միջնամասում շրջանակի մեջ առնված «Վեներա 100000 Գայանե…» գրառումով սկսվող գրառումների դիմացի հատվածում առկա է «230000 5 օրվա % 1150» ձեռագիր գրառումը, նույն տետրի 5-րդ թերթի դարձերեսին սև թանաքանման նյութով գրառված պարբերության մեջ առկա է «Վեներան տվեց հուլիս ամսվա %-ները», «Գայանեին տվեցի 1950$ Վեներայի հուլիս ամսվա %-ը» ձեռագիր գրառումները։ Զննվածը վերստին փաթեթավորվել է մեկ փաթեթում, կնքվել նախաքննական մարմնի կնիքով։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի` տառերի, թվերի և դրանց կողքին «%» նշանի տեսքով ձեռագիր գրառումներ պարունակող «Notebook» և «ՏԵՏՐ» տպագիր գրառումներով տետրի, «LIQVOR CJSC» տպագիր գրառմամբ մեկ թղթի կտորի, «SOLVAY PHARMA» կապույտ տպագիր գրառմամբ մեկ թղթի կտորի, «LIQVOR pharmaceuticals, нет друга, равного здоровью…» տպագիր գրառմամբ նոթատետրի, վանդակավոր տետրի երկու պատճենահանված թերթերի, կանաչ կազմով «ТЕТРАДЬ» տպագիր գրառմամբ վանդակավոր 12 թերթից բաղկացած տետրի, մեկ վանդակավոր թղթի կտորի, «Beeline» տպագիր գրառմամբ 09/02/2016 թվագրմամբ «Իրավաբանական գործողությունների կիրառման ծանուցում» վանդակավոր տետրի երկու միմյանց միացված թերթերի առկայությամբ և Դատարանում դրանք զննելու արդյունքներով (արձանագրությամբ)։
12) Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերը` «Յուքոմ» ՍՊ ընկերությունից ստացված 2016թ. մայիսի 27-ի թիվ 1909710407 գրության և կից սկավառակի առկայությամբ և սկավառակը զննելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի` արձանագրվել են բազմաթիվ հեռախոսազանգեր գործով ամբաստանյալ Անժելա Հարությունյանի և վկա Խաչատուր Գալստյանի հեռախոսահամարների միջև` 2014թ. մայիսի 5-ից մինչև 2016թ. հունվարի 30-ը ներառյալ ժամանակահատվածում, գործով ամբաստանյալ Անժելա Հարությունյանի և վկա Արմինե Գալստյանի հեռախոսահամարների միջև` 2013թ. ապրիլի 25-ից մինչև 2015թ. հուլիսի 11-ը ներառյալ ժամանակահատվածում, գործով ամբաստանյալ Անժելա Հարությունյանի և վկա Վեներա Չախալյանի հեռախոսահամարների միջև` 2012թ. հոկտեմբերի 29-ից մինչև 2015թ. օգոստոսի 24-ը ներառյալ ժամանակահատվածում։

Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի համաձայն՝
«(…) Դատարանը փաստում է, որ տուժող Ս.Գալստյանի խախտված իրավունքներն ենթակա են վերականգնման հանրային շահի տիրույթում, որպիսի հետևության հանգում է հետևյալ դատողությունների և վերլուծությունների արդյունքներով.
- Գործով ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի կողմից լրացված «Notebook» և «ՏԵՏՐ» վերնագրով տետրում նշված և այդմ ստացած ամսեկան տոկոսադրույքի չափը (տրամադրած մայր գումար և ստացած ամսեկան եկամտի հաշվարկով) գերազանցում է ՀՀ կենտրոնական բանկի սահմանած բանկային տոկոսադրույքի կրկնապատիկը։
- Տուժող Ս.Գալստյանը հնարավորինս կատարել է գործով ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի նկատմամբ ստանձնած պարտավորությունները (այնքանով, որքանով տվյալ պահին ներել են նրա նյութական հնարավորությունները) և վաշխառության մասին հաղորդմամբ իրավապահ մարմիններին դիմել է միայն 2016թ. մարտի 16-ին, այսինքն՝ այն բանից հետո, երբ Անժելա Հարությունյանը 2016թ. մարտի 12-ին Ս.Գալստյանի կողմից խարդախություն և ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված այլ արարքներ կատարելու մասին հաղորդմամբ դիմել է ՀՀ ոստիկանապետին և այլ բարձրաստիճան պաշտոնատար անձանց։ Ընդ որում, գործով տուժող Ս.Գալստյանի կողմից վերոնշյալ հաղորդումը տալու և դրա մեջ տոկոսով ստացած գումարների չափերի, Ա.Հարությունյանի պահանջած սկզբնական և նվազեցված տոկոսադրույքների չափի մասին նշումներ կատարելու պահին գործով ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի բնակարանում դեռևս խուզարկություն չէր կատարվել և վաշխառությամբ ստացված տոկոսագումարների վերաբերյալ գրառումներ բովանդակող վերջինիս տետրը դեռևս առգրավված չէր, թեև դրանում առկա գրառումները համապատասխանում են գործի լուծման տեսանկյունով էական վերոնշյալ հանգամանքների վերաբերյալ տուժողի ցուցմունքներին։
- Տվյալ դեպքում տոկոսի չափի խախտմամբ փոխառության պայմանագրերի կազմման նախաձեռնությամբ հանդես է եկել ոչ թե տուժող Ս.Գալստյանը, այլ ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանը, սակայն տուժողը չի չարաշահել իր իրավունքը. նախքան գործով ամբաստանյալի կողմից իրավապահներին դիմելը հնարավորինս, այդ թվում` ամբաստանյալի հետ խնդիրների փոխհամաձայնեցմամբ, կատարել է ստանձնած պարտավորությունները` տոկոսները վճարելու, հետագայում նաև մայր գումարը վերադարձնելու առումով։ Հետևաբար` տուժող Ս.Գալստյանի կողմից իրավապահներին դիմելը պայմանավորված չէ վաշխառության կատարման մեջ գործով ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանին զրպարտելու, այդ կերպ նաև գույքային իրական պարտավորությունների կատարումից խուսափելու շարժառիթով։
Դատարանի համոզմամբ կողմերի միջև կնքված պայմանագրերում տոկոսի մասին նշումների, էական այլ պայմանների, այդ թվում` հատուցելիության վերաբերյալ տվյալների բացակայությունն ինքնին, հատկապես հակառակն հաստատող «Notebook» և «ՏԵՏՐ» վերնագրով տետրի և այլ փաստաթղթերի առկայության պայմաններում, ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի կողմից բանկային տոկոսադրույքի կրկնապատիկը գերազանցող չափերով տոկոսների տրամադրումը բացառող փաստարկ չէ, վերջինիս կողմից վաշխառություն կատարելու վերաբերյալ մեղադրող կողմի վարկածն ենթակա էր ապացուցման դատաքննությամբ հետազոտված բոլոր ապացույցների ստուգման, համադրման և գնահատման արդյունքներով, ինչը և սույն գործի դատաքննության արդյունքներով կատարվել և հաստատվել է։
Դատարանը, հաշվի առնելով, որ անցել է ամբաստանյալ Անժելա Հարությունյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ հոդվածով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը, այսինքն՝ առերևույթ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետով նախատեսված՝ քրեական հետապնդումը բացառող վերոնշյալ հանգամանքը, միևնույն ժամանակ հարկ է համարում փաստել, որ վերջինիս նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա չէ դադարեցման, քանի որ բացակայում է նման որոշում կայացնելու նախապայմանը՝ ամբաստանյալի համաձայնությունը, որը նա կարող էր ներկայացնել մինչև սույն դատական ակտը կայացնելը /այդ իրավունքը Դատարանը նրանց պատշաճ կարգով պարզաբանել է/։ Նման պայմաններում գործի վարույթը շարունակվել է սովորական կարգով, որի արդյունքներով Դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալը մեղավորությամբ կատարել է նրան վերագրված արարքը և նա քրեական պատասխանատվության է ենթակա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
(…)
Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ գործով ամբաստանյալ Անժելա Հարությունյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքի կատարման համար քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը լրացել է վերագրված հանցավոր արարքն ավարտված համարելու օրվանից 2 տարի անց` 2017թ. գարնանը (ըստ մեղադրանքի ձևակերպման), այդ ժամկետի հոսքը չի կասեցվել կամ ընդհատվել։
Տվյալ պարագայում, ամբաստանյալ Անժելա Հարությունյանի մեղավորությունը հաստատված համարելով, Դատարանը նրան ազատում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից` քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցնելու պատճառաբանությամբ։
(…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն`
«Քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…) 3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։ (…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Վաշխառությունը՝ պարտք տրված դրամի կամ տեսակային հատկանիշով որոշվող գույքի համար Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի սահմանած բանկային տոկոսի հաշվարկային դրույքի կրկնապատիկը գերազանցող չափով տոկոսներ ստանալ[ն է], ինչպես նաև անձի հետ նրա համար ծայրահեղ ոչ ձեռնտու պայմաններում այլ գործարք կատարելը, որից օգտվել է մյուս կողմը (…)»։
Վճռաբեկ դատարանը վաշխառության հանցակազմին անդրադարձել է Քնարիկ Պետրոսյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0102/01/11 քրեական գործով, որում իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ «(…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածը զետեղված է «Տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունները» վերտառությամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ գլխում և հանդիսանում է տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործություն։
Տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների հանրային վտանգավորությունը դրսևորվում է նրանով, որ դրանք խախտում են տնտեսության ոլորտի իրավակարգը, տնտեսական շրջանառության առանձին մասնակիցների, հասարակության, պետության տնտեսական շահերը, գույքային վնաս են պատճառում տնտեսվարող սուբյեկտներին և առանձին քաղաքացիներին։ Համանման կերպով, վաշխառության հանրային վտանգավորությունն արտահայտվում է հետևյալ կերպ՝
ա) վաշխառության հետևանքով խախտվում է պետության ֆինանսական գործունեությունը, վաշխառուն ստանում է չհաշվառված եկամուտ, ինչպես նաև նյութական վնաս է պատճառում քաղաքացիներին և իրավաբանական անձանց,
բ) վաշխառությունը կարող է նախադրյալ հանդիսանալ այլ՝ առավել ծանր հանցագործությունների (օրինակ՝ փողերի լվացում, հարկերը, տուրքերը կամ պարտադիր այլ վճարումները վճարելուց խուսափելը և այլն) կատարման համար։
Վաշխառության հանցակազմի դիսպոզիցիայի վերլուծությունից երևում է, որ այն երկօբյեկտ հանցագործություն է։ Վաշխառության հիմնական անմիջական օբյեկտն են պետության ֆինանսական գործունեության պաշտպանությանն ուղղված հասարակական հարաբերությունները, լրացուցիչ օբյեկտ են մասնավոր անձանց գույքային իրավունքների և օրինական շահերի պաշտպանությանն ուղղված հասարակական հարաբերությունները։ Ընդ որում՝ վաշխառության հանցակազմն այնպես է կառուցված, որ հիմնական օբյեկտը վնասվում է լրացուցիչ օբյեկտին վնաս պատճառելու միջոցով։
Վաշխառության առարկա կարող են հանդիսանալ դրամը, ինչպես նաև տեսակային հատկանիշներով որոշվող գույքը։
Օբյեկտիվ կողմից վաշխառության հանցակազմը նկարագրված է հետևյալ երկընտրելի արարքների միջոցով՝
1) պարտք տրված դրամի կամ տեսակային հատկանիշներով որոշվող գույքի համար ՀՀ կենտրոնական բանկի սահմանած բանկային տոկոսի հաշվարկային դրույքի կրկնապատիկը գերազանցող չափով տոկոսներ ստանալը,
2) անձի հետ՝ նրա համար ծայրահեղ ոչ ձեռնտու պայմաններում այլ գործարք կատարելը, որից օգտվում է մյուս կողմը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով նախատեսված հանցակազմերի սուբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է ուղղակի դիտավորությամբ։
Ինչ վերաբերում է արարքի ավարտման պահին, ապա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ինչպես նաև նույն հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով արգելված արարքներն ավարտված են համարվում ՀՀ կենտրոնական բանկի սահմանած բանկային տոկոսի հաշվարկային դրույքի կրկնապատիկը գերազանցող չափով տոկոսներ ստանալու կամ անձի հետ նրա համար ծայրահեղ ոչ ձեռնտու պայմաններում այլ գործարք կատարելու պահից։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով արգելված արարքն ավարտված է համարվում տուժողի՝ նյութական ծանր կացության մեջ ընկնելու պահից։
ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 877-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Փոխառության պայմանագրով մեկ կողմը (փոխատուն) մյուս կողմի (փոխառուի) սեփականությանն է հանձնում դրամ կամ տեսակային հատկանիշով որոշվող այլ գույք, իսկ փոխառուն պարտավորվում է փոխատուին վերադարձնել միևնույն գումարի դրամ (փոխառության գումարը) կամ փոխատուից ստացված գույքին հավասար քանակի և նույն տեսակի ու որակի գույք։
Փոխառության պայմանագիրը կնքված է համարվում դրամ կամ այլ գույք հանձնելու պահից»։
ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 879-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Փոխատուն իրավունք ունի փոխառության գումարից տոկոսներ ստանալ փոխառուից, եթե այլ բան նախատեսված չէ փոխառության պայմանագրով։ Փոխառության պայմանագրում հստակ պետք է սահմանվեն տոկոսների չափը և հաշվարկման կարգը։ Փոխառության պայմանագրի կնքման պահին տոկոսների չափը չի կարող գերազանցել Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի սահմանած բանկային տոկոսի հաշվարկային դրույթի կրկնապատիկը»։
ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 879-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
«Փոխառության պայմանագիրը ենթադրվում է անտոկոս՝ դրանում ուղղակիորեն այլ բան նախատեսված չլինելու դեպքում, եթե՝
1) քաղաքացիների միջև փոխառության պայմանագիրը կնքված է նվազագույն աշխատավարձի հիսնապատիկը չգերազանցող գումարով և այն կապված չէ կողմերից որևէ մեկի ձեռնարկատիրական գործունեության հետ.
2) փոխառուին պայմանագրով հանձնվել է ոչ թե դրամ, այլ տեսակային հատկանիշով որոշվող այլ գույք»։
Մեջբերված քաղաքացիաիրավական դրույթների վերլուծությունից երևում է, որ փոխառության պայմանագրի իմաստով՝ փոխատուն դրամը կամ տեսակային հատկանիշներով որոշվող իրերը փոխառուին է հանձնում ի սեփականություն։ Փոխառության պայմանագրով փոխատուն ձեռք է բերում պահանջի իրավունք, իսկ փոխառուն ստանձնում է պարտքը վերադարձնելու պարտականություն։ Որպես ընդհանուր կանոն, փոխառության պայմանագիրը հատուցելի է։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 1-ին մասով արգելված վաշխառության տարատեսակն ըստ էության ՀՀ քաղաքացիական օրենսդրությամբ նախատեսված փոխառության պայմանագրի էական պայմաններից մեկի (տոկոսի չափի) խախտմամբ կնքված գործարք է։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 183-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությ[ան] վերաբերյալ գործերը հարուցվում են ոչ այլ կերպ, քան տուժողի բողոքի հիման վրա, և կասկածյալի կամ մեղադրյալի կամ ամբաստանյալի հետ նրա հաշտվելու դեպքում ենթակա են կարճման։ (…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության՝ որպես մասնավոր հետապնդման գործի վերաբերյալ իրավական դիրքորոշում է ձևավորվել ՀՀ սահմանադրական դատարանի ՍԴՈ-947 որոշման մեջ։
ՀՀ սահմանադրական դատարանը դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) կոնկրետ արարքի համար միաժամանակ քրեական և քաղաքացիական պատասխանատվություն սահմանող նորմերն ունեն տարբեր առարկաներ, և դրանց միջոցով օրենսդիրը լուծում է տարբեր խնդիրներ։
(…)
ՀՀ քրեական և քաղաքացիական օրենսդրության խնդիրների համադրված վերլուծությունից բխում է, որ քրեական օրենսդրության միջոցով օրենսդիրն իր առջև դրել է հանցագործությունների կանխման միջոցով հանցագործությունների հետևանքով իրավունքների և ազատությունների խախտումների կանխման խնդիր, իսկ քաղաքացիական օրենսդրության դեպքում օրենսդիրն իր առջև դրել է խախտված իրավունքների վերականգման ապահովման խնդիր, ինչը նշանակում է, որ ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքում առկա են քաղաքացիական իրավունքների խախտման դեպքում քաղաքացիական դատավարության կարգով նշված իրավունքների վերականգնման համար նախադրյալներ հանդիսացող նորմեր։ Այդպիսիք են, մասնավորապես՝ (…) ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 305-րդ և 313-րդ հոդվածները, որոնք նախադրյալներ են հանդիսանում օրենքի կամ այլ իրավական ակտերի պահանջներին չհամապատասխանող գործարքի կամ ստրկացուցիչ գործարքի հետևանքով խախտված իրավունքները քաղաքացիական դատավարության կարգով վերականգնելու համար։
(…)
Ինքնանպատակ չէ այն հանգամանքը, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասում օգտագործվում է «պաշտպանել իրավունքները» բառակապակցությունը, ինչը նշանակում է, որ քրեական օրենսդրությունն ունի նախականխիչ նշանակություն և քրեական օրենսդրության միջոցով օբյեկտիվորեն հնարավոր չէ վերականգնել արդեն իսկ խախտված իրավունքները։
(…)
Սահմանադրական դատարանը, հաշվի առնելով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի վերաբերյալ գործերը հանդիսանում են մասնավոր հետապնդման գործեր, արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի առկայության դեպքում գործարքի կողմ հանդիսացող մասնավոր անձին է հնարավորություն վերապահված ընտրություն կատարելու նշված արարքը կատարած, գործարքի մյուս կողմ հանդիսացող մասնավոր անձին քաղաքացիական պատասխանատվության ենթարկելու համար հայց կամ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու համար համապատասխան հայտարարություն ներկայացնելու միջև։ Բոլոր դեպքերում, օրենքի կամ այլ իրավական ակտերի պահանջներին չհամապատասխանող գործարք կնքած անձը կարող է և պարտավոր է իմանալ, որ տվյալ արարքի համար սահմանված է ոչ միայն քաղաքացիական, այլ նաև քրեական պատասխանատվություն»։
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ մասնավոր հետապնդման գործ հանդիսացող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի առկայության դեպքում քրեական և քաղաքացիական վարույթների միջև ընտրություն կատարելու հնարավորության կապակցությամբ անհրաժեշտ է հաշվի առնել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վաշխառությունը փոխառության պայմանագրի էական պայմաններից մեկի (տոկոսի չափի) խախտմամբ կնքված գործարք է, ուստի վերջինիս կապակցությամբ քրեական և քաղաքացիական վարույթների միջև ընտրություն կատարելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել, որ պայմանագրային իրավունքից (մասնավոր իրավունքից) բխող վեճերի պարագայում հանրային շահն էապես ավելի փոքր է, քան մասնավոր շահը։ Ուստի հանրային-իրավական գործիքակազմի ներգրավումը պետք է տեղի ունենա միայն այն դեպքում, երբ բարձր ու համարժեք ապացուցողական չափանիշով հիմնավորվում է, որ տվյալ կոնկրետ դեպքում առկա է շոշափելիորեն ավելի մեծ հանրային շահ։
(…)
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ վաշխառության վերաբերյալ գործեր քննելիս դատարանը լուծում է միայն անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու հարցը և իրավասու չէ անդրադառնալ ապօրինի գործարքով տուժողին պատճառված վնասի փոխհատուցման խնդրին։ Վճռաբեկ դատարանի վերոշարադրյալ դիրքորոշումը հիմնված է այն հանգամանքի վրա, որ ապօրինի գործարքի կնքման և դրա արդյունքում վնասների առաջացման հարցում կարող է առկա լինել նաև տուժողի մեղքը, տուժողի կողմից իր իրավունքների չարաշահումը և այլն։ Ուստի, ապօրինի գործարքով տուժողին պատճառված վնասի փոխհատուցման հարցը ենթակա է լուծման քաղաքացիական դատավարության կարգով՝ ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի նորմերին համապատասխան։
(…)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 1-ին մասով արգելված վաշխառությունը երկկողմանի ապօրինի գործարք է, որը կնքվել է գործող քաղաքացիական օրենսդրության պահանջների անտեսմամբ։ Լ.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) անթույլատրելի է գործող քաղաքացիական օրենսդրության պահանջների անտեսմամբ բնականոն գույքային շրջանառությունը խաթարող գործարքներ կնքելու պրակտիկան։ Այդ փաստերը կարող են խեղաթյուրել քաղաքացիաիրավական հարաբերությունները, սպառնալ իրավական անվտանգությանը, պայմաններ ստեղծել, որ անձինք խուսափեն հարկային պարտավորությունների կատարումից, ինչպես նաև այլ եղանակներով վնասել իրավաչափ հանրային շահերը։
Նման դեպքերում պետությունը պարտավոր չէ գործող քաղաքացիական օրենսդրության պահանջների անտեսմամբ գործարքներ կնքած քաղաքացիների գույքային և այլ իրավունքների վերականգնումը դիտել հանրային շահի տիրույթում և հանրային միջոցներ ծախսելով՝ իրականացնել նշված մասնավոր շահերի քրեաիրավական պաշտպանություն»։
Մեղադրանք հասկացության օրենսդրական ձևակերպումը տրված է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 20-րդ կետում։ Նշված իրավանորմի համաձայն` մեղադրանքը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված կարգով ներկայացված հիմնավորումն է` որոշակի անձի կողմից քրեական օրենսգրքով չթույլատրված կոնկրետ արարքի կատարման մասին։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի համաձայն` «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի նպատակների իրացման առումով մեղադրանքը բնորոշվում է որպես լիազորված պետական մարմնի կողմից անձին արված պաշտոնեական ծանուցում այն մասին, որ հիմքեր կան պնդելու, թե նա քրեական հանցանք է գործել (տե՛ս Eckle v. Germany, 1982 թվականի հուլիսի 15-ի վճիռը, կետ 73)։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 202-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Անձին որպես մեղադրյալ ներգրավելու հիմքը նրա կողմից հանցանքի կատարումը վկայող բավարար ապացույցների համակցությունն է։
2. Սույն հոդվածի առաջին մասում նախատեսված հիմքերի առկայության դեպքում քննիչը, դատախազը պատճառաբանված որոշում են կայացնում անձին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին։
3. Որոշման նկարագրական-պատճառաբանական մասում նշվում են (…) մեղադրանքի ձևակերպումը՝ նշելով հանցագործության տեղը, ժամանակը, եղանակը և մյուս հանգամանքները, որքանով դրանք պարզված են գործի նյութերով։ Եզրափակիչ մասում շարադրվում է անձին գործով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշումը և քրեական օրենսգրքի հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետը, որով նախատեսված է կատարված հանցանքի համար պատասխանատվությունը (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 270-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Մեղադրական եզրակացությունը բաղկացած է նկարագրական-պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերից։
2. Նկարագրական-պատճառաբանական մասում քննիչը շարադրում է հանցագործության հանգամանքները, մեղադրյալին, ինչպես նաև տուժողին բնութագրող հանգամանքները, մեղադրյալի մեղավորությունը հաստատող ապացույցները, ի պաշտպանություն նրա բերվող փաստարկները և այդ փաստարկների ստուգման արդյունքում հավաքված ապացույցները (…)։
3. Եզրափակիչ մասում շարադրվում են մեղադրյալի մասին տեղեկությունները և առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպումը՝ նշելով տվյալ հանցագործությունը նախատեսող քրեական օրենքի նորմերը (…)»։
Մեջբերված քրեադատավարական դրույթները Վճռաբեկ դատարանի կողմից վերլուծության են ենթարկվել Ա.Պապյանի գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 202-րդ և 270-րդ հոդվածների վերլուծությունից երևում է, որ օրենսդիրը երկու դեպքում էլ օգտագործել է «մեղադրանքի ձևակերպում» եզրույթը, որի կառուցվածքն իրենից ներկայացնում է.
ա) գործով հաստատված, հանրության համար վտանգավոր և հակաիրավական փաստերը, որոնք համապատասխանում են կոնկրետ հանցակազմի հատկանիշներին,
բ) քրեական օրենքի կոնկրետ նորմը, որի հատկանիշներին համապատասխանում են մեղադրյալի գործողությունները կամ անգործությունը կազմող փաստերը։
Վերոնշյալ դատողության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ մեղադրանքի ձևակերպումը պետք է արտացոլի մեղսագրվող գործողությունների կամ անգործության բովանդակությունը, հետևաբար պետք է ներառի հանցակազմի բոլոր պարտադիր հատկանիշները բնութագրող փաստական տվյալները։ Փաստական տվյալների ներառումն անհրաժեշտ նախապայման է, որպեսզի մեղադրանքի մեջ նշվի այն քրեական օրենքը, որով նախատեսված են հանրության համար վտանգավոր, հակաիրավական և քրեորեն պատժելի արարքի հատկանիշները, այսինքն` հանգեցնի մեղադրանքում ձևակերպված արարքին համապատասխան իրավաբանական գնահատական տալուն» (տե՛ս Արկադի Պատվականի Պապյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի նոյեմբերի 5-ի թիվ ՏԴ/0115/01/09 որոշման 18-րդ կետը)։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեղադրանքի ձևակերպման համատեքստում անդրադառնալով արդար դատաքննության իրավունքի ապահովմանը, Գ.Ճաղարյանի գործով կայացված որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ «(…) Մրցակցային դատավարության ընթացքում պաշտպանությունը հանդես է գալիս որպես մեղադրանքի հակադրում` նպատակ ունենալով հերքել այն և պաշտպանել քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքի կատարման մեջ մեղադրվող անձանց իրավունքներն ու շահերը։ Այս կարևորագույն գործառույթի արդյունավետ իրականացման համար պաշտպանության կողմն առնվազն պետք է հնարավորություն ունենա ծանոթանալու առաջադրված մեղադրանքի իրավական և փաստական հիմքերին, դրանց վերաբերյալ ներկայացնելու սեփական դիրքորոշումը և մասնակցելու ապացուցման գործընթացին։ Պաշտպանության իրավունքի իրականացումը, ինչպես նաև մրցակցային դատավարության ապահովումն անհնար են, եթե մեղադրյալը տեղյակ չէ, թե ինչ անօրինական արարքի կատարման մեջ է մեղադրվում և ինչ ապացույցների հիման վրա։
Ինչպես արդեն նշվեց, մեղադրանքի ձևակերպումը միակ հնարավոր դատավարական միջոցն է, որով հնարավոր է դառնում իրացնել անձի իրավունքը տեղեկանալու իր դեմ առաջադրված մեղադրանքի մասին։ Հետևաբար մեղադրանքի ձևակերպումը կարելի է բնորոշել որպես մեղադրյալի իրավունքների և օրինական շահերի ապահովմանն ուղղված երաշխիք, որը հնարավոր է դարձնում առաջադրված մեղադրանքից օրինական միջոցներով պաշտպանվելը և թույլ է տալիս հասնել քրեական վարույթի հիմնական` մեղադրյալի անմեղության կամ մեղավորության հարցի հստակ լուծմանը։
Վերոգրյալից Վճռաբեկ դատարանը հետևություն է արել այն մասին, որ համապատասխան դատավարական փաստաթղթերում (անձին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշում, մեղադրական եզրակացություն) մեղադրանքի ձևակերպման կարևորումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ դրա առկայությունը հնարավորություն է տալիս քրեական հետապնդման ենթարկվող անձին արդյունավետ կերպով իրականացնել իր պաշտպանության իրավունքը։ Ավելին, մեղադրական եզրակացության մեջ շարադրվող առանձին հարցեր, մասնավորապես, արարքի փաստական նկարագրությունը, այդ նկարագրության հիմքում դրված ապացույցների շրջանակը, դրանց տրված գնահատականը, վճռորոշ նշանակություն ունեն անձի պաշտպանության իրավունքի պատշաճ իրականացման համար։
Պաշտպանության իրավունքի իրականացման համար մեղադրանքի ձևակերպման կարևորության հարցի վերաբերյալ դիրքորոշում է հայտնել նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը։ Մասնավորապես, «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ կետի («ա») ենթակետի դրույթները մեղադրյալին իրավունք են վերապահում տեղեկացված լինելու ոչ միայն մեղադրանքի համար առիթ հանդիսացած նյութական փաստերի մասին, այլ նաև այդ փաստերի մանրամասն իրավական որակման մասին (տե՛ս Pelissier and Sassi v. France, 1999 թվականի ապրիլի 25-ի վճիռը, կետ 51)։ Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ կետի («բ») ենթակետի մասով բերված բողոքի վերաբերյալ Եվրոպական դատարանը գտել է, որ («ա») և («բ») ենթակետերը կապված են միմյանց հետ, և որ մեղադրանքի բնույթի և առիթների մասին տեղեկացված լինելու իրավունքը պետք է դիտել պաշտպանության նախապատրաստության իրավունքի լույսի ներքո (տե՛ս Pelissier and Sassi v. France, 1999 թվականի ապրիլի 25-ի վճիռը, կետ 54)։
Սույն որոշման նախորդ կետերում շարադրված իրավական վերլուծության լույսի ներքո գնահատելով մեղադրանքի ձևակերպմանը բովանդակային առումով ներկայացվող պահանջները` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ դրանում, բացի հանցավորի մասին տվյալներից, հանցագործության տեղից, ժամանակից և եղանակից, մանրամասնորեն և հստակ պետք է նշվեն արարքի քրեաիրավական որակման հիմքում ընկած փաստերը` հանցագործության դեպքի և դրա հետ կապված հանգամանքների մանրակրկիտ նկարագրությունը։ Արդար դատաքննության հիմնարար իրավունքի իրացման առումով անընդունելի է, երբ իրավասու պաշտոնատար անձը համապատասխան դատավարական փաստաթղթերում մեղադրանքը ձևակերպելիս սահմանափակվի միայն քրեական օրենքով արգելված արարքի ընդհանրական նկարագրությամբ։ Նույն կերպ անընդունելի է, երբ հանցանքը մի խումբ անձանց կողմից կատարված լինելու դեպքում հանցակիցներին ներկայացվում է միևնույն մեղադրանքը` առանց հստակեցնելու նրանցից յուրաքանչյուրի կոնկրետ գործողությունները, հանցագործությանը նրանցից յուրաքանչյուրի մասնակցության բնույթն ու աստիճանը։
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ նշված պահանջների պահպանմամբ մեղադրանքը ձևակերպելու դեպքում միայն առաջադրված մեղադրանքը հնարավորություն կտա մեղադրյալին պատշաճ կերպով իրականացնել իր պաշտպանության իրավունքը, ինչպես նաև կապահովվի կողմերի դատավարական իրավահավասարությունը` սեփական դիրքորոշումը հիմնավորելու և մյուս կողմի փաստարկները հերքելու համար։ Նշված սկզբունքներից ցանկացած շեղում կհանգեցնի արդար դատաքննության հիմնարար արժեքի առարկայազրկման(…)» (տե՛ս Գ.Ճաղարյանի և մյուսների գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի օգոստոսի 24-ի թիվ ԵՇԴ/0002/01/11 որոշման 19-21-րդ կետերը)։
Վերաքննիչ դատարանը, վերլուծելով և գնահատելով Ա.Հարությունյանին առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը, գտնում է, որ այն պարունակում է անորոշություն և ունի ներքին հակասություններ:
Այսպես. քիչ թե շատ կոնկրետացված է 2012 թվականի սեպտեմբերի-հոկտեմբեր ամիսների ընթացքում Ս.Գալստյանի կողմից Ա.Հարությունյանից վերցրած 50.000 ԱՄՆ դոլարի դիմաց վերջինիս երկու ամիս 3,5 տոկոս տոկոսագումարներ (1750 ԱՄՆ դոլար) վճարելու մեղադրանքի մասը:
Դրանից հետո, ըստ մեղադրանքի՝ «(…) 2012 թվականի նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներից կրկին Ա.Հարությունյանի առաջարկով Սերգեյ Գալստյանը նրանից ամսեկան 3.5 տոկոս, իսկ գումարի չափը 130.000 ԱՄՆ դոլար հասնելուց հետո` ամսեկան 3 տոկոս տոկոսագումար վճարելու պայմանով պարբերաբար գումարներ է վերցրել, որի հետևանքով մինչև 2013 թվականի ապրիլ ամիսը Անժելա Հարությունյանից վերցված ընդհանուր գումարի չափը հասել է 370.000 ԱՄՆ դոլարի։ Դրանից հետո մինչև 2014 թվականի մայիսի 14-ը Անժելա Հարությունյանը Սերգեյ Գալստյանից վերջինիս կնոջ` Արմինե Գալստյանի և մոր` Վեներա Չախալյանի միջոցով յուրաքանչյուր ամիս ստացել է 370.000 ԱՄՆ դոլար գումարի ամսեկան 3 տոկոս տոկոսագումարները` 11.100 ԱՄՆ դոլար(…)»։
Մեղադրանքի այդ մասից չի երևում, թե՝
ա) Ա.Հարությունյանից Ս.Գալստյանի վերցրած գումարի չափը ե՞րբ է հասել 130.000 ԱՄՆ դոլարի,
բ) 2012 թվականի նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներից մինչև 2013 թվականի ապրիլ ամիսը Ս.Գալստյանը Անժելա Հարությունյանից վերցրած գումարների դիմաց տոկոսագումարներ վճարե՞լ է, թե ոչ,
գ) եթե տոկոսագումարներ վճարել է, ապա քանի ամիս և ի՞նչ չափի տոկոսագումարներ է վճարել:
Ա.Հարությունյանին առաջադրված մեղադրանքի հաջորդ անորոշությունը, ինչպես նաև մեղադրանքի բովանդակությունը կազմող փաստական տվյալների ներքին հակասականությունը դրսևորվել է հետևյալում.
Ըստ մեղադրանքի՝ «(…) 2014 թվականի հուլիսի 8-ին բիզնեսի նպատակով Ս.Գալստյանը կնոջ` Արմինե Գալստյանի միջոցով Անժելա Հարությունյանից վերցրել է 220.000 ԱՄՆ դոլար գումար` ամսեկան 3 տոկոս տոկոսագումար վճարելու պայմանով, որից հետո Անժելա Հարությունյանը Սերգեյ Գալստյանից վերջինիս ընտանիքի անդամների միջոցով յուրաքանչյուր ամիս ստացել է 340.000 ԱՄՆ դոլար գումարի ամսեկան 3 տոկոս տոկոսագումարները` 10.200 ԱՄՆ դոլար։
2014 թվականի աշնանից մինչև 2015 թվականի գարունը Սերգեյ Գալստյանը չի կարողացել վճարել մի քանի ամիսների ամսեկան տոկոսագումարները, որի համար Անժելա Հարությունյանը չվճարված ամիսների տոկոսագումարները գումարել է 340.000 ԱՄՆ դոլար մայր գումարին, որը 2015 թվականի գարնանը ընդհանուր կազմել է 380.000 ԱՄՆ դոլար։ Դրանից հետո Անժելա Հարությունյանը Սերգեյ Գալստյանից վերջինիս ընտանիքի անդամների միջոցով յուրաքանչյուր ամիս` մինչև 2015 թվականի գարնանը ստացել է յուրաքանչյուր ամիս աճող մայր գումարի ամսեկան 3 տոկոս տոկոսագումարները(…)»:
Մեղադրանքի այս մասի ձևակերպումներից չի երևում, թե.
ա) 2014 թվականի հուլիսի 8-ից հետո, երբ Ա.Հարությունյանից Ս.Գալստյանի վերցրած գումարի չափը կազմել է 340.000 ԱՄՆ դոլար, վերջինս քանի՞ ամիս է վճարել ամսեկան 3 տոկոս տոկոսագումարները՝ 10.200 ԱՄՆ դոլարի չափով,
բ) եթե Ս.Գալստյանը 2014 թվականի աշնանից մինչև 2015 թվականի գարունը չի կարողացել վճարել մի քանի ամիսների ամսեկան տոկոսագումարները, ապա ինչպե՞ս է Ա.Հարությունյանը Ս.Գալստյանից վերջինիս ընտանիքի անդամների միջոցով յուրաքանչյուր ամիս՝ մինչև 2015 թվականի գարուն ստացել յուրաքանչյուր ամիս աճող մայր գումարի ամսեկան 3 տոկոս տոկոսագումարները (ըստ մեղադրանքի):
Բացի այդ, Ա.Հարությունյանին առաջադրված մեղադրանքում կոնկրետացված չէ ենթադրյալ հանցագործությամբ տուժող Ս.Գալստյանին պատճառված գույքային վնասի ընդհանուր չափը:
Վերոգրյալների հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գալիս է այն հետևության, որ սույն քրեական գործով կազմված համապատասխան դատավարական փաստաթղթերում (անձին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշում, մեղադրական եզրակացություն), ինչպես նաև Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում Ա.Հարությունյանին ներկայացված մեղադրանքի ձևակերպումները չեն համապատասխանում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությամբ, ինչպես նաև Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ նախադեպային որոշումներով մեղադրանքի ձևակերպմանը բովանդակային առումով ներկայացվող պահանջներին: Մասնավորապես, մանրամասնորեն և հստակ նշված չեն Ա.Հարությունյանի կողմից ենթադրաբար կատարված արարքի քրեաիրավական որակման հիմքում ընկած փաստերը՝ հանցագործության դեպքի և դրա հետ կապված հանգամանքների մանրակրկիտ նկարագրությունը: Մեղադրանքի ձևակերպումները անորոշ են, ոչ հստակ և պարունակում են էական ներքին հակասություններ, ինչը խոչընդոտներ է հարուցում ամբաստանյալի կողմից պաշտպանության իրավունքի իրացման համար և չի ապահովում վերջինիս արդար դատաքննության իրավունքը:
Վերը նշված պահանջների պահպանմամբ մեղադրանքը ձևակերպելու դեպքում միայն առաջադրված մեղադրանքը հնարավորություն կտա մեղադրյալին պատշաճ կերպով իրականացնել իր պաշտպանության իրավունքը, ինչպես նաև կապահովվի կողմերի դատավարական իրավահավասարությունը՝ սեփական դիքորոշումը հիմնավորելու և մյուս կողմի փաստարկները հերքելու համար: Նշված սկզբունքներից ցանկացած շեղում կհանգեցնի արդար դատաքննության հիմնարար արժեքի առարկայազրկման:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անկախ և անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդարացի, հրապարակային և ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունք:
2. Դատավորը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմնի աշխատակիցը չեն կարող մասնակցել քրեական գործով վարույթին, եթե նրանք ուղղակի կամ անուղղակի շահագրգռված են գործի ելքով:
3. Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
4. Կասկածյալի, մեղադրյալի և նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաև քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածի համաձայն՝
« 1. Քրեական դատավարությունն իրականացվում է մրցակցության սկզբունքի հիման վրա:
2. Քրեական հետապնդումը, պաշտպանությունը և գործի լուծումը տարանջատված են. դրանք իրականացնում են տարբեր մարմիններ և անձինք:
3. Դատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է միայն իրավունքի շահերը:
4. Քրեական գործը քննող դատարանը, պահպանելով օբյեկտիվությունը և անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի համար ստեղծում է գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ: Դատարանը կաշկանդված չէ կողմերի կարծիքներով և իրավունք ունի սեփական նախաձեռնությամբ անհրաժեշտ միջոցներ ձեռնարկել քրեական գործով ճշմարտությունը բացահայտելու համար:
5. Քրեական դատավարությանը մասնակցող կողմերը քրեական դատավարական օրենսդրությամբ օժտված են իրենց դիրքորոշումը պաշտպանելու հավասար հնարավորություններով: Դատարանը դատավճիռը հիմնավորում է միայն այն ապացույցներով, որոնց հետազոտման ընթացքում կողմերից յուրաքանչյուրի համար ապահովվել են հավասար պայմաններ:
6. Քրեական դատավարության ընթացքում կողմերն իրենց դիրքորոշումը, այն պաշտպանելու եղանակները և միջոցներն օրենքի շրջանակներում ընտրում են ինքնուրույն` անկախ դատարանից, այլ մարմիններից և անձանցից: Դատարանը, կողմի միջնորդությամբ, սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով, աջակցում է նրան ձեռք բերելու անհրաժեշտ նյութեր:
7. Դատարանն ապահովում է առաջին ատյանի և վերաքննիչ դատարաններում գործի քննությանը կողմերի մասնակցության իրավունքը: Վճռաբեկ դատարանում գործի քննությանը ներկա գտնվելու իրավունք ունի բողոք բերած անձը:
8. Դատարանում քրեական գործի քննությանը կողմերի մասնակցությունը պարտադիր է: Դատարանում քրեական գործի քննությանը մեղադրանքի կողմը ներկայացնում է մեղադրողը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ:
2. Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«2. Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360 հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»:
Մեջբերված քրեադատավարական դրույթները Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «(...) Ապացույցների գնահատումը, որպես ապացուցման գործընթացի տարր, իրենից ներկայացնում է մտավոր, տրամաբանական գործունեություն, որի արդյունքում եզրահանգում է արվում ապացույցներից յուրաքանչյուրի թույլատրելիության, վերաբերելիության, հավաստիության և ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքների բացահայտման համար ապացույցների համակցության բավարարության մասին։ Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա։ Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով, այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում։ Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը(...)»։ (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշումը)։
Ապացույցների գնահատման իրավաչափության հարցի առնչությամբ իր իրավական դիրքորոշումը Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատել է Կարեն Սարուխանյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ՝ միաժամանակ արձանագրելով հետևյալը. «(...) Ապացույցը գնահատող անձը մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերի ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տա։ Միևնույն ժամանակ, ներքին համոզմամբ ապացույցների ազատ գնահատումը ենթադրում է, որ ապացույցը գնահատող անձը կաշկանդված չէ տվյալ ապացույցին դատավարության նախորդ փուլերում կամ տվյալ փուլի շրջանակներում այլ անձանց կամ մարմինների տված գնահատականներով (...)» (տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 19-րդ կետը), (տե՛ս Կարեն Մարուխանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի ԼԴ/0301/01/09 որոշման 27-րդ կետը)։
Վերաքննիչ դատարանը, վերլուծելով և գնահատելով Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցները, արձանագրում է, որ սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված մեղադրական դատական ակտի հիմքում դրվել են տուժող Սերգեյ Գալստյանի և նրա ընտանիքի անդամների՝ կնոջ (Արմինե Գալստյան), մոր (Վեներա Չախալյան), որդու (Խաչատուր Գալստյան) տառացիորեն նույնաբովանդակ ցուցմունքները, որոնք, ըստ էության, համարվում են գործի ելքով շահագրգռված անձինք:
Վերաքննիչ դատարանն իր անհամաձայնությունն է արտահայտում Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ի հաշիվ ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի ցուցմունքների՝ տուժող Ս.Գալստյանի ցուցմունքների առավել արժևորմանը այն փաստարկմամբ, որ Ա.Հարությունյանի բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերված տետրերում առկա են բազմաթիվ գրառումներ տուժողի ընտանիքի անդամներից, այդ թվում՝ Վեներա Չախալյանից տոկոսագումարներ ստանալու, դրանց հաշվարկի և ստացած տոկոսագումարները ՀՀ կենտրոնական բանկի սահմանած բանկային տոկոսի հաշվարկային դրույքի կրկնապատիկը գերազանցելու չափի վերաբերյալ: Նշված տետրի զննությունից պարզվել է, որ այնտեղ առկա է գրառում Ս.Գալստյանի ընտանիքի անդամներից միայն Վեներայից տոկոս ստանալու վերաբերյալ («Գայանեին տվեցի 1950$ Վեներայի հուլիս ամսվա %-ը»), որը, սակայն, որևէ կերպ չի համընկնում սույն գործով Ա.Հարությունյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված փաստական հանգամանքների հետ:
Ինչպես քրեական գործի նախաքննության ընթացքում, այնպես էլ Առաջին ատյանի դատարանում դատաքննության ընթացքում չի պարզաբանվել այն հարցը, թե տուժող Ս.Գալստյանը ի՞նչ բիզնեսների մեջ է ներդրել Ա.Հարությունյանից վերցրած գումարները, որ կարողացել է ամսեկան այդչափ մեծ տոկոսագումարներ վճարել:
Ըստ մեղադրանքի՝ բոլոր դեպքերում տոկոսով գումարներ տրամադրելու առաջարկը եղել է Ա.Հարությունյանից, սակայն մինչև վերջ արժանահավատ ձևով չի պարզաբանվել, թե ի՞նչ հանգամանքներից ելնելով է Ա.Հարությունյանը նման մեծ գումարները տոկոսով տալու առաջարկություններ արել Գալստյաններին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն՝
«1. Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյունքում վերաքննիչ դատարանը`
(…)
2) ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բավարարում է վերաքննիչ բողոքը` համապատասխանաբար ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելով դատական ակտը: Բեկանված մասով կայացվում է գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ, կամ գործն ուղարկվում է համապատասխան ստորադաս դատարան` նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը: Չբեկանված մասով դատական ակտը մտնում է օրինական ուժի մեջ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ են դատական քննության ժամանակ սույն օրենսգրքի սկզբունքների և այլ ընդհանուր դրույթների խախտումները, որոնք գործին մասնակցող անձանց` օրենքով երաշխավորված իրավունքներից զրկելու կամ դրանցում սահմանափակելու կամ այլ ճանապարհով խոչընդոտել են գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտմանը, ազդել են կամ կարող էին ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա:
(…)
5. Եթե առաջին ատյանի դատարանը գործով թույլ է տվել քրեադատավարական օրենքի այլ էական խախտում, վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով գործի քննության արդյունքները, փոփոխում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը կամ բեկանում է այն և գործն ուղարկում առաջին ատյանի համապատասխան դատարան՝ այլ կազմով նոր քննության: (…)»:
Այսպիսով, վերոգրյալների հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գալիս է այն հետևության, որ սույն գործի դատական քննության ժամանակ անորոշ, ոչ հստակ և էական ներքին հակասություններ պարունակող մեղադրանքը հաստատված համարելով՝ թույլ են տրվել քրեադատավարական օրենքի այնպիսի էական խախտումներ, որոնք ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանին օրենքով երաշխավորված՝ արդար դատաքննության և առաջադրված մեղադրանքից արդյունավետ պաշտպանության իրավունքներից զրկելու միջոցով խոչընդոտել են գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտմանը, ազդել են գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այդ խախտումները իրենց բնույթով այնպիսին են, որ Վերաքննիչ դատարանում դրանց վերացնելը հնարավոր չէ, ուստի, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 5-րդ մասով՝ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտն անհրաժեշտ է բեկանել և գործն ուղարկել Առաջին ատյանի համապատասխան դատարան՝ այլ կազմով նոր քննության, որը պետք է կատարվի ամբողջ ծավալով:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Անժելա Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրության հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն պետք է պահպանել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ, 395-րդ, 398-րդ, 402-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Ամբաստանյալ Անժելա Հարությունյանի և վերջինիս պաշտպան Վազգեն Թադևոսյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի ապրիլի 05-ի դատավճիռը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Անժելա Մնացականի Հարությունյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 1-ին մասով, բեկանել և գործն ուղարկել նույն դատարան` այլ կազմով նոր քննության:
Ամբաստանյալ Անժելա Հարությունյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ ստորագրությունը չհեռանալու մասին, պահպանել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Տ.ՍԱՀԱԿՅԱՆ


ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ


Ս.ՄԱՐԱԲՅԱՆ